Openbaar. Aanpak winkelleegstand centrum Oirschot Gemeente Oirschot. mei 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Openbaar. Aanpak winkelleegstand centrum Oirschot Gemeente Oirschot. mei 2014"

Transcriptie

1 mei 2014 Aanpak winkelleegstand centrum Oirschot Gemeente Oirschot Openbaar Hendrik Francken Studentnummer: Opleiding: Vastgoed & Makelaardij Telefoon: Gemeente Oirschot Adres: Deken Frankenstraat AK Oirschot Stagebegeleider: Roland Hermans, projectleider Fontys Hogeschool Vastgoed & Makelaardij (MER) Adres: Rachelsmolen MA Eindhoven Stagedocent 1: L.W.T. Ploeg Stagedocent 2: F.J.A. Lier

2 2

3 Beste lezer, Voorwoord Voor u ligt mijn adviesrapport over de aanpak van de winkelleegstand in Oirschot. Dit rapport heb ik geschreven in het kader van mijn afstuderen aan de opleiding Vastgoed & Makelaardij van de Fontys Hogeschool in Eindhoven. In oktober ben ik benaderd door mevrouw Vriesen (voormalige stagecoördinator Fontys) met de vraag of ik interesse had in een afstudeerstage bij de gemeente Oirschot. Toen ik hoorde dat het over winkelvastgoed in Oirschot ging was ik allesbehalve enthousiast. Toch besloot ik om het een kans te geven en reageerde op de vacature. Tijdens het kennismakingsgesprek met Roland Hermans werd ik steeds gemotiveerder. Het lukte hem om een ogenschijnlijk saai onderzoek interessant te maken. In december ben ik vol goede zin, energie en ideeën begonnen aan mijn afstudeerstage. Als ik terugkijk op mijn afstudeerstage doe ik dat met een positief gevoel. In de afgelopen maanden heb ik enorm veel geleerd en relevante ervaring opgedaan. Door de afstudeerstage heb ik een duidelijk beeld gekregen van de cultuur in een gemeentelijke organisatie. Mijn dank gaat uit naar Roland Hermans die mij sinds het begin telkens heeft weten te motiveren. Daarnaast wil ik Mariëlle van der Stoop, Roel Kox en Rob Voets bedanken voor hun hulp tijdens het opstellen van dit rapport. Graag wil ik Loek Ploeg bedanken, hij is in de afgelopen maanden een perfecte sparringpartner voor me geweest. Net als Loek Ploeg is François Lier een prettige sparringpartner voor me geweest die me heeft voorzien van een aantal goede ideeën, mijn dank hiervoor. Tot slot wens ik u veel plezier met het lezen van mijn adviesrapport. 3

4 Inhoudsopgave Voorwoord...3 Samenvatting Onderzoeksopzet...7 Aanleiding...7 Probleem- en doelstelling...7 Vraagstelling...8 Onderzoeksmethodiek Trends & ontwikkelingen Nederland...9 Demografisch...9 Economisch...11 Sociaal-cultureel...15 Technologisch...16 Politiek...19 Leegstand winkelvastgoed Oirschot...24 Gemeente Oirschot...24 Centrum Oirschot Instrumenten...35 Gemeente...35 Vastgoedeigenaren...39 Winkeliers...42 Centrummanagement...44 Overzicht instrumenten Aanbevelingen...47 Aanbevelingen voor de gemeente...48 Aanbevelingen voor de vastgoedeigenaren...52 Aanbevelingen voor de winkeliers...54 Aanbevelingen voor het Centrummanagement Conclusie Begrippenlijst Bronnen

5 Samenvatting In dit rapport wordt antwoord gegeven op de vraag wat vastgoedeigenaren, de gemeente en winkeliers kunnen doen aan de leegstand van detailhandelsvestigingen (hierna genoemd winkelleegstand ) in Oirschot. Op dit moment staat in het centrum van Oirschot ongeveer 10% van de detailhandelsvestigingen (hierna genoemd winkels ) leeg. De verwachting is dat deze leegstand stijgt wanneer niets ondernomen wordt. De leegstand van winkels is een landelijke trend. In de afgelopen vijf jaar is de winkelleegstand in Nederland gestegen. Op dit moment staat 6,9% van de winkels in Nederland leeg. De verwachting van diverse kennisinstellingen is dat deze leegstand in de komende jaren ruim zal verdubbelen naar 14%. 1 De toenemende leegstand is onder andere een gevolg van de verdere opkomst van het online winkelen, de veranderende consument en de economische crisis. De focus van dit onderzoek ligt op het centrum van Oirschot. Door de rijke hoeveelheid aan rijksen gemeentelijke monumenten heeft het centrum van Oirschot een schitterende uitstraling. Deze uitstraling in combinatie met de Brabantse gastvrijheid maakt Oirschot een prettig dorp om te bezoeken. De huidige situatie in het centrum is echter niet optimaal. Het centrum van Oirschot bestaat uit twee afzonderlijk opererende winkelgebieden. Aan de oostzijde van het centrum ligt winkelcentrum de Loop, in deze straat is ruim 5000 m² aan winkelvloeroppervlak verdeeld over 13 winkels. In dit winkelcentrum zijn voornamelijk winkels die voorzien in dagelijkse goederen. Aan de westzijde van het centrum ligt omgeving de Markt. Dit gedeelte van het centrum heeft een verblijfs- en bijeenkomstfunctie waar consumenten winkelen en borrelen of eten. Het is een omgeving waar consumenten langer verblijven dan bijvoorbeeld in de Loop. Door de ruime aanwezigheid van rijksmonumenten, horecazaken en winkels in de niet-dagelijkse sector is het een aantrekkelijk winkelgebied voor de bezoekers van Oirschot. Op en in de directe nabijheid van de Markt zijn 19 horecazaken en ruim 25 winkels gevestigd. Deze twee winkelgebieden worden met elkaar verbonden door de Rijkesluisstraat. Deze verbinding is echter niet optimaal. Aan de oostzijde van deze straat zijn voornamelijk woningen en kantoren gevestigd. Deze invulling is niet aantrekkelijk voor bezoekers. Naast de slechte invulling is de straat ook niet goed toegankelijk voor voetgangers. De trottoirs zijn te smal en door de ruime aanwezigheid van auto s lijkt het wel of de voetganger te gast is in deze straat. De zwakke verbinding heeft een negatief effect op het gehele centrum. Om antwoord te kunnen geven op de vraag wat vastgoedeigenaren, de gemeente en winkeliers kunnen doen aan de winkelleegstand is er een uitgebreid onderzoek uitgevoerd. Door middel van deskresearch, interviews met sleutelpersonen en veldonderzoek is een aantal instrumenten naar voren gekomen welke ingezet kunnen worden om de winkelleegstand te verkleinen. De belangrijkste instrumenten voor de gemeente zijn het herinrichten van de Rijkesluisstraat, het horecabeleid aanpassen en de bereikbaarheid met het openbaar vervoer versterken. Deze instrumenten kunnen tot gevolg hebben dat de winkelleegstand daalt. Er zijn nog meer instrumenten die een gemeente kan inzetten, deze worden later in het rapport beschreven. De voornaamste instrumenten die de vastgoedeigenaren kunnen inzetten zijn het verlagen van de huurprijs, de inzet van huurincentives en het toestaan van tijdelijke invullingen. Net als de gemeente kunnen vastgoedeigenaren meer doen dan voornoemde instrumenten. 1 Steinmaier E, Koster M, Bruins T, Deguelle M en Averink R (2013), Retaillocaties 2020, ABN AMRO 5

6 Voor de winkeliers in het centrum van Oirschot is het belangrijk dat er uniforme openingstijden worden gehanteerd. Daarnaast is het een aanbeveling om iedere zondag geopend te zijn. Omdat de openingstijden en dagen nu nog niet uniform zijn lijkt het centrum soms onsamenhangend. Naast de uniforme openingstijden moeten winkeliers inspelen op de veranderende consument. De klantvriendelijkheid moet verbeterd worden en de consument dient op creatieve manieren ontzorgd te worden. Tot slot krijgt het centrummanagement ook enkele aanbevelingen welke direct antwoord geven op de hoofdvraag van dit onderzoek. De voornaamste instrumenten die het Centrummanagement in kan zetten zijn het versterken van de beleving in het centrum en het organiseren van evenementen. Mijn verwachting is niet dat alle leegstand direct zal afnemen wanneer deze instrumenten ingezet worden. Mijn verwachting is echter wel dat de aantrekkelijkheid van het gebied versterkt zal worden. Op termijn kan dit tot gevolg hebben dat de leegstand daalt. 6

