verbeterprogramma s in de regio

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "verbeterprogramma s in de regio"

Transcriptie

1 NIEUWSBERICHTEN dementiezorg verbeterprogramma s in de regio centraal Dementie is ingewikkeld. Verdriet, angst en verlies vechten om de voorrang. Bij patiënten én mantelzorgers die ongewild de regie krijgen, alles moeten overnemen terwijl ze rouwen om wat niet meer is. Hen ondersteunen is de belangrijkste pijler van het LDP Midden- Brabant. Daarover gaat deze Nieuwsberichten, een uitgave van het Zorgnetwerk en Alzheimer Nederland afdeling Midden-Brabant. Initiatiefnemer van het Landelijk Dementieprogramma is het ministerie van VWS. Het LDP - met onder meer Alzheimer Nederland als participant - beoogt betere zorg, samenhang en toegankelijke dienstverlening. Voor nu en straks wanneer de vergrijzing echt toeslaat. Daarin is Midden-Brabant koploper met - in zo'n plussers; bijna een verdubbeling ten opzichte van De dementie groeit vanzelfsprekend mee. Reden genoeg om spijkers met koppen te slaan. De eerste actie begon in september 2006 bij de mantelzorgers. Zij spraken Brabant, het Geriatrisch Netwerk en Alzheimer Midden-Brabant werden opdrachtgever. Een projectleider en -medewerker kwamen er voor de leiding, een stuurgroep voor de vinger aan de pols en een projectteam voor het werk aan de winkel. Tot slot - maar erg belangrijk - deden een gebruikerspanel en een belangenbehartiger voor de mantelzorg mee. Na de conferentie volgde een plan van aanpak voor drie werkgroepen die elk een verbeterproject ter hand namen: Ellen de Schipper, projectleider: Het bleek een uitdaging om alle knelpunten en wensen te vertalen naar plannen en acties die de zorg voor de cliënt daadwerkelijk verbeteren, inclusief de organisatie van die zorg. Het hielp door er een keten van te maken: informatie, huisarts, verpleeghuis. Ook stimulerend was het enthousiasme en de betrokkenheid. Iedereen die met dementie van doen heeft, ziet elkaar bij het LDP, is doordrongen van de noodzaak. Deze kwaliteit mag niet verloren gaan. We moeten het continueren, uitbouwen. in panels en vulden vragenlijsten in; veertien probleemvelden werden geturfd. Tegelijkertijd verwoordden de professionals wat er haperde aan de zorg. Verder lag er een onderzoek dat in Waalwijk was gehouden. Deze knelpuntenpeilingen vormden de basis voor een werkconferentie. Op 30 januari 2007 ontmoetten alle partijen elkaar in het Willem II stadion en stelden prioriteiten: wat moeten we per se aanpakken? Ondertussen werd het geld geregeld via subsidie van de provincie Noord- Brabant en financiering van elf zorginstellingen. Het Zorgnetwerk Midden- digitale informatievoorziening, signalering in de eerste lijn en gastvrijheid in het verpleeghuis. Als in de zomer van 2008 de klus geklaard is, is het zaak de opgedane kennis en kunde te verankeren en uit te bouwen. Weliswaar in extra speeltijd want officieel duurt het LDP anderhalf jaar. Maar ook daarna valt er volop te verbeteren: van centraalloket, volgsysteem en casemanager tot vroeghulp, oppas en noodopvang, van toolkit, meer capaciteit en bijscholing tot kleinschaligheid, mantelzorgondersteuning en communicatierijkdom...

