Jaarverslag Stichting Habion Missie Habion. Alle senioren een veilig en comfortabel thuis!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag Stichting Habion 2011. Missie Habion. Alle senioren een veilig en comfortabel thuis!"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2011

2 Jaarverslag Stichting Habion 2011 Missie Habion Alle senioren een veilig en comfortabel thuis!

3 Jaarverslag 2011 Stichting Habion Inhoudsopgave 1 Bestuursverslag Verslag van de raad van commissarissen Volkshuisvestingsverslag Inleiding Kwaliteit van het vastgoed Bouwen en verwerven van vastgoed Onderhoud van vastgoed Verbeteren van vastgoed Verhuur en woningtoewijzing Betrekken van bewoners Financiële continuïteit Leefbaarheid Stakeholders Verbindingen Verklaring van bestuur Verslag klachtencommissie

4 1 Bestuursverslag Nederland vergrijst. In hoog tempo. Er is sprake van een dubbele vergrijzing: Nederlanders worden steeds ouder en er zijn steeds meer ouderen in Nederland. Dat lijkt een Walhalla voor een corporatie als Habion die gespecialiseerd is in ouderenhuisvesting. Toch verschijnen er steeds meer donkere wolken. In 2011 hebben we desondanks 100 bewoners blij kunnen maken met een nieuwe woning. Habion heeft 100 seniorenwoningen opgeleverd en 71 zorgappartementen toegevoegd. Alles bij elkaar hebben we ruim 42 miljoen geïnvesteerd in nieuwbouw en onderhoud en bijna 10 miljoen onrendabel geïnvesteerd om de huren betaalbaar te maken. Daar zijn we trots op want onze bewoners zijn bijna altijd oud en kwetsbaar. Als zelfstandig thuis wonen niet langer mogelijk is bieden we met onze zorgpartners een gezellige en veilige woonomgeving. De gemiddelde leeftijd ligt dik boven de 80 jaar en de inkomens van deze ouderen zijn erg laag. Maatschappelijk ondernemen Nederland wordt weliswaar in steeds grotere getale ouder, we voelen ons steeds jonger. Waar de plaats in het bejaardenhuis een verworven recht van de verzorgingsstaat was na een leven van hard werken, is de gedwongen gang naar het verzorgings- of verpleegtehuis tegenwoordig het schrikbeeld van menig oudere. Samen met leeftijdgenoten wonen en ouder worden in een veilige omgeving kan juist ook heel erg gezellig en plezierig zijn. Samen met onze zorgpartners proberen we de beleving dan ook bij te stellen. Van zorg en institutie naar sfeer en thuis. De geweldige en onvermoeibare inzet van al die mensen in de zorg dwingt bij ons respect en bewondering af. Met kleine investeringen kan vaak al een groot effect worden bereikt. Financieel resultaat Onze financiële positie is gezond. Na verliezen in 2009 en 2010 hebben we in 2011 zwarte cijfers geschreven. Bovendien zijn de kosten van Habion zeer laag in vergelijking met andere corporaties. Voor de derde keer op rij sinds onze deelname aan IPD-index scoort Habion de eerste positie op de efficiency-ratio. Ook daar zijn we trots op. Onze gemiddelde rentevoet is door actief treasurybeleid wederom gedaald en ook in 2011 hebben we geen gebruik gemaakt van rentederivaten. Toch is de toekomst minder rooskleurig door ontwikkelingen waar we zelf niet op kunnen sturen. De overheid kondigt allerlei heffingen (bijdrage huurtoeslag, storting CFV) aan en in 2012 zal Habion de vrijstelling voor vennootschapsbelasting verliezen. Bovendien komt er een scheiding van wonen en zorg. Deze combinatie van overheidsmaatregelen zullen onontkoombaar een negatief effect hebben op onze investeringskracht. Anticiperen op de toekomst Als het dreigt te gaan regenen zoek je een schuilplaats of koop je een paraplu. Het probleem van een schuilplaats is dat je soms lang moet wachten voor je verder kunt. En onder een paraplu blijf je nooit helemaal droog. Gelukkig is er tegenwoordig de buienradar en kun je proberen de regen voor te zijn. In 2011 heeft Habion daarom het accent gelegd op de maatschappelijke beleggingsfunctie van de corporatie. Het lijkt onverstandig om vooruit te lopen op de grote stelselwijziging van scheiden van wonen en zorg in de AWBZ. De meeste van onze bestaande verzorgingshuizen zullen daarom iets langer mee moeten dan verwacht. Dat is teleurstellend maar beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Door de economische crisis zal de perceptie over de veroudering van zorggebouwen naar verwachting toch gaan veranderen. Veel spannender zijn de demografische ontwikkelingen. Er zijn grote verschillen per regio in omvang en tempo van de vergrijzing. Het is onverstandig om grote investeringen te doen in gebieden waar de vergrijzing over enkele jaren zal afnemen. Daarom hebben we in 2011 een geografisch vestigingsbeleid vastgesteld. We sturen op rendement om het gericht uitkeren van maatschappelijk dividend in de vorm van betaalbare huisvesting en specifieke voorzieningen voor ouderen mogelijk te maken. Net als een pensioenfonds matchen we onze inkomsten en verplichtingen op de langere termijn, waarbij we honderden scenario s doorrekenen. De uitkomsten hebben er in november 2011 toe geleid dat de kwantitatieve groeidoelstelling, zoals we die in 2008 formuleerden, niet haalbaar is. In 2012 zullen we onze strategie actualiseren. Het riskmanagementmodel FIRM van De Nederlandse Bank hebben we geschikt gemaakt voor Habion. Ieder kwartaal actualiseren we de resultaten en stellen we verwachtingen bij. Om tunnelvisie te voorkomen is een beleggingscommissie voor investeringen in nieuwbouw en voorgenomen verkoop ingesteld onder onafhankelijk voorzitterschap van ir. Carel de Reus. We zijn er trots op dat de heer De Reus ons is komen versterken. 2

5 In 2011 hebben we ook goed gekeken naar de risico s in de ontwikkelfunctie van Habion. Habion ontwikkelde tot nu toe bijna alles zelf en voor eigen rekening en risico. Met name omdat marktpartijen niet bekend waren met de specifieke AWBZ regels en bouwnormen voor zorgvastgoed. De ontwikkelportefeuille met een omvang van 430 miljoen ultimo 2010 is geanalyseerd. Om de risico s in de portefeuille te verkleinen is een aantal maatregelen genomen. Zo zijn er op basis van marktverkenningen vestigingskaders vastgesteld waarbuiten niet meer geïnvesteerd wordt. Ook is het ontwikkelrisico van bijvoorbeeld de koopwoningen in Kesteren bij een lokale aannemer en in Kudelstaart bij een ontwikkelaar neergelegd. Verder wordt ernaar gestreefd steeds meer projecten turn-key in te kopen. De derde belangrijke functie van Habion is het vastgoedmanagement of beheer. Nu door de anticipatie op het scheiden van wonen en zorg steeds meer ouderen met een volledig pakket thuis extramurale zorg in een aanleunwoning krijgen, zien we de zelfredzaamheid van de bewoners in dit type woning snel achteruit gaan. Dit zal naar verwachting grote investeringen gaan vragen op het gebied van brandveiligheid. Ook hebben we een begin gemaakt om de verhuur van onze woningen verder uit te besteden naar professionele vastgoedmanagementorganisaties. Dit zal op termijn een betere service naar klanten, naar zorgpartners opleveren en een actuelere informatievoorziening voor Habion. Scheiden van wonen en zorg zal zorginstellingen en corporaties steeds dichter bij elkaar brengen. Als maatschappelijke ondernemingen zijn we immers volstrekt complementair. Ouderen hebben immers behoefte aan de combinatie van het warm en droog van de corporatie en het veilig en gastvrije van de zorg. Samen met Amaris hebben we gezocht naar een samenwerkingsvorm die dit versterkt en waarbij bewoners maximaal profiteren van de wederzijdse expertise en onze organisaties optimaal gebruik maken van de gecombineerde investeringsruimte. Investeren in mensen 2011 was een transitiejaar. Waarin we gelukkig ook weer veel mensen blij hebben kunnen maken met een nieuwe woning. Een jaar ook waarin hard gewerkt is om toekomstige investeringen en investeringen in het bestaande zorgvastgoed veilig te stellen. We moeten de effecten van de vergrijzing immers niet onderschatten. De doelgroep neemt steeds sneller toe. Duidelijk is ook dat de inkomensontwikkeling van gepensioneerden in de toekomst minder zeker is dan altijd gedacht. De vraag om betaalbare huisvesting in een veilige omgeving blijft onveranderd hoog. Daar gaat het om. En daar gaat Habion ook in 2012 mee door. Onverveerd! Peter Boerenfijn, directeur bestuurder Houten, 21 juni

6 2 Verslag van de raad van commissarissen De raad van commissarissen heeft in het verslagjaar, naast de gebruikelijke werkzaamheden, extra aandacht gegeven aan kennisontwikkeling aangaande waarderingsvraagstukken en risicomanagement. De raad heeft zich laten informeren over de actuele ontwikkelingen met betrekking tot de scheiding van wonen en zorg en de invoering van de NHC in het financieringsbestel van de zorg. In december 2010 presenteerde de visitatiecommissie haar bevindingen aan de voltallige raad. In maart 2011 is het visitatierapport gereed gekomen. Habion heeft naar aanleiding van het rapport een verbeterplan opgesteld voor de periode De raad volgt de voortgang ervan via de kwartaalrapportage; de voortgang is opgenomen als een vast onderdeel op de jaaragenda van de raad. Het visitatierapport en het verbeterplan zijn beschikbaar op de website van Habion. De raad van commissarissen heeft statutair tot taak toezicht te houden op het bestuur van en de algemene gang van zaken in de woningcorporatie stichting Habion en staat de directeur-bestuurder met raad ter zijde. De raad houdt onder andere toezicht op: realisatie van de maatschappelijke doelstelling van de corporatie; de strategie en de risico s verbonden aan de activiteiten van de corporatie; de opzet en de werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen; het kwaliteitsbeleid; de kwaliteit van de maatschappelijke verantwoording; het financiële verslaggevingsproces; het bestuur van en de gang van zaken in de organisatie; de naleving van toepasselijke wet- en regelgeving. De samenstelling alsmede de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de raad van commissarissen zijn omschreven in de artikelen 12 tot en met 25 van de statuten van stichting Habion. Een actuele versie van de statuten is te vinden op Governance Per 1 juli 2011 is de vernieuwde Governancecode Woningcorporaties van kracht. In de herziene code is aan drie bepalingen een dwingend karakter toegekend. Voor het overige geldt nog steeds het principe pas toe of leg uit. De drie dwingende bepalingen zijn: Toepassen van de Sectorbrede Beloningscode voor bestuurders (principe II.2) De honoreringsregeling voor commissarissen (principe III.7) De zittingstermijnen voor commissarissen (principe III.3.5) De beloning van de bestuurder en de raad zijn in 2010 in lijn met de code gebracht. De maximale zittingstermijn van maximaal twee maal vier jaar leidt wel tot een aanpassing van de statuten van stichting Habion en het rooster van aftreden. Vooruitlopend op de statutenwijziging heeft de raad al wel besloten zijn rooster van aftreden aan te passen aan de Governancecode. Volgens de nieuwe regels zouden er drie leden van de raad gelijktijdig op 1 juli 2017 moeten aftreden. Vanuit continuïteitsoverwegingen heeft de raad daarom besloten dat mr. T. Vroon een jaar langer zal aanblijven. Habion staat open voor het delen van informatie. Regelingen met betrekking tot governance, zoals statuten, reglement voor de raad van commissarissen, samenstelling en functieprofiel raad van commissarissen en klokkenluidersregeling, staan op de website van stichting Habion. Daar waar stichting Habion afwijkt van de Governancecode is dit toegelicht op de website middels het principe pas toe of leg uit : Niet alles uit de code hoeft nogmaals expliciet te worden vastgelegd als dit al op andere plaatsen is gebeurd. Integriteitscode In 2011 is de integriteitscode Helder handelen bij Habion aan de Ondernemingsraad voorgelegd. Na instemming van de OR is begin 2012 de integriteitscode door alle medewerkers, bestuur en raad ondertekend. Deze integriteitscode is eveneens op de website geplaatst. In zijn jaarverslag legt de raad van commissarissen publiekelijk verantwoording af over de wijze waarop hij invulling heeft gegeven aan de uitvoering van zijn taken en bevoegdheden in het verslagjaar. Als toezichtskader voor het uitoefenen van zijn taken hanteert de raad: het Besluit Beheer Sociale Huursector; de statuten en reglementen van stichting Habion; 4

