Een titel van vertrouwen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een titel van vertrouwen"

Transcriptie

1 Een titel van vertrouwen Advies van de Commissie RA-titel over de RA-titel en over specialisatie in de opleiding tot registeraccountant Tussenrapport, juni 2009

2

3 Een titel van vertrouwen Advies van de Commissie RA-titel over de RA-titel en over specialisatie in de opleiding tot registeraccountant Tussenrapport juni

4 Inhoudsopgave Blz. Voorwoord 3 Ten geleide 4 1. Samenvatting 6 2. Opdracht Visie en advies De beroepsuitoefening door registeraccountants De RA-titel De opleiding tot registeraccountant Vervolgstappen 24 Bijlagen Bijlage 1. De beroepsuitoefening door registeraccountants De institutionele ontwikkeling van het accountantsberoep in Nederland Beroepsinhoud en werkterrein Maatschappelijke relevantie en publiek belang Specialisatie 29 Bijlage 2. De RA-titel Betekenis van de RA-titel Definitie en betekenis van de begrippen functie en titel De RA-titel in de accountantswetgeving 33 Bijlage 3. De opleiding tot registeraccountant Het niveau van de RA-opleiding Structuur en globale inhoud van een RA-opleiding De praktijkopleiding (stage) Specialisatie in het opleidingsschema 36 Bijlage 4. Taakopdracht 39 Bijlage 5. Samenvatting aanbevelingen Cie. Toekomst Accountancy Opleidingen 40 Bijlage 6. Tabel: Samenstelling ledenbestand NIVRA Bijlage 7. Geraadpleegde literatuur 45 2

5 Voorwoord Het accountantsberoep staat volop in de maatschappelijke schijnwerpers. Veranderingen in politieke en economische omstandigheden, wijzigingen in wet- en regelgeving en vakinhoudelijke ontwikkelingen, leiden tot vragen en discussie over de aard, de inhoud en de reikwijdte van de aan registeraccountants te stellen beroeps- en opleidingseisen. Het publieke belang van de financiële sector en daarmee ook dat van het accountantsberoep, is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Het beroep heeft meer dan in het verleden de aandacht van de overheid. Een rode draad in de ontwikkeling van het beroep is voortgaande specialisatie. Specialisatie met als gevolg een verbreding van het gebied van de accountancy en de beroepsuitoefening door registeraccountants. Nieuwe inzichten en verdieping op specifieke deelterreinen bepalen de verschillende rollen die registeraccountants in het maatschappelijk verkeer vervullen. Een met deze ontwikkelingen samenhangende fundamentele vraag is waar de RA-titel in de toekomst voor moet staan. En hoe hier op te anticiperen in de opleiding tot registeraccountant. Voor het antwoord op deze vragen nemen wij als vertrekpunt de internationaal gebruikelijke opvattingen over het accountantsberoep en het gebied van de accountancy. Accountancy is zo bezien het werkterrein van professional accountants en wordt bedreven door alle soorten accountants, die in alle sectoren van de economie belangrijke bijdragen leveren aan de kwaliteit van informatie in het algemeen en in het bijzonder aan de financiële rapportageketen. We bepleiten een hoge maatschappelijke positionering van de RA-titel voor zowel certificerende als niet-certificerende accountants, onder de paraplu van een krachtige, pluriform samengestelde, beroepsorganisatie. De RA-kwalificatie is bovenal een titel van vertrouwen. Voorop moet staan het behouden van de maatschappelijke waarde van de titel met de daarmee verbonden professionele kernwaarden. We constateren dat certificeren als een specialisme zal moeten worden gemarkeerd en dat naast de controlerende functie meer specialismen vanuit de accountancy tot de RA-titel moeten kunnen leiden. Dit dient ook in de opleiding tot registeraccountant tot uitdrukking te komen. Met dit rapport hopen we een bijdrage te leveren aan het tot stand komen van een nieuwe verankering van de RA-titel en een optimaal op de beroepsuitoefening van registeraccountants gerichte opleiding voor toekomstige beroepsgenoten. P. Hoogendoorn RA voorzitter Commissie RA-titel 3

6 Ten geleide Opzet rapport Met dit rapport geeft de Commissie RA-titel - op basis van een haar door het bestuur van het Koninklijk NIVRA gegeven taakopdracht - haar visie en advies over de toekomstige positionering en de betekenis van de RA-titel en de gevolgen hiervan voor de RA-opleiding. Het eerste hoofdstuk vat de conclusies en de aanbevelingen van de Commissie samen. Hoofdstuk 2 gaat in op de taakopdracht. In hoofdstuk 3 formuleren we onze visie op de titel en de aanbevelingen met betrekking tot de overige onderdelen van de taakopdracht. Dit derde hoofdstuk vormt de kern van het rapport. We geven enige aandacht aan de follow-up van de aanbevelingen in het vierde hoofdstuk. De bijlagen 1, 2 en 3 gaan dieper in op de beroepsuitoefening door registeraccountants, de RA-titel en de RA-opleiding. Deze bijlagen funderen de in hoofdstuk 3 geformuleerde visie en aanbevelingen. De bijlagen 4 tot en met 9 geven ten slotte nog enige achtergrondinformatie. Samenstelling Commissie De Commissie is ingesteld in juni 2008 en als volgt samengesteld: P. Hoogendoorn RA Voorzitter, ex partner Deloitte drs. A.R. Bonestroo *) Beleidsmedewerker NOvAA drs. M. Bongers RA RE CIA CFE Directeur corporate internal audit NUON J. Buchel Secretaris, Coördinator educatie NIVRA drs. J.B. Huisman RA Lid bestuur NIVRA, Directeur bedrijfsvoering Osira groep prof.dr. M.N. Hoogendoorn RA **) Partner Ernst & Young en Hoogleraar Externe Verslaggeving Erasmus Universiteit drs. E.A.M. Olders RA RC CEO JVH gaming T.C. Ooms Lid bestuur Vereniging van Accountancy Studenten en assistent accountant bij Pricewaterhouse Coopers dr. J.P.J. Verkruijsse RA RE Partner Ernst & Young en docent IT auditing Universiteit Maastricht J.C. Vos RA Plv. directeur Algemene Rekenkamer drs. B.J.G. Wammes Hoofd Beleid en Innovatie NIVRA Secretariële ondersteuning: Mw. S.C. Barata Jorge *) vanaf november 2008, **) vanaf september

7 Werkwijze Commissie De Commissie kwam in de periode juli 2008 april 2009 negen keer bijeen. Na een viertal verkennende vergaderingen, is vanaf de vijfde vergadering aan het opstellen van dit rapport gewerkt. Tussentijds heeft de voorzitter de uitgangspunten, kernvragen en de ingeslagen denkrichting van de Commissie met het NIVRA bestuur besproken. Gelet op raakpunten en samenhang met het werk van de Commissie Basisaccountant heeft tussentijds regelmatig afstemming plaatsgevonden tussen beide voorzitters en de secretaris van de commissies. Het conceptrapport is voor commentaar voorgelegd aan de Commissie Basisaccountant. Tussentijdse informatievoorziening heeft ook plaatsgevonden richting NIVRA-vakgroepen, het Stagebestuur, de Commissie Eindtermen Accountantsopleiding en de Permanente Werkgroep Accountancy van de universiteiten met een RA-opleiding. Teneinde inbreng van direct betrokken partijen te bevorderen is de eerste versie van het rapport besproken met bovengenoemde stakeholders, de Vereniging van Accountancy Studenten en met NIVRA Young Professionals. Het tussenrapport wordt voor een bredere sondering op de website van het NIVRA gepubliceerd. De definitieve versie van het rapport wordt na verwerking van commentaren en suggesties vanuit de hierboven genoemde afstemming aan het bestuur van het NIVRA aangeboden. Twee in het kader van dit rapport relevante gebeurtenissen deden zich voor terwijl de Commissie al aan het werk was: het in november 2008 geannonceerde voornemen van NIVRA en NOvAA te komen tot een fusie van beide beroepsorganisaties; en het eveneens in november 2008 gepubliceerde rapport van de Commissie Governance NIVRA Van buiten naar binnen. Het eerste issue leidde er toe dat een vertegenwoordiger van de NOvAA aan de Commissie is toegevoegd. De intentie te komen tot een fusie van de beroepsorganisaties heeft geen aanpassing van de taakopdracht tot gevolg gehad. Als een van de uitgangspunten voor de beoogde fusie is gekozen voor handhaving van de titels RA en AA en de hierbij behorende opleidingstrajecten. De Commissie heeft dit uitgangspunt als gegeven geaccepteerd en heeft daarom slechts in beperkte mate aandacht besteed aan de (relatie tot de) AA-titel en aan de opleiding tot AA. De Commissie heeft het rapport van de Commissie Governance in haar overwegingen betrokken. 5

