TOOLBOX OPEN INNOVATIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TOOLBOX OPEN INNOVATIE"

Transcriptie

1 TOOLBOX OPEN INNOVATIE

2 This publication was produced as part of the Project European Collaborative and Open Regional Innovation Strategies EURIS co-funded under the Interregional Cooperation Programme INTERREG IV C by the European Regional Development Fund (ERDF). Editor (EURIS Lead Partner) Dirección General de Industria, Energía e Innovación Departamento de Economía, Hacienda, Industria y Empleo Gobierno de Navarra Parque Tomás Caballero nº 1, 6ª planta Pamplona Navarra (Spain) Authors All EURIS partners and sub-project participants have contributed to this publication. Design and layout Belén de Rosendo (BdR Comunicación

3 TOOLBOX OPEN INNOVATIE 1. EURIS Open Innovatie EURIS voor Open Innovatie in Europa EURIS Handleidingen en Handvatten voor Open Innovatie EURIS Subprojecten EURIS Partners en Deelnemers 26

4 EURIS Open innovatie I n de laatste vijf jaren is de term Open innovatie een modieus begrip geworden onder academici, beleidsmakers en mensen in de praktijk. Men kan erover twisten of het hetzelfde is als gezamenlijk onderzoek en innovatie (O&I), maar de onderliggende principes en strategieën van open innovatie blijven erg belangrijk in de veranderende O&I-wereld. O&I ondergaat de laatste jaren een paradigmaverschuiving, hierin gedwongen door de krachten van globalisering, door de oneindige complexiteit en snelheid van technologische ontdekkingen die om snellere antwoorden van de markt vragen, en door het samenkomen van verschillende high-tech technologieën die hebben geleid tot flinke oplevingen in traditionele sectoren als de automotive, de energievoorziening en de media sector (uitgeverijen e.d.). Sectoren die paradigmaverschuivingen toelaten zijn waarschijnlijk geneigd om open te zijn, als een noodzakelijk antwoord op de nieuwe uitdagingen. In het algemeen hebben grote ondernemingen ervoor gekozen om meer open te zijn omdat zij niet beschikken over alle technologie of expertise om nieuwe producten te ontwikkelen en te maken die door de samenleving gevraagd worden. In deze context krijgt het midden- en kleinbedrijf (MKB) een grote kans om als partner betrokken te geraken bij initiatieven die voorzien in nichetechnologieën of specifieke technologieën of expertise die nodig zijn voor zulke inspanningen. Grote ondernemingen kunnen dus een aanjaagfunctie hebben voor open innovatie door het MKB. Geconfronteerd met zeer geavanceerde en wereldwijde concurrentie en met dagelijkse managementproblemen voelen grotere ondernemingen en het MKB zich vaak slecht toegerust om de risico s, kansen en voordelen van het openstellen van hun O&I-strategieën te begrijpen. Maar succesvolle ervaringen in Europa, zoals bijvoorbeeld in Eindhoven, Nederland, laten zien dat duidelijke en aanwijsbare voordelen en prikkels, en ook de beschikbaarheid van maatwerk ondersteuning en programma s voor innovatie een groot verschil kunnen uitmaken voor de openheid van bedrijven en het MKB, wat bijdraagt aan een veerkrachtige en concurrerende economie. Deze publicatie is het resultaat van een Europees samenwerkingsproject, EURIS, en toont een aantal praktische handleidingen en handvatten die zijn gericht op de belangrijkste spelers in open innovatie: bedrijven en het MKB en hun belangrijkste bondgenoten hierbij, zoals netwerken en clusterorganisaties en kennis- en onderzoekscentra. 2 Toolbox Open Innovatie

5 Wim De Kinderen, Brainport Development NV Open innovatie is een middel, geen doel HOE DEZE GIDS TE GEBRUIKEN Het EURIS-project heeft enkele interessante handleidingen en handvatten opgeleverd, die als doel hebben om bedrijven en hun bondgenoten te ondersteunen bij het aanpakken van het concept van open innovatie en om hun eerste stappen naar meer samenwerking in onderzoek en innovatie (O&I) ofwel open innovatie te begeleiden. Voor dat doel zijn de handleidingen en handvatten ingedeeld naar hun belangrijkste doelgroepen: Bedrijven (companies) Netwerken, clusters en intermediairs 5 Kennis en onderzoeksinstituten ô Regionale overheden en ontwikkelings & innovatie agentschappen - ï Deze gids biedt een snelle toegang tot alle interessante informatie en kennis die EURIS heeft voortgebracht. Indien u meer informatie wilt hebben dan zijn alle bronnen beschikbaar op de website van EURIS: Het EURIS project hoopt dat deze handleidingen en handvatten helpen bij het bouwen van bruggen tussen grote ondernemingen, het MKB, netwerken en kennis en onderzoeksorganisaties, zodat open innovatie in Europa kan opbloeien. EURIS Open Innovatie 3

6 EURIS voor Open Innovatie in Europa V ijf Europese regio s zijn bijeen gekomen met als doel het bevorderen van open innovatie in het EURIS-project (European Collaborative and Open Regional Innovation Strategies), wat mede mogelijk werd gemaakt door het INTERREG IV C programma. Deze regio s vinden dat het veelbesproken onderwerp open innovatie kan worden benaderd vanuit een regionaal perspectief. Waarmee wordt bijdragen aan de beleidsdiscussie over de manier waarop Europese regio s hun kaders voor innovatieve ecosystemen kunnen verbeteren, resulterend in meer gezamenlijk en open onderzoek en innovatie (O&I). Partners in EURIS zijn de regionale overheid van Navarra (Spanje), de regionale economische ontwikkelingsmaatschappij in Stuttgart (Duitsland), Brainport Development BV (Nederland), West-Transdanubisch regionaal ontwikkelingsbureau (Hongarije) en de Regio Lodzkie (Polen). Van 2010 tot 2013 hebben deze instellingen een breed scala aan activiteiten uitgevoerd met de volgende resultaten: Kennisuitwisseling In een Observatory wordt geschreven en gerapporteerd over de good practices uit heel Europa op het gebied van beleid en programma s voor de bevordering van open innovatie. Hierin kan informatie over 40 verschillende ervaringen worden nageslagen, op de gebieden van samenwerking in O&I, ondernemerschap, management van intellectuele eigendom, toegang tot financiering voor O&I, en infrastructuur voor wetenschap & technologie. Ook is een Best Practices Guide met een selectie van 18 van zulke ervaringen verkrijgbaar. Innovatie stakeholders van partnerregio s hebben ook deelgenomen aan zeven veldbezoeken aan de good practices van de regio s Navarra, Stuttgart, Eindhoven, West-Transdanubië en Lodzkie. 4 Toolbox Open Innovatie