7 Aanleiding 1. Onderzoeksopzet Door de economische crisis is in de afgelopen jaren de financiële situatie van consumenten veranderd. In de voorbijgaande twee decennia kende de particuliere consumptie een forse groei. Deze groei werd gestimuleerd door stijgende woningprijzen, het verzilveren van overwaarde en een toenemend gevoel van welvaart. Dit proces is tot stilstand gekomen door de financiële crisis. Consumenten hebben te maken met dalende huizenprijzen, stijgende werkloosheid en een dalend inkomen. Daarnaast drukken de verhoging van onder andere accijnzen en BTW de consumentenbestedingen. Een gevolg van de voornoemde ontwikkelingen is dat de koopkracht gedaald is. De consumenten zullen door de economische onzekerheid ook in de komende tijd de hand op de knip houden. De retailmarkt is zeer gevoelig voor deze ontwikkelingen. Omdat de consumentenbestedingen zo sterk zijn gedaald, staan de omzetten van detailhandelszaken (hierna genoemd winkels ) onder druk. Sinds het begin van de financiële crisis in 2008 is de omzet in de detailhandel gedaald met 9%. 1 In tegenstelling tot fysieke winkels zien internetwinkels al enkele jaren op rij groei in hun omzet. Enkele aspecten achter het succes van online winkelen zijn het gemak voor de consument, een uitgebreid assortiment, goede service en gratis verzending en retournering van artikelen. Een ander groot voordeel van online winkels is dat ze 24/7 open zijn. In de afgelopen vijf jaar is de omzet van online winkels gestegen met ruim 40%. 2 Probleem- en doelstelling Door onder andere de omzetdaling van fysieke winkels en de uitbreiding van het online winkelaanbod stoppen steeds meer fysieke winkels. Omdat er niet altijd een winkel voor in de plaats komt groeit de leegstand van detailhandelszaken (hierna genoemd winkelleegstand ) in Nederland. Op dit moment kent Nederland een winkelleegstand van 6,9%. 1 De verwachting is dat deze leegstand nog verder zal oplopen. Uiteraard zijn er grote regionale verschillen. De grootste leegstand is in de periferie van Nederland en krimpgebieden zoals Zuid-Limburg en Noordoost- Groningen. 3 In dit onderzoek zal de focus liggen op het centrum van Oirschot. Dit cultuurhistorisch dorp in Zuidoost-Brabant kent momenteel een winkelleegstand van circa 10%. De verwachting is dat Oirschot in de komende jaren meer winkelleegstand zal krijgen als er geen actie ondernomen wordt. Het doel van dit onderzoek is om de gemeente, vastgoedeigenaren en winkeliers te adviseren. De aanbevelingen hebben het doel om de huidige leegstand te verkleinen en mogelijk toekomstige leegstand van te vermijden. 1 Aarle S. van, Bardoel J., Blommensteijn W., Heijmans T., Raatgever A., Romijn R. en Weltevreden J. (2014), Winkelgebied van de toekomst, Platform31 2 Thuiswinkel Waarborg, geraadpleegd Locatus (2014), winkelleegstand stijgt voor zevende jaar op rij 7

8 Vraagstelling De hoofdvraag van dit onderzoek is: Wat kunnen vastgoedeigenaren, ondernemers en de gemeente doen om de huidige winkelleegstand te verkleinen en mogelijk toekomstige leegstand van winkels te vermijden in het centrum van Oirschot? Om antwoord te kunnen geven op de bovenstaande vraag wordt het onderzoek verdeeld in de volgende deelvragen: 1. Wat zijn de trends en ontwikkelingen op het gebied van winkelvastgoed? 2. Hoe ziet het huidige centrum van Oirschot er uit? 3. Wie is de consument in het centrum van Oirschot? 4. Welke instrumenten zijn er om de leegstand van winkelpanden in Oirschot te verkleinen? 5. Welke instrumenten zijn er om de mogelijk toekomstige leegstand van winkelpanden in Oirschot te vermijden? Onderzoeksmethodiek Om tot een goed onderbouwd advies te komen is een uitgebreid onderzoek vereist. De leegstand van winkelruimte en de aanpak hiervan is momenteel een zeer actueel onderwerp in Nederland. Omdat het onderwerp zo actueel is, verschijnen maandelijks diverse landelijke en regionale rapporten die gebruikt zijn als input. Over dit onderwerp is dan ook veel documentatie te vinden. Naast een uitgebreide deskresearch is er gesproken met diverse belanghebbende partijen om de huidige situatie en de wensen zo duidelijk mogelijk in kaart te brengen. Om tot passende aanbevelingen te komen is in het kader van mijn stageopdracht veel onderzoek door mij gedaan. Het gehele onderzoek is onderverdeeld in een aantal deelonderzoeken. Allereerst zijn de landelijke trends en ontwikkelingen in kaart gebracht. Om dit in kaart te brengen is gewerkt met het DESTEP-model. In dit model worden de demografische, economische, sociale, technologische, ecologische en politieke trends en ontwikkelingen in kaart gebracht. Omdat er weinig tot geen relevante ecologische trends zijn op het gebied van winkelvastgoed zijn deze weggelaten. Naast de landelijke trends en ontwikkelingen is er onderzoek gedaan naar de winkelleegstand in Nederland. Na het landelijke onderzoek is de focus op het centrum van Oirschot komen te liggen. Door het opstellen van een vastgoedmonitor is de huidige invulling van het centrum in kaart gebracht. Naast het opstellen van een vastgoedmonitor is gekeken naar onder andere de parkeervoorzieningen, de bezoekers van Oirschot en de centrumondernemers. Nadat het centrum in kaart is gebracht is er onderzoek gedaan naar de instrumenten die ingezet kunnen worden om de leegstand tegen te gaan. Op basis van diverse rapporten, gesprekken en eigen bevindingen zijn instrumenten benoemd die ingezet kunnen worden door de gemeente, vastgoedeigenaren, winkeliers of het Centrummanagement. Op basis van voornoemd onderzoek zijn er aanbevelingen gedaan voor de gemeente, de winkeliers, de vastgoedeigenaren en het Centrummanagement. 8

9 2. Trends & ontwikkelingen Nederland In de afgelopen jaren is op de retailmarkt veel veranderd. Het fysieke winkellandschap begint steeds meer een andere functie te krijgen en de vraag naar winkels neemt af. Dit heeft tot gevolg dat de leegstand van winkelvastgoed in de afgelopen jaren is gestegen. De verwachting van diverse kennisbureaus is dat deze leegstand in de komende jaren verder zal stijgen. Belangrijke oorzaken van de groeiende leegstand zijn de verdere opkomst van het online winkelen, de economische crisis, een veranderende consument en het nieuwe winkelen. De landelijke trends en ontwikkelingen die invloed hebben op de markt van winkelvastgoed worden in dit hoofdstuk uitgelicht. Demografisch Het aantal inwoners van Nederland zal tot 2040 blijven groeien. De verwachting van het CBS is dat Nederland in 2040 ongeveer 17,8 miljoen inwoners heeft. Dat is ruim 1,1 miljoen meer dan de huidige 16,7 miljoen inwoners. De consument zal in de komende jaren veranderen. De combinatie van de steeds ouder wordende Nederlander en de groeiende vergrijzing zorgt ervoor dat de gemiddelde consument over tien jaar ouder is dan op dit moment. Momenteel is circa 17% van de Nederlanders 65 jaar of ouder. In 2040 zal dit aantal oplopen naar 26%. 1 De winkelier van de toekomst dient dus rekening te houden met het consumentengedrag van senioren. Figuur 1: bevolkingsopbouw Nederland, CBS (2013) 1 Centraal Bureau voor de Statistiek geraadpleegd op

10 In Nederland trekken steeds meer mensen naar de stad of aantrekkelijke regio s. De groei of krimp van een regio hangt af van de aantrekkingskracht. Belangrijke factoren die de aantrekkingskracht versterken of verzwakken zijn aanwezige voorzieningen, werkgelegenheid, onderwijs en het imago. Vooral grote steden en de Randstad hebben een grote aantrekkingskracht. Een trend is dat jongeren, vaak student, naar deze gebieden vertrekken om zich te vestigen. Een gevolg van deze ontwikkeling is dat perifere gebieden te maken krijgen met een bevolkingskrimp. 1 Figuur 2: demografische groei en krimp, CBS (2013) 1 Huisman C., Jong A. de, Duin C, van en Stoeldraijer L. (2013), Regionale prognose , Planbureau voor de Leefomgeving 10

