Recht op gelijke behandeling voor personen met een handicap of chronische ziekte

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Recht op gelijke behandeling voor personen met een handicap of chronische ziekte"

Transcriptie

1 Recht op gelijke behandeling voor personen met een handicap of chronische ziekte

2 Recht op gelijke behandeling voor gehandicapten en chronisch zieken Inhoudsopgave Iedereen heeft recht op gelijke behandeling - Interview met Laurien Koster 4 Gelijke behandeling op de werkvloer 6 Gelijke behandeling bij het studeren 8 Gelijke behandeling voor leerlingen op de basisen middelbare school 10 Gelijke behandeling bij het kopen of huren van een woning 12 Gelijke behandeling bij gebruik van het openbaar vervoer 14 5 veelgestelde vragen 16 Een klacht indienen 18

3 Iedereen heeft recht op gelijke behandeling Iedereen die zich gediscrimineerd voelt vanwege zijn of haar handicap of chronische ziekte kan terecht bij de Commissie Gelijke Behandeling (CGB). Wij spraken voorzitter Laurien Koster over de taken van deze organisatie. Waarom is er gelijkebehandelingswetgeving voor mensen met een handicap of chronische ziekte? In Nederland kampt 1 op de 8 Nederlanders met langdurige beperkingen en ruim een kwart van de Nederlanders heeft een chronische ziekte. Helaas worden zij nog te vaak onnodig belemmerd bij het krijgen van werk, woonruimte en onderwijs. Ook hebben zij regelmatig te maken met stereotypen, vooroordelen en discriminatie. Om deze groep te beschermen tegen discriminatie is er de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Alle langdurige, lichamelijke, verstandelijke en psychische beperkingen vallen onder deze wetgeving. Maar ook de mensen die gediscrimineerd worden, omdat wordt gedacht dat zij een handicap of chronische ziekte hebben. Het is niet zo dat werkgevers nooit mensen met een handicap of chronische ziekte op de werkvloer willen. Of dat onderwijsinstellingen alleen studenten zonder beperkingen binnenhalen. Wel is er nog te vaak sprake van koudwatervrees veroorzaakt door vooroordelen waar men zich vaak niet eens bewust van is. Bijvoorbeeld dat iemand met een handicap ongeschikt is voor het werk, dat mensen met een chronische ziekte vaak ziek zijn, of dat je als werkgever op kosten wordt gejaagd door benodigde aanpassingen. Wat doet de Commissie Gelijke Behandeling? De Commissie ziet toe op de uitvoering van de wetgeving en is dus de instantie waar iedereen met vraagstukken over gelijke behandeling terecht kan. We doen onderzoek naar discriminatie, spreken oordelen uit over individuele klachten, geven adviezen (bijvoorbeeld aan werkgevers) en voorlichting. Hierdoor draagt de CGB bij aan het voorkomen en verminderen van discriminatie. Wie kunnen er allemaal bij de CGB terecht? Iedereen kan bij ons terecht. Burgers, werkgevers, leidinggevenden, schooldirecteuren, etc. kunnen ons vragen om een juridisch oordeel. Ook voor informatie of vragen over gelijke behandeling kan iedereen bij ons aankloppen, bijvoorbeeld bij ons juridisch spreekuur. Gelukkig zien we dat steeds meer organisaties proberen te voorkomen dat er een conflict ontstaat. De CGB helpt daarbij. Twijfelen werkgevers of scholen over wat wel of niet mag? Dan is de CGB dé autoriteit die kan toetsen en uitleggen of zij met hun beleid discrimineren. Wat moet er allemaal nog gebeuren? Ongelijke behandeling is vaak een gevolg van te weinig kennis. Goede voorlichting is daarom essentieel. Zo bestaat het vooroordeel dat mensen met een beperking extra gedoe en kosten opleveren. Maar er bestaan verschillende mogelijkheden om eventuele kosten te compenseren. Mensen moeten voorbij het eerste vooroordeel komen, niet in hokjes plaatsen of mensen labelen met hun eigen opvattingen. Zij moeten bereid zijn om de gevolgen van het eigen gedrag onder ogen te zien en dat zonodig aan te passen. Dat vraagt om hoofd, hart én vaardigheden. 4 5

4 Gelijke behandeling op de werkvloer Sinds ik aan mijn baas verteld heb dat ik manisch depressief ben, reageert zij anders op mij. Ook maken mijn collega s vervelende opmerkingen. Vanwege het arbeidsconflict dat is ontstaan, is mijn contract niet verlengd. Mag dat? Wat staat er in de wet? Een werkgever mag u vanwege uw handicap niet anders behandelen dan uw collega s die niet gehandicapt zijn. Dit geldt voor zowel de sollicitatie, aanstelling, arbeidsvoorwaarden, opleidingsmogelijkheden, promotie, arbeidsomstandigheden en ontslag. Hetzelfde geldt voor uitzendbureaus en werving- en selectiebureaus. Zij mogen niet weigeren om iemand voor een functie voor te dragen vanwege zijn of haar beperking. Ook niet als de opdrachtgever daar specifiek om vraagt. Bij een sollicitatie moeten alle kandidaten op basis van de functie-eisen beoordeeld worden. Of iemand een beperking heeft, mag hierbij geen rol spelen. Een werkgever kan er niet blindelings vanuit gaan dat een beperking de sollicitant ongeschikt maakt. Alleen als belangrijke taken uit de functie hierdoor niet uitgeoefend kunnen worden bestaan er uitzonderingen. Soms kunnen bepaalde taken door een beperking niet uitgeoefend worden, maar is het wel mogelijk met een aanpassing, zoals: Als de werknemer om een dergelijke aanpassing vraagt, is de werkgever verplicht hier gehoor aan te geven. Het moet dan wel gaan om een geschikte en noodzakelijke aanpassing. Alleen als de aanpassing onevenredig belastend is, kan de werkgever deze aanpassing weigeren. Bijvoorbeeld als de kosten voor de werkgever te hoog zijn. Wat doet de CGB? De CGB geeft informatie aan en behandelt klachten van sollicitanten en werknemers die ongelijk behandeld zijn vanwege hun handicap of chronische ziekte. Ook geeft de CGB voorlichting aan werkgevers en belangenorganisaties over sollicitanten en werknemers met een beperking. Verder heeft de CGB de Werving- en selectiegids opgezet (www.wervingenselectiegids.nl) waarin informatie staat over de werving en selectie van mensen met een beperking. Voorbeeld Een vrouw met diabetes solliciteert naar een functie als stewardess. De werkgever vindt haar ongeschikt voor de functie vanwege haar ziekte. De vrouw is het daar niet mee eens en stapt naar de CGB. De CGB oordeelt dat de werkgever de vrouw niet zomaar af mag wijzen. Zij moet eerst onderzoeken om welke vorm van diabetes het gaat. Dit is van belang om de geschiktheid van de vrouw te beoordelen (oordeel ). aangepast werkrooster aangepast toetsenbord extra verlichting op de werkplek 6 7

