verbeterprogramma s in de regio

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "verbeterprogramma s in de regio"

Transcriptie

1 NIEUWSBERICHTEN dementiezorg verbeterprogramma s in de regio centraal Dementie is ingewikkeld. Verdriet, angst en verlies vechten om de voorrang. Bij patiënten én mantelzorgers die ongewild de regie krijgen, alles moeten overnemen terwijl ze rouwen om wat niet meer is. Hen ondersteunen is de belangrijkste pijler van het LDP Midden- Brabant. Daarover gaat deze Nieuwsberichten, een uitgave van het Zorgnetwerk en Alzheimer Nederland afdeling Midden-Brabant. Initiatiefnemer van het Landelijk Dementieprogramma is het ministerie van VWS. Het LDP - met onder meer Alzheimer Nederland als participant - beoogt betere zorg, samenhang en toegankelijke dienstverlening. Voor nu en straks wanneer de vergrijzing echt toeslaat. Daarin is Midden-Brabant koploper met - in zo'n plussers; bijna een verdubbeling ten opzichte van De dementie groeit vanzelfsprekend mee. Reden genoeg om spijkers met koppen te slaan. De eerste actie begon in september 2006 bij de mantelzorgers. Zij spraken Brabant, het Geriatrisch Netwerk en Alzheimer Midden-Brabant werden opdrachtgever. Een projectleider en -medewerker kwamen er voor de leiding, een stuurgroep voor de vinger aan de pols en een projectteam voor het werk aan de winkel. Tot slot - maar erg belangrijk - deden een gebruikerspanel en een belangenbehartiger voor de mantelzorg mee. Na de conferentie volgde een plan van aanpak voor drie werkgroepen die elk een verbeterproject ter hand namen: Ellen de Schipper, projectleider: Het bleek een uitdaging om alle knelpunten en wensen te vertalen naar plannen en acties die de zorg voor de cliënt daadwerkelijk verbeteren, inclusief de organisatie van die zorg. Het hielp door er een keten van te maken: informatie, huisarts, verpleeghuis. Ook stimulerend was het enthousiasme en de betrokkenheid. Iedereen die met dementie van doen heeft, ziet elkaar bij het LDP, is doordrongen van de noodzaak. Deze kwaliteit mag niet verloren gaan. We moeten het continueren, uitbouwen. in panels en vulden vragenlijsten in; veertien probleemvelden werden geturfd. Tegelijkertijd verwoordden de professionals wat er haperde aan de zorg. Verder lag er een onderzoek dat in Waalwijk was gehouden. Deze knelpuntenpeilingen vormden de basis voor een werkconferentie. Op 30 januari 2007 ontmoetten alle partijen elkaar in het Willem II stadion en stelden prioriteiten: wat moeten we per se aanpakken? Ondertussen werd het geld geregeld via subsidie van de provincie Noord- Brabant en financiering van elf zorginstellingen. Het Zorgnetwerk Midden- digitale informatievoorziening, signalering in de eerste lijn en gastvrijheid in het verpleeghuis. Als in de zomer van 2008 de klus geklaard is, is het zaak de opgedane kennis en kunde te verankeren en uit te bouwen. Weliswaar in extra speeltijd want officieel duurt het LDP anderhalf jaar. Maar ook daarna valt er volop te verbeteren: van centraalloket, volgsysteem en casemanager tot vroeghulp, oppas en noodopvang, van toolkit, meer capaciteit en bijscholing tot kleinschaligheid, mantelzorgondersteuning en communicatierijkdom...