11 Economisch De economische crisis heeft een enorm negatieve impact op de Nederlandse economie. Sinds het begin van de economische crisis hebben ondernemingen, consumenten en overheidsinstanties het financieel zwaarder. Het aantal faillissementen is explosief gestegen. In 2013 zijn ruim bedrijven failliet verklaard. 1 Ten opzichte van 2008 is dit een enorme stijging, in 2008 zijn circa 6800 ondernemingen failliet verklaard. 2 Alle sectoren hebben direct of indirect last van de financiële crisis. Bruto Binnenlands Product (BBP) Op basis van de tabel hiernaast kan geconcludeerd worden dat de verwachtingen voor 2015 positief zijn. De Rabobank prognosticeert dat het BBP in het jaar 2014 daalt met 1%. De verwachting voor 2015 is beter, er wordt namelijk een groei van 1,5% verwacht. Jaar op jaar mutatie in % Bruto binnenlands product -0,8-1 1,5 Particuliere consumptie -2,1-1 0,25 Overheidsbestedingen -0,6 0,25 0,5 Private investeringen -5,1 4,75 4 Uitvoer G & D 1,4 3,25 5,25 Invoer G & D -0,2 3,25 5,25 Begrotingssaldo (% BBP) -2,5-3 -2,25 Staatsschuld (% BBP) 73,4 74,75 75 Figuur 3: BBP, Rabobank (2014) Sectorontwikkeling In de tabel is de volumeontwikkeling per sector opgenomen. In het jaar 2013 zijn nagenoeg alle sectoren gekrompen. Dit is een gevolg van de economische crisis. Enkel de sector gezondheidszorg liet in 2013 een groei zien ten opzichte van Voor het jaar 2014 zijn de verwachtingen een stuk beter. De prognose van de Rabobank toont dat de sector detailhandel non-food in 2014 wederom daalt. Jaar op jaar mutatie in % Industrie -0,6-1,7 1,2 Bouw -7,5-6 -1,2 Automotive ,2 Groothandel -0,6-0,3 1,3 Detailhandel food -0,2-1,1 0 Detailhandel non-food -4,6-5,2-3,5 Horeca & recreatie -0,7-1,2-0,5 Transport -0,3-0,8 0,2 Zakelijke dienstverlening -0,8-1,8-0,5 Gezondheidszorg 2,5 1,8 1,4 Figuur 4: sectorontwikkeling, Rabobank (2013) 1 Recordaantal faillissementen mogelijke trendbreuk in tweede helft jaar ( ), Faillissementendossier. 2 Drees M. ( ), Is belastingdienst de oorzaak van het zeer hoge aantal faillissementen?, Recruitment matters 11

12 Koopkracht De koopkracht van de consument wordt bepaald door lastenontwikkeling, inflatie en loonontwikkeling. De lasten zijn voor de consument in de afgelopen jaren toegenomen. Onder andere de verhoging van accijnzen en BTW drukken de consumentenbestedingen. In 2013 steeg de inflatie met 2,5% terwijl de gemiddelde CAO-loongroei 1,5% bedroeg. Dit is dus een reële loonontwikkeling van -1%. De verwachting is dat dit in 2014 zal dalen naar circa 0% omdat zowel de inflatie als de loongroei 1,5% bedraagt. 1 Figuur 5: koopkrachtontwikkeling, ING (2013) Werkloosheid De landelijke werkloosheid bedroeg eind ,2%. In het vierde kwartaal van 2013 is voor het eerst in twee jaar het aantal werklozen gedaald. Deze daling schetst echter een te optimistisch beeld. Het aantal mensen dat op zoek is naar een baan neemt namelijk af waardoor het geen werklozen meer zijn. Een trend is dat mensen er voor kiezen om (verder) te studeren of als zelfstandige te beginnen. In 2013 is het aantal zelfstandigen met toegenomen. 2 Uit een enquête bij ondernemers door het ING Economisch Bureau blijkt dat het personeelsbestand in de komende periode eerder zal krimpen dan groeien. De verwachting is dat de werkloosheid eind 2014 zijn piek bereikt, de werkloosheid bedraagt dan 9,5%. 1 Figuur 6: werkloosheid, CBS (2014) Consumentenvertrouwen Als gevolg van de financiële crisis is het consumentenvertrouwen in Nederland tussen 2011 en 2014 enorm gedaald. Daarnaast hebben de zwakke koopkracht en hoge werkloosheid een negatief effect op het consumentenvertrouwen. In het afgelopen half jaar laat het consumentenvertrouwen weer een groei zien. Door de aantrekkende economie heeft de consument vertrouwen gekregen in de Nederlandse economie. Figuur 7: consumentenvertrouwen, CBS (2014, K1) 1 Leen M. en Fleming D. (2013), Vertrouwen in herstel, ING 2 Centraal Bureau voor de Statistiek geraadpleegd op

13 Detailhandel De detailhandel is zeer belangrijk voor de Nederlandse economie. De detailhandel voorziet in een breed assortiment van consumptiegoederen, waaronder producten voor de eerste levensbehoefte. Daarnaast heeft het een belangrijke functie op de arbeidsmarkt. In de detailhandel doen enorm veel jongeren hun eerste werkervaring op. In 2012 was ruim de helft van de werknemers in de detailhandel jonger dan 25 jaar. 1 De detailhandel speelt ook een belangrijke rol in de leefbaarheid van wijken en steden. Door de aanwezigheid van winkels neemt de leefbaarheid toe. Een gevolg van de goede leefbaarheid is dat consumenten zich veilig voelen. Een veilig winkelklimaat zorgt voor minder verpaupering, een sterkere sociale samenhang, meer ondernemerschap en een betere werkgelegenheid. Daarnaast zorgt de detailhandel voor meer bedrijvigheid. Horecagelegenheden vestigen zich graag in een winkelgebied. Dit heeft vervolgens een positief effect op de recreatie en het toerisme van een gebied. 1 Omdat de consument de hand op de knip houdt hebben Nederlandse retailers het erg moeilijk momenteel. De winkelier van 2014 moet creatief zijn zodat hij zich kan onderscheiden van de concurrenten. Jaar op jaar mutaties in % Supermarkten 0,7-0,5 0,3 Speciaalzaak food -4,4-6,5-2,8 Non-food winkels -4,6-6 -3,5 Internetwinkels en postorderbedrijven 9 8,7 8,4 Figuur 8: aantal ondernemingen naar branche, Rabobank (2013) In bovenstaande tabel is de jaar op jaar mutatie van het aantal winkeliers weergegeven. Het aantal non-food winkels is in 2013 fors afgenomen ten opzichte van De verwachting van de Rabobank is dat deze winkels het ook in 2014 erg lastig krijgen en dat het aantal winkels verder zal dalen. Het starten van een internetwinkel of postorderbedrijf is enorm populair. In de afgelopen jaren is telkens een groei te zien in het aantal bedrijven. Ook voor komend jaar zijn de verwachtingen goed. De Rabobank prognosticeert een stijging van het aantal ondernemingen binnen deze branche van 8,4% in Detailhandel Nederland (2013), Actieplan detailhandel 13