7 Samenwerking In het kader van het project werden zes interregionale subprojecten ondersteund waarin 15 innovatieve stakeholders (universiteiten, innovatiebureaus, onderzoeksinstituten, ) uit partnerregio s de kans kregen om good practices op dit terrein uit te wisselen, alsmede om te experimenteren met nieuwe modellen en benaderingen voor open innovatie. Het belangrijkste resultaat van deze subprojecten zijn de EURIS Guides and Tools, waarin de uitkomsten van de gezamenlijke inspanningen van meer dan 70 experts op O&I-gebied van de deelnemende organisaties zijn gebundeld. Strategisch denken De partners doorliepen een participatief proces door middel van hun deelname aan subprojecten, wat leidde tot het uitbrengen van aanbevelingen voor de verbetering van hun eigen regionale innovatiestrategieën, en ook tot algemene aanbevelingen voor EU-regio s die geïnteresseerd zijn in het invoeren van beleid en programma s voor de bevordering van gezamenlijke O&I. Deze aanbevelingen zijn beschikbaar en uitgebracht als handleiding. Indien u verdere informatie wilt hebben over de resultaten van het project kunt u de website van EURIS raadplegen (www.euris-programme.eu) of contact opnemen met EURIS-partners. Het Interregionale samenwerkingsprogramma INTERREG IV C, gefinancierd door het Regionale ontwikkelingsfonds van de Europese Unie (ERDF), helpt Europese regio s om samen te werken bij het uitwisselen van ervaring en good practices op de terreinen van innovatie, de kenniseconomie, het milieu en risicopreventie. Voor projectfinanciering is 302 miljoen beschikbaar, maar er is bovendien een schat aan kennis en mogelijke oplossingen voorhanden voor regionale beleidsmakers. EURIS 5

8

9 HANDLEIDINGEN EN HANDVATTEN voor Open Innovatie Navarra SMEs OPEN companies Eindhoven Stuttgart sharing practices collaborative EURIS business networks UNIVERSITY Innovation networks HYBRISECTORS Lodzkie RESEARCH west-transdanubia

10 WAAROVER GAAT OPEN INNOVATIE? EEN BENADERING VAN OPEN INNOVATIE Navarra SMEs OPEN BEST market world BENEFITS Eindhoven Innovation SMEs Stuttgart Quilts CURANA companies Design Lodzkie west-transdanubia external processes INTERNAL OPEN INNOVATION BENEFITS FOR SMES BEDOELD VOOR: ï,5, ô, - Waarover gaat open innovatie? Welke voordelen heeft open innovatie voor het MKB? Hoe kan het MKB met open innovatie aan de slag en met wie? Waar kan men beginnen en met welke strategieën kan men aan de slag? Dit boekje is bedoeld voor MKBbedrijven die grip op het concept van open innovatie willen krijgen, met eenvoudige en eerlijke antwoorden op vragen. Het is opgesteld in begrijpelijke taal om misverstanden te voorkomen, en het toont illustratieve voorbeelden van MKB-bedrijven die succesvol betrokken zijn bij gezamenlijke innovatie. Het biedt richtlijnen voor het MKB voor het benaderen en betrokken raken bij open innovatie. OPEN INNOVATION BEST PRACTICES GUIDE BEDOELD VOOR: ï,5,ô, - Het MKB kan leren van de praktijk van open innovatie in grote bedrijven om hiermee haar mogelijkheden in het delen van kennis en expertise in te schatten. Deze gids toont tien best practices van grote, kleine en middelgrote bedrijven, van Google en Netflix tot de Abdij van Pannonhalma in Hongarije en het innovatieve en open business model van restaurant El Bulli in Spanje. Dit om het MKB te helpen om de implicaties van open innovatie in te schatten, en vooral om te tonen hoe MKB-bedrijven kunnen deelnemen, bijdragen en hun voordeel behalen uit de samenwerking met grotere bedrijven. 8 Toolbox Open Innovatie

11 OK, ik ben overtuigd. Wat kan ik nu doen? HET GAAT OM HET BUSINESS MODEL! STUDY Navarra VALUE Lodzkie innovation PRINCIPLES Eindhoven business practices Stuttgart REGIONAL policy results data companies West-transdanubia region models case report DESIGN TOWARDS OPEN BUSINESS MODELS: SOME CHALLENGES AND HOW TO OVERCOME THEM Het business model canvas instrument van Osterwalder en Pigneur kan door ondernemers en managers worden gebruikt die op zoek zijn naar nieuwe manieren om toegevoegde waarde te creëren door met externe partijen te werken. Een diepgaande studie van de strategieën die tien grote bedrijven en MKB-bedrijven uit Stuttgart, Eindhoven en Navarra volgden, laat zien hoe zij verschillende naar binnen en naar buiten gerichte open innovatiestrategieën gebruikten om hun business modellen te verbeteren of te ontwikkelen. Deze strategieën worden geïllustreerd met gebruikmaking van het business model canvas. BEDOELD VOOR: ï, 5 OPEN BUSINESS MODEL WORKSHOP METHODOLOGY BEDOELD VOOR: ï, 5 Bedoeld voor bureaus of bedrijven die willen leren hoe zij open innovatie in business modellen kunnen integreren. Er wordt een methodologie voorgesteld voor het organiseren van een praktische workshop met bedrijven, waardoor deelnemers in hun praktijk in staat zullen zijn om nieuwe business modellen te ontwikkelen op basis van het business model canvas van Osterwalder en Pigneur. Hierbij worden verschillende scenario s voor verschillende benaderingen van open innovatie bekeken. De methodologie is met succes getest in workshops in Stuttgart, Eindhoven en Navarra. Handleidingen en Handvatten voor Open Innovatie 9

12 OK, ik ben overtuigd. Wat kan ik nu doen? OPEN EN GEDEELDE INFORMATIE IS INFORMATIE VOOR MIJN BEDRIJF RESULTS Navarra innovation Lodzkie automotive Networks Stuttgart PARTICIPANTS west-transdanubia information BEST knowledge activities PROCESSING INFOPRO MIR METHOD AND BEST PRACTICES CARDS BEDOELD VOOR: ï,5 Wordt echte samenwerking gestimuleerd door de informatie die door netwerken en clusters aan bedrijven wordt geleverd? Er wordt een methode voorgesteld om de kwaliteit en rijpheid te bepalen van de informatie die door netwerken en clusters wordt geleverd voor de bevordering van een open en gezamenlijke innovatieomgeving. De methode Maturity Index on Reliability (Rijpheidsindex voor betrouwbaarheid), die met succes is toegepast bij het ontwikkelen van nieuwe producten in vele industrieën, is omgezet voor gebruik door een werkgroep. Dit maakt het mogelijk om te beoordelen of de informatieverwerking binnen netwerken en clusters geschikt is om open en samenwerkende innovatie onder de leden te ondersteunen, en om uit een reeks van 14 best practices datgene te selecteren wat het best eventuele tekortkomingen kan oplossen. De beoordeling, waarmee punten ter verbetering kunnen worden gevonden, is gebaseerd op verschillende benaderingen en best practices van de regio s Stuttgart, Eindhoven, West- Transdanubië en Lodzkie. 10 Open Innovation Tool Box

13 OK, ik ben overtuigd. Wat kan ik nu doen? ZIJN UNIVERSITEITEN MIJN BONDGENOTEN? sharing INNOVATION Navarra RESEARCH Lodzkie partners Information practices Stuttgart RESEARCH knowledge university west-transdanubia Eindhoven REGIONAL networks HOW IMPORTANT ROLE DO UNIVERSITIES PLAY IN OPEN INNOVATION? BEDOELD VOOR: ï, 5 In welke mate helpt kennisoverdracht van universiteiten en onderzoekscentra de open innovatie van bedrijven? Wat is de rol van universiteiten in het systeem van kennisoverdracht in EURIS-regio s? Een interregionaal onderzoek over open en gezamenlijke innovatie bij bedrijven in de regio s Stuttgart, Navarra, West- Transdanubië en Lodzkie dient als basis voor de vaststelling van de tekortkomingen in de samenwerking tussen universiteiten en bedrijfsleven, en voor het voorstellen van strategieën voor universiteiten om met deze problemen om te gaan. Deze gids biedt een overzicht van strategieën, zoals de verbetering van de marketing van de technologie en faciliteiten van universiteiten, de invoering van een cultuur van meer open innovatiemanagement binnen onderzoeksgroepen, of het aanbieden van op maat gemaakte training door universiteiten bij bedrijven. BEST PRACTICES IN TECHNOLOGY TRANSFER AND ORP PLATFORM BEDOELD VOOR: ï, ô Bedrijven in de regio s Stuttgart, Navarra, West-Transdanubië en Lodzkie die het aanbod in kennisoverdracht van hun universiteiten willen kennen kunnen gebruik maken van een bronnengids en van het online Open Research Platform (ORP). De kennisoverdrachtsbureaus (TTO s) van zes universiteiten in vier Europese regio s worden getoond in één gids, waarin succesvolle voorbeelden van initiatieven in kennisoverdracht tussen de academische wereld en bedrijven zijn opgenomen. Daarnaast kunnen bedrijven in heel Europa toegang krijgen tot het technologieaanbod van deze universiteiten via het ORPplatform, een online instrument voor het doorzoeken van hun onderzoeksactiviteiten en resultaten. Handleidingen en Handvatten voor Open Innovatie 11

14 OK, ik ben overtuigd. Wat kan ik nu doen? WILT U KRUISBESTUIVING MET BEDRIJVEN IN ANDERE SECTOREN? Navarra WORKSHOP environment OPPORTUNITY Lodzkie Eindhoven hybridization companies interviews MAP collaboration identification Stuttgart west-transdanubia PHASE HYBRISECTORS METHOD FOR THE PROMOTION OF OPEN INNOVATION IN HYBRIDATION AREAS BEDOELD VOOR: ï,5, ô, - Bedrijven en het MKB kunnen terughoudend zijn om samen te werken met concurrenten, dus samenwerken met bedrijven in andere, aanpalende sectoren en terreinen kan een goede start zijn. Bovendien kan samenwerking en kruisbestuiving van verschillende sectoren onverwachte deuren openen voor nieuwe producten, diensten en zaken. Hoe kan een regio de meest belovende terreinen voor kruisbestuiving kiezen? Als er eenmaal een terrein voor kruisbestuiving is gekozen, hoe kunnen bedrijven en stakeholders dan worden betrokken in een participatief proces wat kan leiden tot het vinden van specifieke kansen voor kruisbestuiving? Hoe kunnen intermediairs en innovatiebureaus zulke processen ondersteunen? Wat zijn de verwachtingen en reserves van bedrijven die aan zulke processen deelnemen? Er wordt een veelomvattende methode aangeboden om kruisbestuiving op regionaal en bedrijfsniveau aan te pakken, de methode is getest in Navarra, Stuttgart en West- Transdanubië. 12 Toolbox Open Innovatie

15 OK, ik ben overtuigd. Wat kan ik nu doen? ZIJN ER VOORDELEN ALS IK MIJN FACILITEITEN DEEL? EEN BENADERING UIT DE AUTOMOTIVE REPORT recommendations automotive Networks INTERNATIONAL SHARING Navarra west-transdanubia activities facilities VISITS BEST CASES Lodzkie Stuttgart FINDINGS AND RECOMMENDATIONS FROM SHARED FACILITIES AND FACILITY SHARING IN EUROPE BEDOELD VOOR: ï,5, ô, - Is het delen van bestaande voorzieningen of het creëren van nieuwe gemeenschappelijke voorzieningen door organisaties en bedrijven een stimulans voor open innovatie, of is het een nasleep ervan? Een studie over de praktijk van het delen van voorzieningen en resultaten van topspelers in de concurrerende automotive sector in Europa voorziet bedrijven en onderzoeksinstellingen van inzicht bij het beoordelen van mogelijke initiatieven voor gemeenschappelijke voorzieningen (shared facilities) of het openstellen van voorzieningen (facility sharing). De studie over het succesvol delen van voorzieningen, tot stand gekomen door het Nederlandse Automotive Cluster, België en Duitsland (Euregio), Baskenland in Spanje en de regio Gothenburg in Zweden, gaat in op het ontstaan en de voorwaarden voor de ontwikkeling van dergelijke initiatieven, en leverde ook aanbevelingen en richtlijnen voor het ontwerp van succesvolle business modellen bij het delen van voorzieningen. Bedrijven kunnen ook toegang krijgen tot de nieuwste inventarisaties en databases van de voor samenwerking opengestelde onderzoeksfaciliteiten in de automotive in Nederland, Navarra en de regio West-Transdanubië. Handleidingen en Handvatten voor Open Innovatie 13

16 IS INTELLECTUELE EIGENDOM EEN PROBLEEM? ENKELE MISVERSTANDEN ONTMASKERD Navarra SMEs SME protected trademark INVENTION protection intellectual Eindhoven RIGHTS Stuttgart USE INNOVATION Lodzkie west-transdanubia patent A PRACTICAL GUIDE FOR SMES ON THE MANAGEMENT OF LEGAL ISSUES RELATED TO OPEN INNOVATION BEDOELD VOOR: ï,5, ô Bedoeld voor bedrijven die willen samenwerken met andere bedrijven en intermediairs, maar die bezorgd zijn over juridische problemen die kunnen ontstaan bij het managen en beschermen van intellectuele eigendom. De gids biedt basisinformatie bij het identificeren en beschermen van IE die niet is geoctrooieerd, en geeft richtlijnen voor het opstellen van handels- en exploitatieovereenkomsten. De gids bestaat uit twee delen: Deel 1 helpt bedrijven, voordat zij samenwerken met andere spelers, bij het vaststellen van de immateriële activa die moeten worden beschermd, en ondersteunt de keuze van de beste manieren om dit te doen, met beschrijvingen in begrijpelijke taal van de beschikbare klassieke (octrooi, gebruiksmodel, bedrijfsgeheim, ) en nieuwe (copyleft) manieren. Deel 2 begeleidt bedrijven die besloten hebben om met een derde partij samen te werken in elke fase van het open innovatieproces: van het voorbereiden van onderhandelingen met toekomstige partners tot het tekenen van de bijbehorende overeenkomsten (geheimhouding, licentie, ) tot aan het einde van de samenwerking. 14/15 Toolbox Open Innovatie

17 WILT U MEER WETEN? business Navarra SUPPORT Lodzkie companies RESEARCH Eindhoven Practice technology SCIENCE Stuttgart university networking west-transdanubia transferability REGION EMBRACING OPEN INNOVATION IN EUROPE: A BEST PRACTICES GUIDE ON OPEN INNOVATION POLICIES BEDOELD VOOR: ï,5, ô, - Er bestaat een schat aan succesvolle beleidsinitiatieven en programma s uit geheel Europa voor de bevordering van de juiste condities voor open innovatie. Er is een gids waarin 18 van zulke ervaringen zijn neergelegd en opgeschreven door het EURISproject. De gids richt zich tot spelers die willen weten welke strategieën hebben gewerkt in andere landen en regio s. EURIS heeft regionale beleidsinitiatieven en programma s beschreven en bestudeerd op vijf terreinen van gezamenlijk beleid, die bijdragen tot regionale innovatieve ecosystemen waar de praktijk van open innovatie mogelijk is: Netwerken en samenwerken Aandacht voor human capital en een cultuur van ondernemerschap. Het management van intellectuele eigendom op technologische markten. Toegang tot financiering. Een basis van kennis, wetenschap en technologie. Veertig regionale good practices op dergelijke beleidsterreinen, ondersteund door regionale overheden, worden beschreven door EURIS en zijn beschikbaar op de projectwebsite (www. euris-programme.eu). Deze good practices zijn afkomstig van ervaringen van zowel EURIS partnerregio s, als van andere regio s binnen en buiten de EU. Een selectie van 18 van zulke practices worden gezien als best practices, die andere EUregio s kunnen inspireren bij het ontwerpen en toepassen van verdere inspanningen voor gezamenlijk beleid. De selectie wordt in de gids Embracing Open Innovation in Europe beschreven.

18

19 EURIS SUBPROJECTEN

20 INFOPRO OPEN INFORMATION PROCESSING IN INNOVATIENETWERKEN URL MIR METHODE De MIR methode (Rijpheid Index voor Betrouwbaarheid/Maturity Index on Reliability) voor informatieverwerking kan worden gebruikt door belanghebbenden om hun informatieproces te verbeteren. RESULTATEN Er wordt een methode voorgesteld om de kwaliteit en rijpheid te bepalen van de informatie die door netwerken en clusters wordt geleverd voor de bevordering van een open en gezamenlijke innovatieomgeving. InfoPro behandelt de informatiebehoeften van bedrijven die samenwerken in verenigingen, clusters en netwerken, en bepaalt de behoefte op dit terrein in de regio s Stuttgart (Duitsland), West- Transdanubië (Hongarije), Lodzkie (Polen) en Eindhoven (Nederland). Na een regionale SWOT-analyse, die de behoefte aan verbetering van de informatiestromen bevestigt, wordt een methode voorgesteld voor het vaststellen van de gebreken in informatieverwerking binnen de organisaties, ongeacht de mate van volwassenheid van de betreffende regio s of netwerken. Stakeholders die zijn geïnteresseerd in het verbeteren van hun informatieprocessen kunnen de MIR-methode (Maturity Index on Reliability / rijpheidsindex voor betrouwbaarheid) gebruiken. De methode wordt begeleid door een verzameling van best practices, die kunnen worden overgezet in minder geavanceerde of volgroeide innovatieve ecosystemen, waardoor clusters en netwerken betrokken kunnen geraken bij processen voor verbetering van informatieverwerking. De methode is met succes getest bij de partnerorganisaties in de vier partnerregio s, in het kader van overdrachtsworkshops (transfer workshops) die leidden tot de selectie van best practices die op dit moment op dit terrein worden toegepast. INFOPRO in cijfers: 120 bedrijven in netwerken en clusters zijn voor regionale SWOTanalyse onderzocht. Er werden 1 beoordelingsmethode en 14 best practices benoemd. Er werden 4 best practices transfer workshops gehouden met deelname van 192 bedrijven. 4 best practices in Stuttgart, West- Transdanubië, Lodz en Eindhoven worden verspreid. BRONNEN Stuttgart Region Report on Information Processing and Open Innovation. Eindhoven Region Report on Information Processing and Open Innovation. West-Transdanubia Region Report on Information Processing and Open Innovation. Lodzkie Region Report on Information Processing and Open Innovation. Comparative SWOT Analysis Report. Method for surveying Information Processing in Innovation Networks. Information Processing Best Practices & Recommendations. Best Practices Cards and Maturity Assesment on Reliability (MIR) method.

21 OPINET OPEN INNOVATION NETWORK PLATFORM VOOR HET MKB URL OPEN INNOVATIE VOOR HET MKB OPINET heeft informatie- en hulpmiddelen gemaakt waarmee wordt ingespeeld op de taal en behoeften van MKB bedrijven. RESULTATEN OPINET heeft bedrijven en het MKB in Navarra (Spanje), Stuttgart (Duitsland) en West-Transdanubië (Hongarije) bewust gemaakt van het nieuwe paradigma voor open innovatie, door middel van een netwerk van contactpunten voor open innovatie, met als doel het bevorderen en faciliteren van open innovatiestrategieën in het MKB. Voor dat doel heeft OPINET bronnen gemaakt en verspreid, op maat, voor de taal en de behoeften van het MKB; zoals case studies van successen in het MKB bij open innovatie en handleidingen over hoe men bij samenwerking kan omgaan met vraagstukken van intellectuele eigendom. OPINET heeft de MKBbedrijven de kans gegeven om echte kansen in open innovatie te ontdekken. Het belangrijkste resultaat van het project was het aantal mensen in bedrijven en het MKB wat voor het eerst wist waar open innovatie over gaat. Zij hoorden ervan op een prettige manier, zij bekeken de voordelen en zij leerden dat er een mogelijkheid is om ermee door te gaan in hun bedrijven. OPINET in cijfers:: 3 contactpunten voor open innovatie gestart in Navarra, Stuttgart en West- Transdanubië (zie voor contact de details op de Deelnemerspagina). 13 best practices / case studies over open innovatie in het MKB verspreid. 4 handleidingen, gericht op het MKB. 17 kansen ontdekt voor open innovatie in het MKB en 2 initiatieven ondersteund. 14 evenementen over open innovatie met een bereik van meer dan 269 bedrijven en MKB-bedrijven. BRONNEN Open Innovation Benefits for SMEs. Open Innovation Best Practices Guide. A practical guide for SMES on the management of legal issues related to Open Innovation. Part 1. A practical guide for SMES on the management of legal issues related to Open Innovation. Part 2. EURIS Subprojecten 18/19

22 HYBRISECTORS OPEN INNOVATIE IN SECTOREN VAN POTENTIËLE HYBRIDISATIE (KRUISBESTUIVING) URL Kruisbestuiving in de praktijk Er wordt een veelomvattende methode aangeboden om kruisbestuiving te creëren op regionaal niveau tussen bedrijven. RESULTATEN HYBRISECTORS heeft een methode ontwikkeld die regionale overheden en bureaus kunnen gebruiken voor het vaststellen van kansen op het snijvlak van sectoren, markten en kennisgebieden, in wat wordt genoemd hybridation (kruisbestuiving), en ook voor het vinden en stimuleren van hybridisatieprojecten en initiatieven tussen bedrijven op een gekozen terrein van kruisbestuiving. De methode werd getest in drie regio s, die een eerste potentieel gebied van hybridisatie hebben geselecteerd, gevolgd door het trainen van bedrijven en innovatie stakeholders in deze gebieden voor het vaststellen van specifieke kansen en projecten voor hybridisatie. In Navarra (Spanje) werd de methode getest op het gebied van duurzame energie en nieuwe materialen, in Stuttgart (Duitsland) werkten bedrijven op het terrein van technologische materialen en in West-Transdanubië (Hongarije) in de elektrische mobiliteit. De belangrijkste resultaten zijn de methode ontwikkeld voor de hybridisatie van verschillende gebieden, de kansenkaart voor hybridisatie in elke regio en de pilotprojecten. Uit deze ervaringen werd geleerd hoe deze activiteiten kunnen worden aangepakt in toekomstige projecten als de methode naar andere hybridisatiegebieden wordt uitgebreid. HYBRISECTORS in cijfers: 1 methode voor de vaststelling en bevordering van regionale hybridisatie. 3 kaarten met kansen voor potentiële gebieden voor hybridisatie in Navarra, Stuttgart en West-Transdanubië. 18 workshops met 79 bedrijven en innovatie stakeholders in drie regio s. 10 projecten en initiatieven voor hybridisatie met de deelname van 15 bedrijven en stakeholders. BRONNEN HYBRISECTORS Method for the promotion of Open Innovation in hybridation areas. Navarra: Hybridation opportunities on Renewable Energies and Technology Materials. Stuttgart: Hybridation opportunities on Technology Materials field. West-Transdanubia: Regional hybridation opportunities. 20 Toolbox Open Innovatie

23 ORP OPEN RESEARCH PLATFORM URL Digitaal platform voor technologie transfer Bedrijven uit heel Europa hebben toegang tot het technologie aanbod van 6 universiteiten die verenigd zijn in het ORP platform. RESULTATEN ORP heeft een pilot van een open en gezamenlijk platform ontwikkeld waarin regionale universiteiten, onderzoeksinstituten en bedrijven uit Stuttgart (Duitsland), Navarra (Spanje), West-Transdanubië (Hongarije) en Lodzkie (Polen) de beschikbare kennis kunnen uitwisselen en het potentieel aan intellectuele eigendomsrechten van de kennis in de regio s kunnen aanboren. Uitgaande van de onderzochte behoeften en de praktijk van bedrijven bij hun samenwerking met universiteiten zijn binnen ORP de systemen van technologie-overdracht in de partnerregio s onderzocht, evenals de instrumenten en diensten voor technologie-overdracht die door de praktijkbeoefenaren worden gevraagd. Op basis van de resultaten zijn er een mogelijke rol en een model voor universiteiten voorgesteld, waarmee de strategische allianties tussen bedrijven en universiteiten op het terrein van technologie-overdracht kunnen worden versterkt en vermeerderd. De resultaten hebben ook geleid tot een definitie en ontwerp van het zogenaamde Open research platform (ORP) wat is opgezet en ondergebracht bij de universiteit van Stuttgart. Hiermee wordt, middels één enkele ingang, toegang geboden tot de gecombineerde technologie en intellectuele eigendom van de zes universiteiten van de vier partnerregio s. ORP in cijfers: 6 universiteiten van Stuttgart, Navarra, West-Transdanubië en Lodzkie doen mee. 1 online platform met doorzoekbare technologie- en kennisaanbod van 6 universiteiten. 144 bedrijven onderzocht op behoeften aan technologie-overdracht. BRONNEN Best Practices in Technology Transfer. Technology Transfer systems of Stuttgart, Navarra, West-Transdanubia and Lodzkie regions. How important role do Universities play in Open Innovation? ORP Platform: EURIS Subprojecten 21

24 SFFS OPEN INNOVATIE DOOR MIDDEL VAN SHARED FACILITIES EN FACILITY SHARING URL Open faciliteiten in de automotive sector Inzichten voor bedrijven en onderzoeksinstellingen die initiatieven voor gedeelde voorzieningen of gezamenlijke faciliteiten overwegen in de automotive sector. RESULTATEN SFFS heeft de mogelijke invloed onderzocht van shared facilities en facility sharing in de automotive als aanjager van open innovatie. Het benoemen en diepgaand bestuderen van succesvolle initiatieven op dit terrein in geheel Europa heeft mensen aan het denken gezet over de verschillende business modellen die uit dit initiatief zouden kunnen volgen, en ook over de voorwaarden waaraan het bevorderen van dergelijke initiatieven moet voldoen. Als resultaat van dit denkproces heeft SFFS geconcludeerd dat, in tegenstelling tot eerdere meningen, SF en FS geen aanjagers zijn van open innovatie, maar eerder randvoorwaarden. SFFS stelt een methode in zes stappen voor waarmee regio s de graad van volwassenheid van hun ecosystemen voor open innovatie en strategische samenwerking kunnen bepalen. Een hoge mate van volwassenheid van de omgeving is een eerste voorwaarde en startpunt voor de ontwikkeling en inzet van SF en FS. Een volgende benadering in zes stappen wordt voorgesteld voor het ontwerpen van een uitvoerbare business case om shared facilities en facility sharing op te zetten, te onderhouden en door te zetten. De stappen zijn gericht op: De verbetering van de kennis- en technologiepositie Het maken en ontwikkelen van nieuwe mogelijkheden voor ondernemingen Het creëren van nieuwe producten en banen De lessen van SFFS zijn ingebracht in de regio s Eindhoven (Nederland), Navarra (Spanje) en West-Transdanubië (Hongarije) waar specifieke voorstellen voor het bevorderen van zulke initiatieven zijn doorgegeven aan de regionale overheden. Databases en inventarisaties van shared facilities voor testen en onderzoek zijn ook uitgewerkt en verspreid voor bedrijven in de automotive. SFFS in cijfers: Inventarisatie van 30 best practices in shared facilities en facilty sharing in de automotive-sector in Europa. 5 werkbezoeken aan Pamplona (Spanje), Gothenburg (Zweden), Euregio (Nederland, België en Duitsland), Györ (Hongarije) en Baskenland (Spanje), met bezoeken aan 20 verschillende initiatieven in de automotive. 3 databases met gezamenlijke en testfaciliteiten in de automotive-sector in Nederland, Navarra en West- Transdanubië. BRONNEN Open Innovation through Shared Facilities & Facility Sharing: Findings & Recommendations. Dutch automotive test facilities database. West Pannon automotive research and test facilities inventory. Navarra automotive test facilities database. 22 Toolbox Open Innovatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

Europese puzzel: op zoek naar goede praktijken als antwoord op noden van studenten

Europese puzzel: op zoek naar goede praktijken als antwoord op noden van studenten Europese puzzel: op zoek naar goede praktijken als antwoord op noden van studenten Overzicht Introductie en doelstellingen Werkwijze Resultaten Website: Map of needs: Needbox en Toolbox Inspiratie Vragen

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society This project has received funding from the European Union s Seventh Framework Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement no 612789 RICHES Renewal, Innovation

Nadere informatie

http://keyconet.eun.org

http://keyconet.eun.org Europees Beleidsnetwerk met betrekking tot Sleutelcompetenties in het onderwijs http://keyconet.eun.org it her Health & Consumers Santé & Consommateurs Over het KeyCoNet project KeyCoNet (2012-14) is een

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Deutsche Telekom Laboratories: T- Labs One of the largest university-industry research centers London Technology Network LTN helps a company define

Nadere informatie

TENCompetence: infrastructuur

TENCompetence: infrastructuur TENCompetence: infrastructuur voor de competentieontwikkeling van individu, team en organisatie in Europa. Presentatie Dr. Marlies Bitter-Rijpkema, Open Universiteit Nederland. Horeca Branche Instituut,

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS Deze energieke, tweedaagse training resulteert in hands-on ervaring en meer inzicht in de Design Thinking principes, de belangrijkste tools en terminologie.

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

LEEFTIJDSONAFHANKELIJK WERVINGSBELEID mature@eu. Presentatie Marjolijn Blokzijl

LEEFTIJDSONAFHANKELIJK WERVINGSBELEID mature@eu. Presentatie Marjolijn Blokzijl LEEFTIJDSONAFHANKELIJK WERVINGSBELEID mature@eu Presentatie Marjolijn Blokzijl OVERZICHT PRESENTATIE Situatieschets Demografische veranderingen Noodzakelijke strategieën Arbeidsparticipatie oudere werknemers

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator - faciliteert de ontwikkeling/optimalisatie van uw technologie - helpt uw energietechnologie succesvol in de markt zetten voor (startende) bedrijven:

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020 Danielle Raspoet Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Vlaams Innovatienetwerk, Gent 1 Technologie & Innovatie in Vlaanderen: Prioriteiten

Nadere informatie

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus New World Water & Sanitatie Campus Agri & Food De New World Campus is dé plek waar oplossingen worden gevonden voor mondiale vraagstukken

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Organisaties worden continu uitgedaagd om hun producten en diensten aan te passen op de veranderende klantvraag en op de interne- en externe factoren

Organisaties worden continu uitgedaagd om hun producten en diensten aan te passen op de veranderende klantvraag en op de interne- en externe factoren Organisaties worden continu uitgedaagd om hun producten en diensten aan te passen op de veranderende klantvraag en op de interne- en externe factoren die daarbij van belang zijn. Bij het innovatieproces

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven

Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven Best Practices binnen de TU Delft: Ervaringen en Resultaten met Shell Gebaseerd op informatie van Marco Waas en het advies van IJsbrand Haagsma

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Diensteninnovatie: wat is dat?

Diensteninnovatie: wat is dat? Over de AWT De Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) adviseert regering en parlement over beleid voor wetenschap, technologie en innovatie De AWT adviseert gevraagd en ongevraagd.

Nadere informatie

Groeien door samenwerken

Groeien door samenwerken Samenwijs en verder Hoe kan het onderwijs een bijdrage leveren aan de duurzame maatschappelijke innovatie vanuit het concept Samenwijs? Roeland Hogt (Automotive, RDM CoE, Kenniscentrum RDM, ACE) Ism Ans

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Nieuwe kansen in roerige tijden!

Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe klanten? Omzet vergroten? Winstgevendheid vergroten? Samen de regio en het MKB versterken? Banken verstrekken steeds moeilijker werkkapitaal. Het risico van ondernemers

Nadere informatie

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau KICKSTARTERS We lanceren binnen twee maanden een nieuw digitaal platform waarmee u in hoog tempo business value genereert. De digitale transformatie is in volle gang. Consumenten

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

'JOBODF BMT CVTJOFTT QBSUOFS CJK $FMHFOF

'JOBODF BMT CVTJOFTT QBSUOFS CJK $FMHFOF 'JOBODF BMT CVTJOFTT QBSUOFS CJK $FMHFOF FINANCE ALS BUSINESS PARTNER BIJ CELGENE Bij Celgene, een snelgroeiend Amerikaans biotechnisch bedrijf, ondersteunt finance als business partner de commerciële

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 2. Door Nienke Rusticus en Fleur Zumbrink

INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 2. Door Nienke Rusticus en Fleur Zumbrink INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 2 Door Nienke Rusticus en Fleur Zumbrink 2.1 SUCCES IS NIET TE KOOP Succesfactoren van innovatieprojecten Het nieuwe product- gaat om de inschatting die klanten maken van

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

De Octrooicellen. Bescherm en valoriseer uw uitvindingen. Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming

De Octrooicellen. Bescherm en valoriseer uw uitvindingen. Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming De Octrooicellen Bescherm en valoriseer uw uitvindingen Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming De octrooicellen Bescherm en valoriseer uw uitvindingen Gratis

Nadere informatie

www.asylumlawdatabase.eu

www.asylumlawdatabase.eu Funded by the European Commission Achtergrond De European Database of Asylum Law (EDAL) is een online database met jurisprudentie uit 11 EUlidstaten, die vluchtelingen- en asielwetgeving uitlegt. De EDAL

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Minicongres Finishing

Minicongres Finishing Minicongres Finishing Aluminium Centrum Houten 29 september 2010 Erik van Westing Program Manager 2 M2i Introductie Innovatie Programma Marktbehoeftes en maatschappelijke vragen Benodigde Technologische

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 2.0

Projectplan MKB Roadmaps 2.0 Projectplan MKB Roadmaps 2.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. De eerste

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 21 501-30 Raad voor Concurrentievermogen Nr. 147 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 17 april 2012 Voorstelnummer: 1.

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 17 april 2012 Voorstelnummer: 1. Feniks Campagne Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte 17 april 2012 Voorstelnummer: 1 Uturnity Aanleiding In Nederland is er een taboe op failliet gaan. En dat terwijl er dagelijks

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Van Risicomanagement naar Waarde Creatie. Duurzaam Inkopen 3.0

Van Risicomanagement naar Waarde Creatie. Duurzaam Inkopen 3.0 Van Risicomanagement naar Waarde Creatie Duurzaam Inkopen 3.0 Content Wie zijn wij Verdwaald in het woud Duurzaamheid gedefinieerd Drijfveren duurzaamheid Duurzaam inkopen De reis naar waardecreatie FIRmus

Nadere informatie

Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa

Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa Synergie tussen Horizon 2020 en het cohesiebeleid in de Europese Unie Samenvatting Ode Wolters, augustus 2013 In het nieuwe EU-kaderprogramma

