DE GROOTE KLOK. Periodiek van De Groote Societeit opgericht Inhoud. Jaargang 2015, juni, nummer Column van de President-directeur.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE GROOTE KLOK. Periodiek van De Groote Societeit opgericht 1802. Inhoud. Jaargang 2015, juni, nummer 6. 3. Column van de President-directeur."

Transcriptie

1 DE GROOTE KLOK Periodiek van De Groote Societeit opgericht 1802 Inhoud 3. Column van de President-directeur. 5. Heifer een moeilijk woord, een mooi project. 7. Installatie nieuwe leden. 10. Sixtijnse kapel. 11. Ruimte voor de rivier. 14. Een reis naar Letland en Estland. 18. Uit 'Geschiedenis van Zwolle' (9). Jaargang 2015, juni, nummer 6

2 Colofon De Groote Klok is een uitgave van de Groote Sociëteit, Koestraat 8, 8011 NK Zwolle. Tel Bankrekeningnummer sociëteit NL25RABO De Groote Klok verschijnt 10 maal per jaar in een oplage van 350 exemplaren. Directie President-directeur drs. G.G. Callenbach Wipstrikpark 31, 8025 CB Zwolle, tel Directeur-secretaris drs. R.V. van den Berg Grote Beukelaer 1, 8141 BM Heino, tel Directeur-thesaurier R. L.C. Conradi RA Potmarge 21, 8032 LC Zwolle, tel Directeur-exploitatie A. Rigter Zwette 6, 8032 XM Zwolle, tel Directeur-verenigingszaken drs. A. van den Berg Van 's-gravesandelaan 2, 8024 DP Zwolle, tel adres: / website: Kasteleins Mw. Godelieve Overbeeke Bloemstraat 6, 8012 VN Zwolle, tel Mw. Marit van Raalte-Lageveen Trompstraat 65, 8023 FN Zwolle Redactie Steven ten Veen (hoofdredacteur) Ronald van den Berg (productie) Louis van Daalen Dirk Hilarides Jacques Hovius Cees Meijntjes Postadres: Koestraat 8, 8011 NK Zwolle / adres: Tekstbijdragen (bij voorkeur gedigitaliseerd) aanleveren door te mailen of te sturen naar bovenstaand adres. De redactie beslist over de inhoud van de Groote Klok en kan wijzigingen in teksten aanbrengen of bijdragen niet plaatsen. Foto s moeten digitaal worden aangeleverd in hoge resolutie (niet verkleinen!) en graag voorzien van bijschrift. Voor advertenties kan contact worden opgenomen met de directeur-secretaris. Uiterste inleverdatum kopij volgend nummer: 25 augustus

3 Column van de President-directeur Wij zijn onze eigen ambassadeurs In mei hebben directieleden, samen met John van Boven en Jur Zandbergen, een erg inspirerend gesprek gehad met zeven mannen van rond de veertig die geen lid zijn van de Groote Sociëteit. Graag wil ik deze column hieraan wijden. We hebben twee hoofdlijnen kunnen vaststellen die ik hieronder uitwerk. Deze niet-leden vinden de sociale component meer bepalend en interessant dan de soort activiteiten. Die komen later vanzelf wel. Onze sociëteit als Heerenclub heeft voor hen bestaansrecht. Allereerst de sociale component. Zij vinden dus hetzelfde belangrijk als eigen leden noemden bij de brainstormsessies. Ze verwachten gelijkwaardigheid te voelen, ongeacht leeftijd of maatschappelijke positie. Plezierige omgangsvormen geven ruimte en voelen als een warme deken. Ook, of juist, in een goed gesprek kan gein doorklinken. Een groot voordeel zien ze in ons sociale netwerk en dat er geen eisen worden gesteld wat betreft aanwezigheid. We hoeven geen goed doel na te streven. De Sociëteit kan de betekenis hebben van een kroeg, maar met vanzelfsprekende waarborging van de vertrouwelijkheid. Van goede activiteiten zeggen zij: Die komen vanzelf wel als we ons hier thuis voelen. Voor hen is het wel van groot belang dat we activiteiten differentiëren naar interesse, leeftijd en tijdstip. Hun advies in dezen: interesseer poten tiële leden meer door onze waarden te benadrukken: dat zijn onze sterkten. De tweede verrassing voor ons was hun visie op een Heerenclub. Deze kan (en dat willen zij ook) traditie in een eigentijdse (dat wel) setting doorgeven. Een zekere mate van exclusiviteit heeft waarde mits die niet als elitair wordt beschouwd. Gelijkgestemdheid (zij kwamen zelf met dat woord) zien ze als een goede basis voor een prettige omgang met elkaar. In deze sfeer willen ze de verhalen horen van oudere leden (mits daarover niet gepocht wordt). Gelijkwaardigheid en gelijkgestemdheid bieden overigens ruimte om eventuele pochers daarmee te confronteren. Exclusiviteit houdt vanzelfsprekend in dat niet iedereen lid kan worden. Dat een voordracht door twee leden voldoende is, geeft de betekenis aan van vertrouwen: zowel vertrouwen in de voorgedragene als vertrouwen in de voordragers bij andere leden. Waarom zou je niet wachten met een lidmaatschap van een sociëteit tot na je pensionering? Door op jongere leeftijd lid te worden van een sociëteit wordt die vereniging een kraamkamer voor je toekomst: een gedeeld verleden verdiept je gezamenlijke toekomst. Terug naar activiteiten: die zijn niet onbelangrijk wanneer je eenmaal lid bent. Het is plezierig wanneer leden hun ideeën voor nieuwe activiteiten niet zelf hoeven uit te werken, maar gefaciliteerd worden door de organisatie van vereniging. Leden brengen het wat in, de Sociëteitscommissie kan zorgen voor kwaliteit van het hoe. Een uitgesproken zwak punt noemen de niet-leden dat de Groote Sociëteit weinig bekend is in Zwolle. Wij, leden, brengen onze kwaliteit te weinig over het voetlicht. Die bekendheid is heel simpel te vergroten door meer gebruik te maken van ons recht tot introductie. Niet alleen bij de borrel, maar ook, misschien zelfs juist, bij die activiteiten die al erg goed lopen: die hebben kennelijk wervende kracht Wat we horen van onze jongere leden wordt door de niet-leden bevestigd: als een sociëteit een bijdrage levert aan de balans tussen werk gezin - ontspanning dan heeft die een meerwaarde; niet alleen voor de leden maar ook voor hun partners en andere gezinsleden. We hebben nog meer cadeautjes gekregen in de sfeer van aanbevelingen. Die werken we verder uit. Bij de extra ALV, 25 september 2014, zal dat leiden tot een set voorstellen en plannen. Noteer nu vast deze datum. In mijn septembercolumn ga ik op deze punten nader in. Dan beschrijf ik ook op welke manier we tot conclusies komen. Tot slot: de reden om deze column Wij zijn onze eigen ambassadeurs te noemen is ieder nu ongetwijfeld duidelijk. Gégé Callenbach, president-directeur BURGERLIJKE STAND Nieuwe leden De heer drs.h.g.f. Brussen Voordrachten De heer W.E.H. Kamphuis (Wim) ( ), Wipstrikkerallee 75, 8023 DV Zwolle. De heer Kamphuis is directeur van WK-Invest. Voorgedragen door de heren Mengelberg en Tjabbes. De heer Ir. J.G. Vermeiden (Jacques) ( ), Ridderstraat 42, 8061 GK Hasselt. De heer Vermeiden is ontwerper/multiphysics. Voorgedragen door de heren A. van den Berg en H. Oving. Opzeggingen Geen LEDENCOMMISSIE Jur Zandbergen (voorzitter); , Otto Cazemier; ; Maarten Storm; ; Ruurd Tjallema; ; 3

4 PROGRAMMA juni - september 2015 Bijzondere activiteiten maandag 22-jun Golfdag Groote Sociëteit 2015 Olivier ten Doeschate l-j Arno Blokland, Hans Koppendraaier vrijdag 26-jun Varen in de Zwolse Grachten Hans Harms l-j vrijdag 26-jun Haringparty Directie l-j vrijdag 3-jul Dispuut Bas Dane l-j Na de zomer donderdag 24-sep Dames Golfmiddag; Ingrid Kuitert voor de damespartners van de leden; Ommen, Hooge Graven vrijdag 25-sep Laatste vrijdag maaltijd Directie l-j vrijdag 30-okt Bedrijfsbezoek aan BMW Hans Harms l-j vrijdag 30-okt Laatste vrijdag maaltijd Directie l-j donderdag 19-nov Najaarslezing Hans Harms l-p Ruslands actuele geschiedenis zondag 29-nov Sinterklaasfeest Clubs maandag elke Biljarten Wim Bleeker Overige activiteiten vrijdag elke Vrij bridge,biljarten, schaken vrijdag elke Vrijdagborrel Let op!! opgave òf : òf op inschrijflijst publicatiebord òf bij coördinator l- lid; p- partner c.q. introducee; j/n opgav ja/neen l-lid; p -partner of introducee; j/n opgave ja / neen De agenda staat ook op onze website SOCIËTEITSCOMMISSIE John van Boven; voorzitter/secretaris; ; Hans Harms; lid; ; Eric Hendriksen; lid; ; Bert Klaver; lid; ; 4

5 Heifer, een moeilijk woord, een mooi project Een moeilijk woord, dat heifer. De uitspraak is al lastig omdat zowel he fer als haifer wordt gezegd. In het Nederlands betekent het vaars. Het is zeker dat dit een rund is. Maar ook de interpretatie kan verschillen. Gewoonlijk wordt internationaal een rund bedoeld in haar eerste draagperiode van negen maanden, dus tot de leeftijd van ongeveer twee jaar, want op die leeftijd kalven de meeste koeien voor de eerste keer. In Nederland bedoelen we met een vaars meestal een rund dat in de leeftijd is van de eerste keer afkalven tot de tweede keer afkalven, dus een dier dat in de eerste lactatie maar in de tweede dracht zit. Heifer International is minder ingewikkeld. Het is een in de USA in 1944 opgerichte non-profit organisatie met als doelstelling armoede en honger in landen met een slechte economie, dus meestal ontwikkelingslanden, te bestrijden. Oorspronkelijk gebeurde dit door een hoogdrachtige vaars ofwel een heifer te schenken aan een geselecteerde familie in een uitgekozen land. Uiteraard moest de familie over een klein stukje land beschikken en werd onderricht gegeven in de verzorging van een rund. Voorts was een voorwaarde dat, in geval van melkvee, het eerste vaarskalf, dus een toekomstige melkkoe, geschonken moest worden aan een andere geselecteerde familie. Eigenlijk een heel mooi project. Maar een koe is een ingewikkeld dier. De verzorging eist nogal wat kennis anders geeft de koe onvoldoende melk. Een voorwaarde voor een blijvende melkproductie is de geboorte van een kalf, liefst één keer per jaar. Maar een iets langere periode, tot ongeveer een half jaar extra, mag ook maar zeker niet veel langer omdat de koe anders geen melk blijft produceren. En juist dat drachtig worden is vaak lastig. Je moet goed kijken om een zogeheten tochtigheid te kunnen zien. Bij een slechte voeding kan dat lastig zijn en bij een slechte conditie laten de resultaten van de dracht vaak te wensen over. En dan heb je uiteraard nog een stier of sperma nodig. Ook niet altijd even gemakkelijk in ontwikkelingslanden. Een regelmatige melkproductie, een voorwaarde om langdurig voldoende melk te produceren, is ook niet altijd eenvoudig te realiseren. Geen of te weinig voer resulteert in een daling van de melkproductie. Dus moet je extra voer geven in de vorm van reservehooi of krachtvoer. Als je dat niet doet zakt de melkproductie met als uiterst vervelende consequentie dat, bij weer voldoende voer, de melkproductie niet meer naar een goed niveau stijgt. Dit is een basisregel in koeienvoeding. Maar in ontwikkelingslanden is vaak geen krachtvoer of reservevoedsel aanwezig of het wordt als te duur ervaren. Kortom: het klinkt mooi om in zo n heifer project een koe te geven maar de resultaten zijn vaak wat teleurstellend. In de Kaukasus heb ik, bij een bezoek aan Heifer International Georgie, gezien dat het vaarzenproject niet goed liep, maar de organisatie had, gelukkig tijdig, haar koers gewijzigd en was wel succesvol in de doelstellingen van een biggen- en kippenproject en een project met toeristische trektochten met paarden door de Kaukasus. Flexibiliteit en creativiteit is dus belangrijk. Maar het ene land is het andere niet. In Rwanda was en is het heifer project zeer succesvol, zoals ik in 2014 heb gezien. Daar is in 2000 gestart, ook kleinschalig, met het geven van heifers aan een beperkt aantal boeren. De president van het land, Paul Kagame, heeft in 2006 dit idee ondersteund met het Girinka project, het zogenaamde 1 koe per familie programma waarbij nu ongeveer gezinnen een koe hebben gekregen.in dit project wordt eveneens het eerste vaarskalf aan een andere familie geschonken. In het straatarme Rwanda worden dergelijke giften hoog gewaardeerd en is een dergelijk gebaar de basis van hechtere sociale contacten. Dat is in een land met de genocide van 1994 heel belangrijk. Voor de families met weinig inkomsten maar wel vaak met veel kinderen is zo n koe toch van groot belang. Ontwikkelingsprojecten mislukken weleens maar een koerswijziging kan tot verrassende resultaten leiden. En dergelijke projecten kunnen ook de aanleiding zijn tot grote succesvolle projecten. Maar een goede en consistente begeleiding, zoals in Rwanda, is de sleutel tot succes. JAN SOL Eindexamen master klassiek piano in De Groote Zaal op dinsdag 7 juli 2015 Pieter van Delden tweede jaars ARteZ Conservatorium student, master klassiek piano zal zijn eindexamen afsluiten met een eindconcert in onze Groote Zaal. Uiteraard in aanwezigheid van de examencommissie. Pieter is student klassiek piano en zal samen met een zanger (tenor), violist en een cellist dit eind-concert geven. Pieter heeft ons gevraagd om zijn eindexamen in onze Groote Zaal te mogen doen vanwege de juiste akoestiek voor kamermuziek. Uiteraard waren Directie en Sociëteitscommissie bereid om hieraan medewerking te verlenen. En u, als lid van de sociëteit kunt er bij zijn! Eventueel in gezelschap van uw partner. Aanmelding is verplicht. Er is een limiet voor de aanwezigheid bij dit examen van 10 leden (excl. partners.) Aanmelden (aantal pers. vermelden a.u. b.) uitsluitend via of telefonisch bij Bert Klaver Uw aanmelding wordt bevestigd. Aanvang eindconcert: uur (kom op tijd, inloop vanaf uur). Er worden werken gespeeld van Brahms, Debussy, Poulenc en Rachmaninoff. Na het concert gaat de examencommissie uiteraard in conclaaf en daarna krijgt Pieter de uitslag van zijn examen. We hopen een drankje met hem te kunnen drinken. Van harte welkom bij dit bijzondere evenement! Bert Klaver, Sociëteitscommissie 5

6 Varen in de Zwolse Grachten De sociëteitscommissie heeft een drietal sloepjes gereserveerd voor een boottochtje van een uur door de Zwolse grachten. De sloepjes worden elektrisch aangedreven en we moeten zelf voor de bemanning zorgen. Zeven Heren per boot is wel zo ongeveer het maximum, dus twijfel niet en geeft je op via Vrijdag 26 juni afvaart uur, steiger achter Museum de Fundatie. (Potgietersingel) Ruim op tijd terug voor de haringparty. Bevestiging volgt per mail. Haringparty! 26 juni uur. Opgave: Zomersluiting De Sociëteit is de gehele maand augustus gesloten. Dames Golfmiddag Voor alle damespartners van de leden van de Groote Sociëteit. Ook dit jaar organiseer ik, bij voldoende belangstelling, een golfdag. Na afloop van ons 18 holes golfrondje eten we met elkaar een hapje in het clubhuis. Kosten: Greenfee, eten en drankjes ± 55 euro. Datum : donderdag 24 september 2015 om uur. Locatie : Golf & Country Club Hooge Graven. Hessenweg Oost 3a, 7735 KP Ommen. tel Graag opgave zo spoedig mogelijk bij Ingrid Kuitert tel of per mail Bridgecursus? Het is al weer een aantal jaren geleden dat we in de Groote Sociëteit een bridgecursus hebben georganiseerd. Om nieuwe leden die belangstel ling hebben voor het interessante bridgespel de gelegenheid te geven om zich de eerste beginselen eigen te maken willen we bij voldoende belangstelling een bridgecursus organiseren. Deze bridgecursus is voor leden en hun partner en zal in het najaar starten. We willen graag weten of er belangstelling is voor een bridgecursus en die zal alleen plaats vinden als zich voldoende personen aanmelden (minimaal 16 = 8 paren). Gaarne uw belangstelling kenbaar maken vóór 15 juli 2015 bij Ab van den Berg via berginfo.nl of telefonisch Afscheid Kasteleins Onze Kastelein Hetty Kruiswijk heeft eind april de directie laten weten per 1 juni 2015 haar dienstverband met de Groote Sociëteit te zullen beëindigen. Hetty heeft zich ruim 8 jaar met grote toewijding ingezet voor onze vereniging en in het bijzonder voor ons als leden. Wij danken Hetty voor haar inzet en wensen haar veel geluk, gezondheid en voorspoed toe. Ook Abel Buurma heeft de directie laten weten zijn dienstverband per 1 augustus 2015 te zullen beëindigen in verband met vertrek naar Londen. Abel heeft ons de afgelopen jaren weten te verwennen met heerlijke gerechten uit de keuken. Wij danken Abel voor de inzet voor onze vereniging en wensen hem veel succes in zijn nieuwe woon-en werkomgeving. De Directie. 6

7 Installatie nieuwe leden 29 mei 2015 grote regelmaat op vrijdagmiddag aanwezig te zijn. H. (Henk) Steenhuis Geboren in het Noord-Groningse Bierum (1954) als middelste in een gezin met 3 kinderen. Al vrij snel na mien geboorte verhuisden mijn ouders naar Zutphen, waar ik veel jaren heb gewoond en dus getogen ben. Na mijn HBS-opleiding vertrok ik in 1972 naar Amsterdam om daar aan de Vrije Universiteit aanvankelijk economie en later notarieel recht te studeren. Toen ik in 1978 afstudeerde begon ik mijn notariële loopbaan in Zutphen, maar ging in datzelfde jaar nog samen met (inmiddels) mijn echtgenote Aafke naar Alphen aan den Rijn. Ook daar was ik kandidaat-notaris. Aangemoedigd door ouders en vooral ook mijn schoonvader (hij was belastingadviseur) heb ik in Tilburg postdoctoraal belastingrecht gestudeerd, een studie waarvan ik mijn werk erg veel profijt van had en heb. Na een aantal jaren in Kampen te hebben gewerkt, werd ik in 1994 notaris op Urk, een bijzondere plek met veel mooie ervaringen. Samen met mijn vrouw Aafke geniet ik van onze vier zoons en twee kleindochters. In mijn vrije tijd vervul ik enkele bestuursfuncties, zoals het voorzitterschap van de kerkenraad van de protestantse kerk in onze woonplaats IJsselmuiden, het penningmeesterschap van de vereniging "Vrienden van het Ikonenmuseum in Kampen en tenslotte bestuurslid/secretaris van het Groot Burger Weeshuis, een goed doel instelling in Kampen die (nagenoeg) alle opbrengsten van haar vermogen schenkt aan organisaties die zich binnen de gemeente Kampen bezighouden met jeugdactiviteiten. Het gaat jaarlijks om substantiële bedragen die worden weggegeven. Gelukkig is er naast deze bestuursfuncties en mijn werk ook nog tijd voor sport, zoals golf, racefietsen, zeilen in de zomer en skiën in de winter. L.X.M. (Xander) Sijperda Geboren in Groningen, opgegroeid en woonachtig in Zwolle samen met Pauline en onze drie kinderen. Met het gezin trekken we er graag op uit de natuur in. Daarnaast reis ik graag naar steden om culturele festivals en musea te bezoeken. Na een opleiding MDGO Agogisch werk (1992) heb ik aan de Hogeschool Utrecht mijn Bachelor Creatieve Therapie Muziektherapie gevolgd (1998) en recentelijk (2013) aan de Hogeschool Zuyd in Heerlen mijn Master of Arts Therapy behaald. Als muziektherapeut werk ik met kinderen met autisme en ben geïnteresseerd in de relatie tussen mens en muziek. Daarnaast houd ik me bezig met het bedenken en uitvoeren van multidisciplinaire voorstellingen met vernieuwende elektronische muziek als basis. Ik stap graag over de grenzen van mijn eigen discipline en wil samenwerkingsverbanden aangaan met andere kunstdisciplines zoals dans en beeldende kunst. Ik werk bij het Deltion College als Docent studieloopbaan en begeleid studenten die door persoonlijke omstandigheden en/of functiebeperking dreigen af te haken. Tevens ben ik docent sounddesign waarbij ik studenten o.g.v. sound design en mediavormgeving begeleid bij het maken van geluidcomposities voor hun mediaproducties. Momenteel bereid ik me voor op de totstandkoming van een interdisciplinair theaterproject, genaamd Lemniscaat bestaande uit elektronische muziek, videoprojectie en dans, waarover ik de leden van de Sociëteit graag eens wil informeren. Naar aanleiding van de uitnodiging van mijn vader voor het recente Heerendiner, de warme ontvangst en de interessante gesprekken met mensen met diverse achtergronden was voor mij aanleiding om mij op voordracht als lid van de Groote Sociëteit aan te melden en er met Antoine J.P. Pleij Mijn ouders waren jonge twintigers toen ik in 1954 in Rotterdam het levenslicht zag. Van vaderszijde hadden vele generaties vanaf begin 19e eeuw het beroep van hoefsmid/wagenmaker uitgeoefend in het hart van Rotterdam aan wat nu de Goudsesingel is. De komst van de elektrische tram en het gemotoriseerde vrachtverkeer betekende de sluiting van de hoefsmederij aan het einde van de 30-er jaren van de 20e eeuw. Slechts enkele jaren later werd het pand met woning door het bombardement van 1940 van de aardbodem weggevaagd. De volgende generatie vond nieuwe wegen in de tijd van de wederopbouw. Mijn vader vond emplooi bij Unilever, waar hij later de verantwoording kreeg voor de verkooporganisatie van Lever Sunlight in Nederland. De verhalen die ik meekreeg over de concentratietendenzen in de detailhandel en als gevolg daarvan de veranderende rol van vertegenwoordiger naar die van accountmanager hebben zonder twijfel een rol gespeeld in mijn studiekeuze. In de jaren zestig vertrokken wij naar H.I. Ambacht, één van de in die tijd opbloeiende forenzengemeenten, op zoek naar ruimte, moderne huisvesting, goed basisonderwijs en sportverenigingen. Lycea waren echter alleen in de steden aanwezig, dat betekende zowel voor mijn zus als voor mij dat wij vele kilometers hebben moeten fietsen. De brommer maakte ons later wel mobieler, maar na het behalen van mijn HBS-B diploma aan het Libanon Lyceum in Rotterdam was de keus om direct bij aanvang van mijn studie bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op kamers te gaan snel gemaakt. Na mijn afstuderen verhuisden mijn partner en latere echtgenote en ik naar Son en Breugel. Een enerverende perio 7

8 de bij Philips International bij verschillende productdivisies in binnen- en buitenland volgde. In die periode bekleedde ik diverse posities in de internationale productmarketing van Audio-Hifi, met als memorabel feit de introductie van CD als revolutionaire geluiddrager(eindhoven), Microwave Ovens (Italië en Zweden) en Small Cooking Appliances (Groningen). Die jaren waren niet alleen professioneel opwindend: in de buitenlandse periode en terug in Nederland werden onze drie zonen geboren. Op de crisis in onze relatie daarna konden mijn vrouw en ik uiteindelijk slechts een antwoord vinden door onze wegen te splitsen. Mijn wens om een wending aan mijn loopbaan te geven, kreeg gestalte bij Corporate M&A in Eindhoven en de opleiding tot registercontroller aan de RUL te Maastricht. In aansluiting hierop volgde mijn benoeming tot financieel manager van Philips Hasselt (België). Eind jaren 90 volgde een heroriëntatie van de raad van bestuur op de positie van deze activiteit, waarop zich een andere rol opdrong waarin ik me niet comfortabel voelde. Dit leidde tot mijn vertrek bij Philips. Met de oprichting van Pleijade Resulting werd ik zzp'er in de advieswereld. In 2003 vestigde ik mij in Zwolle. Een zware operatie en een langdurig natraject betekende een confrontatie met existentiële vragen. Mijn oriëntatie op de toekomst maakte plaats voor een focus op het heden en verleden. De afbouw van mijn zakelijke activiteiten werd geleidelijk aan onvermijdelijk. Daarvoor is verrijkend meer tijd en aandacht voor onder andere mijn zonen, activiteiten in commissies, genealogie, historie, muziek en cultuur in de plaats gekomen. H.C.J. (Hendrik) de Keijzer Amersfoort 17 april 1953, opgegroeid in Bilthoven. Na de HBS-B, Herman Jordan Lyceum in Zeist te hebben voltooid, in Utrecht afgestudeerd in de experimentele natuurkunde. Gedurende mijn studie werd mij duidelijk dat het bedrijfsleven mij veel meer trok dan een universitaire 8 wetenschappelijke carrière. In 1980 bij Billiton begonnen in de booming wereld van de mijnbouw, ertsprocessing en pyrometalurgie. Samen met echtgenote Daisy hebben wij drie kinderen, een dochter en twee zonen allen afgestudeerd en wonende in het westen van het land. Mijn carrière heeft ons een aantal keren doen verkassen, de bush-bush van Colombia, Leidschendam, Haren (Gr) en Paramaribo. De laatste plaatsing was een brug te ver, waarna ik als bedrijfsdirecteur van Stork- Kwant in Sneek ben begonnen, hierdoor konden wij in Haren blijven wonen, hetgeen het gezin rust gaf. In 2003 het bedrijf via een management buy-out van Stork overgenomen. Het succesvolle Kwant-Controls ontwikkeld: hightech electronica voor scheepsvoortstuwingen voor de grote vaart. Wij zijn met groot genoegen, nu 2 jaar geleden, in Haerst neergestreken alwaar wij een Rijksmonument bewonen en dit hebben gerestaureerd. Iedere dag genieten wij van de vergezichten over de Overijsselse Vecht en de gastvrijheid van de omgeving van Zwolle die het inburgeren in deze streek zeer vergemakkelijken. Emo Heeroma Geboren in Hilversum waar ik tevens de middelbare school heb doorlopen. Mijn naam heb ik te danken aan een boek uit de boekenkast van mijn vader, Emo en Menko. Kronieken van de abdij de Bloemhof te Wittewierum. Na mijn middelbare schooltijd ging ik in Utrecht tandheelkunde studeren. Na een jaar in Duitsland op een raketbasis (4GGW) te hebben gewerkt ging ik terug naar Utrecht om de orthodontieopleiding te volgen bij Prof. Van den Broek. In 1967 ben ik met Welma Venhuizen getrouwd, kregen drie kinderen en wonen al geruime tijd (sinds 1969) in Zwolle waar ik een orthodontiepraktijk opende; zes respectievelijk acht jaar later vormde ik met Henk Rouwe en Paul Semmelink een bijzonder hechte maatschap. Omstreeks 2006 ben ik na een driejarige waarnemingsperiode gestopt met de orthodontie. Heb bestuurlijk als vertegenwoordiger van de tandheelkundige specialisten in het hoofdbestuur van de NMTgezeten. Op een paar krasjes na ervaar ik het leven als een feest. Foto omstreeks 1900 Deur? Deur! De Zwolse fotograaf Joop van Putten heeft een nieuw boek uitgebracht, 'Zwolle Jaren Later'. Een oude foto of ansichtkaart is aanleiding om op exact dezelfde plek met dezelfde camerapositie een actuele foto te maken. De verschillen tussen toen en nu zijn soms dramatisch, op andere foto's vallen de verschillen mee. Midden in het boek zit een foto met de titel Schouwburg - Blijmarkt. De foto is omstreeks 1900 gemaakt. De Groote Sociëteit staat ook op die foto met, wie goed kijkt, maar één deur. Naast de deur zitten vier vensters. Al eerder heb ik geschreven over ongedocumenteerde bouwgeschiedenis van ons pand. Dat geldt ook de aanleiding voor het aanbrengen van deze deur. De - niet meer gebruikte - voordeur in de Heerenzaal moet na 1900 zijn aangebracht. Kennelijk als toegang voor het dan van Koestraat 8 afgescheiden pand/ huis Koestraat 8a. Bij de restauratie van 2001 is de trap aan het eind van de gang achter die voordeur weggebroken en is het gat in het plafond gedicht. Ronald van den Berg

9 De toekomst van de Muziek in De Groote Sociëteit, breder en anders. Een oproep De Groote Zaal van onze Sociëteit heeft een fantastische akoestiek. Vooral voor kleine ensembles. Met name bij de zondagsochtendconcerten vertellen de uitvoerende musici ons vaak dat het "heerlijk spelen" is in deze zaal. Een beter compliment kun je natuurlijk niet krijgen! De concerten op de zondagochtend worden goed bezocht en zijn populair bij de liefhebbers van klassieke kamermuziek. Het is voor velen een mooi begin van de zondag. Dat willen we natuurlijk zo houden. Dit geldt ook voor de muziekcursus op de maandagochtenden van januari en februari. "De toekomst is geen geschenk". In het licht van de beleidsvoornemens van de directie voor de toekomst van De Groote Sociëteit (zie de ledenpagina van onze website) streeft uw sociëteitscommissie naar een ander en ook breder aanbod van muziek in de sociëteit. Naast de klassieke muziek op de zondagochtend overwegen we het aanbod te verbreden; dus ook ruimte voor andere muziekvormen zoals jazz, blues, wereldmuziek en wellicht popmuziek. En natuurlijk uitvoeringen op andere tijdstippen en andere dagen. En misschien voor een breder publiek. Dit vergt wellicht op termijn overleg met andere podia in Zwolle, maar dit kan een brug te ver zijn. De Groote Muziek Kring (werktitel) Om het bovenstaande handen en voeten te geven wil de sociëteitscommissie een "kring" van leden instellen die affiniteit hebben met muziek en bereid zijn om het vernieuwde muzikale aanbod voor de sociëteit onder auspiciën van de sociëteitscommissie vorm te geven. Aubade de heer Sievers DALFSEN DEN AALSHORST De heer Sievers heeft door de jaren heen veel gedaan voor Canadese veteranen. Zo verzorgde hij de ontvangst van Canadese veteranen in Dalfsen. Via de Nederlandse afdeling van het Royal Canadian Legion ( de Canadese veteraneorganisatie)zette hij zich ook in voor het gedenken en herdenken van onze bevrijders. Tot voor kort nam hij ook deel aan de Colourparty (Groep van vlaggen) die herdenkingen bijzonder maken. Het bestuur van de Nederlandse afdeling was van mening dat een verrassing meer dan op zijn plaats was. En zo marcheerde de Pipes and Drums van De Royal Canadian Mounted Police vergezeld door de Colourparty op 3 mei om 10 uur s morgens over de Heinoseweg via de oprijlaan van Huize Den Aalshorst naar het huis van de heer Sievers. Aldaar gaven zij een show van ruim een half uur. Alhoewel hij wellicht iets vermoedde, was hij zeer verrast en onder de indruk. Ook werden de bandleden gastvrij onthaald op koffie en koek en was er de kans om even na te praten en het huis en de omgeving te bezichtigen. "We need You" (uit de beleidsvoornemens) Oproep: Denkt u, als muzikaal betrokken sociëteits-lid daar graag een bijdrage aan te willen leveren dan kunt u zich aanmelden voor een verkennend gesprek hierover in de maand juli a.s. Wij zien uw reactie met spanning tegemoet! Aanmelden: (voorkeur) bellen naar Bert Klaver; (ook voor meer toelichting). 9

10 De Sixtijnse kapel Twee dagen voor mijn vetrek op 22 april jl naar Rome kreeg ik een uitbundig enthousiaste Liz Lev aan de telefoon. Liz is bijna twintig jaar geleden in zekere zin in de voetsporen van koningin Christina van Zweden (die zich in 1868 definitief in Rome vestigde) getreden: ze wilde geen dag meer leven als dat niet in Rome zou zijn! Liz is in de VS geboren en studeerde kunstgeschiedenis aan de universiteit van Chicago. Na haar studie is ze voor promotieonderzoek in Noord Italië terecht gekomen en uiteindelijk gepromoveerd op een studie over de San Giovanni i Petronio kerk in Rome. Daarna heeft ze haar tomeloze werklust en belangstelling op het Vaticaans museum gericht. Dat heeft haar gevormd tot een gids en expert op het gebied van de kunst historische betekenis van dat museum en alles wat daarin te ontdekken valt. Dat is heel veel weet ik inmiddels dankzij het feit dat ik vier keer eerder met haar een tour door het museum heb gemaakt in het kader van mijn werk voor Avicenna, academie voor leiderschap. Mijn werk als moderator behelst onder andere dat ik de docenten een laatste briefing geef over hun bijdrage in het programma en de samenstelling van de groep deelnemers. Liz ken ik als enthousiast, maar deze keer was ze uitbundig enthousiast. Ze vertelde me dat we met haar als gids toegang zouden krijgen tot delen van het museum die niet voor publiek toegankelijk zijn en dat we een half uur als groep alleen in de Sixtijnse kapel konden verkeren. Ik voelde onmiddellijk de betekenis van het gevoel dat ze bij mij overbracht: uitverkoren te zijn. Van mijn vorige bezoeken aan die wereldberoemde kapel herinner ik me vooral die soms schokkende contrasten; een ruimte gedecoreerd met een onvoorstelbare beeldende kracht en schoonheid, maar tegelijkertijd gevuld met lelijk menselijk gedrag. Altijd gevuld met teveel mensen die na lang wachten op een trap in een foeilelijk gangetje elkaar verdringen om al dat schoons te willen opzuigen om er als het ware hun eigen ziel mee te decoreren en voortdurend bestookt worden door bewakers die no foto s en silence roepen. Dat is dan weer het laatste wat de bezoekers willen; die willen natuurlijk vooral veel foto s maken en het er met elkaar over hebben. Het resultaat is dat vooral de bewakers de stilte en de rust verstoren. Het leek me dus geweldig om een keer die kapel te beleven met niet meer dan tien mensen en alle rust om een paar 10 unieke foto s te maken zonder flits, maar ook zonder bezoekers. Dat heb ik kunnen doen met mijn iphone; zie bijgaande plaatjes. Over de Sixtijns kapel is natuurlijk heel veel te vertellen. Wat me deze keer sterk opviel is de onuitputtelijke rijkdom aan beeldtaal (hoezo dat de jeugd van nu vooral van plaatjes houdt?) en verhalen die de kapel te vertellen heeft. Feitelijk is dat precies wat Michelangelo en anderen in die zaal zo beeldend laten zien: van de scheiding van licht en donker tot het laatste oordeel. Het leven in zijn volste en diepste betekenis laat zich door de beschilderingen en de verhalen steeds opnieuw ontdekken en weer opnieuw uitvinden. Sterker dan vorige keren ervoer ik het mysterie van die alsmaar uitdijende menselijke creativiteit, maar ook voelde ik bijna fysiek het ongemak dat Michelangelo gevoeld moet hebben door jarenlang boven zijn hoofd aan dat plafond te werken. De kracht die hij als beeldhouwer in zijn menselijke figuren heeft gebracht is ongeëvenaard en dat maakt dat ook ik niet anders dan uitbundig enthousiast kan zijn. Dirk Hilarides

11 Ruimte voor de rivier Plaats van samenkomst vrijdag 29 mei is de Bierton in Zwolle Zuid. Daar wacht onze gids van deze middag, Rinus Sluiter, ons op. Rinus start met een powerpointpresentatie over het project 'Ruimte voor de rivier'. Directe aanleiding voor al het gegraaf zijn de dreigende overstromingen van de grote rivieren in de jaren '93 en '95. Die dreiging ging toen gepaard met grootscheepse evacuaties van mens en dier. De De oorzaak is de gestage de klimaatverandering die gepaard gaat met meer en heftiger buien. Opnieuw dijkverhoging is geen optie meer. De rivier moet meer ruimte krijgen om het water sneller te kunnen afvoeren. Dat moet bij pieken resulteren in lagere waterstanden. Met de ingrepen langs de rivier wordt een tweeledige doelstelling beoogd: het verhogen van de veiligheid voor het achterland en het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit door het verhogen van de natuurwaarden. Dat laatste doel kan mede worden bereikt omdat de uiterwaarden niet langer van betekenis zijn voor de veehouderij. Langs de IJssel gaat het in totaal om zeven projecten, waarvan twee in Zwolle. In 2010 is een begin gemaakt in de Vreugdenrijkerwaard. Nu wordt gewerkt in de Scheller- en Oldeneler Buitenwaarden. In het eerste geval gaat het om dijkverlegging, in het tweede geval om zomerbedverlaging. Beide ingrepen moeten resulteren in een peilverlaging van acht centimeter. Dat alles heeft dan tussen de 13 en 17 miljoen euro gekost. Zomer 2016 moet het werk gereed zijn. Hans Harms dankt Rinus voor zijn presentatie en alles wat nog komen gaat. Na de presentatie klimmen we in een grote huifkar. Getrokken door een uit de kluiten gewassen tractor gaan we richting Kleine Veer. Daar gaan we dijk over en rijden het gebied binnen. Wat we zien kan met één woord worden samengevat: grondverzet. Grote bulten grond, graafmachines en dumpers. We klimmen uit de huifkar en kijken in de straffe wind om ons heen. Aan de plas voor ons ligt het werk op dit moment stil. Oeverzwaluwen hebben dankbaar gebruik gemaakt van het graafwerk en hebben nesten aangelegd in het steile talud. In de Scheller Buitenwaard wordt 1,3 miljoen kuub grond verplaatst. Dat zijn dumpers, grote kiepwagens, omgerekend 15,6 miljoen kruiwagens. Rinus kent het gebied als zijn broekzak. Hij is er geboren en getogen. Zijn (ouderlijk) huis staat midden in het gebied op korte afstand van de rivier. Hij woont inmiddels in een nieuw gebouwd huis op een terp aan de dijk. We kijken bij het oude nu verlaten huis. De bijgebouwen zullen worden gesloopt, maar het huis zelf blijft grotendeels bestaan. Het casco wordt omgebouwd tot een uitkijkpunt voor het nieuwe natuurgebied. Voor nieuwe bewoners van het huis wordt gerekend op de komst van vleermuizen. We hobbelen terug naar de Bierton. Het gros van de deelnemers verplaatst zich aansluitend naar de Koestraat. Ronald van den Berg 11

12 12

13 WIJNCOLUMN Onder de Loep: De kracht van het etiket Château Mouton Rothschild, Chateau Petrus, Domaine Romanée Conti, Vega Sicilia, Pommard. Zomaar wat namen van wijnen of gebieden die eigenlijk geen verdere uitleg nodig hebben voor de verkoop. Toch is het niet altijd een garantie voor kwaliteit. Helaas worden bekende namen nogal eens misbruikt om een vermeende kwaliteit aan te duiden. Een van de bekendste voorbeelden hiervan is wellicht Chablis. Dit wereldbekende wijngebied maakt voortreffelijke wijnen waarvan vele menen dat de beste soorten kenmerkend zijn voor hoe een Chardonnaydruif zou moeten smaken. Een Chablis is immers altijd van deze druif gemaakt. Helaas heeft de merknaam Chablis er ook voor gezorgd dat er wijnmakers waren die weinig oog meer hadden voor kwaliteit. Zolang de naam Chablis erop staat is het immers goed! De naam Chablis verkoop! Als gevolg hiervan zijn er meer matige en zelf ronduit slechte Chabliswijnen dan goede. Toch geeft een wijnetiket een wijnkenner de nodige informatie van producent, regio en bijvoorbeeld jaartal van de wijn. Dit zijn zaken die van belang zijn bij het inkoopproces van de wijnen. Namen alleen hoeven niet veel te zeggen. Hoe koopt u de wijn? De consument echter kijkt weer heel anders naar een wijnetiket. Uit onderzoek blijkt dat het etiket veelal doorslaggevend is bij de aankoop van wijn. Nog een bepaling van de keuze is de aanwezigheid van het druivenras op het etiket. Een Merlot is altijd goed of een Sauvignon blanc smaakt toch altijd. De realiteit is dat er enorme diversiteit aan smaken binnen deze druivenrassen voorkomt en de ene Merlot dus zeker de andere niet is. Daarnaast wordt de keuze voor het wijnschap ook vaak bepaald doordat consumenten kijken waar de meeste flessen uit het schap zijn. Immers als die wijn zo veel verkocht wordt moet het ook wel goed zijn. In de tijd dat ik werkzaam was bij Albert Heijn wist men al heel goed hoe dit werkte en zorgde men voor een zg. startbres op de displays. Dus de display niet helemaal vol bouwen maar net zo opbouwen dat het in het begin al lijkt of er goed van verkocht is. Dit geeft de consument vertrouwen. Iets waar iedere consument naar op zoek is. Maar waar moet u nu echt op letten bij uw wijnaankoop om te kunnen genieten van een lekkere wijn? Eigenlijk is er maar één manier om goed wijn te kopen. Proeven voordat je koopt. Want smaken verschillen nu eenmaal. Ruiken, Proeven en Beleven waarbij u altijd de juiste keuze kunt maken door eerst te proeven en dan de wijn te kopen. Binnenkort is dat in ruime mate mogelijk in onze nieuw te openen winkel waar naast wijnen voor dagelijks gebruik er ook hele bijzondere te proeven zullen zijn! Wordt vervolgd. En tot die tijd, laat u in uw aankoop niet te veel leiden door een fraai etiket, maar vraag ons om advies! Remco van Looijengoed Schuttelaar Wijnen en Geschenken Zwolle Laatste wijncolumn In deze editie van de Groote Klok staat voor de laatste keer de wijncolumn van Remco van Looijengoed, directeur/vinoloog van Schuttelaar Delicatessen en Wijnen. In september 2007 is hij met de wijncolumn gestart en in totaal heeft hij er niet minder dan tachtig geschreven. De liefhebbers van wijn, en dat zijn veel leden van de Groote Sociëteit, keken altijd uit naar de column van Remco. Hij gaf niet alleen tips over mooie wijnen die op de markt, waaronder uiteraard de wijnwinkel van Schuttelaar, waren verschenen, maar vertelde ook over zaken als de druivenrassen en hun karakters, hoe om te gaan met temperatuur, de wijnoogsten, de beroemde wijnhuizen, kortom alles wat een wijnliefhebber interesseert. Remco was nog lang niet uitgeschreven, want over wijn valt altijd weer wel iets te vertellen. Maar zoals een wijn niet het eeuwige leven heeft, komt er ook eens een einde aan een rubriek in krant of tijdschrift. De redactie is Remco van Looiengoed veel dank verschuldigd voor de uitstekende en trouwe manier waarop hij zijn column in de Groote Klok heeft verzorgd. Van zijn aanbod om bij speciale gelegenheden in ons blad nog eens over wijn te vertellen, zullen we graag gebruik maken. Culinaire Cornuyten Partnerdiner Ter afsluiting van het seizoen vond op 11 mei jl. het jaarlijkse diner met partners plaats. Een geslaagd samenzijn en een voortreffelijk diner. Rauwe zalmtartaar met groene asperges Stoneleigh Chardonnay 2012 New Zealand Romige puntpaprikasoep met gerookte kip Gegrilde kabeljauwhaas op groente en Pappardelle en Hollandaise saus Stoneleigh Chardonnay 2012 New Zealand Runderlende met roosjes broccoli en Romanesco, pepersaus en gebakken krieltjes Vigneti Sant Helena Refosco 2009 Gepocheerde gebakken ananas met limoensorbetijs Moscato d' Asti San Mauritzio vdb. 13

14 Een reis naar Letland en Estland Het reisgezelschap telt dertig zielen, een opgewekte mix van oudere jongeren en krasse knarren. Veel Culinaire Cornuyten en veel bridgers. Het zal een aangename en geïnteresseerde groep blijken te zijn. De reisplannen zijn in samenwerking met SRC uitgewerkt door Hans Harms en Ruurd Tjallema. Daarbij is dankbaar gebruik gemaakt van de vele contacten van Nick van de Griendt in beide landen. Hans Wijdeveld is ingeschakeld als reizend thesaurier. Ruurd en Hans zullen zich tijdens de reis ontpoppen tot zeer verdienstelijke assistent-reisleiders. Letland en Estland zijn beide kleine landen (ongeveer evengroot als Nederland) met een roerige geschiedenis waarin anderen Duitse kruisridders, Pruisische leenheren, Zweedse, Poolse, Litouwese en Russische edelen - het eeuwenlang voor het zeggen hebben gehad. Dat heeft de bevolking van die landen soms in de geschiedenis doen verdwalen. In 1920 wordt de onafhankelijke republiek Letland uitgeroepen. Lenin gunde de Baltische staten na de oktoberrevolutie van 1917 onafhankelijkheid. Weliswaar in de veronderstelling dat ze zich later bij de Sovjet-Unie zouden aansluiten. Dat gebeurde echter niet. Op 17 juni 1940 valt het Sovjetleger Letland binnen, een uitvloeisel van een geheim protocol van het niet-aanvalsverdrag dat Stalin en Hitler in augustus 1939 tekenen. In dat protocol wordt vastgelegd dat de Baltische staten tot de invloedssfeer van de Sovjet-Unie behoren. Die bezetting zal een jaar duren en gepaard gaan met grootschalige deportatie van de Letse intelligentia. Als de nazi's in juli 1941 Riga binnenmarcheren worden ze dan ook als bevrijders verwelkomd. Als de Russen aan het einde van de tweede wereldoorlog Letland van de nazi's bevrijden kunnen de Letten hen niet echt als hun bevrijders zien. Maandag 1 juni Bij de gate op Schiphol ontmoeten we Bart van Mierlo, onze reisleider de komende week. Bart is historicus en afgestudeerd op de geschiedenis van de Baltische staten. Tijdens zijn studie heeft hij enige tijd in Tallinn gewoond. Bart zal de komende week een goedlachse wandelende encyclopedie blijken. Met een Boeing van Baltic Air vliegen we naar Riga, een uurtje tegen de 14 Rijk versierde Art Decogevel in de Albertstraat in Riga Allemaal kijken, Riga tijdzone in. Buiten de bescheiden luchthaven staat een bronskleurige Volvobus gereed, een goed geconserveerd tweedehandsje uit Nederland, met een Russisch sprekende Let als chauffeur. Achter de voorruit een plakkaat met daarop 'Groote Sociëteit'. Ons eerste hotel, het Alberthotel, groot en opgetrokken in een wat ondefinieerbare architectuur, ligt temidden van de vele Art Decopanden waar Riga rijk aan is. Een derde van de gebouwen in de stad is in die stijl gebouwd. We verkennen na het inchecken de omgeving van het hotel. Bart vertelt. Als de komst van de Napoleontische troepen wordt gevreesd wordt de uit houten huizen bestaande stadsrand rond de oude stad in brand gestoken. Die lange tijd onbebouwde zone wordt eind 19e begin 20e eeuw de kraamkamer voor de Letse varianten van de Art Deco. In die periode van economische bloei vertienvoudigt de bevolking van stad. In de Albertstraat vlak bij ons hotel staan de panden, vier, vijf etages hoog, schouder aan schouder naast elkaar. Zwaar behangen met voor tijdgenoten begrij pelijke symbolen. Ontwerpen van beroemde architecten als Mikhail Eisenstein wiens zoon zich zou ontwikkelen tot Stalin s favoriete filmer. Unesco Werelderfgoed. Sommige panden zijn zeer uitbundig tot buitenissig gedecoreerd. Je ziet aan die panden het tijdtstip naderen waarop mensen de Art Deco helemaal zat zullen zijn. Dinsdag 2 juni We maken een stadswandeling. We lopen langs het Vrijheidsmonument de oude stad in. Midden in de straat naast het oranjekleurig beursgebouw zijn twee voetafdrukken in een blok rood graniet in het plaveisel uitgehouwen. Er onder staat in messing gegraveerd: Baltijas Cęlš Tallina Rīga Viļŋa. Het is de dag waarop twee miljoen Esten, Letten en Litouwers een menselijke ketting vormden over de Baltische Straatweg van Vil Monument voor de menselijke keten van Tallinn naar Vilnius

15 nius tot Tallinn. Het is dan 50 jaar geleden dat Stalin en Hitler hun pact sloten. In het tegenover de beurs gelegen gebouw van de Letse Omroep zien we sporen van kogel- en granaatinslagen. Het zijn de stille getuigen van de schermutselingen die in 1991 aan de onafhankelijkheid van Letland voorafgingen. Reisleider Bart is niet alleen vriendelijk en behulpzaam maar ook slim. Hij verstaat zijn vak tot in onvermoede details. Als hij ons in Riga een oud Hanzehuis toont, staan daar 'toevallig' twee muzikanten. Zodra die ons zien beginnen zij tot onze verassing het Wilhelmus te spelen. En daarna nog een aantal vaderlandse evergreens. Aan het eind van de dag slenteren we naar de grote markthallen van Riga niet ver van het station. Het is een rijkvoorziene markt met vis, vlees, groenten, honing en kruiden. De markthallen zelf zijn bijzonder. Het zijn grote hallen uit de Eerste Wereldoorlog waarin zeppelins werden gebouwd. Oorspronkelijk stonden ze elders in Letland voordat ze naar Riga verplaatst werden. 's Avonds kijken we vanuit de skybar van het hoge Avalonhotel uit over de stad. Onder ons glanzen de vergulde koepels van neobyzantijnse Russische kathedraal in de avondzon. Woensdag 3 juni We gaan van Riga in noordoostelijke De Russisch Orthodoxe Kathedraal van Riga richting op reis naar een geheime Sovjet bunker in Ligatne. Een groot ondergronds commandocentrum van de Letse zetbazen van Moskou. Een smalle en vooral bochtige asfaltweg voert het bos in. Jarenlang een no go area voor de gewone Letse sterveling. Na een aantal kilometers komt een sanatorium in zicht, de bovengrondse camouflage van de er onder gelegen bunker. Het basketbalveldje ernaast is niet voor sporters maar is in werklijkheid de helihaven. Een Letse gids heet ons welkom. Via een stelsel van sluizen dalen we af in de bunker. Een enorm complex van 2000 vier In de atoomvrije bunker van Ligatne kante meter waar de politieke elite van de tachtiger jaren het na een atoomaanval 130 dagen kon uithouden. Wat er na dag 130 op het programma stond blijft onduidelijk. Tijdens de bouw werd er voortdurend van bouwvakkers en installateurs gewisseld. Niemand mocht weten waarvoor het bouwwerk uiteindelijk zou worden gebruikt. We zien imposante communicatieapparatuur, natuurlijk een rechtstreekse verbinding met het Kremlin. Wanden vol geheimzinnige landkaarten. Een grote luchtbehandelingsinstallatie en een powerstation bestaande uit twee tankmotoren. Een kantine in onvervalste Sovjetstijl. Alles ziet er uit of het complex pas gisteren is verlaten. In de 'museumwinkel' worden gasmaskers te koop aangeboden voor zeven euro. Van Ligatne reizen we verder noordoostelijk naar de veenderij van Nick van de Griendt en partners bij Seda, dicht bij de grens met Estland. De veenderij houdt kantoor in het midden van het dorp. Een standaarddorp waarvan er volgens Nick meerdere in de Sovjettijd zijn gebouwd. Naar onze maatstaven een troosteloos oord. Een paar hoofdgebouwen, een lompe winkel, woonblokken in drie etages en in het geval van Seda een kleine Russisch Orthodoxe Kerk. Ooit telde Seda zo n vierhonderd zielen. Nu nog maar een paar honderd. De eigenlijke veenderij ligt nog een aantal kilometers verderop. Het is een grote 15

16 bruine vlakte, vele voetbalvelden groot. Lange rijen gestapelde turfblokken staan er te drogen. Een machine van een ontroerende eenvoud steekt dikke plakken turf uit de bodem, snijdt de plakken in blokken en zet deze dan rechtop. Als deze nog natte turf wat gedroogd is worden ze losjes gestapeld om verder te drogen. Het stapelen is seizoenswerk dat vooral door Bulgaren wordt verricht. Vier vrouwen zijn continue bezig om handmatig de strijd tegen het onkruid te voeren. Want de prijs van het eindproduct teelaarde voor ondermeer de kwekers in ons eigen Westland wordt in hoge mate bepaald door de afwezigheid van zaden en pollen. Veenderij in Seda Turfsteekmaschine in veenderij Seda We steken bij Valka/Valga de grens over naar Estland en rijden noordwestelijk naar de kust, naar Pärnu. Ons hotel daar, het Rannahotel, staat pal aan het strand. Een wit in functionalistische architectuur opgetrokken gebouw uit de jaren dertig dat bij eerste aanblik doet denken aan het sanatorium Zonnestraal van Dudok. In de namiddag een borrel in Nicks Estse huis in Pärnu. Het huis staat is een lommerrijke omgeving met veel fraaie houten huizen. Schuin er tegenover staat villa Ammende, een grote Art Deco villa, de mooiste van het eiland. Het interieur in stijl is nog geheel intact. Nogal uitzonderlijk want bij wijziging van eigenaar wilde een nieuwe eigenaar nog wel eens overgaan tot een ingrijpende modernisering. Het is nu een 'Luxury Art Nouveau Hotel'. 16 Villa Ammende in Pärnu Donderdag 4 juni We gaan naar het grote Etse eiland Saaremaa. Van Pärnu reizen we naar het veer bij Virtsu. Met de veerboot varen we naar Muhu, een klein eiland dat met een dam verbonden is met grote Saaremaa. Bij aankomst in de veerhaven bekijken we een splinternieuw aluminium onderzoekschip. De directeur van de werf 'Alunaut' die het gebouwd heeft geeft uitleg. Aansluitend bezoeken we de verder landinwaarts gelegen bedrijfshal. Binnen wordt gewerkt aan een politieboot die zal worden aangedreven door twee imposante 250 pk Mercurymotoren. Saaremaa is vooral groen en amper bewoond. Weiden, bossen, hier en daar een geel koolzaadveld. Zo nu en dan een houten huis met een windsingel van nu bloeiende seringen. Van tijd tot tijd passeren we grijze, vaak gedeeltelijke ingestorte, loodsen, in betere tijden de bedrijfsgebouwen van een kolchoze. Een stukje verderop staat dan steevast een woonblok van drie etages in het lege landschap. Ruimte zat maar het de collectieve mens werd nu eenmaal niet geacht het gevoel van privaat eigendom te kennen. Einddoel vandaag is Kuressaare aan de zuidkant van het eiland en hoofdstad. Vrijdag 5 juni Kuressaare is een rustig plattelandsplaatsje, vlak aan zee. Een pittoresk marktplein met terrasjes. Vlakbij zee staat een fors en uitzonderlijk gaaf middeleeuws kasteel, de Bisschopsburcht, in de zeventiende eeuw tot een vesting uitgebouwd met wallen en een gracht. In de middag maken we met de bus een tocht over het eiland en zien de toeristische hoogtepunten: de meterorietkrater van Kaali, de vijf houten Anglamolens en enkele van de witte -versterkte- middeleeuwse kerkjes. Zaterdag 6 juni De veerboot zet ons weer af op het vasteland zodat we naar Tallinn kunnen reizen. Nadat we ingecheckt zijn in Hotel Nordic Forum brengen we in de middag met de bus een bezoek aan Kadriorgpaleis, een paleisje dat Tsaar Peter de Groote voor zijn vrouw liet bouwen. Van daar wandelen we naar het KUMU, het nationaal museum voor beeldende kunst. Een bijzonder ontwerp van de Finse architect Pekka Vapaavuoi, geopend in De hoofdvleugel van het gebouw steekt als de steven van een schip uit de rotsen. Op de derde verdieping hangt een charmant schilderij van Andrei Jegorov. Het is in 1925 geschilderd en toont het raadhuisplein van Kuressaare met de terrasjes. Gisteren hebben we daar nog koffie gedronken. Het museum voor beeldende kunst, KUMU

17 Zondag 7 juni Een schisma op zondag? Welnee, daar is dit reisgezelschap veel te relaxed voor. De grootste helft van de groep gaat met de bus naar het Lahemaa Nationaal Park. De kleinste helft gelooft het wel en blijft graag in Tallinn waar alle winkels ook op zondag open zijn. Tallinn is veel toeristischer dan Riga. In de oude stad wemelt het van souvenirwinkeltjes en winkels waar barnsteen in allerlei bewerkingsvarianten wordt aangeboden. Ook producten van wol, vilt en linnen behoren tot het lokale aanbod. Cruiseschepen leggen aan in Tallin en zetten dan een paar duizend toeristen op de kade. Overal lopen de genummerde groepjes toeristen rond met hun gids. De Bovenstad, gelegen op een kalksteenklif is de stad van de adel. De lager gelegen Benedenstad is de stad van de handel, stad van de Hanze. Beide stadsdelen zijn ommuurd en voorzien van torens maar ook van elkaar gescheiden. Eeuwenlang ging s avonds de verbindingspoort tussen beide stadsdelen op slot. In de zeventiende eeuw wordt Tallinn door een grote stadsbrand getroffen. Als de stad herbouwd wordt is het straatniveau twee meter hoger komen te liggen. Als we de oude Mariakathedraal binnengaan dalen we die twee meter af voor we op de kerkvloer staan. In de kerk een grafmonument voor de in 1846 overleden admiraal en ontdekkingsreiziger Adam Johann von Krusenstern, naar wie de Russische viermastbark Krusenstern vernoemd is. Niet ver van ons hotel staat een groot en streng uitziend gebouw. Het was het hoofdkwartier van de Estse KGB. Onder Esten gold het gebouw als het hoogste punt van het land. Vanaf de bovenste verdieping konden de al dan niet vrijwillige bezoekers Siberië zien liggen. Aan het eind van de middag brengen we een bezoek aan de opera, de Rahvusooper Estonia. In het Ests wordt de Circusprinces van Emmerich Kálmán opgevoerd, met 'boventiteling' in het Engels. De zaal in de opera is een fors grotere uitvoering van het ons bekende Odeon. Het theater is uitverkocht en gevuld met op hun Paasbest geklede Esten. Na afloop krijgen we een meer dan uitstekend diner voorgeschoteld in Restaurant Ribe. Als ik de bijdehandte serveerster vraag waarom het restaurant zo heet antwoordt ze in vloeiend Engels, Monniken uit Ribe hebben hier in de buurt een klooster gesticht. Het Kadriogpaleis in Tallinn De centrale hal in het Kadriorgpaleis Maandag 8 juni We maken nog een laatste stadswandeling door Tallinn. Natuurlijk langs de sprookjesachtige Alexander Nevski kathedraal. De bovenstad biedt op een aantal plaatsen een schitterend uitzicht over de benedenstad en de haven. Tijdens de slotlunch in het hotel wordt Bart, Ruurd en Hans verdiende lof toegezwaaid We vliegen aan het eind van de middag terug naar Schiphol met een klein slank toestel van Estionian Airways, een Bombardier CRJ900, 88 stoelen. Een klein vliegtuig, maar prima beenruimte. Na een rustige vlucht landen we weer op Schiphol waar de bus naar Zwolle al staat te wachten. Dit smaakt naar meer. Al eerde deze week is geopperd de voorbereidingen voor de De Alexander Nevski kathedraal in Tallin Uitzicht over de benedenstad van Tallinn volgende reis binnen niet al te lange tijd ter hand te nemen. Ronald van den Berg 17

18 Uit Geschiedenis van Zwolle (9) Het eerbare Regiment Op 20 februari 1715 werden aan de oude Ordonnantie van 1623 de volgende regels toegevoegd, namelijk dat: 1e. alle rotgezellen persoonlijk moesten opkomen; 2e. de rol zou worden gelezen; 3e. allen s nachts compleet en met een goed bruikbaar geweer op wacht moesten komen; 4e. wachthuizen schildwachten moesten hebben; 5e. de rotmeesters des winters voor 9 uur en des zomers voor 10 uur moeten compareren aan de Hoofdwacht om het wachtwoord te vernemen; 6e. het wachtwoord moet worden doorgegeven; 7e. officieren en adelborsten 3 à 4 maal s nachts moeten visiteren; 8e. de rotgezellen tot gehoorzaamheid verplicht zijn; 9e. de controle van de Hoofdwacht uitgaat; 10e. de hoofdofficieren allen moeten controleren; 11e. twee van de Vispoort en twee van de Rodetoren naar de Hoofdwacht moeten op controle; 12e. zij niet dronken arriveren en niet drinken in wachttijd; 13e. men betaalt bij verzuim de ordinatie-boete plus een goudgulden voor de regimentsbusse. Dit waren de 13 ongeluksartikelen van Het eerbare Regiment. Ondanks de aanwezigheid van een burger-provoost waren weldra wanorde en verzuim zo groot, dat de eerbare rotgezellen naar bed zijn gestuurd en in 1723 klapwakers aangesteld, waarmede de grondslag voor een modern politie-corps was gelegd. De werkelijke reden waarom deze oude burgerwacht werd opgeheven, was vermoedelijk een andere, n.l. deze, dat de burgerij door de conniventie van de wachters thans een ideale gelegenheid kreeg tot het ontduiken der belastingen. Immers de inning der belastingen was verpacht aan pachters, b.v. die op het gemaal, op het geslacht, op het zout enz., en deze pachters moesten gebruik maken van de schouw bij nacht en diens suppoosten om de lorrendraajerye te stuiten. Maar nu de burgerij des nachts 18 weer op de been gebracht werd, wist zij precies waar de suppoosten zich bevonden, mitsdien werd er levendiger dan ooit gesmokkeld. De smokkel werd ingeladen langs het Zwartewater en dan geroeid naar de Rode Toren, waar de boomsluiter Pothof in het complot was. Op die manier kwamen halve varkens, zakjes met meel of zout in de stad. De klachten over Pothof waren groot; hij werd ernstig vermaand en zelfs geschorst. Het hielp niets. In diezelfde tijd ontstonden nachtelijke knok- en knuppelpartijen tussen de leden van het Eerbare Regiment en de suppoosten. Wanneer dan de suppoosten op het ene punt aangenaam werden bezig gehouden, werd op een ander punt de smokkelwaar in de stad gebracht. Aldus bevond de overheid zich feitelijk permanent in moeilijkheden. Daarbij kwam, dat de magistraat er steeds bang voor was tegen eigen burgers op te treden. Uit de criminele registers blijkt, dat de overheid in de eerste plaats optrad tegen heidens ofte vagebunden, dus tegen zigeuners, die het kerspel onveilig maakten. Zij opereerden meest gedrieën in de oogsttijd. Wanneer de boeren op het land waren, maakte zigeuner no. 1 een praatje, no. 2 stond op de uitkijk en no. 3 pleegde de inbraak. Wanneer zij gegrepen waren, werden zij ten stadhuize naar de pijnigkelder gevoerd, waar het verhoor begon. Dit geschiedde door de stokmeesters; een secretaris moest alles noteren. De beul werd ontboden om door syn aankomste imant vreze aan te jagen en deze begon met het visiteren van de rugge d.w.z. de rug van de zigeuner werd nagezien of zich daarop soms een brandmerk bevond. Was dit het geval, dan werd het brandmerk geïdentificeerd en daarop vertrok een brief, b.v. naar Arnhem of naar Nijmegen, om informatie. Daarna werd de verdachte met de handen opgetrokken aan de nu nog aanwezige ringen en aldus hangende, werden hem vragen gesteld. Indien de zigeuner last had van geheugen-zwakte werd dit gecorrigeerd door de adhibitie d.w.z. door slagen van de beul. Na enige dagen opgesloten te zijn in de Sassenpoort, werden zij gewoonlijk aan de kaak gegeseld, soms gebrandmerkt, doch steeds verbannen. Gewone bedelaars werden zonder meer verbannen en kwamen zij toch in de stad of kerspel terug, dan werden zij gegeseld op de binnenplaats van het stadhuis en daarna verbannen. Het geselen geschiedde steeds met de gepekelde roede, die ten getale van 28 stuks in twee houten kokers stonden; de Zwolsche Achtentwintig was berucht. Jeugd-criminaliteit werd op soortgelijke wijze bestreden. Baldadige jongens moesten met hun ouders ten stadhuizen verschijnen om daer van haar olders geslagen te worden en hadden ze het al te bont gemaakt, dan moesten zij door een armendienaar geslagen worden of een weinig gegeseld door de beul. Die geseling geschiedde dan an t hagedoorntien, een boompje, dat op de binnenplaats van het stadhuis stond. Ook werden ze wel op water en brood opgesloten op t torentien d.w.z. op de raadstoren in arrest gezet. Vrouwelijke delinquenten, in t bijzonder jeugdige dieveggen, werden gegeseld en daarna gewoonlijk in een werkhuis van tucht te Amsterdam geconfineerd voor de tijd van een jaar en daarna 25 jaar verbannen. Ontuchtige vrouwspersonen moesten vooral wanneer zij ruzie gemaakt hadden de schandstenen dragen, waarna zij de poort werden uitgezet. Oudere dieveggen werden met de strop om de hals aan de kaak te prijk gesteld, gegeseld en daarna al dan niet gebrandmerkt verbannen. Indien een man die elders gestolen had, hier opnieuw ging stelen, werd hij gehangen. Op diefstal van een paard stond steeds de strop; mannelijke delinquenten werden gehangen aan de galg, vrouwelijke aan de paal met worghout of garotte geworgd. Moordenaars werden onthoofd, maar het getal der onthoofdingen nam af sinds Deze vorm van executie gaf blijkbaar aanleiding tot emotie en grote onkosten. In september 1714 moest een misdadiger, die zijn vrouw had doodgeschoten, onthalsd worden. Ten stadhuize waren de heren blijkbaar enigszins in de war, want de uitgaven werden niet in de Rekeningen, maar in het Resolutie-boek genoteerd! In 1715 werd het onthoofden als iets bijzonders beschouwd, want de beul die volgens de instructie van 1670 zes gulden voor iedere capitale executie ontving, kreeg sinds 1715 tien gulden voor het onthalzen. Bij deze criminele zaken vallen telkens twee verschijnselen op, n.l. dat de overheid bijna niet tegen eigen burgers durfde op te treden en dat hier een groot gebrek was, namelijk het ontbreken van een behoorlijke gevangenis. Over de totstandkoming van zulk een onmisbare instelling werd herhaaldelijk gesproken in de vergadering van Ridderschap en Steden. Er zou een provinciaal tuchthuis komen, maar het duurde tot 1730 voordat aan Zwolle bij loting het geluk te beurt viel het Spinhuis binnen haar wallen te mogen ontvangen.

19 ZET u uw huis te koop of gaat u het verkopen Zo snel en goed mogelijk uw huis verkopen. Dat vraagt om een Garantiemakelaar. Een Garantiemakelaar gaat namelijk een stap verder. Niet alleen zorgt hij ervoor dat uw woning zo goed mogelijk gepresenteerd wordt. Dankzij zijn ervaring in de lokale markt is hij specialist en kan hij u voorzien van advies op maat. Zo wordt uw woning voor een reële prijs in de markt gezet en zet hij de juiste middelen en kanalen in om uw potentiële kopers te bereiken. Uiteraard houdt hij u op de hoogte van de laatste ontwikkeling en is hij altijd voor u bereikbaar. Ook uw huis verkopen? Kijk voor meer informatie op of bel ons op Van een Garantiemakelaar mag u meer verwachten. GM02 degraafvanvilsteren adv huis te koop 135x185 def v1.indd :58 Portret (80x120 cm.) getekend door Dioni ten Busschen met een pen van PenPoint 19

20 Indien onbestelbaar retour: Koestraat 8, 8011 NK ZWOLLE 20

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

slecht onvoldoende voldoende goed zeer goed 0,00% 0,00% 6,90% 34,48% 58,62%

slecht onvoldoende voldoende goed zeer goed 0,00% 0,00% 6,90% 34,48% 58,62% Enquête reis Dresden 3-4-5 juni 2011 Totaal mogelijke antwoorders: 65 Totaal antwoorders: 29 Respons: 44,62% A. REISDOEL / PROGRAMMA: Waardering 9.0 0 0 2 10 17 0,00% 0,00% 6,90% 34,48% 58,62% - Past bij

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

"Photography is an austere and blazing poetry of the real"- Ansel Adams

Photography is an austere and blazing poetry of the real- Ansel Adams "Photography is an austere and blazing poetry of the real"- Ansel Adams Deze reis doet Cantabrië en Asturië aan, beiden regio's zijn in Noordwest Spanje. Deze gebieden zijn nog niet door toeristen ontdekt

Nadere informatie

Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015.

Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015. Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015. Na het geslaagde gastouderbezoek in 2013 zijn van 19 tot 22 maart j.l. weer een aantal gastouders/gezinnen naar Hongarije vertrokken om

Nadere informatie

Maandag. s Avonds dineren we op loopafstand van ons hotel en genieten we van de verschillende lokale wijnen.

Maandag. s Avonds dineren we op loopafstand van ons hotel en genieten we van de verschillende lokale wijnen. Achtergrond Al eeuwenlang is de Kaukasus zowel een trefpunt van culturen als een schier onoverwinnelijk obstakel voor de vele volkeren die de regio hun thuis noemen. Na Perzische, Ottomaanse en Russische

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Welkom op de Engelenburg. Eerbeekseweg 6 6971 LB Brummen Telefoon 0575-569999 Telefax 0575-569992 www.engelenburg.com info@engelenburg.

Welkom op de Engelenburg. Eerbeekseweg 6 6971 LB Brummen Telefoon 0575-569999 Telefax 0575-569992 www.engelenburg.com info@engelenburg. Welkom op de Engelenburg Eerbeekseweg 6 6971 LB Brummen Telefax 0575-569992 info@engelenburg.com Proef de geschiedenis Culinair genieten Dineren onder de sterren in het 19e eeuwse serre restaurant. Genieten

Nadere informatie

Dinsdag 8 april 2014

Dinsdag 8 april 2014 Maandag 7 april Wow de eerste dag in Rome, wat een dag. 's Morgens even ontbijten (één croissantje) en toen vanaf ongeveer half 10 op pad. We zijn in de binnenstad geweest en bij iedere kerk verbaasden

Nadere informatie

Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp

Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp In dit nummer Geboren * Website www.leenderstrijp.com Overleden * School en winkel Leenderstrijp Nieuwe bewoners * Agenda Welzijn&Zorg * Carnaval 2015 De STRIEPER Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp

Nadere informatie

Het Rijksmuseum We gingen naar het rijksmuseum over de gouden eeuw. We vonden de nachtwacht heel erg mooi want hij is heel bijzonder omdat het van

Het Rijksmuseum We gingen naar het rijksmuseum over de gouden eeuw. We vonden de nachtwacht heel erg mooi want hij is heel bijzonder omdat het van Het Rijksmuseum We gingen naar het rijksmuseum over de gouden eeuw. We vonden de nachtwacht heel erg mooi want hij is heel bijzonder omdat het van donker naar licht is geverfd en dat vind ik heel speciaal

Nadere informatie

Excursie. Rotterdam WOENSDAG 26 SEPTEMBER. Sociëteit Bouwen en Wonen Midden-Holland

Excursie. Rotterdam WOENSDAG 26 SEPTEMBER. Sociëteit Bouwen en Wonen Midden-Holland Excursie Rotterdam WOENSDAG 26 SEPTEMBER 2012 Sociëteit Bouwen en Wonen Midden-Holland Programma: 08:15h Ontvangst Goudse Schouwburg 09:15h Vertrek naar Rotterdam Centrum 10:00h Presentatie Stadsontwikkeling

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

NASCHOLINGSREIS IERLAND 2016

NASCHOLINGSREIS IERLAND 2016 NASCHOLINGSREIS IERLAND 2016 9 juni 12 juni Alles is Liefde.. voor Paro! Na zeven keer kunnen we inmiddels wel zeggen dat het een traditie is om begin juni een nascholing te organiseren in Ierland. Een

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL SCHIEHAVEN 11 TEL. 010 476 02 12 3024 EC ROTTERDAM www.c5jazz.nl INTRO NIEUWSBRIEF U ontvangt hier de eerste nieuwsbrief van C5 Jazz. Wij gaan ook moderniseren.

Nadere informatie

Dagtochten 2011. Dagtocht 6. Drenthe / Groningen

Dagtochten 2011. Dagtocht 6. Drenthe / Groningen Dagtochten 2011. Dagtocht 6. Drenthe / Groningen s Morgens brengen wij eerst een bezoek aan het gevangenismuseum in Veenhuizen. Hier worden wij ontvangen met koffie en koek en krijgen hier onder leiding

Nadere informatie

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien laat je zien Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl laat je zien Welkom. Laat je zien 02 03 Mariënbosch is een eigentijds woonzorgcentrum en onderdeel van Zorggroep

Nadere informatie

Ruimte voor jezelf. Coaching met paarden op Château Montchoix 16 tot en met 23 juni 2014. Vakantie met aandacht voor persoonlijke ontwikkeling

Ruimte voor jezelf. Coaching met paarden op Château Montchoix 16 tot en met 23 juni 2014. Vakantie met aandacht voor persoonlijke ontwikkeling Château Montchoix & Caballo Consultancy Ruimte voor jezelf Vakantie met aandacht voor persoonlijke ontwikkeling Coaching in Frankrijk Een kasteel, bossen, paarden, zon. Ruimte en tijd voor jezelf, voor

Nadere informatie

LEIDERSCHAPSREIS BALI 2014 ZACHTE TIJD ALS KATALYSATOR VAN VOORUITGANG

LEIDERSCHAPSREIS BALI 2014 ZACHTE TIJD ALS KATALYSATOR VAN VOORUITGANG LEIDERSCHAPSREIS BALI 2014 ZACHTE TIJD ALS KATALYSATOR VAN VOORUITGANG Begeleiding: Caroline Serré en Odette Meyer Villa Flow Bali, 24 januari 2 februari 2014 RELEVANTIE Als leider mis je vaak de stilte

Nadere informatie

Reisprogramma Wit-Rusland 10 dagen via Praag (groep min. van 8 persoon).

Reisprogramma Wit-Rusland 10 dagen via Praag (groep min. van 8 persoon). Reisprogramma Wit-Rusland 10 dagen via Praag (groep min. van 8 persoon). 1 dag (woensdag) 09.15-14.30 uur. Vlucht Amsterdam Praag - Minsk (excl.). 15.30-16.30 uur. Transfer vliegveld Minsk - hotel «Planeta»***

Nadere informatie

Arras. De Champs-Élysées

Arras. De Champs-Élysées Utrecht, de Domstad Neeltje Jans Arras Kasseien in Noord-Frankrijk De Champs-Élysées Alpe d Huez Gâteau à la broche Utrecht, de Domstad De Tour de France start in 2015 in Utrecht. Utrecht wordt ook wel

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Impressie CCC-reis Italië 2014

Impressie CCC-reis Italië 2014 Impressie CCC-reis Italië 2014 De start van deze reis is op camping Schinderhannes in Pfalzfeld. Na het welkomstdiner vertrekken 7 caravans en 6 campers richting Oostenrijk en Italië. Onze eerste camping

Nadere informatie

U zult genieten van uw bezoek aan de bezoekersmijn Fell! Bezoekersmijn Fell

U zult genieten van uw bezoek aan de bezoekersmijn Fell! Bezoekersmijn Fell Bezoekersmijn Fell een plaats waar geschiedenis tot leven komt een plaats vol liefde voor de natuur een plaats vol plezier een plaats waar jong en oud elkaar ontmoeten U zult genieten van uw bezoek aan

Nadere informatie

Voorbeelden van draaiboeken

Voorbeelden van draaiboeken Praktische tips 2 Voorbeelden van draaiboeken 3 Voorbeeld uitnodiging herdenking 4 Voorbeeld uitnodiging overdracht 5 Voorbeeld welkomstwoord 5 Voorbeeld slotwoord 6 Gedichten Voorbeelden van draaiboeken

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Schokland Werelderfgoed Kijktocht basis onderwijs

Schokland Werelderfgoed Kijktocht basis onderwijs Schokland Werelderfgoed Kijktocht basis onderwijs Opdracht 1 Bij de tekst Schokland Werelderfgoed op de grond. 1a. De grote foto op de grond is gemaakt in 1930. Toen was Schokland nog een eiland. Waarom

Nadere informatie

Ons vakantieverblijf in De Lutte.

Ons vakantieverblijf in De Lutte. Ons vakantieverblijf in De Lutte. Louwra Herman Arwin Els Barry Will Frans Marjolein Willie VRIJDAG 21-06-2013 Vandaag begint onze vakantie. Arwin en Herman stappen in de bus in Veenendaal en de andere

Nadere informatie

15 jaar. 19&21 april 24&25 mei. Open dagen. Get inspired! www.rmr.nl

15 jaar. 19&21 april 24&25 mei. Open dagen. Get inspired! www.rmr.nl 15 jaar Handmade HANDMADE luxury LUXURY interiors INTERIORS EEN een HUIS Huis WORDT wordt GEBOUWD, gebouwd, MAAR maar EEN een THUIS thuis MOET moet GEVORMD gevormd WORDEN worden 19&21 april 24&25 mei Open

Nadere informatie

Oude Glorie. Evenementen. Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7. Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015. Website Oude Glorie

Oude Glorie. Evenementen. Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7. Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015. Website Oude Glorie Oude Glorie Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7 Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015 Website Oude Glorie De een is op weg naar het volgende evenement, de ander ligt al weer in de thuishaven.

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf WIM Wim Waanders: het overbrengen van cultuur is ÉÉN van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten de BINNENSTAD een boost? een initiatief van FLYNTH: Crowdfunding CREËERT ambassadeurs voor je bedrijf Nummer

Nadere informatie

Krakau. Weelde, Wonder en Waanzin. Hans van Rhoon en Eduard Evenblij

Krakau. Weelde, Wonder en Waanzin. Hans van Rhoon en Eduard Evenblij Fotoreis 14 t/m 19 oktober Krakau Weelde, Wonder en Waanzin. Hans van Rhoon en Eduard Evenblij KRAKAU We maken een reis door het heden en verleden van Krakau. De stad wordt wel het "Florence van Polen"

Nadere informatie

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015 NUMMER 93, 20 MAART 2015 IN DIT NUMMER Cursus Klantgericht denken en handelen lees verder Molen zoekt molenaar (m/v) lees verder Maand van de geschiedenis 2015 lees verder Officiële aftrap Knoal! lees

Nadere informatie

REDENEN OM EEN WERELDERFGOED STAD TE BEZOEKEN

REDENEN OM EEN WERELDERFGOED STAD TE BEZOEKEN REDENEN OM EEN WERELDERFGOED STAD TE BEZOEKEN FEITEN EN CIJFERS Hoofdstad van het district Porto, stad die door UNESCO sinds 1996 als werelderfgoed erkend is Ligging:: zuidwesten van Europa, aan de Atlantische

Nadere informatie

restaurant la tasca Open: maandag t/m zaterdag Keuken open: 18:00-22:00 Voor groep reserveringen kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen.

restaurant la tasca Open: maandag t/m zaterdag Keuken open: 18:00-22:00 Voor groep reserveringen kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen. 1 Restaurant La Tasca Aan één van de mooiste grachten van Delft, de Voldersgracht, vindt u Restaurant La Tasca. Al sinds de opening in 1998 staan Robin en Bert hier in de keuken om met veel liefde, zorg

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2007 1 tijdvak 1 woensdag 30 mei 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 74 punten

Nadere informatie

Spanje. Vlieg met ons mee naar Spanje!

Spanje. Vlieg met ons mee naar Spanje! Spanje Vlieg met ons mee naar Spanje! Vlieg met ons mee naar Spanje! Vlieg met ons mee naar Spanje - Zonnig, bruisend en spectaculair *Spaanse keuken *Heerlijke tapas *Sprankelende Cava *Indrukwekkend

Nadere informatie

REISWEEK 2015 PARIJS PRAAG IK HOU VAN HOLLAND ARDENNEN BERLIJN IK HOU VAN HOLLAND ARDENNEN PRAAG PARIJS

REISWEEK 2015 PARIJS PRAAG IK HOU VAN HOLLAND ARDENNEN BERLIJN IK HOU VAN HOLLAND ARDENNEN PRAAG PARIJS REISWEEK 2015 PARIJS PRAAG IK HOU VAN HOLLAND ARDENNEN BERLIJN IK HOU VAN HOLLAND ARDENNEN PRAAG PARIJS Beste leerlingen, Voor jullie ligt het boekje voor de reisweek 2015. Deze week vindt plaats van maandag

Nadere informatie

Woensdag 12 en 19 augustus Bustocht en Pannenkoeken eten

Woensdag 12 en 19 augustus Bustocht en Pannenkoeken eten Activiteitenkrant augustus 2015 12 en 19 augustus Bustocht en Pannenkoeken eten Bij Pannenkoekenboerderij De Ponthoeve in Vianen Kijk voor meer informatie in deze krant. ZOMERMARKT 2015 GROOT SUCCES. Mooi

Nadere informatie

Nieuws van de Kwartiermaker dagarrangementen in Burgum

Nieuws van de Kwartiermaker dagarrangementen in Burgum Nieuws van de Kwartiermaker dagarrangementen in Burgum nr.6 Hoe het begon.. In september vorig jaar ben ik begonnen als kwartiermaker naschoolse activiteiten in Burgum. Deze functie is ontstaan in het

Nadere informatie

ZOMERSCHOOL. Zomeractiviteiten in Enkhuizen juli-augustus 2016. Iedereen in Enkhuizen van harte welkom! Raad van Kerken

ZOMERSCHOOL. Zomeractiviteiten in Enkhuizen juli-augustus 2016. Iedereen in Enkhuizen van harte welkom! Raad van Kerken ZOMERSCHOOL Raad van Kerken Zomeractiviteiten in Enkhuizen juli-augustus 2016 Iedereen in Enkhuizen van harte welkom! Inleiding Vaak liggen in de zomer de activiteiten van de kerk stil. Alleen de kerkdiensten

Nadere informatie

Eindevaluatie. Riga. Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke

Eindevaluatie. Riga. Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke Eindevaluatie Riga 2011 Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke Inhoud Inleiding... 3 Wat voor cijfer geef je de Riga reis?... 4 Wat was je voornaamste reden om naar Riga te gaan?... 4 Hoe heb je de heenreis

Nadere informatie

Landgoed Zonnestraal

Landgoed Zonnestraal Landgoed Zonnestraal Congrescentrum Wij ontvangen u en uw gasten graag op onze unieke locatie in het oude hoofdgebouw van Zonnestraal (architect Duiker) in een omgeving van licht, lucht en transparantie.

Nadere informatie

Reisverslag (Duitsland Slovenië Italië Frankrijk)

Reisverslag (Duitsland Slovenië Italië Frankrijk) Reisverslag (Duitsland Slovenië Italië Frankrijk) Onze reis werd gepland van 1 juli tot 31 juli. Voor aanvang van onze reis hebben we geprobeerd om zoveel mogelijk treinen te reserveren. Gedurende onze

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF SEPTEMBER 2015

NIEUWSBRIEF SEPTEMBER 2015 Terugblik: Stadswandeling door Haastrecht Terugblik Exposi e Die schöne Müllerin Architectuurroute Workshop Column schrijven Agenda 2015/2016 Samen met de Historische Vereniging Haastrecht organiseerde

Nadere informatie

Huizen. Gezellige tuin op het zuiden. Heerlijk rustig wonen. Sfeervolle woonkamer. Jaren dertig. Vier slaapkamers. Maanstraat 18, 4818 ND Breda H50

Huizen. Gezellige tuin op het zuiden. Heerlijk rustig wonen. Sfeervolle woonkamer. Jaren dertig. Vier slaapkamers. Maanstraat 18, 4818 ND Breda H50 Huizen vanhendriks Maanstraat 18, 4818 ND Breda Heerlijk rustig wonen Jaren dertig Sfeervolle woonkamer Gezellige tuin op het zuiden Vier slaapkamers H50 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte Perceeloppervlakte

Nadere informatie

(zie voor verdere gegevens ook www.afrikadag.nl)

(zie voor verdere gegevens ook www.afrikadag.nl) le pont actuel 14 De Beninse singersongwriter Angélique Kidjo, die een Grammy Award ontving, is wereldwijd geprezen. Kidjo is geboren in Benin. In 1983 verhuisde ze naar Parijs. Sinds 2002 is ze Goodwill

Nadere informatie

Vorming en Toerusting. Programma 2012-2013. Ontmoeting en verdieping van religie, kunst en cultuur. Het Witte Kerkje Huis ter Heide

Vorming en Toerusting. Programma 2012-2013. Ontmoeting en verdieping van religie, kunst en cultuur. Het Witte Kerkje Huis ter Heide Vorming en Toerusting Programma 2012-2013 Ontmoeting en verdieping van religie, kunst en cultuur Het Witte Kerkje Huis ter Heide In het seizoen 2012-2013 zet Het Witte Kerkje de traditie van Vorming &

Nadere informatie

11- daagse studierondreis door Amerika

11- daagse studierondreis door Amerika 11- daagse studierondreis door Amerika Van San Francisco via Death Valley, Grand Canyon naar Las Vegas 8-18 februari 2014 Met onderweg bezoek aan o.a.: World Ag Expo, grote landbouwbeurs in Tulare Boerderijen

Nadere informatie

Rome. Vrijdag 19 februari t/m woensdag 24 februari 2016

Rome. Vrijdag 19 februari t/m woensdag 24 februari 2016 Rome Vrijdag 19 februari t/m woensdag 24 februari 2016 Dagprogramma vrijdag Per touringcar van Hoornaar naar Schiphol en aansluitend vliegreis naar Rome. Vliegen om 7.00 uur. Transfer naar uw hotelaccommodatie,

Nadere informatie

COLMONT PANORAMACAMPING

COLMONT PANORAMACAMPING PANORAMACAMPING U B A C H S B E R G Z U I D - L I M B U R G van harte welkom Op een bijzondere plek, aan de rand van het fraaie dorpje Ubachsberg, gelegen tussen Heerlen en Valkenburg, midden in het prachtige

Nadere informatie

Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman

Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman Het is zaterdag 11 mei 2013. De wekker loopt af om 03.00 uur. Oei, wat is het vroeg.

Nadere informatie

Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop.

Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop. Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop. Bij start voor de reis door Cyprus begint het eerste bezoek aan de havenplaats Larnaca met overnachting. In de buurt van Larnaca is het zoutmeer

Nadere informatie

Jaargang 7 Nummer 8 27 april 2009

Jaargang 7 Nummer 8 27 april 2009 Jaargang 7 Nummer 8 27 april 2009 Deze nieuwsbrief gaat over: Meld je aan voor de ALV en de wandeling in Ootmarsum Lessen van de dodo Activiteit zondag 3 mei a.s. Wandelen met Boudewijn Büch in de omgeving

Nadere informatie

Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur

Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur Welkom! PERSOONLIJK Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur BEST WESTERN PREMIER Kasteel De Vanenburg biedt u in een sfeervolle landelijke omgeving volop gelegenheid om te ontspannen. Deze

Nadere informatie

Scandinavië en Baltische staten

Scandinavië en Baltische staten Scandinavië en Baltische staten 1 / 19 2 / 19 3 / 19 4 / 19 5 / 19 6 / 19 7 / 19 8 / 19 9 / 19 10 / 19 11 / 19 12 / 19 13 / 19 14 / 19 15 / 19 16 / 19 Hele gezellig avond gehad en na nog een lekker ontbijtje

Nadere informatie

Inschrijven kan u telefonisch op 00 32 (0)89 464606

Inschrijven kan u telefonisch op 00 32 (0)89 464606 Ondernemersreis Israel extra groep 12/01/2012 MELKVEE STUDIEREIS ISRAËL Groep 1: 21 tot 26 februari 2012 - volzet Groep 2 : 28 februari tot 4 maart 2012 nieuwe groep, nog 10 plaatsen Vooreerst willen we

Nadere informatie

Het was mijn idee om een straatje om mijn bloementuin te maken en ik heb er aardig lang over gedaan. Maar nu is hij eindelijk klaar.

Het was mijn idee om een straatje om mijn bloementuin te maken en ik heb er aardig lang over gedaan. Maar nu is hij eindelijk klaar. Het was mijn idee om een straatje om mijn bloementuin te maken en ik heb er aardig lang over gedaan. Maar nu is hij eindelijk klaar. Er staat nu ook een nieuw tuinplan 2013 bij. Ik ben ook met houtsnippers

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF DARES R09-UTRECHT SPECIALE DDW UITGAVE

NIEUWSBRIEF DARES R09-UTRECHT SPECIALE DDW UITGAVE NIEUWSBRIEF DARES R09-UTRECHT SPECIALE DDW UITGAVE Inhoud Voorwoord Uitgebreid verslag met veel foto s van het DARES Deelnemers Weekend Voorwoord Deze extra nieuwsbrief is een uitgave van DARES R09-Utrecht

Nadere informatie

MEI 2016 NIEUWSBRIEF. Succesvolle actie Help meester Paul naar de top.

MEI 2016 NIEUWSBRIEF. Succesvolle actie Help meester Paul naar de top. NIEUWSBRIEF MEI 2016 Beste ouder(s) Na twee weken meivakantie (de eerste zullen we qua weer snel vergeten) zijn we afgelopen maandag weer fris en fruitig aan de start verschenen. We maken ons op voor het

Nadere informatie

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven.

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. U hebt voor deze toets maximaal een uur. Wacht tot u mag beginnen

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

Lichtinval Geroepen om te komen

Lichtinval Geroepen om te komen Maanlicht 2 e jaargang nr. 4, april 2015 Lichtinval Geroepen om te komen Geroepen om te komen, geroepen om te zijn. Een vast besluit genomen, begin van een refrein. Dat is voor ons de grond: Belangeloos

Nadere informatie

Vervolg van het Reisverslag 2009 deel II Scandinavië. Göteborg naar Mem. Mem (begin van de scheren aan de oostkust.)

Vervolg van het Reisverslag 2009 deel II Scandinavië. Göteborg naar Mem. Mem (begin van de scheren aan de oostkust.) Vervolg van het Reisverslag 2009 deel II Scandinavië. Göteborg naar Mem Mem (begin van de scheren aan de oostkust.) Tweede helft: van Motala tot Mem Dinsdag 20 juli mooi weer westen wind 3-4-In de ochtend

Nadere informatie

De vloer van het atelier is in 2013 grondig geschuurd en gelakt.

De vloer van het atelier is in 2013 grondig geschuurd en gelakt. Jaarverslag 2013 Atelier Marline Fritzius In 2013 is er ook op donderdag een groep gestart waardoor we op alle dagen open zijn. Er schilderen of boetseren nu wekelijks ongeveer 36 mensen met afasie in

Nadere informatie

Wonen in het Schuttersbosch Energiezuinige woning

Wonen in het Schuttersbosch Energiezuinige woning Huizen vanhendriks Jagerslaan 5, 5645 AD Eindhoven Wonen in het Schuttersbosch Jonge wijk Tuin op het Zuid- Westen Energiezuinige woning Luxe woonkeuken H51 H51 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

de kunst van het leven

de kunst van het leven de kunst van het leven Woon- en zorgcentrum Franciscus De Meierij 1 7631 AM Ootmarsum T 0541-280 888 franciscus@zorggroepsintmaarten.nl www.zorggroepsintmaarten.nl de kunst van het leven De kunst van het

Nadere informatie

Budapest. Woensdag 20 t/m vrijdag 22 oktober 2010. Debreceni VSC - PSV

Budapest. Woensdag 20 t/m vrijdag 22 oktober 2010. Debreceni VSC - PSV Budapest Woensdag 20 t/m vrijdag 22 oktober 2010 Debreceni VSC - PSV Budapest, de hoofdstad van Hongarije, telt 1,7 miljoen inwoners. De Donau splitst de stad in twee delen; het heuvelachtige Buda en Pest,

Nadere informatie

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1 Algemeen In deze nieuwsbrief hebben we weer informatie voor u op een rij gezet en kunnen we u laten meegenieten van allerlei leuke activiteiten die onlangs bij ons op school hebben plaatsgevonden. Cito-vo

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart. Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015!

Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart. Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015! Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015! 1 Laat je rondleiden in Dongen en s Gravenmoer! In de gemeente Dongen kun je heerlijk wandelen. Zelf of onder

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

Huizen. Extra bergzolder. Perfect afgewerkt. Dakterras op het zuiden. Drie Slaapkamers. Ligging nabij snelwegen. Leenderweg 292 A, 5644 AE Eindhoven

Huizen. Extra bergzolder. Perfect afgewerkt. Dakterras op het zuiden. Drie Slaapkamers. Ligging nabij snelwegen. Leenderweg 292 A, 5644 AE Eindhoven Huizen vanhendriks Leenderweg 292 A, 5644 AE Eindhoven Perfect afgewerkt Dakterras op het zuiden Drie Slaapkamers Extra bergzolder Ligging nabij snelwegen H51 H51 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Opening Hermes Huis schuift op naar 18 november

Opening Hermes Huis schuift op naar 18 november Juli 2011 Nieuwsbrief Hermes Project Jaargang 2 Nummer: 5 Opening Hermes Huis schuift op naar 18 november Het was even slikken: na onze enthousiaste aankondiging dat het Hermes Huis op 2 september geopend

Nadere informatie

Leven vanuit Overvloed of Tekort?

Leven vanuit Overvloed of Tekort? Leven vanuit Overvloed of Tekort? Dank allereerst aan de Dijken van Wijven. Zonder jullie vrouwenhadden we hier nu niet met elkaar gestaan. Wat een prachtige traditie: om in het Zeeuwse landschap natuur

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

PRAKTISCHE INFORMATIE

PRAKTISCHE INFORMATIE PROGRAMMA VIP PRAKTISCHE INFORMATIE REISDOCUMENTEN: Internationaal paspoort geldig tem eind augustus 2014. Visum (verzorgd door ASL travel, info volgt). TIJDZONE: In Moskou is het drie uur later dan in

Nadere informatie

gebrouwen en nog veel meer!

gebrouwen en nog veel meer! 2 Fantaziehuiskrant november 2013 Inleiding: De afgelopen vier maanden hebben we weer van alles meegemaakt op het Fantaziehuis, in deze krant kun je lezen wat er zoal gebeurde! In de zomermaanden hadden

Nadere informatie

Prachtige rondreis met verblijf op bijzondere plekken.

Prachtige rondreis met verblijf op bijzondere plekken. Rondje Catalonië Prachtige rondreis met verblijf op bijzondere plekken. Rondje Catalonië wordt verzorgd door Can Patiras, Mas Xipres en Cama & Cava. Drie B&B s elk gelegen op een unieke plek in Catalonië.

Nadere informatie

Uitnodiging Mercedes-Benz 125 jaar Innovatie

Uitnodiging Mercedes-Benz 125 jaar Innovatie Uitnodiging Mercedes-Benz 125 jaar Innovatie Op 14, 15 en 16 januari 2011 wordt op de tentoonstelling InterClassics & TopMobiel in het MECC te Maastricht veel aandacht geschonken aan het jubileum van Mercedes-Benz

Nadere informatie

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips Frits! facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips over meneer Frits! Meneer Frits, ofwel Frits Philips, werd geboren in 1905 en studeerde af aan de TU van Delft als werktuigbouwkundig

Nadere informatie

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Het ontstaan van koken... 3 De eerste ontdekking... 3 Het eerste beetje koken... 3 De ontwikkelingen... 3 Kok worden...

Nadere informatie

tel: 0598 364224 - www.veenkoloniaalmuseum.nl Museumplein 5-9641 AD Veendam Veenkoloniaal Museum

tel: 0598 364224 - www.veenkoloniaalmuseum.nl Museumplein 5-9641 AD Veendam Veenkoloniaal Museum Ja, ik wil ook graag een redercedulle voor 1/36 e aandeel in het praamschip De Familietrouw! (kosten 25,- per jaar) Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: E-mail: Deze bon opsturen naar het Veenkoloniaal

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

Midden-Delflandroute. Route. 47.1 km

Midden-Delflandroute. Route. 47.1 km Route 6 47.1 km Midden-Delflandroute Midden-Delfland is een mini-groen Hart, dat ingeklemd ligt tussen Den Haag, Rotterdam en Delft. Het is nog steeds verrassend rustig en landelijk in dit mooie polderland.

Nadere informatie

Cuisine & Culture. zondag 19 april t/m donderdag 23 april 2015. Architectuur Muziek Badcultuur Café s en Koffiehuizen

Cuisine & Culture. zondag 19 april t/m donderdag 23 april 2015. Architectuur Muziek Badcultuur Café s en Koffiehuizen Cuisine & Culture BOEDAPEST parel aan de Donau zondag 19 april t/m donderdag 23 april 2015 Architectuur Muziek Badcultuur Café s en Koffiehuizen Boedapest is een prachtig gelegen stad met een rijke geschiedenis

Nadere informatie