2 1 Dat het niet pluis was, drong langzaam tot me door. Hij werd zo stil en op het belastingformulier schreef hij alleen zijn naam terwijl hij het altijd tot op de cent had ingevuld. 2 Ik belde haar huisarts. Maar mijn moeder hield vol dat er niets aan de hand was. Dus zei de huisarts: Ik kan u niet helpen. Keer op keer. Nu blijkt dat mijn vermoeden klopte. veertien probleemvelden voor mantelzorgers Marlies Smulders, projectmedewerker, belangenbehartiger en in het dagelijks leven dementieconsulent: Mantelzorgers zijn de spil. Over het algemeen worden zij zwaar belast. Trekken zij het niet meer, dan heeft dat voor de dementerende direct gevolg. Je helpt hen níet door jouw aanbod op te leggen, wél door te luisteren, je in te leven, de tijd te nemen. Heus, die win je later terug. Kijk eens naar de zorg die je biedt. Is die werkelijk vanuit de behoefte van het cliëntsysteem, wat er leeft? We willen met het LDP dat je het ziet, oppakt, de knop omzet. 3 Van partner werd ik oppasser. Ik ben bang dat ik niet genoeg van haar houd, ze is zo achterdochtig geworden. Ik mis de intimiteit tussen ons. Ik ben vaak boos. Wat heb ik nog? 4 Ik leef voor twee. Moest het huishouden leren. Met niemand praat ik over Alzheimer want andere dingen zijn toch erger. Ik sta er alleen voor. Hoop dat er met mij niks gebeurt. 5 Mensen mijden ons. Zijn zus zegt: Je kunt geen normaal gesprek voeren dus blijft ze weg. Anderen praten alsof hij er niet bij zit, een kind is of vinden dat ik hem klein houd. 6 Ik voel me oud, mijn lichaam doet zeer. Aankleden lukt niet, ze stribbelt tegen. Haar douchen durf ik niet, straks glijden we samen uit. En steeds die trap op en af als ze plassen moet. 7 Fiets op slot, banden leeg, gas dicht, lucifers verstopt, deuren vergrendeld. Altijd dat gevaar. Laatst belde de politie; liep pa in zijn onderbroek over straat. Het vroor die nacht. 8 Hoe moet het verder? Vader een beroerte, naar het ziekenhuis. Moeder alleen thuis, verward en ziek. Ze hangt van pillen aan elkaar. Ik kan toch niet hele dagen bij haar zitten? 9 We zijn nog jong, hadden willen genieten van onze oude dag. Maar alles is verloren. Hij voelt zich gedeprimeerd, geeft mij de schuld, snapt niet dat hij zélf is veranderd. 10 Ik huil bijna de hele dag. Natuurlijk omdat ze daar zit, het hier niet langer ging. Maar ook omdat het mij teveel werd. Ik ben helemaal op, ik kan niet meer. 11 Nee, we brachten ons mam niet met een gerust hart weg. Het is zo anders dan thuis. Maar dat zeg je niet want stel dat zij de dupe wordt. Je levert je zeggenschap in. 12 Ik weet niet waarom ik zo vaak kom. Het is het enige nog. Zij zou het ook gedaan hebben. Je trouwt toch voor goede en slechte tijden? De kinderen wil ik niet belasten. 13 Onze zoon moet gaan praten, die kan dat beter. De huisarts gelooft me niet en de specialist vraagt alles met notabene mijn man erbij. De dagopvang vertelt nooit hoe het ging. 14 De dementie heeft me uitgehold. Ik ben mezelf kwijtgeraakt. Ik zou willen dat hij werd opgenomen. Maar hij is er niet aan toe. Huilt, smeekt, houdt me vast. Ik voel me een watje. dementiezorg centraal verbeterprogramma s in de regio

3 NIEUWSBERICHTEN MARJO LAHAIJE project 1 digitale informatievoorziening Zij moeten vlot hun weg vinden. Dementie is al een woud. Meneer X heeft de ziekte van Pieck. Zijn vrouw: Ik zag hem veranderen, snapte er niets van. Ik miste kennis en openheid. Als niemand iets weet, waar praat je dan over? Toen zich uiteindelijk hulp aandiende, moest ik nóg veel uitzoeken. Het is een wirwar, elk overzicht ontbreekt. Momenteel gaat het. Hij bezoekt de dagopvang, ik deed een cursus, zit in een praatgroep. Het is óók het taboe, de schaamte. Wie wil het vertellen en wie wil het horen? Hoog in de top tien van de knelpuntenpeilingen stond ontsluiting van informatie. Niet alleen in Midden- Brabant, in álle LDP-regio's. Vilans - een landelijke organisatie voor langdurige zorg - sprong hierop in en ontwikkelde het algemene deel van de site. Midden-Brabant sloot zich hierbij aan. Marjo Lahaije: Waarom zouden we allemaal het wiel uitvinden? Dat het digitaal werd, was logisch. Papier veroudert snel. Kijk maar naar de Dementiegids uit Bovendien zoeken mensen meer en meer vanachter de computer. Toch liep ons project aanvankelijk traag. We moesten ons flink verdiepen, wilden snappen hoe het in elkaar steekt. ICT is immers specialistisch en duur. We hebben maar één kans om het goed te doen, om precies dát te ontwikkelen wat we bedoelen. Daarom was die aanloop belangrijk. Het is nu ook duidelijk: Vilans zorgt voor de algemene informatie, wij voor de regionale sociale kaart. Overigens allemaal makkelijk te printen. Voor die sociale kaart zocht de werkgroep contact met GGD Hart voor Brabant. Deze organisatie heeft ervaring met databases en werkt met SoCard, een digitale sociale kaart voor woon-, zorg- en welzijnsorganisaties met volop uitbreidingsmogelijkheden. Nogmaals Marjo: Met de provinciale subsidie kunnen we veel, niet alles. We moesten kiezen maar wat bovenal telt, is dat de bezoeker vindt wat hij wil. Dat vereist een gedetailleerde structuur met talloze trefwoorden die aansluiten bij de belevingswereld van de patiënt, de mantelzorger. Zij moeten vlot hun weg vinden. Dementie is al een woud. Maar de animo om het te regelen is groot. Ook hartverwarmend vond ik te zien dat zorg voor goede zorg bindt. website voor cliënten, mantelzorgers en zorgverleners (medisch-)inhoudelijke informatie (nietregionaal gebonden) en een (regionale) sociale kaart: wie is hier actief en hoe kom ik daar? ontwikkeld op basis van veertien landelijk ontwikkelde probleemvelden, voor de sociale kaart omgezet naar (WMO-)behoefteprofielen bekostigd door provincie Noord-Brabant zomer 2008: in de lucht deelnemers LDP-werkgroep: GGD Hart voor Brabant, gemeente Tilburg, Openbare Bibliotheek Tilburg, Stichting Mantelzorg Midden-Brabant, TweeSteden ziekenhuis, Zorgnetwerk Midden-Brabant voorzitter: Marjo Lahaije, senior beleidsmedewerker gemeente Tilburg In de nabije toekomst: informatie up to date houden, meer links, interactieve communicatie en productingangen.

4 ANITA BACKX (L) ERNA TIELEMANS (R) project 2 signalering eerste lijn Onlangs is bij mevrouw Y dementie vastgesteld; al lang gaat het slecht. Haar neef: Ze is een zelfstandige tante. De huisarts prikte niet door haar façadegedrag en stuurde ons met een kluitje in het riet. Zo goed en kwaad als het ging, vingen we haar op. Maar van zoveel aandacht werd ze agressief. Omdat ze nu medicijnen slikt, is dat gezakt. Toch hebben we het gevoel van het kastje en de muur. We missen aandacht, tips waarmee we vooruit kunnen. Uit de knelpuntenpeilingen bleek dat niet alle huisartsen klachten omtrent dementie onderkennen, ze sussen ze weg. De huisarts zelf ervaart gebrek aan onder meer samenhang: wat moet men met dementie? Niet verwonderlijk dat de LDP-werkgroep het EASYcare- Gids-project als pilot koos. Praktijkondersteuner Anita Backx van Huisartsenpraktijk Verwielstraat in Waalwijk is er blij mee: Ik testte al, ging op huisbezoek, had oog voor de mantelzorger. Maar met deze screening komt zowat alles op tafel, vooral als je leert doorvragen. De problemen breng je helder in kaart wat je weer helpt bij het maken van het zorgplan. We hebben veel meer in handen gekregen. Dat leidt ook tot beter zicht op de thuissituatie, de draagkracht en -last van de mantelzorger. Huisarts Erna Tielemans: Je bent actiever betrokken, kunt meer aanbieden, ook richting indicatie. De familie is vaak opgelucht: eindelijk erkenning, niet meer dat grote gat. Bovendien word ik alerter bij andere patiënten omdat ik het herken, weet waar ik op letten moet. Na de pilot is het de bedoeling mijn collega's te instrueren; elke huisarts moet het kunnen doen. Aan de ziekte zelf valt weinig te veranderen, wel aan de omstandigheden. Kortom, EASYcare blijkt een prima instrument voor diagnostiek en behandeling in de huisartsenpraktijk, zeker in samenwerking met een geriatrisch of wijkverpleegkundige. Anita: We gingen direct met deze pilot in zee omdat we ons al langer afvroegen of we iedereen moesten doorverwijzen naar de tweede lijn. En inderdaad, we blijken het - bij niet al te complexe situaties - zelf te kunnen. SCREENINGSINSTRUMENT EASYCAREGIDS doel: implementatie geriatrische richtlijn, verbetering vroegdiagnostiek, zorg en behandeling ontwikkeld door Universiteit Radboud Nijmegen, inclusief training, coaching on the job en begeleiding pilot onder dertien huisartsen en hun praktijkondersteuners, elk met vijf patiënten en hun mantelzorgers stappen: introductiegesprek, ziekte- en zorgdiagnostiek (MMSE, EASYcare assessment, depressie, belasting), lichamelijk onderzoek (en bloedtests), diagnosegesprek en behandelplan deelnemers LDP-werkgroep: huisartsen, Huisartsenkring Midden-Brabant, Stichting Mantelzorg Midden-Brabant, TweeSteden ziekenhuis, Zorgnetwerk Midden-Brabant voorzitter: Huub Maas, geriater TweeSteden ziekenhuis In de nabije toekomst: nascholing praktijkondersteuners en huisartsen in screening van dementie met gerichte aandacht voor patiënten en mantelzorgers.

5 BEN JANSSEN project 3 gastvrijheid in het verpleeghuis Hot item in de knelpuntenpeilingen: mantelzorgers zijn onthand zodra hun naaste in het verpleeghuis is opgenomen. Vaak voelen ze zich niet thuis, zelfs onheus bejegend. De LDPwerkgroep ging te rade bij de horeca. Daar immers geldt de ijzeren wet van gastvrijheid. Zonder uitvluchten want voor geen tijd koopt de klant niets. afdeling, zo zijn onze manieren. Ben: Hoewel gastvrijheid in wezen niet ingewikkeld is, moet je erbij stilstaan. Samen afspreken hoe je het doet. En dan wordt het pas écht interessant. Pakt de volgende meting beter uit en scoren we hoger in het cliënttevredenheidsonderzoek? Mooi voer voor volgende Nieuwsberichten... Hoewel gastvrijheid in wezen niet ingewikkeld is, moet je erbij stilstaan. LEREN VAN KLANTVRIENDELIJKE HORECA Mevrouw Z werd na de dood van haar echtgenoot depressief. Later bleek het Alzheimer te zijn. Sinds kort woont ze in het verpleeghuis. Haar dochter: Jarenlang zorgden wij voor haar. Maar daarvan is hier niks overgebleven, ze begrijpen haar niet en de zorg schiet tekort. De ene dag is ze haar gebit kwijt, de andere dag haar ketting of tas. Ik kan er niet aan wennen. Wij willen gewoon meezorgen op onze manier, wij kennen haar. Waarom moeten we alles loslaten? Voorzitter Ben Janssen: De vraag is om wie het gaat. Ideaal gezien heb je overleg tussen cliënt, familie en hulpverlener. En toch... zodra iemand bij ons woont, nemen wij alles over en mag de mantelzorger doen wat rest. Het hoort andersom. In de beleving van de mantelzorger is het podium van hem of haar en de naaste, de cliënt. Niet van óns. Mantelzorger en cliënt vragen ons over te nemen wat hen niet meer lukt. De LDP-pilot begint met bewustwording. Ervaar wat het is om hoffelijk onthaald te worden. Heb het lef om je - onaangekondigd - te laten observeren en vervolgens de moed om in de spiegel te kijken die de observator je voorhoudt: zo reageer je, dat zijn uitvluchten, daar gaf je mooi de ruimte. Deze interacties vinden momenteel plaats en moeten uitmonden in een gedragscode: dit is onze mode op de pilot in het Waalwijkse Eikendonk, het Goirlese Elisabeth en de Tilburgse Hazelaar (locaties van achtereenvolgens Schakelring, Thebe en De Wever) leermeesters: PUUR (Eindhoven) in samenwerking met De Rooi Pannen (Tilburg) aftrap op 21 november 2007 in prachtige ambiance december nulmeting: gastvrijheidsbeleving mantelzorgers en medewerkers januari: sfeervolle kick off voor betrokken afdelingen tot zomer 2008: zes onaangekondigde observaties per afdeling met aansluitend spiegelgesprekken, vandaaruit gedragscode voor de afdeling deelnemers LDP-werkgroep: Alzheimer Midden-Brabant, de drie verpleeghuizen, GGZ Midden-Brabant, Stichting Mantelzorg Midden-Brabant, Zorgnetwerk Midden-Brabant voorzitter: Ben Janssen, projectmanager dementiezorg De Hazelaar In de nabije toekomst: resultaat uitbouwen naar de eigen organisatie en collega-instellingen (gedragsregels en onderwijsmodule). dementiezorg centraal verbeterprogramma s in de regio

6 Dank aan hen die een bijdrage lever(d)en aan het LDP Midden-Brabant. En uiteraard ook bedankt de mensen die zich voor deze Nieuwsberichten lieten interviewen en fotograferen. maart 2008 Zorgnetwerk Midden-Brabant, Tilburg en Alzheimer Nederland afdeling Midden-Brabant Jeanne Lammertink, belangenbehartiger: Ik sta voor de dementerende en de mantelzorger. Mijn inzet is professionals bewust te maken van dat perspectief, de beleving van die ander. Begrip en empathie moeten tweede natuur zijn in de zorg. Daarvoor sta ik op de barricade, lig ik dwars. Ja, het LDP vergt veel. Ook in tijd. Ik doe het vrijwillig. Ik woonde de cliëntpanels bij, werkte de uitkomsten uit, gaf presentaties, vaak gecombineerd met mijn ervaringen als mantelzorger. Nu zit ik in één werkgroep, de andere twee moest ik laten schieten. Met moeite, want hoe weet ik dat ze voldoen aan de wens van de mantelzorger, niet op de verkeerde weg zitten? Soms twijfel ik... stopt het niet na het LDP, beklijft het wel, blijft de dementiezorg zich verbeteren? Erg prettig is dat ik een klankbord heb, dat ik coaching en begeleiding krijg van Alzheimer Nederland en Alzheimer Midden-Brabant. projectleider Ellen de Schipper redactie, fotografie & opmaak VIS Tekst & Ontwerp, Tilburg drukwerk Verdivas, Tilburg Deelnemers LDP Midden-Brabant Alzheimer Nederland afdeling Midden-Brabant Amarant Gemeenten: Tilburg en Waalwijk Geriatrisch Netwerk GGZ Midden-Brabant Huisartsenkring Midden-Brabant Servicecentrum Het Laar Stichting Mantelzorg Midden-Brabant Thebe Thuiszorg V&V-sector: De Wever, Mater Misericordiae, Schakelring en Thebe Ziekenhuizen: St. Elisabeth en TweeSteden Zorgbelang regio Midden-Brabant Zorgnetwerk Midden-Brabant Gemeenten LDP Midden-Brabant Dongen Gilze en Rijen Goirle Hilvarenbeek Loon op Zand Oisterwijk Tilburg Waalwijk ELLEN DE SCHIPPER PROJECTLEIDER MARLIES SMULDERS PROJECTMEDEWERKER Meer informatie? Ga naar of bel (013)

Afdeling: Midden-Brabant Regio: Midden-Brabant Tranche: 5. Verslag gebruikerspanel Tilburg 17 november 2008

Afdeling: Midden-Brabant Regio: Midden-Brabant Tranche: 5. Verslag gebruikerspanel Tilburg 17 november 2008 Afdeling: Midden-Brabant Regio: Midden-Brabant Tranche: 5 Verslag gebruikerspanel Tilburg 17 november 2008 Deelnemers gebruikerspanel In Tilburg is een gebruikerspanel georganiseerd. De samenstelling van

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Ketenzorg dementie en casemanagement

Ketenzorg dementie en casemanagement Ketenzorg dementie en casemanagement Inleiding Door het Geriatrisch Netwerk d.d 18.2.2009 is het regionaal actieplan ketenzorg dementie vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe te komen tot meer samenhang

Nadere informatie

Wensen en problemen van mantelzorgers van mensen met dementie: prioriteiten voor de regio Midden-Brabant

Wensen en problemen van mantelzorgers van mensen met dementie: prioriteiten voor de regio Midden-Brabant Wensen en problemen van mantelzorgers van mensen met dementie: prioriteiten voor de regio Midden-Brabant Rapportage LDP-monitor 07-01-2009 Henk van den Hoven en Marlies Smulders, Alzheimer Nederland, afdeling

Nadere informatie

Samenvatting uitslag enquête uitgevoerd onder mantelzorgers van dementerende patiënten in de regio Land van Heusden en Altena

Samenvatting uitslag enquête uitgevoerd onder mantelzorgers van dementerende patiënten in de regio Land van Heusden en Altena Samenvatting uitslag enquête uitgevoerd onder mantelzorgers van dementerende patiënten in de regio Land van Heusden en Altena Inhoud Inleiding Samenvatting uitslag enquête De mantelzorgers De personen

Nadere informatie

U zorgt voor iemand met dementie. Wie zorgt er voor u?

U zorgt voor iemand met dementie. Wie zorgt er voor u? U zorgt voor iemand met dementie. Wie zorgt er voor u? Uw hart luchten Adviezen inwinnen Uw problemen bespreken Mevrouw Meijers weet wat het is om te zorgen voor iemand met dementie: Zowel mijn buurvrouw

Nadere informatie

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Marieke Perry, huisartsonderzoeker Kenniscentrum Geriatrie, UMC St Radboud, Nijmegen september 2007 t/m september 2008 Achtergrond Door de toenemende vergrijzing gaat

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Ontstaan Dementie Zorgketen Amsterdam Zuidoost en Diemen tot heden

Ontstaan Dementie Zorgketen Amsterdam Zuidoost en Diemen tot heden Ontstaan Dementie Zorgketen Amsterdam Zuidoost en Diemen tot heden Bernadette Hessing Coördinator Dementie Zorgketen Amsterdam ZO-Diemen oktober 2012 1 Initiatief ontwerp fase - Via ZiZo is project groep

Nadere informatie

De tijd van je leven

De tijd van je leven De tijd van je leven Dementie Het verschil tussen dementie en alzheimer. Dementie is een verzamelnaam voor een aantal verschijnselen, die verschijnselen worden veroorzaakt door een ziekte. Er zijn ruim

Nadere informatie

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Samenwerking in de eerste lijn voor patiënten met dementie 23 mei 2013 Drs. J. Meerveld Manager Belangenbehartiging en zorgvernieuwing, Alzheimer Nederland

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Ouderen en seksualiteit:

Ouderen en seksualiteit: Ouderen en seksualiteit: een oud taboe of een sexy verhaal? Vaak denken jongeren dat mensen van boven de 60 geen seks meer hebben, of daar toch zeker niet van genieten. Niets is minder waar. Maar ook in

Nadere informatie

Zorg aan huis Wijkteams. Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder

Zorg aan huis Wijkteams. Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder Zorg aan huis Wijkteams Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder 2 Welkom bij Zorg aan huis door Vivium Verzorging, verpleging en begeleiding in uw eigen

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Jan pronk Gedicht Fases quiz

Jan pronk Gedicht Fases quiz Jan pronk Gedicht Fases quiz Danique Weerts Claudia Tromp Janeska Hazenber Denise Boer Josilane Sá Pereira - Wat is het verschil tussen dementie en Alzheimer? Dementie een verzamelnaam voor een aantal

Nadere informatie

TinZ, Netwerk Dementie Friesland

TinZ, Netwerk Dementie Friesland TinZ, Netwerk Dementie Friesland Eileen van Ligten Vierde regiobijeenkomst 11 november 2011 Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Dementie Friesland Regiobijeenkomst NPO 11-01-2011 TinZ is een netwerkorganisatie

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Zorgt u voor een ander?

Zorgt u voor een ander? Zorgt u voor een ander? Doe de test: bent u mantelzorger? 1. Iedereen kan mantelzorger zijn 2. Bent u mantelzorger? Doe de test! Beantwoord deze vragen om te zien of u mantelzorger bent. 1. Zorgt u voor

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Zingeving op MAAT. Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat?

Zingeving op MAAT. Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat? Zingeving op MAAT Wat zijn de effecten van aandacht voor levensvragen en hoe meet je dat? Hoe maken we het hard? Aandacht voor levensvragen en ouderen in zorg en welzijn Expertisenetwerk Levensvragen en

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

vind. Uw manier van leven met dementie. Informatie over: Dementie

vind. Uw manier van leven met dementie. Informatie over: Dementie vind. Informatie over: Dementie Uw manier van leven met dementie. Wanneer u dementie vermoedt bij uzelf of bij uw familie, dan komt er veel op u af. Laurens helpt. In deze folder leest u over dementie

Nadere informatie

Interactieve presentatie door:

Interactieve presentatie door: Interactieve presentatie door: Even voorstellen: Annette van Delft Projectleider specialistische thema's Veilig Thuis Brabant Noordoost Akkie de Rouw-Janssens Mantelzorgmakelaar Steunpunt Mantelzorg Welzijn

Nadere informatie

Kennis- en behandelteam

Kennis- en behandelteam 0348-44 17 14 info@rijnhoven.nl Kennis- en behandelteam In goede handen met uw gezondheidsklachten Een thuis voor ouderen. Met zelfstandigheid waar mogelijk. En precies de zorg die nodig is. Welkom bij

Nadere informatie

Ervaringen mantelzorgers gemeente Zwolle

Ervaringen mantelzorgers gemeente Zwolle Ervaringen mantelzorgers gemeente Zwolle Ervaringen van een 83 jarige cliënt: Ik ben gevraagd door de verzorging van het bejaardenhuis of ik met OZOverbindzorg wilde werken. Mij werd gezegd dat ik dan

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Waardering mantelzorg

Waardering mantelzorg Waardering mantelzorg Rapportage peiling oktober 2014 Wendy Werkman (Alzheimer Nederland) Achtergrond en vraagstelling 10 november is de Dag van de Mantelzorg. Deze dag is bedoeld om mantelzorgers in het

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Samenvatting. april 2006

Samenvatting. april 2006 Samenvatting Alzheimer Nederland spant zich in om de zorg voor mensen met dementie en hun familieleden te verbeteren. Het streven is de zorg in de regio beter af te stemmen op mensen met dementie en degenen

Nadere informatie

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm Mantelzorg is... Mooi De hulpvrager is je dankbaar, mantelzorg geeft veel voldoening Divers De taken lopen uiteen: huishoudelijke

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Visie op zorg. en wonen

Visie op zorg. en wonen Wonen met zorg Uw vraag naar zorg Natuurlijk wilt u als u ouder wordt zo lang mogelijk zelfstandig blijven en, eventueel met de nodige ondersteuning, zorg en behandeling, in uw eigen huis blijven wonen.

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

OP ZOEK NAAR DE VERBINDING TUSSEN PRAKTIJK, ONDERZOEK EN ONDERWIJS

OP ZOEK NAAR DE VERBINDING TUSSEN PRAKTIJK, ONDERZOEK EN ONDERWIJS OP ZOEK NAAR DE VERBINDING TUSSEN PRAKTIJK, ONDERZOEK EN ONDERWIJS Susanne Smorenburg, programmamanager Ben Sajetcentrum Marjon van Rijn, docent / onderzoeker HvA / AMC Symposium HBO-V van de Toekomst

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Ouderenpsychiatrie: vergroot uw deskundigheid

Ouderenpsychiatrie: vergroot uw deskundigheid Ouderenpsychiatrie: vergroot uw deskundigheid consultatie, lessen en trainingen GGZ ingeest Bij GGZ ingeest kunnen mensen met psychische klachten rekenen op kwalitatief goede en betrouwbare zorg. Kenmerkend

Nadere informatie

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer Voor jou Verhalen van mantelzorgers Anne-Rose Hermer 6 Inleiding In dit boek maak je kennis met Martine, Koos en Sara. Ze zijn alledrie in een andere fase van hun leven. Maar één ding is hetzelfde voor

Nadere informatie

Ketenplan & plan van aanpak Netwerk Dementie Gooi en Vechtstreek 2011

Ketenplan & plan van aanpak Netwerk Dementie Gooi en Vechtstreek 2011 Ketenplan & plan van aanpak Netwerk Dementie Gooi en Vechtstreek 2011 Juli 2010 1 1 Inhoudsopgave 1 INHOUDSOPGAVE... 2 2 SAMENVATTING... 3 2.1 INLEIDING... 3 2.2 STAND VAN ZAKEN NETWERK DEMENTIE GOOI EN

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

De Transmurale Zorgbrug voor de oudere ziekenhuis patient

De Transmurale Zorgbrug voor de oudere ziekenhuis patient De Transmurale Zorgbrug voor de oudere ziekenhuis patient Als u zeventig jaar of ouder bent, is de kans groter dat u plotseling wordt opgenomen in het ziekenhuis. Dat is een ingrijpende gebeurtenis voor

Nadere informatie

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Programma Inleiding Inleefoefening zelfmanagement met nabespreking Rol patiëntenverenigingen

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Gezondheidscentrum Heelkom ARGO BV 2015 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Gezondheidscentrum Heelkom is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

Vroegsignalering in Best

Vroegsignalering in Best Vroegsignalering in Best vanuit de Zorgketen Dementie en het LDP Marian Salari Ketenregisseur Harriët t Verbeek GGzE doelen Zorgketen betere zorg voor mensen met dementie bij relatief gelijkblijvende

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Ouderen, naasten en probleemgedrag

Ouderen, naasten en probleemgedrag Ouderen, naasten en probleemgedrag Omgaan met gedragsveranderingen in de ouderenzorg Dr. Dorothea Touwen Ethiek en Recht LUMC 11 JANUARI 2016 Hannie en Henk 1 Filmfragment 1 2 Hannie en Henk nabespreken

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

De MS van Tess Als elke dag onzeker is

De MS van Tess Als elke dag onzeker is Morgen gaan we naar de huisarts, zegt haar moeder s middags. Ik weet niet wat er met je is. Je bent zo moe de laatste tijd. En nu heb je ook nog last van je oog. De juf zegt dat ik misschien een bril moet,

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Werkconferentie Kwetsbare ouderen. 31 mei 2016

Werkconferentie Kwetsbare ouderen. 31 mei 2016 Werkconferentie Kwetsbare ouderen 31 mei 2016 Programma 1. Waarom deze werkconferentie? (korte introductie door Leonie Voragen, VGZ) 1. Interactief theaterspel door trainersgroep de Wilde Kastanje 2. Werkgroepen:

Nadere informatie

Familieparticipatie en mantelzorg: Shared decision making in zorgnetwerken rond mensen met dementie

Familieparticipatie en mantelzorg: Shared decision making in zorgnetwerken rond mensen met dementie Familieparticipatie en mantelzorg: Shared decision making in zorgnetwerken rond mensen met dementie Leontine Groen van de Ven en Carolien Smits Lectoraat Innoveren in de Ouderenzorg Moderne Dementiezorg,

Nadere informatie

Thema s voor het Alzheimer Café. Verzameld, kopjes gekozen en geordend door Franklin Roos van Alzheimer Café Zuidelijk Westerkwartier te Leek

Thema s voor het Alzheimer Café. Verzameld, kopjes gekozen en geordend door Franklin Roos van Alzheimer Café Zuidelijk Westerkwartier te Leek Thema s voor het Alzheimer Café Verzameld, kopjes gekozen en geordend door Franklin Roos van Alzheimer Café Zuidelijk Westerkwartier te Leek Medische aspecten Wat is dementie? Medische aspecten Verschillende

Nadere informatie

Slaapproblemen? Een aantal feiten. Gezonde slaap. Soorten Slecht Slapen

Slaapproblemen? Een aantal feiten. Gezonde slaap. Soorten Slecht Slapen Niet waar Soms waar Wel waar Slaapproblemen? Een aantal feiten Uit onderzoek blijkt dat èèn op de 10 jongeren zo nu en dan last heeft van slaapproblemen. Dit kan iedereen overkomen en eigenlijk is het

Nadere informatie

Inventarisatielijst van Zorgstandaard naar Zorgprogramma Dementie. I Ziektespecifieke zorg

Inventarisatielijst van Zorgstandaard naar Zorgprogramma Dementie. I Ziektespecifieke zorg Inventarisatielijst van naar Zorgprogramma Dementie Naam keten: Contactpersoon keten: Tel nummer contactpersoon keten: Contactpersoon Vilans: TIP! Pak bij het invullen van dit schema de Dementie erbij.

Nadere informatie

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer Ketenzorg dementie Wat is dementie? Dementie is niet één bepaalde aandoening, maar een ziektebeeld (syndroom) waarvan meer dan 60 oorzaken bekend zijn. Kenmerkend voor dit ziektebeeld is een combinatie

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Alvast bedankt voor het invullen!

Alvast bedankt voor het invullen! Deze vragenlijst gaat over jongeren die steun of hulp geven aan een familielid. Wij zijn erg benieuwd hoeveel jongeren er binnen onze school steun of hulp geven en hoe zij dit ervaren. De vragenlijst is

Nadere informatie

Rouw- en verliesverwerking bij hersenletsel

Rouw- en verliesverwerking bij hersenletsel Rouw- en verliesverwerking bij hersenletsel Niet Aangeboren Hersenletsel is schade aan de hersenen ontstaan door een ongeval of ziekte. Kenmerkend is de breuk in de levenslijn, wat wil zeggen dat het leven

Nadere informatie

ZWIP: communicatie tool in 1 e lijn

ZWIP: communicatie tool in 1 e lijn ZWIP: communicatie tool in 1 e lijn Herman Levelink, huisarts, bestuurslid OCE Nijmegen Chantal Hensens, huisarts, deelnemer OCE Nijmegen Wij hebben geen zakelijke relaties met bedrijven. Met Protopics

Nadere informatie

Dit boekje is van:..

Dit boekje is van:.. Ik en mijn plan Dit boekje is van:.. Hallo, Jij bent cliënt bij SOVAK. Je hebt bij SOVAK een persoonlijk begeleider. Samen maak je afspraken over wat jij zelf doet en wat SOVAK doet. Die afspraken staan

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling Stichting Definitie ouderenmishandeling Al het handelen of nalaten van handelen jegens (geheel of gedeeltelijk) afhankelijke ouderen, door diegene(n)

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten

Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor cliënt en naasten Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten Folder 1 Inleiding Deze folder is bedoeld voor mensen met depressieve klachten en

Nadere informatie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie Nota BOPZ eenvoudige versie Zonder toestemming Ben je soms boos? Ben je soms boos en ben je dan wel eens gevaarlijk voor jezelf of anderen? Of doe je wel eens dingen die niet mogen? Soms moeten begeleiders

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Van meedenken met naar beslissen voor

Van meedenken met naar beslissen voor Van meedenken met naar beslissen voor Morele problemen bij zorgbeslissingen van familieleden en mantelzorgers voor verminderd beslissingsvaardige ouderen in de thuissituatie Een onderzoek i.h.k.v. het

Nadere informatie

DETENTIE EN HET GEZIN

DETENTIE EN HET GEZIN DETENTIE EN HET GEZIN klachten en krachten 7 november 2014, Veenhuizen Hans Barendrecht, db mijn zoontje heeft veel vragen, maar ík ook. praktijk als wetenschap geloof in herstel voor mensen die achter

Nadere informatie

De juiste zorg, prettig bij u thuis

De juiste zorg, prettig bij u thuis De juiste zorg, prettig bij u thuis Veelzijdig in zorg Care: Persoonlijke Verzorging en Verpleging Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in

Nadere informatie

De oudere patiënt. De kwetsbare oudere: Is de verpleegkundige het verband tussen Care & Cure?

De oudere patiënt. De kwetsbare oudere: Is de verpleegkundige het verband tussen Care & Cure? De kwetsbare oudere: Is de verpleegkundige het verband tussen Care & Cure? Roel Mulder verpleegkundig specialist Stichting Coloriet Lelystad Roel Mulder verpleegkundig Inleiding De oudere patiënt Wat is

Nadere informatie

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind.

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind. Tekst: opening Helpdesk Welkom dames en heren, Het doet mij goed om te zien dat er zo veel mensen op deze feestelijke opening van de Helpdesk zijn afgekomen. Dat betekent dat er veel interesse voor is.

Nadere informatie

Het gebruik en belang van dagbesteding voor mensen met dementie Resultaten peiling mei 2013

Het gebruik en belang van dagbesteding voor mensen met dementie Resultaten peiling mei 2013 Het gebruik en belang van dagbesteding voor mensen met dementie Resultaten peiling mei 2013 Gebruik Volgens de laatste cijfers van het CIZ (peildatum 1 januari 2013) maken 12.590 mensen met dementie gebruik

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Factsheet 2, oktober 2007

Factsheet 2, oktober 2007 Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van drie factsheets. Factsheet 1 beschrijft de bruikbaarheid en toepasbaarheid van de LDP-monitor. Factsheet 2 gaat in op de problemen en wensen van mantelzorgers

Nadere informatie

Ketenzorg Dementie koploperregio Midden-Brabant Regionaal actieplan

Ketenzorg Dementie koploperregio Midden-Brabant Regionaal actieplan Ketenzorg Dementie koploperregio Midden-Brabant Regionaal actieplan September 2009 Contactpersoon: Ellen de Schipper, e.de.schipper@zmbr.nl Inleiding Na afsluiting van het Landelijk Dementieprogramma (

Nadere informatie

informatie over RIBW Brabant informatie over de dienstverlening van RIBW Brabant voor zorgprofessionals

informatie over RIBW Brabant informatie over de dienstverlening van RIBW Brabant voor zorgprofessionals informatie over RIBW Brabant informatie over de dienstverlening van RIBW Brabant voor zorgprofessionals BASIS VOOR HERSTEL Iedereen kan te maken krijgen met een ernstige psy chiatrische aandoening. Dat

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Financiering van Ketenzorg Dementie

Financiering van Ketenzorg Dementie Financiering van Ketenzorg Dementie (ontleend aan KWALITEIT EN KWANTITEIT KETENZORG DEMENTIE NOORD-LIMBURG Versie: 24 september 2008) In dit stuk wordt uiteengezet op welke wijze Ketenzorg Dementie bestaande

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Scholing Dementie: wees er vroeg bij!

Scholing Dementie: wees er vroeg bij! Scholing Dementie: wees er vroeg bij! Anke Pril, huisarts Mariëlle van der Putten, spec. Ouderengeneeskunde Andrew Tan, geriater Hubertine van Bree, casemanager Dementie Casus mevrouw de R. 79 jaar Gehuwd,

Nadere informatie