14 Foodsector De levensmiddelensector heeft in de laatste vijftien jaar steeds meer concurrentie gekregen. Daarnaast wordt de sector geconfronteerd met hogere inkoopprijzen door onder andere de stijgende grondstofprijzen. Door de toegenomen concurrentie zijn ondernemers steeds meer bezig met vernieuwingen en ligt de focus op beleving en kwaliteit. Kwaliteit en beleving in supermarkten wordt onder andere gecreëerd door een onderscheidend aanbod van producten. Hierbij dient gedacht te worden aan bijvoorbeeld vers brood, bloemen en een uitgebreide vleesafdeling. Goede service heeft ook een positief effect op onderscheidend vermogen van supermarkten. De productdifferentiatie, productinnovatie en prijsconcurrentie van supermarkten heeft uiteraard gevolgen voor de speciaalzaken. In de afgelopen jaren is het aantal speciaalzaken afgenomen. Een trend is dat speciaalzaken steeds vaker onder een keten actief zijn, bijvoorbeeld de Keurslager. De speciaalzaken verbreden steeds vaker hun markt naar business to business en bieden extra diensten aan zoals catering. Figuur 9: speciaalzaken naar branche, ING (2012) Non-foodsector Net als in de foodsector moeten ondernemingen in de non-foodsector onderscheidend zijn en zorgen voor beleving en kwaliteit. Dit is een gevolg van de groeiende concurrentie. Een trend in de non-foodsector is dat het aandeel filiaalbedrijven enorm stijgt. In de afgelopen tien jaar is het aantal filiaalbedrijven toegenomen van 28 naar 35% van het totaal aantal ondernemingen binnen de sector. Van alle winkels behoort 42% tot een grootwinkelbedrijf, franchiseorganisatie of in- en verkooporganisatie. De combinatie van schaalvergroting en meer online verkoop leidt tot minder winkels. De groeiende concurrentie heeft tot gevolg dat de winstmarges onder druk staan. 1 Binnen de non-foodsector krijgen winkeliers steeds vaker concurrentie van fabrikanten die hun producten direct aanbieden aan de consument. In de afgelopen jaren is het aantal brand- en outletstores enorm toegenomen. De verwachting van Detailhandel Nederland is dat de vraag naar winkelvloeroppervlak in de komende jaren verder zal afnemen. De verwachting is dat in de aanloopstraten veel leegstand zal komen. Daarnaast wordt verwacht dat in middelgrote steden, kleine steden, dorpen en perifere winkelgebieden een afname van de vraag naar winkeloppervlak zal zijn. Op A-1 locaties in grote steden zal een constante vraag naar winkelruimte blijven. 1 Detailhandel Nederland (2013), Actieplan detailhandel 14

15 Sociaal-cultureel Het opleidingsniveau van de Nederlander wordt steeds hoger. In 2001 was 15% van de bevolking tussen de 25 en 65 jaar afgestudeerd op een hbo niveau, in 2012 was dit 21%. Deze stijging is ook te zien bij de universitair afgestudeerden. In het jaar 2001 was ruim 8% van de Nederlanders universitair afgestudeerd, in 2012 is dit aantal opgelopen naar 12%. Figuur 10: opleidingsniveau Nederlandse bevolking (25 65 jarigen), Ministerie OCW (2012) Vrije tijd De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) heeft onderzoek gedaan naar de verdeling werk- en privétijd in ontwikkelde landen. De Nederlander maakt de minste werkuren van alle OESO-landen. De gemiddelde Nederlander werkt uur per jaar terwijl het gemiddelde van de OESO-landen uur is. Een gevolg hiervan is dat de Nederlander meer vrije tijd heeft. Nederland staat op de vierde plaats wat betreft meeste vrije tijd. Per jaar besteedt de gemiddelde Nederlander uur aan ontspanning en persoonlijke verzorging. 1 In een rapport over vrijetijdsbesteding van het NBTC-NIPO zijn de populairste vormen van vrijetijdsbesteding opgenomen, deze zijn in onderstaande grafiek weergegeven. Er is uit af te lezen dat buitenrecreatie en funshoppen de populairste vrijetijdsbestedingen zijn. Figuur 11: vrijetijdsbesteding. NBTC-NIPO (2013) 1 Spijkerman C. (2013), Nederlanders hebben de meest relaxte werkweken, NRC 15

16 Technologisch In de afgelopen vijftien jaar heeft het internet gezorgd voor grote veranderingen in de detailhandel. In 1998 kocht slechts 2% van de Nederlanders wel eens een product online. In 2013 is dit aantal opgelopen naar 70%. Dit is met name te wijten aan snellere en betere computers en de opkomst van het internet. In Nederland heeft 95% van de huishoudens toegang tot internet. Ten opzichte van de buurlanden Duitsland en België is dit hoog. In deze landen hebben respectievelijk 88% en 80% van huishoudens toegang tot het internet. 1 Online winkelen Webwinkels zijn de grootste concurrent voor fysieke winkels op dit moment. Enerzijds heeft de detaillist een nieuw middel en afzetkanaal om de consument te bereiken. Anderzijds wordt de kennis van de consument groter en oriënteert hij zich beter. In 2013 werd 6% van de totale winkelomzet gerealiseerd via webwinkels. 2 In vergelijking met Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië wordt in Nederland weinig online gewinkeld. De goede ligging van Nederlandse winkelstraten is hiervoor de belangrijkste reden. 1 Figuur 12: omzet online retail, Thuiswinkel Waarborg (2013) Op de afbeelding is af te lezen dat de omzet van de webwinkels in de afgelopen jaren is gestegen. Ten opzichte van 2006 is de omzet bijna verdrievoudigd in de afgelopen zeven jaar. In 2013 was de totale omzet van de online retail in Nederland ruim tien miljard euro. De omzet per online retailer verschilt erg. Ongeveer de helft van de webwinkels genereert een omzet tussen de en en 30% heeft een omzet tussen en De online retailmarkt wordt gedomineerd door een aantal grote partijen. De grootste drie online retailers hebben een marktaandeel van 22%. Tot de top-3 behoren Bol.com, RFS Holding en Zalando. De 100 grootste online retailers hebben een marktaandeel van 75%. Dit betekent dat de overige webwinkels slechts goed zijn voor een marktaandeel van 25%. 3 In Nederland zijn ruim bedrijven die een webwinkel als hoofd- of deelactiviteit hebben. Ten opzichte van het jaar 2006 is dit een ruime verdubbeling. De verwachting van Thuiswinkel Waarborg is dat het aantal webwinkels nog verder zal oplopen de komende jaren. 1 Veul M., Bruins T. en Koster M. (2013), Retailer van de toekomst moet goed kunnen rekenen, ABN AMRO 2 Aarle S. van, Bardoel J., Blommensteijn W., Heijmans T., Raatgever A., Romijn R. en Weltevreden J. (2014), Winkelgebied van de toekomst, Platform31 3 Twinkle100, geraadpleegd december

17 Nieuwe verkoopkanalen Het internet is al jaren een verkoopkanaal voor winkeliers. De mogelijkheden met het internet worden steeds groter voor winkeliers. Hieronder worden de online verkoopkanalen toegelicht. Multi channel De consument kan bij een Multi channel strategie kiezen voor een koopkanaal dat het beste bij hem past. Enerzijds kan de consument naar de fysieke winkel gaan en anderzijds het product online bestellen. Wanneer de consument het product wil retourneren of vragen heeft dient hij contact op te nemen met het verkoopkanaal dat hij heeft gekozen bij de aankoop. Een consument kan dus niet iets online bestellen en bij een fysieke winkel retourneren. Cross channel Bij een cross channel strategie kan een consument wel een product online aanschaffen en in de winkel retourneren. De verkoopkanalen zijn beter op elkaar afgestemd en de klant staat centraler dan bij een multi channel strategie. Omni channel Tot slot nog de omni channel. De consument kan bij de omni channel strategie alle kanalen door elkaar gebruiken. Via alle kanalen zijn de prijzen, beleving en informatie hetzelfde. De omni channel strategie en cross channel strategie lijken erg op elkaar. Een belangrijk verschil is de mogelijkheden met een mobiele telefoon of tablet. Bij de omni channel is het bijvoorbeeld mogelijk dat een consument het product online bestelt, afhaalt in de winkel en betaalt met zijn mobiele telefoon of tablet. Alles is op elkaar afgestemd waardoor het gemak van de consument vergroot wordt. De consument staat in dit model centraal. Figuur 13: overzicht verkoopkanalen, Rabobank 17

18 Beleving De consument wordt steeds veeleisender. Niet enkel de prijs en kwaliteit zijn doorslaggevend voor de consument om over te gaan tot aankoop maar ook de beleving. Winkeliers moeten beleving creëren waardoor consumenten geprikkeld worden en zich op hun gemak voelen. Er zijn diverse manieren om beleving te creëren. Een voorbeeld hiervan is een verkoper met de juiste vakkennis die tevens sociaal sterk is. Een consument kan hierdoor waarde gaan hechten aan een winkel of bepaald merk als de service goed is. De consument moet niet enkel beleving ervaren in de winkels maar in het gehele winkelgebied. De winkeliers, gemeente, het Centrummanagement en de vastgoedeigenaren moeten samen zorgen voor een aantrekkelijk winkelgebied. Toekomst Nederlandse detailhandel Veghel In het Brabantse dorp Veghel hebben diverse belanghebbende organisaties samengewerkt om het centrum aantrekkelijker te maken. Dit hebben ze gedaan door in te spelen op de zintuigen van mensen. De combinatie van licht, geluid, kleur en beplanting zorgt voor nieuwsgierigheid. Met behulp van deze middelen is een routing gemaakt om de consumenten het winkelgebied rond te sturen. Figuur 14: impressie aanloopstraat centrum Veghel 18