7 de door de raad goedgekeurde strategie ; het jaarplan en de begroting 2011; de regelingen met betrekking tot de governance van stichting Habion uit 2008 (bestuursstatuut en reglement voor de raad van commissarissen; het reglement voor de auditcommissie. Treasurystatuut Advies en toezicht De taken en bevoegdheden van de raad van commissarissen zijn in de wet, statuten en het reglement voor de raad van commissarissen van stichting Habion vastgesteld. De raad van commissarissen staat de directeur met raad ter zijde (adviestaak), houdt toezicht op het beleid van de directeurbestuurder en de algemene gang van zaken binnen Habion (toezichtstaak). Specifiek houdt de raad van commissarissen toezicht op de realisatie van de maatschappelijke doelstellingen, de ontwikkeling van het vermogen (de financiële continuïteit), de legitimiteit van besluiten en handelingen, het maatschappelijk presteren, de governancestructuur, de integriteit en het functioneren van de directeurbestuurder. De raad van commissarissen laat zich regelmatig mondeling dan wel schriftelijk (kwartaalrapportages) door de directeur-bestuurder informeren over de resultaten in relatie tot de beoogde doelen voor de korte en de langere termijn. Het gaat daarbij niet alleen om rapportages van financiële aard, maar ook om informatie over de activiteiten en de werkzaamheden die stichting Habion onder handen heeft. De informatievoorziening betreft voorts relevante externe ontwikkelingen, de wensen en behoeften van belanghebbenden, de contacten met huurders en andere relaties en tenslotte de interne zaken van de organisatie. De vergaderingen van de raad van commissarissen worden voorbereid in het voorzittersoverleg, het overleg van de voorzitter en de vice-voorzitter van de raad en de directeurbestuurder en de bestuurssecretaris. In de raadsvergaderingen is de directeur-bestuurder aanwezig. Des geraden is hij soms vergezeld van medewerkers uit de organisatie. In de vergadering waarin de jaarstukken ter goedkeuring voorliggen is de externe accountant aanwezig voor toelichting en overleg. In vrijwel iedere vergadering besprak de raad van commissarissen aan de hand van mededelingen van de directeur-bestuurder de strategie van de organisatie en de ontwikkeling van haar markt en de verschillende projecten. Op dezelfde wijze besprak de raad het werk van de controller, de financiële administratie, de voortgang van de automatisering, ontvangen externe verklaringen, rapporten en adviezen. De raad van commissarissen is in 2011 vijf maal in vergadering bijeen geweest. In april 2011 betrof het een themabijeenkomst met als onderwerp risicomanagement en Wals. In september 2011 vond de reguliere vergadering op locatie plaats en werd gecombineerd met een themabijeenkomst. Het programma van de themabijeenkomst bestond uit het bezoeken van twee locaties respectievelijk in Harderwijk en in Kampen. Daarnaast was er een lunchdiscussie aan de hand van een presentatie over het scheiden van wonen en zorg en de NHC. Geen van de leden is in 2011 frequent afwezig geweest. Vanzelfsprekend stond de raad van commissarissen in het verslagjaar stil bij ontwikkelingen in de wetgeving en het overheidsbeleid op het omvangrijke gebied van de (sociale) volkshuisvesting in het algemeen en de huisvesting van ouderen met een zorgbehoefte in het bijzonder. In 2011 nam de raad van commissarissen onder meer de volgende besluiten: de benoeming van mevrouw drs. M.J.A. Visser per 1 januari 2012 tot lid van de raad van commissarissen; de benoeming van mevrouw drs. T. van den Hurk per 1 juli 2011 als vice-voorzitter van de raad van commissarissen voor de duur van één jaar; de wijziging van het rooster van aftreden in verband met de nieuwe governance code per 1 juli 2011 de verlenging van de zittingstermijn van de heer mr. T. Vroon met één jaar in verband met de continuïteit in de raad vanaf 2012 zal de raad werken met een jaaragenda besluiten voor vervanging van directeuren in één van de verbindingen op te nemen in het besluitenregister; 5

8 In 2011 keurde de raad van commissarissen onder meer goed: de geconsolideerde jaarrekening 2010, in aanwezigheid van de externe accountant; het volkshuisvestingsverslag 2010, in aanwezigheid van de externe accountant; het jaarverslag van de raad van commissarissen, in aanwezigheid van de externe accountant; de jaarrekening van de Habion Energie bv, zonder goedkeurende controleverklaring de jaarrekeningen van de deelnemingen Habion beheer bv, Habion vastgoed holding bv, Habion vastgoed ontwikkeling bv en Habion participatie I bv, in aanwezigheid van de externe accountant; de jaarrekening van de stichting De Pastoriehof 2010; de meerjarenbegroting stichting Habion ; het geven van opstalrecht aan gemeente Ooststellingwerf ten behoeve van ontwikkeling zorgcentrum Sinnehiem; Treasurystatuut 2012; Het besluit om een duurzame samenwerking met stichting Amaris aan te gaan. Verwerving van bestaande en nieuwe locaties en die onder te brengen in op te richten vof-constructies per locatie; Leerbroek: opnemen van addendum in samenwerkingsovereenkomst met aannemingsbedrijf P. van Leeuwen ten behoeve van aanwijzing openbaar gebied rondom zorgboerderij; Verkoop van een perceel grond aan de gemeente Putten Opnemen van standaard goedkeuring voor bezwaring van de grond voor kabels en leidingen bij directiebesluiten tot aankoop van grond en herontwikkeling van eigen vastgoed Kudelstaart; aankoop van de grond en de bouw van 33 appartementen en vestigen van zakelijke rechten Beëindiging van samenwerking met de BAM en de daarmee samenhangende rechtshandelingen voor wat betreft de verbindingen in het project Mijnsheerlyckheid Putten, respectievelijk Leeuwarden, besluit tot het geven van toestemming voor het vestigingen van zakelijke rechten ten behoeve van aanbrengen, wijzigingen en/of in stand houden van kabels en leidingen van openbare nutsvoorzieningen Het auditplan In 2011 heeft de raad van commissarissen onder andere gesproken over en kennis genomen van: de voortgang van het verbeterplan naar aanleiding van de visitatie in 2010; verslagen van de auditcommissie; procedures en geschillen; de voortgang van het investeringsbeleid; het treasuryjaarplan; de managementletter van de externe accountant; kwartaalrapportages; Belanghouders Een afvaardiging van de raad is aanwezig geweest bij het huurdersoverleg van Habion. Toezicht op verbindingen Een deel van de activiteiten van Habion vindt niet plaats binnen stichting Habion. Deze activiteiten vinden om fiscale redenen en vanuit het oogpunt van risicomanagement, plaats in andere rechtspersonen. Habion is steeds 100% aandeelhouder van deze entiteiten. Wanneer er sprake is van een samenwerkingsconstructie, te denken valt hierbij aan de cv/bv-constructie, is Habion gedeeltelijk eigenaar. In 2011 is stichting Habion geen nieuwe participatie aangegaan. De raad van commissarissen ziet als volgt toe op deze entiteiten: goedkeuring oprichting rechtspersonen of het aangaan van samenwerkingsverbanden; consolidatie en accountantscontrole van alle afzonderlijke jaarstukken; verantwoording over de entiteiten in financiële rapportages; besluiten die de directeur-bestuurder neemt in die gevallen waarin stichting Habion optreedt als aandeelhouder van een entiteit, dienen ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de raad van commissarissen. De indirecte toezichtsrol staat omschreven in artikel 11 lid 3 van de statuten van stichting Habion. 6

9 Onafhankelijkheid De raad van commissarissen waakt ervoor dat zijn leden onafhankelijk zijn wat betreft de in de Governancecode Woningcorporaties per 1 juli 2011, conform de in III 2 aangeduide criteria, onverminderd het reglement van stichting Habion voor de benoeming van huurderscommissarissen. De onafhankelijkheid van de leden van de raad van commissarissen is in overeenstemming met de geldende regels voor de governance van stichting Habion, zoals die in 2011 zijn vastgesteld. Het reglement van de raad zal op dit punt aangepast worden. De gedragsregels die gelden voor de leden van de raad van commissarissen en de directeurbestuurder zijn in acht genomen. In 2011 zijn geen (transacties met) tegenstrijdige belangen aan de orde geweest waarbij leden van de raad van commissarissen dan wel de directeur-bestuurder of medewerkers betrokken waren. Commissies raad van commissarissen Auditcommissie De auditcommissie is sinds 2004 ingesteld. Zij bestaat uit twee leden van de raad (benoemd voor een periode van twee jaar), de bestuurder en de controller. De heer drs. J.S. Hesp is sinds de instelling van de auditcommissie lid en voorzitter. De heer F.A.H. van der Heijden is lid van de auditcommissie. In 2008 heeft de raad van commissarissen het gewijzigde reglement voor de auditcommissie vastgesteld, waarin taken en bevoegdheden van de auditcommissie zijn omschreven. De auditcommissie bereidt besluitvorming van de raad van commissarissen voor en adviseert met betrekking tot begrotingen en meerjarenprognoses, jaarstukken, kwartaalrapportages, het treasuryjaarplan en de wijze van financiering van de activiteiten volgens het treasuryjaarplan. Verslagen van de vergaderingen van de auditcommissie komen in de raadsvergaderingen aan de orde. De commissie laat zich op onderdelen adviseren door de externe accountant en door extern adviesbureau Zanders over acties op het gebied van financiering. Ook in 2011 is hieraan invulling gegeven. De commissie kan zich in haar adviestaak ook bezig houden met specifieke onderwerpen op verzoek van de raad van commissarissen. Ook kan de directeur-bestuurder de commissie met betrekking tot onderwerpen van financiële aard benutten als discussieplatform ter voorbereiding van de vergaderingen met de voltallige raad. In het verslagjaar is hiervan gebruik gemaakt. De commissie besprak met de directeur-bestuurder het treasurystatuut, risicomanagement, de actuele financiële positie van stichting Habion ten opzichte van de afgelopen jaren en in het licht van de meerjarenbegroting en in dat kader het investeringsbeleid, het strategisch voorraadbeleid, de zogeheten onrendabele toppen en de exploitatierisico s. Remuneratiecommissie In het verslagjaar bestond de remuneratiecommissie uit twee leden van de raad, te weten de voorzitter en de vice-voorzitter. De remuneratiecommissie voert functionerings- en beoordelingsgesprekken met de directeur-bestuurder. Deze gesprekken worden aan de kant van de raad voorbereid in een besloten deel van een raadsvergadering. Beloning directeur-bestuurder Gelet op de omvang en specifieke complexiteit van met name het intramurale bezit (zorg boven wonen) van stichting Habion, de transformatieopgave met betrekking tot het bezit, de vereiste kennis en ervaring met zowel de volkshuisvestings- als de zorgsector en de grote schaal van het werkgebied over Nederland met vele verschillende woningmarkten, is honorering van de directeur-bestuurder in 2008 bepaald overeenkomstig functiegroep H van het Advies van de Commissie Arbeidsvoorwaarden Statutair Directeur Woningcorporaties (commissie Izeboud). Medio 2010 is de Sectorbrede beloningscode voor Bestuurders van Woningcorporaties van de VTW en het Directeurencontact vastgesteld. In 2011 heeft de Raad van Commissarissen na overleg met de directeur-bestuurder vastgesteld dat er geen aanleiding bestaat veranderingen aan te brengen in de arbeidsvoorwaarden van de directeur-bestuurder. In 2011 is uitvoering gegeven aan de contractueel bepaalde 2%- verhoging per 1 april Overigens volgt de arbeidsovereenkomst de CAO-Woondiensten inzake salarisverhogingen. 7

10 Nevenfuncties Naast zijn functie als directeur-bestuurder vervult de heer mr. P. Boerenfijn MRE een bestuursfunctie namens de werkgeversorganisatie Aedes in de Stichting Pensioenfonds Woningcorporaties, een onbezoldigde bestuursfunctie van de Stichting A.W. Sijthoff en een onbezoldigde bestuursfunctie van het Platform Maatschappelijk Ondernemen te Houten. Ook is hij directeur-bestuurder van de Niet Winstbeogende Instelling (NWI) stichting Habion vastgoed zorgsector. Daarvoor ontvangt hij geen separate beloning. Deskundigheid, scholing en zelfevaluatie De raad van commissarissen werkt voor de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden van de raad, gerelateerd aan zijn omvang, samenstelling en activiteiten, met de vastgestelde profielschets uit Voor de profielschets wordt verwezen naar onze website De raad heeft in het verslagjaar de ontwikkelingen in de wetgeving en het overheidsbeleid op het gebied van de (sociale) volkshuisvesting in het algemeen en de huisvesting van ouderen met en zorgbehoefte in het bijzonder op de voet gevolgd. Om zijn deskundigheid op peil te houden volgt de raad de informatie afkomstig van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW), het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), van Aedes, die via hun publicaties en via hun vergaderingen, cursussen en lezingen beschikbaar is. Zelfevaluatie maakt onderdeel uit van de Governancecode woningcorporaties. Afgesproken is deze tweejaarlijks uitgebreid te doen onder externe begeleiding. In tussenliggende jaren zal de voorzitter een telefonische evaluatie houden en maakt daarvan een beknopt verslag ter bespreking in de raad. In 2010 heeft de raad onder leiding van de heer drs. L.G. Gerrichhauzen een zelfevaluatie gedaan. Conclusies waren: de strategische agenda van Habion behoeft aandacht. De herijking van de strategie is in 2011 in gang gezet en zal in 2012 worden vastgesteld; het toezichtskader behoeft explicitering en een bredere basis dan alleen de financiële maatstaven; het is belangrijk behalve individuele deskundigheidsontwikkeling ook als raad gezamenlijk te werken aan deskundigheidsbevordering. Dat heeft plaatsgevonden door jaarlijks een gezamenlijke themabijeenkomst plaats te laten vinden, waarin een thema inhoudelijk wordt uitgediept en bediscussieerd. In september 2012 zal opnieuw een zelfevaluatie plaatsvinden onder externe begeleiding. De leden van de raad hebben in 2011 onder andere de volgende workshops/seminars bezocht: Workshop financiële activiteiten PwC Actualia RvC voorjaar 2011 PwC Academy woningcorporaties Toezichthouden op corporaties in (financieel) zwaar weer, hoe doe je dat? VTW Governance Code woningcorporaties; aanpassingen en algemeen verbindend verklaren VTW Toezicht in beweging Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders Samenstellen RvC/RvT? Kijk eens met een andere bril Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders Relevantie van passie en creativiteit in RvC/RvT VTW Seminar uitvoering en betekenis van impairment toets vastgoed zorg Management zorg vanuit cliëntperspectief Management: analyse relevante netwerken en managen daarvan Samenstelling eind 2011 Op 27 november 2011 is de derde zittingstermijn van Mw. Drs. M.E. Rompa geëindigd. De raad bedankt mevrouw drs. M.E. Rompa die sinds 2002 lid is van de raad voor haar betrokkenheid en aandacht voor, onder andere, de niet-financiële aspecten. Na werving is per 1 januari 2012 mw. drs. M.J.A. Visser benoemd als nieuwe commissaris. De functie van vice-voorzitter van de raad rouleert jaarlijks en is per 1 juli 2011 overgegaan naar mevrouw drs. T van den Hurk. 8

11 De heer Dr. E.P. de Jong (1945) is per 1 januari 2007 benoemd tot voorzitter van de raad van commissarissen. Hij is ingaande 1 januari 2010 overeenkomstig de statuten van stichting Habion voor een tweede termijn van drie jaren benoemd. Na herbenoeming kan zijn derde en laatste termijn lopen van 1 januari 2013 tot 1 januari Gelet op het besluit van de raad - de Governancecode woningcorporaties ter zake van benoemingstermijnen te volgen vooruitlopend op een statutenwijziging - zal de maximale zittingsduur van de heer De Jong twee termijnen van vier jaren bedragen en mitsdien bereikt worden per 1 januari Nevenfuncties Oud-lid raad van bestuur Achmea Holding NV voorzitter Klachtencommissie Stichting Zorggroep Almere voorzitter Stichting Achmea Slachtoffer en Samenleving voorzitter Stichting Franciscaans Studiecentrum verbonden aan de Universiteit van Tilburg voorzitter van het CDA in Nunspeet vice-voorzitter Stichting Instituut Gak vice-voorzitter raad van toezicht Stichting GGz Centraal lid raad van toezicht Stichting Vilans lid van de raad van advies van de Vereniging Reliëf Mevrouw drs. T. van den Hurk (1955) is per 1 juli 2009 benoemd in de hoedanigheid van huurderscommissaris. De statutaire benoemingstermijn voor een huurderscommissaris bedraagt zes jaar; na ommekomst van deze termijn is statutair geen herbenoeming mogelijk. Gelet op het besluit van de raad de Governancecode woningcorporaties ter zake van benoemingstermijnen te volgen vooruitlopend op een statutenwijziging, zal de maximale zittingsduur van de mevrouw Van den Hurk twee termijnen van vier jaren bedragen en mitsdien bereikt worden per 1 juli Mevrouw Van den Hurk is van 1 juli 2011 tot 1 juli 2012 vice-voorzitter van de raad. Nevenfuncties Voorzitter Raad van Bestuur Zorginstellingen Pieter van Foreest lid bestuur Stichting Bedrijf en Samenleving Delft e.o. bestuurder Stichting Gantelhof Woningen secretaris bestuur Stichting Singelgebied Utrecht lid raad van toezicht bij Stichting Amerpoort te Baarn De heer Mr. T.J.J. de Groot MRE MRICS (1963) is per 17 september 2003 benoemd. Na herbenoemd te zijn voor een tweede en vervolgens een derde termijn van drie jaren bereikt hij per 17 september 2012 zijn maximale zittingsduur. Bij de bepaling van deze zittingsduur zijn de statuten van stichting Habion en de overgangsregels van de Governancecode woningcorporaties gevolgd. Nevenfuncties Chief Investment Officer en member of the board bij Vastned Management BV (tot 3 sept 2011), Chief Executive Officer van Vastnet Retail NV (vanaf 3 sept 2011) non executive member bij MSeven REIM LLP te London lid raad van advies bij Cortona Holdings BV te Amsterdam De heer F.A.H. van der Heijden (1947) is per 1 juli 2009 benoemd in de hoedanigheid van huurderscommissaris. De statutaire benoemingstermijn voor een huurderscommissaris bedraagt zes jaar; na ommekomst van deze termijn is statutair geen herbenoeming mogelijk. Gelet op het besluit van de raad de Governancecode woningcorporaties ter zake van benoemingstermijnen te volgen vooruitlopend op een statutenwijziging, zal de maximale zittingsduur van de heer Van der Heijden twee termijnen van vier jaren bedragen en mitsdien bereikt worden per 1 juli De heer Van der Heijden vervulde van 1 juli 2010 tot 1 juli 2011 de functie van vice-voorzitter van de raad. Hij is lid van de auditcommissie. Nevenfuncties Oud-CEO ABN AMRO Hypotheken Groep lid raad van commissarissen Waarborgfonds Eigen Woning non executive member of the board TCN Urop SE (tot 1 februari 2011) lid raad van commissarissen De Alliantie, woningcorporatie lid raad van commissarissen Blauw Trust Groep B.V.. 9