2 1 Dat het niet pluis was, drong langzaam tot me door. Hij werd zo stil en op het belastingformulier schreef hij alleen zijn naam terwijl hij het altijd tot op de cent had ingevuld. 2 Ik belde haar huisarts. Maar mijn moeder hield vol dat er niets aan de hand was. Dus zei de huisarts: Ik kan u niet helpen. Keer op keer. Nu blijkt dat mijn vermoeden klopte. veertien probleemvelden voor mantelzorgers Marlies Smulders, projectmedewerker, belangenbehartiger en in het dagelijks leven dementieconsulent: Mantelzorgers zijn de spil. Over het algemeen worden zij zwaar belast. Trekken zij het niet meer, dan heeft dat voor de dementerende direct gevolg. Je helpt hen níet door jouw aanbod op te leggen, wél door te luisteren, je in te leven, de tijd te nemen. Heus, die win je later terug. Kijk eens naar de zorg die je biedt. Is die werkelijk vanuit de behoefte van het cliëntsysteem, wat er leeft? We willen met het LDP dat je het ziet, oppakt, de knop omzet. 3 Van partner werd ik oppasser. Ik ben bang dat ik niet genoeg van haar houd, ze is zo achterdochtig geworden. Ik mis de intimiteit tussen ons. Ik ben vaak boos. Wat heb ik nog? 4 Ik leef voor twee. Moest het huishouden leren. Met niemand praat ik over Alzheimer want andere dingen zijn toch erger. Ik sta er alleen voor. Hoop dat er met mij niks gebeurt. 5 Mensen mijden ons. Zijn zus zegt: Je kunt geen normaal gesprek voeren dus blijft ze weg. Anderen praten alsof hij er niet bij zit, een kind is of vinden dat ik hem klein houd. 6 Ik voel me oud, mijn lichaam doet zeer. Aankleden lukt niet, ze stribbelt tegen. Haar douchen durf ik niet, straks glijden we samen uit. En steeds die trap op en af als ze plassen moet. 7 Fiets op slot, banden leeg, gas dicht, lucifers verstopt, deuren vergrendeld. Altijd dat gevaar. Laatst belde de politie; liep pa in zijn onderbroek over straat. Het vroor die nacht. 8 Hoe moet het verder? Vader een beroerte, naar het ziekenhuis. Moeder alleen thuis, verward en ziek. Ze hangt van pillen aan elkaar. Ik kan toch niet hele dagen bij haar zitten? 9 We zijn nog jong, hadden willen genieten van onze oude dag. Maar alles is verloren. Hij voelt zich gedeprimeerd, geeft mij de schuld, snapt niet dat hij zélf is veranderd. 10 Ik huil bijna de hele dag. Natuurlijk omdat ze daar zit, het hier niet langer ging. Maar ook omdat het mij teveel werd. Ik ben helemaal op, ik kan niet meer. 11 Nee, we brachten ons mam niet met een gerust hart weg. Het is zo anders dan thuis. Maar dat zeg je niet want stel dat zij de dupe wordt. Je levert je zeggenschap in. 12 Ik weet niet waarom ik zo vaak kom. Het is het enige nog. Zij zou het ook gedaan hebben. Je trouwt toch voor goede en slechte tijden? De kinderen wil ik niet belasten. 13 Onze zoon moet gaan praten, die kan dat beter. De huisarts gelooft me niet en de specialist vraagt alles met notabene mijn man erbij. De dagopvang vertelt nooit hoe het ging. 14 De dementie heeft me uitgehold. Ik ben mezelf kwijtgeraakt. Ik zou willen dat hij werd opgenomen. Maar hij is er niet aan toe. Huilt, smeekt, houdt me vast. Ik voel me een watje. dementiezorg centraal verbeterprogramma s in de regio

3 NIEUWSBERICHTEN MARJO LAHAIJE project 1 digitale informatievoorziening Zij moeten vlot hun weg vinden. Dementie is al een woud. Meneer X heeft de ziekte van Pieck. Zijn vrouw: Ik zag hem veranderen, snapte er niets van. Ik miste kennis en openheid. Als niemand iets weet, waar praat je dan over? Toen zich uiteindelijk hulp aandiende, moest ik nóg veel uitzoeken. Het is een wirwar, elk overzicht ontbreekt. Momenteel gaat het. Hij bezoekt de dagopvang, ik deed een cursus, zit in een praatgroep. Het is óók het taboe, de schaamte. Wie wil het vertellen en wie wil het horen? Hoog in de top tien van de knelpuntenpeilingen stond ontsluiting van informatie. Niet alleen in Midden- Brabant, in álle LDP-regio's. Vilans - een landelijke organisatie voor langdurige zorg - sprong hierop in en ontwikkelde het algemene deel van de site. Midden-Brabant sloot zich hierbij aan. Marjo Lahaije: Waarom zouden we allemaal het wiel uitvinden? Dat het digitaal werd, was logisch. Papier veroudert snel. Kijk maar naar de Dementiegids uit Bovendien zoeken mensen meer en meer vanachter de computer. Toch liep ons project aanvankelijk traag. We moesten ons flink verdiepen, wilden snappen hoe het in elkaar steekt. ICT is immers specialistisch en duur. We hebben maar één kans om het goed te doen, om precies dát te ontwikkelen wat we bedoelen. Daarom was die aanloop belangrijk. Het is nu ook duidelijk: Vilans zorgt voor de algemene informatie, wij voor de regionale sociale kaart. Overigens allemaal makkelijk te printen. Voor die sociale kaart zocht de werkgroep contact met GGD Hart voor Brabant. Deze organisatie heeft ervaring met databases en werkt met SoCard, een digitale sociale kaart voor woon-, zorg- en welzijnsorganisaties met volop uitbreidingsmogelijkheden. Nogmaals Marjo: Met de provinciale subsidie kunnen we veel, niet alles. We moesten kiezen maar wat bovenal telt, is dat de bezoeker vindt wat hij wil. Dat vereist een gedetailleerde structuur met talloze trefwoorden die aansluiten bij de belevingswereld van de patiënt, de mantelzorger. Zij moeten vlot hun weg vinden. Dementie is al een woud. Maar de animo om het te regelen is groot. Ook hartverwarmend vond ik te zien dat zorg voor goede zorg bindt. website voor cliënten, mantelzorgers en zorgverleners (medisch-)inhoudelijke informatie (nietregionaal gebonden) en een (regionale) sociale kaart: wie is hier actief en hoe kom ik daar? ontwikkeld op basis van veertien landelijk ontwikkelde probleemvelden, voor de sociale kaart omgezet naar (WMO-)behoefteprofielen bekostigd door provincie Noord-Brabant zomer 2008: in de lucht deelnemers LDP-werkgroep: GGD Hart voor Brabant, gemeente Tilburg, Openbare Bibliotheek Tilburg, Stichting Mantelzorg Midden-Brabant, TweeSteden ziekenhuis, Zorgnetwerk Midden-Brabant voorzitter: Marjo Lahaije, senior beleidsmedewerker gemeente Tilburg In de nabije toekomst: informatie up to date houden, meer links, interactieve communicatie en productingangen.

4 ANITA BACKX (L) ERNA TIELEMANS (R) project 2 signalering eerste lijn Onlangs is bij mevrouw Y dementie vastgesteld; al lang gaat het slecht. Haar neef: Ze is een zelfstandige tante. De huisarts prikte niet door haar façadegedrag en stuurde ons met een kluitje in het riet. Zo goed en kwaad als het ging, vingen we haar op. Maar van zoveel aandacht werd ze agressief. Omdat ze nu medicijnen slikt, is dat gezakt. Toch hebben we het gevoel van het kastje en de muur. We missen aandacht, tips waarmee we vooruit kunnen. Uit de knelpuntenpeilingen bleek dat niet alle huisartsen klachten omtrent dementie onderkennen, ze sussen ze weg. De huisarts zelf ervaart gebrek aan onder meer samenhang: wat moet men met dementie? Niet verwonderlijk dat de LDP-werkgroep het EASYcare- Gids-project als pilot koos. Praktijkondersteuner Anita Backx van Huisartsenpraktijk Verwielstraat in Waalwijk is er blij mee: Ik testte al, ging op huisbezoek, had oog voor de mantelzorger. Maar met deze screening komt zowat alles op tafel, vooral als je leert doorvragen. De problemen breng je helder in kaart wat je weer helpt bij het maken van het zorgplan. We hebben veel meer in handen gekregen. Dat leidt ook tot beter zicht op de thuissituatie, de draagkracht en -last van de mantelzorger. Huisarts Erna Tielemans: Je bent actiever betrokken, kunt meer aanbieden, ook richting indicatie. De familie is vaak opgelucht: eindelijk erkenning, niet meer dat grote gat. Bovendien word ik alerter bij andere patiënten omdat ik het herken, weet waar ik op letten moet. Na de pilot is het de bedoeling mijn collega's te instrueren; elke huisarts moet het kunnen doen. Aan de ziekte zelf valt weinig te veranderen, wel aan de omstandigheden. Kortom, EASYcare blijkt een prima instrument voor diagnostiek en behandeling in de huisartsenpraktijk, zeker in samenwerking met een geriatrisch of wijkverpleegkundige. Anita: We gingen direct met deze pilot in zee omdat we ons al langer afvroegen of we iedereen moesten doorverwijzen naar de tweede lijn. En inderdaad, we blijken het - bij niet al te complexe situaties - zelf te kunnen. SCREENINGSINSTRUMENT EASYCAREGIDS doel: implementatie geriatrische richtlijn, verbetering vroegdiagnostiek, zorg en behandeling ontwikkeld door Universiteit Radboud Nijmegen, inclusief training, coaching on the job en begeleiding pilot onder dertien huisartsen en hun praktijkondersteuners, elk met vijf patiënten en hun mantelzorgers stappen: introductiegesprek, ziekte- en zorgdiagnostiek (MMSE, EASYcare assessment, depressie, belasting), lichamelijk onderzoek (en bloedtests), diagnosegesprek en behandelplan deelnemers LDP-werkgroep: huisartsen, Huisartsenkring Midden-Brabant, Stichting Mantelzorg Midden-Brabant, TweeSteden ziekenhuis, Zorgnetwerk Midden-Brabant voorzitter: Huub Maas, geriater TweeSteden ziekenhuis In de nabije toekomst: nascholing praktijkondersteuners en huisartsen in screening van dementie met gerichte aandacht voor patiënten en mantelzorgers.

5 BEN JANSSEN project 3 gastvrijheid in het verpleeghuis Hot item in de knelpuntenpeilingen: mantelzorgers zijn onthand zodra hun naaste in het verpleeghuis is opgenomen. Vaak voelen ze zich niet thuis, zelfs onheus bejegend. De LDPwerkgroep ging te rade bij de horeca. Daar immers geldt de ijzeren wet van gastvrijheid. Zonder uitvluchten want voor geen tijd koopt de klant niets. afdeling, zo zijn onze manieren. Ben: Hoewel gastvrijheid in wezen niet ingewikkeld is, moet je erbij stilstaan. Samen afspreken hoe je het doet. En dan wordt het pas écht interessant. Pakt de volgende meting beter uit en scoren we hoger in het cliënttevredenheidsonderzoek? Mooi voer voor volgende Nieuwsberichten... Hoewel gastvrijheid in wezen niet ingewikkeld is, moet je erbij stilstaan. LEREN VAN KLANTVRIENDELIJKE HORECA Mevrouw Z werd na de dood van haar echtgenoot depressief. Later bleek het Alzheimer te zijn. Sinds kort woont ze in het verpleeghuis. Haar dochter: Jarenlang zorgden wij voor haar. Maar daarvan is hier niks overgebleven, ze begrijpen haar niet en de zorg schiet tekort. De ene dag is ze haar gebit kwijt, de andere dag haar ketting of tas. Ik kan er niet aan wennen. Wij willen gewoon meezorgen op onze manier, wij kennen haar. Waarom moeten we alles loslaten? Voorzitter Ben Janssen: De vraag is om wie het gaat. Ideaal gezien heb je overleg tussen cliënt, familie en hulpverlener. En toch... zodra iemand bij ons woont, nemen wij alles over en mag de mantelzorger doen wat rest. Het hoort andersom. In de beleving van de mantelzorger is het podium van hem of haar en de naaste, de cliënt. Niet van óns. Mantelzorger en cliënt vragen ons over te nemen wat hen niet meer lukt. De LDP-pilot begint met bewustwording. Ervaar wat het is om hoffelijk onthaald te worden. Heb het lef om je - onaangekondigd - te laten observeren en vervolgens de moed om in de spiegel te kijken die de observator je voorhoudt: zo reageer je, dat zijn uitvluchten, daar gaf je mooi de ruimte. Deze interacties vinden momenteel plaats en moeten uitmonden in een gedragscode: dit is onze mode op de pilot in het Waalwijkse Eikendonk, het Goirlese Elisabeth en de Tilburgse Hazelaar (locaties van achtereenvolgens Schakelring, Thebe en De Wever) leermeesters: PUUR (Eindhoven) in samenwerking met De Rooi Pannen (Tilburg) aftrap op 21 november 2007 in prachtige ambiance december nulmeting: gastvrijheidsbeleving mantelzorgers en medewerkers januari: sfeervolle kick off voor betrokken afdelingen tot zomer 2008: zes onaangekondigde observaties per afdeling met aansluitend spiegelgesprekken, vandaaruit gedragscode voor de afdeling deelnemers LDP-werkgroep: Alzheimer Midden-Brabant, de drie verpleeghuizen, GGZ Midden-Brabant, Stichting Mantelzorg Midden-Brabant, Zorgnetwerk Midden-Brabant voorzitter: Ben Janssen, projectmanager dementiezorg De Hazelaar In de nabije toekomst: resultaat uitbouwen naar de eigen organisatie en collega-instellingen (gedragsregels en onderwijsmodule). dementiezorg centraal verbeterprogramma s in de regio

6 Dank aan hen die een bijdrage lever(d)en aan het LDP Midden-Brabant. En uiteraard ook bedankt de mensen die zich voor deze Nieuwsberichten lieten interviewen en fotograferen. maart 2008 Zorgnetwerk Midden-Brabant, Tilburg en Alzheimer Nederland afdeling Midden-Brabant Jeanne Lammertink, belangenbehartiger: Ik sta voor de dementerende en de mantelzorger. Mijn inzet is professionals bewust te maken van dat perspectief, de beleving van die ander. Begrip en empathie moeten tweede natuur zijn in de zorg. Daarvoor sta ik op de barricade, lig ik dwars. Ja, het LDP vergt veel. Ook in tijd. Ik doe het vrijwillig. Ik woonde de cliëntpanels bij, werkte de uitkomsten uit, gaf presentaties, vaak gecombineerd met mijn ervaringen als mantelzorger. Nu zit ik in één werkgroep, de andere twee moest ik laten schieten. Met moeite, want hoe weet ik dat ze voldoen aan de wens van de mantelzorger, niet op de verkeerde weg zitten? Soms twijfel ik... stopt het niet na het LDP, beklijft het wel, blijft de dementiezorg zich verbeteren? Erg prettig is dat ik een klankbord heb, dat ik coaching en begeleiding krijg van Alzheimer Nederland en Alzheimer Midden-Brabant. projectleider Ellen de Schipper redactie, fotografie & opmaak VIS Tekst & Ontwerp, Tilburg drukwerk Verdivas, Tilburg Deelnemers LDP Midden-Brabant Alzheimer Nederland afdeling Midden-Brabant Amarant Gemeenten: Tilburg en Waalwijk Geriatrisch Netwerk GGZ Midden-Brabant Huisartsenkring Midden-Brabant Servicecentrum Het Laar Stichting Mantelzorg Midden-Brabant Thebe Thuiszorg V&V-sector: De Wever, Mater Misericordiae, Schakelring en Thebe Ziekenhuizen: St. Elisabeth en TweeSteden Zorgbelang regio Midden-Brabant Zorgnetwerk Midden-Brabant Gemeenten LDP Midden-Brabant Dongen Gilze en Rijen Goirle Hilvarenbeek Loon op Zand Oisterwijk Tilburg Waalwijk ELLEN DE SCHIPPER PROJECTLEIDER MARLIES SMULDERS PROJECTMEDEWERKER Meer informatie? Ga naar of bel (013)

Afdeling: Midden-Brabant Regio: Midden-Brabant Tranche: 5. Verslag gebruikerspanel Tilburg 17 november 2008

Afdeling: Midden-Brabant Regio: Midden-Brabant Tranche: 5. Verslag gebruikerspanel Tilburg 17 november 2008 Afdeling: Midden-Brabant Regio: Midden-Brabant Tranche: 5 Verslag gebruikerspanel Tilburg 17 november 2008 Deelnemers gebruikerspanel In Tilburg is een gebruikerspanel georganiseerd. De samenstelling van

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Wensen en problemen van mantelzorgers van mensen met dementie: prioriteiten voor de regio Midden-Brabant

Wensen en problemen van mantelzorgers van mensen met dementie: prioriteiten voor de regio Midden-Brabant Wensen en problemen van mantelzorgers van mensen met dementie: prioriteiten voor de regio Midden-Brabant Rapportage LDP-monitor 07-01-2009 Henk van den Hoven en Marlies Smulders, Alzheimer Nederland, afdeling

Nadere informatie

Ketenzorg dementie en casemanagement

Ketenzorg dementie en casemanagement Ketenzorg dementie en casemanagement Inleiding Door het Geriatrisch Netwerk d.d 18.2.2009 is het regionaal actieplan ketenzorg dementie vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe te komen tot meer samenhang

Nadere informatie

U zorgt voor iemand met dementie. Wie zorgt er voor u?

U zorgt voor iemand met dementie. Wie zorgt er voor u? U zorgt voor iemand met dementie. Wie zorgt er voor u? Uw hart luchten Adviezen inwinnen Uw problemen bespreken Mevrouw Meijers weet wat het is om te zorgen voor iemand met dementie: Zowel mijn buurvrouw

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Samenvatting uitslag enquête uitgevoerd onder mantelzorgers van dementerende patiënten in de regio Land van Heusden en Altena

Samenvatting uitslag enquête uitgevoerd onder mantelzorgers van dementerende patiënten in de regio Land van Heusden en Altena Samenvatting uitslag enquête uitgevoerd onder mantelzorgers van dementerende patiënten in de regio Land van Heusden en Altena Inhoud Inleiding Samenvatting uitslag enquête De mantelzorgers De personen

Nadere informatie

De tijd van je leven

De tijd van je leven De tijd van je leven Dementie Het verschil tussen dementie en alzheimer. Dementie is een verzamelnaam voor een aantal verschijnselen, die verschijnselen worden veroorzaakt door een ziekte. Er zijn ruim

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Marieke Perry, huisartsonderzoeker Kenniscentrum Geriatrie, UMC St Radboud, Nijmegen september 2007 t/m september 2008 Achtergrond Door de toenemende vergrijzing gaat

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

Ontstaan Dementie Zorgketen Amsterdam Zuidoost en Diemen tot heden

Ontstaan Dementie Zorgketen Amsterdam Zuidoost en Diemen tot heden Ontstaan Dementie Zorgketen Amsterdam Zuidoost en Diemen tot heden Bernadette Hessing Coördinator Dementie Zorgketen Amsterdam ZO-Diemen oktober 2012 1 Initiatief ontwerp fase - Via ZiZo is project groep

Nadere informatie

Ouderen en seksualiteit:

Ouderen en seksualiteit: Ouderen en seksualiteit: een oud taboe of een sexy verhaal? Vaak denken jongeren dat mensen van boven de 60 geen seks meer hebben, of daar toch zeker niet van genieten. Niets is minder waar. Maar ook in

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Samenwerking in de eerste lijn voor patiënten met dementie 23 mei 2013 Drs. J. Meerveld Manager Belangenbehartiging en zorgvernieuwing, Alzheimer Nederland

Nadere informatie

De stappendans van oplossingsgericht werken Voorbeeld van een onlinegesprek

De stappendans van oplossingsgericht werken Voorbeeld van een onlinegesprek De stappendans van oplossingsgericht werken Voorbeeld van een onlinegesprek Onderstaand gesprek illustreert de beweeglijkheid van het oplossingsgericht werken. De kleuren geven de bewegingen aan in het

Nadere informatie

Zingeving op MAAT. Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat?

Zingeving op MAAT. Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat? Zingeving op MAAT Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat? Hoe maken we het hard? Aandacht voor levensvragen en ouderen in zorg en welzijn Expertisenetwerk Levensvragen en

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie

Zorg aan huis Wijkteams. Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder

Zorg aan huis Wijkteams. Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder Zorg aan huis Wijkteams Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder 2 Welkom bij Zorg aan huis door Vivium Verzorging, verpleging en begeleiding in uw eigen

Nadere informatie

https://dementie.nl/dagbesteding/tijdelijke-opvang-respijtzorg-regelen

https://dementie.nl/dagbesteding/tijdelijke-opvang-respijtzorg-regelen 1 2 Odensehuis Hoeksche Waard: Odensehuizen landelijk platform: Dementie.nl: Dementie winkel: Doorleven: Fotofabriek: Handen in huis: Samen Dementievriendelijk: Stichting Alzheimer Nederland: http://odensehuishw.nl

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Jan pronk Gedicht Fases quiz

Jan pronk Gedicht Fases quiz Jan pronk Gedicht Fases quiz Danique Weerts Claudia Tromp Janeska Hazenber Denise Boer Josilane Sá Pereira - Wat is het verschil tussen dementie en Alzheimer? Dementie een verzamelnaam voor een aantal

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

OP ZOEK NAAR DE VERBINDING TUSSEN PRAKTIJK, ONDERZOEK EN ONDERWIJS

OP ZOEK NAAR DE VERBINDING TUSSEN PRAKTIJK, ONDERZOEK EN ONDERWIJS OP ZOEK NAAR DE VERBINDING TUSSEN PRAKTIJK, ONDERZOEK EN ONDERWIJS Susanne Smorenburg, programmamanager Ben Sajetcentrum Marjon van Rijn, docent / onderzoeker HvA / AMC Symposium HBO-V van de Toekomst

Nadere informatie

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm Mantelzorg is... Mooi De hulpvrager is je dankbaar, mantelzorg geeft veel voldoening Divers De taken lopen uiteen: huishoudelijke

Nadere informatie

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Programma Inleiding Inleefoefening zelfmanagement met nabespreking Rol patiëntenverenigingen

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Workshop Positieve gezondheid en geluk Co-productie institute for Positive Health (iph) en HKN huisartsen

Workshop Positieve gezondheid en geluk Co-productie institute for Positive Health (iph) en HKN huisartsen Workshop Positieve gezondheid en geluk Co-productie institute for Positive Health (iph) en HKN huisartsen Ellen van Steekelenburg, Femke Beelen, 5 oktober 2017 Onze bijdrage in grote lijnen: Positieve

Nadere informatie

Waardering mantelzorg

Waardering mantelzorg Waardering mantelzorg Rapportage peiling oktober 2014 Wendy Werkman (Alzheimer Nederland) Achtergrond en vraagstelling 10 november is de Dag van de Mantelzorg. Deze dag is bedoeld om mantelzorgers in het

Nadere informatie

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind.

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind. Tekst: opening Helpdesk Welkom dames en heren, Het doet mij goed om te zien dat er zo veel mensen op deze feestelijke opening van de Helpdesk zijn afgekomen. Dat betekent dat er veel interesse voor is.

Nadere informatie

Ziektebeleving en dementie bij migranten

Ziektebeleving en dementie bij migranten Ziektebeleving en dementie bij migranten Gözde Duran coördinator ProMemo, Expertisecentrum Dementie voor Professionals Agenda 1. Kennismaking 2. Waar lopen we tegenaan in de praktijk? 3. Uitleg dementie

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

TinZ, Netwerk Dementie Friesland

TinZ, Netwerk Dementie Friesland TinZ, Netwerk Dementie Friesland Eileen van Ligten Vierde regiobijeenkomst 11 november 2011 Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Dementie Friesland Regiobijeenkomst NPO 11-01-2011 TinZ is een netwerkorganisatie

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Dit boekje is van:..

Dit boekje is van:.. Ik en mijn plan Dit boekje is van:.. Hallo, Jij bent cliënt bij SOVAK. Je hebt bij SOVAK een persoonlijk begeleider. Samen maak je afspraken over wat jij zelf doet en wat SOVAK doet. Die afspraken staan

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Pen en papier? Wat is een businessmodel? Jouw businessmodel is de manier waarop jij in business bent Twee

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

De MS van Tess Als elke dag onzeker is

De MS van Tess Als elke dag onzeker is Morgen gaan we naar de huisarts, zegt haar moeder s middags. Ik weet niet wat er met je is. Je bent zo moe de laatste tijd. En nu heb je ook nog last van je oog. De juf zegt dat ik misschien een bril moet,

Nadere informatie

vind. Uw manier van leven met dementie. Informatie over: Dementie

vind. Uw manier van leven met dementie. Informatie over: Dementie vind. Informatie over: Dementie Uw manier van leven met dementie. Wanneer u dementie vermoedt bij uzelf of bij uw familie, dan komt er veel op u af. Laurens helpt. In deze folder leest u over dementie

Nadere informatie

Samenvatting. april 2006

Samenvatting. april 2006 Samenvatting Alzheimer Nederland spant zich in om de zorg voor mensen met dementie en hun familieleden te verbeteren. Het streven is de zorg in de regio beter af te stemmen op mensen met dementie en degenen

Nadere informatie

Thema s voor het Alzheimer Café. Verzameld, kopjes gekozen en geordend door Franklin Roos van Alzheimer Café Zuidelijk Westerkwartier te Leek

Thema s voor het Alzheimer Café. Verzameld, kopjes gekozen en geordend door Franklin Roos van Alzheimer Café Zuidelijk Westerkwartier te Leek Thema s voor het Alzheimer Café Verzameld, kopjes gekozen en geordend door Franklin Roos van Alzheimer Café Zuidelijk Westerkwartier te Leek Medische aspecten Wat is dementie? Medische aspecten Verschillende

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Ouderen, naasten en probleemgedrag

Ouderen, naasten en probleemgedrag Ouderen, naasten en probleemgedrag Omgaan met gedragsveranderingen in de ouderenzorg Dr. Dorothea Touwen Ethiek en Recht LUMC 11 JANUARI 2016 Hannie en Henk 1 Filmfragment 1 2 Hannie en Henk nabespreken

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

DETENTIE EN HET GEZIN

DETENTIE EN HET GEZIN DETENTIE EN HET GEZIN klachten en krachten 7 november 2014, Veenhuizen Hans Barendrecht, db mijn zoontje heeft veel vragen, maar ík ook. praktijk als wetenschap geloof in herstel voor mensen die achter

Nadere informatie

Zorgt u voor een ander?

Zorgt u voor een ander? Zorgt u voor een ander? Doe de test: bent u mantelzorger? 1. Iedereen kan mantelzorger zijn 2. Bent u mantelzorger? Doe de test! Beantwoord deze vragen om te zien of u mantelzorger bent. 1. Zorgt u voor

Nadere informatie

Interactieve presentatie door:

Interactieve presentatie door: Interactieve presentatie door: Even voorstellen: Annette van Delft Projectleider specialistische thema's Veilig Thuis Brabant Noordoost Akkie de Rouw-Janssens Mantelzorgmakelaar Steunpunt Mantelzorg Welzijn

Nadere informatie

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt Ben jij zo iemand die actief is en veel interesses heeft en daardoor ook veel bezigheden en spullen heeft?

Nadere informatie

Kennis- en behandelteam

Kennis- en behandelteam 0348-44 17 14 info@rijnhoven.nl Kennis- en behandelteam In goede handen met uw gezondheidsklachten Een thuis voor ouderen. Met zelfstandigheid waar mogelijk. En precies de zorg die nodig is. Welkom bij

Nadere informatie

Van meedenken met naar beslissen voor

Van meedenken met naar beslissen voor Van meedenken met naar beslissen voor Morele problemen bij zorgbeslissingen van familieleden en mantelzorgers voor verminderd beslissingsvaardige ouderen in de thuissituatie Een onderzoek i.h.k.v. het

Nadere informatie

OpGroeieN. OpGroeieN. DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien

OpGroeieN. OpGroeieN. DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien OpGroeieN OpGroeieN DaT doen We in Best SaMen! DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien Beste Betsy is het Centrum voor Jeugd en Gezin in Best. Niet

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling Stichting Definitie ouderenmishandeling Al het handelen of nalaten van handelen jegens (geheel of gedeeltelijk) afhankelijke ouderen, door diegene(n)

Nadere informatie

De moeilijkste verkoop in je leven, is het verkopen van jezelf aan jezelf.

De moeilijkste verkoop in je leven, is het verkopen van jezelf aan jezelf. De moeilijkste verkoop in je leven, is het verkopen van jezelf aan jezelf. Verkopen staat gelijk aan inkomen Iedere dag ben je bezig met verkopen je verkoopt aan; jezelf familieleden je omgeving je partner

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Ervaringen mantelzorgers gemeente Zwolle

Ervaringen mantelzorgers gemeente Zwolle Ervaringen mantelzorgers gemeente Zwolle Ervaringen van een 83 jarige cliënt: Ik ben gevraagd door de verzorging van het bejaardenhuis of ik met OZOverbindzorg wilde werken. Mij werd gezegd dat ik dan

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Adam en Eva eten van de boom

Adam en Eva eten van de boom Adam en Eva eten van de boom God maakt een prachtig paradijs. Hij zegt: Het is heel goed. Maar God heeft ook een vijand, En weet jij wel wat hij doet? Het mooie wat God heeft gemaakt, maakt hij juist graag

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Gezondheidscentrum Heelkom ARGO BV 2015 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Gezondheidscentrum Heelkom is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid Meten van mediawijsheid Bijlage 6 Interview terug naar meten van mediawijsheid Bijlage 6: Het interview Individueel interview Uitleg interview Ik zal je uitleggen wat de bedoeling is vandaag. Ik ben heel

Nadere informatie

Alvast bedankt voor het invullen!

Alvast bedankt voor het invullen! Deze vragenlijst gaat over jongeren die steun of hulp geven aan een familielid. Wij zijn erg benieuwd hoeveel jongeren er binnen onze school steun of hulp geven en hoe zij dit ervaren. De vragenlijst is

Nadere informatie

Visie op zorg. en wonen

Visie op zorg. en wonen Wonen met zorg Uw vraag naar zorg Natuurlijk wilt u als u ouder wordt zo lang mogelijk zelfstandig blijven en, eventueel met de nodige ondersteuning, zorg en behandeling, in uw eigen huis blijven wonen.

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Mijn Plan - invulboekje. Mijn Welbevinden

Mijn Plan - invulboekje. Mijn Welbevinden Mijn Plan - invulboekje Mijn Welbevinden Mijn Plan - Mijn Welbevinden Wat is voor u belangrijk? Jong of oud; ziek of gezond, iedereen wil een zo prettig mogelijk. De ene mens is de andere niet. Daarom

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

ZWIP: communicatie tool in 1 e lijn

ZWIP: communicatie tool in 1 e lijn ZWIP: communicatie tool in 1 e lijn Herman Levelink, huisarts, bestuurslid OCE Nijmegen Chantal Hensens, huisarts, deelnemer OCE Nijmegen Wij hebben geen zakelijke relaties met bedrijven. Met Protopics

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Huisartsenpraktijk Dalfsen ARGO BV 2014 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Dalfsen zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken

Nadere informatie

Rouw- en verliesverwerking bij hersenletsel

Rouw- en verliesverwerking bij hersenletsel Rouw- en verliesverwerking bij hersenletsel Niet Aangeboren Hersenletsel is schade aan de hersenen ontstaan door een ongeval of ziekte. Kenmerkend is de breuk in de levenslijn, wat wil zeggen dat het leven

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer Voor jou Verhalen van mantelzorgers Anne-Rose Hermer 6 Inleiding In dit boek maak je kennis met Martine, Koos en Sara. Ze zijn alledrie in een andere fase van hun leven. Maar één ding is hetzelfde voor

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Vragenlijst ervaringen begeleiding bij dementie

Vragenlijst ervaringen begeleiding bij dementie Vragenlijst ervaringen begeleiding bij dementie in Friesland in 2017 voor thuiswonende mensen met dementie en hun naasten Waarom dit onderzoek? Begin dit jaar veranderde in Friesland de organisatie van

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

Voor Indigo en Nhimo Papahoorjeme_bw.indd :02

Voor Indigo en Nhimo Papahoorjeme_bw.indd :02 Papahoorjeme_bw.indd 2 05-05-11 15:02 Papahoorjeme_bw.indd 3 05-05-11 15:02 Voor Indigo en Nhimo Tamara Bos Papa, hoor je me? met tekeningen van Annemarie van Haeringen Leopold / Amsterdam De liefste

Nadere informatie