5 Gelijke behandeling bij het studeren Sinds vorig jaar studeer ik economie aan de universiteit. Vanwege mijn dyslexie heb ik meer tijd nodig voor mijn examens. De universiteit wil echter geen uitzondering maken. Zijn ze hiertoe wel verplicht? Wat staat er in de wet? Mbo, hbo, wo en praktijkonderwijs in het voortgezet onderwijs moet voor iedereen toegankelijk zijn. Ook voor studenten met een handicap of chronische ziekte. Met toegankelijk wordt bedoeld dat een student met beperking: toegang heeft tot het onderwijs kan deelnemen aan toetsen de opleiding kan afronden Als vaststaat dat de student geschikt is om de opleiding te volgen, mag de instelling hem of haar niet weigeren vanwege een beperking. De opleiding kan de geschiktheid van de student beoordelen aan de hand van de opleidingseisen die noodzakelijk zijn voor de opleiding. De onderwijsinstelling heeft ook de plicht om te onderzoeken of een student vanwege zijn of haar handicap de essentiële onderdelen van de opleiding kan volgen. Doorgaans houdt dit in dat de instelling in ieder geval een gesprek met de student zal moeten voeren. Pas dan wordt duidelijk wat de mogelijkheden en onmogelijkheden van de student zijn. Eventueel kan de school hierover ook medisch advies vragen. Als een student om een aanpassing vraagt, is de school verplicht deze te verzorgen. De student moet dan wel tijdig laten weten welke aanpassing precies gewenst is. Voorbeelden van aanpassingen zijn: extra studietijd een spraakherkennende computer een aangepast examen (bijvoorbeeld mondeling in plaats van schriftelijk) Alleen als de aanpassing onevenredig belastend is, kan de instelling deze aanpassing weigeren. Bijvoorbeeld omdat de kosten voor de school te hoog zijn. Wat doet de CGB? De CGB geeft informatie aan en behandelt klachten van studenten die ongelijk behandeld zijn vanwege hun handicap of chronische ziekte. Ook geeft de CGB voorlichting aan onderwijsinstellingen over studenten met een beperking en de doeltreffende aanpassingen. In 2007 heeft de CGB een onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van het beroepsonderwijs voor studenten met een handicap of chronische ziekte waaruit blijkt dat deze nog lang niet optimaal is (zie ook www. cgb.nl). Verder heeft de CGB meegewerkt aan het voorlichtingsmateriaal van JOB en JOPLA voor Mbo-studenten. Voorbeeld Een student wil graag de opleiding tot verpleegkundige volgen. Maar de school weigert hem vanwege zijn chronische ziekte. De reden is dat de man door zijn ziekte geen nachtdiensten kan draaien. De school heeft niet aangetoond dat het draaien van nachtdiensten onderdeel is van de opleiding tot verpleegkundige. De school had de student daarom niet mogen weigeren ( ). 8 9

6 Gelijke behandeling voor leerlingen op de basisen middelbare school Mijn dochter heeft een spierziekte waardoor ze in een elektrische rolstoel zit. Toen we de basisschool belden om haar aan te melden vertelde de directeur dat de school niet toegankelijk was voor rolstoelgebruikers. Ze hebben haar inschrijving direct afgewezen. Mag dat? Wat staat er in de wet? Sinds 1 augustus 2009 mogen scholen voor basis- en voortgezet onderwijs leerlingen niet zomaar weigeren vanwege een handicap of chronische ziekte. Dit geldt voor zowel: toegang tot het onderwijs aanbieden van onderwijs afnemen van toetsen afronden van onderwijs Bovendien bepaalt de wet dat als (een ouder van) een leerling met een beperking om een aanpassing vraagt, de school verplicht is deze te realiseren. Alleen als de aanpassing onevenredig belastend is, kan de school deze aanpassing weigeren. Bijvoorbeeld omdat de kosten te hoog zijn. Voorbeelden van aanpassingen zijn aangepast lesmateriaal, een aangepast lesrooster en extra tijd voor examens. Een leerling met een beperking heeft niet altijd het recht op toelating op de school van zijn of haar keuze. Het schoolbestuur moet onderzoeken of de leerling aan de lessen deel kan nemen. behoefte is aan bemiddeling. Deze bemiddeling wordt verzorgd door onderwijsconsulenten. In de meeste gevallen leidt dit tot een snelle en bevredigende oplossing. Leerlingen die naar het speciaal onderwijs zijn verwezen kunnen niet bij de CGB of de Stichting OSO terecht. Wat doet de CGB? De CGB geeft informatie aan en behandelt klachten van leerlingen of ouders van leerlingen die ongelijk behandeld zijn vanwege hun handicap of chronische ziekte. Ook geeft de CGB voorlichting aan onderwijsinstellingen en ouders over de eisen die de gelijkebehandelingswetgeving stelt. Voorbeelden In de volgende situaties kan een ouder van een leerling, een school of een belangenorganisatie de CGB om een oordeel vragen: een leerling wordt vanwege een beperking niet tot de school toegelaten er zijn problemen bij het aanbieden van het onderwijs. Bijvoorbeeld omdat de school geen aanpassingen biedt er zijn problemen bij het afnemen van toetsen. Bijvoorbeeld omdat de leerling geen extra leestijd heeft gekregen, terwijl hier wel om is verzocht de leerling wordt vanwege zijn of haar beperking van school gestuurd Ouders van leerlingen met een handicap of chronische ziekte kunnen bij de CGB terecht. Geïndiceerde leerlingen kunnen ook de Stichting OSO inschakelen als er 10 11

