Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg"

Transcriptie

1 Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg Jaarverslag 2010

2 Inhoud Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Thema 1. Kennisallianties en kennisvalorisatie pagina 7 Thema 2. Arbeidsmarkt en scholing pagina 15 Thema 3. Gebiedsontwikkelning pagina 19 Thema 4. Zelfredzaamheid van burgers pagina 25 Relatie met andere kernprogramma's/ kansrijke clusters pagina 27

3 Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg Jaarverslag 2010

4 2

5 Voorwoord De zorgeconomie is van groot belang voor de Rotterdamse regio. Met ruim banen is de medische sector verantwoordelijk voor 19 procent van de Rotterdamse werkgelegenheid. In de top 25 van de grootste werkgevers in de Rotterdamse regio staan dan ook maar liefst 9 zorgaanbieders. De sector staat de komende jaren echter voor belangrijke uitdagingen. Zo is er de steeds grotere en veranderende vraag naar zorg. Door de dubbele vergrijzing - meer ouderen, die ook steeds ouder worden - neemt de zorgvraag toe, terwijl de toestroom van nieuwe medewerkers afneemt. Daarnaast schuiven de grenzen van het medisch kunnen verder op, terwijl beschikbare middelen en menskracht tekort schieten. Het huidige zorgaanbod (mensen en middelen) kan deze uitdaging helaas niet (meer) aan. Economische uitdagingen Deze uitdagingen vergen zowel investeringen in de gezondheid en zelfredzaamheid van de Rotterdamse populatie als het samen aanpakken van knelpunten in het zorgaanbod door bijvoorbeeld het ontwikkelen van nieuwe technologie. In Rotterdam hebben we daar een heel goed team van zorgaanbieders, kennisinstellingen en bedrijven voor. Een basis die bovendien versterkt wordt door een succesvolle samenwerking van kennisinstellingen en overheden in de driehoek Rotterdam- Delft-Leiden in Medical Delta verband. Het is echter ook zo dat de kennisontwikkeling nog niet naadloos aansluit op de vraag vanuit de sector, mede veroorzaakt door versnippering van zorginnovatieprojecten en systeemfouten in de financieringsstructuur in de sector zelf. De OECD heeft in haar review afgelopen najaar dan òòk opgemerkt dat er meer economische potentie uit de sector gezondheidszorg te halen is dan nu gebeurt. Ook de Economic Development Board Rotterdam heeft daarover in haar rapport Op kop in de zorg een soortgelijk geluid laten horen. Dit is voor een gemeente als Rotterdam een complex krachtenveld; waarin gemakkelijk allerlei rollen kunnen worden aangenomen die niet de onze zijn. OBR/Economie richt zich in dit programma op die aspecten van de zorg die de economische structuur van de stad versterken: Arbeidsmarkt: samen met het veld stimuleren we samenwerking op het gebied van werving en opleiding. Daarnaast streven we naar behoud van personeel in de gezondheidszorg. Gebiedsontwikkeling: samen met de partners uit de stad kijken we hoe gebieden als Hoboken/ Coolhaven, Rotterdam Science Tower en Bedrijventerrein Hordijk verder ontwikkeld kunnen worden. In samenwerking met o.a. SoZaWe, werken we aan de ontwikkeling van Woon-Service zones voor ouderen. Business development: we richten ons op het vormen van kennisnetwerken en allianties met cruciale stakeholders. en streven naar het versterken van het innovatiepotentieel en het stimuleren van (nieuwe) bedrijvigheid op kansrijke business lines als zorginnovatie, biomedische R&D en E-health. Cofinanciering: (voorwaardenscheppend) via subsidies aan bijvoorbeeld Zorgportaal Rijnmond, Stichting Samenwerkende Rijnmond Ziekenhuizen, Syntens en bijdragen aan het Erasmus MC Bio-medical Fund, onderzoek naar co-financiering van Incubator II (Erasmus MC) en Medical Delta. Het programma had in beschikbaar. Met betrekking tot het thema arbeidsmarkt zijn twee subsidies van respectievelijk en aan de SRZ verleend. Specifiek bedoeld voor de ontwikkeling van activiteiten die gericht zijn op het terugdringen van het personeelstekort in de zorg. Tevens is een subsidie van verleend aan Syntens met als doel zorgondernemers en zorgaanbieders met elkaar in contact te brengen. De overige gelden zijn besteed aan co-financieringsactiviteiten in Medical Delta verband en gebiedsontwikkeling. Samenwerking met het veld Om deze doelen te bereiken, is samenwerking met het veld, andere gemeentelijke diensten en gelieerde organisaties essentieel. Hierin zijn in 2010 wederom goede stappen gezet waarbij dit een vervolg krijgt in Leest u hierover meer in dit jaarverslag 2010 van het programma Medisch en Zorg van het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam. Voorwoord 3

6 Inleiding De economische betekenis van de Rotterdamse zorgsector In de nabije toekomst staat de zorg - zowel de cure als de care - voor grote uitdagingen: zo leidt de komende jaren de dubbele vergrijzing van de bevolking tot een sterke toename van de zorgvraag, terwijl de toestroom van nieuwe medewerkers afneemt. De vraag is hoe deze toenemende zorgvraag opgevangen kan worden bij een afnemend aanbod aan arbeidskrachten. Dit zal zowel investeringen in de gezondheid en zelfredzaamheid van de bevolking vergen als het aanpakken van knelpunten in het zorgaanbod en het ontwikkelen van nieuwe technologie. Om de zorg toegankelijk, veilig en betaalbaar te houden, is innovatie en ondernemerschap noodzakelijk. Ook in Rotterdam. De Rotterdamse medische sector is met bijna banen verantwoordelijk voor 19 procent van de werkgelegenheid in Rotterdam. De zorgeconomie is dan ook, zowel vanuit arbeidsmarkttechnisch als economisch perspectief, van groot belang voor de stad Rotterdam en de regio Rijnmond. Het is zelfs zo dat in de top 25 van de grootste werkgevers in de Rotterdamse regio maar liefst negen zorgaanbieders staan! Welke zorgaanbieders staan in de top 25 van grootste werkgevers in de regio Rotterdam? Erasmus MC St. Laurens Careyn Maasstad Ziekenhuis st. Thuiszorg Rotterdam Aafje st. Humanitas Argos Zorggroep Sint Franciscus Gasthuis Het Medisch Cluster is in de Economische Visie 2020 van de gemeente Rotterdam één van de drie speerpunten, naast de haven- en de creatieve sector. Vanaf januari 2008 is daartoe het programma Economische Ontwikkeling Rotterdamse Gezondheidszorg (ER) gestart dat gericht is op het stimuleren van innovatie en ondernemerschap binnen de cure-, care-, preventieen welzijnssector. Inmiddels heeft het programma Economische Ontwikkeling Rotterdamse Gezondheidszorg een nieuwe naam gekregen, namelijk programma Medisch en Zorg. In dit jaarverslag geeft het programma Medisch en Zorg een update van de in 2010 bereikte resultaten. Bron: Economische Verkenning Rotterdam, Inleiding

7 Doelstelling en activiteiten programma Medisch en Zorg De Rotterdamse zorgeconomie moet een gezonde economische sector worden met veel bedrijvigheid en werkgelegenheid. Om deze doelstelling dichterbij te kunnen brengen, richt het programma Medisch en Zorg zich op de volgende thema s: 1. Stimuleren van kennisallianties en kennisvalorisatie: Bij dit thema gaat het (a) om het ontwikkelen van netwerken met cruciale stakeholders als Medical Delta en (b) om het stimuleren van een effectieve vertaling van wetenschappelijke kennis in economische bedrijvigheid. 2. Arbeidsmarkt en scholing: het stimuleren van samenwerking tussen diverse partijen ten behoeve van werving, opleiding en behoud van personeel in de gezondheidszorg. 3. Gebiedsontwikkeling voor de gezondheidszorgeconomie: het (1) in samenwerking met diverse externe partners ontwikkelen van economische gebiedsprofielen en acquisitiestrategieën voor bepaalde zorglocaties in de stad Rotterdam en (2) het ontwikkelen van woonservice-zones voor ouderen in samenwerking met SoZaWe en diverse wooncoöperaties. Wat wordt bedoeld met dubbele vergrijzing? Naast de toename van het aantal ouderen in de totale bevolking, worden de ouderen ook nog eens (veel) ouder. Cure- en caresector? De curesector wordt ook wel de curatieve zorg genoemd. Dit zijn bijvoorbeeld huisartsenzorg, medisch-specialistische zorg, ziekenhuiszorg, paramedische zorg, verloskundige zorg en kraamzorg. De caresector is het deel van de zorgsector waarin de langdurige zorg wordt geleverd. Dit is te onderscheiden in bijvoorbeeld de gehandicaptenzorg, verpleeg- en verzorgingshuiszorg en de thuiszorg. 4. Vergroten van zelfredzaamheid van burgers: het stimuleren van de ontwikkeling van nieuwe online- en offline producten en diensten die de bevordering van zelfredzaamheid en zelfregie van burgers bevorderen. Alle activiteiten die voortvloeien uit deze thema s dragen bij aan het stimuleren van de bedrijvigheid in de stad Rotterdam. Relevante maatschappelijke ontwikkelingen voor de zorgsector: De vergrijzing: er komen steeds meer en langer levende ouderen met zorgbehoeften, terwijl de beroepsbevolking daalt. Toename van leefstijlaandoeningen en chronisch zieken: Rotterdam scoort hoger dan het landelijk gemiddelde op dit gebied. Groeiende behoefte aan zorg op maat: zorgshoppen, nieuwe behandelmethoden, ICT, telemedicine en domotica. Inleiding 5

8 Trends zorgsector Van aanbodgedreven naar vraaggerichte zorg: de klant/patiënt staat centraal Verzekeraars maken resultaatafspraken met zorgaanbieders Ontwikkeling van ketenzorg Toenemend gebruik van ICT in en tussen de zorginstellingen Algemene trend naar marktwerking en concentratie/schaalvergroting: een beperkt aantal grote zorginstellingen, een groot aantal kleine gespecialiseerde zorginstellingen en groeiend aantal zelfstandigen zonder personeel. 6 Inleiding

9 Thema 1 Kennisallianties en Kennisvalorisatie Centraal in het programma Medisch & Zorg staat het samenwerken met diverse partijen aan de ontwikkeling van zorginnovatieve oplossingen. Zo wordt bijvoorbeeld nauw samengewerkt met het Erasmus MC, de Erasmus Universiteit, het Instituut beleid Management Gezondheidszorg (ibmg), de TU Delft en het expertisecentrum gezondheidszorg van de Hogeschool Rotterdam. Al deze organisaties en instituten zijn complementaire en innovatieve centra voor medische kennis, onderzoek en opleidingen in Rotterdam en omgeving van waaruit diverse soorten bedrijven voortkomen die zich ook weer graag in de directe nabijheid van deze organisaties vestigen. Thema 1 7

10 Doelstelling Kennisallianties en Kennisvalorisatie In de regio Rijnmond wordt door de koppeling van kennis van kennisinstellingen aan het (regionale) bedrijfsleven een innovatiever ondernemingsklimaat gestimuleerd. Dit resulteert in een toename van het aantal nieuwe zorgbedrijven en een groei van bestaande bedrijven. Erasmus MC Biomedical Fund Op initiatief van de gemeente Rotterdam werd in 2007 het Erasmus MC Biomedical Fund opgericht. Dit fonds heeft een capaciteit van 11 miljoen euro waarvan de bijdrage van de gemeente euro is. Doel is het stimuleren van de kennisvalorisatie van bedrijven die zich hebben ontwikkeld vanuit het Erasmus MC. Eind 2010 zijn vijf participaties binnen het fonds actief. Dit zijn: Skyline Diagnostics, River Diagnostics, Cavadis, Argen-X, Arcarios (voorheen Therosteon geheten). Naast de gemeente Rotterdam participeren in dit investeringsfonds: de Rabobank Rotterdam 3 miljoen euro het Erasmus MC 4 miljoen euro BiosunBV en 4Q05BV 0,1 miljoen euro Het fonds heeft door bovenstaande kapitaalinjectie ook weer andere investeerders weten aan te trekken. Het totale kapitaal in de participaties over 2009 komt hiermee op: 21 miljoen euro. Het fonds kent een drietal doelstellingen: 1. Het verstrekken van risicodragend kapitaal aan kansrijke, hoogwaardige, vernieuwende bedrijfsactiviteiten in de regio Rijnmond, om daarmee een concentratie van bedrijven in het medisch- en zorgcluster te initiëren; 2. Het stimuleren van ondernemerschap in het medischen zorgcluster in de regio Rijnmond, om zo een aanzuigende werking te realiseren voor wetenschappers en (startende) ondernemers en aldus hoogwaardige werkgelegenheid in de regio te creëren; 3. Het realiseren van een rendement op het geïnvesteerde vermogen, wetende dat reële risico s bestaan dat de investering zonder rendement blijft en moet worden afgeschreven. Kennisvalorisatie? Effectieve vertaling van wetenschappelijke kennis in economische bedrijvigheid. 8 Thema 1

11 Update participaties: Argen-X: succesvolle patentaanvraag In 2010 heeft Argen-X een succesvolle patentaanvraag doorlopen. Dit octrooi is van toepassing op de argen-x SIMPLE Antibody technologie en dekt zowel de antistoffen-producten van argen-x, alsmede de methoden die gebruikt zijn om deze te genereren. Erasmus Medisch Centrum Incubator In 2003 is de Erasmus Medisch Centrum Incubator opgericht om ondernemerschap en biomedisch-technologische bedrijven in het Erasmus Medisch Centrum te stimuleren en te ondersteunen. Ondernemers worden door de Incubator ondersteund in de vorm van advies, coaching en training, maar de Incubator biedt ook toegang tot een netwerk van professionals. Daarnaast biedt de Incubator een documentatiecentrum, diverse financieringsmogelijkheden en lab- en kantoorruimte. De Incubator is opgericht met financiële steun van de gemeente Rotterdam, de Erasmus Universiteit en het ministerie van Economische Zaken. Er lagen al langer plannen voor de realisatie van een Incubator II; in 2010 is hier een vervolg aangegeven en hebben de plannen voor de realisatie van een Incubator II in de Rotterdam Science Tower op het Marconiplein verder vorm gekregen (zie verder onder gebiedsontwikkeling op pag. 17). Fusie Therosteon en TiGenix In 2010 is Therosteon met een spin-off van het Belgische TiGenix verder gegaan onder de nieuwe naam Arcarios. De fusie heeft Arcarios in staat gesteld om succesvol een financiering van 4 miljoen euro aan te trekken bij een Europees samenwerkingsverband van diverse investeerders. Het hoofdkantoor en de statutaire zetel van Arcarios is in Rotterdam op het Erasmus MC gevestigd, waar ook de lopende activiteiten van Therosteon worden voortgezet en verder uitgebreid. De Belgische activiteiten worden gebundeld in een 100 procent dochtermaatschappij van Arcarios BV. Versterking financiële positie participaties BioMedical Fund In 2010 is de financiële positie van de participaties binnen het Biomedical Fund verder verstrekt. Vier bedrijven hebben een succesvolle volgende financieringsronde met diverse investeringsfondsen achter de rug. In 2010 is het fondsmanagement geen nieuwe participaties aangegaan. Over het gehele portfolio is er nu een rendement van 15 procent en de werkgelegenheid bij de participaties is 51 ft. Prof. Hans de Haard, CSO van argen-x: De beslissing van het UKPTO om het eerste octrooi voor onze SIMPLE Antibody platform te verlenen, is een belangrijke waarde-verbeterende mijlpaal in de ontwikkeling van argen-x als onderneming. Het is ook een belangrijke stap in ons streven naar een brede en onbelemmerde IP-positie voor ons platform dat ons van een zeer concurrerende positie op het gebied van de menselijke antistoffen zal voorzien. Thema 1 9

12 Medical Delta Medical Delta: one-stop-shop op medisch vlak Via de Medical Delta-organisatie heeft de stad Rotterdam een one-stop-shop op medisch terrein tot haar beschikking met: Kennisinstellingen in de hele Medical Delta inclusief de bestuurders en wetenschappers als ambassadeurs Bedrijvenparken in opbouw (Delft, Rotterdam) en bestaand (Leiden) Medisch gerichte incubators in Delft, Leiden en Rotterdam Innovatie-expertise / business development die de Medical Delta partijen in huis hebben Het internationale netwerk van de Medical Delta partijen, zowel van de individuele wetenschappers als bijvoorbeeld het EU project Health-TIES Leden Medical Delta Medical Delta, bestaat sinds 2006 en is een initiatief van de vijf academische kennisinstellingen in Zuid-Holland: Erasmus Medisch Centrum, Erasmus Universiteit Rotterdam, Leids Universitair Medisch Centrum, Universiteit Leiden, Technische Universiteit Delft. In 2009 zijn de gemeentes Delft, Leiden en Rotterdam en de provincie Zuid-Holland toegetreden. De missie van Medical Delta is: Het creëren van het meest innovatieve cluster in life science en medische technologie van Nederland en een van de meest innovatieve van Europa door een verregaande integratie van technologie, medischbiologische expertise, ondernemerschap en overheidsbeleid. Medical Delta beoogt haar doelstelling te bereiken met het uitvoeren van vooraanstaand onderzoek en ontwikkeling, het slim implementeren van wetenschappelijke resultaten in de markt en het gezamenlijk opleiden van mensen op verschillende niveaus. Inmiddels zijn twaalf nieuwe samenwerkingsprojecten gestart die bijdragen aan twee projecten in het kader van Pieken in de Delta bij Hart in drie dimensies en het Business to Science Portal. De Medical Delta regio? Grote concentratie van: Medisch technologische kennis: universiteiten, universitair medische centra, TNO en hogescholen Tienduizenden studenten Circa 700 bedrijven: bloeiende universitaire spin-off gemeenschap, circa 700 bestaande bedrijven, waarvan een belangrijke concentratie op het Leiden Biosciencepark, een van de vijf sterkste scienceparken van Europa Zorgpartijen Afnemers van zorg (bevolking van 3,5 miljoen + 10 miljoen in een uur reisafstand) 10 Thema 1

13 Werkgroepen Medical Delta acquisitie & ambtelijk In 2010 is een start gemaakt met de ontwikkeling van het beleidsplan voor de ontwikkeling van de Medical Delta. In dit beleidsplan worden de algemene doelstelling en richting aangescherpt wat betreft de gezamenlijke acquisitie en het stimuleren van kennisontwikkeling. In 2010 is de werkgroep acquisitie iedere zes weken bij elkaar gekomen en de werkgroep ambtelijk een keer in de acht weken. Aan beide werkgroepen neemt de Programmamanager van het programma Medisch en Zorg actief mee. Medical Delta wordt een steeds belangrijker vehicle in de versterking van kennisinfrastructuur op medisch gebied tussen de kennisinstellingen, de gemeenten en provincie Zuid-Holland. Speerpunten Medical Delta In 2010 is in opdracht van Medical Delta onderzoek uitgevoerd waarbij op basis van maatschappelijke vraagstukken en de eigen sterktes gekozen is voor de volgende drie speerpunten van onderzoek en ontwikkeling: 1. Imaging and image guided medicine Voorbeelden hiervan zijn MRI- en CT-scans en ook nieuwe operatietechnieken waarmee tijdens de operatie door de chirurg beter kan worden gekeken wat er gebeurt. 2. Interventions and care Hieronder vallen de ontwikkeling van nieuwe operatietechnieken met sleutelgat-operaties, maar ook een veilig OK-beleid. Door de ontwikkeling van sleutelgat-operaties is een grote ingreep vaak niet meer nodig of kan naar binnen worden gekeken om het probleem in kaart te brengen, zoals bij een kijkoperatie aan de knie. Het care-gedeelte richt zich op de (thuis)zorgmarkt met onder andere arbeidsproductiviteit verhogende technologie of sensorontwikkeling, waarmee zorg op afstand beter mogelijk wordt. 3. Targeted Molecular Technology Voorbeelden: stamcel technologie of medicijnen die in staat zijn om in het lichaam heel nauwkeurig alleen de zieke (kanker)cellen aan te pakken. De ontwikkeling van de toekomst is dat medicijnen specifiek afgestemd worden op de individuele situatie van de patient. Concrete voorbeelden van activiteiten in de afgelopen jaren: Verwerving van circa 50 miljoen euro aan extra publiek-privaat Research & Developmentgeld voor MedTech Dubbelbenoeming van tien Medical Delta-hoogleraren met nog vijf in de pijplijn Starten van twee Medical Delta-minoren voor geneeskundestudenten (onderwijs in technologie) en studenten techniek (onderwijs in medicijnen), naast de gezamenlijke opleidingen Delft-Leiden in Life Science &Technologie en Molecular Science & Technologie. Thema 1 11

14 Medical Delta Café De combinatie van medische technologie en life science kan zorginnovatie en bedrijvigheid stimuleren. Ieder kwartaal organiseert Medical Delta daarom een Medical Delta café, waarbij ondernemers, onderzoekers en zorgprofessionals uit het hele land elkaar ontmoeten bij een van de Medical Delta partners. Aan ieder café nemen tussen de 100 en 200 mensen deel. Een van de onderwerpen van het Medical Delta café in 2010 was De dr. Bibber van de toekomst : als chirurg is het niet meer mogelijk om alleen door training on the job voldoende vaardigheden aan te leren. Tijdens het café werd dan ook ingegaan op de ontwikkeling van trainingssystemen voor minimaal invasieve chirurgie. De verschillende perspectieven werden uitgebreid belicht. Vanuit de onderzoeker: wanneer is een trainer een goede trainer? Vanuit het bedrijfsleven: wat zijn de voorwaarden om dergelijke systemen succesvol te vermarkten? En vanuit het ziekenhuis als opleider: hoe worden dergelijke systemen in de opleiding toegepast? Living Lab Een van de projecten die onder de regie van Medical Delta wordt uitgevoerd, is de ontwikkeling van Living Labs in de steden Leiden, Delft en Rotterdam. Living Labs zijn test- en ontwikkelomgevingen van medische technologie in een realistische omgeving, zoals bijvoorbeeld een wijk waarin ouderen en mensen met beperkingen wonen. In de labs worden samen met de doelgroep producten uitgetest en verder ontwikkeld. In 2010 is door het programma Medisch & Zorg subsidie verleend ten behoeve van het realiseren van een Living Lab in Rotterdam. Dit project is gesubsidieerd vanuit Pieken in de Delta met euro co-financiering vanuit de gemeente Rotterdam. Innovatieadviseur zorg & medische technologie Eind 2010 is besloten om binnen Living Lab in samenwerking met SoZaWe en het Zorgportaal een innovatieadviseur zorg & medische technologie aan te stellen. Deze adviseur met passie voor innovatie heeft de taak actief verbindingen te leggen tussen het bedrijfsleven en het brede veld van zorginstellingen, hogescholen, universiteit en gemeentelijke diensten. 12 Thema 1

15 Ondersteuning Netherlands Centre for Electron Nanoscopy (NeCEN) Het programma Medisch & Zorg heeft in 2010 via een gezamenlijke co-financiering de realisering ondersteund van het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy (NeCEN). Een centrum voor nanotechnologie en protonen. In 2010 heeft het NeCEN een subsidie ontvangen waarmee de aanschaf is gefinancierd van een zeer innovatieve elektronenmicroscoop. Met deze microscoop kunnen de moleculaire bouwstenen van het leven worden bestudeerd. Dit is belangrijk voor onderzoek naar bijvoorbeeld afwijkingen aan cellen van bloedvaten bij hart- en vaatziekten, de wisselwerking tussen ziekteverwekkers en gastheren bij infectieziekten en moleculaire processen die kanker veroorzaken. NeCEN verenigt tien Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen in een landelijk centrum voor nanoscopie. Deze universiteiten en instellingen hebben ervoor gekozen om gezamenlijk een groot nationaal centrum voor electronenmicroscopie te ontwikkelen. NeCEN krijgt zijn thuisbasis in het Cel Observatorium van de Universiteit Leiden op uitnodiging van Medical Delta. Dit op uitnodiging van Medical Delta. In het Cel Observatorium komt ook een nieuwe elektronenmicroscoop te staan; de eerste van in totaal drie. Medical Delta participeert in Health-TIES Medical Delta is in 2010 onderdeel van Health-TIES geworden, een Europees samenwerkingsverband met Oxford, Barcelona, Zürich en Debrecen. Dankzij de grote aantallen farmaceutische en medisch technologische bedrijven in de Medical Delta-regio (> 600), samen met de aanwezige kennisinstellingen en de organisatiegraad van Medical Delta (met ook de overheden), is de provincie Zuid-Holland namens Medical Delta penvoerder van Health-TIES. Huib Pols, decaan van het Erasmus MC, is lid van het bestuur. Doel van Health-TIES is de sterkste regio in Europa te worden op het gebied van medische innovatie. De partijen in Health-TIES onderschrijven allen dezelfde innovatie-ambitie die moet leiden tot meer aantrekkelijke banen voor hoog opgeleiden, innovatieve oplossingen voor de zorgsector en wetenschappelijk indrukwekkende doorbraken. Thema 1 13

16 Ondernemersdesk gezondheidszorgeconomie Bij de ondernemersdesk voor gezondheidszorgeconomie (onderdeel van de ondernemersbalie, in samenwerking met de Kamer van Koophandel) wordt een groeidocument gebruikt. In 2010 is dit groeidocument geëvalueerd en verder ontwikkeld. In 2011 wordt op basis hiervan een handzame informatiebrochure ontwikkeld. Stakeholdersmeetings In 2010 zijn twee stakeholdersmeetings georganiseerd op het gebied van de Rotterdamse life sciences. Doel van deze stakeholdersmeetings is het ontwikkelen van een gezamenlijke propositie wat betreft Rotterdam en de life sciences. Kennisalliantie met Syntens Eind 2010 is een subsidierelatie met Syntens aangegaan. Syntens is een innovatienetwerk voor het MKB en ook actief in het brede veld van de gezondheidszorg. Syntens gaat in 2011 in opdracht van het programma Medisch & Zorg de Rotterdamse bedrijfsmatige mogelijkheden op het gebied van Ehealth, domotica, life sciences en zorginnovatie in al haar breedheid onderzoeken. 14 Thema 1

17 Thema 2 Arbeidsmarkt en scholing De zorgsector is met meer dan zorgwerknemers de op één na grootste en de snelst groeiende sector in Rotterdam. Verpleeg- en verzorgingshuizen zijn de grootste werkgevers, gevolgd door de ziekenhuizen. Om de toekomstige arbeidsmarktproblemen aan te pakken, wordt vanuit het programma Medisch & Zorg actief samenwerking gezocht met diverse partijen in de zorgsector. Het programma neemt hier een onafhankelijke rol in en zoekt expliciet naar gezamenlijke activiteiten die vanuit de sector worden ondersteund. Thema 2 15

18 Doelstelling Arbeidsmarkt en scholing De opleiding van de Rotterdamse arbeidskrachten sluit beter aan bij de kwantitatieve en kwalitatieve vraag in de gezondheids- en welzijnssector. Consultatiebijeenkomst Rotterdam Zorgstad De meeste zorginstellingen hebben op dit moment beperkte personeelstekorten, maar verwachten in de toekomst meer problemen. Om deze gezamenlijk aan te pakken, is eind oktober 2010 door Bureau Arbeidsmarktmeester in samenwerking met de grootste Rotterdamse zorginstellingen en onderwijsinstellingen een strategische sessie Rotterdam Zorgstad georganiseerd. De knelpunten op de arbeidsmarkt concentreren zich op het niveau van: Verzorgenden (niveau 3) Verpleegkundigen (niveau 4) Gespecialiseerde verpleegkundigen OK-assistenten Anesthesisten Technici en ICT ers Zorghulp (niveau 1) Oorzaken knelpunten arbeidsmarkt? Steeds grotere zorgvraag, vergrijzend personeelsbestand en een krimpende beroepsbevolking (vergrijzing, ontgroening) De zorg heeft een slecht imago, vooral bij jongeren (werkdruk, salaris, weinig loopbaanperspectieven, niet sexy) en allochtonen (lage status, vies werk) Hoge uitval bij zorgopleidingen (BBL en BOL) Arbeidsmarktstrategie van de zorginstellingen is meer gericht op individuele concurrentie rond de mensen die al voor de zorg hebben gekozen dan op gezamenlijk investeren in het interesseren van meer mensen voor de zorg Er worden te weinig nieuwe medewerkers opgeleid om aan de vraag te voldoen aan de promotie van werken in de zorg op Rotterdamse basisscholen en voortgezet onderwijs. In 2010 is een theateract voor basisscholen en een simulatiespel voor het voortgezet onderwijs ontwikkeld. Een en ander werd ondersteund door de ontwikkeling van diverse communicatiemiddelen om de act en het spel te promoten. Welke ziekenhuizen zijn lid van de SRZ? De stichting Samenwerkende Rijnmond Ziekenhuizen (SRZ) is in 1972 opgericht door de besturen van de Rijnmondse ziekenhuizen met als doel de kwaliteit en veiligheid van de gezondheidszorg in de regio Rijnmond te bevorderen. Erasmus MC, Rotterdam Havenziekenhuis, Rotterdam IJsselland Ziekenhuis, Capelle aan den IJssel Ikazia Ziekenhuis, Rotterdam Maasstad Ziekenhuis, Rotterdam Oogziekenhuis, Rotterdam Rijndam revalidatiecentrum, Rotterdam Ruwaard van Putten Ziekenhuis, Spijkenisse Sint Franciscus Gasthuis, Rotterdam Stichting Van Weel Bethesda Ziekenhuis, Dirksland Vlietland Ziekenhuis, Schiedam en Vlaardingen De projectleider organiseert onder andere de conferentie Rijnmond zorgt: jij ook?!, waarin onderwijs, zorginstellingen en overheid gezamenlijk naar creatieve oplossingen zoeken voor de arbeidsmarktproblematiek. Programma Medisch & Zorg levert inhoudelijke input in de overleggen van SRZ op het gebied van de arbeidsmarkt en zorgt zo voor de verbinding van de gemeentelijke doelen met de doelen van de samenwerkende ziekenhuizen. Daarnaast ondersteunt het programma via deelname aan diverse projectgroepen de verschillende arbeidsmarktactiviteiten die vanuit de SRZ ontplooid worden. Gezamenlijke aanpak arbeidsmarktontwikkeling In het voorjaar 2010 is een alliantie gesloten met de Stichting Samenwerkende Rijnmond Ziekenhuizen (SRZ) op het gebied van de arbeidsmarktontwikkeling. Gezamenlijk is een projectleider gefinancierd die vanaf juli 2010 een coördinerende rol heeft vervuld naar de ziekenhuizen die deelnemen aan de SRZ. Deze projectleider werkt in samenwerking met de diverse partijen 16 Thema 2

19 Consultatiebijeenkomst Arbeid en Zorg 26 oktober Eind oktober 2010 heeft een uitgebreide consultatiebijeenkomst met diverse cure-, care en onderwijsinstellingen plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst is de problematiek van de arbeidsmarkt in de zorg goed benoemd, een gezamenlijke agenda gemaakt en een werkgroep geformeerd. De trekker van deze werkgroep is het programma Medisch & Zorg, in nauwe samenwerking met Bureau Arbeidsmarktmeester, UWV en Calibris. Kern is het werken aan een gezamenlijke arbeidsmarktagenda om structurele problemen aan te pakken. Nu en in de nabije toekomst. De volgende vijf thema s zijn tijdens de consultatiebijeenkomst benoemd waarbij een gezamenlijke inzet met het veld centraal staat om de personele knelpunten in de zorgsector op te lossen: 1. Ontwikkeling van een imagocampagne om de jongeren in Rotterdam (de werknemers van de toekomst) te interesseren in de zorg te gaan werken. 2. Investeren in een goede beroepsoriëntatie van jongeren op de zorg. 3. Verbreden van de werving van de zorginstellingen naar doelgroepen die nog weinig instromen in de zorg (allochtonen, herintreders, zij-instroom vanuit andere sectoren, etc.). 4. Realiseren van doorstroming van werknemers in de zorginstellingen. 5. Verhogen van het rendement van de opleidingen en vergroten van de opleidingscapaciteit. Samenwerking in de gemeentelijke Regiegroep zorg De Regiegroep zorg bestaat uit Bureau Arbeidsmarktmeester, OBR, JOS, DAAD, Calibris, Pact op Zuid en Care 2 Care. Deze partijen focussen allen op de ontwikkeling van de arbeidsmarkt in de zorgsector. Bureau Arbeidsmarktmeester is trekker van de Regiegroep Zorg. Door het karakter van de deelnemers in de regiegroep ligt de nadruk op de arbeidsmarkt tot en met mboniveau 3. Vanaf najaar 2010 is de Regiegroep zorg vervangen door een gezamenlijke aanpak met de Rotterdamse zorgaanbieders en de onderwijsstellingen. Eind 2010 zijn voorbereidingen getroffen om een Platform Zorg bestaande uit de bestuurders van de instellingen (ziekenhuizen, ouderenzorg, gehandicapte zorg en GGZ) op te richten dat zich gaat inzetten om de verschillende thema s gezamenlijk aan te pakken. Thema 2 17

Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg

Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg Jaarverslag 2010 - Jaarplan 2011 Inhoud Voorwoord pagina 1 Inleiding pagina 4 Thema 1. Kennisallianties en kennisvalorisatie pagina 5 Thema 2. Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

Werkplan 2016. Arbeidsmarkt. De arbeidsmarktsituatie in de regio Rotterdam wordt de komende jaren door de volgende knelpunten gekenmerkt:

Werkplan 2016. Arbeidsmarkt. De arbeidsmarktsituatie in de regio Rotterdam wordt de komende jaren door de volgende knelpunten gekenmerkt: Werkplan 2016 Werkplan 2016 Tijdens de strategiesessies met de kerngroepleden, de klankbordgroep en de bestuurders van derotterdamsezorg is benoemd welke arbeidsmarktvraagstukken in 2016 gezamenlijk aangepakt

Nadere informatie

WELKOM. 8 e netwerkbijeenkomst 27 oktober 2011

WELKOM. 8 e netwerkbijeenkomst 27 oktober 2011 WELKOM 8 e netwerkbijeenkomst 27 oktober 2011 Partners LeerWerkLoket PROGRAMMA 8e Netwerkbijeenkomst Leren & Werken 16.00 uur Welkom Jan Pieters, Hogeschool InHolland o.a. lid van de stuurgroep Leerwerkloket

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Opleiding subsidie medezeggenschap. Joop Kools FCB Adviseur Ontwikkeling Organisatie en Medewerker

Opleiding subsidie medezeggenschap. Joop Kools FCB Adviseur Ontwikkeling Organisatie en Medewerker Opleiding subsidie medezeggenschap Joop Kools FCB Adviseur Ontwikkeling Organisatie en Medewerker Rode draad Opleidingen en subsidies in Zorg na het secorfonds Zorg en Welzijn. Opleidingsbeleid en de rol

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp Voorbij de geraniums Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp 14 maart 2014 Voorbij de geraniums Visiestuk vitaliteitsdenken en vitaliteitscoaching

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Opgesteld door: Helene Marcus-Baart, coördinator HagaVrienden I.s.m: Hans de Sonnaville, secretaris HagaVrienden (Beknopt) beleidsplan HagaVrienden 2013-2015

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Bedrijfsruimte op hoog niveau

Bedrijfsruimte op hoog niveau Bedrijfsruimte op hoog niveau Mercator: interactie tussen universitair toptalent en innovatieve ondernemers Mercator Science Park is als publiek-privaat initiatief ontstaan in het midden van de jaren negentig.

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

November 2014 PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN

November 2014 PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN November 2014 PVDA PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN Een plan van De Partij van de Arbeid Voorne putten Werkgroep Economie & Werk Voorne Putten PvdA Nissewaard Gert-Jan Alberts Kim van de Kant PvdA Hellevoetsluis

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten,

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME14-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME14 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008INT220919 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Samenwerkingsverbanden Economie op een rij

Samenwerkingsverbanden Economie op een rij Samenwerkingsverbanden Economie op een rij Factsheet Bedrijvenbeleid/topsectoren Doel Contactpersoon Ministerie EL&I: Dhr. M. Snippe??? Factsheet Gebiedsagenda Zuidvleugel Doel Contactpersoon Factsheet

Nadere informatie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Gebiedsfinanciering op andere leest Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Ontwikkelingsbedrijf NHN Doel: Ontwikkelen van economisch potentieel NHN Aandeelhouders

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014 Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie 22 september 2014 Inhoud 1. Inleiding en aanleiding 2. Strategische outline 3. De markt en de vereniging 4. Strategische domeinen 5. Beweging 1. Inleiding en

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn Werkplan 2011 Haarlem, 11 juni 2010 Net-Werk Vrijwilligershulp Zuid-Kennemerland Wilhelminastraat 23 2011 VJ Haarlem telefoon:

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Pieken in Oost-Nederland. Brochure voor subsidieaanvragers 2010

Pieken in Oost-Nederland. Brochure voor subsidieaanvragers 2010 Pieken in Oost-Nederland Brochure voor subsidieaanvragers 2010 1 Pieken in de Delta In het voorjaar en najaar van 2010 worden de Pieken in de Delta subsidietenders voor Oost-Nederland geopend. Met Pieken

Nadere informatie

Huis van de Logistiek Noordoost-Brabant Op zoek naar een fysieke locatie

Huis van de Logistiek Noordoost-Brabant Op zoek naar een fysieke locatie Huis van de Logistiek Noordoost-Brabant Op zoek naar een fysieke locatie De sector logistiek groeit; internationaal, nationaal en zeker ook regionaal. Dat biedt kansen voor Noordoost-Brabant. Met sterke

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland vast te stellen als volgt:

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland vast te stellen als volgt: 15 april 2009 - zaaknummer 2008-011526 Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Gelet op artikel 1.2, derde lid, van de Subsidieregeling

Nadere informatie

Toekomst HR in logistiek

Toekomst HR in logistiek Toekomst HR in logistiek Seminar 13 februari 2012 Bart Banning, Sector Banker Transport en Logistiek Logistieke arbeidsmarkt, úw uitdaging! uw meest waardevolle asset is sterk in beweging ABN AMRO Sectorrapport

Nadere informatie

Samenwerking. Zorg zonder Zorgen! Randvoorwaarden. Resultaat

Samenwerking. Zorg zonder Zorgen! Randvoorwaarden. Resultaat Inleiding Zorg zonder Grenzen b.v. is een relatief jong bedrijf en een nieuwe loot van Uitzendgroep Werk! B.V.; een uitzend, wervingen selectiebureau dat al langer actief is in de internationale arbeidsbemiddeling.

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE Hoofdlijnen van de strategische economische agenda 11 november 2014 2 ONDERNEMERS ZIJN DE ECONOMISCHE MOTOR VAN EEN STAD. OOK IN ALMERE. VOORWOORD Als getogen Almeerder

Nadere informatie

Commissie Welzijn, Zorg en Cultuur. 31 juli 2002 Nr. 2002-10.992, IWW. Nummer 42/2002

Commissie Welzijn, Zorg en Cultuur. 31 juli 2002 Nr. 2002-10.992, IWW. Nummer 42/2002 Commissie Welzijn, Zorg en Cultuur 31 juli 2002 Nr. 2002-10.992, IWW. Nummer 42/2002 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen over het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Zorg zonder Zorgen Zorg zonder Zorgen

Zorg zonder Zorgen Zorg zonder Zorgen Zorg zonder Zorgen Zorg zonder Zorgen! Zorg zonder Zorgen is een initiatief van Zorg zonder Grenzen b.v. en is de werktitel van een uniek concept met een projectmatige aanpak bij het werven en selecteren

Nadere informatie

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven!

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Postbus 711 3900 AS Veenendaal Kerkewijk 26 3901 EG Veendaal (T) 0318-55 19 60 (F) 0318-55 19 61 (M) info@ingeniousvastgoed.nl (I) www.ingeniousvastgoed.nl Haar

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg. jaarverslag 2009 & jaarplan 2010

Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg. jaarverslag 2009 & jaarplan 2010 Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg jaarverslag 2009 & jaarplan 2010 Als ik dans, vergeet ik de intense pijn. Riet Kooring (patiënt pijnbestrijding Erasmus MC) Dansen is zoiets geweldigs!

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Managementsamenvatting Arbeidsmarktinformatie is belangrijk voor de zorg-

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren!

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren! Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing Bied ruimte om op topniveau te presteren! Brabant loopt voorop. Als innovatieve regio willen we tot de Europese top horen. Dat ligt binnen

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.:

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL 12.0076 Rv. nr.: 12.0076 B&W-besluit d.d.: 26-6-2012 B&W-besluit nr.: 12.0647 Naam programma +onderdeel: Economie en Toerisme, kenniseconomie Onderwerp: Beleidskader cofinanciering Leiden

Nadere informatie

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010 januari 2010 Pagina: 2 Missie Het Medisch Applicatie Centrum (MAC) is een onafhankelijk Midden Brabants samenwerkingsverband van gezondheidszorginstellingen, verzekeraars, kennisinstellingen en bedrijven

Nadere informatie

BRANCHEPOOLS BIJ VELUWEPORTAAL: SAMEN WERKEN AAN EFFECTIEVER GEBRUIK ARBEIDSPOTENTIEEL

BRANCHEPOOLS BIJ VELUWEPORTAAL: SAMEN WERKEN AAN EFFECTIEVER GEBRUIK ARBEIDSPOTENTIEEL BRANCHEPOOLS BIJ VELUWEPORTAAL: SAMEN WERKEN AAN EFFECTIEVER GEBRUIK ARBEIDSPOTENTIEEL SAMENVATTING LAURA VAN LEEUWEN SJIERA DE VRIES LECTORAAT SOCIALE INNOVATIE EN VERSCHEIDENHEID ZWOLLE, NOVEMBER 2014

Nadere informatie

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans Jaar verslag 2013 ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL LEVANTO is ontstaan in een turbulente periode van verandering in het maatschappelijk veld. Vanuit de overtuiging dat zelfredzaamheid, herstel, participatie

Nadere informatie

Portrettengalerij werkende mantelzorgers in de ziekenhuisbranche Gefinancierd door StAZ en uitgevoerd door Stichting Werk&Mantelzorg

Portrettengalerij werkende mantelzorgers in de ziekenhuisbranche Gefinancierd door StAZ en uitgevoerd door Stichting Werk&Mantelzorg Portrettengalerij werkende mantelzorgers in de ziekenhuisbranche Gefinancierd door StAZ en uitgevoerd door Stichting Werk&Mantelzorg Doorn, juli 2013 1. Inleiding 1.1 Werk&Mantelzorg in de zorgsector Stichting

Nadere informatie

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Uitdagingen zorg Sterke vergrijzing Toename zorgvraag: chronisch zieken Arbeidsmarkt: zorgvraag overtreft aanbod Veranderende sociale en culturele

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Aanzet tot ontwikkelen van een arbeidsmarktvisie. Zorg en Welzijn West Brabant. Januari 2012, versie 0.1

Aanzet tot ontwikkelen van een arbeidsmarktvisie. Zorg en Welzijn West Brabant. Januari 2012, versie 0.1 Aanzet tot ontwikkelen van een arbeidsmarktvisie Zorg en Welzijn West Brabant Januari 2012, versie 0.1 1 2 Inhoud 1. Inleiding... 5 2. Algemene cijfers Arbeidsmarkt Zorg & Welzijn... 6 2.1 Omvang arbeidsmarkt...

Nadere informatie

PETZ. Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg

PETZ. Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg PETZ Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg PETZ Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg Sonja Barends Projectleider Kenniscentrum

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

voorkomt schooluitval en afstand tot de arbeidsmarkt voorkomt jeugdwerkloosheid en uitkeringsafhankelijkheid

voorkomt schooluitval en afstand tot de arbeidsmarkt voorkomt jeugdwerkloosheid en uitkeringsafhankelijkheid voorkomt schooluitval en afstand tot de arbeidsmarkt voorkomt jeugdwerkloosheid en uitkeringsafhankelijkheid biedt jongeren Entreeopleiding- / Startkwalificatie biedt leerwerk-trajecten, stages en baangaranties;

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Jaarplan Netwerk Ouderenzorg Haaglanden 2011

Jaarplan Netwerk Ouderenzorg Haaglanden 2011 Jaarplan Netwerk Ouderenzorg Haaglanden 2011 Inleiding Voor u ligt het jaarplan van het Netwerk Ouderenzorg Haaglanden (NOH) voor 2011. Net als alle andere regio s in Nederland is ook in de regio Haaglanden

Nadere informatie

gezondheidszorg jaarverslag 2008

gezondheidszorg jaarverslag 2008 Economische ontwikkeling Rotterdamse gezondheidszorg jaarverslag 2008 32687_BW.indd 1 20-05-2009 15:30:24 2 jaarplan EconomischE ontwikkeling RottERdamsE gezondheidszorg Eén van de meest waardevolle sectoren

Nadere informatie

Convenant Vitaal Vechtdal

Convenant Vitaal Vechtdal Convenant Vitaal Vechtdal Partijen komen door gezamenlijke regionale inspanning tot een verbetering van de vitaliteit van de individuele burger door o.a. individuele gezondheidszorg te koppelen aan een

Nadere informatie

Verslag en conclusie conferentie positieve gezondheid 4 april 2016

Verslag en conclusie conferentie positieve gezondheid 4 april 2016 Verslag en conclusie conferentie positieve gezondheid 4 april 2016 Op de conferentie waren vertegenwoordigers aanwezig van verschillende ketenpartners in de zorg: Adelante (revalidatie), Cohesie (huisartsen),

Nadere informatie

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg HealthValley where health & innovation meet Succesvol innoveren in de zorg 1 Succesvol innoveren in de zorg Health Valley Health Valley is een netwerk van bedrijven, overheden, kennis- en zorginstellingen

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/08.0029483. Datum uw brief

Ons kenmerk L110/08.0029483. Datum uw brief Ingekomen stuk D3 (PA 17 december 2008) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus

Nadere informatie

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland 2010 vast te stellen als volgt:

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland 2010 vast te stellen als volgt: 25 november 2009 - zaaknummer 2009-022146 Beleidsregel subsidieverstrekking Thuisgeven in Gelderland 2010 GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Gelet op artikel 1.2, derde lid, van de Subsidieregeling vitaal

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Het CMI NEN wordt opgericht door drie initiatiefnemers: UT, Siemens en UMCG/RUG Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Matchmaking Event Prof.

Nadere informatie

Jaarverslag BJ 2013. Stichting Wetenschap Balans. 1 augustus 31 december. Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam

Jaarverslag BJ 2013. Stichting Wetenschap Balans. 1 augustus 31 december. Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam Jaarverslag BJ 2013 1 augustus 31 december Stichting Wetenschap Balans Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam www.swbalans.nl info@swbalans.nl Inhoudsopgave Inhoud Highlights... 1 Strategische highlights...

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges Clean Tech Delta Innovative solutions to climate and energy challenges De New Green Deal voor innovatie en schone technologie in de regio Rotterdam-Delft Clean Tech Delta gezamenlijk innovatie en schone

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

Voor een actueel overzicht van de evenementen en partners kijkt u op MaritimeDelta.nl

Voor een actueel overzicht van de evenementen en partners kijkt u op MaritimeDelta.nl Hierbij ontvangt u de Update Maritime Delta Geachte heer, mevrouw, Via deze Update Maritime Delta ontvangt u een overzicht van een aantal succesvolle resultaten die samen met de partners van Maritime Delta

Nadere informatie