12 lid van het bestuur Stichting Vrienden van Amerpoort lid raad van toezicht Hypotheekfondsen Syntrus Achmea De heer drs. J.S. Hesp (1947) is per 1 juni 2004 benoemd. Na herbenoemd te zijn voor een tweede en vervolgens een derde termijn van drie jaren bereikt hij per 1 juni 2013 zijn maximale zittingsduur. Bij de bepaling van deze zittingsduur zijn de overgangsregels van de Governancecode woningcorporaties gevolgd. De heer Hesp is voorzitter van de auditcommissie. Nevenfuncties Zelfstandig adviseur lid van de raad van toezicht van Stichting Vilans voorzitter raad van commissarissen Thegra Holding commissaris Zorgbalans Kennemerland/Velzen bestuurslid Stichting Gerrit Theeuwes voorzitter Stichting Weeskinderen in Nepal voorzitter Ondernemersplatform Zandvoort Mevrouw drs. M.E. Rompa (1946), is per 26 november 2002 benoemd. Na herbenoemd te zijn voor een tweede en vervolgens een derde termijn van drie jaren heeft zij per 26 november 2011 haar maximale zittingsduur bereikt. Bij de bepaling van deze zittingsduur zijn de statuten van stichting Habion en de overgangsregels van de Governancecode woningcorporaties gevolgd. Mevrouw Rompa is per 1 januari 2012 opgevolgd door mevrouw Visser. Nevenfuncties Oud-voorzitter directie ActiZ te Utrecht voorzitter raad van toezicht Haagse Wijk- en Woonzorg voorzitter raad van commissarissen Portaal, woningcorporatie voorzitter van de raad van toezicht Vivium zorggroep algemeen voorzitter Maatschappelijk Ondernemers-groep bestuurslid van de VPRO lid van de raad van advies Syntrus Achmea Vastgoed lid van de raad van commissarissen van Van Spaendonckgroep lid van de raad van toezicht Sint Franciscus gasthuis Rotterdam lid van raad van toezicht Reumafonds Mevrouw drs. M.J.A. Visser (1952) is per 1 januari 2012 benoemd voor een termijn van vier jaren overeenkomstig de Governancecode woningcorporaties. Overeenkomstig de code zal zij na herbenoeming per 1 januari 2016 haar maximale zittingsduur bereiken per 1 januari Nevenfuncties Oud directeur-bestuurder De Sleutels zelfstandig organisatie-adviseur en visitator duo-raadslid D66 gemeente Amsterdam De heer Mr. T. Vroon (1950), is per 1 juli 2009 benoemd. De statutaire benoemingstermijn voor een commissaris bedraagt drie jaar, waarna tweemaal een herbenoeming mogelijk is, zodat hij zijn maximale zittingsduur zou bereiken per 1 juli Gelet op het besluit van de raad de Governancecode woningcorporaties ter zake van benoemingstermijnen te volgen vooruitlopend op een statutenwijziging, zou de maximale zittingsduur van de heer Vroon twee termijnen van vier jaren bedragen en mitsdien bereikt worden per 1 juli Teneinde te voorkomen dat per 1 juli 2017 drie leden van de raad tegelijkertijd de maximale zittingsduur zouden bereiken, geldt voor de heer Vroon de oorspronkelijke maximale zittingsduur, eindigend per 1 juli Nevenfuncties Bestuurder College Bouw Zorginstellingen lector zorggericht bouwen aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen voorzitter van de raad van advies van de post HBO opleiding zorgvastgoed aan de HAN voorzitter van de raad van toezicht van Stichting Cardia voorzitter van de raad van advies van BOB advies lid van de bezwaarschriftencommissie van het College Sanering Zorginstellingen lid van de bezwaaradviescommissie van de KNMG 10

13 voorzitter van de beroepscommissie kwaliteitsregister V en VN voorzitter van de bezwaaradviescommissie van V en VN plaatsvervangend voorzitter van de bezwaaradviescommissie van de Federatie van Gezondheidszorgpsychologen voorzitter van de geschillencommissie van de KNMP voorzitter van de Commissie voor advies en geschilbeslechting van de NMT kerkelijke functies Honorering De raad van commissarissen ontvangt een honorarium, onkosten- en reiskostenvergoeding voor de werkzaamheden die de leden verrichten voor stichting Habion. De honorering is niet gekoppeld aan de prestaties van stichting Habion. Tussen stichting Habion en stichting Habion vastgoed zorgsector bestaat een kostendelingsovereenkomst. 6% van de vergoeding komt ten laste van stichting Habion vastgoed zorgsector. De vergoedingsregeling zoals die geldt voor stichting Habion staat hieronder vermeld. Per 1 juli 2010 is de regeling in overeenstemming gebracht met de Code voor de honorering van commissarissen in woningcorporaties van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties, VTW. De bruto vergoeding is toen verhoogd en de onkostenvergoeding is toen komen te vervallen. De honorering van de raad van commissarissen in 2011 bedroeg: Honorering raad van commissarissen Functie Vergoeding Voorzitter Vice-voorzitter Vz. auditcommissie Lid auditcommissie Lid rvc De reiskosten per auto worden vergoed conform de bedragen zoals deze in de fiscale regelingen zijn opgenomen (2011: 19 cent/km) en die van openbaar vervoer op basis van gemaakte kosten voor openbaar vervoer (eerste klas). De bezoldiging van de raad van commissarissen van Habion bedroeg in 2011 in totaal ,--. Tot besluit Houten, 21 juni 2012 raad van commissarissen stichting Habion Dr. E.P. De Jong Voorzitter raad van commissarissen Drs. T. van den Hurk Vice-voorzitter raad van commissarissen F.A.H. van der Heijden Lid van de raad van commissarissen Mr. T.T.J. de Groot MRE MRICS Lid van de raad van commissarissen Drs. J.S. Hesp Lid van de raad van commissarissen Drs. M.J.A. Visser Lid van de raad van commissarissen Mr. T. Vroon Lid van de raad van commissarissen 11

14 3 Volkshuisvestingsverslag 3.1 Inleiding Voor u ligt net als vorig jaar een sober en doelmatig jaarverslag en volkshuisvestingsverslag. Habion is een klantgerichte organisatie, die staat voor kwaliteit. De directeur-bestuurder is de enige medewerker in dienst van stichting Habion. Omdat tussen stichting Habion en stichting Habion vastgoed zorgsector (een niet winstbeogende instelling, NWI) een kostendelingsovereenkomst bestaat, wordt stichting Habion belast voor een aandeel in onder meer de personeelskosten (94%). De organisatie is compact waardoor besluitvorming snel kan plaatsvinden. De werkzaamheden worden uitgevoerd door enthousiaste mensen met een grote betrokkenheid. Habion is gevestigd in Houten. Meer informatie treft u aan via Sinds 2010 heeft Habion haar interne structuur en werkwijze aangepast. Habion werkt sindsdien volgens de indeling in drie functies: de beleggersfunctie, de ontwikkelingsfunctie en de beheerfunctie. De belegger binnen Habion stuurt gericht op de financiële en maatschappelijke portefeuilleprestaties van de corporaties. Dat doet zij door kaders en richtlijnen vast te stellen, maar ook door concrete opdrachten te geven aan de ontwikkelaar of de beheerder binnen Habion. De ontwikkelaar ontwikkelt en transformeert vastgoedobjecten in opdracht van de belegger. De beheerder draagt zorg voor een optimale exploitatie binnen de kaders van het portefeuillebeleid. De ontwikkelaar en beheerder doen voorstellen voor (her-)ontwikkeling, acquisitie en dispositie. De belegger toetst deze voorstellen en dient deze in ter besluitvorming in de beleggingscommissie. De directeur-bestuurder beslist uiteindelijk op basis van het advies van de beleggingscommissie. Habion heeft in 2011 onder andere gewerkt aan een herijking van haar strategie. De manier waarop de scheiding van wonen en zorg uitgewerkt gaat worden, is steeds helderder. Op 1 juni 2011 heeft de minister in haar programmabrief langdurige zorg laten weten dat de normatieve huisvestingscomponent per 1 januari 2012 zal worden ingevoerd. Vanaf 1 januari 2014 zal geleidelijk de scheiding van wonen en zorg ingevoerd worden voor de lichtere zorgzwaartepakketten, daarna volgen in geleidelijk tempo de hogere zorgzwaartepakketten. Habion anticipeert hierop door te zoeken naar nieuwe vormen van samenwerking met zorgpartijen. Daarnaast herijken we onze projectenportefeuille en waar nodig stoppen we projecten of vormen we projecten om, zodat geanticipeerd wordt op de scheiding van wonen en zorg. Onderdeel van de strategie is ook ervoor zorgen dat de vastgoedportefeuille zo goed mogelijk is afgestemd op de wensen en behoeften in de toekomst. Met de strategische doelen als vertrekpunt heeft Habion in 2011 vestigingskaders vastgesteld. De vestigingskaders geven de preferente gebieden aan waar Habion haar vastgoed wenst te concentreren. De kaders vormen een belangrijk uitgangspunt voor toekomstige investeringen. Aan de vestigingskaders ligt een uitgebreid landelijk woningmarktonderzoek ten grondslag, waarin verwachte toekomstige economische en ruimtelijke ontwikkelingen in Nederland zijn verwerkt. 3.2 Kwaliteit van het vastgoed Habion ontwikkelt en beheert woningen en zorgvastgoed voor senioren. Omdat al het vastgoed van Habion bestemd is voor het huisvesten van senioren met een (latente) zorgvraag, wordt het prestatieveld wonen en zorg niet in een apart hoofdstuk behandeld. Het bouwen, verwerven, onderhouden en verbeteren van zowel de woningen als het zorgvastgoed van Habion wordt behandeld in dit hoofdstuk. Per activiteit wordt steeds eerst de gehele portefeuille behandeld. Daarna wordt specifieker ingegaan op de woningen en vervolgens het zorgvastgoed Bouwen en verwerven van vastgoed Habion heeft eind 2011 een portefeuille van eenheden. Bijna de helft van het vastgoed van Habion bestaat uit zelfstandige woningen (4.660 woningen). Het gaat grotendeels om aanleunwoningen in de nabijheid van een zorgcentrum. Een klein deel van de woningen zijn zelfstandige seniorenwoningen in de wijk. De andere helft van de portefeuille van Habion bestaat uit zorgeenheden ( eenheden) en overige verhuureenheden zoals garages en winkelruimte (132 eenheden). De zorgeenheden zijn appartementen en kamers in verzorgingshuizen en een klein aantal verpleeghuizen. Om in aanmerking te komen voor intramurale huisvesting in een zorgcomplex moeten bewoners over een zorgindicatie beschikken. 12

15 Habion wil bijdragen aan het verder realiseren van het scheiden van wonen en zorg en investeert daarom in hoofdzaak in seniorenwoningen. Habion ziet zich, gezien de externe ontwikkelingen op het gebied van scheiden van wonen en zorg, genoodzaakt haar strategie te herijken. Duurzaam en flexibel vastgoed zullen een belangrijke rol vervullen in die herijking. Vastgoedportefeuille Habion Eenheden Zelfstandige woningen Zorgeenheden Overige eenheden Totaal eenheden Bouwen, verwerven, slopen en verkopen van woningen Met het ontwikkelen van levensloopbestendige woningen wil Habion bijdragen aan het zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen van ouderen. Er zijn 68 woningen onttrokken aan de portefeuille en 200 woningen toegevoegd. Onderstaande tabel geeft per gemeente aan welke woningen zijn toegevoegd en onttrokken aan de woningportefeuille. Woningportefeuille Habion Seniorenwoningen per Nieuwbouw en aankoop Oldebroek 35 Elst 40 Giesbeek 25 Fusie Pastoriehof 100 Renovatie geen Verkoop geen Sloop Geen Andere bestemming Heino -1 Menaldum -67 Totaal toegevoegd 200 Totaal onttrokken 68 Seniorenwoningen per

16 Grondaankoop In 2011 heeft Habion grond aangekocht ten behoeve van één project. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de locatie, het betaalde bedrag en een korte omschrijving van het project. Locatie Bedrag ( ) Omschrijving Oldebroek Oldebroek Oldebroek 2.505, ,46 798,65 Op het terrein van het moderne woonzorgcentrum De Hullen aan de Stationsweg, bouwt Habion drie appartementencomplexen met aantrekkelijke huur- en koopwoningen voor senioren die zelfstandig willen wonen. De grondaankopen hebben betrekking op percelen grond ten behoeve van de nieuwbouw van 24 sociale huurwoningen, 11 vrije sector huurwoningen en 8 koopwoningen. Beilen ,29 Aankoop grond, grondruil, vergoeding sloopkosten en notariskosten ten behoeve van de nieuwbouw van ca 60 zelfstandige seniorenappartementen, die levensloopgeschikt en rolstoeltoegankelijk zijn. Ooststellingwerf ,21 Vervangende nieuwbouw verzorgingshuis Sinnehiem (Haulerwijk) Giesbeek ,85 Nieuwbouw van 25 levensloopbestendige appartementen voor vitale senioren op (Riesweerd II) Houten (Beekmos) Totaal ,31 loopafstand van de groene IJsseldijk en de winkels in het dorp ,50 Habion en Stichting Timon, hulpverleningsorganisatie voor jongeren, ontwikkelen samen een nieuwe woonvorm in Houten. De nieuwbouw is bedoeld voor een begeleid wonen project voor tienermoeders en meiden. Habion bouwt het wooncomplex aan de Beekmos in Houten-Zuid met 17 appartementen en verhuurt deze aan Stichting Timon. Van deze appartementen zijn er 13 bestemd voor jonge moeders en meiden die tijdelijke ondersteuning nodig hebben op weg naar zelfstandigheid. De overige vier appartementen zijn voor senioren die vrijwillig als 'goede buur' optreden. Dit unieke woonconcept in Houten-Zuid wordt gerealiseerd met subsidie van het voormalige ministerie voor Jeugd en Gezin. Het gebouw zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2012 worden opgeleverd. Kwaliteit Habion heeft sinds 2009 als beleid om nieuwe woningen aan het landelijk bekende label WoonKeur te laten voldoen. Daarmee waarborgt Habion voldoende woonkwaliteit en het draagt bij aan positieve beeldvorming bij de huurders. Onderstaande tabel maakt inzichtelijk dat Habion nu 100 woningen in portefeuille heeft die het WoonKeurcertificaat hebben. Twee woongebouwen in aanbouw bevinden zich in de fase van voortoets. Naast WoonKeur hanteert Habion haar eigen labels te weten Habion Comfort, Habion Comfort Plus en Habion Comfort de Luxe. Hiermee brengt Habion differentiatie aan in woningtype, woninggrootte en afwerkingsniveau. Woningen met Woonkeurcertificaat Gemeente Provincie Jaar aanmelding Naam plan Aantal woningen Fase Arnhem Gelderland 2008 Schuytgraaf veld Certificaten Elst Gelderland 2009 Westeraam 2 40 Certificaten Oldebroek Gelderland 2010 De Hullen 35 Certificaten Giesbeek Gelderland 2011 Riesweerd II 4 Certificaten Bouwen, verwerven, slopen en verkopen van zorgvastgoed In 2011 is het aantal eenheden in zorgcomplexen van Habion toegenomen met 57 eenheden tot een totaal van eenheden. Er zijn 14 verzorgingseenheden onttrokken aan de portefeuille en 71 eenheden toegevoegd. Onderstaande tabel geeft per gemeente de afname en toename van zorgeenheden aan. Portefeuille zorgvastgoed Habion Zorgeenheden in eigendom per Nieuwbouw en aankoop Geen 0 Renovatie Putten -14 Sloop Geen 0 14

17 Verkoop Geen 0 Andere bestemming Heino 1 Menaldum 70 Totaal toegevoegd 71 Totaal onttrokken -14 Zorgeenheden in eigendom per Onderhoud van vastgoed Habion kent drie soorten onderhoud: planmatig onderhoud, contractonderhoud en klachtonderhoud. Planmatig onderhoud betreft onderhoudswerkzaamheden op basis van de meerjaren onderhoudsplanning, bijvoorbeeld schilderwerk. Dit wordt ook wel cyclisch onderhoud genoemd. Preventief contractonderhoud betreft jaarlijks terugkerend onderhoud van de technische installaties waarvoor Habion onderhoudscontracten heeft afgesloten. Klachtonderhoud betreft het niet geplande onderhoud op verzoek van de klant. In 2011 heeft Habion in totaal ruim 18,2 miljoen besteed aan het onderhoud van haar woningen en zorgvastgoed. Onderhoudsuitgaven Habion Onderhoud Zelfstandige Zorgeenheden Totaal ( ) woningen ( ) ( ) Planmatig onderhoud Contractonderhoud Klachtonderhoud Brandpreventie Legionellabestrijding Overig onderhoud WTZi onderhoud Totaal Onderhoud van woningen Habion voert jaarlijks werkzaamheden uit om haar woningen op een maatschappelijk aanvaardbaar kwaliteits- en voorzieningenniveau te brengen en te houden. Aan woningonderhoud is in 2011 in totaal circa 5 miljoen uitgegeven. Door de specifieke doelgroep van Habion gaat extra aandacht uit naar brandpreventie en het voorkomen en bestrijden van legionella. In 2011 heeft Habion aan het verbeteren van de brandveiligheid van woningen ,-- besteed. Daar waar risico s aanwezig zijn (in bestaande complexen gebouwd voor 2003) plaatst Habion uit voorzorg rookmelders. Zodra een woning leeg komt, wordt deze onderzocht. Daarnaast letten beheerders van wooncomplexen extra op onveilige situaties en worden waar nodig verbeteringen aangebracht. Habion heeft in ,-- uitgegeven aan preventie en bestrijding van legionella in de wooncomplexen. Jaarlijks worden audits uitgevoerd om de naleving van beheersmaatregelen door zorginstellingen te optimaliseren. Aan overige investeringen die vanuit regelgeving werden gedaan, is circa ,-- besteed. Deze investeringen betreffen maatregelen om te voldoen aan diverse regelgeving zoals de Wet Milieubeheer en Arbowetgeving. Voorbeelden hiervan zijn keuringen van stookinstallaties, veiligheidsvoorzieningen aan liftinstallaties en certificering van brandmeldinstallaties. Habion heeft in WMO voorzieningen gerealiseerd in de woningen. Onderhoud van zorgvastgoed Aan onderhoud van zorgcomplexen is door Habion in 2010 totaal circa 6,3 miljoen uitgegeven. Daarvan wordt 0,6 miljoen gedekt door afspraken met zorgorganisaties die hiervoor een vergoeding ontvangen van de overheid (WTZi regeling). 15

18 In 2011 is aan het verbeteren van de brandveiligheid van zorgcomplexen circa 1,6 miljoen besteed. Gezien de beperkte mobiliteit van een deel van de bewoners van zorgcomplexen, moet de brandveiligheid aan nog strengere eisen voldoen dan bij de woningen van Habion het geval is. In 2011 heeft Habion ,-- uitgegeven aan preventie en bestrijding van legionella in zorgcomplexen. Net als voor brandpreventie geldt ook voor legionellabestrijding dat in zorgcomplexen van Habion de alertheid op legionella van nog groter belang is dan bij de woningen van Habion het geval is. Jaarlijks worden audits uitgevoerd om de naleving van beheersmaatregelen door zorginstellingen te optimaliseren. Aan overige investeringen die vanuit regelgeving werden gedaan in zorgcomplexen, is ,-- besteed. Deze investeringen betreffen maatregelen om te voldoen aan diverse regelgeving zoals de Wet Milieubeheer en Arbowetgeving. Voorbeelden hiervan zijn keuringen van stookinstallaties, veiligheidsvoorzieningen aan liftinstallaties en certificering van brandmeldinstallaties Verbeteren van vastgoed Bij het verbeteren van het vastgoed van Habion gaat het om verbeteren van de woonkwaliteit en duurzaamheid. In 2011 heeft Habion besteed aan het verbeteren van de woningen en het zorgvastgoed. Uitgaven aan verbetering van bezit Verbetering van bezit Woningen zorgeenheden Totaal Woonkwaliteit Duurzaamheid Totaal Verbeteren van woningen Woonkwaliteit Bij het verbeteren van de woonkwaliteit gaat het bij Habion onder andere om het plaatsen van fietsenrekken, scootmobielbergingen, trapliften, deurautomaten en videofooninstallaties en het verbeteren van veiligheid en toegankelijkheid van tuinen en paden. Aan de verbetering van de woonkwaliteit heeft Habion in besteed. Verbeteringen van de woonkwaliteit rekent Habion niet door in de huur van de woningen. Duurzaamheid Met het oog op duurzaamheid en beheersing van energiekosten in de toekomst heeft Habion haar woningen voorzien van een EPA-W label. Zodat Habion kan zien waar maatregelen ter verbetering van het energiegebruik en het milieu moeten worden uitgevoerd. Habion komt qua EPA-score gemiddeld uit op energielabel C. Dat is een redelijk hoge score ten opzichte van de woningvoorraad van corporaties in Nederland. Aan maatregelen ter vermindering van de energiekosten is in besteed. De maatregelen betreffen onder meer het plaatsen van HR-ketels en het aanbrengen van dakisolatie en tochtprofielen. De leaseauto s die voor Habion worden ingezet hebben allemaal het A en B label. Ook op die manier draagt Habion bij aan het beperken van de belasting van het milieu. Verbetering van zorgcomplexen Woonkwaliteit Bij het verbeteren van de woonkwaliteit in zorgcomplexen gaat het, vergelijkbaar met de woningen, onder andere om het plaatsen van deurautomaten en videofooninstallaties en het leggen van antisliptegels in badkamers. Aan de verbetering van de woonkwaliteit van zorgcomplexen heeft Habion in ,-- besteed. Duurzaamheid Habion maakt voor verwarming en koeling bij zorgcomplexen steeds meer gebruik van warmte-koude opslag (WKO). Het systeem maakt gebruik van in de bodem opgeslagen warmte en koude. Met een warmtepomp wordt in de winter energie aan het relatief warme grondwater onttrokken en gebruikt voor het verwarmen van het gebouw. Het gebouw wordt in de zomer koel gehouden met het in de winter 16

19 afgekoelde water. Het gebruik van een WKO-installatie beperkt de CO2-uitstoot aanzienlijk en het gebruik van fossiele brandstoffen neemt af. Het systeem zorgt bovendien voor een extra comfortabel binnenklimaat. In 2009 heeft Habion de eerste WKO-installatie gerealiseerd in Gameren (woonzorgcentrum t Slot). In 2010 werden drie WKO-installaties in gebruik genomen, te weten in Kampen (woonzorgcentrum De Amandelboom), in Oldebroek (woonzorgcentrum De Hullen) en in Hengelo (woonzorgcentrum De Bleijke). In 2011 werkte Habion aan de realisatie van twee WKO-installaties in Gorssel (woonzorgcentrum De Borkel) en in Haulerwijk (woonzorgcentrum Sinnehiem). In nieuwbouwwoningen in Alkmaar (de Alkenhorst) wordt een bijzondere duurzame energie installatie ontwikkeld. Deze installatie werkt per woning en betrekt warmte en koelte uit de buitenlucht. Ook bij het project De Veste in Naarden is na een haalbaarheidsonderzoek besloten tot de realisatie van een WKO installatie. De uitwerking van het ontwerp is eind 2011 gestart. Andere maatregelen ter vermindering van de energiekosten, zoals nieuwe verwarmingsketels en isolatie, zijn voor rekening van de zorgorganisaties. Zoals eerder vermeld kunnen zorgorganisaties voor dit type uitgaven een vergoeding van de overheid aanvragen. 3.3 Verhuur en woningtoewijzing Het merendeel van de woningen verhuurt Habion complexgewijs aan lokale zorgorganisaties. Deze verzorgen de toewijzing en verhuur van woningen en bieden zorg, welzijnsdiensten en service op maat. Op een aantal plaatsen doet de plaatselijke woningcorporatie of een professionele verhuurpartner de verhuur namens Habion. Dit laatste geldt met name voor nieuwe wooncomplexen met een sterk zelfstandig karakter. Woningtoewijzing Het merendeel van de woningen verhuurt Habion complexgewijs aan lokale zorgorganisaties. Deze verzorgen de toewijzing en verhuur van woningen en bieden zorg, welzijnsdiensten en service op maat. Op een aantal plaatsen doet de plaatselijke woningcorporatie of een professionele verhuurpartner de verhuur namens Habion. Dit laatste geldt met name voor nieuwe wooncomplexen met een sterk zelfstandig karakter. Woningtoewijzing Onder invloed van de Europese Unie heeft de Nederlandse overheid regels gesteld aan de toewijzing van sociale huurwoningen (met een huurprijs onder de liberalisatiegrens). Tenminste negentig procent van alle vrijkomende huurwoningen dient te worden toegewezen aan mensen met een inkomen lager dan ,- per jaar. Toewijzingen in verzorgings- en verpleeghuizen zijn vrijgesteld van deze regels. De aanleunwoningen van Habion vallen wel onder de regeling zoals die in het verslagjaar van toepassing was. Onze aanleunwoningen zijn echter grotendeels verhuurd aan zorgorganisaties. Deze zorgpartners wijzen de aanleunwoningen vervolgens toe op basis van een zorgvraag. De zorginstellingen zijn daardoor verhuurder van de woning aan de bewoner. Hoewel Habion formeel niet de verhuurder van de woningen aan de bewoners is, heeft Habion toch de zorginstellingen en lokale verhuurpartners per brief en in het huurdersoverleg over de regeling geïnformeerd en verzocht de inkomensgegevens van nieuwe huurders op te sturen. Helaas hebben niet alle zorgpartners daar op gereageerd. Bijvoorbeeld omdat ze vinden dat de regels niet voor hen gelden of dat niet het inkomenscriterium maar de zorgvraag een rol speelt bij de toewijzing. Nadat een aantal zorgorganisaties na herhaaldelijk verzoek niet of niet in voldoende mate aan dat verzoek hebben voldaan, hebben we ze per aangetekende brief gemaand dit alsnog te doen. Helaas hebben we moeten constateren dat een deel van onze partners weigert aan ons informatieverzoek gehoor te geven. Dit probleem is reeds in een vroeg stadium gemeld bij het ministerie. We menen hiermee alles wat binnen onze mogelijkheden ligt, gedaan te hebben. We gaan ervan uit dat niemand tot het onmogelijke is gehouden. Habion kent geen andere sanctiemogelijkheid dan het opzeggen van de huurovereenkomst met de zorginstelling. Behalve dat opzegging een zwaar middel is, is het ook onmogelijk realiseerbaar binnen één verslagjaar, aangezien de rechtszaak rondom het opzeggen naar verwachting langer duurt. Voor 2012 onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om de feitelijke toewijzing in de toekomst meer inzichtelijk te maken. Vanaf 1 januari 2012 past Habion haar verhuurformule aan, waardoor verhuur van de woningen geleidelijk aan steeds meer via een professionele verhuurorganisatie plaatsvindt in plaats van door de zorgorganisaties zelf. Hiermee 17

20 sorteert Habion voor op de scheiding van wonen en zorg. In de samenwerking met de professionele verhuurorganisaties zijn afspraken opgenomen over de rapportage van de toewijzingen. Bovendien zijn in 2012 de regels iets versoepeld omdat toewijzing van een aanleunwoning op basis van een zorgindicatie gelijk wordt gesteld met de toewijzing in een verzorgingshuis Overigens geven de zorginstellingen aan dat, vanwege de wijzigingen in de regelgeving van het ministerie van VWS, de doorstroming afneemt. Mensen met lagere ZZP s blijven langer in hun aanleunwoning wonen voordat ze doorstromen naar een verzorgingshuis. Habion heeft aan alle zorginstellingen om gegevens gevraagd. Van twaalf zorginstellingen zijn geen gegevens ontvangen. Een groot aantal zorginstellingen heeft onvolledige gegevens opgestuurd. In totaal zijn er 262 woningmutaties geregistreerd. Daarvan zijn 22 woningen (8,4%) toegewezen aan mensen met een inkomen hoger dan De uitkomsten van de inkomenstoetsing met betrekking tot geregistreerde woningmutaties zullen worden opgenomen in de verantwoording aan de toezichthouder in de sector. Wij zullen verslag doen van de hierboven genoemde acties in de toelichting bij deze verantwoording aan de toezichthouder in de sector. Deze verantwoording wordt gecontroleerd door onze accountant. Samenstelling van de woningportefeuille Habion heeft goedkope, betaalbare en dure huurwoningen in haar portefeuille. Het grootste deel van de woningen van Habion is, met een huur tussen circa 350 en 550, betaalbaar. De tabel geeft de verdeling over de drie categorieën van eind 2011 weer. Om de wijzigingen in 2011 inzichtelijk te maken, is ook de verdeling van eind 2010 opgenomen. Aantal woningen per huurklasse Huurklasse aantal 2011 in % aantal 2010 in % Goedkoop (tot en met 361,66) 281 6% 262 6% Betaalbaar (van 361,66 tot en met 554,76) % % Duur (vanaf 554,76 ) % % Totaal % % Huurprijsontwikkeling De maximale huurprijsontwikkeling bij woningcorporaties is de afgelopen jaren van overheidswege gekoppeld aan de inflatie van het voorafgaande jaar. De inflatie in 2010 van 1,3% vormt het uitgangspunt voor de maximale huurstijging per woning voor 2011 van 1,3%. Om markttechnische redenen heeft Habion ervoor gekozen om niet overal de maximaal toegestane huurstijging door te voeren. Daardoor is de in 2011 gerealiseerde gemiddelde huurstijging 0,1% lager en komt uit op 1,2%. Habion heeft in 2011 incidenteel aan nieuwe huurders een hogere huurprijs in rekening gebracht (huurharmonisatie). Dat past binnen het in 2011 ontwikkelde huurharmonisatiebeleid. Concreet betekent dit dat huren bij mutatie worden geharmoniseerd naar de maximaal redelijke huurprijs, tenzij de markthuur in dat gebied lager ligt. 18

Jaarverslag Stichting Habion 2012

Jaarverslag Stichting Habion 2012 Jaarverslag Stichting Habion 2012 Missie Habion Alle kwetsbare senioren een veilig en comfortabel thuis! Inhoudsopgave 1 BESTUURSVERSLAG... 2 1.1 WAT EEN TIJD!... 2 1.2 STRATEGIE... 2 1.3 INTERNE BEHEERSING...

Nadere informatie

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 Governancestructuur WonenBreburg januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestuur 3 2.1 Taak en werkwijze 3 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 4 2.3 Tegenstrijdige belangen

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN De Raad van Commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar verbonden

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN De Raad van Commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar verbonden

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Uitgangspunten 1. Deze profielschets wordt gehanteerd: bij de werving en selectie van nieuwe leden van de Raad van Commissarissen; bij de discussie over de

Nadere informatie

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6 TOEZICHT EN TOETSING 2014 Raad van Commissarissen Stadgenoot Het toezichtskader Het toezichtskader beschrijft op hoofdlijnen het speelveld en de taken van de corporatie en omvat het geheel van spelregels

Nadere informatie

Werken met commissies

Werken met commissies Werken met commissies Inleiding De Raad van Commissarissen van Maasvallei streeft in het kader van good governance naar transparantie en het zo goed mogelijk invullen van haar rol als toezichthouder op

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Habion

Jaarverslag Stichting Habion Jaarverslag Stichting Habion 2013 1 Jaarverslag Stichting Habion 2013 Missie Habion Alle kwetsbare senioren een veilig en comfortabel thuis! Op de voorpagina: Burgemeester Van Ee (zittend in rolstoel)

Nadere informatie

HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR

HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR Inleiding In deze handleiding wordt toegelicht hoe aan de hand van de Governancecode woningcorporaties reglementen voor bestuur en

Nadere informatie

Notitie Pas toe of leg uit

Notitie Pas toe of leg uit Notitie Pas toe of leg uit Deze notitie is vastgesteld in de gezamenlijke vergadering Bestuur en RvT d.d.10 april 2015. Gelijk met de vaststelling van deze notitie is ook de Governancecode Het Grootslag

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM 25 april 2012 pagina 2 Artikel 1 Doelstelling De Auditcommissie maakt onderdeel uit van de Raad van Commissarissen van de Stichting

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Profielschets lid van de raad van commissarissen Stichting Habion

Profielschets lid van de raad van commissarissen Stichting Habion Profielschets lid van de raad van commissarissen Stichting Habion Inleiding Deze notitie bevat globale informatie over Habion en de selectieprocedure. Bij voortzetting van het contact zal zo nodig aanvullende

Nadere informatie

Toezichtsverslag 2011

Toezichtsverslag 2011 Toezichtsverslag 2011 De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor het toezicht op de strategische koers van de organisatie. In dit hoofdstuk legt de Raad van Toezicht van Wovesto verantwoording af over

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Alle senioren een veilig en comfortabel thuis!

Jaarverslag 2010. Alle senioren een veilig en comfortabel thuis! Jaarverslag 2010 Alle senioren een veilig en comfortabel thuis! Jaarverslag 2010 Stichting Habion Inhoudsopgave 1 Bestuursverslag... 2 2 Volkshuisvestingsverslag... 4 2.1 Inleiding... 4 2.2 Kwaliteit van

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie WormerWonen

Reglement Auditcommissie WormerWonen Reglement Auditcommissie WormerWonen Vastgesteld in de Auditcommissie van WormerWonen Ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Toezicht op 29 oktober 2014 14 oktober 2014 1 1. INHOUD 1. Doelstelling

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Profielschets raad van commissarissen

Profielschets raad van commissarissen Profielschets raad van commissarissen 1. Algemeen De raad van commissarissen (rvc) heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

Governancestructuur Patrimonium woonservice

Governancestructuur Patrimonium woonservice Governancestructuur Patrimonium woonservice Patrimonium woonservice onderschrijft de Governancecode voor woningcorporaties. Hieronder verantwoorden wij ons over de toepassing van de code. Per onderdeel

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid Werk in uitvoering Vastgesteld door de Bestuurder op 17-06-2014 Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 26-03-2015 INHOUD INVESTERINGSSTATUUT INLEIDING...

Nadere informatie

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur Appendi 105 Het Nieuwe Instituut Jaarverslag Verantwoording Governance Code Cultuur Toegepast in Principe 1 Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur De organisatie

Nadere informatie

REGLEMENT BESTUUR WOONSTICHTING LEYSTROMEN

REGLEMENT BESTUUR WOONSTICHTING LEYSTROMEN REGLEMENT BESTUUR WOONSTICHTING LEYSTROMEN vastgesteld door de Raad van Toezicht 3 oktober 2012 INHOUDSOPGAVE 1. VASTSTELLING EN REIKWIJDTE REGLEMENT... 3 2. BENOEMING EN ONTSLAG... 3 3. TAKEN EN BEVOEGDHEDEN...

Nadere informatie

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008.

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Bestuursreglement Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Artikel 1 Status en inhoud van het reglement 1. Dit reglement is opgesteld

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Commissarissen

Reglement voor de Raad van Commissarissen Reglement voor de Raad van Commissarissen Artikel 1. Vaststelling en reikwijdte 1.1 Dit Reglement ( het Reglement ) is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen (RvC)

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Profielschets en rooster van aftreden RvC woonvereniging Patrimonium Barendrecht Versie vastgesteld tijdens de RvC-vergadering van 27 september 2012

Profielschets en rooster van aftreden RvC woonvereniging Patrimonium Barendrecht Versie vastgesteld tijdens de RvC-vergadering van 27 september 2012 Profielschets en rooster van aftreden RvC woonvereniging Patrimonium Barendrecht Versie vastgesteld tijdens de RvC-vergadering van 27 september 2012 1. Inleiding Woonvereniging Patrimonium in Barendrecht

Nadere informatie

REMUNERATIERAPPORT over het verslagjaar 2014 Woningbouwvereniging Bergopwaarts te Deurne

REMUNERATIERAPPORT over het verslagjaar 2014 Woningbouwvereniging Bergopwaarts te Deurne REMUNERATIERAPPORT over het verslagjaar 2014 Woningbouwvereniging Bergopwaarts te Deurne Opgesteld door de Remuneratiecommissie van Bergopwaarts en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 31 maart

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR STICHTING VESTIA

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR STICHTING VESTIA REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR STICHTING VESTIA Vastgesteld op 26 juni 2013 Pagina 1 van 8 Algemeen Status en inhoud van het reglement Artikel 1 1. Dit reglement dient ter aanvulling op de regels en voorschriften

Nadere informatie

MEMO HERZIENING WONINGWET

MEMO HERZIENING WONINGWET MEMO HERZIENING WONINGWET Nieuwe corporatiebestel van kracht op 1 juli 2015 Op 17 maart 2015 heeft de Eerste Kamer unaniem ingestemd met de gewijzigde Woningwet 1 die tot doel heeft het functioneren van

Nadere informatie

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel.

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel. Bijlage Code Cultural Goverance: Principes en uitwerkingen Nummer Principe De organen van de culturele instelling zijn verantwoordelijk voor de keuze van het besturingsmodel en de naleving van deze code.

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie. Kennemer Wonen

Reglement Auditcommissie. Kennemer Wonen Reglement Auditcommissie Kennemer Wonen Alkmaar, juni 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding en definities... 3 2. Samenstelling en plaats in de organisatie... 4 3. Vergaderingen... 5 4. Verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

Profielschets. Lid van de Raad van Commissarissen. Stichting Habion

Profielschets. Lid van de Raad van Commissarissen. Stichting Habion Profielschets Lid van de Raad van Commissarissen Stichting Habion Inleiding Deze notitie bevat globale informatie over Habion en de selectieprocedure. Bij voortzetting van het contact zal zo nodig aanvullende

Nadere informatie

HULPINSTRUMENT EVALUATIE GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES (1 juli 2011)

HULPINSTRUMENT EVALUATIE GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES (1 juli 2011) HULPINSTRUMENT EVALUATIE GVERNANCECDE WNINGCRPRATIES (1 juli 2011) Toegepast: Actiepunt: Uit te leggen: Bespreekpunt RvC: Niet van toepassing: I Naleving en handhaving van de code 1. Hoofdlijnen governance

Nadere informatie

Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid

Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid Vastgesteld door bestuurder op d.d. 10-3-2015 Goedgekeurd door Raad van Commissarissen op d.d. 26-03-2015 INHOUD VERBINDINGENSTATUUT 1. INLEIDING... 2 1.1 INTERNE

Nadere informatie

Governancecode. Stichting WoonInvest

Governancecode. Stichting WoonInvest Governancecode Stichting WoonInvest Voorwoord Voor u ligt de Governancecode van Stichting WoonInvest. Deze code is definitief vastgesteld in de vergadering van de Raad van commissarissen van 9 februari

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Samenstelling... 6 4. De voorzitter... 7 5. De secretaris... 7 6.

Nadere informatie

Reglement Raad van Commissarissen Woonbron 2015

Reglement Raad van Commissarissen Woonbron 2015 1. Definities: 1.1. Governancecode: Governancecode Woningcorporaties 2011 1.2. Reglement: Dit reglement, dat is gebaseerd op de artikel 12.4 van de statuten van stichting Woonbron. 12.4 statuten 1.3. Bewonersorganisatie:

Nadere informatie

Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle. 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement

Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle. 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement 1.1 Dit bestuursreglement (reglement) is opgesteld ingevolge artikel 11 lid 1 van de statuten

Nadere informatie

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT INLEIDING Sinds 24 oktober 2011 is het Raad van Toezichtmodel bij de Meerwaarde operationeel. De dagelijkse leiding is vanaf die datum in handen van een eenhoofdig

Nadere informatie

Mooiland & Governance

Mooiland & Governance Mooiland & Governance Een onafhankelijke deskundige Commissie Governancecode Woningcorporaties onder leiding van professor Jaap Winter, eerder lid van de commissie-tabaksblat, heeft begin juni 2006, in

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering;

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering; Code Goed Bestuur DVN vastgesteld in de Ledenraad van 6 oktober 2012 Vooraf DVN heeft een aantal kernwaarden vastgelegd rondom de houding, gedragingen en cultuur van de vereniging DVN. Deze zijn uitgewerkt

Nadere informatie

Reglement. Bestuur SWB

Reglement. Bestuur SWB Reglement Bestuur SWB Raymond Rensen Status: definitief RvC 14-3-2012 Lienden, maart 2012 Reglement Bestuur SWB. Maart 2012 1 INHOUDSOPGAVE 1 Vaststelling en reikwijdte reglement... 3 2 Benoeming en ontslag...

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

Definitief 17 mei 2016

Definitief 17 mei 2016 Reglement Bestuur Mijande Wonen Dit reglement is vastgesteld door de bestuurder van stichting Mijande Wonen op 17 mei 2016. Voorafgaand heeft de Raad van Commissarissen van Mijande Wonen het bestuursbesluit

Nadere informatie

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL 1. Uitgangspunten Deze profielschets is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d. 17 mei 2013

Nadere informatie

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Quickscan Instruerend Bestuur (0 = onbekend; 1 = slecht; 2 = onvoldoende; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = uitstekend) 1.

Nadere informatie

Bestuursreglement Woningbouwvereniging Bergopwaarts

Bestuursreglement Woningbouwvereniging Bergopwaarts Bestuursreglement Woningbouwvereniging Bergopwaarts Besluit directeurbestuurder d.d. 9 november 2010 Instemming Raad van Commissarissen d.d. 7 december 2010 BESTUURSREGLEMENT VAN WONINGBOUWVERENIGING BERGOPWAARTS.

Nadere informatie

De organisatie beschikt over een integriteitscode, leveranciersbeleid, een klokkenluiderregeling en een beleid ongewenste omgangsvormen.

De organisatie beschikt over een integriteitscode, leveranciersbeleid, een klokkenluiderregeling en een beleid ongewenste omgangsvormen. WSL en de Corporate Governancecode 2015 Inleiding Corporate governance houdt in: een goed ondernemingsbestuur. Woningstichting Leusden houdt zich aan de principes uit de Governance Code voor woningcorporaties.

Nadere informatie

Verbeterplan visitatie 2011-2014

Verbeterplan visitatie 2011-2014 Verbeterplan visitatie 2011-2014 Managementafspraken 2011 Hoofddoelen volgend uit visitatieonderzoek 2010 Zes perspectieven en acht hoofddoelen klanten 1. Professionele klanten: Habion onderhoudt voldoende

Nadere informatie

Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs

Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs Inleiding. Vanaf 1 augustus 2011 zijn bij De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal

Nadere informatie

Profielschets Twee leden Raad van Commissarissen Stichting Habion

Profielschets Twee leden Raad van Commissarissen Stichting Habion Profielschets Twee leden Raad van Commissarissen Stichting Habion 1. Inleiding Deze notitie bevat informatie over Habion en de selectieprocedure om te komen tot twee nieuwe leden van de Raad van Commissarissen.

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. Lid Raad van Commissarissen. Idealis. bij. PublicSpirit. mevrouw drs. J. Goudsmit directeur

FUNCTIEPROFIEL. Lid Raad van Commissarissen. Idealis. bij. PublicSpirit. mevrouw drs. J. Goudsmit directeur FUNCTIEPROFIEL Lid Raad van Commissarissen bij Idealis PublicSpirit mevrouw drs. J. Goudsmit directeur april 2014 Organisatie & context Idealis is een woningcorporatie en dé studentenhuisvester voor Wageningen

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera

Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera 1 Uitgangspunten Het toezicht richt zich vooral op het bewaken van de maatschappelijke doelstellingen van de rechtspersoon. Continuïteit bij

Nadere informatie

7.c Kennisgeving door de raad van commissarissen van de voor benoeming voorgedragen

7.c Kennisgeving door de raad van commissarissen van de voor benoeming voorgedragen 1. Opening Agenda voor de algemene vergadering van Koninklijke Ten Cate N.V. te houden op donderdag 17 april 2014 om 14.00 uur in het Polman Stadion, Stadionlaan 1 te Almelo. 2. Mededelingen 3. Jaarverslag

Nadere informatie

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag:

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag: Corporate governance De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur onderschrijven de belangrijkste principes van corporate governance. Goed ondernemingsbestuur is voor Neways een belangrijk uitgangspunt.

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V.

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V. REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V. Definities de Vennootschap de RVC de voorzitter Directie : Bever Holding N.V. : De raad van commissarissen van de vennootschap : De voorzitter

Nadere informatie

VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN

VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN De raad van commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen Casade en de met haar verbonden onderneming

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR WONINGSTICHTING ROCHDALE

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR WONINGSTICHTING ROCHDALE REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR WONINGSTICHTING ROCHDALE 1 Dit reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 19 april 2010 en vastgesteld door de Raad van Bestuur op 26 april 2010. Algemeen Status

Nadere informatie

Governancecode. Woningcorporaties

Governancecode. Woningcorporaties Governancecode Woningcorporaties 2011 1 PRINCIPES EN UITWERKINGEN I. Naleving en handhaving van de code Het bestuur en de raad van toezicht zijn verantwoordelijk voor de inrichting en toepassing van de

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN DE SLEUTELS JUNI 2010

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN DE SLEUTELS JUNI 2010 REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN DE SLEUTELS JUNI 2010 Pagina 1 van 10 Reglement voor de Raad van Commissarissen Dit reglement is vastgesteld door de Raad van Commissarissen van de Sleutels op

Nadere informatie

Hulpinstrument Evaluatie Governancecode Woningcorporaties

Hulpinstrument Evaluatie Governancecode Woningcorporaties Hulpinstrument Evaluatie Governancecode Woningcorporaties (juli 2011) Colofon Hulpinstrument Evaluatie Governancecode Woningcorporaties (juli 2011) Toegepast: Actiepunt: Uit te leggen: Bespreekpunt RvC:

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

Vastgesteld op 1 februari 2012. Reglement Raad van Commissarissen

Vastgesteld op 1 februari 2012. Reglement Raad van Commissarissen Vastgesteld op 1 februari 2012 Reglement Raad van Commissarissen Area Artikel 1 Doel en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is, het bestuur gehoord hebbende, vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering

Nadere informatie

Bestuursreglement. Woonwenz

Bestuursreglement. Woonwenz Bestuursreglement Woonwenz 25 april 2014 Inhoudsopgave Artikel 1. Vaststelling en reikwijdte reglement... 1 Artikel 2. Taak en werkwijze bestuur... 1 Artikel 3. Benoeming, ontslag, schorsing en de beoordeling...

Nadere informatie

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides Profielschets 4 leden Raad van Commissarissen Provides ERLY the consulting company Opdrachtgever: Provides Datum: april 2015 De Raad De Raad van Commissarissen (RvC) van Provides heeft tot taak toezicht

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING ARTIKEL 1 DEFINITIES In dit reglement wordt verstaan onder: - Bestuur : het bestuur van de Stichting, zijnde het orgaan dat de dagelijkse en algemene leiding

Nadere informatie

September 2010 REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT UNIVERSITEIT UTRECHT

September 2010 REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT UNIVERSITEIT UTRECHT REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT UNIVERSITEIT UTRECHT De cursief gedrukte tekst is overgenomen uit de relevante wetgeving. Artikel 1 Inleiding 1. Dit reglement heeft betrekking op de Raad van Toezicht (de Raad

Nadere informatie

NB: De agendapunten 4, 6, 8a, 8b, 9, 11, 12, 13, 14 en 15 zullen ter stemming worden gebracht.

NB: De agendapunten 4, 6, 8a, 8b, 9, 11, 12, 13, 14 en 15 zullen ter stemming worden gebracht. Beter Bed Holding N.V. Agenda Algemene Vergadering van Aandeelhouders op donderdag, 28 april 2011 om 12.30 uur bij IBN Vergadercentrum, Hockeyweg 5, 5405 NC Uden 1. Opening. 2. Bespreking jaarverslag 2010.

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING AMERPOORT

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING AMERPOORT REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING AMERPOORT 1. Taken en verantwoordelijkheden De Raad van Toezicht houdt ondermeer toezicht op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken

Nadere informatie

Stichting Portaal. Toezichtskader. Vastgesteld door het bestuur: 16 december 2013

Stichting Portaal. Toezichtskader. Vastgesteld door het bestuur: 16 december 2013 Stichting Portaal Toezichtskader Vastgesteld door het bestuur: 16 december 2013 Goedgekeurd door de raad van commissarissen: 16 december 2013 Inhoudsopgave Inleiding... 4 I Naleving en handhaving van de

Nadere informatie

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur Informatieprotocol Datum: 27 april 2010 Aan: Raad van toezicht Van: Raad van bestuur Kenmerk: II-1.1/10.78.1n 1. Inleiding De RvT en de RvB van de St. Anna Zorggroep achten het van belang dat de RvT tijdig

Nadere informatie

S a t de d Ad A vi v es BV B V Kw K al a ite t i e t tva v n n same m nl n eve v n

S a t de d Ad A vi v es BV B V Kw K al a ite t i e t tva v n n same m nl n eve v n Directie Reglement Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Artikel 1. Structuur 1. De directie is belast met de dagelijkse leiding van de W&MD-onderneming en de door het bestuur aan de directie gedelegeerde

Nadere informatie

GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES

GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES Juli 2011 1 GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES PRINCIPES EN UITWERKINGEN I. Naleving en handhaving van de code Het bestuur 1 en de raad van commissarissen 2 zijn verantwoordelijk

Nadere informatie

Compliance- verklaring

Compliance- verklaring Compliance- verklaring 23 januari 2013 1 van 6 Inleiding Spaarnelanden en de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners Spaarnelanden wenst haar governance in lijn te brengen met de laatste inzichten op

Nadere informatie

Reglement raad van commissarissen stichting Habion

Reglement raad van commissarissen stichting Habion 1 Reglement raad van commissarissen stichting Habion Het Reglement van de raad van commissarissen van Habion is mede gebaseerd op de Governance Code Woningcorporaties. Als uitgangspunt heeft de raad van

Nadere informatie

Governancestructuur. AlleeWonen

Governancestructuur. AlleeWonen Governancestructuur AlleeWonen 25 februari 2010, Geactualiseerd februari 2011 Inhoud 1. Inleiding 1 2. Raad van Bestuur 2 2.1 Taak en werkwijze 2 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 2 2.3 Tegenstrijdige

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen 1 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Vaststelling reglement 3 Artikel 3 Taak van de auditcommissie 3 Artikel 4 Samenstelling, deskundigheid

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN Reglement Raad van Toezicht Stichting Hogeschool Leiden ALGEMEEN Artikel 1. Algemene bepalingen 1. Dit reglement is het Huishoudelijk Reglement van de Raad van Toezicht, bedoeld in artikel 15 van de Statuten

Nadere informatie

3. Samenstelling van de Raad van Commissarissen

3. Samenstelling van de Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Stichting Tablis Wonen Vastgesteld op 24 maart 2014 1. Algemeen De Raad van Commissarissen (RvC) heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene

Nadere informatie

Governancestructuur Wooncompagnie

Governancestructuur Wooncompagnie Governancestructuur Wooncompagnie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Principes en uitwerking Wooncompagnie 3 1 1 Inleiding Wooncompagnie onderschrijft het belang van een deugdelijk ondernemingsbestuur, waaronder

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

KENNISBANK - ORGANISATIE

KENNISBANK - ORGANISATIE KENNISBANK - ORGANISATIE MODEL DIRECTIEREGLEMENT STICHTING MEER DAN VOETBAL Samenvatting Het bestuur stelt een profiel voor de directie op, waarin de omvang van de directie en de vereiste kwaliteiten van

Nadere informatie

Governancecode De Goede Woning 2012

Governancecode De Goede Woning 2012 Governancecode De Goede Woning 2012 I. Naleving en handhaving van de code Het bestuur en de raad van commissarissen zijn verantwoordelijk voor de inrichting en toepassing van de governance van de woningcorporatie

Nadere informatie

AGENDA. 1. Opening en mededelingen.

AGENDA. 1. Opening en mededelingen. AGENDA Voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Macintosh Retail Group N.V., te houden op donderdag 30 april 2015 om 14.00 uur in het Novotel, Europaboulevard 10 te Amsterdam 1. Opening

Nadere informatie

REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT

REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT 1. Taken en verantwoordelijkheden 1. Ingevolge de statuten bestuurt de Raad van Bestuur de Stichting onder toezicht van de Raad van Toezicht.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Mooiland

Profielschets Raad van Commissarissen Mooiland 11 november 2015 Profielschets Raad van Commissarissen Mooiland 1. Algemeen Uitgangspunt voor de bezetting van de Raad van Commissarissen is dat deze bestaat uit leden met specialistische kennis, maar

Nadere informatie

Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties. Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders

Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties. Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties Het programmamanagement

Nadere informatie

af over het gevoerde beleid en de door de Raad van Bestuur in dat kader verrichte werkzaamheden.

af over het gevoerde beleid en de door de Raad van Bestuur in dat kader verrichte werkzaamheden. sdw REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR DEFINITIES Cliëntenraad: het door de stichting ingestelde orgaan dat binnen de doelstellingen van de stichting in het bijzonder de gemeenschappelijke belangen van de cliënten

Nadere informatie

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014 Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 PROFIEL RAAD VAN COMMISSARISSEN 1. Kerntaken van de raad van commissarissen

Nadere informatie

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van stichting ACTIUM op 12 september 2011.

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van stichting ACTIUM op 12 september 2011. Reglement voor de raad van commissarissen Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van stichting ACTIUM op 12 september 2011. Artikel 1 Status en inhoud van het reglement 1. Dit reglement

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0705 Veenendaalse Woningstichting t.a.v. het bestuur Postbus 168 3900 AD VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur,

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie