Macro economie. Vooruitblik

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Macro economie. Vooruitblik"

Transcriptie

1 Macro economie Beleggerslopenin2013vooruitopverderherstelvandewereldeconomie,waardoordeAEX14,15% hogerstaatdanaanheteindevan2012.inchinawistmenvooralsnogeenhardelandingte vermijdenenindevszettehethersteldoor.eenvandebelangrijksteindicatoren,deamerikaanse huizenmarkt,is13%gestegen.ookindeeuropeseuniezienwetekenenvanherstel.zelfsin economieëndieaanhetinfuuslagenzoalsspanjeenierlandzienwedeeconomische omstandighedenverbeteren.endebalticdryindex(debelangrijkstegraadmetervoortarievenvan debulkscheepvaart)isverdrievoudigd.ditzeto.a.dekolenprijshoger. Indeeerstemaandenvanhetjaarspeeldemetnamedeeurocrisis,bijvoorbeeldopCyprus,de beurshandelnogparten.waardoordeaex index,dieinjanuarinogop350puntenstond,injunihet dieptepuntvanhetjaar,netbovende330punten,bereikte. Vervolgensbegondewereldeconomie,endusookdeNederlandse,weervoorzichtigtegroeien.De laatstgenoemdemet0,2procent.envolgensdemeestrecentramingvanhetcentraalplanbureau (CPB)isdiegroeiinhetvierdekwartaalzelfsnogeenbeetjeversneld.Datdeeconomieweer (langzaam)ginggroeien,kwamvooraldooraantrekkendeexport InQ3/Q4volgteenlangerally,diedeAEXnognetvooroudjaarsdagdoordegrensvan400punten duwde.diestandwerdsindsdevalvandeamerikaansezakenbanklehmanbrothersnietmeer bereikt.deeconomieprofiteerdemetnamevanmaatregelenvancentralebankenomdegroeite stimuleren.maarookvanhetbereiktebegrotingsakkoordindevs.ditakkoordkanervoorzorgen datdebijna1,5procent,diedoordeautomatischebezuinigingen,vandegroeiwerdafgeschraapt, behoudenblijft.waardoorermeerruimtevoorgroeioverblijft. Vooruitblik VolgensMartineHafkampvanFintessazouhetkomendejaarzouweleenszeerpositiefkunnengaan verrassen.deafwachtendehoudingvanbeleggerskanwellichtomslaanineuforie.datbetekentdat ernogveelkoersstijginginhetvatkanzitten.ookdetechnischanalistvaningverwachtnetalsvele anderendatdekoersvandeaexinhet1 e kwartaalkanoplopentot420punten.indeloopvanhet jaarzouervervolgensmeerdreigingvaneen(stevige)dalingkunnenkomen.eenmomentomwat gasterugtenemenenomjewinsten(gedeeltelijk)veiligtestellen.bijeeneventueledaadwerkelijke dalingkanervervolgensweereentandjebijwordengeschakeld.enzoudebeurszelfskunnen oplopentot450of470punten.aangezien4opde5analistenpositiefzijngestemd. DegroeivandeeconomiekomtvolgensverwachtingmetnamevanuitdeVS,waardehuizenmarkt lijkttezijnhersteld.maarbelangrijkernogisdatdeparticuliereschuldenweerzijngedaaldtotnet onder10%vanhetbesteedbaarinkomen.eerderstondendezenogop13%,watinhoudtdatdeze mensenminderkondenconsumeren.delagerentestandenhetgoedpresterenvandebeurzen helpennatuurlijkook.defedzalerdusallesaandoenomdezestandrespectievelijklaagenhoogte houden.endatterwijlzegedurendehetjaarzoveelmogelijkvandeoverigestimuluszullen afbouwen.hundoelisomeind2014nietmeertestimuleren.afhankelijkvandedatadieuitkomt endebestuurswisselsdieplaatsgaanvinden,zalhetafbouwenwatsnelleroflangzamergaan. Pagina1

2 DePMIdatageeftaandatdeservicesectorendeproductiesectorhetnietheelerggoeddoenin China.Degroeizaldanookmoetenkomenvandestaat.Enhetnieuwe5 jarenplanwaarinze strevennaarmeeruitgavesdoorconsumenten.vooralsnogwordtvastgehoudenaan7,5%groei. MaarnaastEuropazoueendipookweleensuitChinakunnenkomeninQ2. WaarzekereendipzalplaatsvindeninhettweedekwartaalisJapan.Daarwordtdebtwop1april namelijkverhoogdvan5%naar8%.daaropvooruitlopendzullendeconsumenteninhet1 e kwartaal meerbestedenenhopelijkvolgthersteldanweerinq3.maareeneerderevergelijkbareactieleidde totdehuidigeperiodevandeflatie. Europakrijgthetookin2014nogzwaar.Althans,alsdevooruitziendeblikvanJensWeidmann uitkomt.volgenshemzijndegrondoorzakenvandecrisisnognietvoldoendeaangepakt.zozijnde budgettenvandeoverhedennognietvergenoegteruggeschroefd. Valuta Euro/USD Dehoogstestandvandeeurotenopzichtevandedollarvan1,38hebbenwetweekeergeziendit jaar.allereerstop25oktober,netvoorderenteverlagingvandeecbenvervolgensop11december 1,3785bijnanogeens.Delaagstestandvan1,278zagenweop27maartenop9julizaktenwenog eenstot1,279.eenhogestandvandeeurobetekentdatdezeveelwaardist.o.v.dedollarenolie vooronsgoedkoperwordt. Alswedannaarhetverloopvandekoerskijkendanblijktuiteenvogelvluchtdatweindeperiode januari februarizijngestegenomdaterindevsgediscussieerdwerdoverhetschuldenplafonden omdatwedesituatieingriekenlandlangzaammaarzekerondercontrolekregen.vervolgenszijnwe Pagina2

3 eenlangeperiodevandalingingegaantothalfapril.ditkwamondermeerdoordeonzekereen instabieleeconomischesituatieinspanjeenitalië.maarbovenaldoorhetbijnafaillietgaanvan Cyprus.Toen25maarteenakkoordwerdgesloten,ishetsentimentgekeerdengroeidelangzaam hetvertrouwenindeeuro.eenperiodevanrelatieverustbrakaan.totinjunidekoersvandeeuro piektetot1,34.toenop19junidefedvoormanbernanke,naafloopvanhunjunimeeting, aankondigdedatnogditjaarbegonnenzoukunnenwordenmethetafbouwenvandestimulus maatregelen(tapering)kelderdedekoerstotdelaagstestandvan1,279injuli.omvervolgens, vooruitlopendopdeseptembermeeting,opbasisvanminderpositievemacrocijferstochweeropte lopen.eindaugustus,beginseptemberzagenwededollarnogevenwatsterkerworden.alsgevolg vandesituatieinsyrie.dedollarwordt,alshetspannendwordt,vaakalstoevluchtsoordgebruikt endaardoorsterker.ophetmomentdatdegrootstestressvanditconflictachterderugwas,zagen weookdekoersweerverderoplopen.deeurowerddusweersterkert.o.v.dedollar.deeerste weekvannovember,vooruitlopendopderenteverlagingvandeecbop7november,moestde eurowatwinstprijsgeven.waarschijnlijkdoordatbelangrijkemensenbinnnendefedhinttendatde stimulussnelzalwordengeminderd.toendituiteindelijkgebeurde,naaflooopvandedecember meetingop17/18december,wasdemarktdaaralzogoedopvoorbereiddatdekoersstabielbleef. Deeuro/dollarwisselkoersheeftvoornamelijkeffectopdeolieprijs.Welkeoplooptalsdedollar zwakkerwordt. EURO/GBP TenopzichtevandeBritsepondzagenwedelaagstewaardeaanhetbeginvanhetjaar.We begonneninjanuarinamelijkop0,81.endehoogstestandbereiktenweop31juli,toenstonder 0,87opdeborden.Eenstanddieweookop12maartalzagen.Aanhetbeginvanhetjaarwaser eenhoopcommoditieingroot Brittannië,overhetwelofniettoetredentotdeEuro.Ookin Groot BrittanniëkennenzezohunbudgetproblemenwaterinfebruaritoeleiddedatzehunAAA positiekwijtraakten.gedurendehetjaarverbeterdendevooruitzichtenechter,wateropheteinde zelfsvoorzorgdedatdepondsterkerwerdtenopzichtevandeeuro.dezeveranderingzienwe vooralterugopdegasmarktwaardegasprijsoplooptomdathetvoordebrittengoedkoperwordt omonsgastekopeninplaatsvanteimporterenuitnoorwegen. Vooruitblik AanstaandedonderdagisdeeerstemeetingvandeECBvanhetnieuwejaar.Danwordternog weinigveranderingverwacht.deecbheeftintegenstellingtotdefednogdemogelijkheidomde rentenogietstelatenzakken.ditblijfteenoptiebijbeperkteinflatiealsdeeconomienietaantrekt. VandeFED snieuwevoorzitsterjanetyellenwordtverwachtdatzijderentein2014ongemoeidlaat maarhetstimulusplanlangzaammaarzekerafbouwdrichtingheteindevan2014.omdateriedere maandnogveledollarsbijkomenheeftdedollardepotentieomnogverderwegtezakkent.o.v.de euro.tenminstealsdeeurocrisisnietnogeensopleeftin2014.endatiszekernietuittesluiten, wantdebudgetproblemeninspanje,italie,frankrijkzijnnietopgelostengriekenlandkomtvastnog eenkeeromgeldvragen.op18decemberbereiktendeministerseenakkoordovereeneuropese bankenunie.dezebankenunieisechterpasopzijnvroegstoperationeelvanaf2016.totdietijd zullenbankendieindeproblemenkomennogaankloppenbijnationaleoverheden. Pagina3

4 Olie Dehoogsteolieprijsvan2013noteerdenweop8februari,namelijk118,90dollar.Delaagste olieprijsvan2013zagenwenietveellaterop17april.endatwaseenkoersvan97,70dollar. Q1:Webegonnenditjaarongeveeropdehuidigekoersvan112dollarpervat.Hethoogstepunt bereikenwebeginfebruaritoendespanningenmetiran,ondertoennogahmadinejad,opliepen.en ernieuwesanctieswerdenopgelegd.ookzijndandevoorspellingenvoordechineseeconomienog rooskleurig.tevenswordtdeseawaypipeline,dieolievancushing*naardegolfvanmexicomoet brengen,lateropgeleverddanwerdverwacht.eindq1ishetvooraldeoplaaiendeeconomische crisis,o.a.incyprus,diedetrendkeert. Q2:Terugblikkendophet2 e kwartaalkunnenweconcluderendatdezeperiodeintegenstellingtot Q1enQ3heelrustigwas.Goedeenslechtedatawisseldenelkaaraf,ookschommelingeninde wisselkoers,productiestoringeninsudanenonrusteninegyptedroegenbijaanhetwisselvallige verloopvandeprijs,welkeuiteindelijkrelatiefstabielbleef(tussende97,70dollarende103dollar). MetnamedetoegenomenAmerikaanseproductiezorgthalverwegeaprilvoordelaagsteprijsvan Q3:Eindaugustus,beginseptemberschootdeolieprijsomhoogtotmaarliefst116,60dollarpervat. DitkomthoofdzakelijkdoorhetescalerenvandesituatieinSyrië.Hetgebruikvanchemische wapenswasnietlangeruittesluiteneneenmogelijkingrijpendoordevslagvoordehand. Uiteindelijkzwaktederetoriekwatafentoeneruiteindelijkeenplanwasvoordevernietigingvan dezewapens,daaldedekoersweer.onderde100$zoudenweechternietmeerterechtkomen. WantveelLibischeproductieblijftoffline. Pagina4

5 Q4:Delaagsteprijsvanhetvierdekwartaal103,50$stondopdebordenop7november.Deprijs wastoengedaaldomdatmen,zoalseerderditjaar,opbasisvangoededatavreesdevoorhet afbouwenvandestimulusmaatregelendoordevs.uiteindelijkkwamditbesluitpasop18 december.deeconomievandevsstonderopdatmomentzogoedvoordatdeolieprijsnietmeer daalde.endoordelangzameentransparantemaniervantaperingsteegdeolieprijszelfsnaar112 dollarpervat.waarmeewehetjaarafsloten.gesprekkeneneenuiteindelijkakkoordmetiranzorgt inditkwartaalwelvoorvolatiliteitmaarnietvooreengroteprijsdalingofstijging.aangezienernog geenextraolieopdemarktkomt. *CushingisdeopslagplaatsvanWTIolieinhetmiddenvandeVS. Vooruitblik Analisten,geraadpleegddoorBloomberg,verwachteneenlagereprijsin2014dandegemiddelde prijsvan2013.namelijk105$versus108,7$.ditbaserenzijonderandereopdepublicatievanhet InternationaalEnergieAgentschap.ZijverwachtennamelijkdatdeproductievannietOPEClanden, met1,7miljoenvatenperdagharderzalgroeiendandevraagnaarolie.diezoumet1,2miljoen vatenmoetentoenemen.ookvandeopeclandenzelfwordteenaanzienlijkegroeiverwacht.al wordendaardekansenverschillendvaningeschat.libië,datmomenteelalsmeestonbetrouwbare productielandwordtgezien,zouinpotentieweer1,2miljoenvatenmoetenkunnentoevoegenaan demarktalszijterugkerennaardepeakvanvoordeoorlog.irakheeftdehoopuitgesprokenomvan 3miljoenvatennutegroeiennaar9miljoenvatenin2020enalsdeonderhandelingenslagenzou Iranerdezezomernogmakkelijk vatenbijkunnenverschepen.Mochtditallesgebeuren danishetnogmaardevraagofsaoedi Arabiëminderwilgaanverkopen.Zijzoudenvolgensexperts uitkunnenmeteenprijsvanomennabijde98$.detoekomstigeprijsisdusafhankelijkvande terugkeervanproductieindiverselanden. Pagina5

6 Kolen UitdebovenstaandegrafiekisoptemakendatdeprijsvankolenhierinNederlandhet1 e halfjaar flinkinprijsisgedaald.daarnaisdeprijs,o.a.doorstakingenenhetaantrekkenvandeeconomie, gestabiliseerd.arainbovenstaandegrafiekstaatvoordeaankomsthavensamsterdam,rotterdam enantwerpen. Vooruitblik Dekolenprijsvervolgtinditnieuwejaarweerdeoudetrendomlaagenzaktnaarongeveer86 dollar/ton.aanheteindevanvorigjaarwasernogsprakevanmogelijkeexportproblemenvankolen uitcolombia.deproducenteninditlandmoestenvoldoenaannieuweregelgevingvoorhetladen vanschepenper ,maardeinvesteringenomhieraantekunnenvoldoenliepenverachter opschema.deregeringheeftuiteindelijkbeslotenomuitstelteverlenenaandezeproducenten,om deexportnietingevaartebrengen.decolombianenmogeninmaarteninmeinaardestembuswat mogelijkzalleidentotnieuwestakingenenprotestenwaardoordekolenexportingevaarzou kunnenkomen.aangezienwe2013afslotenmeteencal14prijsrondde82$endecal15prijsnu86$ is,zoudeprijsnogwatkunnenzakken.omdatdegroeiuitchinaenindianietzosnelzalintredenen hetsluitenvanmijnentocheenbrugteverlijkt. Pagina6

7 Gas Dehoogstecal14prijszagenweuiteindelijktochnogop3decembertoendeprijsoplieptot27,70 euro/mwh.delaagsteprijs,26,15europermwh,zagenweeenaantalkerenditjaaro.aop20 februari,20augustusen29oktober.telkenswistenweditniveauniettedoorbreken.veelvande volatiliteitditjaaristeverklarendooronverwachtnoorsonderhoudofschommelingeninde EUR/GBPwisselkoers.Envoordeprijzenverderwegopdecurvedoorolienatuurlijk. Q1:Zoweldecal14alsdeDAprijzenzijnhetafgelopenjaarheelstabielgeweest.Natuurlijkgingde DayAhead(inhetvervolgafgekortmetDA)prijswelomhoogtoenhetlangkoudwas,devoorraden leegraaktenengazprommededeeldedatzijnietgenoeggaskondenleverenaanoost Europa. Hierdoormoesto.a.HongarijeterugvallenopDuitsgas.Ditzorgdevooreenenormespikeop12 maartvan36euro.maardespikeop26maartwaszowaarnoghogermet38,45europermwh. Dezespikewashetgevolgvanaanhoudendekoueneenstoringopdeeerderzobetrouwbare interconnector.depijpleidingtussendeukenbelgiëwerdgeplaagddooreenkapottecompressor. DezestoringeneninstabieleDAprijzenwerkendoorinderisicopremiesvoorcal14diedaardoorook stijgt. Q2:Hettweedekwartaalwerdgekenmerktdoorinjectieindevoorradendiedoordekoudewinter nognooitzoleegwaren.op14junikwamgasco*naarbuitenmeteennieuweperiodevan onderhoud.ditkeerzouer34mcmvandemarktwordengehouden.opmerkelijkdaarbijisdeduur vanhetonderhoud.datvolgensonzelaatsteinzichtenzouplaatsvindenvan1septembertot1april 2014.Hierdoorzoumeerdan7bcmnietbeschikbaarzijnindewinter.Decal14prijssteeghierdoor tot26,90europermwh.onderhoudswerkzaamhedenaano.a.deinterconnectorzorgtvooreeniets hogeredaprijsinjuni. Q3:Totaanseptemberkendenweweereenstabielprijsverloop.Voorradenlopenlangzaamvol.Tot inseptemberdecal14prijsoploopttot26,90.inlijnmetdeolieprijs.ookdedaprijzenlopenop Pagina7

8 maardatkomtdanweervoornamelijkdoorgrootsnoorsonderhoudaankollsnesvan12tot24 september. Q4:Aanhetbeginvanditkwartaalzittendevoorradenvollerdanverwacht.Tochlopendeprijzenin novemberopo.a.inlijnmetdeolieprijzen.daarnaastlijkthetspeelveldop5novembertezijn veranderddoormogelijkelngexportenvanafgate.hethelejaardoorkomteralnauwelijkslng naareuropaomdaterinaziësimpelwegmeervoorwordtbetaald.metdebevestigingvanlng exportendoorvitolmaaktdattradersderisicopremievoorq12014verhogen.dooreen stroomstoringbijormenlange,eennoorsproductieveld,isdetoevoernaarengelandsinds donderdag28novemberlager.hierdoorheefthetbritsesysteemmindergasaanbodenstijgende prijzen.ineuro sgaatdit,doordelagereeurot.o.v.debritsepond,nogwatharder.daarbijishet aanhetbeginvandemaanddecemberkouderdannormaalintegenstellingtotderestvande maand. *GASCOisdeNoorsenetwerkbeheerder,vergelijkbaarmetGTSinNederland. Vooruitblik PIRA,eenvandedooronsmeestgeraadpleegdebronnenvoordelangetermijn,verwachtdatde gasprijzenindezomerdalentotonderde24euro/mwh.tervergelijkingdehuidigeprijsvanjuni ligtrondde26europermwh.ofditdaadwerkelijkzalgebeurenhangto.a.hetkomendekwartaal vanhetweeraf.alsechtekouuitblijftdanzoudezeprijsweleensveeleerderopdebordenkunnen staan.zekeralsdenederlandseproductie,dievorigjaarpiekte,opniveaublijft. Losvanhetweerzalookdeolieprijseenrolblijvenspelen.Maardanmetnamebijdekwartalenwat verderopdecurve.verderin2014zienweookdekanstoenemendatnaastdekoreaanse kerncentralesookdejapanseweeropenzullengaan.hetgrootstedeelvanhetvolkisnogsteeds tegen.maarpremierabeheeft,gesteunddooreenonlangsverschenenrapport,aangegevendatde economienietzonderkan.hetaanzettenvandecentraleszalnietdirectleidentoteenimportvan LNGinEuropamaarzorgtermogelijkvoordatermeergasonzestoragesingaat.Onderanderede op1aprilteopenenbergermeerstorage.dievolgensonzeberekeningenalvervolzoumoeten zitten.maarditisnognietbevestigd. Lastbutnotleastmoetenwenogevenstilstaanbijdegeplandeonderhoudswerkzaamheden.De Norenhebbendewerkzaamhedenwatbeterverspreidoverhetjaardanvoorgaandejaren.Water toeleidtdaternualcapaciteitvandemarktwordtgehoudenendepeakproductieduslageruitvalt inq1.voorzoverernogsprakeisvaneenpiekisdathetgevalinseptember.maarookinjunials tevensdeinterconnectoreruitligt,vindterveelonderhoudplaats. Pagina8

9 Elektriciteit Hetjaarstartmeteenforsedalingalsgevolgvandenegatieveeconomischevooruitzichten,vandaar datdepeakprijsop7januarimet60,80europermwhalophethoogsteniveaustondvanhet afgelopenjaar.vervolgensbereikenweopdenederlandsemarkthetlaagstepuntindezelfde maandop31januari,daagsvoordatmerkelzichuitspreektvoorhetreddenvanhethuidigeco 2 systeem.delaagsteprijsvoorleveringindepeakurenis54,60europermwhenvoordebaseprijsis dat45,20europermwh.namerkel suitsprakenstijgtdeco 2 prijsenookdestroomprijs. DedalinginDuitslandinmaartisteverklarendoordedalingvandekolenprijsdieinhet1 e kwartaal 10dollarkwijtraakteneindmaartlijkttestabiliserenrondde92dollar(71Euro*). Veletraderszienindemogelijke marketfix voordeco 2 marktinbeginaprileenredensnel powertekopenvoordatdeco 2 rechtenduurderwordenendepowerprijshierdooroploopt.dit zorgtop28maartincombinatiemetdehogegasprijsvoordehoogstebaseprijsvanditjaar, namelijk50,25europermwh.indeweekvoordestemmingoverbackloadingdaaltdeprijs,om daarmeedehelevoorgaandestijgingongedaantemaken.watvolgtiseenrelatiefrustigeperiode metalleenwatvolatiliteitindemaandjuni,ditwasdoorhetgevolgvanhetoplopenvanzowelde CO 2 prijsalsdegasprijs.dielaatstesteegop14junivoorcal14nahetbekendmakenvanextra onderhoudaangasproductie eenhedeninnoorwegen. DeDuitseenBelgischeprijzenblijvendalentotaugustus,dooreendalendekolenprijsin combinatiemeteennegatieveoutlookvoordeeconomie.alsnadezomerblijktdatweuitde recessielijkentekomen,gaatookdestroomprijsweeromhoog.destijgingindeeersteweekvan Pagina9

10 septemberishetgevolgvanonzekerheidoverdetoekomstvansubsidiesvoorhernieuwbare energieinduitslandnadeduitseverkiezingenop22september.indeweekdievolgtwordt50%van deprijsstijgingweeringeleverd. VanafbeginnovemberzienwevervolgensdeprijzeninNederlandenBelgiëweeroplopen.Mede doordatdegasprijsweeroplooptendoorhetaantrekkenvandeeconomie.dekolenprijsblijftvoor spanningindemarktzorgen,dooreenaanbodoverschotwordtdeprijssteedslagerenbereiktop11 oktoberhetlaagsteniveauvan59,63europerton.indepowermarktisditookduidelijkzichtbaar, wanneerdebase enpeakprijswordenvergelekendanisteziendatdeprijsindepeakprijsmeer beweegtdandebaseprijs. *dewisselkoersop2aprilwas1,2818. Vooruitblik VergelekenmetdeDuitseprijzenzijndeNederlandseCal15baseprijzeninhetlaatstekwartaalvan hetafgelopenjaarflinkopgelopen.waardeduitseafnemersongeveereengelijkeprijsmogen betalen.ditwordthoofdzakelijkveroorzaaktdoordebeperktegrenscapaciteit.ditzorgtervoordat wijhierinnederlandzekerin2014nogvooreendeelvanonzeproductieafhankelijkblijvenvan gasgestooktecentrales.enjuistdegasprijsisflinkopgelopeninhetlaatstekwartaal.nouishetgoed mogelijkdatgasnogweerterugzaktnaareenniveaunetonderde26eurowatookeendalingvan depowerpijzenzoubetekenen.omdattevensdekolenprijsvoorcal15onderdrukstaat,lijkteen prijslaaginde43eurozekermogelijktezijn.eenverderedalinglijktineersteinstantieteworden gestoptdoorhetaantrekkenvandeeconomie.maartoevoegingenaanderenewableproductie, welkeop24december2013al51%vandeduitsevraagleverde,zoudendeprijsnogwatkunnen drukken.aangezienwindproductieflinkwordtgestimuleerd,behoortdittotdemogelijkheden. Natuurlijkwordenerookdiversenieuwekolengestooktecentralestoegevoegdaanhet productieparkwaaronderdecentraleindeeemshavenvanessent/rwe.devermoedelijke oplevertermijnispasnadezomerenmetenigevertragingzouhetzomaar2015kunnenzijnvoor datdezehelemaalonlineis.ditzitalgrotendeelsverwerktindefutureprijzendiedaaromin backwardationzijn.kolencentraleszijnimmersdemeestrendabelecentralesopditmomenten zorgendusvoorlagereprijzen.eenvertraagdeopleveringzoudeprijzenietskunnenlatenstijgen. Pagina10

11 Emissies DehoogsteprijsvoorCO 2 compensatiein2013noteerdenweaanhetbeginvanhetjaarnamelijkop 7januari.Vooreencertificaatmoesttoen6,96eurowordenweggelegd.Delaagsteprijsvan2013 zagenwenietveellaterop17april.endatwaseenkoersvan2,88eurovoorcal14en2,75voor cal13. Q1:Webegonnenditjaarnetalsin2012meteengigantischoverschotaancertificaten.Omdat plannenalsbackloading*maarnietvandegrondlijkentekomen,daaltdeprijsbijnaconstanttotdat AngelaMerkelop1februarihettijwisttekeren.Merkelzeiopeenpartijbijeenkomstdatzijachter deplannenvanhaarministervanmilieu,altmaier,staat.altmaierwildelastenvandeswitchnaar renewableenergievankernenergiebeterverdelenoverconsumentenenbedrijven.hiermeewilhij eenverdereprijsstijgingvoorconsumentenvoorkomen.ditalleszorgdevooreenstijgingvande DuitsestroomprijsendusvoorhetaankopenvanCO 2.Dateerderwasverkochtinde veronderstellingdatdeprijsnogverderzoudalen.indeloopvanfebruarilooptdeprijsoptotboven de5euroindehoopdatersnelkanwordengestartmetbijvoorbeeldbackloading.inmaartleidthet uitstelvaneenstemmingoverditonderwerptoteendalingvandeprijsnaarheteerderedieptepunt vannetbovendedrieenhalveeuro. Q2:Ookdemaandaprilbeginnenweweermethoopopdeintroductievanbackloading.Een'nee' bijstemminghieroverinheteuropeseparlementzorgtop16/17aprildatdeprijsdaalttotde laagsteprijsooitnamelijk2,88eurovoorcal14en2,75eurovoorcal15.analistenvanreuters verwachtendatdeprijsvoor2020nietmeerbovende5eurouitkomt.enbackloadingiswathen betrefteenonmogelijkehordegeworden.mededoordatertijdtekortvooris. Pagina11

12 Q3:Watvolgtiseenperiodevanwachten.Wachtenopnieuweplannenmaarvoornamelijkwachten opdeduitseverkiezingeneindseptember.wanthetisduidelijkdatmerkel,voordenieuwecoalitie bekendis,geendefinitievepositieinzalnemen.uiteindelijkstijgtdeprijstochietseerderdan verwacht.namelijkop4septemberalsblijktdathetaantalgratiscertificatendatdoordeeuwordt toegekendaandeindustrie5,7%lagerisdanverwacht. Q4:NadeDuitseverkiezingenvolgteenlangeperiodevanonderhandelenenalseruiteindelijkeen coalitiegevormdis,isdeimpactopco 2 certificatennihil.ookheeftheteuropeseparlementop10 decemberuiteindelijk'ja'gezegdtegenhetbackloadenvan900miocertificaten.deprecieze verdelingoverdejarenisnognietbekendmaaromdatdemarktditzagaankomenisdeprijs wederomonveranderd. *backloadingishetvandemarktafhoudenvancertificatenomdezeopeenlatertijdstipweertoe tevoegen. Vooruitblik Beginditjaarzaldevrijeallocatievancertificatenvan2013en2014vooreenverkoopdrukzorgen. InQ1wordentevensdedetailsrondombackloadingbediscussieerd.Hetuiteindelijkevoorstelligt danindeperiodefebruari aprilterinzageenhopelijkwordtdatdaninmeigeaccepteerdvoorde volgendeeuropeseverkiezingen.zodatdebackloadingvolumesvanafjuli/augustusvandete veilenvolumeskunnenwordenafgehaald.watvolgtzijnplannenvoordelangetermijn.de2020 doelstellingenwordendoordecrisisimmersalgehaald.backloadingvoorde2050doelenslechts eenplangerichtophetkopenvantijd.tijdommeerdefinitievemaatregelenalscancelationof strengeremaatregelenquauitstootteimplementeren.dezemaatregelenzijnnodigomhetdoel 80%reductievanuitstootin2050tehalen.Dezestructuralreformmeasuresstaandeeerste maandenvan2014ookopdeagendaenkunnendeprijsgaanbeïnvloeden.tweevandeze maatregelencancelleationenflexibeleveilingvolumeszijnuithet2030pakketgehaaldomzosnel mogelijktekunnenwordengeïmplementeerd.echterissnelinditperspectiefopzijnvroegstnade verkiezingeninmeidusalsnelnajaar2014.totdietijdblijfthetbijplannen.analistenvanpoint Carbonziendeprijsin2014oplopentot6euroenin8euroin2015.Mochtbackloadingcancellation wordendanzoudeprijsin2015zelfs10eurokunnenworden. Pagina12

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - september 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - september 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - september 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Inhoud

Voortgangsrapportage. Inhoud Voortgangsrapportage Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Algemeen... 2 3. Energiestromen... 2 4. Inzage energieverbruik... 3 5. Conclusie... 4 6. Maatregelen... 4 7. Aanbevelingen... 5 Voortgangsrapportage 5 maart

Nadere informatie

Zie wiki.essent.nl/confluence/display/b2bmcnieuws voor meer informatie.

Zie wiki.essent.nl/confluence/display/b2bmcnieuws voor meer informatie. ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Beurzen zijn hard gestegen door lichte economische groei. AEX 401,20 391,6 408,8 380,6 USD per EUR 1,3706

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Vorige keer. Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 462.9 449,3 507,8 376,3. USD per EUR 1,101 1,132 1,393 1,053

Vorige keer. Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 462.9 449,3 507,8 376,3. USD per EUR 1,101 1,132 1,393 1,053 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 462.9

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 AEX is jaarwinst kwijt. Chinese overheid kan niet voldoende ingrijpen.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

opkopen van staatsobligaties door Draghi. Gelukkig heeft Oekraïne weer geld over gemaakt. Hierdoor daalde gas flink donderdag.

opkopen van staatsobligaties door Draghi. Gelukkig heeft Oekraïne weer geld over gemaakt. Hierdoor daalde gas flink donderdag. ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macro- economisch AEX 496.30 499.40 507,8 376,3 USD per EUR 1. 1023 1.0970 1,393 1,053 Olie Brent ($) Front month 49.91

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - april 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - april 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - april 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Zie wiki.essent.nl/confluence/display/b2bmcnieuws voor meer informatie.

Zie wiki.essent.nl/confluence/display/b2bmcnieuws voor meer informatie. ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Afbouw van stimulus in VS zorgt voor daling op beurzen wereldwijd. AEX 382,1 392,3 408,8 380,6 USD per

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 27-9-2012

Energie Marktinformatie 27-9-2012 1 Marktvisie Nu Vorige Verwachting Hoogste Laagste week komende 2012 2012 week Macro-economisch AEX USD per EUR Op de beurs maakt men zich weer zorgen over Spanje waar de rente is opgelopen tot boven de

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Vorige keer. Chinese overheid grijpt in, Grieken kwakkelen door.

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Vorige keer. Chinese overheid grijpt in, Grieken kwakkelen door. Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Chinese overheid grijpt in, Grieken kwakkelen door. AEX 490,3

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Rustige periode rond Kerst, licht dalende markten AEX 428.5 428.5 507.8 376.3 USD per EUR 1.091 1.091 1.393 1.053

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 29-7-2014

Energie Marktinformatie 29-7-2014 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Extra sancties tegen Rusland. AEX 404,70 406,10 419,7 380,6 USD per EUR 1,343 1,353 1,393 1,349 Olie Brent

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 13-1-2015

Energie Marktinformatie 13-1-2015 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Wel of geen stimulus, dat is de vraag. AEX 420,9 408,4 431,8 376,3 USD per EUR 1,179 1,188 1,393 1,179

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 20-5-2014

Energie Marktinformatie 20-5-2014 ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Speculatie dat de ECB mogelijk op monetaire verruiming overgaat, krijgt de koersen niet in beweging. Laagste 2014 AEX

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - februari 2013

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - februari 2013 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - februari 2013 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 22-4-2014

Energie Marktinformatie 22-4-2014 ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Beurzen herstellen van sale technologieaandelen en voorlopige vrede in Oekraïne. AEX 396,9 395,0 409,0

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 16-12-2014

Energie Marktinformatie 16-12-2014 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Eindejaarsrally blijft uit. AEX 394,1 427,3 431,8 376,3 USD per EUR 1,249 1,232 1,393 1,228 Olie Brent

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Grieken drukken de koers, Chinezen laten hem weer stijgen. AEX 505,6 507,8 507,8 376,3 USD per EUR 1,072

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten.

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Economische groei eurozone nog verrassend goed. AEX 443.76

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 27-1-2015

Energie Marktinformatie 27-1-2015 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch AEX loopt flink op na publicatie maatregelen ECB. Data uit VS bepalen of dit de top wordt. AEX 455,1

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 25-3-2014

Energie Marktinformatie 25-3-2014 ja 1 Marktvisie Macro-economisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Herstel beurzen na val door Oekraïne zet door. Chinese, Europese en Amerikaanse cijfers houden groei beperkt.

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Renteverhoging FED zeer waarschijnlijk AEX 448.5 469.5 507.8 376.3 USD per EUR 1.084 1.056 1.393 1.053 Olie Brent

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Chinese beurs zakt op een dag 8,5%. AEX 482,58 501,8 507,8 376,3 USD per EUR 1,107 1,101 1,393 1,053

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 21-10-2014

Energie Marktinformatie 21-10-2014 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Slechte economische cijfers en vooruitzichten laten markt dalen. AEX 384,4 391,3 419,7 376,3 USD per EUR

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Stemt Tsipras toch nog in? AEX 477,4 495,1 507,8 376,3 USD per EUR 1,118 1,122 1,393 1,053 Olie Brent

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Chinese overheid grijpt in, Grieken kwakkelen door. AEX 490,3 465,3 507,8 376,3 USD per EUR 1,103 1,109

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 11-3-2014

Energie Marktinformatie 11-3-2014 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macro-economisch Beurzen met lage omzetten licht lager. AEX 393,0 393,5 409,0 380,6 USD per EUR 1,387 1,374 1,387 1,349

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 11-12-2012

Energie Marktinformatie 11-12-2012 1 Marktvisie Macro-economisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2012 Laagste 2012 De Europese Centrale Bank verwacht dat de Europese economie in 2013 gaat krimpen. Desondanks gaat de eindejaarsrally

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Beurzen wereldwijd omlaag in reactie op dalende olieprijs AEX 420.7 448.5 507.8 376.3 USD per EUR 1.099 1.084 1.393

Nadere informatie

Vorige keer. AEX terug bij laagste punt dit jaar. AEX 411.60 424.54 507,8 376,3. USD per EUR 1.124 1.119 1,393 1,053

Vorige keer. AEX terug bij laagste punt dit jaar. AEX 411.60 424.54 507,8 376,3. USD per EUR 1.124 1.119 1,393 1,053 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch AEX terug bij laagste punt dit jaar. AEX 411.60 424.54

Nadere informatie

60 1-3-2014 1-6-2014 1-9-2014

60 1-3-2014 1-6-2014 1-9-2014 Energiemarktanalyse Powerhouse week 33 voor vakblad Groenten & Fruit Olie 120 Olie (volgende maand) 110 100 102,56 Prijs/vat 90 80 76,76 70 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week De Brent-olieprijs

Nadere informatie

Macro-economie. Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse

Macro-economie. Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Macro-economie Afgelopen week Het ADP-rapport, wat inzicht in de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de VS geeft, was dusdanig goed dat iedereen

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg Okja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Euro onder druk door mogelijk rente besluit FED AEX 464.5 465.5 507,8 376,3 USD per EUR 1,066 1,094 1,393 1,053

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 Arnold Maassen Holding BV Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 G.R.M. Maassen 24-10-2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1 en 2... 3 2.1 Voortgang in relatie tot reductiedoelstellingen....

Nadere informatie

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 Voorzitter, Vandaag voeren wij een bijzondere debat. Later zullen wij hier waarschijnlijk op terug kijken en ons realiseren dat wij vandaag grote stappen

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Hoe ziet de werkelijke economische situatie in China eruit? AEX 499.40 482,58 507,8 376,3 USD per EUR

Nadere informatie

CO2 Prestatieladder 2014

CO2 Prestatieladder 2014 CO2 Prestatieladder 2014 Brouwers Holding BV en daarmee de bedrijven Adhetec BV en Pro-Emium BV hebben de doelstelling om te voldoen aan niveau één, twee, drie, vier en vijf van de CO2 Prestatieladder

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 20-1-2015 Meer informatie? Bel uw Account Manager of het CCC op 0900 6009600

Energie Marktinformatie 20-1-2015 Meer informatie? Bel uw Account Manager of het CCC op 0900 6009600 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch De markt heeft stimulus intussen ingeprijsd. AEX 437,5 420,9 431,8 376,3 USD per EUR 1,159 1,179 1,393

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 21-1-2014

Energie Marktinformatie 21-1-2014 ja 1 Marktvisie Macro-economisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Dankzij meevallende indicatoren in de VS en Europa en een geldinjectie in China zijn de beurzen weer verder

Nadere informatie

Zie www.essent.nl/grootzakelijk voor meer informatie.

Zie www.essent.nl/grootzakelijk voor meer informatie. ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Bankaandelen stuwen beurzen verder omhoog. AEX 399,8 404,0 399.6 USD per EUR 1,3610 1,373 1,358 Olie Brent

Nadere informatie

Marktanalyse Powerhouse

Marktanalyse Powerhouse Voorraadtoename neemt af, hoop op hogere prijzen neemt toe. Afgelopen week De afgelopen week zagen we weer forse schommelingen in de olieprijs. De markt wordt omhoog geduwd door hedgefunds die massaal

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 17-2-2015

Energie Marktinformatie 17-2-2015 ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 14/15 Opstandig Griekenland en onrust Oekraïne hangt boven de markten. Laagste 14/15 AEX 462,8 452,05 455,1 376,3 USD per

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Griekenland en IMF drukken de koersen. AEX 472,3 487,6 507,8 376,3 USD per EUR 1,128 1,098 1,393 1,053

Nadere informatie

Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 1 Olie (volgende maand) 1 Prijs/vat 9 8 82,4 7 65,54 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week OPEC secretaris-generaal Abdullah al-badri liet

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch AEX iets omhoog en kabbelt voort. AEX 440.1 438.80 507,8 376,3 USD per EUR 1.136 1.124 1,393 1,053 Olie

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 13-5-2014

Energie Marktinformatie 13-5-2014 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch De beurzen zijn wereldwijd positief gestemd. AEX 404,8 397,4 409,0 380,6 USD per EUR 1,376 1,392 1,393

Nadere informatie

Licht op energie (2014 - januari)

Licht op energie (2014 - januari) Licht op energie (2014 - januari) Macro-economische ontwikkelingen De AEX heeft op de laatste handelsdag van 2013 evenals veel andere handelsbeurzen de hoogste stand in 5 jaar bereikt. Het optimisme onder

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 27-5-2014

Energie Marktinformatie 27-5-2014 ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Uitslag verkiezingen Oekraïne creëerde een positieve stemming voor deze rustige beursweek. AEX 406,80 401,50

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 23-09-2014 Meer informatie? Bel uw Account Manager of het CCC op 0900 6009600

Energie Marktinformatie 23-09-2014 Meer informatie? Bel uw Account Manager of het CCC op 0900 6009600 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch PMI s bevestigen negatieve vooruitzichten. AEX 420,10 417,60 421,6 380,6 USD per EUR 1,287 1,293 1,393

Nadere informatie

Zie http://www.essent.nl/content/grootzakelijk/index voor meer informatie.

Zie http://www.essent.nl/content/grootzakelijk/index voor meer informatie. ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Markten omlaag, wederzijdse sancties oost en west. AEX 396,65 395,95 419,7 380,6 USD per EUR 1,385 1,342

Nadere informatie

Periodieke rapportage CO2 Rapportage eerste halfjaar 2014. Periode 1 januari t/m 30 juni 2014

Periodieke rapportage CO2 Rapportage eerste halfjaar 2014. Periode 1 januari t/m 30 juni 2014 Periodieke rapportage CO2 Rapportage eerste halfjaar 2014 Periode 1 januari t/m 30 juni 2014 Hardinxveld 15 juli 2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Basisgegevens... 3 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

CO 2 - Footprint Bedrijventerrein Lorentz I & II te Harderwijk

CO 2 - Footprint Bedrijventerrein Lorentz I & II te Harderwijk CO 2 - Footprint Lorentz I & II te Harderwijk Periode: 211-213 Datum: 24-1- 214 Versie: 2 1 Inhoudsopgave Inleiding CO 2 - Footprint 211 CO 2 - Footprint 212 CO 2 - Footprint 213 Vergelijk Totalen Ambitie

Nadere informatie

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2 4.B.2 Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3 Evaluatie 1 e halfjaar 215 & Monitoring doelstellingen 215 scope 1 en 2 Van Steenis Geodesie BV Ringveste 7b 3992 DD HOUTEN Van Steenis Geodesie BV Duurstedeweg

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2015

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2015 Arnold Maassen Holding BV Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2015 G.R.M. Maassen 2-9-2015 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1 en 2... 3 2.1 Voortgang in relatie tot reductiedoelstellingen....

Nadere informatie

Energie meetplan 2019-2024. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Energie meetplan 2019-2024. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Energie meetplan 2019-2024 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging Aartsdijkweg 45 5 Scope 1 emissies 5 Scope

Nadere informatie

Licht op energie (2014 - februari)

Licht op energie (2014 - februari) Licht op energie (2014 - februari) Macro-economische ontwikkelingen Beleggers halen hun geld terug uit opkomende economieën nu het opkoopprogramma van schuldpapier in de Verenigde Staten verder wordt ingeperkt.

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Boeren met energie. 11 November 2010

Boeren met energie. 11 November 2010 Boeren met energie 11 November 2010 Wat doen wij? Ontwikkelen projecten energie uit biomassa Opzetten expertisecentrum energie uit hout droogtechnieken stookgedrag rookgasmetingen rookgasreiniging Ontwikkelen

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch De AEX stijgt boven de 500 punten. AEX 500,2 497,5 498,7 376,3 USD per EUR 1,095 1,059 1,393 1,053 Olie

Nadere informatie

Marktanalyse Powerhouse

Marktanalyse Powerhouse Tegengestelde berichten op de oliemarkt. Afgelopen week Tegengestelde berichten op de oliemarkt deze week zorgen dat de prijs nauwelijks is veranderd. De topman van Schlumberger (een grote partij voor

Nadere informatie

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER 2013

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER 2013 MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER 2013 Auteur René Speelman Versie 1.0 Plaats Vianen Kenmerk WEGWIJZER Versie informatie Versie Datum Bijzonderheden Auteur 1.0 November 2014 René Speelman, manager

Nadere informatie

Style and sofistication

Style and sofistication Keuze van de brandstof Style and sofistication De verhouding van de energieverbruikskosten zijn: Aardgas 0,049 /kwh Pellets 0,062 /kwh Kerosene 0,074 /kwh LPG 0,099 /kwh Kolen 0,099 /kwh Elektriciteit

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 8-11-2012

Energie Marktinformatie 8-11-2012 1 Marktvisie Macro-economisch AEX USD per EUR Olie Brent ($) Front month Elektra (EUR/MWh) Cal 13, base, NL Cal 13, peak, NL Gas (EUR/MWh) Cal 13 Day Ahead Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 1-7-2014

Energie Marktinformatie 1-7-2014 ja 1 Marktvisie Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Macroeconomisch Beurs maakt pas op de plaats na 3% krimp economie VS. AEX 414,30 415,40 419,7 380,6 USD per EUR 1,365 1,357

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch De kranten hier hebben de focus op Griekenland, maar de Chinese beurs levert 30% in. AEX 465,3 477,4

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2013-2015 Conform niveau 3 op de -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Doelstellingen... 4 3 Planning meetmomenten... 5 3.1. Vestiging Koudekerk aan de Rijn... 5 Scope

Nadere informatie

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER H1 2013

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER H1 2013 MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER H1 2013 Auteur René Speelman Versie 1 Plaats Vianen Kenmerk WEGWIJZER Versie informatie Versie Datum Bijzonderheden Auteur 1 Status 2 september (toegevoegde management

Nadere informatie

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren Inspiratie voor de avond Marc Londo, ECN Beleidsstudies Alkmaar 1 april 2015 www.ecn.nl Boodschappen 1. De energiehuishouding verandert, en daar zijn

Nadere informatie

Energiemanagementplan

Energiemanagementplan Energiemanagementplan CO 2 -prestatieladder Het Veldwerkbureau B.V. Niveau 3 Auteur(s): De heer G.R. Hartkamp De heer J.A. Möller Versie 2.0 17 december 2013 Definitief rapport Inleiding Binnen ons Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder

Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder CO 2 -prestatieladder Van Oostrum Westbroek B.V. Niveau 3 Auteur(s): T. Meerkerk, CO2-functionaris, Van Oostrum Westbroek B.V. M. de Lange, extern

Nadere informatie

De waarde van het BBP Onderzoek naar de consumptie van energie

De waarde van het BBP Onderzoek naar de consumptie van energie De waarde van het BBP Onderzoek naar de consumptie van energie Geschreven door: Lesley Huang en Pepijn Veldhuizen Vakken: Economie School en klas: Scholengemeenschap Were Di, vwo 6 Begeleider: De heer

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 11-10-2012

Energie Marktinformatie 11-10-2012 1 Marktvisie Macro-economisch AEX Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2012 Laagste 2012 De IMF heeft de globale groeiverwachting voor 2012 en 2013 naar beneden bijgesteld. 326,8 327,5 339 281

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Jeroen de Joode Schaliegasbijeenkomst provincie Noord-Brabant s-hertogenbosch, 27 september 2013 www.ecn.nl Hoofdboodschap Rol gas in NL energiesysteem

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 25-01-2016 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Amsterdam: energie neutrale stad!

Amsterdam: energie neutrale stad! Amsterdam: energie neutrale stad! 20 april 2009 Inhoud: - Aanleiding - Ambities - Aanpak -Case Kolen voor elektriciteit Klimaatverandering Grondstoffen: olie 2a Ons gas raakt op: Zes probleem kenmerken

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 11-11-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 19-08-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Premietabel Collectiviteit : NIP

Premietabel Collectiviteit : NIP Betaaltermijn: Maand Premies Basisdekking Avéro Achmea Vrijwillig eigen risico per verzekerde per jaar 0,00 100,00 200,00 300,00 400,00 500,00 Basisverzekering Natura 98,50 94,80 91,10 87,40 83,70 80,00

Nadere informatie

2012 H1. Het eerste half jaar EMVI H1 2012. Jaargang 2 NR. 4 08-10-12

2012 H1. Het eerste half jaar EMVI H1 2012. Jaargang 2 NR. 4 08-10-12 Het eerste half jaar 2012 H1 EMVI H1 2012 Jaargang 2 NR. 4 08-10-12 Het eerste half jaar Op 23 januari van dit jaar heeft Baggerbedrijf de Boer B.V. haar CO₂-certificaat behaald. Inmiddels zijn we alweer

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 30-8-2012

Energie Marktinformatie 30-8-2012 1 Marktvisie Macro-economisch AEX USD per EUR Olie Brent ($) Front month Elektra (EUR/MWh) Cal 13, base, NL Cal 13, peak, NL Gas (EUR/MWh) Cal 13 Day Ahead Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

CO 2 Voortgangsrapportage 2014

CO 2 Voortgangsrapportage 2014 CO 2 Voortgangsrapportage 2014 Akkoord Directie:.. Datum:... 30 september 2014 Inhoud voortgangsrapportage 2014 1. Directieverklaring 2. Organisatie a. Rapporterende organisatie b. Verantwoordelijke personen

Nadere informatie

20140813.v2 2014 Q1/Q2

20140813.v2 2014 Q1/Q2 2014 Voortgang CO2-prestatieladder 2014 OFS heeft, samen met OFN, in het begin van niveau 5 bereikt op de CO 2 -prestatieladder. Dit is de hoogst haalbare trede op de ladder. Zoals gebruikelijk blikken

Nadere informatie

Tabellenbijlage. Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052

Tabellenbijlage. Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052 Tabellenbijlage Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052 Verantwoording Dit rapport is de tabellenbijlage bij de Nationale Energieverkenning 2014 verschenen

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder?

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? Programma elektrisch rijden Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? André de Boer Senior Adviseur Vervoersmobiliteit Verantwoordelijk voor uitvoering tactisch en strategisch wagenparkbeheer. Operationeel

Nadere informatie