8 1. Samenvatting Dit hoofdstuk vat de conclusies en de aanbevelingen van de Commissie, die op basis van de bijlagen 1, 2 en 3 zijn uitgewerkt in hoofdstuk 3 van dit rapport, beknopt samen. Vanuit de invalshoeken van de beroepsuitoefening door registeraccountants en de maatschappelijke relevantie van het accountantsberoep, volgen de visie op de titel en de aanbevelingen met betrekking tot de opleiding. Inleiding De Commissie geeft in dit rapport haar visie op de RA-titel en het effect hiervan op de opleidingen tot registeraccountant. De oorspronkelijke aanleiding voor het stellen van vragen als waar de RA-titel in de toekomst voor zou moeten staan en hoe de opleidingen van toekomstige registeraccountants te structureren, ligt in het rapport van de Commissie Toekomst Accountancy opleidingen van december We hebben de in dat rapport gegeven aanbevelingen voor een toekomstig kwalificatiemodel overwogen en nader uitgewerkt op basis van de door het NIVRAbestuur gegeven taakopdracht. Recente ontwikkelingen in en rondom de beroepsuitoefening bevestigen in onze ogen de noodzaak van een aanpassing van de bestaande situatie en tijdig anticiperen op de toekomst. Niveau en breedte van de beroepsuitoefening Bepalend voor de visie op de titel zijn onze opvattingen over de huidige en toekomstige beroepsuitoefening van registeraccountants en de hieraan verbonden hoge kwaliteitsstandaarden en normenkaders voor opleiding, vorming en beroepsethiek. We bepleiten in de eerste plaats handhaving van het hoge niveau. We willen tegelijkertijd aansluiten op de opvattingen van de overkoepelende internationale beroepsorganisaties, de IFAC en de FEE 1, over het werkterrein en het deskundigheidsgebied van accountants. We gaan uit van een pluriform beroep waarin het werk van registeraccountants zich over een breed terrein uitstrekt, dat steeds verder reikt dan de certificerende functie. Maatschappelijke relevantie en specialisatie Centraal in de beroepsuitoefening staan de maatschappelijke waardevolle bijdragen die registeraccountants leveren aan de schakels van de financiële rapportageketen en daarmee aan 1 De International Federation of Accountants en de Fédération des Experts Comptables Européens. 6

9 het vertrouwen in de economie. In die maatschappelijk waardevolle bijdragen staat de kwaliteit van informatie centraal. Het gaat daarbij in de eerste plaats om financiële informatie. Maar in toenemende mate betreft dit ook niet-financiële (bestuurlijke- en / of beleidsgerichte) informatie, waar een bepaalde mate van zekerheid aan kan worden toegekend. De sterk toegenomen complexiteit van de financiële wereld en in samenhang hiermee de eisen en verwachtingen van cliënten, aandeelhouders, de overheid en het brede publiek, zijn - naast de vaktechnische ontwikkelingen - belangrijke katalysatoren voor verdergaande specialisatie binnen het accountantsberoep. De markt vraagt om specialisten op deelterreinen en heeft behoefte aan objectieve, deskundige en betrouwbare adviseurs met specifieke, functiegerelateerde kennis. Van registeraccountants wordt dus niet (meer) verwacht dat zij als all inclusive accountant kunnen optreden. Op grond van de toenemende betekenis van specialisatie in de beroepsuitoefening concluderen we dat de certificerende functie moet worden bezien als een specialisme, naast een aantal andere specialismen van registeraccountants, en dat dit in de opleiding van toekomstige registeraccountants tot uitdrukking dient te komen. Positionering van de RA-titel De titel RA moet staan voor vertrouwen, zowel in de beroepsgroep als geheel als voor het vertrouwen in de individuele beroepsbeoefenaar. De Commissie meent dat het niet wenselijk is nieuwe titulatuur, al dan niet in de vorm van een functieaanduiding, aan de titel toe te voegen. De maatschappelijke herkenbaarheid van de titel zal hierdoor niet worden vergroot. Daarentegen is het juist in deze tijd van economische onzekerheid van groot belang dat de maatschappelijke waarde die de RA-kwalificatie de afgelopen decennia heeft verworven, behouden blijft. De RA-titel geldt bij uitstek als aanduiding voor betrouwbaarheid en deskundigheid in het financiële veld; het vertrouwen dat titeldragers wordt gegeven, bevordert de efficiëntie van transacties en daarmee de werking van financiële markten. Om die reden acht de Commissie eerder een vermindering van het aantal titels die verwijzen naar specifieke deskundigheden op het gebied van de accountancy wenselijk. De Commissie meent dat uit het positioneren van de certificerende functie als specialisme voortvloeit dat hiervan ook een verplichte aantekening in het register moet worden gemaakt. Het ligt in de rede een dergelijke aantekening ook te verplichten voor andere specialismen die tot de RA-titel kunnen leiden. Basisopleiding, praktijkstage en specialisatie De opleidingen voor toekomstige registeraccountants moeten voor een groot deel gemeenschappelijke en op de controle gerichte eindtermen (blijven) afdekken. De Commissie 7

10 sluit met betrekking tot de basisinhoud voor de theoretische opleiding aan op de visie van de Commissie Basisaccountant, namelijk dat de opleiding tot Master of Science in Accountancy hiervoor als norm kan fungeren. Nadat deze (basis)opleiding is afgerond kan, direct bij aanvang of in de loop van een postinitiële RA-opleiding, specialisatie in verschillende afstudeervarianten plaatsvinden. Het moment waarop de specialisatie begint is afhankelijk van de inrichting van de (voor)opleiding tot en met de Master of Science in Accountancy. Essentieel is dat alle toekomstige registeraccountants over voldoende deskundigheid en vaardigheid op het gebied van Accounting, Governance 2 en Assurance beschikken. Met name deze expertise blijft registeraccountants onderscheiden van andere universitair gevormde professionals in het financiële veld. Studenten die de certificeringsbevoegdheid willen verwerven, volgen de hierop gerichte (aanvullende) specialisatie. Voor studenten met andere ambities staan enkele andere afstudeerrichtingen van de postinitiële RA-opleiding open. De Commissie gaat voor de indeling van specialisaties uit van twee hoofdgroepen, te weten: (1) Assurance en (2) Finance, Advisory & Control. Vanuit deze invalshoek kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de volgende afstudeervarianten: Financial-auditing, IT-auditing, Internal auditing, Controlling, Accounting en Risk Management. De Commissie adviseert het NIVRA het aantal mogelijke afstudeervarianten nader te bepalen. De Commissie is van oordeel dat voor de praktische vorming een praktijkopleiding (stage) voor alle toekomstige registeraccountants onderdeel van de opleiding moet blijven. In samenhang met de specialisatiemogelijkheid in de theoretische opleiding is het wenselijk de verdieping op een specifiek terrein ook in de stage tot uitdrukking te laten komen. Wij stellen daarom voor de stage te splitsen in een gemeenschappelijk (basis)deel en een specialisatiedeel. Het voorgestelde nieuwe kwalificatiemodel beoogt geen diepgaande specialisatie, eventueel leidend tot andere titels, in de opleiding tot RA. Verdergaande specialisatie kan na het behalen van de RA-titel plaatsvinden. 2 Onder het begrip Governance hier met name te verstaan Besturing en Beheersing c.q. Bestuurlijke Informatieverzorging. 8

11 Basisaccountant en aspirant-lidmaatschap beroepsorganisatie De Commissie heeft met de Commissie Basisaccountant meegedacht over de vragen als wat de beste titel zou zijn voor de basisaccountant en of een aspirant-lidmaatschap van de beroepsorganisatie wenselijk is voor registeraccountants in opleiding. Wij ondersteunen de conclusies van deze Commissie door te adviseren geen nieuwe, gedurende de opleiding te behalen, beroepsaanduiding te introduceren, maar met betrekking tot het gemeenschappelijke basisniveau voor toekomstige RA s uit te gaan van het niveau van de Master of Science in Accountancy. We ondersteunen ook de gedachte van een aspirant-lidmaatschap van de beroepsorganisatie voor studenten in de eindfase van de RA-opleiding. Relatie tot bestaande specialisaties In de loop der tijd is binnen het werkterrein van registeraccountants een aantal specialismen ontstaan waaraan andere titels en beroepsverenigingen zijn verbonden, zoals de operational auditor, de IT-auditor en de registercontroller. De Commissie meent dat ook aan deze titels de RA-kwalificatie kan worden verbonden, onder de voorwaarden dat: (1) aan de desbetreffende titel een opleiding tot Master of Science in Accountancy (of een hieraan gelijkwaardige vooropleiding) is voorafgegaan en dat (2) aan de eisen van de stage van de (toekomstige) RAopleiding is voldaan. De Commissie sluit niet uit dat ook andere dan de hierboven genoemde postinitiële specialisaties tot de RA-titel kunnen leiden en adviseert hiervoor een adviescommissie in te stellen. Relatie tot de AA-kwalificatie NIVRA en NOvAA hebben in hun intentieverklaring van november 2008, met als doel te komen tot een fusie, als waarborgen hiervoor onder meer gesteld dat de wettelijke bescherming van de titels RA en AA worden gehandhaafd, evenals de opleidingen tot RA en AA op respectievelijk wo- en hbo-niveau. Hierbij wordt opgemerkt dat beide niveaus opleiden tot accountants met volledige certificeringsbevoegdheid. De beroepsorganisaties gaan er vanuit dat de RA- en de AA-titel worden gehandhaafd. De Commissie constateert dat haar aanbevelingen passen bij de intentie te komen tot één krachtige publiekrechtelijke beroepsorganisatie voor een pluriform accountantsberoep voor AA s en RA s. Wij menen bovendien dat voor de AAkwalificatie een op dit rapport aansluitende structurering, met enkele andere specialisaties, mogelijk is. 9

12 Follow-up De nieuwe kwalificatiestructuur vergt een aanpassing van de Wet op de Registeraccountants. De Commissie adviseert het NIVRA-bestuur deze wijziging mee te nemen in de aanstaande evaluatie van de accountantswetgeving. De Commissie adviseert het NIVRA-bestuur nadere uitwerking te geven aan de in dit rapport gegeven aanbevelingen met betrekking tot het gebruik en het beheer van de titel en in overleg met de voor de RA-opleidingen verantwoordelijke partijen het voorgestelde nieuwe opleidingsmodel tot stand te doen komen. De Commissie stelt voor een adviescommissie in te stellen voor het erkennen van (postinitiële) kwalificaties die onder het nieuwe regime - al dan niet na aanvullende scholing - tot de RA-titel kunnen leiden. Tenslotte adviseren we het NIVRA bestuur met betrekking tot de aantekening in het register een overgangsregeling vast te stellen voor de huidige registeraccountants. 10

13 2. Opdracht Het bestuur van het NIVRA heeft naar aanleiding van het rapport De opleidingen tot registeraccountant van de Commissie Toekomst Accountancy Opleidingen 3, twee vervolgcommissies ingesteld: de Commissies Basisaccountant en RA-titel, met als doel de belangrijkste aanbevelingen van de TAO-commissie 4 nader te overwegen en uit te werken. Eén van die aanbevelingen is dat in de toekomst de RA-titel moet kunnen worden behaald na een universitaire masteropleiding, die is aangevuld met een postinitiële 5 opleiding waarin specialisatie in meerdere richtingen kan plaatsvinden. In het voorgestelde model kan een student - nadat in zijn opleiding alle noodzakelijk geachte basiskennis is afgedekt - een keuze maken voor een afstudeerrichting. Het al in de primaire opleiding aanbieden van specialisaties, in de vorm van afstudeervarianten, kan volgens de TAO-commissie het opleidingstraject beter laten aansluiten op zowel de behoeften van de markt, als op de actuele situatie in de beroepsuitoefening en de ontwikkelingen in het beroep. Een tweede belangrijke aanbeveling in het TAO-rapport is het in of bij de RA-titel zichtbaar maken van de functie 6 die in de praktijk wordt uitgeoefend. De TAO-commissie adviseert: te komen tot een relatief brede opleiding tot basisaccountant in een universitair bachelor en-masterprograma en stelt met het oog op de langere termijn Een basisopleiding, aangevuld met postinitieel onderwijs waarin differentiatie naar te vervullen functie mogelijk is, sluit beter aan op de pluriforme beroepsuitoefening en is voor studenten waarschijnlijk aantrekkelijker dan het huidige opleidingsmodel. Dit kan worden versterkt door ook (een groter deel van) de praktijkstage te richten op de gewenste functieuitoefening. Meer algemeen bezien is het bovendien ter verhoging van de transparantie van de maatschappelijke betekenis van de RA-titel, wenselijk de te vervullen functie(s), zoals bijvoorbeeld openbaar accountant, controlerend accountant, overheidsaccountant of accountant in financieel economisch management, ook in de titulatuur tot uitdrukking te laten komen. 3 Hierna aangehaald als TAO-rapport en TAO-Commissie. 4 Zie hiervoor Bijlage 6 5 Voorheen ook genoemd postdoctorale opleiding. 6 Met het begrip functie wordt hier bedoeld de te verrichten (kern)taak of taken. 11

14 De beroepsuitoefening door registeraccountants kenmerkt zich door diversiteit 7 en specialisatie in deelprofessies. Kijken we over een langere periode naar de aantallen registeraccountants en naar de functies die zij vervullen, dan valt op dat het aantal openbaar accountants afneemt en dat het aantal accountants in business sterk is toegenomen. 8 Veel in de openbare praktijk werkzame RA s blijken na een relatief korte tijd over te stappen naar andere functies in de accountancy, waarvoor hun deskundigheid - al dan niet na aanvullende scholing - is vereist dan wel waardevol is. Deze tendens is ook zichtbaar bij de jongste generatie RA s. Tegelijkertijd is de opleiding - mede vanwege de eisen van de EU-richtlijn voor wettelijk auditors - nog steeds hoofdzakelijk gericht op de certificerende functie. Voor de Commissie vormt de hierboven kort geschetste spanning tussen de opleidingsvraag en het -aanbod, tussen de ontwikkelingen in de beroepsuitoefening en de wijze waarop de RAopleidingen zijn ingericht, de basis voor het uitwerken van haar opdracht. Die opdracht omvat drie onderling samenhangende elementen en luidt: De Commissie: formuleert een visie op de toekomstige betekenis van de RA-titel (opleidingstitel en / of beroepstitel; accountant in brede zin en / of wettelijk controleur; geeft advies over de wenselijkheid en de gevolgen van onderscheid in de titulatuur; geeft advies over de in de opleiding en de praktijkstage aan te brengen differentiatie(s). Bij de uitwerking van het rapport wordt in overweging genomen: Het door de commissie TAO geschetste model voor de toekomst. De RA-titel in internationaal perspectief. Het bestaande aanbod van postinitiële specialisaties, (IT-, Operational-, Tax- auditing,, Public sector accounting etc.) en hier aan verbonden kwalificaties. Het begrip differentiatie refereert in het TAO-rapport aan de geledingen in de beroepsgroep van registeraccountants. Die beroepsgroep is onderverdeeld in vier geledingen met een eigen signatuur. De onderverdeling in openbaar accountants, interne accountants, overheidsaccountants en accountants in business, is gebaseerd op de verschillende functies die RA s (kunnen) vervullen en de werkomgevingen waarin deze functies worden uitgeoefend. Daarbij speelt bovendien de aard van de werkzaamheden een rol en of er sprake is van een klant / opdrachtgever relatie. Een belangrijk criterium voor de indeling tenslotte is of er sprake is van 7 Met diversiteit wordt hier bedoeld de verscheidenheid in soorten werkzaamheden, functies en rollen die registeraccountants (kunnen) vervullen; diversiteit is het resultaat van het proces van diversificatie. 8 Zie hiervoor Bijlage 7: Tabel ontwikkeling ledenbestand NIVRA

15 een certificerende functie of juist niet. De huidige onderverdeling komt bijvoorbeeld ook tot uitdrukking in de gedragscode voor registeraccountants, de VGC. De Commissie heeft de huidige indeling van RA s in geledingen heroverwogen in het licht van de voortgaande specialisatie in de beroepsuitoefening en de mogelijke gevolgen hiervan voor zowel de maatschappelijke betekenis en positionering van de RA-titel als voor de opleiding van toekomstige registeraccountants. Bij het uitwerken van de opdracht hebben we eerst een aantal uitgangspunten overwogen met betrekking tot de maatschappelijke betekenis van de titel, het deskundigheidsgebied en het werkterrein van registeraccountants en specialisatie. We hebben daarbij de behoeften van de markt en het publieke belang in relatie tot de beroepsuitoefening voorop gesteld. Als referentiekader voor onze overwegingen hebben we ook de kwalificatiestructuren voor beroepen zoals arts, advocaat en notaris en de internationale context in ogenschouw genomen. In het volgende hoofdstuk worden - voortbouwend op de bijlagen 1, 2 en 3 van dit rapport over respectievelijk de beroepsuitoefening, de titel en de opleiding - de adviesvraagpunten van de taakopdracht, uitgewerkt. 13

16 3. Visie en advies In dit hoofdstuk formuleren we onze aanbevelingen met betrekking tot de drie adviesvragen in de taakopdracht. Overwegingen en achtergronden bij onze argumentatie en benaderingswijze zijn opgenomen in de Bijlagen 1, 2 en 3 van dit rapport. Vanuit het perspectief en de ontwikkeling van de beroepsuitoefening door registeraccountants volgt onze visie op de RA-titel en de gevolgen hiervan voor de opleidingen tot registeraccountant. 3.1 De beroepsuitoefening door registeraccountants De fundering voor onze uitwerking van de drie vraagpunten van de taakopdracht wordt gevormd door onze visie op de beroepsuitoefening door registeraccountants. Deze visie geven we daarom hierna eerst. (1) De maatschappelijke behoefte aan betrouwbare (financiële) informatie is en blijft groot. Het maatschappelijk verkeer vraagt van (toekomstige) registeraccountants specifieke deskundigheid op meerdere deelterreinen van het brede gebied van de accountancy. De kwaliteit van (financiële) informatie en de verschillende functies die registeraccountants in de rapportageketen vervullen, staan daarbij centraal. (2) Een registeraccountant is in hoge mate deskundig op het gebied van accountancy. In de internationaal gebruikelijke opvatting van de IFAC omvat accountancy het werk van professional accountants. Professional accountants zijn management accountants, controllers, cost accountants, financial accountants, public accountants, internal accountants, public sector accountants, accountants in business en auditors op specifieke terreinen, die zijn aangesloten bij een erkende beroepsorganisatie. (3) Registeraccountants verrichten een veelheid van verschillende werkzaamheden. Kenmerkende en onderscheidende werkzaamheden zijn het samenstellen, beoordelen, controleren en geven van meer zekerheid aan dan wel advies over historische en prospectieve (financiële) informatie. Bindend en gemeenschappelijk voor alle registeraccountants is hun bijdrage aan de schakels van de rapportageketen en de zorg voor kwaliteit en betrouwbaarheid van (financiële) informatie. Bindend is ook de op de 14

17 Code of Conduct van de IFAC gebaseerde Verordening gedragscode (VGC), waaraan elke registeraccountant zich dient te houden. (4) Specialisatie in het accountantsberoep is onder meer een gevolg van de toenemende dynamiek in het financieel-economisch verkeer, van veranderingen in de vraag naar dienstverlening door accountants, van technologische ontwikkelingen en van de complexe vakspecifieke wet- en regelgeving. Onder specialisatie verstaan we hier het kunnen toepassen van specifieke kennis op deelgebieden van de accountancy die het basisniveau overstijgt. Het basisniveau omvat de kennis en vaardigheden waarover alle registeraccountants moeten beschikken. (5) De Commissie meent dat gegeven de ontwikkelingsrichting van de beroepsuitoefening en de internationaal gebruikelijke (brede) opvatting over het accountantsberoep, de certificerende functie van de openbaar accountant inmiddels als een specialisme kan worden beschouwd, evenals andere specifieke werkzaamheden van accountants. (6) De Commissie sluit met betrekking tot het werkterrein van registeraccountants en het maatschappelijke belang van het bevorderen van de kwaliteit en de betrouwbaarheid van financiële informatie aan op het rapport van de Commissie Governance NIVRA, van november Deze Commissie komt tot een indeling in twee clusters: Audit & Assurance en Finance & Management. Met als doel te komen tot een indeling van specialisaties gaan wij uit van een cluster Assurance en een cluster Finance, Advisory & Control. (7) In het verleden werd specialisatie veelal bezien vanuit het gebied of deel van de markt waarin werd geopereerd of vanuit de indeling openbaar accountant, overheidsaccountant, intern accountant of accountant in business. De Commissie beziet specialisatie echter vooral als een aan een functie gerelateerde verdieping op een specifiek onderdeel van de accountancy. Specialisaties moeten aansluiten op de ontwikkelingen in het maatschappelijk verkeer en omvatten een breder terrein dan de jaarrekening. Voor het indelen van specialisaties gaan wij uit van de hierboven genoemde twee clusters en van het Assurance-raamwerk. 9. Het leidende principe voor indeling in een cluster is de vraag of er sprake is van controle. 9 Het Assurance-raamwerk en het begrip assurance zoals gedefinieerd in de gelijknamige publicatie van het NIVRA van maart

18 (8) Binnen de twee clusters kunnen bijvoorbeeld de volgende specialisaties worden onderscheiden: Assurance Financial Auditing, Internal Auditing, Public Sector Auditing, Operational Auditing, IT Auditing, Forensic Auditing en MVO-Auditing. Finance, Advisory & Control Accounting, Controlling, Valuation, Insolventie, Financieel Management, Risk Management en Fiscale Advisering. We merken hierbij op dat met deze opsomming geen volledigheid wordt beoogd en dat het cluster Finance, Advisory & Control niet alleen het domein is van accountants in business. (9) De Commissie is van oordeel dat de bestaande titels van de register IT-auditor (RE), de operational auditor (RO) en de register controller (RC) in beginsel kunnen kwalificeren voor de RA-titel, mits aan de voorwaarden met betrekking tot de basisopleiding (inclusief de praktijkstage) is voldaan. Ook andere specialismen zouden wellicht onder voorwaarden kunnen worden erkend. De Commissie geeft het NIVRA in overweging in overleg met hierbij betrokken partijen een regeling tot stand te doen komen, op grond waarvan postinitiële specialisaties op het terrein van de accountancy voor de RA-titel kunnen kwalificeren. Voorts adviseert de Commissie het NIVRA hiervoor een adviescommissie in te stellen. 16

19 Conclusie De Commissie gaat uit van internationaal geaccepteerde opvattingen over de reikwijdte en de maatschappelijke relevantie van het accountantsberoep. Kwaliteit van (bestuurlijke) informatie en de bijdragen van registeraccountants aan de schakels van de (financiële) rapportageketen staan hierbij centraal. Essentieel is het vertrouwen dat het maatschappelijk verkeer in de registeraccountant moet kunnen hebben. Dat vertrouwen vereist een hoge mate van deskundigheid, objectiviteit, integriteit en professioneel gedrag van de beroepsbeoefenaar. De Commissie constateert dat de certificerende functie een specialisme is geworden, naast een aantal andere specialismen van registeraccountants. In plaats van de traditionele indeling van openbaar accountants, interne accountants, overheidsaccountants en accountants in business neemt de Commissie als vertrekpunten voor het indelen van specialisaties het Assurance-raamwerk en. de clusters: (1)Assurance en (2) Finance, Advisory & Control. Binnen deze clusters kunnen (functiegerelateerde) specialisaties worden onderscheiden die ook in de RA-opleiding tot uitdrukking kunnen worden gebracht en - onder voorwaarden - tot de RA-titel kunnen leiden. 3.2 De RA-titel Het bestuur van het NIVRA vraagt de Commissie: een visie te formuleren op de toekomstige betekenis van de RA-titel (opleidingstitel en / of beroepstitel; accountant in brede zin en / of wettelijk controleur); en een advies te geven over de wenselijkheid en de gevolgen van onderscheid in de titulatuur. Bijlage 2 van dit rapport is het referentiekader voor de hierna geformuleerde uitgangspunten en visie. (1) Zowel vanuit het publieke belang als vanuit de marktvraag bezien, is behoefte aan een titel met een vertrouwenwekkende uitstraling, die op het overkoepelende niveau de pluriforme beroepsgroep van registeraccountants representeert. De RA-titel is die overkoepelende kwalificatie. De maatschappelijke positie van de RA-titel is sterk. De titel is ingeburgerd en staat voor een A-merk. De titel heeft een groot maatschappelijk effect. Het is een zeer gezaghebbende titel in de financiële markten. De kernwaarden die aan de titeldragers worden toegekend - deskundigheid, objectiviteit, 17

20 integriteit en professioneel gedrag - dragen bij aan de efficiëntie van het economisch verkeer. De ambitie is deze waarde te behouden en zo mogelijk te versterken. (2) Wettelijke bescherming van de titel RA - alsmede van de aanduiding accountant - is historisch bezien met name gebaseerd op het publieke belang van de certificerende functie. Dit ziet overigens niet uitsluitend op de wettelijk verplichte controles. De certificerende functie is wat dit betreft gezichtsbepalend, maar dat geldt inmiddels niet minder voor de andere functies van registeraccountants in de (financiële) rapportageketen zoals die in de loop der tijd zijn ontstaan. Al die functies dienen (direct of indirect) het publieke belang. In het financieel-economisch verkeer geldt de RA als een hoog gekwalificeerd functionaris, die tegelijkertijd gehouden is aan strenge ethische normen. Dit ongeacht zijn feitelijke functie of werkzaamheden, die een breed scala aan financiële- of auditspecialismen kunnen omvatten. (3) De RA-titel is naar het oordeel van de Commissie een lidmaatschapstitel waarin zowel de hoge (vaktechnische) deskundigheid, het vakmanschap, als het deel uitmaken van een pluriforme beroepsgroep tot uitdrukking komt; het is noch een functietitel noch uitsluitend een opleidingstitel of een beroepstitel. De titel is een overkoepelende beroepskwalificatie voor registeraccountants in uiteenlopende functies. De titel staat garant voor expertise in de beroepsuitoefening in relatie tot de accountancy. (4) Uit de hiervoor geformuleerde visie op de titel vloeit voort dat de positionering van de titel als kwaliteitsaanduiding voor de gehele beroepsgroep op het hoogste niveau moet worden gehandhaafd, verankerd en voor zover mogelijk versterkt. (5) Het publieke belang is gediend met een pluriforme beroepsuitoefening onder de vlag van een door een krachtige beroepsorganisatie beheerde RA-titel. Dit voorkomt onduidelijkheid in het maatschappelijk verkeer. Kerntaken van die beroepsorganisatie, zoals beschreven in artikel 1 van de WRA, zijn het bevorderen van een goede beroepsuitoefening, het behartigen van het gemeenschappelijke belang van registeraccountants, de zorg voor de eer van de stand en het verzorgen van de praktijkstage. De beroepsorganisatie draagt als titelbeheerder mede bij aan de kwaliteit van de opleidingen voor toekomstige beroepsgenoten, permanente educatie, gedrags- en beroepsregels, aan het tuchtrecht en aan kwaliteitscontrole. De maatschappij heeft in de huidige complexiteit van de (financiële) wereld behoefte aan zo n beroepsorganisatie, 18

Een titel van vertrouwen

Een titel van vertrouwen Een titel van vertrouwen Advies van de Commissie RA-titel over de RA-titel en over specialisatie in de opleiding tot registeraccountant Oktober 2009 Een titel van vertrouwen Advies van de Commissie RA-titel

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 18 maart 2010 Betreft Standpunt inzake fusie NIVRA en NOvAA

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 18 maart 2010 Betreft Standpunt inzake fusie NIVRA en NOvAA > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.minfin.nl

Nadere informatie

Basisaccountant? Advies van de Commissie Basisaccountant over de opleiding tot registeraccountant. Tussenrapport, juni 2009

Basisaccountant? Advies van de Commissie Basisaccountant over de opleiding tot registeraccountant. Tussenrapport, juni 2009 Basisaccountant? Advies van de Commissie Basisaccountant over de opleiding tot registeraccountant Tussenrapport, juni 2009 Basisaccountant? Advies van de Commissie Basisaccountant over de opleiding tot

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

Kiezen voor één accountantsopleiding en beroepstitel Reactie NBA Young Profs

Kiezen voor één accountantsopleiding en beroepstitel Reactie NBA Young Profs Kiezen voor één accountantsopleiding en beroepstitel Reactie NBA Young Profs Algemeen De NBA Young Profs vinden een out of the box toekomstvisie op zowel de theoretische als de praktijkopleiding tot accountant

Nadere informatie

KONINKLIJK NEDERLANDS INSTITUUT VAN REGISTERACCOUNTANTS

KONINKLIJK NEDERLANDS INSTITUUT VAN REGISTERACCOUNTANTS KONINKLIJK NEDERLANDS INSTITUUT VAN REGISTERACCOUNTANTS Verordening op het beroepsprofiel van de registeraccountant De ledenvergadering van het Nederlands Instituut van Registeraccountants; Gelet op artikel

Nadere informatie

Wij hebben kennis genomen van het Ontwerp Wet op het accountantsberoep (Ontwerp) en de Memorie van toelichting (MvT) hierop.

Wij hebben kennis genomen van het Ontwerp Wet op het accountantsberoep (Ontwerp) en de Memorie van toelichting (MvT) hierop. Ministerie van Financiën T.a.v. de Minister van Financiën Mr. drs. J.C. de Jager Postbus 20201 2500 EE Den Haag Breukelen, 4 september 2010 Onderwerp: Ontwerp Wet op het accountantsberoep Geachte heer

Nadere informatie

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Inleiding Op 9 maart 2015 zijn, tijdens het middagprogramma van de tweedaagse, 3 verschillende scenario s besproken voor de gemeenschappelijke

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Registeraccountant worden Accountant is een beschermde titel. In Nederland mogen alleen registeraccountants (RA s) en Accountant-Administratieconsulenten

Nadere informatie

Discussierapport. Op de toekomst voorbereid. Commissie Onderwijs Fusie NBA

Discussierapport. Op de toekomst voorbereid. Commissie Onderwijs Fusie NBA Discussierapport Op de toekomst voorbereid Commissie Onderwijs Fusie NBA Oktober 2012 2 Inhoudsopgave Voorwoord 4 1. Inleiding 5 Opdracht 5 Visie op de accountantsopleidingen 5 2. Advies 6 3. Beroep en

Nadere informatie

Paul Hurks Manager International Relations NBA WELKOM

Paul Hurks Manager International Relations NBA WELKOM Bijeenkomst postactieve leden NBA 20 maart 2014 Paul Hurks Manager International Relations NBA WELKOM Huub Wieleman Voorzitter NBA VAN REGELS NAAR GEDRAG Heeft de accountant nog toekomst? Zekerheden verdwijnen

Nadere informatie

Verordening op de beroepsprofielen

Verordening op de beroepsprofielen Verordening op de beroepsprofielen De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants; Gelet op de artikelen 5, eerste lid en 19, tweede lid, aanhef en onderdeel k van de Wet op

Nadere informatie

De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant

De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Wat doet een accountant precies? Wat zegt de verklaring van een accountant

Nadere informatie

Artikel 3 De korting, bedoeld in artikel 7 van de Algemene contributieverordening, wordt vastgesteld op: 0.

Artikel 3 De korting, bedoeld in artikel 7 van de Algemene contributieverordening, wordt vastgesteld op: 0. Ontwerpverordeningen a. Ontwerp-Contributieverordening 2016 Gelet op de artikelen 5, eerste lid en 19, tweede lid, onderdeel g, van de Wet op het accountantsberoep; rtikel 1 De contributie voor de contributiegroepen,

Nadere informatie

Contourennota. Een marktgericht opleidingsmodel. Consultatiedocument

Contourennota. Een marktgericht opleidingsmodel. Consultatiedocument Contourennota Een marktgericht opleidingsmodel Consultatiedocument Januari 2014 Inhoud pagina Inleiding 3 Samenvatting 3 Visie op de opleiding 4 Naar een nieuw opleidingsmodel 4 Naar een nieuwe kwalificatiestructuur

Nadere informatie

BROCHURE 2012- POSTBACHELOR OPLEIDING ACCOUNTANT- ADMINISTRATIECONSULENT

BROCHURE 2012- POSTBACHELOR OPLEIDING ACCOUNTANT- ADMINISTRATIECONSULENT BROCHURE 2012-2013 POSTBACHELOR OPLEIDING ACCOUNTANT- ADMINISTRATIECONSULENT Deficiëntieprogramma voor bachelors Bedrijfseconomie Hoofdprogramma voor bachelors Accountancy H. Verheggen Hogeschool Zuyd

Nadere informatie

Commissie voor de bezwaarschriften NIVRA-NOvAA

Commissie voor de bezwaarschriften NIVRA-NOvAA Commissie voor de bezwaarschriften NIVRA-NOvAA Commissie voor de bezwaarschriften NIVRA-NOvAA 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 De Commissie voor de bezwaarschriften NIVRA-NOvAA 5 2.1 Grondslag 5 2.2 Doel

Nadere informatie

intensieve traject wordt niets aan het toeval overgelaten. Bij de opdrachtgever begint dit met diepgaand

intensieve traject wordt niets aan het toeval overgelaten. Bij de opdrachtgever begint dit met diepgaand Profiel FenterDaniëls bemiddelt sinds 1999 in personeel voor FINANCE posities. Dat doen wij voor vaste functies. Daarnaast ondersteunen wij organisaties met tijdelijk personeel. Onze wervings- en selectieprocedure

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

BROCHURE 2015- POSTBACHELOR OPLEIDING ACCOUNTANT- ADMINISTRATIECONSULENT

BROCHURE 2015- POSTBACHELOR OPLEIDING ACCOUNTANT- ADMINISTRATIECONSULENT BROCHURE 2015-2016 POSTBACHELOR OPLEIDING ACCOUNTANT- ADMINISTRATIECONSULENT Deficiëntieprogramma voor bachelors Bedrijfseconomie Hoofdprogramma voor bachelors Accountancy H. Verheggen Zuyd Hogeschool

Nadere informatie

Vakbekwaamheid verzekerd. Ontwerp voor een nieuw opleidingsmodel voor accountants

Vakbekwaamheid verzekerd. Ontwerp voor een nieuw opleidingsmodel voor accountants Vakbekwaamheid verzekerd Ontwerp voor een nieuw opleidingsmodel voor accountants Juli 2014 2 Juni 2014 1. Inleiding Eind 2012 publiceerden de Onderwijscommissie Fusie van de NBA en de Adviescommissie Herziening

Nadere informatie

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) (VGBA) Geldend per 1 januari 2014 Verordening gedrags- en beroepsregels accountants De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, Gelet op artikel 19, tweede lid, aanhef en

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen;

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen; Reglement Commissie Vertrouwenspersonen NBA Het bestuur van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, gelet op de artikelen 3, onderdeel a en 11, eerste lid van de Wet op het accountantsberoep;

Nadere informatie

Verordening op de praktijkstage

Verordening op de praktijkstage Verordening op de praktijkstage Vastgesteld in de bijeenkomst van de ledenvergadering van 11 december 2006, afgekondigd in de Staatscourant van 17 januari 2007, nummer 12, nadien gewijzigd. De ledenvergadering

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control Alleen de top biedt het perspectief Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller business in control De registercontroller als business partner voor het management De functie van controller

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 658 Wet toezicht accountantsorganisaties Nr. 30 TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 26 januari 2005 Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

Nadere informatie

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN NA/60009382 ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN Profielschets Adviesgroep Bestuurlijke Vraagstukken 1 Algemeen 1.1 Leidend voor het functioneren van de Adviesgroep Bestuurlijke

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

Opzet beantwoording consultatievragen herziene NV COS editie 2014

Opzet beantwoording consultatievragen herziene NV COS editie 2014 1. Heeft u specifieke vragen of opmerkingen bij de aangepaste vertalingen van Standaarden 200-810 en 3402 (voor de nieuwe of herziene Standaarden zijn aparte vragen in hoofdstuk 2)? nee. 2. Kunt u zich

Nadere informatie

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom Den Haag Ons kenmerk 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Onderwerp Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon Bijlage(n) geen Geachte heer Van

Nadere informatie

Commissiereglement NBA

Commissiereglement NBA Commissiereglement NBA 1. Grondslag 1.1 Dit reglement kent als grondslag artikel 11, eerste lid, van de Wet op het accountantsberoep. Daarin is bepaald dat het bestuur de NBA bestuurt. 2. Overwegingen

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 maart 2009 en laatstelijk gewijzigd in 2014. 1. Doel profielschets 1.1 Het doel van deze profielschets is om uitgangspunten

Nadere informatie

Post HBO Accountant- Administratieconsulent. HBO Accountancy. Associate degree Accountancy. (met WVA) PDB

Post HBO Accountant- Administratieconsulent. HBO Accountancy. Associate degree Accountancy. (met WVA) PDB ACC OUNTANCY Praktijkopleiding AA Post HBO Administrateur Controller Masterclass Accountant- Administratieconsulent MKB HBO SPD Bedrijfsadministratie Post HBO Accountant- Administratieconsulent HBO Accountancy

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Certificering HR Professional

Certificering HR Professional Certificering HR Professional Certificering HR Professional Het personeelsmanagement kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit, in de diepte en de breedte. De inhoud van het personeelsmanagement

Nadere informatie

Executive Master of Accountancy. De post-initiële universitaire opleiding tot registeraccountant

Executive Master of Accountancy. De post-initiële universitaire opleiding tot registeraccountant Executive Master of Accountancy De post-initiële universitaire opleiding tot registeraccountant Pieter Jongstra Managing Partner Ernst & Young België en Nederland Accountant worden? Dat vind ik een goede

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Raad voor de Praktijkopleidingen Handreiking afstudeerscriptie en examen ter afronding van de praktijkopleiding RA maart 2015

Raad voor de Praktijkopleidingen Handreiking afstudeerscriptie en examen ter afronding van de praktijkopleiding RA maart 2015 Raad voor de Praktijkopleidingen Handreiking afstudeerscriptie en examen ter afronding van de praktijkopleiding RA maart 2015 1. Inleiding Om als registeraccountant te kunnen worden ingeschreven bij de

Nadere informatie

Wij Beatrix bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van houdende regels inzake de opleiding voor het accountantsberoep (Besluit accountantsopleiding 2012) Wij Beatrix bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz.

Nadere informatie

Ontwerpbesluit tot wijziging van de Nadere voorschriften permanente educatie 1 oktober 2009 Indienen reacties uiterlijk 23 oktober 2009

Ontwerpbesluit tot wijziging van de Nadere voorschriften permanente educatie 1 oktober 2009 Indienen reacties uiterlijk 23 oktober 2009 Ontwerpbesluit tot wijziging van de Nadere voorschriften permanente educatie 1 oktober 2009 Indienen reacties uiterlijk 23 oktober 2009 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften permanente educatie

Nadere informatie

Nadere voorschriften inzake de continuïteit van de beroepsuitoefening door de openbaar accountant

Nadere voorschriften inzake de continuïteit van de beroepsuitoefening door de openbaar accountant Nadere voorschriften inzake de continuïteit van de beroepsuitoefening door de openbaar accountant Het bestuur van de Orde Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants, Gelet op artikel 25, derde

Nadere informatie

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Spotlight Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Robert van der Glas - Statutaire compliance, Tax Reporting & Strategy De NBA heeft onlangs de herziene standaard uitgebracht

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag Samenvatting Aanleiding en adviesvraag In de afgelopen jaren is een begin gemaakt met de overheveling van overheidstaken in het sociale domein van het rijk naar de gemeenten. Met ingang van 2015 zullen

Nadere informatie

Stichting Registered Tax Assurance Providers. Reglement toetreding register. Vastgesteld en in werking getreden op 12 september 2012

Stichting Registered Tax Assurance Providers. Reglement toetreding register. Vastgesteld en in werking getreden op 12 september 2012 1 Stichting Registered Tax Assurance Providers (RTAP) Reglement toetreding Register Vastgesteld en in werking getreden op 12 september 2012 Artikel 1 Definities Aspirant Tax Assurance Provider Bestuur

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider.

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider. Competentieprofiel MZ Opleider Dit is een verkorte versie van het document dat is vastgesteld door de ledenvergaderingen van BVMP en BVMZ. In de volledige versie zijn enkele bijlagen toegevoegd, deze worden

Nadere informatie

Competentieprofiel Afstudeerscriptiebegeleider Praktijkopleiding RA

Competentieprofiel Afstudeerscriptiebegeleider Praktijkopleiding RA Competentieprofiel Praktijkopleiding RA rapport Competentieprofiel. pagina 2 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 Leeswijzer... 5 2. Competentieprofiel... 6 Colofon... 6 Beroepsbeschrijving... 6 Beschrijving

Nadere informatie

Aanmeldingsformulieren Praktijkopleiding via het stagebureau van SRA

Aanmeldingsformulieren Praktijkopleiding via het stagebureau van SRA Aanmeldingsformulieren Praktijkopleiding via het stagebureau van SRA Aanmeldingsformulieren Praktijkopleiding via het stagebureau van SRA Praktijkplaatsovereenkomst (exemplaar voor trainee, graag meezenden)

Nadere informatie

Registers onder elkaar De samenwerking tussen taxateurs en accountants. Huub Wieleman Voorzitter NBA

Registers onder elkaar De samenwerking tussen taxateurs en accountants. Huub Wieleman Voorzitter NBA Registers onder elkaar De samenwerking tussen taxateurs en accountants Huub Wieleman Voorzitter NBA Start: behoefte aan sterkere signaalfunctie accountant "Individueel is de accountant beperkt in zijn

Nadere informatie

Een kwestie van principes

Een kwestie van principes Een kwestie van principes De Verordening Gedragscode voor registeraccountants in het kort Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Hoofdlijnen van de Verordening Gedragscode Op 1 januari

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB Inleiding De Raad van Toezicht en het bestuur van de Stichting Contractspelersfonds KNVB (hierna respectievelijk te noemen: de Raad van Toezicht,

Nadere informatie

Bijlage 11 bij de agenda voor de ledenvergadering op donderdag 11 december 2008

Bijlage 11 bij de agenda voor de ledenvergadering op donderdag 11 december 2008 Ontwerpverordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Bijlage 11 bij de agenda voor de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 Ontwerpverordening tot wijziging van de Verordening

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Bijlage: Nieuw programma NOvAA-beroepsopleiding

Bijlage: Nieuw programma NOvAA-beroepsopleiding Bijlage: Nieuw programma NOvAA-beroepsopleiding Inleiding Met ingang van het studiejaar 2009-2010 gaat de NOvAA-beroepsopleiding draaien op basis van het nieuwe examenprogramma. In deze zijn eerst twee

Nadere informatie

The Independence Company. Propositie TIC Professionals

The Independence Company. Propositie TIC Professionals The Independence Company Propositie TIC Professionals Inhoudsopgave Pagina Wat doen wij? 2 Wat levert het jou op? 3 Ons aanbod 4 Als er een opdracht is 5 Waar staan we voor? 6 Wie zijn wij? 7 Voor wie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Verordening op de geldelijke bijdragen praktijkopleidingen

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Verordening op de geldelijke bijdragen praktijkopleidingen STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 173 3 januari 2014 Verordening op de geldelijke bijdragen praktijkopleidingen Het bestuur van de Nederlandse beroepsorganisatie

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009. Ingetrokken per dec '14

Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009. Ingetrokken per dec '14 Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009 1 PRAKTIJKHANDREIKING INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Praktijkhandreiking 1106 Datum:

Nadere informatie

Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning van andere controle-informatie

Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning van andere controle-informatie Josef Ferlings, Lid van de IAASB, Lid van de IAASB Representations Task Force en Voorzitter van de Auditafdeling IDW Hauptfachausschuss Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning

Nadere informatie

Juridische kennis en professionele vaardigheden

Juridische kennis en professionele vaardigheden Eindtermen Bachelor Rechtsgeleerdheid master rechtsgeleerdheid De bachelor heeft kennis van en inzicht in het geldende recht alsmede recht met elkaar verbonden zijn. De bachelor is in staat om vanuit het

Nadere informatie

Ten geleide 3. 1 Samenvatting 5. 2 Aanbevelingen 8. 3 Naar een nieuw kwalificatiemodel? 11

Ten geleide 3. 1 Samenvatting 5. 2 Aanbevelingen 8. 3 Naar een nieuw kwalificatiemodel? 11 Inhoudsopgave Ten geleide 3 SPECIFIEK DEEL 1 Samenvatting 5 2 Aanbevelingen 8 3 Naar een nieuw kwalificatiemodel? 11 ALGEMEEN DEEL 1 Arbeidsmarkt en instroom in opleiding en beroep 14 1.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Oordelen van en door RE s

Oordelen van en door RE s Oordelen van en door RE s Mr. Drs. Jan Roodnat RE RA Drs. Ing. P.D. Verstege RE RA Werkgroep Oordelen NOREA 14 november 2006 Overzicht presentatie Opdracht Werkgroep Oordelen NOREA Auditproces Nationale

Nadere informatie

Eindtermen. theoretische. Accountantsopleiding

Eindtermen. theoretische. Accountantsopleiding Eindtermen theoretische Accountantsopleiding 2008 Betreft : Eindtermen theoretische accountantsopleiding Auteur : Commissie Eindtermen Accountantsopleiding Datum : november 2007 Versie : 2008/update 20/.

Nadere informatie

VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN. Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren. Vertrouwelijk

VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN. Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren. Vertrouwelijk VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren Vertrouwelijk Deze monitorvragenlijst betreft het jaar: In de loop van 2008 heeft het bestuur van het NIVRA

Nadere informatie

Besluit Kwalificatie-eisen voor praktijkopleiders, werkbegeleiders en supervisoren opleiding psychotherapeut

Besluit Kwalificatie-eisen voor praktijkopleiders, werkbegeleiders en supervisoren opleiding psychotherapeut KPT 13-025 Besluit Kwalificatie-eisen voor praktijkopleiders, werkbegeleiders en supervisoren opleiding psychotherapeut De Kamer Psychotherapeut, kennis genomen hebbende van het rapport van de Commissie

Nadere informatie

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De nieuwe Wet op het accountantsberoep regelt formeel de fusie tussen het Nederlands Instituut van Registeraccountants en de Nederlandse Orde van

Nadere informatie

Curriculum Verplichte Permanente Educatie professioneel-kritische instelling

Curriculum Verplichte Permanente Educatie professioneel-kritische instelling Curriculum Verplichte Permanente Educatie professioneel-kritische instelling Verantwoording De NBA besteedt aandacht aan de bewustwording rond het thema professioneel-kritische instelling. Dit initiatief

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers.

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Extract consultatiedocument herziene NV COS versie 2014: Herziening Standaard 4410 Samenstellingsopdrachten 1 oktober 2013 Reacties voor 11 november 2013 14.00

Nadere informatie

Verordening inzake het examen Nederlands recht en het examen gedrags- en beroepsregels Zoals vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op

Verordening inzake het examen Nederlands recht en het examen gedrags- en beroepsregels Zoals vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op Verordening inzake het examen Nederlands recht en het examen gedrags- en beroepsregels Zoals vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 In werking getreden op 1 januari 2009

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

Memorie van toelichting. 1. Inleiding

Memorie van toelichting. 1. Inleiding Memorie van toelichting 1. Inleiding Dit wetsvoorstel strekt ertoe het Nederlands Instituut van Registeraccountants (NIVRA) en de Nederlandse Orde van Accountants-Administratieconsulenten (NOvAA) samen

Nadere informatie

Behoeftenpeiling. Behoeftenpeiling nieuwe accountantsopleiding 1

Behoeftenpeiling. Behoeftenpeiling nieuwe accountantsopleiding 1 Behoeftenpeiling nieuwe accountantsopleiding voor het mkb Inleiding en verantwoording In juni 2015 heeft de ledenvergadering van de NBA het nieuwe beroepsprofiel aangenomen. Een belangrijk element in het

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Accountancy in deeltijd

Accountancy in deeltijd Amsterdam Business School Accountancy in deeltijd (MSc en RA) Accountancy in deeltijd samengevat Kernbegrippen: n Kortste route naar de RA-titel van Nederland n Goede combinatie van docenten uit wetenschap

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Hoogland 26 juli 2012 1 Inleiding 3 2 Werkwijze 3 3 Bestuurlijke organisatie 3 4 Profiel bestuursleden 4 5 Commissie structuur 4 6 Vergroten draagvlak 5 7 Verdere procedure

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord. Definities

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord. Definities VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS REGLEMENT COMMISSIE HANDHAVINGÐIEK INHOUDSOPGAVE Voorwoord I Definities Artikel 1. Definities II III IV V Commissie Handhaving&Ethiek Artikel 2. Instellen commissie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 14430 25 september 2009 Vaststelling eindtermen praktijkopleiding tot Accountant-Administratieconsulent en Registeraccountant

Nadere informatie

Ref: 2012.43 Betreft: voorstel van wet op het accountantsberoep (kamerstukken 33 025)

Ref: 2012.43 Betreft: voorstel van wet op het accountantsberoep (kamerstukken 33 025) Aan de voorzitter en de leden van de Commissie voor Financiën van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 200 17 2500 EA DEN HAAG Amsterdam, 14 mei 2012 Ref: 2012.43 Betreft: voorstel van wet op het

Nadere informatie

Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008

Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 1 Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode De ledenvergadering

Nadere informatie

ieder heel uur dat hij academisch of postacademisch onderwijs heeft gevolgd dat de praktijkuitoefening of de praktijkvoering ten goede komt, indien:

ieder heel uur dat hij academisch of postacademisch onderwijs heeft gevolgd dat de praktijkuitoefening of de praktijkvoering ten goede komt, indien: Verordening advocatuur Artikel 4.4 Opleidingspunten http://regelgeving.advocatenorde.nl/content/artikel-44-opleidingspunten 1 Een advocaat behaalt elk kalenderjaar ten minste twintig opleidingspunten,

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

Referentie: 2014042238. Regeling ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling bij commissies van Zorginstituut Nederland

Referentie: 2014042238. Regeling ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling bij commissies van Zorginstituut Nederland Referentie: 2014042238 Regeling ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling bij commissies van Zorginstituut Nederland De Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland, gelet

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 84. Nr. 868 5 maart 04 Vaststelling gewijzigde eindtermen theoretische accountantsopleiding 008 De Commissie Eindtermen Accountantsopleiding

Nadere informatie

Kwalificatie en certificatie van informatiebeveiligers

Kwalificatie en certificatie van informatiebeveiligers Kwalificatie en certificatie van informatiebeveiligers Marcel Spruit Fred van Noord Opleidingenmarkt, 24 mei 2011 Onderzoek Onderzoek naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een (inter)nationaal kwalificatie-

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL CONCERNCONTROLLER

FUNCTIEPROFIEL CONCERNCONTROLLER FUNCTIEPROFIEL FUNCTIEPROFIEL CONCERNCONTROLLER Versie d.d. 21 juli 2014 Organisatie ROC Leiden verzorgt middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en volwassenenonderwijs (educatie) voor meer dan 9000 studenten

Nadere informatie

Partners in maatschappelijk verantwoord adviseren. position paper

Partners in maatschappelijk verantwoord adviseren. position paper Partners in maatschappelijk verantwoord adviseren position paper Platform voor Indicatie en Advies Sinds juni 2011 bestaat het Platform voor Indicatie en Advies. In het Platform voor Indicatie en Advies

Nadere informatie

Eindtermen. theoretische. Accountantsopleiding

Eindtermen. theoretische. Accountantsopleiding Eindtermen theoretische Accountantsopleiding 008 Betreft : Eindtermen theoretische accountantsopleiding Auteur : Commissie Eindtermen Accountantsopleiding Datum : november 007 Versie : 008/update 0/.5

Nadere informatie

Profielschets. Raad van Toezicht Junis Kinderopvang

Profielschets. Raad van Toezicht Junis Kinderopvang Profielschets Raad van Toezicht Junis Kinderopvang ERLY the consulting company Opdrachtgever: Junis Kinderopvang Datum: februari 2015 Adviseur: drs. Lilian Vos Inleiding Junis Kinderopvang is een ambitieuze

Nadere informatie

hbo wo accountancy & fiscale economie - Keuzegids Universiteiten 2014 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org

hbo wo accountancy & fiscale economie - Keuzegids Universiteiten 2014 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org Page 1 of 5 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org HBO WO ACCOUNTANCY & FISCALE ECONOMIE In de ondernemingswereld is er altijd behoefte aan financieel advies. Als accountant houd je je bezig met de

Nadere informatie

Alvorens in te gaan op de door u bij het consultatiedocument gestelde vragen zouden we graag een aantal algemene punten willen behandelen.

Alvorens in te gaan op de door u bij het consultatiedocument gestelde vragen zouden we graag een aantal algemene punten willen behandelen. Per mail: consultatie-wet-en-regelgeving@nba.nl NBA T.a.v. het bestuur Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM Full Finance Consultants Postbus 2107, 7302 EM Apeldoorn Tel.: (055) 355 99 79 secretariaat@fullfinance.nl

Nadere informatie

Accountantsprotocol declaratieproces. revalidatiecentra fase 2 : bestaan en

Accountantsprotocol declaratieproces. revalidatiecentra fase 2 : bestaan en Accountantsprotocol declaratieproces revalidatiecentra fase 2 : bestaan en werking Versie 29 september 2015 Inhoud 1. Inleiding en uitgangspunten 3 2. Onderzoeksaanpak accountant 4 2.1 Doel en reikwijdte

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! 1! Inrichting van de IAF! zoals het moet! Esther Poelsma RA CIA! 2! Programma! Even voorstellen Waarom een IAF? Wat is de rol van een

Nadere informatie