19 Politiek De detailhandel staat momenteel hoog op de prioriteitenlijst van de provincie Noord-Brabant. Er wordt door de provincie geconcludeerd dat de detailhandelsmarkt steeds meer een regionale markt wordt en dat er een toenemende overlap en vervaging van verzorgingsgebieden is. Om deze trend tegen te gaan heeft de provincie enkele uitgangspunten opgesteld waar gemeenten in de komende jaren aan moeten werken en op moeten letten. Een belangrijk uitgangspunt is de regionale detailhandelsvisie. Hiermee wordt bedoeld dat iedere gemeente en regio een detailhandelsvisie op moet stellen. Enkele richtlijnen voor deze detailhandelsvisie zijn: Streef naar geconcentreerde detailhandel in plaats van verspreide bewinkeling Wees terughoudend met perifere detailhandelsontwikkelingen Voeg per saldo geen extra winkelmeters toe Laat detailhandelsinitiatieven aansluiten bij de specifieke kwaliteit en uniciteit en de ambities van de regio Bestemmingsplan Het bestemmingsplan is vaak een belemmering bij een initiatief. Door het vastgestelde bestemmingsplan kan een winkelpand in sommige gevallen niet getransformeerd worden naar bijvoorbeeld een restaurant. Omdat gemeenten een groot belang hebben bij een vitaal en aantrekkelijk centrum is de verwachting dat gemeenten steeds flexibeler worden met het wijzigen van een bestemmingsplan. Als in een gemeente sprake is van structurele overcapaciteit kan overwogen worden om een transformatiebeleid op te stellen. Dit beleid geeft dan duidelijkheid over wat wel en wat niet toegestaan is. Door het opstellen van een transformatiebeleid is het voor vastgoedeigenaren en initiatiefnemers duidelijk wat de mogelijkheden zijn. Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) De gemeente Oirschot maakt deel uit van de SRE. Binnen deze regio werken 21 gemeenten samen om ervoor te zorgen dat het een excellente regio is die zich onderscheidt door creativiteit, innovatie en technologie in combinatie met een aangename leefomgeving. Door de samenwerking versterken gemeenten hun eigen kracht en realiseren zij een betere en duurzame toekomst voor de bewoners van de regio. De SRE is een sterke regio met één vliegveld, één universiteiten en veel internationale bedrijven. Ook op het gebied van detailhandel wordt samengewerkt. Op dit moment wordt een gezamenlijke detailhandelsvisie geschreven door deelnemende gemeenten. Figuur 15: thema s van het SRE, SRE Eindhoven (2012) 19

20 Leegstand winkelvastgoed In totaal is er in Nederland ruim dertig miljoen vierkante meter winkelvloeroppervlakte. Deze vierkante meters zijn verdeeld over ongeveer detailhandelszaken. Op dit moment staan ruim detailhandelszaken leeg waardoor de winkelleegstand 6,9% bedraagt. 1 Het percentage leegstaande vierkante meters is nog hoger, namelijk 7,3%. 2 Uiteraard is het verschil per gemeente enorm. De winkelleegstand is in 2013 voor het zevende jaar op rij toegenomen. Eerder in dit onderzoek zijn de verdere opkomst van het online winkelen, de economische crisis en de veranderende consument als genoemd als oorzaken van de stijgende winkelleegstand. Een andere belangrijke reden voor de groeiende leegstand is de uitbreiding van het aantal vierkante meters winkelvastgoed. Deze groei is voornamelijk te wijten aan de uitbreiding van meubelzaken, bouwmarkten en dergelijke winkels. Deze branche is momenteel goed voor ongeveer de helft van de totale winkeloppervlakte in Nederland. In de komende jaren zal nog 2,4 miljoen vierkante meter aan nieuwe winkelruimte worden gerealiseerd. Van deze realisatie is ongeveer 33% hergebruik of vervanging van bestaande meters. 3 Tussen 2004 en 2013 is het aantal detailhandelszaken afgenomen. Het aantal vierkante meters is echter toegenomen. Er is dus sprake van schaalvergroting. In 2004 was de gemiddelde oppervlakte van een detailhandelszaak 220 m², dit is toegenomen tot 265 m² in Deze schaalvergroting komt mede door de filialisering in Nederland. Filialisering betekent dat steeds meer filiaalbedrijven en franchiseketens gevestigd zijn in een centrum. Een gevolg hiervan is dat winkelcentra steeds meer op elkaar lijken omdat het aanbod hetzelfde is. Deze filiaalbedrijven hebben vaak grote winkelpanden nodig om zich te vestigen waardoor schaalvergroting ontstaat. In de toekomst zal juist sprake zijn van schaalverkleining bij de non-food sector. Omdat steeds meer fysieke detailhandelszaken een webshop hebben en minder voorraad aanhouden, hebben zij geen behoefte meer aan grote winkelpanden. De leegstand kan hierdoor verder oplopen. 1 1 Aarle S. van, Bardoel J., Blommensteijn W., Heijmans T., Raatgever A., Romijn R. en Weltevreden J. (2014), Winkelgebied van de toekomst, Platform31 2 Locatus geraadpleegd Fokkema J. (2013), Kansen in de bestaande winkelvoorraad, NEPROM 20

21 Winkel vloeroppervlakte (wvo) In de afgelopen tien jaar is het wvo uitgebreid van 26,5 miljoen vierkante meter in 2004 naar ruim dertig miljoen vierkante meter in In de jaren werden winkels steeds meer gezien als beleggingsobjecten en daardoor is er enorm veel gebouwd. Vanaf 2008 is deze massale bouw afgenomen en in 2013 is de groei van het aantal winkelpanden bijna tot stilstand gekomen. Het wvo is echter in 2013 wel toegenomen, dit komt door schaalvergroting. Figuur 16: index winkelmeters (2003 = 100), Locatus (2014) Leegstandsduur Bij de leegstand van winkels gaat het in 44% van de gevallen om frictieleegstand die maximaal één jaar duurt. Bij circa 34% van de leegstaande winkelpanden betreft het langdurige leegstand, dit houdt in dat het één tot drie jaar duurt voordat het pand weer wordt verhuurd. In 22% van de gevallen gaat het om structurele leegstand, dit houdt in dat er een leegstand is van minimaal drie jaar. 2 Figuur 17: leegstandsduur winkels, Locatus (2014) 1 Locatus geraadpleegd Locatus (2014), Winkelleegstand stijgt voor zevende jaar op rij 21

22 Leegstand In Nederland zijn veel regionale verschillen voor wat betreft de winkelleegstand. In Zuid-Limburg en Oost-Groningen bedraagt de leegstand respectievelijk 11,4% en 10,1% terwijl regio Amsterdam een leegstand heeft van 3,9%. 1 Onderstaande kaart toont waar de leegstand hoog, gemiddeld of laag is. Figuur 18: winkelleegstand in Nederland, Locatus, (2014) Figuur 19: leegstandspercentage winkels, Locatus (2014) De grafiek toont dat er sinds 2011 een verschil is in de leegstand van het aantal winkels en het winkelvloeroppervlak. Dit komt, zoals eerder vermeld, door de schaalvergroting. In 2013 was de damesmode branche verantwoordelijk voor de meeste leegstand maar vulde ook de meeste winkels. Naast de damesmode branche is veel leegstand ontstaan door het vertrekken van videotheken, reisbureaus en winkels die software verkopen. Anderzijds hebben kappers en restaurants op hun beurt veel leegstaande panden gevuld in Locatus (2014), Winkelleegstand stijgt voor zevende jaar op rij 22

23 Gedeeld belang De leegstand van winkelvastgoed in een winkelgebied heeft een negatief effect op diverse belanghebbende partijen. Op de afbeelding hieronder wordt weergegeven welke partij op welke manier betrokken is bij een centrum. Figuur 20: overzicht belangen, Platform31 (2014) Dit onderzoek richt zich op de gemeente Oirschot, het Centrummanagement, de winkeliers en vastgoedeigenaren in het centrum van Oirschot. Uit de afbeelding kan worden opgemaakt dat alle voornoemde partijen belang hebben bij een aantrekkelijk en goed functionerend winkelcentrum. Omdat leegstaande panden een negatief effect hebben op een winkelgebied is het van belang dat de leegstand zo klein mogelijk is. 23

24 3. Oirschot Oirschot is een historisch dorp gelegen in het hectare grote nationale landschap van het Groene Woud en de Kempen. De gemeente heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een Monument in het groen, een cultureel rustpunt in een sterke economische regio. Met meer dan 300 monumentale gebouwen, twee beschermde dorpsgezichten en elf waardevolle natuurgebieden is Oirschot een landelijke gemeente met een aantrekkelijk woonklimaat. Door het groen, de monumenten en de cultuur heeft Oirschot aantrekkingskracht voor kleinschalig toerisme en recreatie. In dit hoofdstuk wordt Oirschot en het winkellandschap daarvan in kaart gebracht. Gemeente Oirschot De gemeente Oirschot is een meerkernen-gemeente die bestaat uit de dorpen Middelbeers, Oostelbeers, Spoordonk, Westelbeers en Oirschot. De gemeente heeft ruim inwoners. Het CBS prognosticeert dat de gemeente in 2025 circa inwoners zal hebben. Opvallend is dat vanaf ongeveer 2020 de natuurlijke aanwas voor het eerst negatief is. Dit houdt in dat meer mensen sterven dan geboren worden. 1 In de tabel is de procentuele bevolkingsopbouw van Nederland en Oirschot opgenomen. De groep jarigen is in Nederland aanzienlijk groter dan in Oirschot. Dit heeft te maken met de verstedelijking waarbij jongeren naar steden trekken en dorpen verlaten. Figuur 21: bevolkingsopbouw, CBS (2014) Van oudsher is Oirschot een agrarische gemeente. Deze sector is tegenwoordig niet meer zo dominant als voorheen, enkel qua ruimtegebruik blijft het de grootste sector. In de laatste jaren zijn de meeste arbeidsplaatsen voornamelijk toegenomen in de zorg, het onderwijs en de zakelijke dienstverlening. Daarnaast zijn de sectoren horeca, handel, industrie en bouwnijverheid pijlers van de Oirschotse economie. 2 Het gemiddelde inkomen in Oirschot ligt beneden het Nederlands gemiddelde. In het jaar 2012 was het gemiddelde inkomen in Nederland terwijl het in Oirschot was. 3 Oirschot heeft een gunstige ligging centraal in de stedendriehoek Den Bosch, Tilburg en Eindhoven. Door de nabijheid van de snelwegen A2 en A58 zijn deze steden binnen een half uur bereikbaar met de auto. In het centrum is de verkeerssituatie niet optimaal. Al het verkeer van buiten Oirschot komt aan de oostzijde van het centrum Oirschot binnen terwijl dit gebied ook functioneert als uitgang van het centrum. Dit zorgt ervoor dat dit gebied veel verkeersdrukte kent ten opzichte van andere delen. Het openbaar vervoer in Oirschot is niet optimaal. Omdat Oirschot geen treinstation heeft, zullen reizigers hiervoor moeten uitwijken naar het NS station in Best. Ieder uur vertrekken vier bussen vanuit het centrum van Oirschot naar het NS station in Best. Vanuit dit station zijn de steden Tilburg, Den Bosch en Eindhoven bereikbaar binnen 25 minuten. 1 Provincie Noord-Brabant (2014), Monitor bevolking en wonen 2 Wagenaar Hoes (2011), Monument in het groen, kwalitatief leven, gemeente Oirschot 3 CBS (2012), Gemiddeld persoonlijk inkomen (gemeente Oirschot) 24

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad In Nederland staat veel kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte leeg. Leegstand van bedrijfsvastgoed lijkt structureel te worden en de verwachting is

Nadere informatie

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst?

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Trots maakte wethouder Jan Goijaards van Veghel de resultaten bekend van de renovatie van het winkelgebied van Veghel: 22 nieuwe winkels erbij in

Nadere informatie

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Onderwerpen: Wat is er gebeurd de afgelopen jaren? Wat gaat er gebeuren

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers behoren tot de spijsverstrekkende bedrijven. Zij richten zich op de bereiding en verkoop van gemaksvoedsel vanuit een

Nadere informatie

De strijd om de harde A1

De strijd om de harde A1 De strijd om de harde A1 Ontwikkelingen in het A1-winkelgebied november 2014 www.dtz.nl Duidelijk. DTZ Zadelhoff De strijd om de harde A1 In de populairste winkelstraten in Nederland is een strijd gaande

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Analyse leegstand per 1 januari 2013

Analyse leegstand per 1 januari 2013 DATABANKEN OVER HET VERANDERENDE WINKELLANDSCHAP Analyse leegstand per 1 januari 2013 Toelichting bij Persbericht 13 februari 2013 WWW.LOCATUS.COM / INFO@LOCATUS.COM Leegstand 1 januari 2013 Halfjaarlijkse

Nadere informatie

Actieplan binnenstad Maassluis

Actieplan binnenstad Maassluis Actieplan binnenstad Maassluis 1 Inleiding De dynamiek in de detailhandel is bijzonder groot en kent vele trends en ontwikkelingen. Een aantal trends is al jaren zichtbaar, zoals schaalvergroting. Andere

Nadere informatie

Peter Nieland (PN) Blogger. Kadastermens. Echtgenoot. Directeur. Westfries. Mountainbiker. Vader van Nick. PN = Positief Nieuws.

Peter Nieland (PN) Blogger. Kadastermens. Echtgenoot. Directeur. Westfries. Mountainbiker. Vader van Nick. PN = Positief Nieuws. Peter Nieland (PN) Echtgenoot Blogger Directeur Kadastermens Mountainbiker Westfries Vader van Nick PN = Positief Nieuws Kaartenman Voorzitter Bar-End Shopper (kijker) Winkelman En wie bent u? Naam. Gemeente.

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

Economische monitor 2012

Economische monitor 2012 POSTADRES BEZOEKADRES Postbus 25 364 AG Mijdrecht Croonstadtlaan 111 3641 AL Mijdrecht T F E I 297 29 16 16 297 28 42 81 gemeente@derondevenen.nl www.derondevenen.nl AUTEUR(S) M. Krol DATUM 26 juni 212

Nadere informatie

Retail Management Center

Retail Management Center Retail Management Center Retailvisie en positionering Vught Carine Ghazzi Huib Lubbers 29-1-2015 Copyright RMC 2012 1 Retail Management Center Retail Management Center is een retailadviesbureau waar strategische

Nadere informatie

Aanleiding voor het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek Aanleiding voor het onderzoek Gemeente Heerlen, juni 2013, alle zondagen koopzondag; wekelijkse koopzondag Centrum gestart m.i.v. september 2013 Heroverweging wekelijkse koopzondag in 2015 Breed gedragen

Nadere informatie

Staat van de detailhandel, Stadsdeel Noord

Staat van de detailhandel, Stadsdeel Noord 1 Staat van de detailhandel, Stadsdeel Fact sheet juni 215 In zijn 316 winkels met een totale vloeroppervlakte van ruim 1. m 2. Het grootste deel betreft winkels voor niet-dagelijkse boodschappen. De winkels

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Schoenendetailhandel De schoenendetailhandel verkoopt schoeisel en aanverwante accessoires. De schoenenwinkels zijn globaal onder te verdelen in: zelfstandige samenwerkende schoenenzaken, discountzaken,

Nadere informatie

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN!

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! EEN KLOPPEND HART LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! ONS CENTRUM in beeld en cijfers WIST U DAT. wij ruim 50.000 m2 detailhandel hebben in ons centrum (vergelijk centrum Helmond,

Nadere informatie

Bewoners regio kopen minder in eigen gemeente

Bewoners regio kopen minder in eigen gemeente 1 Bewoners regio kopen minder in eigen gemeente Fact sheet augustus 15 Net als Amsterdammers kopen bewoners in de Amsterdamse regio steeds meer niet-dagelijkse producten (kleding, muziek, interieurartikelen)

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025 Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 211-225 Inhoud blz. Colofon 1. Bevolkingsontwikkeling 1 1.1 Aantal inwoners 1 1.2 Componenten van de groei 3 2. Jong en oud 6 3. Huishoudens 8 Uitgave I&O Research

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Factsheets. Profielen gemeentes van Utrecht

Factsheets. Profielen gemeentes van Utrecht Factsheets Profielen gemeentes van Utrecht Leeswijzer Profielen gemeentes van Utrecht Per gemeente van de provincie Utrecht is een profiel gemaakt. Dit profiel is weergegeven op basis van vier pagina s.

Nadere informatie

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014!

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014! EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht Monique Roso, 12 maart 2014! Inhoud presentatie 1. economische trends en ontwikkelingen!! 2. economische monitor provincie Utrecht! - economische

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek 2013. Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte

Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek 2013. Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek Aanbod bedrijfs-, kantoor- en winkelruimte Mede door de prima ligging en gunstige regionale

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014 Kerncijfers toerisme Zeeland 214 Oriëntatiefase Informatiebronnen tijdens de oriëntatiefase van de se toerist in Zeeland (aantallen zijn gebaseerd op toeristische vakanties) 3 Rechtstreeks bij accommodatieverschaffer

Nadere informatie

BIJLAGE A KENGETALLEN In deze bijlage geven we in overzichtelijke tabellen de kengetallen weer die gebruikt zijn ter bepaling van de effecten van het kantoren- en bedrijventerreinenprogramma voor de regio

Nadere informatie

Met een bereikbare stad Bereik je meer

Met een bereikbare stad Bereik je meer Met een bereikbare stad Bereik je meer Een plan om bezoekers op een aantrekkelijke manier naar de Zwolse binnenstad te trekken; met initiatieven op het gebied van parkeren. Voorwoord Een bereikbare stad

Nadere informatie

Nieuwegein is geen eiland, ontwikkelingen in de regio

Nieuwegein is geen eiland, ontwikkelingen in de regio Nieuwegein is geen eiland, ontwikkelingen in de regio Bevolking Besteding Bereik Bewinkeling Bevolking Index huishoudens (2014-2030) 140 135 130 Ontwikkeling bevolking 2014-2030 Bunnik Vianen Woudenberg

Nadere informatie

Winkelen in het Internettijdperk

Winkelen in het Internettijdperk Winkelen in het Internettijdperk De (ruimtelijke) gevolgen van internet winkelen dr. Jesse Weltevreden, Hoofd Onderzoek BOVAG 1 Inhoud Winkelgebieden in Nederland Internet winkelen in Nederland E-shoppers:

Nadere informatie

Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere

Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere Inleiding In Nederland nam de van bedrijfsvastgoed (kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte) de laatste jaren toe. De verwachting is dat de

Nadere informatie

Ontwikkelingen en kansen in supermarktvastgoed. Huib Boissevain 28 oktober

Ontwikkelingen en kansen in supermarktvastgoed. Huib Boissevain 28 oktober Ontwikkelingen en kansen in supermarktvastgoed Huib Boissevain 28 oktober Over Annexum Ruim 15 jaar specialist in vastgoedbeleggingen 35 medewerkers die dagelijks met vastgoed bezig zijn Met een fondsvermogen

Nadere informatie

Teruglopende bezoekersaantallen winkelgebieden; wat betekent dat voor verkeer en parkeren?

Teruglopende bezoekersaantallen winkelgebieden; wat betekent dat voor verkeer en parkeren? 2013 Teruglopende bezoekersaantallen winkelgebieden; wat betekent dat voor verkeer en parkeren? Sjoerd Stienstra Ir. Sj. Stienstra Adviesbureau stedelijk verkeer BV stieverk@wxs.nl Bijdrage aan het Colloquium

Nadere informatie

Nederlandse winkelmarkt

Nederlandse winkelmarkt April 213 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse winkelmarkt 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein Vormgeving

Nadere informatie

2015 en verder Fundamentele veranderingen

2015 en verder Fundamentele veranderingen 2015 en verder Fundamentele veranderingen Gemert, 15 januari 2015 Alexander Heijkamp, sectormanager retail @JAHeijkamp Introductie Agenda: Macro economische ontwikkelingen 2015 Veranderd consumentengedrag

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Visie en Actieplan winkelcentrum Heksenwiel

Visie en Actieplan winkelcentrum Heksenwiel Visie en Actieplan winkelcentrum Heksenwiel 29 april 2014 Bestuur Winkeliersvereniging Heksenwiel DELA/DTZ Wijkraad BeKom SOAB Breda BV i.spape@soab.nl e.kalle@soab.nl Waarom een visie op Heksenwiel Leegstand,

Nadere informatie

Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers

Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers behoren tot de spijsverstrekkende bedrijven. Zij richten zich op de bereiding en verkoop van gemaksvoedsel vanuit een

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Amersfoort. Euterpeplein. ruimtelijk-economisch onderzoek 04-07-2013 081530.17896.00

Amersfoort. Euterpeplein. ruimtelijk-economisch onderzoek 04-07-2013 081530.17896.00 Amersfoort Euterpeplein ruimtelijk-economisch onderzoek identificatie planstatus projectnummer: datum: 081530.17896.00 04-07-2013 projectleider: opdrachtgever: drs. G. Welten Hoorne Vastgoed R.008/04 gecertificeerd

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Retailscan Deelnemer: 1120533 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Detailhandel in beeld In januari 2015 was de omzet in de detailhandel 0,8 procent hoger dan in dezelfde maand vorig jaar.

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Detailhandel in wonen De detailhandel in wonen bestaat uit de volgende branches: woninginrichting (onder te verdelen in meubelspeciaalzaken, woningtextielspeciaalzaken, slaapspeciaalzaken en gemengde zaken),

Nadere informatie

Samenvatting Eindhoven Regionaal koopstromenonderzoek SRE. Samenwerkingsverband Regio Eindhoven

Samenvatting Eindhoven Regionaal koopstromenonderzoek SRE. Samenwerkingsverband Regio Eindhoven Samenvatting Eindhoven Regionaal koopstromenonderzoek SRE Samenwerkingsverband Regio Eindhoven Samenvatting Eindhoven Regionaal koopstromenonderzoek SRE Samenwerkingsverband Regio Eindhoven Rapportnummer:

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Schaalvergroting en samenwerking nemen toe, circa driekwart van de sportdetaillisten werkt samen;

Schaalvergroting en samenwerking nemen toe, circa driekwart van de sportdetaillisten werkt samen; Sportspeciaalzaken De sportspeciaalzaken zijn onder te verdelen in: Algemene sportzaken Modische sportzaken Gespecialiseerde sportzaken Megastores Outdoorzaken Trends Toenemende belangstelling voor gezondheid,

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 71764. Beleidsnotitie Detailhandel 2014. 5 augustus 2015. Officiële uitgave van gemeente Wijchen.

GEMEENTEBLAD. Nr. 71764. Beleidsnotitie Detailhandel 2014. 5 augustus 2015. Officiële uitgave van gemeente Wijchen. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Wijchen. Nr. 71764 5 augustus 2015 Beleidsnotitie Detailhandel 2014 Detailhandelstructuur en supermarktbeleid Wijchen, vastgesteld 9 juli 2015 1. Aanleiding

Nadere informatie

Daling cafés zet door, maar stagneert

Daling cafés zet door, maar stagneert Cafésector in cijfers Na een zeer forse daling in 2008 en 2009, is het caféaanbod in 2010 slechts met 0,8% gedaald. Absoluut gezien hebben 74 cafés hun deuren gesloten. Dat blijkt uit een analyse van het

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Oost-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Oost-Nederland (*1. m²) 43.8 4.136 2.481 Overig Nederland In de oostelijke provincies is ruim 13% van

Nadere informatie

KoopstromenMonitor Gemeente Hilversum

KoopstromenMonitor Gemeente Hilversum KoopstromenMonitor Gemeente Hilversum Detailhandel in zwaar weer De marktomstandigheden voor de gevestigde detailhandel zijn er de afgelopen jaren niet beter op geworden. Tussen 2008 en 2012 is de totale

Nadere informatie

Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011)

Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011) Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011) De detailhandel heeft het moeilijk. Daar waar voor veel sectoren geldt dat vooral de economische

Nadere informatie

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Inleiding Het centrum van Alphen aan den Rijn is de ontmoetingsplaats, het culturele- en koopcentrum voor de inwoners van Alphen

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT Kantorenmarkt Weert Tot 2020 zeer beperkte behoefte aan nieuwe kantoorruimte in Weert, er is al meer dan voldoende aanbod van kantoorruimte, toevoegen van

Nadere informatie

@ Bereik. Iedereen is online. Internetpenetratie. Classic Internet Time: 65 minuten per dag New Internet Time: 28 minuten per dag

@ Bereik. Iedereen is online. Internetpenetratie. Classic Internet Time: 65 minuten per dag New Internet Time: 28 minuten per dag Het Nieuwe Winkelen @ Bereik 90% Internetpenetratie 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% Frankrijk Duitsland Nederland Verenigd Koninkrijk 10% 0% Iedereen is online Classic Internet Time: 65 minuten per dag New

Nadere informatie

Notitie van aanbevelingen Aanbevelingen vanuit de Boxtelse gemeenschap ten bate van het opstellen van een nieuwe Horeca- en Detailhandelsvisie voor

Notitie van aanbevelingen Aanbevelingen vanuit de Boxtelse gemeenschap ten bate van het opstellen van een nieuwe Horeca- en Detailhandelsvisie voor Notitie van aanbevelingen Aanbevelingen vanuit de Boxtelse gemeenschap ten bate van het opstellen van een nieuwe Horeca- en Detailhandelsvisie voor Boxtel 1 Inleiding De voorzitters van de ondernemersverenigingen

Nadere informatie

ConsumentenTrends 2013

ConsumentenTrends 2013 ConsumentenTrends 2013 Prof. Dr. Laurens Sloot CBL Haringparty 13 juni 2013 sloot@efmi.nl Vier ontwikkelingen die de consument raken Crisis Online Consolidatie Voedselveiligheid De crisis in beelden :

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE SPANJE

LANDEN ANALYSE SPANJE LANDEN ANALYSE SPANJE Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Rapportage enquête Leidse winkeliers over openstelling op zondag

Rapportage enquête Leidse winkeliers over openstelling op zondag Rapportage enquête Leidse winkeliers over openstelling op zondag Strategie en Onderzoek, september 2013 Inleiding Begin september 2013 is onder Leidse winkeliers een enquête gehouden over de openstelling

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

NOTITIE UPDATE LEEGSTAND BEDRIJFS ONROEREND GOED SOEST SOESTERBERG BEDRIJVEN, KANTOREN EN WINKELS

NOTITIE UPDATE LEEGSTAND BEDRIJFS ONROEREND GOED SOEST SOESTERBERG BEDRIJVEN, KANTOREN EN WINKELS NOTITIE UPDATE LEEGSTAND BEDRIJFS ONROEREND GOED SOEST SOESTERBERG BEDRIJVEN, KANTOREN EN WINKELS APRIL 2015 Inhoudsopgave: 1. Voorwoord Blz. 3 2. Update leegstand bedrijven en kantoren Blz. 4 2.a Algemene

Nadere informatie

Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem

Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem Dirk Mulder Sectormanager Retail @MulderDirk 06-11380971 VOOR WE VAN START GAAN. 2 Agenda Stand van zaken in de retail

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE ITALIË

LANDEN ANALYSE ITALIË LANDEN ANALYSE ITALIË Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Resultaten Branche Quiz MKB Advies Congres

Resultaten Branche Quiz MKB Advies Congres Resultaten Branche Quiz MKB Advies Congres Wilt u meer weten over over branches? Kijk op www.goudseupdate.nl Hier hebben wij interessante én leuke informatie voor u verzameld! 1. Welke soort groothandels

Nadere informatie

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie.

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. Gastvrije Stad blijkt dat het verschil van s-hertogenbosch met Breda in 2012 iets kleiner

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

SHIFT HAPPENS. OOK IN EINDHOVEN..

SHIFT HAPPENS. OOK IN EINDHOVEN.. 1 SHIFT HAPPENS. OOK IN EINDHOVEN.. JAN-WILLEM JANSSEN 9 JANUARI 2014 2 WAT IS EEN SHIFT? EEN KORTE UITLEG EEN SHIFT IS EEN FUNDAMENTELE GEDRAGSVERANDERING, DIE MEESTAL MOGELIJK WORDT GEMAAKT DOOR INTRODUCTIE

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE NEDERLAND

LANDEN ANALYSE NEDERLAND LANDEN ANALYSE NEDERLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee5 de sector (cijferma>g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms>ge (2018) waarde van de consump>e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noord-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noord-Nederland (*1. m²) 46.787 643 973 1.222 Drenthe Friesland Groningen Overig Nederland De drie noordelijke

Nadere informatie

Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013. Provincie Noord-Brabant

Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013. Provincie Noord-Brabant Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013 Provincie Noord-Brabant Volle bak, dat was het in de Bois le Duczaal van het provinciehuis op 16 januari 2013. Van begin

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Commerciële voorzieningen

Leefbaarheid: feiten in beeld Commerciële voorzieningen Leefbaarheid: feiten in beeld Commerciële voorzieningen Zoals u in de eerste uitgave van Leefbaarheid: feiten in beeld heeft kunnen lezen, valt de aanwezigheid van voorzieningen onder één van de thema

Nadere informatie

!!! Fractievoorzitters!Politieke!Partijen!Noordwijk! P/a!Griffie!Gemeente!Noordwijk! Postbus!298! 2200!AG!!Noordwijk!

!!! Fractievoorzitters!Politieke!Partijen!Noordwijk! P/a!Griffie!Gemeente!Noordwijk! Postbus!298! 2200!AG!!Noordwijk! FractievoorzittersPolitiekePartijenNoordwijk P/aGriffieGemeenteNoordwijk Postbus298 2200AGNoordwijk Betreft:inputNOVcoalitievorming2014 Noordwijk,25maart2014 Geachtefractievoorzitter, Degemeenteraadsverkiezingenvan2014liggenachteru.Uwbesprekingenoverdetevormen

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK LANDEN ANALYSE FRANKRIJK Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee9 de sector (cijfermabg) inzicht in de huidige (2013) en toekomsbge (2018) waarde van de consumpbe van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Startdia met foto Ruimte De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Wie ben ik? Stefan van Aarle: Adviseur Retail & Centrummanagement Coördinator Platform Binnenstadsmanagement Organisatie

Nadere informatie

Programma. Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden. Grote verschil Nederland en België. Het aanbod in de periferie

Programma. Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden. Grote verschil Nederland en België. Het aanbod in de periferie Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden WinkellocatieMarkt Belgie 2014 Gent, 27 februari 2014 Henk J. Gianotten henk@garma.nl www.garma.nl Programma 1. Enkele belangrijke trends Demografie Economie

Nadere informatie

INVESTMENT SNAPSHOT. Nederland Januari 2012. Cushman & Wakefield Research Publicatie

INVESTMENT SNAPSHOT. Nederland Januari 2012. Cushman & Wakefield Research Publicatie INVESTMENT SNAPSHOT Nederland Januari 2012 DE BELEGGINGSMARKT IN 2011 ALGEMEEN Het jaar 2011 begon met een positieve stemming op zowel de gebruikers als de beleggingsmarkt. Ondanks dat de beleggingsniveaus

Nadere informatie

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Bijeenkomst Rabobank Noord- en Oost- Achterhoek Monique van Plateringen & Annemarie Kuijer 9 februari 2015 Introductie Sprekers Annemarie Kuijer, sectormanager

Nadere informatie

Retail2020 en de effecten op de binnenstad

Retail2020 en de effecten op de binnenstad Vereniging van Onroerend Goed Onderzoekers Nederland Retail2020 en de effecten op de binnenstad Drs. M.H.J. Evers Manager Leden & Advies bij CBW Mitex Retail 2020 en de effecten op de binnenstad VOGON

Nadere informatie

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus Alles blijft Anders Het winkellandschap 2003-2011-2020 Gerard Zandbergen CEO Locatus Enkele begrippen Dagelijks aankopen Winkels / Detailhandel Mode & Luxe Wel oppervlak: Vrije Tijd WVO = In en om het

Nadere informatie

Retail en Mobiliteit in de binnenstad

Retail en Mobiliteit in de binnenstad Retail en Mobiliteit in de binnenstad Fietsstad 2016 Symposium Bikenomics - 13 Oktober 2015 Giuliano Mingardo Erasmus Universiteit Rotterdam mingardo@ese.eur.nl 1 Inhoudsopgave De ontwikkeling van mobiliteit;

Nadere informatie