Nadere informatie

Samenvatting - Nederlands

Samenvatting - Nederlands Samenvatting - Nederlands Deze studie beschrijft aspecten van het Braziliaanse Kennis en Innovatiesysteem die van invloed zijn op de Nederlands-Braziliaanse samenwerking op het gebied van onderzoek, technologie

Nadere informatie

INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes

INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes Doelstelling van de studie De evolutie in het gebruik van het CAF in de Europese administraties nagaan sinds de herfst van 2003 1. kijken hoe het CAF wordt gepromoot

Nadere informatie

27. OKTOBER 2015 TALENTEN ONTDEKKEN SNOWWORLD LANDGRAAF VLAK BIJ AACHEN OP HET INNOVATIEVE CARRIÈRE-EVENT VAN DE REGIO

27. OKTOBER 2015 TALENTEN ONTDEKKEN SNOWWORLD LANDGRAAF VLAK BIJ AACHEN OP HET INNOVATIEVE CARRIÈRE-EVENT VAN DE REGIO 27. OKTOBER 2015 SNOWWORLD LANDGRAAF VLAK BIJ AACHEN TALENTEN ONTDEKKEN OP HET INNOVATIEVE CARRIÈRE-EVENT VAN DE REGIO STUDENTS ON SNOW EUREGIO NL Eindhoven Studenten uit het internationale gebied van

Nadere informatie

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen De troeven van 5 universiteiten! 800+ onderzoekers 3 Een gebalanceerd

Nadere informatie

Strategische wendbaarheid

Strategische wendbaarheid Strategische wendbaarheid Academy pitch Wil Janssen Wat speelt er zoal? Samenvoegen omgevingsdiensten professionelere uitvoering Wendbaarheid van partners vergroten sneller kansen pakken Opschalen veranderingen

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Open innovatie. ..STBY... pagina 1/5

Open innovatie. ..STBY... pagina 1/5 Open innovatie Inleiding (±250 woorden) Open Innovatie is een benadering van innovatie die het openstaan voor ideeën en suggesties van buiten de eigen organisatie centraal stelt. Open Innovatie is een

Nadere informatie

Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten

Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten Koos van Dijken Platform31 6-2014 - Rotterdam, 17- Inleiding Beleidsontwikkeling Het Reference

Nadere informatie

IBM Cognos Performance 2010

IBM Cognos Performance 2010 IBM Cognos Performance 2010 Smart Decisions. Better Results. De Meervaart, Amsterdam Woensdag 10 november 2010 09.30-18.15 uur Kom naar IBM Cognos Performance 2010 op 10 november in Amsterdam 33% meer

Nadere informatie

Green Deal Elektrisch vervoer

Green Deal Elektrisch vervoer Green Deal Elektrisch vervoer Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in haar of zijn hoedanigheid

Nadere informatie

MinervaEC. MInisterial NEtwoRk for Valorising Activities in digitisation, econtentplus. Periode: 1 /10/ 2006 31/09/2008. http://www.minervaeurope.

MinervaEC. MInisterial NEtwoRk for Valorising Activities in digitisation, econtentplus. Periode: 1 /10/ 2006 31/09/2008. http://www.minervaeurope. MinervaEC MInisterial NEtwoRk for Valorising Activities in digitisation, econtentplus Periode: 1 /10/ 2006 31/09/2008 http://www.minervaeurope.org/ Hans van der Linden 11 december 2007 Coördinerend netwerk

Nadere informatie

Case Development Centre

Case Development Centre Case Development Centre Toepassing van cases in het onderwijs Kenniscentrum Innovatief Ondernemerschap Hoe kan Rotterdam bestaande kennis op nieuwe wijze inzetten om de innovatiegraad van de industrie

Nadere informatie

Geld Vrijmaken voor Ondernemers

Geld Vrijmaken voor Ondernemers Masterclass Geld Vrijmaken voor Ondernemers Het zijn turbulente tijden voor ondernemers. Een interessante Overname, een tijdelijke dip in de omzet, opzetten van nieuwe business, overal is geld voor nodig.

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 1. Inleiding De laatste maanden is er hard gewerkt aan enkele SEFIRA werkpakketten. Onder de leiding van de universiteit van Urbino werd een theoretisch en

Nadere informatie

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST E u r o p e s e Commissie INFORMATIESYSTEEM VOOR STRATEGISCHE ENERGIETECHNOLOGIEËN SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST http://setis.ec.europa.eu Europese Commissie Informatiesysteem voor strategische

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014 1 Brainport Industries Towards integrated supply networks Turnhout, 27 februari 2014 John Blankendaal Managing Director Coöperatie van 85 suppliers 2 Brainport Industries richt zich primair op 5 markten

Nadere informatie

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Ervaringen en aanbevelingen op het gebied van datamanagement Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Introductie Onderzoekers in zes pilotprojecten hebben

Nadere informatie

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien.

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De automobielbranche ondergaat wereldwijd enorme veranderingen. Bedrijven in de sector worden steeds meer geconfronteerd

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

ACADEMY KALENDER 2013 HOLLAND INNOVATIVE

ACADEMY KALENDER 2013 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY KALENDER 2013 HOLLAND INNOVATIVE Academy 2013 ACADEMY 2013 is toonaangevend wanneer het gaat om het begeleiden van organisaties bij Projectmanagement, Product- & Procesontwikkeling en Reliability

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering 1. Context en doel Het NLIP heeft tot doel om de elektronische informatie-uitwisseling in de Logistieke Sector in Nederland te verbeteren. En dan niet alleen de informatie-uitwisseling tussen specifieke

Nadere informatie

eerste in oplossingen van morgen, vandaag XS4 //re-volution 11 jaar, 1,200,000 sloten, en nog steeds innoverend limited edition

eerste in oplossingen van morgen, vandaag XS4 //re-volution 11 jaar, 1,200,000 sloten, en nog steeds innoverend limited edition GESELECTEERD EN VERZORGD DOOR info@optilox.com 078 6170707 eerste in oplossingen van morgen, vandaag XS4 //re-volution 11 jaar, 1,200,000 sloten, en nog steeds innoverend limited edition XS4 RE-VOLUTION

Nadere informatie