7 Gelijke behandeling bij het kopen of huren van een woning Als chronisch zieke (ik heb zware epilepsie) voel ik mij gediscrimineerd bij het vinden van zelfstandige woonruimte. Ik heb meerdere malen meegemaakt dat een particuliere verhuurder mij geen woning wilde verhuren omdat ik geen betaald werk heb. Maar vanwege mijn ziekte kan ik helaas niet meer werken. De verhuurders gaven aan dat ze contractvrijheid hebben, mogen zij zich hierop beroepen? Wat staat er in de wet? Sinds maart 2009 kunnen verhuurder of verkopers mensen geen woonruimte weigeren vanwege hun handicap of chronische ziekte. Daarnaast hebben mensen met een beperking bij het huren of kopen van woningen recht op aanpassingen maar zij moeten daar dan wel om vragen. In de praktijk gaat het vaak om relatief simpele/goedkope aanpassingen. Bijvoorbeeld een huurcontract digitaal verstrekken, zodat de huurder deze met een brailleleesregel op de computer kan lezen. Als mensen zich door huurders of verkopers ongelijk behandeld voelen, kunnen zij bij de CGB terecht. Wat doet de CGB? De CGB geeft informatie aan en behandelt klachten van personen die ongelijk behandeld zijn vanwege hun handicap of chronische ziekte. Ook geeft de CGB voorlichting aan verhuurders en verkopers over de eisen die de gelijkebehandelingswetgeving stelt. Voorbeeld Een bewoonster vraagt aan de vereniging van eigenaren toestemming om haar scootmobiel naast haar voordeur of op een lege plek in de garage neer te zetten. Dit verzoek wordt door de vereniging van eigenaren afgewezen. De aanpassing die door de bewoonster gevraagd wordt heeft geen financiële gevolgen voor de vereniging, maar vraagt wel om flexibiliteit. De Commissie oordeelt dat deze flexibiliteit, op basis van de wet, van de vereniging gevraagd mag worden (oordeel ). Als er problemen zijn rond bouwkundige of woontechnische aanpassingen (zoals het aanleggen van een traplift), biedt de CGB geen uitkomst. Hier gaat de gemeente over. Wij vinden het jammer dat we geen uitzondering kunnen maken

8 Gelijke behandeling bij gebruik van het openbaar vervoer Ik reis voor mijn werk vaak met de trein. Omdat ik zeer slechtziend ben, kocht ik in het verleden altijd kaartjes aan het loket of in de trein zelf. Sinds kort is het niet meer mogelijk om een kaartje in de trein te kopen en verdwijnen er veel loketten. Vanwege mijn handicap kan ik de kaartjesautomaat niet gebruiken. Kan ik hiermee bij de CGB terecht? Wat staat er in de wet? Ook het openbaar vervoer moet toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. De toegankelijkheid geldt voor vervoersmiddelen (zoals treinen en bussen), stations, haltes, kaartverkoop en informatievoorziening. Hier zijn regels voor in de maak. Deze moeten ervoor zorgen dat het openbaar vervoer zo wordt ingericht, dat mensen met een handicap of chronische ziekte zoveel mogelijk zelfstandig kunnen reizen. Wat doet de CGB? De CGB behandelt klachten van personen die ongelijk behandeld zijn vanwege hun handicap of chronische ziekte. Het openbaar vervoer moet toegankelijker worden voor reizigers met een beperking. In aanloop naar de wetsuitbreiding heeft de CGB er in haar evaluatie van de WGBH/CZ op aangedrongen het openbaar vervoer zo snel mogelijk toegankelijker te maken. Ook heeft de CGB gesproken met de NS over de problemen van blinden en slechtzienden bij het kopen van treinkaartjes. De regels bepalen dat bedrijven van openbaar vervoer maatregelen moeten treffen om de toegankelijkheid te waarborgen. Op grond van deze regels zullen zij bijvoorbeeld verplicht zijn om voor begeleiding of hulp bij het in- en uitstappen te zorgen. Het is de bedoeling dat de regels voor het openbaar vervoer eind 2010 in werking treden. Dat betekent niet dat alle voorzieningen in het openbaar vervoer dan direct voor iedereen toegankelijk zullen zijn. Bestaande voorzieningen worden geleidelijk en stapsgewijs aangepast. Persoonlijk heb ik er geen bezwaar tegen

9 5 veel gestelde vragen 1. Mogen werkgevers voorkeursbeleid voor gehandicapten/chronisch zieken hanteren? Ja. Het is mogelijk voor bedrijven om voorkeursbeleid te voeren voor gehandicapten en chronisch zieken. Hier zijn wel voorwaarden aan verbonden. Zo moeten gehandicapten en chronisch zieken in het bedrijf ondervertegenwoordigd zijn, en kunnen zij alleen voorrang krijgen bij gelijke geschiktheid. Voor meer informatie kunt u de folder voorkeursbeleid raadplegen. Deze is digitaal te vinden op de website van de CGB (www.cgb.nl). 2. Mag een beperking de beloning/bonus beïnvloeden? Nee. Wanneer het niet verkrijgen van loonsverhoging of bonus rechtstreeks verband houd met de handicap of chronische ziekte is er sprake van verboden onderscheid. 3. Mag de voorkeur van klanten een rol spelen? Nee. De verwachting dat klanten moeite zouden hebben met een werknemer met een bepaalde handicap of ziekte mag er niet toe leiden dat een werknemer voor bepaalde taken niet ingezet wordt. 4. Mag een werkgever tijdens de sollicitatieprocedure informeren naar mijn gezondheid? Nee. Werkgevers mogen in de loop van de sollicitatieprocedure geen vragen stellen over uw gezondheid. Informatie inwinnen over ziekteverzuim in het verleden mag ook niet. Voor meer informatie op dit gebied kunt u terecht bij de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen. 5. Kan de Commissie Gelijke Behandeling alle klachten op grond van handicap/chronische ziekte in behandeling nemen? De CGB mag niet over alle situaties waar sprake is van discriminatie oordelen. Als de klacht gaat om handelingen van de overheid naar burgers toe (eenzijdig overheidshandelen) mag de CGB daarover niet oordelen. Ook kan de CGB niets zeggen over het terrein goederen en diensten. Bij goederen gaat het om een product dat u in de winkel koopt, bijvoorbeeld een wasmachine. Onder diensten valt bijvoorbeeld het afsluiten van een verzekering. Ter illustratie twee voorbeelden van vragen die de CGB niet in behandeling kan nemen. Voorbeeld 1 eenzijdig overheidshandelen: Vanwege mijn handicap ben ik niet in staat om zelfstandig te reizen. De gemeente heeft mijn verzoek om in aanmerking te komen voor een vergoeding van de regiotaxi afgewezen. Volgens hen is mijn inkomen hiervoor te hoog. Voorbeeld 2 goederen en diensten: Als ik naar de supermarkt ga mag mijn blinde geleidehond niet naar binnen. De supermarkt zegt dat ze geen enkele hond binnenlaten dus ook geen blinde geleidehonden

10 Een klacht indienen Als u zich gediscrimineerd voelt, kunt u een klacht indienen bij de CGB. De CGB onderzoekt de klacht en spreekt vervolgens een oordeel uit. In dit oordeel staat of er inderdaad is gediscrimineerd. Belangenorganisaties en ondernemingsraden kunnen ook zelf bij de CGB aankloppen. Bijvoorbeeld omdat hun leden worden gediscrimineerd of omdat er discriminatie in de organisatie plaatsvindt. Organisaties Soms weet een organisatie zelf niet goed wat er wel of niet mag. Zij kunnen dan hun beleid voorleggen aan de Commissie. De CGB onderzoekt dan of het beleid niet discriminerend is. Dit heet een Oordeel eigen handelen. Meer informatie Oordelen en meer informatie over handicap en chronische ziekte zijn te vinden op de website van de Commissie Gelijke Behandeling: Vragen? Bel het juridisch spreekuur van de CGB: (iedere werkdag van ) of mail naar Postadres: Postbus DA Utrecht Telefoon (030) Teksttelefoon (030) Fax (030)

11

Recht op gelijke behandeling voor leerlingen met een handicap of een chronische ziekte

Recht op gelijke behandeling voor leerlingen met een handicap of een chronische ziekte Recht op gelijke behandeling voor leerlingen met een handicap of een chronische ziekte Basis- en voortgezet onderwijs Basis- en voortgezet onderwijs Recht op gelijke behandeling voor leerlingen met een

Nadere informatie

Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen. in het basis- en voortgezet onderwijs

Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen. in het basis- en voortgezet onderwijs Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen Sinds 1 augustus

Nadere informatie

Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische ziekte

Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische ziekte Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische ziekte mbo, hbo, universiteit en praktijkonderwijs mbo, hbo, universiteit en praktijkonderwijs Recht op gelijke behandeling

Nadere informatie

Recht op gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken wettelijk geregeld

Recht op gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken wettelijk geregeld Recht op gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken wettelijk geregeld Gezond, gehandicapt of chronisch ziek; alle mensen hebben in principe recht op gelijke behandeling. Dat staat in de Grondwet.

Nadere informatie

Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische ziekte. MBO, HBO, universiteit en praktijkonderwijs

Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische ziekte. MBO, HBO, universiteit en praktijkonderwijs Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische ziekte MBO, HBO, universiteit en praktijkonderwijs Recht op gelijke behandeling voor studenten met een handicap of een chronische

Nadere informatie

Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen. in het basis- en voortgezet onderwijs

Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen. in het basis- en voortgezet onderwijs Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs 3 Inleiding Recht op gelijke behandeling voor gehandicapte en chronisch zieke leerlingen

Nadere informatie

Gelijke behandeling. informatie voor werknemers

Gelijke behandeling. informatie voor werknemers Gelijke behandeling informatie voor werknemers Gelijke behandeling: informatie voor werknemers Het is wettelijk bepaald dat iemand niet ongelijk behandeld mag worden vanwege zijn godsdienst, levensovertuiging,

Nadere informatie

Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld

Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Directie Gehandicaptenbeleid

Nadere informatie

Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld

Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld

Nadere informatie

Voorkeursbeleid: de (on)mogelijkheden

Voorkeursbeleid: de (on)mogelijkheden Voorkeursbeleid Voorkeursbeleid: de (on)mogelijkheden Als een werkgever een diverse samenstelling van zijn personeelsbestand nastreeft, heeft hij daarvoor enkele instrumenten ter beschikking. Te denken

Nadere informatie

Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld

Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Handicap of chronische ziekte? Gelijke behandeling wettelijk geregeld

Nadere informatie

7 november 2013 Platformdag Gehandicapten mbo Marije Graven

7 november 2013 Platformdag Gehandicapten mbo Marije Graven Workshop: 10 jaar WGBH/CZ 7 november 2013 Platformdag Gehandicapten mbo Marije Graven College voor de Rechten van de Mens (Sinds 1 oktober 2012, opvolger van de CGB) Missie is om mensenrechten te: Bewaken

Nadere informatie

gelijke behandeling en passend onderwijs 25 maart 2014 Actieweek passend onderwijs

gelijke behandeling en passend onderwijs 25 maart 2014 Actieweek passend onderwijs gelijke behandeling en passend onderwijs 25 maart 2014 Actieweek passend onderwijs Voorstellen Domenica Ghidei lid van het College voor de Rechten van de Mens Dick Houtzager lid van het College voor de

Nadere informatie

Lees in dit document de toelichting op het beroepsonderwijs.

Lees in dit document de toelichting op het beroepsonderwijs. Wet op gelijke behandeling In Nederland gelden regels die zeggen dat gelijke gevallen gelijk behandeld behoren te worden. Helaas gebeurt dat niet altijd. Mensen worden nog steeds uitgesloten van werk,

Nadere informatie

Discriminatie op de werkvloer:

Discriminatie op de werkvloer: Discriminatie op de werkvloer: herkennen, oplossen en voorkomen Discriminatie op de werkvloer: herkennen, oplossen en voorkomen Inhoudsopgave Inleiding 5 Problemen herkennen, oplossen en voorkomen Hoe

Nadere informatie

Jurisprudentie. Lees in dit document de toelichting op het beroepsonderwijs.

Jurisprudentie. Lees in dit document de toelichting op het beroepsonderwijs. Jurisprudentie Wet op gelijke behandeling In Nederland gelden regels die zeggen dat gelijke gevallen gelijk behandeld behoren te worden. Helaas gebeurt dat niet altijd. Mensen worden nog steeds uitgesloten

Nadere informatie

Bekendheid met de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Commissie Gelijke Behandeling

Bekendheid met de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Commissie Gelijke Behandeling Bekendheid met de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Commissie Gelijke Behandeling Onderzoek onder mensen met een chronische ziekte of beperking die deel uitmaken

Nadere informatie

De Wet op de medische keuringen. Ken uw rechten en plichten als sollicitant, werkgever of bedrijfsarts

De Wet op de medische keuringen. Ken uw rechten en plichten als sollicitant, werkgever of bedrijfsarts De Wet op de medische keuringen Ken uw rechten en plichten als sollicitant, werkgever of bedrijfsarts Nieuwe baan? Zomaar keuren mag niet! De Wet op de medische keuringen en het Besluit aanstellingskeuringen

Nadere informatie

Discriminatie op de arbeidsmarkt

Discriminatie op de arbeidsmarkt Discriminatie op de arbeidsmarkt. Informatie voor werknemers.............. Gelijke behandeling begint hier! Casus: Sollicitatie...................................... Een van oorsprong uit Afrika afkomstige

Nadere informatie

Medische keuring bij een sollicitatie, mag dat?

Medische keuring bij een sollicitatie, mag dat? Medische keuring bij een sollicitatie, mag dat? Een medische keuring of aanstellingskeuring kan soms onderdeel zijn van een sollicitatieprocedure. Dit mag alleen als het voor de functie noodzakelijk is

Nadere informatie

Discriminatie op op de de arbeidsmarkt. Informatie voor werknemers

Discriminatie op op de de arbeidsmarkt. Informatie voor werknemers Discriminatie op op de de arbeidsmarkt Informatie voor werknemers Arend Noorduijnstraat 15-6512 BK Nijmegen (024) 324 04 00 www.ieder1gelijk.nl - info@ieder1gelijk.nl 1 Casus Sollicitatie................................................

Nadere informatie

28 april 2015 Keirsten de Jongh (Senior Beleidsadviseur)

28 april 2015 Keirsten de Jongh (Senior Beleidsadviseur) VN-verdrag handicap Presentatie voor Cliëntenbelang A dam 28 april 2015 Keirsten de Jongh (Senior Beleidsadviseur) College voor de Rechten van de Mens Sinds 1 oktober 2012 Opvolger van de Commissie Gelijke

Nadere informatie

De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte

De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Vooraf. Doel van deze digitale brochure is alle betrokkenen en geïnteresseerden nader te informeren over inhoud, werking en betekenis

Nadere informatie

Het Nationale Stage Onderzoek 2012

Het Nationale Stage Onderzoek 2012 Het Culemborg, 22 mei 2012 Nationaal Stage Onderzoek 2012 Voorwoord Voor u ligt het Nationaal Stage Onderzoek 2012. Jaarlijks brengt Stageplaza het Nationaal Stage Onderzoek uit om een goed beeld te krijgen

Nadere informatie

Uitspraaknr. 07.013. De klacht. De feiten

Uitspraaknr. 07.013. De klacht. De feiten Uitspraaknr. 07.013 Sollicitatie, niet tijdig doorgeven van aangepaste functie-eisen, brede inzetbaarheid invalleerkracht, communicatie; klacht gedeeltelijk gegrond; primair onderwijs. De klacht Een invalleerkracht

Nadere informatie

Wat u als verzoeker over de CGB moet weten

Wat u als verzoeker over de CGB moet weten Mensen worden nog steeds uitgesloten van werk, opleiding of het verkrijgen van bepaalde goederen of diensten op grond van irrelevante kenmerken. Om deze uitsluiting tegen te gaan, kent Nederland de gelijkebehandelingswetgeving.

Nadere informatie

Onderzoek van de Commissie Gelijke Behandeling naar De toegankelijkheid van het beroepsonderwijs voor gehandicapten en chronisch zieken

Onderzoek van de Commissie Gelijke Behandeling naar De toegankelijkheid van het beroepsonderwijs voor gehandicapten en chronisch zieken Onderzoek van de Commissie Gelijke Behandeling naar De toegankelijkheid van het beroepsonderwijs voor gehandicapten en chronisch zieken CGB/November 2007 DEEL I: SAMENVATTING EN CONCLUSIES 1. INLEIDING

Nadere informatie

Wettelijke kaders & Regelgeving: Handreikingen voor toepassing in de praktijk

Wettelijke kaders & Regelgeving: Handreikingen voor toepassing in de praktijk Wettelijke kaders & Regelgeving: Handreikingen voor toepassing in de praktijk Introductie op Module 4 Training Selecteren zonder Vooroordelen Voor de beste match! Dit opleidingsaanbod is tot stand gekomen

Nadere informatie

Wettelijke kaders & regelgeving

Wettelijke kaders & regelgeving Wettelijke kaders & regelgeving Handreikingen voor toepassing in de praktijk Introductie op Module 4 Cursus Selecteren zonder vooroordelen: Voor de beste match! Dit opleidingsaanbod is tot stand gekomen

Nadere informatie

Dit is een voorlichtingsfolder van Transgender Netwerk Nederland

Dit is een voorlichtingsfolder van Transgender Netwerk Nederland DIS Crim INATIE Dit is een voorlichtingsfolder van Transgender Netwerk Nederland TNN Transgender Netwerk Nederland (TNN) is de emancipatie- en belangenorganisatie voor transgender personen in Nederland.

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

Discriminatie op de arbeidsmarkt Informatie voor werkgevers

Discriminatie op de arbeidsmarkt Informatie voor werkgevers Discriminatie op de arbeidsmarkt Informatie voor werkgevers Arend Noorduijnstraat 15-6512 BK Nijmegen (024) 324 04 00 www.ieder1gelijk.nl - info@ieder1gelijk.nl 1 Casus Sollicitatie................................................

Nadere informatie

Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies. basisscholen

Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies. basisscholen Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies basisscholen Zíj zijn stom, gemeen, lelijk Uitsluiten, uitschelden en pesten horen niet bij een school waar leerlingen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

START OCMW ABVV ACLVB

START OCMW ABVV ACLVB WOORDENDOMINO Spel Elke leerling krijgt evenveel kaartjes. De leerling met start legt de beginkaart op tafel. Wie bij het woord op de dominokaart het juiste logo kan aanleggen mag verder spelen. Hij/zij

Nadere informatie

De term functiebeperking wordt gebruikt als verzamelbegrip en omvat chronische ziekte, psychische of lichamelijke klachten, dyslexie en dyscalculie.

De term functiebeperking wordt gebruikt als verzamelbegrip en omvat chronische ziekte, psychische of lichamelijke klachten, dyslexie en dyscalculie. Inleiding Deze brochure is bedoeld voor (aspirant) studenten met een functiebeperking. Studeren met een functiebeperking is vaak niet eenvoudig. Zo kan een chronische ziekte vermoeidheid en pijn veroorzaken

Nadere informatie

Oordeel 2012-102. Datum: 8 juni 2012. Dossiernummer: 2011-0531. Oordeel in de zaak van [... ] wonende te [... ], verzoekster.

Oordeel 2012-102. Datum: 8 juni 2012. Dossiernummer: 2011-0531. Oordeel in de zaak van [... ] wonende te [... ], verzoekster. Oordeel 2012-102 Datum: 8 juni 2012 Dossiernummer: 2011-0531 Oordeel in de zaak van [... ] wonende te [... ], verzoekster tegen Stichting ROC Midden Nederland gevestigd te Utrecht, verweerster 1 Procesverloop

Nadere informatie

Zwangerschapsdiscriminatie

Zwangerschapsdiscriminatie Zwangerschapsdiscriminatie. Zwangerschap, moederschap en arbeid.............. Gelijke behandeling begint hier! Casus: Kinderwens...................................... Een journalistieke medewerkster is

Nadere informatie

Klik om de stijl te bewerken. Wat heb je (nodig)? Wel of geen diagnose vereist? Studiemiddag 1 oktober 2015 VU Amsterdam

Klik om de stijl te bewerken. Wat heb je (nodig)? Wel of geen diagnose vereist? Studiemiddag 1 oktober 2015 VU Amsterdam Klik om de stijl te bewerken Wat heb je (nodig)? Wel of geen diagnose vereist? Studiemiddag 1 oktober 2015 VU Amsterdam Klik de stijl te bewerken Introductie op het thema. Marian de Groot, directeur handicap

Nadere informatie

Discriminatie op de arbeidsmarkt

Discriminatie op de arbeidsmarkt Discriminatie op de arbeidsmarkt. Informatie voor werkgevers.............. Gelijke behandeling begint hier! Casus: Sollicitatie...................................... Een man met een visuele beperking aan

Nadere informatie

Voorzieningen voor het volgen van onderwijs

Voorzieningen voor het volgen van onderwijs werk.nl uwv.nl Voorzieningen voor het volgen van onderwijs Vergoedingen en hulpmiddelen voor leerlingen en studenten met een ziekte of handicap Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie.

Nadere informatie

Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de reïntegratie Een deskundigenoordeel van UWV

Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de reïntegratie Een deskundigenoordeel van UWV Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de reïntegratie Een deskundigenoordeel van UWV Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke regelingen als de WW en

Nadere informatie

Ziekte en re-integratie

Ziekte en re-integratie Landelijke vereniging Artsen in Dienstverban Ziekte en re-integratie Als u ziek bent, wilt u waarschijnlijk maar een ding: zo snel mogelijk herstellen en gewoon weer aan het werk. De meeste mensen zijn

Nadere informatie

Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de re-integratie Een deskundigenoordeel van UWV

Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de re-integratie Een deskundigenoordeel van UWV Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de re-integratie Een deskundigenoordeel van UWV UWV Juni 2006 Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend. VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN

Nadere informatie

Voorzieningen voor het volgen van onderwijs

Voorzieningen voor het volgen van onderwijs werk.nl uwv.nl Voorzieningen voor het volgen van onderwijs Vergoedingen en hulpmiddelen voor leerlingen en studenten met een ziekte of handicap Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie.

Nadere informatie

Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk?

Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk? Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk? December 2010 Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet, of maatwerk? Tot voor kort was elke werkgever verplicht aangesloten

Nadere informatie

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project

Nadere informatie

DISCRIMINATIE TIJDENS SOLLICITATIE

DISCRIMINATIE TIJDENS SOLLICITATIE DISCRIMINATIE TIJDENS SOLLICITATIE Onbewust hebben we allemaal vooroordelen. Werkgevers net zo goed. Ontdek in dit document hoe je voorkomt dat ze het sollicitatieproces beïnvloeden. Stap ook over je vooroordelen

Nadere informatie

Wat u over een procedure bij het College voor de Rechten van de Mens moet weten

Wat u over een procedure bij het College voor de Rechten van de Mens moet weten Wat u over een procedure bij het College voor de Rechten van de Mens moet weten Informatie over de procedure bij het College voor de Rechten van de Mens Deze brochure bevat informatie die van belang is

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 14. MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 14. MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 14 MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Voor veel mensen is werk belangrijk. Het werk verschaft inkomen. Door het werk ben je financieel onafhankelijk.

Nadere informatie

Kansen op de arbeidsmarkt Wat maakt het verschil?

Kansen op de arbeidsmarkt Wat maakt het verschil? Kansen op de arbeidsmarkt Wat maakt het verschil? Hans Boer, directeur Van Ede & Partners Jolet Woordes, verenigingsmanager OVAL Utrecht, 22 maart 2016 Even voorstellen Hans Boer Van Ede & Partners Jolet

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid versie 2013 www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Inleiding... 3 Participatiewet, geplande invoerdatum 1 januari 2014... 4 Wet Wajong (sinds 2010)... 6 Wet Werk

Nadere informatie

Aanvraagformulier leerlingenvervoer

Aanvraagformulier leerlingenvervoer Kantooradres: Oldehoofsterkerkhof 2 8911 DH Leeuwarden Postadres: Postbus 21000 8900 JA Leeuwarden Telefoon 14 058 gemeente@leeuwarden.nl Aanvraagformulier leerlingenvervoer Toelichting op dit formulier

Nadere informatie

ARTIKEL I. Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt gewijzigd: Artikel 232, vierde lid, vervalt.

ARTIKEL I. Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt gewijzigd: Artikel 232, vierde lid, vervalt. Wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en de Leegstandwet (uitbreiding van de opzeggingsgrond dringend eigen gebruik en uitbreiding van de mogelijkheden tot tijdelijke verhuur) Alzo Wij in overweging

Nadere informatie

Welke producten vallen onder de nieuwe Wft-vergunning Pensioenverzekeringen? Onder de nieuwe vergunning Wft Pensioenverzekeringen komen te vallen:

Welke producten vallen onder de nieuwe Wft-vergunning Pensioenverzekeringen? Onder de nieuwe vergunning Wft Pensioenverzekeringen komen te vallen: Onderdeel: Item: U en uw vergunning Pensioenvergunning Waarom komt er een nieuwe vergunning Pensioenverzekeringen? In april 2010 heeft de AFM het rapport Kwaliteit Advies Tweedepijler Pensioen gepubliceerd.

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

Polikliniek Plastische Chirurgie handchirurgie, reconstructieve en esthetische chirurgie

Polikliniek Plastische Chirurgie handchirurgie, reconstructieve en esthetische chirurgie Polikliniek Plastische Chirurgie handchirurgie, reconstructieve en esthetische chirurgie In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt op de polikliniek Plastische Chirurgie van het

Nadere informatie

Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte

Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Informatie van het College voor Arbeidszaken over de Wet gelijke behandeling op grond van handicap en chronische ziekte Wet gelijke behandeling

Nadere informatie

17 oktober 2007 DE/2007/37242 14 juni 2007 OCW0700350/JG07000040/ SZW0700261

17 oktober 2007 DE/2007/37242 14 juni 2007 OCW0700350/JG07000040/ SZW0700261 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag Ons kenmerk Uw brief van Uw kenmerk 17 oktober 2007 DE/2007/37242 14 juni 2007 OCW0700350/JG07000040/ SZW0700261

Nadere informatie

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Inhoudsopgave. SVB Servicecentrum PGB Administratieve hulp en persoonlijk advies voor budgethouders

Inhoudsopgave. SVB Servicecentrum PGB Administratieve hulp en persoonlijk advies voor budgethouders Inhoudsopgave Uw zorg, ons werk 2 Vier gratis diensten U kunt rekenen op onze deskundige hulp Advies en modelovereenkomsten 4 Advies over de juiste modelovereenkomst SVB Servicecentrum PGB Administratieve

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 463 Besluit tot wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband

Nadere informatie

Hogeschool voor de Kunsten. Geachte mevrouw...,

Hogeschool voor de Kunsten. Geachte mevrouw..., Hogeschool voor de Kunsten Onderwerp Advies 2011/06 Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 mei 2011 Ons kenmerk CGB 2010-0198 AP Geachte mevrouw...., Tijdens een eerdere procedure bij de Commissie hebt u aangegeven

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over Passend Toewijzen

Veelgestelde vragen over Passend Toewijzen Veelgestelde vragen over Passend Toewijzen Waar heeft u als woningzoekende met een inkomen tot 35.739 recht op? Voorbeeld 1 Kees is 28 jaar en wil gaan samenwonen met zijn vriendin. Samen verdienen ze

Nadere informatie

PROTOCOL STUDEREN MET EEN FUNCTIEBEPERKING AAN DE UNIVERSITEIT LEIDEN

PROTOCOL STUDEREN MET EEN FUNCTIEBEPERKING AAN DE UNIVERSITEIT LEIDEN PROTOCOL STUDEREN MET EEN FUNCTIEBEPERKING AAN DE UNIVERSITEIT LEIDEN Preambule Dit protocol is bedoeld om duidelijkheid te bieden over de mogelijkheden van het studeren met een functiebeperking binnen

Nadere informatie

Recht op digitale participatie. 23 januari 2015, Dick Houtzager

Recht op digitale participatie. 23 januari 2015, Dick Houtzager Recht op digitale participatie 23 januari 2015, Dick Houtzager Wat gaan we doen? Wat doet het College voor de Rechten van de Mens? Gelijke behandeling in de ICT-praktijk Het nieuwe VN verdrag voor personen

Nadere informatie

Polikliniek Cardiologie

Polikliniek Cardiologie Polikliniek Cardiologie In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt op de polikliniek Cardiologie van het Radboudumc. In deze folder vindt u praktische informatie met betrekking tot

Nadere informatie

Advies bij een faillissement

Advies bij een faillissement Landelijke vereniging Artsen in Dienstverban Advies bij een faillissement Als uw werkgever in zwaar weer komt en failliet gaat, heeft dat grote gevolgen voor u als werknemer. Ook zorginstellingen hebben

Nadere informatie

WIE KAN MIJ HELPEN? Wat moet je doen? 1. Lees de informatie op blad 2.

WIE KAN MIJ HELPEN? Wat moet je doen? 1. Lees de informatie op blad 2. WIE KAN MIJ HELPEN? Op de universiteit zijn er verschillende diensten die je kunnen helpen bij problemen en vragen. Naar wie moet je gaan voor welke vraag of welk probleem? Wat moet je doen? 1. Lees de

Nadere informatie

ECCVA/U200801782 CVA/LOGA 08/37 Lbr. 08/187

ECCVA/U200801782 CVA/LOGA 08/37 Lbr. 08/187 Brief aan de leden T.a.v. het college informatiecentrum tel. (070) 373 8021 betreft gelaatsbedekkende kleding bij gemeentepersoneel Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U200801782 CVA/LOGA 08/37 Lbr.

Nadere informatie

Op zoek naar een woning

Op zoek naar een woning Samen bouwen aan beter wonen Op zoek naar een woning 3 Welkom U bent op zoek naar een woning. Misschien wilt u een grotere woning, of juist een kleinere woning. U gaat op eigen benen staan, krijgt werk

Nadere informatie

3 redenen om te verhuren via 123Wonen Verhuur & Vastgoedmanagement onder één dak

3 redenen om te verhuren via 123Wonen Verhuur & Vastgoedmanagement onder één dak 3 redenen om te verhuren via 123Wonen Verhuur & Vastgoedmanagement onder één dak Een eerste kennismaking met uw vastgoedpartner 123Wonen D u m la v Ne l n! Ervaring en expertise scheelt u heel wat zorgen

Nadere informatie

Bijlage 2. Uitwerking zorgplicht

Bijlage 2. Uitwerking zorgplicht Bijlage 2 Uitwerking zorgplicht Inleiding Het streven is om met ingang van 1 augustus 2012 een zorgplicht voor schoolbesturen in te voeren. Het begrip zorgplicht en de betekenis daarvan, roept de nodige

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Polikliniek Heelkunde

Polikliniek Heelkunde Polikliniek Heelkunde U bent verwezen naar de polikliniek Heelkunde van het Radboudumc. Bijzonderheden over de gang van zaken worden in deze folder beschreven. Als u na het lezen nog vragen heeft kunt

Nadere informatie

WOORDZOEKER. ABVV Socialistische vakbond. ACV Christelijke vakbond. ACLVB Liberale vakbond

WOORDZOEKER. ABVV Socialistische vakbond. ACV Christelijke vakbond. ACLVB Liberale vakbond WOORDZOEKER Spel Alle kaarten worden omgekeerd op de tafel gelegd. De leerlingen mogen beurtelings twee kaartjes omdraaien. Als ze twee kaarten hebben die bij elkaar horen mogen ze deze kaarten houden.

Nadere informatie

Tijdelijk uw woning verhuren?

Tijdelijk uw woning verhuren? Huis te koop? Dubbele woonlasten? Misschien is het tijdelijk verhuren van uw woning een oplossing. U kunt bij de gemeente een aanvraag doen voor verhuur onder de Leegstandwet. Op basis van deze vergunning

Nadere informatie

Studeren met een Functiebeperking

Studeren met een Functiebeperking Studeren met een Functiebeperking Weten hoe jij zo optimaal mogelijk studeert? Maak een afspraak met de studentendecaan om je situatie te bespreken Windesheim zet kennis in werking Inhoud Pag 4 Studeren

Nadere informatie

MONITOR DISCRIMINATIE- ZAKEN

MONITOR DISCRIMINATIE- ZAKEN 2015 MONITOR DISCRIMINATIE- ZAKEN College voor de Rechten van de Mens Kleinesingel 1-3 Postbus 16001 3500 DA Utrecht T 030 888 38 88 Teksttelefoon: 030 888 38 29 F 030 888 38 83 E info@mensenrechten.nl

Nadere informatie

Discriminatie? Niet in onze school!

Discriminatie? Niet in onze school! Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies voortgezet onderwijs Hé homo, doe s normaal! Uitsluiten, uitschelden en pesten horen niet bij een school waar leerlingen

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

Het integriteitsbeleid van R&B Wonen

Het integriteitsbeleid van R&B Wonen Het integriteitsbeleid van R&B Wonen Het integriteitsbeleid van R&B Wonen richt zich op vier hoofdgebieden: 1 Verdeling van schaars goed Hoe gaan we om met de verdeling van huur- en koopwoningen? 2 Zakelijk

Nadere informatie

2. Hoe kan je de strijd tegen discriminatie aangaan?

2. Hoe kan je de strijd tegen discriminatie aangaan? 2. Hoe kan je de strijd tegen discriminatie aangaan? Om de strijd tegen discriminatie op de werkvloer aan te gaan, kan je als militant beroep doen op een breed wettelijk kader. Je vindt hieronder de belangrijkste

Nadere informatie

Handicap of chronische ziekte: doeltreffende aanpassingen. Juridische instrumenten voor gelijkwaardig burgerschap

Handicap of chronische ziekte: doeltreffende aanpassingen. Juridische instrumenten voor gelijkwaardig burgerschap Handicap of chronische ziekte: doeltreffende aanpassingen Juridische instrumenten voor gelijkwaardig burgerschap Datum: 1 februari 2010 Tekst en samenstelling: Najat Bocchah (Art.1), Dick Houtzager (Art.1)

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking Informatie voor aspirant-studenten 1 Studiesuccescentrum Windesheim Inhoud Studeren met een functiebeperking, informatie voor aspirant-studenten... 1 Studeren met een

Nadere informatie

Ik ben ziek Wat nu? Informatie over ziekteverzuim en reïntegratie

Ik ben ziek Wat nu? Informatie over ziekteverzuim en reïntegratie Ik ben ziek Wat nu? Informatie over ziekteverzuim en reïntegratie Vooraf In deze brochure lees je wat je bij ziekteverzuim moet doen. Verzuimen is een vervelende situatie, die niemand wil, maar iedereen

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD 6. College voor de Rechten van de Mens. rubriek: Veel gebruikte termen en afkortingen

INFORMATIEBLAD 6. College voor de Rechten van de Mens. rubriek: Veel gebruikte termen en afkortingen rubriek: Veel gebruikte termen en afkortingen INFORMATIEBLAD 6 Ambulante begeleiding Basisondersteuning Clusteronderwijs College voor de Rechten van de Mens Hulp van leerkrachten uit het speciaal onderwijs

Nadere informatie

> Melden van klachten. Niet tevreden? Laat het ons weten!

> Melden van klachten. Niet tevreden? Laat het ons weten! > Melden van klachten Niet tevreden? Laat het ons weten! > Inhoudsopgave > Wat te doen bij klachten? 1 Wat te doen bij klachten? 2 Waar kunt u met uw klacht terecht? 4 Voor welke klachten kan ik terecht

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Amsterdams Leerlingenvervoer 2010-2011

Gemeente Amsterdam Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Amsterdams Leerlingenvervoer 2010-2011 Gemeente Amsterdam Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Amsterdams Leerlingenvervoer 2010-2011 Inhoudsopgave 3 Het leerlingenvervoer in Amsterdam DMO Team Leerlingenvervoer 4 Voor wie? Voorwaarden en beleid

Nadere informatie

HAVO. Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. Marketing

HAVO. Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. Marketing Voorlichting HAVO Een 'nieuw' vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. (M&O) is een nieuw vak in de bovenbouw voor de havo. Het

Nadere informatie

AMC leidraad: wat te doen bij ziekte. Uitgangspunten

AMC leidraad: wat te doen bij ziekte. Uitgangspunten AMC leidraad: wat te doen bij ziekte Wanneer u door ziekte niet kunt werken dan krijgt u te maken met het verzuimbeleid van het AMC. In de meeste gevallen kunt u prima afspraken maken met uw leidinggevende

Nadere informatie

Ervaren kracht. Starter

Ervaren kracht. Starter Ervaren kracht Starter Wie zijn wij? Bureau Kooimeer is sinds 1999 specialist in het uitzenden van ervaren en gekwalificeerd personeel: werknemers waarop u kunt rekenen. Bureau Kooimeer beschikt over een

Nadere informatie

Univé Rechtsbijstand. De Univé Rechtsbijstandverzekering Voor als het ú overkomt

Univé Rechtsbijstand. De Univé Rechtsbijstandverzekering Voor als het ú overkomt De Univé Rechtsbijstandverzekering Voor als het ú overkomt De keukenkastjes hangen nu wel recht Familie Smit uit Venlo Onze nieuwe keuken was door de keukenleverancier niet goed gemonteerd. Op onze verzoeken

Nadere informatie

Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro

Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro Deze vragenlijst gaat over de ervaringen die u als ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT) heeft met de externe arbodienst van uw bedrijf.

Nadere informatie

Werkzoekenden in Westfriesland. Ik ben WerkSaam in Westfriesland. www.werksaamwf.nl

Werkzoekenden in Westfriesland. Ik ben WerkSaam in Westfriesland. www.werksaamwf.nl Werkzoekenden in Westfriesland Ik ben WerkSaam in Westfriesland WerkSaam Westfriesland Wij zijn WerkSaam in Westfriesland WerkSaam Westfriesland is dé arbeidsbemiddelaar van Westfriesland. Wij begeleiden

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie