Niemand tikt de tussenpersoon op de vingers. Het belang van de consument. Een nieuwe manier van adviseren. Transparantie als kans, niet als bedreiging

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Niemand tikt de tussenpersoon op de vingers. Het belang van de consument. Een nieuwe manier van adviseren. Transparantie als kans, niet als bedreiging"

Transcriptie

1 JAARGANG 4 NUMMER 4 DECEMBER 2008 M A G A Z I N E Het belang van de consument Een nieuwe manier van adviseren Transparantie als kans, niet als bedreiging Niemand tikt de tussenpersoon op de vingers

2

3 INHOUD C O L O F O N FFP Magazine is een uitgave van de Federatie van Financieel Planners. C ONTACTADRES Secretariaat Vereniging FFP Postbus AA Baarn Telefoon: Fax: Website: PROJECTGROEPEN Telefoon: Fax: Het belang van de consument 6 Niemand tikt de tussenpersoon op de vingers 5 11 Een nieuwe manier van adviseren REDACTIEADRES Oostdam & Van den Eijkel Molenveldlaan RM Nijmegen Telefoon: Fax: Website: REPRORECHT Berichten uit FFP Magazine mogen uitsluitend met bronvermelding overgenomen worden en onder de voorwaarde dat de redactie daarover vooraf wordt geïnformeerd. ABONNEMENTEN FFP Magazine wordt kosteloos verspreid onder de leden van de Vereniging FFP (FFP gecertificeerde Financieel Planners). Voor personen buiten deze doelgroep bedraagt de abonnementsprijs g 39,50 (inclusief 6% BTW) per jaar. Abonnementen gelden voor 1 jaar en worden zonder tegenbericht automatisch verlengd. Opzeggingen dienen schriftelijk te geschieden, uiterlijk 6 weken voor het aflopen van de abonnementsperiode, aan bovenstaand postadres. Transparantie als kans, niet als bedreiging Huwelijksvermogensrecht en Erfrecht En verder: Kennis is macht Cimbel & Joy 16 Mededelingen 22 Agenda 23 FFP benoemt Pim van Nieuwkerk tot Lid van Verdienste 23 nieuws: Beroepsorganisaties in Europa stellen standaard vast van European Financial Advisor 22 nieuws: Op zoek naar een FFP er 27 F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

4 Hoe zorgt u ervoor dat u zich op kantoorniveau binnen het woud aan advieskantoren zichtbaar onderscheidt van het gemiddelde intermediair? Maakt u nu gebruik van de beste arrangementsafspraken? Hoe deelt u uw kennis en ervaring met collega-planners? Planners opgelet! De Associatie van Erkende Planners is speciaal opgericht door Planners vóór Planners! De AVEP vormt een platform van onafhankelijke financieel advieskantoren waarbij een Gecertificeerd Financieel Planner (FFP/MFP) of een Erkend Hypothecair Planner (NVHP) garant staat voor de kwaliteit van de adviezen. De AVEP biedt aangesloten kantoren onder andere een zichtbare onderscheiding van het gemiddelde intermediair, uitstekende inkoop- en servicefaciliteiten en toegang tot een online forum voor kennisdeling. Geïnteresseerd in deze en andere voordelen van de Associatie van Erkende Planners? Bel dan , of surf naar Bel of mail 4 d e c e m b e r F F P - M a g a z i n e

5 C OLUMN Het komende jaar lijkt in de financiële advieswereld de BGFO ofwel Besluit Gedragstoezicht Financiële Ondernemingen een belangrijke rol te spelen. Dit besluit maakt nog eens duidelijk dat dienstverleners in ons vak moeten handelen in het belang van de consument en het geeft nadere regels over de beloning van het intermediair. Het belang van de consument De AFM heeft in haar rapporten over kwaliteit van advies bij hypotheken en later bij beleggingsverzekeringen helder gemaakt wat er verstaan moet worden onder handelen in het belang van de klant en daarnaast wat er moet worden verstaan onder duidelijk (begrijpelijk) communiceren. vandaag. Het zou ongelofelijk jammer zijn als over een aantal jaren we opnieuw een discussie krijgen over (te) hoge beloningen voor adviseurs. Tijdens ons jubileumcongres in 2005 heb ik al eens gepleit voor het ruimer aftrekbaar maken van declaraties van financieel adviseurs. Dit zou gemaximeerd kunnen worden tot x% van het inkomen of tot een nominaal bedrag. Volgens mij is dit voor de overheid redelijk kostenneutraal. Immers, provisiekosten zijn bij de aanbieders dan wel bij de belastingbetalende consument aftrekbaar middels de opslag in de premie of de rente. Het voordeel van het fiscaal aftrekbaar maken van deze declaraties is dat naar verwachting in de relatie consument-adviseur meer betalingen rechtstreeks gaan. De overheid en de toezichthouder zijn ook voorstanders van deze ontwikkeling. Inmiddels heb ik onder meer in de persoon van Theo Gommer een medestander gevonden. Hij wijdde hier één van zijn columns aan. De optie om te werken op feebasis zou dan een stuk realistischer worden. Voor zover ik kan waarnemen, wordt binnen de branche nog weinig van gedachten gewisseld over zowel de betekenis van de rapporten van de AFM als aan de inducement-norm in de BGFO, die overigens is overgenomen uit Mifid. De inducement-norm brengt met zich dat de betaling van de provisie de kwaliteit van de totstandkoming van de desbetreffende overeenkomst ten goede komt en geen afbreuk doet aan de verplichting van de aanbieder en bemiddelaar om zich in te zetten voor de belangen van de consument. Bonussen zijn niet langer toegestaan, noch omzet gerelateerde bonussen, noch kwaliteitsgerelateerde bonussen. Met de inducementnorm wordt beoogd voorkeuren voor leveranciers of producten op basis van beloning te voorkomen. Jammer vind ik, dat de nieuwe wetgeving inzake provisiebeloning een open norm kent. Hoe bepaal je welke provisie de kwaliteit ten goede komt en geen afbreuk doet aan de verplichting om zich in te zetten voor de consument? Welk (uur)tarief ligt hier aan ten grondslag? Dit is van belang voor zowel de aanbieder, die niet meer mag betalen dan wat op basis van deze norm mag, als voor de adviseur die niet meer dan dat mag ontvangen. Bij velen heerst blijkbaar de gedachte dat er niets aan de hand is zolang de klant maar weet wat er betaald wordt en de klant hiervoor (impliciet) getekend heeft. Gelukkig wordt noch door de wetgever, noch door de AFM gesteld dat de moderne consument makkelijk zonder adviseur kan. Het is slechts weinigen gegeven om als doe het zelver aan de slag te gaan. Juist omdat de consument niet zonder adviseur kan, is het ook goed dat er zoveel aandacht is voor de bescherming van de consument in het advies- en begeleidingstraject. Overigens: een gedachten die door de FFP al meer dan 15 jaar wordt uitgedragen. Henk Duthler Voorzitter vereniging FFP Dan nog vind ik het waard, dat wij met z n allen meer aandacht besteden aan de vraag wat een reële beloning is in de context van F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

6 INTERVIEW Menig tussenpersoon klaagt steen en been over alle regelgeving die op hem afkomt. Voor anderen kan het niet ver genoeg gaan. Egbert Berkhoff, directeur van het Noordnederlands Effektenkantoor, is een van hen. Hij constateert dat er nog steeds een groot verantwoordelijkheidsvacuüm is. De Wft, MiFiD en het Nationaal Regime ten spijt. Niemand tikt de tussenpersoon op de vingers E Er is veel gebeurd de laatste jaren. De beroepsgroep heeft eigenlijk alleen op een negatieve manier in de schijnwerpers gestaan. De leaseaffaire, de woekerpolissen en daar nog eens de kredietcrisis bovenop. Er zijn zoveel misstanden in de beleggingswereld, waar de adviseur bij betrokken is of is geweest. Het blijft Berkhoff verbazen. Keer op keer geeft de tussenpersoon aan, dat hij niet mag en niet kan adviseren. Dat hij niet voldoende kennis heeft. Tegelijkertijd neemt het intermediair wel het grootste deel van de productie van beleggingsgerelateerde verzekeringsproducten voor zijn rekening. Recent heeft het NNEK zelf nog onderzoek gedaan onder het intermediair naar de ontwikkeling van het beleggingsadvies in ons land. Uit dat onderzoek kwam naar voren, dat vrijwel alle advieskantoren in de beleggingsmarkt actief willen zijn. Bijna eenderde zegt te kiezen voor het Nationaal Regime en eenzelfde groep wil zelfs gaan voor de strenge MiFiD-eisen. Dit is zeer tegenstrijdig met het feit dat ruim 75% aangeeft dat zijn kennisniveau onder de maat is om verantwoord beleggingsadvies te geven. EFFECTENHYPOTHEEK Berkhoff begrijpt niet echt dat er nog steeds niemand is die de tussenpersoon een flinke tik op de vingers geeft. Zijns inziens schieten de Wft, MiFiD en het Nationaal Regime tekort. De MiFiD is in het leven geroepen om beleggers te beschermen, maar deze regelgeving geldt niet voor verzekeraars. Ook niet voor de tussenpersoon. `Behalve dan die tussenpersoon die een effectenhypotheek adviseert. Dus adviseert hij de effectenhypotheek niet meer, concludeert Berkhoff. Er zijn echter nog zo veel andere producten waarmee de klant aan het beleggen is. Al die beleggingsverzekeringen en zo veel pensioenproducten. Eigenlijk alles waarmee de klant geen gegarandeerd vermogen aan het opbouwen is. Als het aan Berkhoff ligt, gaat de MiFiD ook voor alle verzekeraars en hun adviseurs gelden. Hij verwacht dat het daar ooit wel naar toe gaat. GESCHEIDEN Dat de MiFiD niet van toepassing is op verzekeringsactiviteiten, komt door de Europese regelgeving. Het toezicht op banken en verzekeraars is over de grens nog vaak gescheiden. De Nederlandse situatie met een toezichthouder is vrij uniek binnen Europa. Hier zijn de verzekerings- en bankactiviteiten ook veel meer verweven. In de rest van Europa is deze dienstverlening meer gescheiden. Eigenlijk vindt Berkhoff het maar merkwaardig, dat hier de activiteiten van banken en verzekeraars zo vervlochten zijn. Er is gewoon sprake van koppelverkoop. Nederland loopt erg achter op dit gebied. Zeker in deze hectische beurstijden zet Berkhoff vraagtekens bij de wenselijkheid om vermogen op te bouwen bij een verzekeraar. In ons land staan verzekeringsgerelateerde beleggingsproducten op de balans van de verzekeraar. Het opgebouwde vermogen wordt pas van de verzekerde bij voortijdige afkoop of bij uitkering aan het einde van de looptijd. Gebeurt er in de tussentijd iets met de verzekeraar, bijvoorbeeld een faillissement, dan heeft de klant geen beleggingsportefeuille meer. Als een klant belegd vermogen via een bank opbouwt, dan is de beleggingsportefeuille ook echt van 6 d e c e m b e r F F P - M a g a z i n e

7

8 INTERVIEW de klant. Gaat de bank failliet, dan behoudt de klant zijn Berkhoff meent dat de adviseur die adviesverantwoordelijkheid op zich moet nemen. Kijk eens wat er nu beleggingsportefeuille. gebeurt. Er is waarschijnlijk geen klant die nog zijn doelkapitaal gaat realiseren. Wat doet de tussenpersoon er- P ASSEND ADVIES Berkhoff constateert nog meer tegenstrijdigheden. Er aan? Stapt hij op de klant af? Gaat hij zijn klant helpen en adviseren hoe die klant zijn doelkapitaal nog wel is ook een kleine groep klanten die zelf wil beleggen, vaak professionele beleggers. Dit zijn beleggers die eigenlijk geen advies nodig hebben. Zij kennen de risico s van De adviseur moet wel zijn adviesverantwoordelijkheid kan bereiken? Dat zullen niet veel intermediairs doen. het vak en worden geacht de markt naar waarde in te nemen. schatten en hun beslissingen zelfstandig te nemen. Voor deze belegger is er een dienstverlening in de wet onder Dat neemt niet weg, dat het volgens Berkhoff wel de goede kant opgaat. De commissie De Ruiter heeft een eer- de naam execution only. Er is binnen deze dienstverlening een veel lagere beschermingsgraad in zorgplicht ste stap gezet in de bescherming van de belegger met een voor de belegger. Wel dient goed gecontroleerd te worden of deze vorm van dienstverlening passend is voor structureerd. Desondanks is de klant volgens Berkhoff beleggingsverzekering. De informatievoorziening is ge- een consument. Nu blijkt, dat bijna alle beleggingsproducten die de tussenpersoon gebruikt, een vorm van met de klant een vragenlijst in. Daarmee is het risico- nog steeds vaak de dupe. De tussenpersoon vult samen execution only is. Maar juist bij hun klanten is die profiel van de klant bepaald. Het blijft vaak onduidelijk wie er nu heeft geadviseerd. De tussenpersoon be- vorm van dienstverlening niet passend. Vaak zijn het klanten die zich niet eens volledig realiseren dat ze gaan seft niet dat hij hiervoor verantwoordelijk is. beleggen, laat staan dat ze de risico s ervan begrijpen. Dit is dus juist een klant die advies nodig heeft. Dat dit nooit bestraft wordt, is onbegrijpelijk. VERANTWOORDELIJKHEID Volgens Berkhoff gaat het eigenlijk vanaf de start al mis. Klanten die vermogen willen opbouwen, krijgen een offerte met een rekenvoorbeeld op basis van een rendement van 8%. De meeste klanten beleggen vervolgens in een mixfonds. Daar gaat het al fout. Het is volstrekt irreëel om te verwachten dat er met een mixfonds 8% rendement wordt behaald. De klant gaat dus nooit zijn gewenste eindkapitaal halen. De adviseur zegt niets over de haalbaarheid van het doelkapitaal. Maar ook daarna laten de adviseur en de verzekeraar grove steken vallen, vindt Berkhoff. Die komen nu met de kredietcrisis pijnlijk boven water. Mensen die enkele jaren geleden zijn ingestapt en een flink bedrag ineens hebben belegd, hebben geen enkele kans meer om het gewenste doelkapitaal te behalen. Dan zijn er twee mogelijkheden: bijstorten of het doelkapitaal verlagen. De adviseur gaat het gesprek niet aan. De aanbieder van het product doet niets, de geldverstrekker ook niet. Niemand neemt zijn verantwoordelijkheid. Dat is toch een onhoudbare situatie?. PROFIEL Egbert Berkhoff (41) maakte als beginnend belegger kennis met het Noordnederlands Effektenkantoor tijdens zijn studiejaren in Groningen. Na de studie bedrijfskunde werkte hij als ondernemer in de financiële branche. Opleidingen en presentaties over beleggen en beleggingsgerelateerde onderwerpen hadden zijn passie. In het nieuwe millennium startte hij samen met Mark Boskamp bij NNEK een nieuwe vermogensbeheerdienst voor financiële adviseurs: Fondsenmozaïek. Er waren geen goede beleggingsoplossingen voor adviseurs waarin zij hun onafhankelijkheid konden herkennen en waarin duidelijk afspraken waren gemaakt over de risico s en de aansprakelijkheid. Mede door het grote succes van Fondsenmozaïek haalde Theo Andringa, eigenaar van NNEK, Mark en Egbert als partner bij het bedrijf. Berkhoff trad vanaf dat moment toe tot de directie met als belangrijkste portefeuille de strategische ontwikkeling. Berkhoff werkt nu aan een nieuw onafhankelijk fondsenplatform voor de moderne financiële planner of vermogensplanner. 8 d e c e m b e r F F P - M a g a z i n e

9 K OPGROEP Hoewel het volgens Berkhoff allemaal wel meevalt met de gevolgen van de nieuwe wetgeving en het strenge toezicht van de AFM, is de markt als het ware verlamd. Berkhoff spreekt regelmatig met adviseurs en hoort de meesten alleen maar klagen dat ze zo veel dingen niet meer mogen doen. Hij benadrukt echter dat er juist heel veel mag, zelfs moet. De AFM realiseert zich ook, dat er niet alleen met een stok geslagen moet worden om gedragsverandering te realiseren. De toezichthouder heeft daarom een zogeheten Kopgroep gevormd van diverse marktpartijen. Een Kopgroep die de richting moet bepalen van het peloton adviseurs. Die groep moet laten zien hoe het wel kan en hoe het wel moet. Berkhoff is ook betrokken bij die groep. We zetten ons in voor de betere manier van adviseren. Aanleiding van de AFM om met de Kopgroep van start te gaan, is het rapport over de woekerpolis. Hierin staan voorbeelden van hoe het adviseren ook kan. Theodor Kockelkoren, bestuurslid van de AFM, heeft dit rapport aangegrepen om positieve voorbeelden in de markt te benadrukken. De Kopgroep bestaat uit vijftien tot twintig mensen die het vak een warm hart toedragen, aldus Berkhoff. De mensen zijn betrokken vanuit verschillende disciplines. Berkhoff noemt een paar leden: Marcel van Leeuwen (bekend van de financiële foto), Symon Jagersma (houdt zich bezig met financieel gedragsanalyse, Financial DNA), William van der Maas (oprichter en aandeelhouder van het Instituut voor vermogensopbouw), Ivo Valkenburg en Jan van Lierop (Infa). Berkhoff benadrukt dat de Kopgroep geen commerciële belangen heeft. We zijn ook geen consultants van de AFM. We willen het advieswerk naar een hoger niveau trekken. Daar zetten we ons belangeloos voor in. W OONBOULEVARD Het is toch bizar dat we nu Engelse voorbeelden naar Nederland halen om toe te lichten en te overtuigen dat het allemaal ook anders kan. Wij willen met de Kopgroep die Nederlandse voorbeelden zichtbaar maken. Er zijn er echt genoeg. Zie het letterlijk als een kopgroep. Als het peloton die kopgroep niet meer in het zicht heeft, is het veel lastiger fietsen. Degene die het peloton op drift niet kunnen bijhouden, vallen af. Dat is ook de bedoe- F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

10 ling. Alleen de beste adviseurs, die de klant centraal stellen, zullen overblijven. De productverkopers mogen terug naar de woonboulevards, aldus Berkhoff. De Kopgroep is al een paar keer bij elkaar gekomen. Berkhoff: Dan zijn er veel vragen over en weer. Tussen de deelnemers onderling, naar de AFM en van de AFM aan ons. De centrale vraag is altijd: hoe nu verder te komen? Wat de Kopgroep gaat doen om de adviseur goed op weg te helpen, is nog niet concreet. Er zijn ideeën over er een soort community. Een vraagbaak, waar iedere adviseur zijn dilemma s kwijt kan. Anderen kunnen er dan op reageren. Hoe zij ermee zouden omgaan. Hoe zij de klant centraal zouden zetten. We waken ervoor niet weer het zoveelste clubje te worden. Op individuele basis maken de Kopgroepleden wel gebruik van elkaars visie en kunde. Wij als NNEK organiseren regelmatig bijeenkomsten met een select gezelschap adviseurs. In die bijeenkomsten helpen we de adviseur op weg hoe hij bijvoorbeeld de nieuwe wetgeving kan aanpakken om zijn adviespraktijk naar een hoger niveau te tillen. Praktische oplossingen, daar draait het allemaal om, vindt Berkhoff. Als het Nationaal Regime er is, moet de adviseur een adviesovereenkomst tekenen. Veel kantoren willen gaan werken op urenbasis. De klant betaalt dan voor het advies. Ze moeten dus omschakelen van provisie naar declaratiebasis. En allemaal vragen ze zich af: hoe ga je dat doen? Dan is het toch mooi als er ergens een goed werkbaar plan ligt om dit realiseren. Iedere adviseur hoeft niet zelf het wiel uit te vinden, als hij maar leert er goed mee te werken. hebben gedaan. De effectenhypotheek was al uit beeld door eerdere regelgeving. De beleggingsverzekering werd erg impopulair door de verhalen over de woekerpolissen. Nu blijkt beleggen ook nog eens erg risicovol te zijn. De tussenpersoon durft al helemaal niet meer over beleggen te praten. Hij verkoopt dus alleen nog spaarproducten. Inderdaad, de tussenpersoon is weer verkoper en geen financieel adviseur. GEEN BEMIDDELAAR Berkhoff verwacht dat het al met al nog wel tijd zal kosten, voordat de adviseur de klant echt centraal zal stellen. Transparantie aan de kant van verzekeraars over de kosten is een eerste stap. Laat maar weten hoe de adviseur wordt beloond. En laat de adviseur maar aan de klant uitleggen wat hij daarvoor doet. Dan gaat het de goede kant op. De adviseur moet niet bemiddelen, maar gaan adviseren. Transparantie over zijn beloning dwingt de adviseur na te denken over zijn rol in de keten. Wat is zijn toegevoegde waarde voor een duurzame relatie? Er zijn genoeg klanten. Die willen allemaal weten wat het beste bij hen past. Zij willen daarom een adviseur en geen bemiddelaar! KREDIETCRISIS Berkhoff verwacht dat de kredietcrisis het toezicht op de tussenpersoon in een stroomversnelling zal brengen. Maar eerst moet het stof neergedwarreld zijn. En dat gaat nog wel even duren. De wetgever kan de graaicultuur en intransparantie niet laten voortbestaan. Iemand moet de verantwoordelijkheid nemen. Klanten kunnen hun doelkapitaal niet meer behalen. Ze zullen hun plannen moeten aanpassen en iemand moet ze dat gaan vertellen. Verder is Berkhoff van mening dat de kredietcrisis de adviesvaardigheden van de tussenpersoon geen goed 10 d e c e m b e r F F P - M a g a z i n e

11 INTERVIEW FFP Magazine sprak met Marcel van Leeuwen mede-eigenaar en oprichter van EBC Nederland en Financial Life Support. Al snel valt de naam van George Kinder, inmiddels in Nederland ook geen onbekende meer. Wij spraken over een nieuwe manier van adviseren die is gebaseerd op de aanpak van Kinder. En over de toepassing hiervan in de dagelijkse adviespraktijk. Naar een nieuwe manier van adviseren EBC Nederland werkt als onafhankelijk adviesbureau voor werkgevers, werknemers (arbeidsvoorwaarden) en particulieren. Van Leeuwen: Het is interessant dat wij door die verschillende doelgroepen de zakelijke markt verbinden aan de particuliere markt. Dat geeft de kans een goed totaalbeeld te leveren zodat klanten een helder inzicht hebben in hun situatie, zowel qua werk als privé. Hij vervolgt: Op individueel en gezinsniveau hebben mensen behoefte aan rust op financieel gebied. Geen zorgen. Hoewel wij gek op ons vak zijn, vinden veel mensen financiële zaken niet leuk. Zaken moeten gewoon goed geregeld zijn. Bovendien: eens in de zoveel tijd worden mensen geconfronteerd met een grote gebeurtenis in hun leven, zoals een echtscheiding, een overlijden of het kopen van een huis. Voor de financieel planner werpt dit de vraag op: waar moet worden bijgestuurd in de planning? In onze werkwijze staat niet een product maar de klant centraal. Daarom werken wij met een zogeheten financiële foto: een superscherpe momentopname op basis waarvan wij verschillende scenario s inzichtelijk maken. Dit is de basis voor een integraal financieel advies. Ik ben er trots op dat deze werkwijze in goede aarde valt bij de AFM. F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

12

13 INTERVIEW REFLECTIE Van Leeuwen: Bij EBC Nederland zijn wij al jaren gewend te werken aan lange termijnrelaties met klanten. Dat komt het adviesproces ten goede. Je kent de klant immers. Deze werkwijze - een focus op integraal advies op basis van een langdurige relatie met de klant - ligt aan de basis van een aantal nieuwe initiatieven waarbij Van Leeuwen recent is betrokken. Behalve die manier van werken en de stormachtige ontwikkelingen in onze markt speelt mijn eigen persoonlijke ontwikkeling hierin ook een rol. Alles hangt met elkaar samen. Je vraagt je af: wie is die man of vrouw achter de cijfers? Wat zijn hun ideeën? Wat willen zij? En zo realiseer je jezelf dat geld geen doel is maar een middel om doelen in je leven te realiseren. Het leven gaat om meer dan geld alleen. Deze ontwikkelingen brachten Van Leeuwen in contact met het werk van George Kinder. Het gaat hierin meer om life dan om financial planning. De kern is: de klant staat centraal. Het gaat om levensdoelen en financiële planning is slechts een middel om die doelen te realiseren. En om periodiek bij te sturen waar dat nodig is. Situaties veranderen immers. zowel van de werkwijze als de beloning van adviseurs. Het is bijzonder, vind ik, dat een verzekeraar hiermee komt; toch een productaanbieder bij uitstek. Maar het uitgangspunt is: een product moet een gevolg zijn van een integraal advies en niet simpelweg omdat je de kosten ervan van de inkomstenbelasting kunt aftrekken. Inmiddels zijn zo n 130 adviseurs opgeleid in deze nieuwe adviesmethodiek. Van Leeuwen: Het is geweldig dat deze aanpak zo aanslaat onder adviseurs. Voor 2009 zijn alle opleidingsplaatsen al volgeboekt. Het is erg leuk en inspirerend om hierbij betrokken te zijn. FINANCIAL LIFE SUPPORT Naast zijn werk voor EBC Nederland en Pure Life werkte Van Leeuwen mee aan de oprichting van Financial Life Support. Dat is een organisatie die zich ook bezighoudt met het werken naar een objectief, geïntegreerd en lange termijn adviesproces. Van Leeuwen: De term support zegt het al: wij ondersteunen adviseurs in het veranderingsproces. Veranderen is noodzaak geworden, zowel om als adviseur te overleven in deze woelige markt als om het vertrouwen van de consument terug te winnen. In zekere zin slaan wij met onze methodiek deze twee vliegen in één klap. Van Leeuwen volgde Kinder-trainingen in Engeland en de Verenigde Staten en werd hierna een halfjaar intensief begeleid. De opleiding gebeurt volgens het dual learning experience : je bent niet alleen met de klant maar ook zelf bezig met life planning. Reflectie is een belangrijk element; wat zijn mijn dromen, angsten en plannen en welke rol speelt geld hierbij? Het gaat om levensdoelen. Door reflectie begrijp je de klant beter; je kunt je beter inleven. Het geeft een extra dimensie aan ons vak. Die ondersteuning bestaat onder meer uit het geven van trainingen en het ontwikkelen van reken- en adviessoftware om zo een efficiënt en excellent adviesproces mogelijk te maken. Dat gebeurt op verschillende niveaus, vertelt Van Leeuwen: Een adviseur is ondernemer. Het businessmodel is dan ook erg belangrijk. Wat is je missie, je visie, je strategie... wat is je focus? Transparantie is de kern van dit nieuwe model, zowel in de werkwijze als het verdienmodel dat de adviseur hanteert. NIEUW ELAN De kunst is deze theorie aan de praktijk te verbinden en daarmee is Van Leeuwen nu volop bezig. Zo werd hij met een aantal anderen door Allianz gevraagd kennis en ervaring op dit terrein te delen. Allianz heeft onder de noemer Pure Life een concept ontwikkeld dat adviseurs helpt te transformeren naar de nieuwe situatie en hen helpt een betere adviseur te worden. Wij leren adviseurs na te denken over hun eigen rol als adviseur in relatie tot de klant. Wij zetten de klant centraal en hechten zeer aan het werken aan een lange termijnrelatie met de klant. Hierbij is transparantie cruciaal, Wij verbinden deze onderwerpen op bedrijfsniveau door praktijkgerichte trainingen aan het dagelijkse werk van de adviseur. Hoe ga ik een eerste klantgesprek in? Hoe stel ik mijn uurtarief aan de orde? Dit is een fundamenteel punt, denk ik. Wij moeten meer als zakelijk dienstverleners gezien worden en niet zozeer als financieel adviseurs. Wellicht is consultancy hierbij een voorbeeld. Als je een uurtarief aan de orde stelt, dwing je jezelf waarde aan jezelf toe te kennen. Als adviseur lever je meerwaarde. Die toegevoegde waarde moet vanaf het begin voor de klant duidelijk zijn. Doe je dat goed, dan wil de klant zich laten adviseren en hiervoor betalen. F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

14 INTERVIEW Ron Dukers laat graag zijn licht schijnen over de kernonderwerpen die binnen onze branche de gemoederen meer dan bezighouden. Transparantie, wijzigingen in de beloningsstructuur van financieel adviseurs en planners, hun kennis en vaardigheden en het vertrouwen van de consument. Ook elders in deze editie van FFP Magazine leest u hierover. Transparantie als kans, niet als bedreiging AAls mede-oprichter van Dukers & Baelemans houdt Ron Dukers zich vooral bezig met het ontwikkelen van kennis en vaardigheden voor financieel adviseurs en planners. Zo verzorgt het bedrijf opleidingen voor onder meer SEH en Vereniging FFP. Dukers: Voor de cursist is het halen van een diploma heel belangrijk. Dat is begrijpelijk, want in de wet zijn deskundigheidseisen opgenomen waaraan de adviseur moet voldoen. Eén van de onderscheidende elementen van ons opleidingsbedrijf is onze nadruk op vaardigheden. Dat is meer dan deskundigheid alleen; het gaat onder meer ook om communicatie, het inlevingsvermogen van de adviseur om op een heldere manier de kern van de vraag, probleem of behoefte van de klant te raken. En vervolgens op een net zo heldere manier duidelijk te maken wat de vervolgstappen zijn. Bij het informeren van de klant verwacht je een didactische vaardigheid die erg lijkt op doceren. interessant: de AFM verwacht veel meer dan cognitieve kennis alleen. De integratie van kennis en vaardigheden is in de deskundigheidseisen niet terug te vinden. Eigenlijk zegt de AFM: Een financieel plan is excellent advies. Wat wij onder zo n plan precies moeten verstaan, kunnen wij niet vinden in de eind- of toetstermen. Er moet in mijn visie dan ook flink worden bijgespijkerd. De toepasbare kennis in een financieel plan moet van een dusdanig niveau en helderheid zijn dat de klant het begrijpt. Hier ligt ook een rol voor de FFP. De leerdoelen zijn de afgelopen tien jaar nauwelijks aangepast. Als je kijkt naar de casuïstiek op het examen en de gepubliceerde standaarduitwerkingen als je dat op die manier aan de klant presenteert, is dat niet te volgen. Ik denk dat de vraag moet zijn: hoe borgen wij als FFP dat de adviseur op een door de toezichthouder gewenst niveau communiceert met de klant? Ik denk dat het tijd is voor een nieuwe aanpak: een assessment waarbij de klant centraal staat, zou een onderdeel moeten zijn van de certificering. V OORHOEDE Dukers vindt dat een kleine voorhoede onder de adviseurs en planners goed bezig is zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Zowel de adviseur als de consument moet leren dat advies niet gratis is. Te veel wordt nog gewerkt vanuit de uitgangspunten gratis en vrijblijvend. En dat is helemaal niet zo. In mijn visie moet de adviseur veel duidelijker zien te maken wat hij precies gaat doen; wat mag de klant verwachten? Dan wordt duidelijk dat daar een prijskaartje aan hangt. Wij merken in cursussen dat veel adviseurs dat moeilijk vinden. Ik vind echt dat het in het belang van aanbieders én adviseurs is om volkomen transparant te werken. En niet alleen voor de klant; ook voor zichzelf. Op die manier kun je de toegevoegde waarde van professioneel advies aantonen en wordt duidelijk waarin je je onderscheidt van bijvoorbeeld internetaanbieders. EXCELLENT ADVIES Ik merk dat de toezichthouder deze aanpak onderschrijft. Kijk bijvoorbeeld naar de rapporten over beleggingsverzekeringen en hypotheekadvisering. Dat is NIET BIJ UREN ALLEEN Transparantie raakt ook de kern van verdien- en beloningsstructuur van de adviseur. Dukers: De stelling dat alleen het werken met uurdeclaraties transparant is, is 14 d e c e m b e r F F P - M a g a z i n e

15 onzin. Er is geen goed en slecht. Ik geloof zelf in een combinatie van modellen. Een doorlopende fee, een uurprijs, provisie, verschillende abonnementsvormen... maar bijvoorbeeld ook een menukaart. Een echtscheiding kost x; hypotheekadvies kost y. De klant moet ook kunnen kiezen, zolang maar duidelijk is wat de prijs is van een activiteit en waaruit die activiteit precies bestaat. Dat brengt ons bij het vertrouwen van de consument, of misschien beter: het gebrek eraan. Ik zoek de oorzaak van dit gebrek niet alleen bij aanbieders en adviseurs. Ook de consument heeft een eigen verantwoordelijkheid. En dat geldt evenzeer voor de overheid. Haar rol vind ik dubbel. Financiële wetgeving is eigenlijk niet te volgen. Daarbij constateert zij wel een onvoldoende opvoeding van de financiële consument maar laat het daar vervolgens bij. Zo wordt er geen contact opgenomen met de branche: hoe lossen we dat op? Om het vertrouwen weer terug te winnen, is transparantie van essentieel belang. Alle partijen moeten samenwerken aan het verhogen van het niveau van kennis en vaardigheden bij aanbieders en adviseurs. Want, vanuit de consument gedacht, je kunt iets pas vertrouwen als je het begrijpt! F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

16 In elke uitgave van FFP Magazine zullen leden van de FFP kennisgroepen één of twee actuele praktijkcases aandragen. De kennisgroepen zijn samengesteld uit deskundige FFP ers op uiteenlopend gebied. De groepen vormen als het ware de oren en ogen van het FFP bestuur en zij ondersteunen en adviseren het bestuur bij het bepalen van standpunten, visies en commentaren. Kennis delen is een belangrijk aandachtspunt voor FFP. In deze uitgave bijdragen van de kennisgroepen Belastingen & Huwelijks vermogensrecht en Erfrecht. UIT DE PRAKTIJK In de adviespraktijk maken we het dagelijks mee dat er niet stil wordt gestaan bij de gevolgen van het beëindigen van een onderneming, het gaan samenwonen, het ter beschikking stellen van een pand aan een onderneming die je samen met je partner uitoefent in combinatie met de aftrekbare hypotheekrente oftewel de Eigen Woning Schuld. Cimbel & Joy Cimbel is van mening dat de waardeontwikkeling die is geweest en welke mogelijk nog zal komen aanzienlijk zal zijn en wil daarom het huis toch geen onderdeel Ik wil aan de hand van een praktijksituatie, een combinatie van bovengenoemde situaties, de lezer eerst zelf op ruim g verkoopwaarde) als privé-bezit van haar bedrijf laten zijn en wil de woning (getaxeerd uitdagen een aantal vragen te beantwoorden welke ik hebben. Ze denkt dat door de kredietcrisis de woning daarna kort bespreek. op termijn wel eens heel veel waard zal worden. Destijds had ze het gefinancierd bij de aankoop voor 100%, en SITUATIE: wel voor g ,- Cimbel (53 jaar) heeft sinds vele jaren een manegebedrijf en is door de drukke werkzaamheden nooit in de gevolgen vanuit de jaarrekening berekend, er is deels Zo gezegd zo gedaan, de boekhouder heeft de fiscale verleiding geweest om iemand te ontmoeten, want afgerekend en het huis is naar privé gehaald. paarden zijn je leven. Echter, ze komt in aanraking met iemand van een andere manege (Joy) die op zoek is naar EIGENDOM: een samenwerking omdat het in het manegebedrijf, of Cimbel en Joy komen overeen dat Joy eigenaar wordt heel goed of heel slecht gaat. van de helft van de woning en dat het pand gewoon voor 10% gebruikt blijft worden voor de eenmanszaak van Joy (49 jaar) heeft door de drukke werkzaamheden in Cimbel. Dat kan fiscaal want het was destijds keuzevermogen. Wel willen ze samen nog met de onder- de paardenwereld weinig tijd gehad voor zijn partner en heeft net een relatie achter de rug. nemingsactiviteiten doorgaan. DE EIGENWONING: Deze casus heeft een aantal fiscale vraagstukken in zich. Het huis waarin Joy en zijn ex woonde, was van hem Probeer aan de hand van de hieronder gestelde vragen en is verkocht voor g Zijn hypotheek waarover renteaftrek geheel mogelijk was bedroeg g de Eigen Woning Reserve, Eigen Woning Schuld. een antwoord te zoeken voor hetgeen er gebeurt met De verkoop leverde hem dus g op. De verdeling van de overige bestanddelen laten we buiten be- Welk gevolg heeft de terbeschikkingstellingsregeling? Hoeveel renteaftrek resteert er? schouwing. Probeer te beredeneren, in hoofdlijnen, welke optie er is rond de opvolging/beëindiging van het bedrijf, aannemende dat beiden een zelfde beroep hebben en samen Cimbel woont in een heel mooi huis, echter de boekhouder heeft destijds aangegeven om het geheel zakelijk te bezien en het op de manege te zetten. Dus ver- als fiscaal ondernemer gezien kunnen worden. werking in de jaarrekening van het bedrijf. Het bedrijf 1 Wat gebeurt er fiscaal nu Cimbel niet meer privé in een is gewoon, een eenmanszaak. Cimbel heeft nooit een woning van de zaak woont en dat Joy 50% koopt? ander huis dan dit gehad! Vanaf het begin heeft ze dus 2 Hoeveel EWS en EWR heeft Joy vanuit zijn oude in een woning gewoond, welke op naam van de zaak reeds verkochte huis? staat. 3 Hoeveel renteaftrek heeft Cimbel in de nieuwe De woning van Cimbel is zo groot dat 10% voor de manege wordt gebruikt. Het huis heeft maar één ingang. deel van de woning voor de zaak voor de renteaftrek situatie en welke invloed heeft het gebruik van een In deze ruime woning zijn Cimbel en Joy beiden gaan en hoe werkt hier de TBS-regeling? samenwonen en wonen hier alweer een hele tijd. 4 Welke invloed heeft het intrekken van Joy bij Cim- 16 F F P - M a g a z i n e

17 bel, door de aankoop van 50%, op de hoogte van zijn oude EWS en welk fiscaal gevolg heeft het dat de woning voor een deel wordt gebruikt voor de zaak van Cimbel? 5 Is het verstandig geweest dat Joy 50% heeft gekocht of is een huwelijk meer interessant? 6 Stel dat C en J toch samen in een CV zouden gaan werken, Joy wil wel graag geld beschikbaar stellen als commanditaire vennoot, welke gevolgen heeft dit voor het nieuwe personenvennootschapsrecht? BONUSVRAAG: Doordat het pand naar privé is gegaan, heeft Cimbel ruim g belasting moeten betalen. De zaak bestaat nog gewoon en blijft ook bestaan. Welke optie is denkbaar vanuit bedrijfsbeëindiging/opvolging fiscaal interessant om belasting te besparen? Joy gaat echter duurder wonen, hij gaat naar een woning van g (g g ). De EWS bedraagt de oude g voor de resterende termijn van 30 jaar en de verhoging van g , hetgeen voor de aankoop wordt bijgeleend. Dus g g = g EWS- en g TBS schuld. 5 Een huwelijk waarin het pand een gezamenlijk deel wordt, bespaart overdrachtsbelasting. 6 De regels inzake aansprakelijkheid van een nieuwe CV volgens de nieuwe regels kan de aansprakelijkheid verhogen naar hoofdelijke aansprakelijkheid van de commandiet als deze een beslissende invloed heeft gehad op het bedrijfsproces. Het moet wel worden aangetoond. Let wel: het geeft geen 100% zekerheid meer dat de aansprakelijkheid beperkt blijft tot het ingebrachte vermogen. ANTWOORDEN 1 De regels voor het bijtellen van het privé-wonen in een zakelijke woning volgens art 3.19 Wet IB gelden niet meer, het verlaagde EWF volgens art Wet IB geldt nu. Er vindt een levering van de woning plaats volgens de WBR zodat er over 50% van g overdrachtsbelasting is verschuldigd. 2 Joy heeft een EWR van g welke na 5 jaren vervalt. De EWS van g blijft voor het volmaken van de 30 jaars termijn gelden. 3 Renteaftrek Cimbel. Cimbel wordt door het naar privé halen als starter op de woningmarkt gezien. Ze verwerft de helft van de woning van g , dit is g Het is geen levering volgens de overdrachtsbelasting, want ze had het al in bezit via haar eenmanszaak. Echter de helft van 10% zakelijk gebruik (5% van g = g ) is niet aan te merken als een eigen woning volgens art Wet IB. Theoretisch gezien gaat ze goedkoper wonen, ze gaat naar een woning van g (g g ). Haar EWS van g wordt verlaagd naar g De resterende g gaat naar box 3. Er is geen sprake van de TBS-regeling want volgens art 3.91 Wet IB kun je niet iets ter beschikking stellen aan jezelf. 4 Joy trekt bij Cimbel in en koopt 50%. Ook hier geldt dat 5%= g betrekking heeft op de zaak. Dit wordt echter door hem wel als een TBS gezien, omdat zijn partner de woning voor de zaak gebruikt. Ze zijn verbonden personen. Daarom is hier box 1 van toepassing. Kosten zijn aftrekbaar en inkomsten zijn belast. BONUSVRAAG: Ga samen in een vof, breng dit ruisend in in een BV. Zet de gehele stakingswinst om in een lijfrente bij de BV. Zak daarna uit naar een werkmaatschappij en verkoop op termijn de werkmaatschappij. De opbrengsten vloeien dan naar de holding, zodat er geld is om de lijfrentetermijnen uit te keren. CONCLUSIE: Het wordt door de gehele wirwar van regelgeving niet gemakkelijker voor de adviseur. Het blijft dus een kwestie van bijhouden van de ontwikkelingen en jezelf steeds blijven afvragen, vanuit een goede inventarisatie, hoe de situatie nu precies in elkaar zit. Let ook op de zorgplicht en de aansprakelijkheid die het met zich meebrengt. In mijn adviespraktijk vindt er steeds meer overleg en afstemming plaats met betrokken deskundigen. De combinatie van regelgeving welke ik ben tegengekomen in dit praktijkvoorbeeld, maakt het voor de klant noodzakelijk een financieel planner in te schakelen om zo een compleet beeld te krijgen van de financiele situatie. Rob v Emst MFP FFP RAB Lid kennisgroep Belastingen F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

18 UIT DE PRAKTIJK Huwelijksvermogensrecht Richard (47 jaar) en Mathilde (45 jaar) zijn ruim 20 jaar met elkaar getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Na overleg zijn zij tot de conclusie gekomen dat zij wel getrouwd willen blijven, maar gescheiden van elkaar willen gaan wonen. Mathilde zou graag in de huidige woning willen blijven. Richard is hiermee akkoord. Hij heeft zijn oog al laten vallen op een fraai appartement. Zij vragen zich af of het separaat wonen civiele of fiscale problemen oplevert. Nadat de gemeenschap is opgeheven, kan Richard zijn appartement aankopen, zonder vermogensrechtelijk effect voor Mathilde. Ondanks het separaat wonen, blijft voor hen de persoonlijke gevolgen van het huwelijk, zoals de verplichting tot getrouwheid, hulp en bijstand (art. 1:81 BW), de verzorging en opvoeding van gemeenschappelijke kinderen (art. 1:82 BW), de aansprakelijkheid voor huishoudelijke schulden (art. 1:85 en 86 BW) en de gezinsbeschermende bepalingen (art. 1:88 en 89 BW) van toepassing. De huwelijksgoederengemeenschap bestaat uit de volgende componenten: Een eigen woning op beider naam g Een hypothecaire lening t.b.v. de eigen woning g /- Diverse bankrekeningen g Kapitaalverzekeringen (box 3) g Effectenportefeuille g Totaal g HET JURIDISCH PERSPECTIEF De huwelijksgoederengemeenschap, hierna te noemen de gemeenschap, omvat het totaal van alle tegenwoordige en toekomstige goederen en schulden. Voor Richard en Mathilde houdt dit in dat hun gemeenschap een batig saldo kent van g Richard en Mathilde kunnen de gemeenschap van goederen in stand houden, waardoor het nieuw aan te kopen appartement van Richard, met de hypothecaire lening ook in de gemeenschap valt. Of zij zouden kunnen kiezen deze te ontbinden door bijvoorbeeld een scheiding van tafel en bed of door het maken van huwelijkse voorwaarden. Bij de keus voor scheiding van tafel en bed zal ook verevening van het ouderdomspensioen moeten plaatsvinden, terwijl de rechten op het nabestaandenpensioen doorlopen. Hiernaast geldt dat zij na de scheiding van tafel en bed geen wettelijk erfgenaam meer van elkaar zijn. Op grond van artikel 1:100 BW hebben de echtgenoten in beginsel een gelijk aandeel in de ontbonden gemeenschap. Wanneer in dit geval aan Mathilde de woning en de eigenwoningschuld worden toebedeeld, dan ontvangt zij in totaal g , zodat voor haar sprake is van een overbedelingsschuld van g Dit is voor haar een eigenwoningschuld. HET FISCAAL PERSPECTIEF Als Richard en Mathilde gehuwd blijven, maar wel duurzaam gescheiden leven, zijn zij niet langer fiscale partner. Voor de inkomstenbelasting worden Richard en Mathilde gelijkgesteld aan ongehuwden. Als in de Wet IB 2001 wordt gesproken over partner, dan wordt hiermee de fiscale partner bedoeld. Voor Richard en Mathilde geldt dat de woning die hun duurzaam als hoofdverblijf ter beschikking staat voor hen kwalificeert als eigen woning in de zin van de Wet Inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001). Zij hoeven dus niet dezelfde hoofdverblijf te hebben. Overigens geldt voor de Successiewet een ander partnerbegrip, dat onder andere aansluit bij de echtgenoot. Hierbij speelt het huwelijksvermogensrecht een bepalende rol. Als zij de gemeenschap van goederen niet opheffen, vallen zowel de oude woning als het nieuwe appartement in de gemeenschap. Hierdoor valt de onverdeelde helft van de oude woning voor Mathilde in box 1 (eigenwoningregeling) en valt de andere onverdeelde helft van deze woning voor Richard gedurende 24 maanden in box 1 (echtscheidingsregeling) en daarna in box 3. Dit deel van de woning staat Richard immers niet anders dan tijdelijk als hoofdverblijf tot zijn beschikking. Hoewel zij niet scheiden, geldt voor hem wel de echtscheidingsregeling aangezien Mathilde de fiscale partner van Richard was. Tevens dient hij het eigenwoningforfait voor zijn deel aan te geven. Dit deel kan Richard vervolgens als onderhoudsverplichting aftrekken (art. 6.3, lid 2, Wet IB 2001). De persoonsgebonden aftrekpost kan hij van zijn inkomen in box 1, dan wel box 3, dan wel box 2 aftrekken. Mathilde moet de helft van het eigenwoningforfait van de woning als periodieke verstrekking in aanmerking nemen. Omgekeerd valt de helft van het appartement voor Richard in box 1 en valt de andere helft daarvan voor Mathilde in box d e c e m b e r F F P - M a g a z i n e

19 en Erfrecht leven aan de orde. Zo kunnen zij bijvoorbeeld kiezen om het gehele inkomen uit eigenwoning van de oude woning en van het nieuwe appartement aan Richard toe te delen. Tevens is de bijleenregeling voor Richard van toepassing. Tot maximaal 24 maanden na het moment dat Richard uit de woning vertrekt, blijft deze voor hem nog een eigen woning. Als Richard op 17 november 2008 uit de woning vertrekt, kan deze dus tot 17 november 2010 een eigen woning blijven. Hierna verhuist deze naar box 3, waardoor sprake is van een fictieve vervreemding voor de bijleenregeling (art a, lid 7 Wet IB 2001). Als de waarde in het economische verkeer op dat moment g is en de schuld g , dan realiseert hij een eigenwoningreserve van g (de helft van g ). Deze eigenwoningreserve verlaagt op dat moment de eigenwoningschuld van Richard in box 1. Dienovereenkomstig vallen ook de schulden die op deze woningen zien in box 1 respectievelijk box 3. Voor Mathilde geldt de echtscheidingsregeling met betrekking tot het nieuwe appartement niet, aangezien zij daar niet met Richard heeft samengewoond. Zodoende kan de helft van de rente niet worden afgetrokken in box 1. Ook voor Mathilde geldt dat zij de helft van het eigenwoningforfait als onderhoudsverplichting kan aftrekken (art. 6.3, lid 2, Wet IB 2001). Richard moet de helft van het eigenwoningforfait van het appartement als periodieke verstrekking in aanmerking nemen. Richard koopt nadat de huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt en de scheiding en deling van de gemeenschap van goederen heeft plaatsgevonden, een appartement voor g Deze financiert hij geheel met een lening. Door de verdeling van de gemeenschap heeft de vervreemding voor de bijleenregeling plaatsgevonden. Op grond van de bijleenregeling vermindert de gerealiseerde eigenwoningreserve zijn maximale eigenwoningschuld, zodat deze in beginsel g (g ) wordt. Echter het aandeel in de oude woning was voor Richard g en het aandeel in de schuld was voor hem g , zodat sprake is van goedkoper wonen. Als maximale eigenwoningschuld geldt zijn schuld voor de oude woning (art a, tweede lid, Wet IB 2001), zodat g als eigenwoningschuld wordt aangemerkt. Om uiteindelijk een situatie te bereiken waarbij Richard en Mathilde volledig een box 1 woning bezitten, zullen zij hun huwelijksgoederenregime moeten aanpassen. Zij kunnen daarvoor staande hun huwelijk huwelijkse voorwaarden op laten stellen door middel van een notariële akte. Wanneer deze een koude uitsluiting inhoudt, ontstaat de mogelijkheid om afzonderlijk van elkaar aangifte te doen met de mogelijkheid voor beiden een eigen woning in box 1 te hebben met, voorzover er sprake is van een eigenwoningschuld, de daarbij behorende aftrek van de rente van die eigen woning, mits de woning en de corresponderende schuld aan Mathilde zijn toebedeeld en het appartement en de corresponderende schuld aan Richard. Slechts in het jaar dat zij uit elkaar gaan, speelt nog art. 2.17, zevende lid Wet IB 2001, zodat de gemeenschappelijke bestanddelen vrij kunnen worden toegewezen. Dit artikel is zowel bij een daadwerkelijke echtscheiding als bij het duurzaam gescheiden van elkaar Rik Smit FFP Kennisgroep Huwelijksvermogensrecht en Erfrecht Theo Hoogwout Kennisgroep Huwelijksvermogensrecht en Erfrecht F F P - M a g a z i n e d e c e m b e r

20 Dukers & Baelemans is ter uitbreiding van de afdeling Vaktechniek op zoek naar een: Docent- Ontwikkelaar Dukers en Baelemans is dé perfecte opleidingspartner voor innovatieve, marktgerichte financiële dienstverleners. Met ons uitgebreide, praktijkgerichte opleidingsaanbod willen wij het beste in onze cursisten naar boven halen. Wij willen onze cursisten inspireren om permanent te leren... Inspiratie door educatie! Als prefered supplier bij de grootbanken en de belangrijkste ketens binnen de financiële dienstverlening in Nederland heeft Dukers & Baelemans een groot marktaandeel. Voor de functie dient u over de volgende competenties te beschikken: U beschikt over een FFP-diploma U heeft enige jaren brede advieservaring binnen de financiële dienstverlening U bent van nature creatief en op zoek naar innovatieve oplossingen U beschikt over aangeboren didactische kwaliteiten U heeft het talent om complexe materie helder op papier te zetten U vindt het leuk en uitdagend om te spreken voor groepen Wij bieden u: Een goed vast salaris Een auto van de zaak Flexibele invulling van arbeidstijden Uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarden Ruime mogelijkheden tot ontwikkeling en opleiding Een aantrekkelijke bonusregeling Maar bovenal een uitdagende, inspirerende werkomgeving Wilt u een nieuwe stap maken in uw carrière op weg naar een nieuwe toekomst, stuur dan uw sollicitatiebrief met C.V. naar: Acquisitie naar aanleiding van deze advertentie is niet gewenst. Dukers & Baelemans t.a.v. Bram de Graaf Postbus HE Tilburg

Echtscheiding en eigen woning

Echtscheiding en eigen woning Echtscheiding en eigen woning 25 april 2013 Echtscheiding is aan de orde van de dag. Ruim 36 % van alle huwelijken eindigt door echtscheiding. Onder ondernemers ligt dat percentage nog wat hoger. Bij een

Nadere informatie

Workshop Echtscheiding. Erasmus Universiteit Rotterdam 19 juni 2015 jevandenberg@ese.eur.nl

Workshop Echtscheiding. Erasmus Universiteit Rotterdam 19 juni 2015 jevandenberg@ese.eur.nl Workshop Echtscheiding Erasmus Universiteit Rotterdam 19 juni 2015 jevandenberg@ese.eur.nl 1 Algemeen Een op de drie huwelijken strandt Gemiddeld 14,5 jaar (CBS, 2013) Reden genoeg om na te gaan wat de

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Informatie over onze dienstverlening: Op grond van de Wet Financieel Toezicht (WFT) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande

Nadere informatie

Om de bijleenregeling uit te leggen worden de volgende termen gebruikt:

Om de bijleenregeling uit te leggen worden de volgende termen gebruikt: De bijleenregeling: Deze regeling is in werking getreden per 1 januari 2004. Door deze regeling wordt het voor huiseigenaren ongunstig om de overwaarde te gaan gebruiken voor andere zaken dan de financiering

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Nationale Financiële Adviesgroep bv

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Nationale Financiële Adviesgroep bv DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Nationale Financiële Adviesgroep bv Dit document wordt u aangeboden door Nationale Financiële Adviesgroep bv, gevestigd Laan op Zuid 196-198 te 3071 AA Rotterdam.

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door P.I.M. Professionals In Maatwerk B.V. tevens handelend onder de naam Financieel Helder. Onze gegevens luiden: (P.I.M.)

Nadere informatie

U of uw fiscale partner verkoopt een eigen woning of heeft een eigenwoningreserve

U of uw fiscale partner verkoopt een eigen woning of heeft een eigenwoningreserve UW WONING EN DE FISCUS U koopt een woning 2e woning Rente en kosten voor de eigenwoningschuld Niet aftrekbaar zijn: Eenmalig aftrekbare kosten Inkomsten Eigen Woning U sluit een spaar-, leven- of beleggingshypotheek

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën, Pensioenen en Hypotheken www.gelderschpakhuys.nl versie mei 2012 1 Dienstverleningsdocument Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën hecht aan

Nadere informatie

Dossier. Eigen woning en echtscheiding

Dossier. Eigen woning en echtscheiding Editie 1 September 2006 Dossier Eigen woning en echtscheiding Verdeling inkomsten uit eigen woning 4 De scheidingsregeling in de praktijk 5 Renteaftrek eigen woning bij echtscheiding 8 Een uitgebreid voorbeeld

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument ten behoeve van bemiddeling op basis van fee en serviceabonnement

Dienstverleningsdocument ten behoeve van bemiddeling op basis van fee en serviceabonnement Dienstverleningsdocument: Frank Verzekeringen en Hypotheken b.v. Achterweg 42 1822 AM Alkmaar www.fdg-online.nl frank@fdg-online.nl tel. 072-5623209 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Admicon Hypotheken en Verzekeringen. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening gebruik

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Het Poliskabinet, Postbus 79, 2910AB Nieuwerkerk aan den IJssel.

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Het Poliskabinet, Postbus 79, 2910AB Nieuwerkerk aan den IJssel. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Het Poliskabinet, Postbus 79, 2910AB Nieuwerkerk aan den IJssel. Deze dienstenwijzer heeft als doen om u inzicht te

Nadere informatie

Wft deskundigheidsbouwwerk

Wft deskundigheidsbouwwerk Wft deskundigheidsbouwwerk Mr. J. Oosterbaan Martinius Algemeen directeur Bureau D & O D & O april 2012 1 Inhoud Actualiteiten Huidige eisen deskundigheid Vergunning Wft pensioenverzekering Wensen minister

Nadere informatie

vtwfinance.nl info@vtwfinance.nl Dienstverleningsdocument

vtwfinance.nl info@vtwfinance.nl Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Op de activiteiten van onze onderneming is de Wet Financiële Dienstverlening van toepassing. Eén van de eisen die uit deze wet volgt, is dat wij u tijdig informeren over

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Beëindiging van de relatie... 9 Algemene info... 10. liberforte.nl Dienstenwijzer 2015 Pagina 2 van 10

Inhoudsopgave. Beëindiging van de relatie... 9 Algemene info... 10. liberforte.nl Dienstenwijzer 2015 Pagina 2 van 10 Dienstenwijzer 2015 Inhoudsopgave Inleiding...................... 3 Wie zijn wij?...................... 4 Deskundigheid & Kwaliteit...................... 4 Contactgegevens...................... 4 Onze

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL. Wij willen ons graag aan u voorstellen

Nadere informatie

Alles over de kosten van ons advies

Alles over de kosten van ons advies Alles over de kosten van ons advies Alles wat u vooraf wilt weten over de kosten van onze dienstverlening bij advies en bemiddeling van uw verzekeringen en financiële producten. Advies en abonnementstarieven

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Tekelenburg Financiële Planning

Dienstverleningsdocument Tekelenburg Financiële Planning Dienstverleningsdocument Tekelenburg Financiële Planning Dit document wordt u aangeboden door Tekelenburg Financiële Planning, Bruynssteeg 14A te Deventer. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën, Pensioenen en Hypotheken www.gelderschpakhuys.nl versie januari 2013 1 Dienstverleningsdocument Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën hecht

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument versie 2011

Dienstverleningsdocument versie 2011 INDFIA Financieel Adviesbureau Vest 195 3311 TV Dordrecht T. 0180 625857 F. 0800 7528834 E. info@indfia.nl AFM 12016014 K.v.K. 243.378.18 ING bank 67.40.19.105 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Wie zijn wij?

Nadere informatie

Inleiding Dit is het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor All in One

Inleiding Dit is het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor All in One DIENSTVERLENINGSDOCUMENT/DIENSTENWIJZER Assurantiekantoor All in One VOF Inleiding Dit is het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor All in One Voorafgaand aan onze dienstverlening

Nadere informatie

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht.

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over

Nadere informatie

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek.

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze

Nadere informatie

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop!

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Een echtscheiding is een ingrijpend en complex proces en vraagt om goede fiscale begeleiding Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Wanneer u als ondernemer gaat scheiden, dan

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën, Pensioenen en Hypotheken www.gelderschpakhuys.nl versie november 2011 1 Dienstverleningsdocument Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën hecht

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Vaes Finance is een onafhankelijke bemiddelaar op het gebied van hypotheken, verzekeringen en pensioenen. Wij dienen uitsluitend en alleen de belangen van onze klanten

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Ons kantoor hecht veel waarde aan een goede voorlichting op het gebied van financiële dienstverlening. Conform de Wet op het Financieel Toezicht bieden wij u, voorafgaand aan het

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Senders Verzekeringen Hypotheken en Levensloop planning, Molenstraat 40, 5242 HA, Rosmalen.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Senders Verzekeringen Hypotheken en Levensloop planning, Molenstraat 40, 5242 HA, Rosmalen. DIENSTENWIJZER Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Senders Verzekeringen Hypotheken en Levensloop planning, Molenstraat 40, 5242 HA, Rosmalen. Wij willen ons hiermee graag aan u voorstellen en

Nadere informatie

Limburg Financieel Advies b.v. Verzekeringen en Verzekeringsadviezen

Limburg Financieel Advies b.v. Verzekeringen en Verzekeringsadviezen 1 Limburg Financieel Advies b.v. Verzekeringen en Verzekeringsadviezen Dienstverleningsdocument Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Top Consult Services Sales Academy BV h.o.d.n. TCS Verzekeringen. Postadres Postbus 99, 1270 AB Huizen

Dienstverleningsdocument. Top Consult Services Sales Academy BV h.o.d.n. TCS Verzekeringen. Postadres Postbus 99, 1270 AB Huizen Dienstverleningsdocument Top Consult Services Sales Academy BV h.o.d.n. TCS Verzekeringen Postadres Postbus 99, 1270 AB Huizen Contactgegevens Telefoon : 024-3501452 Fax : 024-3501014 E-mail : info@tcs-verzekeringen.nl

Nadere informatie

Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. UW FINANCIEEL PLAN

Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. UW FINANCIEEL PLAN Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. (Pre) Pensioen Sparen en beleggen Zorg, inkomen en ontslag Echtscheiding UW FINANCIEEL PLAN Hypotheek en leningen Huwelijkse voorwaarden

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER versie 2015.11

DIENSTENWIJZER versie 2015.11 DIENSTENWIJZER versie 2015.11 Dit document wordt u aangeboden door Van Ekeren financieel advies BV. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Heilbron Hypotheken BV

Dienstverleningsdocument Heilbron Hypotheken BV Dienstverleningsdocument Heilbron Hypotheken BV Wie zijn wij In deze paragraaf treft u de belangrijkste gegevens aan van ons kantoor: Heilbron Hypotheken BV Edisonstraat 92, 7006 RE Doetinchem Postbus

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DVD 2013.1 Van t Riet Assurantie Advies B.V. Pagina 1 van 5 Inleiding Op onze dienstverlening is de Wet op het financieel toezicht van toepassing. Eén van de eisen uit deze wet

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Wft nummer 12008346 Pagina 1 van 8 Geachte cliënt, U oriënteert zich op de mogelijkheden van een hypothecaire geldlening en/of diverse verzekeringen. Ons kantoor kan u hierbij

Nadere informatie

Leerdam, april 2013. Beste relatie, Dit dienstverleningsdocument wordt u aangeboden door Simioli Assurantiën te Leerdam.

Leerdam, april 2013. Beste relatie, Dit dienstverleningsdocument wordt u aangeboden door Simioli Assurantiën te Leerdam. Leerdam, april 2013 Beste relatie, Dit dienstverleningsdocument wordt u aangeboden door Simioli Assurantiën te Leerdam. Ons kantoor hecht veel waarde aan een goede voorlichting op het gebied van financiële

Nadere informatie

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop - Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Nieuwe Zeeweg 64 Postbus 16 2200 AA NOORDWIJK Telefoon: 071 36 49 957 Fax: 071 36 49 380 E-mail: noordwijk670@hypotheekshop.nl Internet:

Nadere informatie

Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen

Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen 2005 Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen Als u een kapitaalverzekering heeft, bijvoorbeeld bij uw spaar-, leven- of beleggingshypotheek, kan dit gevolgen hebben voor uw belasting. Of en hoeveel

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Adviesburo Neels Annie M.G. Schmidtsingel 100 4421 TA Kapelle tel. 0113 32 01 40 mobiel: 06 5391 0828 mail: info@adviesburoneels.nl internet: www.adviesburoneels.nl Ons kantoor

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Financieel Comfort B.V., Hoornplantsoen 50, 2652 BM Berkel en Rodenrijs.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Financieel Comfort B.V., Hoornplantsoen 50, 2652 BM Berkel en Rodenrijs. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Financieel Comfort B.V., Hoornplantsoen 50, 2652 BM Berkel en Rodenrijs. Wij willen ons graag aan u voorstellen en

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument de Jonge & Keizer

Dienstverleningsdocument de Jonge & Keizer Dienstverleningsdocument de Jonge & Keizer Inhoudsopgave pagina Wie zijn wij? Onze missie 2 Contactgegevens 2 Onze dienstverlening Wat kunt u van ons verwachten? 3 Deskundigheid en kwaliteit 3 Onafhankelijk

Nadere informatie

Dienstenwijzer 01-2013

Dienstenwijzer 01-2013 Dienstenwijzer 1 Dienstenwijzer Als bedrijf in de financiële branche hechten wij grote waarde aan betrouwbaarheid. Ook proberen wij in onze voorlichting zo goed mogelijk te voldoen aan de inhoud van de

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. Bureau mr. De Bruin en Bureau mr. De Bruin-Direct

DIENSTENWIJZER. Bureau mr. De Bruin en Bureau mr. De Bruin-Direct DIENSTENWIJZER Bureau mr. De Bruin en Bureau mr. De Bruin-Direct WAARIN VERWERKT HET WETTELIJK VEREISTE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Versie 20110830 Waarom deze dienstenwijzer? Deze Dienstenwijzer is bedoeld

Nadere informatie

Afspraken worden in overleg gepland op werkdagen tussen 10.00 uur en 21.00 uur

Afspraken worden in overleg gepland op werkdagen tussen 10.00 uur en 21.00 uur Dienstenwijzer Mijn kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag wil ik u laten zien hoe mijn werkwijze is. Bij mij staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en uw wensen zijn mijn

Nadere informatie

Even voorstellen! Assurantiekantoor Havekes is een Assurantietussenpersoon die sinds 1968 ondernemers,

Even voorstellen! Assurantiekantoor Havekes is een Assurantietussenpersoon die sinds 1968 ondernemers, DIENSTENWIJZER In dit dienstverleningsdocument (DVD) leest u welke diensten en producten wij aanbieden, wat onze werkwijze is en hoe u ons daarvoor betaalt. Verder treft u algemene informatie over ons

Nadere informatie

Registratie AFM Ons kantoor is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten onder nummer 12011036.

Registratie AFM Ons kantoor is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten onder nummer 12011036. DIENSTENWIJZER Informatie over onze dienstverlening op grond van de Wet financieel toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Struijs Financial Planning

DIENSTENWIJZER. Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Struijs Financial Planning DIENSTENWIJZER Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Struijs Financial Planning Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

Wij zijn volledig onafhankelijk en niet gelieerd aan of deels eigendom van enige financiële instelling.

Wij zijn volledig onafhankelijk en niet gelieerd aan of deels eigendom van enige financiële instelling. Dienstverleningsdocument en Dienstenwijzer Trajectum Financiële Planning streeft naar een open relatie met haar klanten. Om u inzicht te geven in de dienstverlening van Trajectum en de daaraan verbonden

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT MSK GROEP VERZEKERINGEN & HYPOTHEKEN

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT MSK GROEP VERZEKERINGEN & HYPOTHEKEN DIENSTVERLENINGSDOCUMENT MSK GROEP VERZEKERINGEN & HYPOTHEKEN Dit Dienstverleningsdocument wordt u aangeboden door MSK Groep Verzekeringen & Hypotheken, Haven 17, 3143 BB Maassluis. Wij willen ons graag

Nadere informatie

DE VIJF KERNPUNTEN VAN EEN INTEGRAAL ADVIES

DE VIJF KERNPUNTEN VAN EEN INTEGRAAL ADVIES DE VIJF KERNPUNTEN VAN EEN INTEGRAAL ADVIES De Federatie van Financieel Planners stelt zich ten doel om integrale financiële advisering te bevorderen. Met een integraal financieel plan krijgt de cliënt

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Assurantiekantoor Nuijten BV

Dienstverleningsdocument Assurantiekantoor Nuijten BV Dienstverleningsdocument Assurantiekantoor Nuijten BV Ons kantoor hecht aan een goede voorlichting op het gebied van financiële dienstverlening. Conform de Wet op het Financieel Toezicht bieden wij u voorafgaand

Nadere informatie

VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN

VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN Vermogen opbouwen op een comfortabele manier:

Nadere informatie

Expirerende Lijfrente

Expirerende Lijfrente GROEI NAAR VERMOGEN Expirerende Lijfrente Zorgeloos genieten van uw pensioen Er komt een moment in uw leven dat u zonder zorgen wilt gaan genieten van uw pensioen. Vandaag de dag betekent dit dat het regelen

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën, Pensioenen en Hypotheken h.o.d.n. www.gelderschpakhuys.nl www.getcover.nl versie januari 2011 1 Dienstverleningsdocument Geldersch Pakhuys

Nadere informatie

Hoffinass b.v. Verzekeringen en Verzekeringsadviezen

Hoffinass b.v. Verzekeringen en Verzekeringsadviezen 1 Hoffinass b.v. Verzekeringen en Verzekeringsadviezen Tarieven en werkzaamheden Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële)

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten.

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. DIENSTENWIJZER In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. Wie zijn wij? AV risico- en assurantieadviseurs is een onafhankelijke intermediair voor

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument ! Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft u inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over de manier waarop

Nadere informatie

Doorbraak in Financial Services

Doorbraak in Financial Services Doorbraak in Financial Services Doorbraak in Financial Services Succesvol managen is een boeiend spel van stappen vooruit zetten en risico s verlagen. Dat doet u, maar wij óók. En zo ontwikkelden wij een

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Wft nummer 12008346 Pagina 1 van 8 Geachte cliënt, U oriënteert zich op de mogelijkheden van een hypothecaire geldlening en/of diverse verzekeringen. Ons kantoor kan u hierbij

Nadere informatie

Eigenwoningreserve of verkoop eigen woning

Eigenwoningreserve of verkoop eigen woning bij aangifte inkomstenbelasting 2013 13 Verkocht u of uw fiscale partner in 2013 een? Had deze woning overwaarde? En kocht u een andere? Dan hebt u te maken met de bijleenregeling. Daardoor is uw (hypotheek)renteaftrek

Nadere informatie

VERMOGENS ADVIES HYPOTHEEK VOORTDUREND BETROKKEN BIJ UW VERMOGENSOPBOUW

VERMOGENS ADVIES HYPOTHEEK VOORTDUREND BETROKKEN BIJ UW VERMOGENSOPBOUW VERMOGENS ADVIES HYPOTHEEK VOORTDUREND BETROKKEN BIJ UW VERMOGENSOPBOUW VERMOGENS ADVIES HYPOTHEEK VOORTDUREND BETROKKEN BIJ UW VERMOGENSOPBOUW Aan het vinden van de perfecte woning besteedt u vaak maandenlang

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument CAN Assurantiën B.V. Molukkenstraat 68 3531 WE UTRECHT Tel: 030 296 14 81 Fax: 030 296 42 87 www.canassurantien.nl KvK: 30181022 1 P a g i n a Dienstverleningsdocument ten behoeve

Nadere informatie

Het Gouden Handdrukplan

Het Gouden Handdrukplan Het is uw gouden handdruk. Daar nemen wij geen risico s mee. Het Gouden Handdrukplan Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in levensverzekeringen, pensioenen

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Siebelink Assurantiën B.V. Hazenlaan 1, 7004 BL te Doetinchem.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Siebelink Assurantiën B.V. Hazenlaan 1, 7004 BL te Doetinchem. Dienstenwijzer Siebelink Assurantiën B.V. Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Siebelink Assurantiën B.V. Hazenlaan 1, 7004 BL te Doetinchem. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren

Nadere informatie

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Directie Financiële Markten De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Onderwerp Wetgevingsoverleg

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - VERSIE JANUARI 2012 - Op alle diensten die door Clarus worden geleverd zijn Algemene Leveringsvoorwaarden van toepassing. Deze voorwaarden worden op verzoek toegezonden. Behoudens

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. Wij willen ons graag aan u voorstellen

Nadere informatie

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt van onze dienstverlening. Deze tijd vraagt om transparantie. Wij regelen

Nadere informatie

_SFPA_ Smit Financiële Planning & Advies

_SFPA_ Smit Financiële Planning & Advies DIENSTVERLENINGSDOCUMENT ALGEMEEN In dit document stelt het kantoor zich graag aan u voor en wordt de werkwijze die gehanteerd wordt beschreven. Tevens treft u een beschrijving van de diensten aan en wordt

Nadere informatie

Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze.

Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Dienstenwijzer Geachte cliënt, Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening gebruik te maken, weet u waar u aan toe bent en wat wij

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument (DVD)

Dienstverleningsdocument (DVD) Well Insured B.V. 2593 AG Den Haag T. 070 362 74 37 F. 070 362 84 32 Dienstverleningsdocument (DVD) Ons kantoor hecht aan een goede voorlichting op het gebied van financiële dienstverlening. Conform de

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft u inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over de manier waarop wij

Nadere informatie

Dienstenwijzer. in het kader van de. Wet Financiële Dienstverlening

Dienstenwijzer. in het kader van de. Wet Financiële Dienstverlening Dienstenwijzer in het kader van de Wet Financiële Dienstverlening Versie: december 2008 Geachte relatie, Binnen de verzekeringsbedrijfstak hecht men aan goede voorlichting op het gebied van verzekeringen.

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT LIFE & FINANCE FINANCIËLE DIENSTVERLENING Dienstverleningsdocument Life & Finance Groep 1 DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Introductie Life & Finance Groep is een allround financieel dienstverlener.

Nadere informatie

Het Natuurlijk Garantieplan

Het Natuurlijk Garantieplan Vermogen opbouwen met gegarandeerd rendement. Dat is bij ons volkomen natuurlijk. Het Natuurlijk Garantieplan Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in

Nadere informatie

Alumni-Mfp. Actualiteiten estate planning. Theo Hoogwout woensdag 12 februari 2014

Alumni-Mfp. Actualiteiten estate planning. Theo Hoogwout woensdag 12 februari 2014 Alumni-Mfp Actualiteiten estate planning Theo Hoogwout woensdag 12 februari 2014 1 Programma Fiscaal partnerschap Huwelijks vermogensrecht Erven & AWBZ Erven of schenken woning & WOZ Schenken Uniform partnerbegrip

Nadere informatie

(Geadviseerde verwerkingstijd 160 minuten)

(Geadviseerde verwerkingstijd 160 minuten) Opgave 1 (Geadviseerde verwerkingstijd 160 minuten) Jaap de Vries heeft twee jaar geleden (2007) in het dorpje Leuvenheim samen met zijn oud studiegenoot Piet van Buren een Accountantskantoor opgezet.

Nadere informatie

Dienstenwijzer Care Company.nu Coevorden / Emmen

Dienstenwijzer Care Company.nu Coevorden / Emmen Dienstenwijzer Care Company.nu Coevorden / Emmen Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door Care Company.nu Coevorden / Emmen. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze.

Nadere informatie

Toelichting jaaropgave hypotheken

Toelichting jaaropgave hypotheken Toelichting jaaropgave hypotheken U heeft de jaaropgave(n) van uw hypotheek over 2014 ontvangen. Maar welke informatie vindt u eigenlijk op deze jaaropgave? En hoe zit het met de aftrek van de hypotheekrente?

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Huynderbosch Financiële Diensten b.v., Krimweg 92 a, 7351 AW Hoenderloo.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Huynderbosch Financiële Diensten b.v., Krimweg 92 a, 7351 AW Hoenderloo. Dienstenwijzer - Dienstverleningsdocument DIENSTENWIJZER Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Huynderbosch Financiële Diensten b.v., Krimweg 92 a, 7351 AW Hoenderloo. Wij willen ons graag aan u

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Hypotheken Verzekeringen Pensioenen Financieel Advies Dienstverleningsdocument Van Huit Financiële Diensten Kantoor : Eindhovensingel 72, 6844 CN ARNHEM Postadres : Eindhovensingel 72, 6844 CN ARNHEM Telefoon

Nadere informatie

Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Kruisstraat 2 zwart 2011 PX Haarlem Postbus 3362 2001 DJ Haarlem Telefoon: 023-512 40 30 Fax: 023-512 40 31 E-mail: haarlem487@hypotheekshop.nl

Nadere informatie

DÉ FINANCIËLE WERELD B.V.

DÉ FINANCIËLE WERELD B.V. DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DÉ FINANCIËLE WERELD B.V. (MEI 2015 ) Onze gegevens: Dé Financiële Wereld B.V, Oudegracht 249, 1811 CG Alkmaar Telefoon : (072) 511 2000 E-mail : info@definancielewereld.nl Website

Nadere informatie

Valkman & Berendsen Assurantiën Dienstenwijzer algemeen

Valkman & Berendsen Assurantiën Dienstenwijzer algemeen Valkman & Berendsen Assurantiën Dienstenwijzer algemeen Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en uw persoonlijke

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bedrijfsfilosofie... 3. Liberforte Pensioen... 4. Liberforte Hypotheek... 5. Liberforte Werkgeversdiensten... 6

Inhoudsopgave. Bedrijfsfilosofie... 3. Liberforte Pensioen... 4. Liberforte Hypotheek... 5. Liberforte Werkgeversdiensten... 6 2 Inhoudsopgave Bedrijfsfilosofie...................... 3 Liberforte Pensioen...................... 4 Liberforte Hypotheek...................... 5 Liberforte Werkgeversdiensten..................... 6 3

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Geachte cliënt, Inleiding

Dienstenwijzer. Geachte cliënt, Inleiding Dienstenwijzer Geachte cliënt, Inleiding De Overheid hecht aan een goede voorlichting op het gebied van financiële dienstverlening. Op 1 januari 2007 is de Wet financiële toezicht (Wft) in werking getreden.

Nadere informatie

Alles goed geregeld voor nu en straks

Alles goed geregeld voor nu en straks FINANCIEEL TOTAALPLAN Deze brochure is een uitgave van FDC Financieel Planners & Adviseurs (FDC). FDC heeft ruim 60 vestigingen door heel Nederland. Hiermee vormt FDC een landelijk netwerk van adviseurs

Nadere informatie

Financial Planning Van Noort B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop (Zoetermeer Centrum)

Financial Planning Van Noort B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop (Zoetermeer Centrum) Financial Planning Van Noort B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop (Zoetermeer Centrum) J.L. van Rijweg 40 2713 JA ZOETERMEER Telefoon: 079 316 16 26 Fax: 079 316 16 20 E-mail: info@fpn-groep.nl

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Van As Financieel Advies Bovenbuurtweg 27 6717 XA EDE Telefoon: 088-0205999 Mobiel: 06-51954659 E-mail: info@vanasadvies.

Dienstenwijzer. Van As Financieel Advies Bovenbuurtweg 27 6717 XA EDE Telefoon: 088-0205999 Mobiel: 06-51954659 E-mail: info@vanasadvies. Dienstenwijzer Dienstenwijzer Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst onderstaande informatie te verstrekken. Wij vinden het

Nadere informatie

Aflevering 3 - Advies over opbouw van vermogen

Aflevering 3 - Advies over opbouw van vermogen Aflevering 3 - Advies over opbouw van vermogen Het aangaan van een hypothecair krediet is voor consumenten een belangrijke beslissing. De kosten en aflossing van deze lening hebben voor langere termijn

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Ik bemiddel en adviseer zowel in eenvoudige als meer ingewikkelde producten (complexe producten). Versie 2013

Dienstenwijzer. Ik bemiddel en adviseer zowel in eenvoudige als meer ingewikkelde producten (complexe producten). Versie 2013 Dienstenwijzer Inleiding Dit document geeft een beschrijving van de diensten die ik, Westerhoek Hypotheken & Verzekeringen, voor u als consument kan verrichten. Het geeft bovendien informatie over de manier

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Bas Perik Consult Erkend Hypotheekadviseur Langestraat 64a 7491 AH Delden T: 074-3766060 F: 084-2230474 M: 06-18209342 info@geldmoment.nl www.basperikconsult.nl Ons kantoor hecht

Nadere informatie

TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN)

TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN) TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN) Inhoudsopgave: Wat Bielderman Koetsier voor u kan betekenen.... 2 Hoe worden wij betaald?... 4 Wat verwachten wij van u... 5 Datum: 01-01-2015,

Nadere informatie

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht In het kader van de Wet op het financieel toezicht dienstenwijzer De Wet op het financieel toezicht (Wft) schrijft voor dat financiële dienst verleners, voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst,

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Snoek & Schepman Hypotheken en Pensioenen Hogewal 1 bis 2514 HA Den Haag Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

Tarievenlijst dienstverlening

Tarievenlijst dienstverlening Tarievenlijst dienstverlening Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In dit document leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Kerngegevens

Nadere informatie

liberforte.nl Dienstverleningsdocument 2012

liberforte.nl Dienstverleningsdocument 2012 liberforte.nl Dienstverleningsdocument 2012 Inhoudsopgave Inleiding...................... 3 Wie zijn wij?...................... 4 Deskundigheid & Kwaliteit...................... 4 Contactgegevens......................

Nadere informatie

Saldo van inkomsten en aftrekposten van de eigen woning die uw hoofdverblijf was

Saldo van inkomsten en aftrekposten van de eigen woning die uw hoofdverblijf was 11 IB 174-1T11FD Saldo van inkomsten en aftrekposten van de eigen woning die uw hoofdverblijf was Had u of uw fiscale partner in 2011 een eigen woning? Dan mag u bepaalde kosten voor uw eigen woning aftrekken,

Nadere informatie