Hoe verloopt de levensloop?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe verloopt de levensloop?"

Transcriptie

1 Amsterdam, augustus 2005 Onderzoek in opdracht van SNS-Reaal Hoe verloopt de levensloop? Update literatuuronderzoek naar de nieuwe levensloopregeling Eindrapport Inge Groot Jaap Anne Korteweg

2 De wetenschap dat het goed is SEO Economisch Onderzoek doet onafhankelijk toegepast economisch onderzoek in opdracht van overheid en bedrijfsleven. Ons onderzoek helpt onze opdrachtgevers bij het nemen van beslissingen. SEO Economisch Onderzoek is gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam. Dat geeft ons zicht op de nieuwste wetenschappelijke methoden. We hebben geen winstoogmerk en investeren continu in het intellectueel kapitaal van de medewerkers via promotietrajecten, het uitbrengen van wetenschappelijke publicaties, kennisnetwerken en congresbezoek. SEO-rapport nr. 832 ISBN Copyright 2005 SEO Economisch Onderzoek, Amsterdam. Alle rechten voorbehouden. Het is geoorloofd gegevens uit dit rapport te gebruiken in artikelen en dergelijke, mits daarbij de bron duidelijk en nauwkeurig wordt vermeld.

3 Inhoudsopgave Conclusies...I 1 Inleiding De levensloopmarkt De vraagkant van de levensloopmarkt Omvang van de markt Hoe ontwikkelt zich de concurrentiestrijd met spaarloon? Wat wordt er in de CAO afgesproken over de levensloopregeling? Gaan de werkgevers bijdragen leveren aan de levensloopregeling? De aanbodkant van de levensloopmarkt Wie gaan het aanbieden? Wat gaan ze aanbieden? Conclusie Geraadpleegde literatuur...9

4

5 HOE VERLOOPT DE LEVENSLOOP? I Conclusies De verwachting van de regering is dat de markt voor de levensloop in beginsel een omvang zal hebben van ongeveer 2 miljard euro. Beperkende factoren bij de haalbaarheid hiervan zullen nog steeds de concurrentie met het spaarloon zijn, maar ook de (niet) gemaakte afspraken in CAO s en de eventueel daaruit voortvloeiende werkgeversbijdrage. In de recente CAO-onderhandelingen kreeg de levensloopregeling relatief weinig aandacht. Een werkgeversbijdrage wordt dan ook nauwelijks gegeven. Desondanks wordt er veel verwacht van de levensloopregeling en zodoende zijn bijna alle banken, verzekeraars en pensioenfondsen bezig met het ontwikkelen hun levensloopproduct(en).

6

7 HOE VERLOOPT DE LEVENSLOOP? 1 1 Inleiding Als het aan het kabinet ligt, wordt op 1 januari 2006 de levensloopregeling geïntroduceerd. De levensloopregeling vervangt dan de verlofspaarregeling, een regeling waarmee werknemers momenteel kunnen sparen voor (langdurig) verlof. De verlofspaarregeling diende als basis voor de levensloopregeling. Tegelijkertijd met de beoogde introductie van de levensloopregeling vervallen de fiscale faciliteiten voor VUT/Prepensioen. Ook moeten mensen vanaf 1 januari 2006 kiezen of zij enerzijds gebruik maken van de levensloopregeling of anderzijds van de spaarloonregeling. Uitvoerders (pensioenfondsen, banken en verzekeraars), werkgevers en vakbonden hopen op een latere invoering van de levensloopregeling. De uitvoerders hebben aangegeven dat invoering op 1 januari 2006 praktisch bijna niet haalbaar is. Aangezien het technisch ingewikkelde producten zijn, kost een goede invoering meer tijd. Als reactie hierop zal de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in september 2005 bekijken of de invoering van de nieuwe regeling haalbaar is per 1 januari 2006 of dat deze zal worden uitgesteld. Eind 2004 heeft SEO Economisch Onderzoek in opdracht van Reaal een literatuurstudie uitgevoerd naar de nieuwe levensloopregeling. De resultaten van dat onderzoek zijn samengevat in het rapport Hoe gaat de levensloop lopen?. De volgende onderzoeksvragen stonden destijds centraal: Hebben werknemers behoefte aan een levensloopregeling? Op welke momenten in de levensloop zullen de werknemers hun spaarpotje inzetten? Hoe ziet de levensloopregeling er idealiter uit volgens werknemers? Wat willen de werkgevers? Gaan mensen hun prepensioentegoeden inzetten voor de levensloopregeling? Uit dit onderzoek bleek dat deze vragen met de toen beschikbare informatie niet allemaal konden worden beantwoord. De uiteindelijke behoefte aan en het gebruik van de levensloopregeling is afhankelijk van antwoorden op de volgende vragen: Hoe ontwikkelt zich de concurrentiestrijd met spaarloon? Wat wordt er in de CAO afgesproken over de levensloopregeling? Gaan de werkgevers bijdragen leveren aan de levensloopregeling? Het afgelopen half jaar is er nieuwe informatie beschikbaar gekomen. In de eerste CAO s zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt over de levensloopregeling. Daardoor kunnen de onderzoeksvragen nu beter worden beantwoord. SNS-Reaal heeft daarom aan SEO Economisch Onderzoek gevraagd om een update te maken van het rapport Hoe gaat de levensloop lopen? op basis van nieuw verschenen literatuur en nieuw verkregen inzichten. Het onderliggende rapport beschrijft dit vervolgonderzoek.

8

9 HOE VERLOOPT DE LEVENSLOOP? 3 2 De levensloopmarkt 2.1 De vraagkant van de levensloopmarkt Omvang van de markt In het rapport Hoe gaat de levensloop lopen? is beschreven dat de regering verwacht dat in ,9 miljoen mensen gebruik zullen gaan maken van de levensloopregeling. Dit aantal zal naar haar verwachting oplopen tot 3 miljoen in Het kabinet verwacht dat de gebruikers jaarlijks gemiddeld ruim 1000 euro zullen inleggen. De markt voor de levensloop zal dus naar de verwachting van het kabinet in beginsel ongeveer 2 miljard euro zijn. 1 Andere partijen hebben ook zo hun visie op de grootte van de levensloopmarkt. Zo verwacht AEGON een markt van ongeveer 2,5 miljard euro (uitgaande van 10% van een theoretische omvang van 24 miljard euro). 2 Binnen de sector zorg en welzijn verwacht PGGM dat de levensloopmarkt over zeven jaar een omvang zal hebben 4,5 miljard euro. PGGM hoopt over zeven jaar 2 miljard aan levensloopgelden te beheren (indien er ieder jaar even veel zou worden gestort, dan zou de jaarlijkse levensloopmarkt voor de zorg ongeveer 0,7 miljard euro bedragen). 3 Uit een onderzoek van Interpolis blijkt dat slechts 3 procent van de werknemers zeker gebruik zal maken van de levensloopregeling en 23 procent waarschijnlijk; over de hoogte van het in te leggen bedrag wordt niet gesproken. 4 De precieze omvang van de markt hangt af van het antwoord op de volgende vragen: Hoe ontwikkelt zich de concurrentiestrijd met spaarloon? Wat wordt er in de CAO afgesproken over de levensloopregeling? Gaan de werkgevers bijdragen leveren aan de levensloopregeling? In de volgende paragrafen zullen we proberen een antwoord te geven op deze vragen Hoe ontwikkelt zich de concurrentiestrijd met spaarloon? Werknemers kunnen niet gelijktijdig deelnemen aan de levensloopregeling en de spaarloonregeling (zie kader voor verschillen tussen beide regelingen). Jaarlijks moeten zij kiezen aan welke regeling zij deelnemen. Hoe de concurrentiestrijd tussen de levensloopregeling en het spaarloon zich gaat ontwikkelen is onduidelijk. De concurrentiestrijd is overigens niet voor iedere werknemer relevant. Het gebruik van de spaarloonregeling is in tegenstelling tot de levensloopregeling geen wettelijk recht. In CAO s hebben werknemers en werkgevers afspraken gemaakt over het eventuele gebruik van de spaarloonregelingen. Uit onderzoek van SEO/AIAS uit 2002 blijkt dat ruim driekwart van de mensen een spaarloonregeling krijgt aangeboden. 1 Kamerstukken II 2003/04, Beleggers Belangen, Kempen & Co: AEGON en Fortis3 juni 2005, p Trouw, PGGM gaat concurreren met banken, 8 juli Volkskrant, Spitsuurgezin heeft niets aan levensloopregeling, 6 mei 2005, p6.

10 4 HOOFDSTUK 2 Ongeveer 80% maakt daar ook daadwerkelijk gebruik van. 5 Volgens het CBS had in 2003 ongeveer 40% van de werknemers een spaarloonregeling. Uit de cijfers blijkt verder dat er grote verschillen bestaan in het gebruik tussen verschillende sectoren; zo heeft in de horeca slechts 13% een spaarloonregeling, terwijl bij energie- en waterleidingbedrijven 74% een spaarloonregeling heeft. Ook verschilt het gebruik sterk tussen deeltijd- en voltijds werknemers. Het gemiddelde spaarbedrag was 96% van het maximum. 6 Onze verwachting is dat (een groot deel van) de mensen die nu wel de mogelijkheid hebben om te sparen met de spaarloonregeling maar dit niet doen ook geen gebruik zullen gaan maken van de levenslooprekening. Zij kunnen naar alle waarschijnlijkheid het geldbedrag niet missen. Verschillen tussen de spaarloonregeling en de levensloopregeling 78 De levensloopregeling biedt een wettelijk recht om aan deel te nemen, terwijl deelname aan de spaarloonregeling afhankelijk is van het arbeidscontract en / of de geldende CAO. Het maximale spaarbedrag van de spaarloonregeling is gefixeerd op 613 euro per jaar, ongeacht de hoogte van het salaris. In de levensloopregeling kan per jaar 12% van het brutosalaris worden gespaard. Stijgt het salaris, dan stijgt dus ook het maximale spaarbedrag. Het opgebouwde kapitaal in de levensloopregeling is vrijgesteld van de vermogens-rendementsheffing. Het spaarbedrag van de spaarloonregeling is dit gedurende de geblokkeerde periode ook. Echter, na de geblokkeerde periode is over het spaartegoed 1,2% vermogensrendementsheffing verschuldigd. Het opgebouwde kapitaal van de levensloopregeling kan alleen worden aangewend ter financiering van een verlofperiode. Over het opgebouwde spaartegoed van de spaarloonregeling kan, na de geblokkeerde periode van vier jaar, geheel vrij worden beschikt. Over het spaarloonbedrag hoeft geen belasting betaald te worden (belastingafstel). Over de inleg in levensloop hoeft ook geen belasting te worden betaald. Maar bij uitkering van levensloop moet er wel over een deel van de uitkering belasting betaald worden (deels belastingafstel en deels belastinguitstel). Per jaar dat er is ingelegd in de levensloopregeling hoeft er 183,- minder belasting te worden betaald. Deze 183,- wordt jaarlijks aangepast aan de inflatie (geïndexeerd). Het spaarloonbedrag is bevroren ( 613,- per jaar). De heffingskorting van de levensloopregeling ( 183,-) wordt jaarlijks aangepast aan de inflatie. Werknemers zullen bij de keuze tussen levensloop en spaarloon een individuele afweging maken welke regeling het beste voor hen uitpakt en wat ze kunnen missen. Volgens Fortis is, zolang de spaarloonregeling blijft bestaan, deelname aan de spaarloonregeling in combinatie met sparen in box 3 voor de meeste mensen voordeliger óf ongeveer even voordelig als de levensloopregeling. Voor werknemers die 52% belasting betalen, kan de levensloopregeling in de toekomst belastingvoordeel opleveren. Zij kunnen het gespaarde bedrag in de toekomst wellicht in een 5 J.A.C. Korteweg, K.G. Tijdens en J.M. de Winter, Keuzemogelijkheden in CAO s, OSA-rapport A202, december Het Financieele Dagblad, Loon en sparen, 31 maart (bekeken op 3 augustus 2005). 8 Het sparen van geld op een gewone (internet)spaarrekening of het beleggen van geld in groene of ethische fondsen wordt buiten deze vergelijking gelaten. Dit wil echter niet zeggen dat dit in sommige gevallen ook niet gunstiger kan zijn dan de levensloopregeling.

11 DE LEVENSLOOPMARKT 5 lagere belastingschijf ontvangen. 9 Volgens PGGM is levensloop juist fiscaal aantrekkelijker dan spaarloon, omdat in de nieuwe opzet belastingvrij kan worden gespaard. 10 Ons inziens wordt de levensloopregeling aantrekkelijker naarmate iemand meer kan inleggen in de regeling. De voorkeur van werkgevers wordt beïnvloed door twee aspecten. Enerzijds zijn de administratieve lasten voor de werkgever bij de levensloopregeling hoger dan bij de spaarloonregeling. Werknemers kunnen immers zelf een keuze maken voor de levensloopaanbieder, dit in tegenstelling tot bij de spaarloonregeling. Ook de mogelijke variatie in de te sparen bedragen en het eventueel verzilveren van bovenwettelijke dagen voor de levensloopregeling zal voor extra administratieve lasten zorgen. Daarbij komt dat de regeling voor iedere werknemer apart op papier moet worden gezet. Anderzijds is de levensloopregeling voor de werkgever 10% goedkoper dan de spaarloonregeling. De eindheffing voor spaarloon voor de werkgever is in 2005 verhoogd naar 25%, terwijl in de levensloopregeling de premies voor de werknemersverzekeringen 15% bedragen. Over het door de werknemer ingelegde bedrag in de spaarloon- cq levensloopregeling betaalt de werkgever respectievelijk 25% en 15% werkgeverslasten. Een werkgever zou dus op basis van deze lasten indifferent zijn tussen beide regelingen als een werknemer of een maximale inleg heeft van 613 in de spaarloonregeling of 1021,60 inlegt in de levensloopregeling (in beide gevallen 153,24 aan werkgeverslasten). Ten slotte is het besluit van het kabinet om de spaarloontegoeden van alle deelnemers per 1 september 2005 te deblokkeren van invloed op de concurrentiestrijd. Het eigenlijke doel van deze regeling is het stimuleren van de Nederlandse economie door meer consumptie met het spaarloon. Echter wordt er door verschillende partijen ook gesuggereerd om de vrij te komen tegoeden te storten op een levenslooprekening. De besluiten om het maximaal te sparen spaarloonbedrag te bevriezen op 613 euro per jaar en het fiscaal minder aantrekkelijk te maken voor werkgevers werken ook in het voordeel van de levensloopregeling Wat wordt er in de CAO afgesproken over de levensloopregeling? In CAO-onderhandelingen komen doorgaans drie onderwerpen over de levensloopregeling aan de orde: het recht om verlof op te nemen 11 ; de keuze voor de uitvoerder van de regeling; de werkgeversbijdrage aan de regeling. Het FNV is in eerste instantie de CAO-onderhandelingen ingegaan met de intentie om de werkgevers een deel mee te laten te betalen aan de levensloopregeling. Verder wilde ze zich inzetten voor het recht om verlof op te nemen. Ook de keuze van de aanbieder van de regeling is een punt van bespreking tijdens de onderhandelingen; FNV is van mening dat het onderbrengen bij een pensioenfonds het meeste voordelen biedt voornamelijk doordat het dan collectief 9 (bekeken op 3 augustus 2005). 10 NRC Handelsblad, PGGM gaat concurreren met banken, 8 juli In de levensloopregeling is het recht om te sparen opgenomen; het recht om verlof op te nemen is echter beperkt gebleven tot de reeds bestaande wettelijke regelingen als ouderschapsverlof of palliatief verlof (stervensbegeleiding).

12 6 HOOFDSTUK 2 geregeld kan worden. 12 Ook het CNV is van mening dat het een zo collectief mogelijke regeling moet worden 13 en dat werkgevers een bepaalde bijdrage moeten leveren. 14 Voor de vakbonden geldt echter dat reparatie van het prepensioen, doorbetaling van loon in het tweede ziektejaar en kinderopvang aanmerkelijk belangrijker wordt gevonden dan een goede invulling van de levensloopregeling. Afspraken over de levensloopregeling komen wel in de volgende CAOonderhandelingen, is de heersende gedachte. 15 In nieuwe CAO s komt de levensloopregeling derhalve mondjesmaat aan de orde, aldus Jetty Becking van vakcentrale FNV. 16 Het afgelopen halfjaar zijn er vele CAO-onderhandelingen geweest. In veel van de nieuw afgesproken CAO s zijn desalniettemin afspraken opgenomen over de levensloopregeling. In de volgende tabel zijn de uitkomsten van de verschillende CAO-onderhandelingen weergegeven. Welke CAO?* Wat is er afgesproken? Dakbedekkers (6.000) Levensloopregeling voor vroegpensioen. Shell (10.000) Eenmalig bedrag van 600 euro bruto voor levensloopregeling. Akzo Nobel (10.000) VUT vervangen door levensloopregeling. Storting uit tegoeden oude vroegpensioenregeling en 1% door werkgever. Corus (15.000) Levensloopregeling naast pensionleeftijd van 62 jaar. Schilders (35.000) Levensloopregeling naast pensioenleeftijd van 61 jaar en 4 maanden. ING (35.000) Bijdrage van 3,5% van de loonsom. Rabo (40.000) 0,3% van jaarsalaris in de vorm van persoonlijk budget, bijv. voor levensloop. Grafimedia (50.000) Levensloopregeling Bouw ( ) Levensloop naast pensioenleeftijd van 62,1 jaar. Werkgeversbijdrage 1% in ruil voor 2 dagen. Niet meedoen betekent uitsluiting van vroegpensioenregeling. Metaal ( ) Levensloopregeling, sparen voor max 2 jaar direct voorafgaand aan pensioen. Overheid (1 mln) Levensloop voor vroegpensioen. * tussen haakjes het aantal werknemers dat onder de betreffende CAO valt. In het rapport Hoe gaat de levensloop lopen? kwam naar voren dat indien de werknemers deel gaan nemen aan een levensloopregeling, zij dit in de meeste gevallen zullen gebruiken om eerder te kunnen stoppen met werken. Dit beeld is de afgelopen maanden niet veranderd. In een groot aantal van bovenstaande CAO s wordt de levensloopregeling expliciet genoemd als reparatiemogelijkheid voor het prepensioen Gaan de werkgevers bijdragen leveren aan de levensloopregeling? Uit een onderzoek van Towers Perrin blijkt dat driekwart van de ondervraagde ondernemingen niet van plan is bij te gaan dragen aan de levensloopregeling van haar medewerkers. Compensatie voor het wegvallen van het prepensioen is in ruim 70 procent de reden om wel mee te betalen aan de levensloopregeling. Voor meer dan de helft van de werkgevers die mee willen betalen is 2 12 Toespraak Agnes Jongerius (FNV) in Maastricht, 28 april Trouw, Eindelijk CAO voor de bouw, 26 april Trouw, Werkgevers welzijnssector willen nog niet meebetalen, 12 april Samenvatting van telefonisch gesprek met beleidsmedewerker CNV vakcentrale. 16 Volkskrant, Spitsuurgezin heeft niets aan levensloopregeling, 6 mei 2005, p6.

13 DE LEVENSLOOPMARKT 7 procent van de loonsom het maximale bedrag. 17 De aan VNO-NCW gelieerde werkgeversvereniging AWVN, die betrokken is bij het afsluiten van meer dan 500 CAO s, pleit voor meer aandacht voor een levensloopregeling, ten koste van de spaarloonregeling. 18 MKB- Nederland en LTO-Nederland weigeren juist mee te werken aan de nieuwe levensloopregeling omdat de werkgeverskoepels vinden dat de regeling in kleinere bedrijven niet werkbaar is. 19 In de CAO-onderhandelingen is ook geregeld een eventuele bijdrage van de werkgevers ter sprake gekomen. Uit de vorige paragraaf bleek echter dat de werkgeversbijdragen als die er al zijn gering blijven. 2.2 De aanbodkant van de levensloopmarkt Wie gaan het aanbieden? Banken, verzekeraars en pensioenfondsen mogen levensloopproducten aanbieden. De grote pensioenfondsen ABP en PGGM gaan individuele spaar- en beleggingsproducten aanbieden. APB zal dat in beginsel alleen aanbieden aan ambtenaren via Loyalis, waarin het ABP een minderheidsbelang heeft. PGGM gaat haar producten aanbieden via haar dochter Careon. Pensioenuitvoerder Cordares (voornamelijk bouwsector) is eveneens van plan om vanaf 1 januari een levensloopregeling aan te bieden. De precieze invulling van de producten is nog niet bekend. 20 Pensioenfonds SFB gaat de regeling uitvoeren voor de bouwsector. 21 Naast de pensioenfondsen zijn ook de banken en verzekeraars bezig met de levensloopregeling. In paragraaf werd beschreven dat Aegon de levensloopmarkt inschat op 2,5 miljard euro. Aegon is dan ook al bezig met het in de markt zetten van een LevensloopRekening, een individuele spaar- en beleggingsrekening. 22 Aegon is niet de enige financiële instelling die zich er mee bezig houdt; bij bijna alle andere banken en verzekeraars is op de website een vraag & antwoord -categorie gewijd aan de levensloopregeling Wat gaan ze aanbieden? Binnen de verlofspaarregeling kunnen alleen bankproducten worden aangeboden. Met de levensloopregeling kunnen ook verzekeraars als aanbieder van een levensloopregeling optreden. Daardoor kunnen zowel levenslooprekeningen als levensloopverzekeringen op de markt verschijnen. Deze toevoeging geeft meer keuzemogelijkheden voor werknemers. Bovendien doet de toevoeging van verzekeraars als aanbieder van de levensloopregeling recht aan het mogelijk maken van eerlijke concurrentie tussen verschillende soorten financiële instellingen en producten Towers Perrin, VUT, prepensioen en levensloop: er is nog genoeg te doen!, juni Het Financieele Dagblad, Werkgevers zinnen op afbouw en spaarloon, 20 januari Telegraaf, Werkgevers willen af van spaarloon, 21 januari Het Financieele Dagblad, ABP volgt PGGM met levensloop, 18 juli Trouw, Eindelijk CAO voor de bouw, 26 april (bekeken op 18 augustus 2005). 23 Ministerie van Financiën, Memorie van Toelichting Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling.

14 8 HOOFDSTUK 2 Net als bij de bedrijfsspaarregeling wordt de levensloopregeling een geblokkeerde bankrekening. De tegoeden op deze bankrekening mogen alleen bestaan uit levenslooploon; er mogen geen additionele stortingen plaatsvinden. Tevens is bepaald dat de gelden van de rekening slechts bij een gezamenlijk verzoek van de werkgever en de werknemer bij verlof worden overgemaakt aan de werkgever. Naast de levenslooprekening is een levensloopverzekering mogelijk. Algemene regel is dat een verzekering moet voldoen aan het criterium voordeel bij leven dan wel bij overlijden. 24 De levensloopverzekering zal veelal een levensverzekering zijn. Het risico-element is dan het risico van vroegtijdig overlijden. Het is aan de verzekeraar om (binnen het wettelijk kader van de levensloopregeling) de precieze inhoud van de verzekering te bepalen, waarna de werknemer daarvoor al dan niet kan kiezen. In de overeenkomst tussen de werknemer en de verzekeraar moet bepaald worden onder welke voorwaarden gebruik kan worden gemaakt van de voorziening in de levensloopverzekering. Voor wat betreft mee te verzekeren risico s geldt een beperking. Grofweg kun je stellen dat de levensverzekering wordt beperkt tot het niveau van een bancair product; als overlijdensdekking mag meeverzekerd worden een dekking ter grootte van (maximaal) 90% van de tot dan opgebouwde poliswaarde; premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid mag niet worden meeverzekerd Conclusie De verwachting van de regering is dat de markt voor de levensloop in beginsel een omvang zal hebben van ongeveer 2 miljard euro, uitgaande van 1,9 miljoen werknemers met een gemiddelde inleg van ruim 1000 euro. Het uiteindelijke gebruik van de levensloopregeling hangt af van de concurrentiestrijd met de spaarloonregeling en de uitkomsten van CAO-overleggen. Momenteel zijn er nog maar weinig CAO s gesloten waar heel concrete afspraken worden gemaakt over de levensloopregeling. De levensloopregeling is (voorlopig) een ondergeschoven kindje. Wel is aangegeven door de vakbonden dat er de komende tijd meer aandacht voor de levensloopregeling komt. Indien er bij de CAO-onderhandelingen meer aandacht aan wordt gegeven zal dit naar alle waarschijnlijkheid ook leiden tot meer afspraken over een werkgeversbijdrage. Dit geeft een positieve impuls aan de levensloopmarkt. Net als de regering verwachten ook andere partijen dat de markt de komende jaren aanzienlijk zal groeien. Er wordt veel verwacht van de levensloopregeling en zodoende zijn bijna alle banken, verzekeraars en pensioenfondsen al bezig met het ontwikkelen hun levensloopproduct(en). 24 Weekblad Fiscaal Recht 6632, 21 juli 2005, p Verzekeringsblad, nummer 11, 2 juni 2005, p

15 HOE VERLOOPT DE LEVENSLOOP? 9 3 Geraadpleegde literatuur Beleggers Belangen, Kempen & Co: AEGON en Fortis3 juni 2005, p Het Financieele Dagblad, Werkgevers zinnen op afbouw en spaarloon, 20 januari Het Financieele Dagblad, Loon en sparen, 31 maart Het Financieele Dagblad, ABP volgt PGGM met levensloop, 18 juli Jongerius, Agnes (FNV), Toespraak in Maastricht, 28 april Korteweg, J.A.C., K.G. Tijdens en J.M. de Winter, Keuzemogelijkheden in CAO s, OSA-rapport A202, december Ministerie van Financiën, Memorie van Toelichting Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling. NRC Handelsblad, PGGM gaat concurreren met banken, 8 juli Telegraaf, Werkgevers willen af van spaarloon, 21 januari Towers Perrin, VUT, prepensioen en levensloop: er is nog genoeg te doen!, juni Trouw, Werkgevers welzijnssector willen nog niet meebetalen, 12 april Trouw, Eindelijk CAO voor de bouw, 26 april Trouw, PGGM gaat concurreren met banken, 8 juli Tweede Kamer, Kamerstukken II 2003/04, 29760brief Minister SZW en Staatssecretaris van Financiën, 23 november Verzekeringsblad, nummer 11, 2 juni 2005, p Volkskrant, Spitsuurgezin heeft niets aan levensloopregeling, 6 mei 2005, p6. Weekblad Fiscaal Recht 6632, 21 juli 2005, p (18 augustus 2005). (3 augustus 2005). (3 augustus 2005).

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels.

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. Gemakkelijker kiezen tussen twee goede regelingen De overheid stelt werknemers

Nadere informatie

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof Levensloopregeling Spaar voor uw verlof De Levensloopregeling Spaar voor uw verlof Nederland verandert. Non stop werken tot aan ons pensioen is niet meer vanzelfsprekend, we willen werk kunnen combineren

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en de spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels.

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en de spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en de spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. Gemakkelijker kiezen tussen twee goede regelingen De overheid stelt werknemers

Nadere informatie

De Levensloopregeling

De Levensloopregeling De Levensloopregeling De meest gestelde vragen Januari 2007 7.0093ML /GW De Levensloopregeling De meest gestelde vragen Het belang van een goede regeling Wellicht wilt u binnenkort een lange reis maken,

Nadere informatie

Elke dag een uur voor uzelf

Elke dag een uur voor uzelf Elke dag een uur voor uzelf AEGON LevensloopRekening Elke dag een uur voor uzelf Eerder stoppen met werken? Een paar maanden er helemaal tussenuit? Of een tijdje minder werken? Dit is allemaal een stuk

Nadere informatie

Vanaf 1 januari 2006: sparen voor vrije tijd! Vanaf 1 januari 2006: sparen voor vrije tijd! over de levensloopregeling. Informatiebijeenkomst

Vanaf 1 januari 2006: sparen voor vrije tijd! Vanaf 1 januari 2006: sparen voor vrije tijd! over de levensloopregeling. Informatiebijeenkomst Vanaf 1 januari 2006: sparen voor vrije tijd! Vanaf 1 januari 2006: sparen voor vrije tijd! Informatiebijeenkomst over de levensloopregeling en het ABN AMRO LevensloopPlan Universiteit Leiden 0106 BB/BV/HRM

Nadere informatie

E-levensloop. Voor de werknemer INHOUD. De levensloopregeling 1. De regels van de levensloopregeling op een rij 2

E-levensloop. Voor de werknemer INHOUD. De levensloopregeling 1. De regels van de levensloopregeling op een rij 2 E-levensloop INHOUD De levensloopregeling 1 De regels van de levensloopregeling op een rij 2 Voordelen van Delta Lloyd E-Levensloop 2 Voor de werknemer Delta Lloyd E-Levensloop 2 Hoe werkt het? 2 Voordelen

Nadere informatie

Voor tussentijds verlof of eerder stoppen met werken. Loyalis Levensloop

Voor tussentijds verlof of eerder stoppen met werken. Loyalis Levensloop Loyalis voert de levensloopregeling uit voor ABP Loyalis Levensloop Voor tussentijds verlof of eerder stoppen met werken Je werkt. Maar soms even niet. Je neemt de tijd voor die ene cursus. En daarna er

Nadere informatie

Meerkeuzesysteem Arbeidsvoorwaarden Informatie voor werknemers

Meerkeuzesysteem Arbeidsvoorwaarden Informatie voor werknemers Meerkeuzesysteem Arbeidsvoorwaarden Informatie voor werknemers Stel: u wilt meer tijd om voor uw kinderen te zorgen. Of u wilt fiscaal voordelig een opleiding volgen. Of u wilt spaarverlof opbouwen om

Nadere informatie

Waar moet u op letten bij de levensloopregeling?

Waar moet u op letten bij de levensloopregeling? Waar moet u op letten bij de levensloopregeling? Onafhankelijke informatie voor consumenten Waar gaat deze folder over? Deze folder gaat over de levensloopregeling. Waarom een levensloopregeling? Veel

Nadere informatie

Levensloopregeling. De levensloopregeling kan worden gebruikt voor elke vorm van verlof, zoals:

Levensloopregeling. De levensloopregeling kan worden gebruikt voor elke vorm van verlof, zoals: Levensloopregeling Inhoudsopgave: Uitleg levensloopregeling... 1 Rekeningnummer levensloopregeling... 2 Voorbeeld 12% Over het brutoloon... 4 Loonberekening:... 4 Kosten werkgever:... 5 Grondslagen:...

Nadere informatie

Inleiding. Sparen. verschillende motieven voor:

Inleiding. Sparen. verschillende motieven voor: I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p s p a r e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: de verschillende spaarmotieven

Nadere informatie

Loyalis Levensloop. Voor tussentijds verlof of eerder stoppen met werken

Loyalis Levensloop. Voor tussentijds verlof of eerder stoppen met werken Loyalis Levensloop Voor tussentijds verlof of eerder stoppen met werken Koop vrije tijd met levensloop Levensloop maakt het u mogelijk tijd vrij te maken voor zaken die u belangrijk vindt. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

De levensloopregeling, een lust of een last? Inleiding

De levensloopregeling, een lust of een last? Inleiding De levensloopregeling, een lust of een last? Inleiding De verlofspaarregeling bestaat slechts een paar jaar. Een overdonderend succes is deze regeling niet geworden. Kort na de invoering kwam de politiek

Nadere informatie

Levensloopreglement Stichting OSG Hengelo

Levensloopreglement Stichting OSG Hengelo Levensloopreglement Stichting OSG Hengelo Inleiding Op 1 januari 2006 is de levensloopregeling in het leven geroepen. Deze regeling biedt werknemers de mogelijkheid om een deel van hun bruto salaris te

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling

Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling (klik op logo om onze website te bezoeken) Aan de cliënten Breda, 19 oktober 2005 1. Inleiding De Eerste

Nadere informatie

Pensioenen; aanwijzingen als pensioenregeling 1

Pensioenen; aanwijzingen als pensioenregeling 1 Loonheffingen. Pensioenen; Loonheffingen. Pensioenen; aanwijzingen als pensioenregeling Belastingdienst/Centrum voor proces- en productontwikkeling, Sector brieven & beleidsbesluiten Besluit van 16 maart

Nadere informatie

Het ABN AMRO LevensloopPlan. Eenvoudig en flexibel sparen en beleggen voor tijd voor uzelf. Collectieve arrangementen.

Het ABN AMRO LevensloopPlan. Eenvoudig en flexibel sparen en beleggen voor tijd voor uzelf. Collectieve arrangementen. Het ABN AMRO LevensloopPlan. Eenvoudig en flexibel sparen en beleggen voor tijd voor uzelf. Collectieve arrangementen. Bedacht door de overheid. Mogelijk gemaakt door ABN AMRO. Eerder stoppen met werken.

Nadere informatie

Meer vrije tijd? Eerder stoppen met werken?

Meer vrije tijd? Eerder stoppen met werken? Meer vrije tijd? Eerder stoppen met werken? U regelt het met de levensloopregeling! Tijd is kostbaar, tijd is geld. Spaar het! voor zorg en welzijn Nieuw: de levensloopregeling Vanaf 1 januari 2006 kunnen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Levensloopregeling zoals opgenomen in de arbeidsvoorwaardenregeling t/m 30 september 2015

Levensloopregeling zoals opgenomen in de arbeidsvoorwaardenregeling t/m 30 september 2015 Levensloopregeling De levensloopregeling is per 2012 door het kabinet afgeschaft. Deze regeling hield in dat een werknemer een bedrag van maximaal 12% van zijn brutoloon per jaar kon sparen in een levensloopregeling

Nadere informatie

Welkom OPENEN. Openen E-levensloop via de werkgever. voor de werknemer

Welkom OPENEN. Openen E-levensloop via de werkgever. voor de werknemer E-LEVENSLOOP voor de werknemer Delta Lloyd Bank NV Welkom Onlangs heeft u zich via uw werkgever aangemeld voor de E-levensloop bij Delta Lloyd Bank. In deze handleiding geven wij u informatie over enkele

Nadere informatie

Sparen. Een bankrekening is zo gewoon. Het is tijd voor de Rabobank.

Sparen. Een bankrekening is zo gewoon. Het is tijd voor de Rabobank. Sparen Een bankrekening is zo gewoon Het is tijd voor de Rabobank. Nu sparen en straks genieten Wie regelmatig wat geld opzij zet, kan al snel een aardig bedrag bij elkaar sparen. Wel zo handig voor onvoorziene

Nadere informatie

Formulier 4: Melding opnemen levenslooptegoed (artikel 6a:9 CAR/UWO)

Formulier 4: Melding opnemen levenslooptegoed (artikel 6a:9 CAR/UWO) Formulier 4: Melding opnemen levenslooptegoed (artikel 6a:9 CAR/UWO) Gegevens deelnemer Achternaam: Voorletters: Geboortedatum: Sofi-nummer: Personeelsnummer: Dienst/afdeling: Levensloopinstelling: Levenslooprekeningnummer:

Nadere informatie

Trefzeker. Levensloop

Trefzeker. Levensloop Trefzeker het december 2005 Service Schrift De nieuwe zorgverzekeringswet Vragen, vragen, vragen... Levensloop Special of spaarloon De belangrijkste data Aftellen naar het nieuwe zorgstelsel In dit bulletin

Nadere informatie

Aan Werkgevers & Werknemers

Aan Werkgevers & Werknemers Primair Arbeidsvoorwaarden Advies Employee Benefits Financiële Diensten Verzekeringen Aan Werkgevers & Werknemers Dobbedreef 135 Postbus 11111 2301 EC Leiden T 071 52 88 000 F 071 52 88 222 Behandeld door

Nadere informatie

Het Individueel Aanvullend Pensioen (IAP)

Het Individueel Aanvullend Pensioen (IAP) Het Individueel Aanvullend Pensioen (IAP) Waarom een Individueel Aanvullend Pensioen? Met ingang van 2006 is de wetgeving met betrekking tot VUT, prepensioen en levensloop aangepast. Als gevolg daarvan

Nadere informatie

Spaarloonwijzer spaarloon en uw levensverzekering

Spaarloonwijzer spaarloon en uw levensverzekering Spaarloonwijzer spaarloon en uw levensverzekering www.zichtadviseurs.nl Spaarloonregeling in 2011 U heeft een spaarloonrekening. Doel is om fiscaal aantrekkelijk te kunnen sparen. U kunt zelf bepalen waar

Nadere informatie

Interpolis LevensloopFonds. voor u als werknemer

Interpolis LevensloopFonds. voor u als werknemer Interpolis LevensloopFonds voor u als werknemer Wesley Idsinga, 19 jaar, slager. Het begon met een bijbaantje in deze slagerij op mijn dertiende. Ik wilde dat toen graag en heb er nooit spijt van gekregen.

Nadere informatie

BIJLAGE 3B. LEVENSLOOPREGELING STICHTING SROL

BIJLAGE 3B. LEVENSLOOPREGELING STICHTING SROL BIJLAGE 3B. LEVENSLOOPREGELING STICHTING SROL Artikel 1 Definities In deze regeling wordt verstaan onder: 1. CAO: De collectieve arbeidsovereenkomst van Stichting SROL 2. Werkgever: Stichting SROL 3. Werknemer:

Nadere informatie

Reglement. Compensatieregeling pensioen RTL Nederland

Reglement. Compensatieregeling pensioen RTL Nederland Reglement Compensatieregeling pensioen RTL Nederland 1 juli 2013 1 Inhoudsopgave Compensatieregeling pensioen RTL Nederland Artikel 1.1 Wat bedoelen we met bepaalde begrippen en afkortingen in dit reglement?

Nadere informatie

LEVENSLOOPREGLEMENT Stichting Samenwerking Voortgezet Onderwijs in de regio Steenwijk, Weststellingwerf en Westerveld ( SVO Wolvega/Steenwijk)

LEVENSLOOPREGLEMENT Stichting Samenwerking Voortgezet Onderwijs in de regio Steenwijk, Weststellingwerf en Westerveld ( SVO Wolvega/Steenwijk) LEVENSLOOPREGLEMENT Stichting Samenwerking Voortgezet Onderwijs in de regio Steenwijk, Weststellingwerf en Westerveld ( SVO Wolvega/Steenwijk) Artikel 1 Definities In deze regeling wordt verstaan onder:

Nadere informatie

SRA-Praktijkhandreiking

SRA-Praktijkhandreiking SRA-Praktijkhandreiking Levensloopregeling: nieuw overgangsrecht met ingang van 2013 Versie: 30 januari 2013 SRA-Vaktechniek Postbus 335 3430 AH NIEUWEGEIN T 030 656 60 60 F 030 656 60 66 E vaktechniek@sra.nl

Nadere informatie

CAO: de collectieve arbeidsovereenkomst voor het Primair Onderwijs (PO)

CAO: de collectieve arbeidsovereenkomst voor het Primair Onderwijs (PO) Hoe ziet het Uitvoeringsreglement Levensloop er uit: De tekst van bijlage X van de CAO luidt als volgt: 1. Definities In deze regeling wordt verstaan onder: CAO: de collectieve arbeidsovereenkomst voor

Nadere informatie

Laat uw geld groeien!

Laat uw geld groeien! AEGON Ontslagvergoeding Sparen Ontslagvergoeding nog niet nodig? Laat uw geld groeien! Een ontslag is een ingrijpende gebeurtenis. Naast de nodige emoties speelt dan ook uw financiële situatie een grote

Nadere informatie

Q&A Evi Pensioenbeleggen. www.evipensioen.nl. 2. Wanneer kies ik voor Evi Pensioenbeleggen, Evi Netto Pensioenbeleggen of voor Evi?

Q&A Evi Pensioenbeleggen. www.evipensioen.nl. 2. Wanneer kies ik voor Evi Pensioenbeleggen, Evi Netto Pensioenbeleggen of voor Evi? Q&A Evi Pensioenbeleggen www.evipensioen.nl Inhoudsopgave 1. Wat is Evi Pensioen? 2. Wanneer kies ik voor Evi Pensioenbeleggen, Evi Netto Pensioenbeleggen of voor Evi? 3. Waarom gebruiken we de life-cycle

Nadere informatie

Ouderschapsverlof. 1 Officieel is de afdrachtvermindering betaald ouderschapsverlof voor de werkgever per 1 januari

Ouderschapsverlof. 1 Officieel is de afdrachtvermindering betaald ouderschapsverlof voor de werkgever per 1 januari Ouderschapsverlof Inleiding Het doorbetalingpercentage bij betaald ouderschapsverlof zal met ingang van 1 januari 2007 verlaagd worden van 75% naar 55%. De reden hiervoor is dat de fiscale regeling afdrachtvermindering

Nadere informatie

Het profijt van levensloop

Het profijt van levensloop Bron: K.P. Goudswaard en K. Caminada, Het profijt van levensloop, Economisch Statistische Berichten, 17 november 2006, blz. 598-600. Het profijt van levensloop Kees Goudswaard en Koen Caminada Beide auteurs

Nadere informatie

Deze spaarregeling heeft ten doel het verwerven van duurzaam bezit door de medewerkers door het sparen van loon in geblokkeerde vorm te bevorderen.

Deze spaarregeling heeft ten doel het verwerven van duurzaam bezit door de medewerkers door het sparen van loon in geblokkeerde vorm te bevorderen. HOOFDSTUK 11 Spaarloonregeling Doel Artikel 1 Deze spaarregeling heeft ten doel het verwerven van duurzaam bezit door de medewerkers door het sparen van loon in geblokkeerde vorm te bevorderen. Deelneming

Nadere informatie

ACP POLITIEVAKORGANISATIE. Uitgebreide informatie. Levensloop. Uitgebreide informatie Levensloopregeling. augustus 2007. met elkaar - voor elkaar

ACP POLITIEVAKORGANISATIE. Uitgebreide informatie. Levensloop. Uitgebreide informatie Levensloopregeling. augustus 2007. met elkaar - voor elkaar POLITIEVAKORGANISATIE ACP Uitgebreide informatie Levensloop 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Algemene begrippen - Wat is de levensloopregeling? - Levensloopsparen bij de politie - Spaarloon - Wat

Nadere informatie

Levensloopreglement. NUOVO, Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Utrecht. Inleiding

Levensloopreglement. NUOVO, Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Utrecht. Inleiding NUOVO, Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Utrecht Inleiding Nuovo ziet in de levensloopregeling een manier waarop levensfasegericht personeelsbeleid vorm kan krijgen. De levensloopregeling maakt het

Nadere informatie

Vragen en antwoorden pensioenakkoord

Vragen en antwoorden pensioenakkoord Vragen en antwoorden pensioenakkoord 1. Waarover gaat dit pensioenakkoord? Het pensioenakkoord gaat over drie onderwerpen: de AOW, de aanvullende pensioenen, en de kansen van ouderen op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Levensloopregeling vanaf 2013. Opnemen of doorsparen?

Levensloopregeling vanaf 2013. Opnemen of doorsparen? Levensloopregeling vanaf 2013. Opnemen of doorsparen? Inhoud Algemene uitleg levensloop...1 Levenslooptegoed op 31 december 2011 van minder dan 3.000...1 Levenslooptegoed op 31 december 2011 van 3.000

Nadere informatie

Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544

Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544 ABN AMRO Pensioenen Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544 Sinds 1 januari 2015 is de fiscale regelgeving voor pensioenregelingen veranderd. Een

Nadere informatie

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende ZZP ING Economisch Bureau Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende pensioeninkomen te hebben Meer dan de helft van de zelfstandige zonder personeel (zzp ers) bouwt

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 842 LEVENSLOOPREGELING PROVINCIES. Hoofdstuk 1 Algemeen

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 842 LEVENSLOOPREGELING PROVINCIES. Hoofdstuk 1 Algemeen PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Limburg. Nr. 842 16 februari 2015 LEVENSLOOPREGELING PROVINCIES Hoofdstuk 1 Algemeen Artikel 1 Definities In deze regeling wordt verstaan onder: a. berekeningsgrondslag:

Nadere informatie

Voorbeeldreglement levensloop

Voorbeeldreglement levensloop Voorbeeldreglement levensloop 2007 Attentie De grijs gearceerde teksten/artikelen zijn facultatief. Deze dienen of verder gespecificeerd te worden, bijvoorbeeld aan de hand van de van toepassing zijnde

Nadere informatie

Grafimedia fondsen in t kort

Grafimedia fondsen in t kort Grafimedia fondsen in t kort Informatie voor werkgevers over: aansluiting bij de grafimedia fondsen deelneming en premie inhoud van de bedrijfstakregelingen Deze brochure is uitgebracht namens het Pensioenfonds

Nadere informatie

Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees?

Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Amsterdam, januari 2008 In opdracht van het Ministerie van Financiën Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Aanbevelingen naar aanleiding van de conclusies

Nadere informatie

De raam-cao 2005 loopt van 1 april 2005 tot en met 31 maart 2007. Deze looptijd blijft ongewijzigd.

De raam-cao 2005 loopt van 1 april 2005 tot en met 31 maart 2007. Deze looptijd blijft ongewijzigd. Akkoord over de ENb-raam-CAO Op 7 december 2005 hebben de Werkgeversvereniging WENb en de vakorganisaties ABVAKABO FNV, CNV Publieke Zaak en VMHP-N als partijen bij de ENb-raam CAO het volgende akkoord

Nadere informatie

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Neem je toekomst in eigen hand met Loyalis Levensloop

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Neem je toekomst in eigen hand met Loyalis Levensloop Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Neem je toekomst in eigen hand met Loyalis Levensloop Wat is levensloop? De voordelen van Loyalis Levensloop Soms wil je een paar maanden niet of minder

Nadere informatie

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Neem je toekomst in eigen hand met Loyalis Levensloop

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Neem je toekomst in eigen hand met Loyalis Levensloop Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Neem je toekomst in eigen hand met Loyalis Levensloop Wat kun je met levensloop? Met levensloop spaar je voor vrije tijd. Tijd voor jezelf of voor

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Nieuwe pensioenregeling per 1 januari 2006 PENSIOENBELEGGEN Wie een dienstverband heeft, bouwt onder voorwaarden vanaf zijn 18 e pensioen op. Elke maand

Nadere informatie

Levensloopregeling HBO

Levensloopregeling HBO Levensloopregeling HBO Artikel 1 Definities In deze regeling wordt verstaan onder: 1. CAO: de collectieve arbeidsovereenkomst hoger beroepsonderwijs; 2. Werkgever: de hogeschool; 3. Werknemer: persoon

Nadere informatie

Interpolis LevensloopFonds

Interpolis LevensloopFonds 70706_Levensloop werkgev v4 09-12-2005 14:19 Pagina 1 Interpolis LevensloopFonds voor u als werkgever 70706_Levensloop werkgev v4 09-12-2005 14:19 Pagina 2 Wesley Idsinga, 19 jaar, slager. Het begon met

Nadere informatie

DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT KUNT U DOEN?

DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT KUNT U DOEN? n Laten uitkeren via een DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT KUNT U DOEN? n Laten uitkeren via een UW LIJFRENTE KOMT VRIJ Uw lijfrentekapitaal komt binnenkort vrij. Weet u al wat u met het geld

Nadere informatie

1 Loyalis. Uw waarde, ons werk 2. Persoonlijk aanbod levensloop van Loyalis en ABP. Postbus 4818 6401 JL Heerlen

1 Loyalis. Uw waarde, ons werk 2. Persoonlijk aanbod levensloop van Loyalis en ABP. Postbus 4818 6401 JL Heerlen Postbus 4818 6401 JL Heerlen Dhr LE Vensloop Voorbeeldstraat 12 4577 LL Stadt 1234ab1 Persoonlijk aanbod levensloop van Loyalis en ABP Per 1 januari 2006 kunt u gebruik maken van de levensloopregeling.

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Beleggingsverzekering in de vorm van een Kapitaalverzekering

Beleggingsverzekering in de vorm van een Kapitaalverzekering Beleggingsverzekering in de vorm van een Kapitaalverzekering Algemeen Wat leest u in deze productwijzer Wat is een beleggingsverzekering Risico s Maak een bewuste keuze Welk product heeft u U heeft een

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015 100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente Versie 19 januari 2015 Wat is er veranderd per 1-1-2015? Voor 1-1-2015 gold er geen salarisbeperking waarover met pensioen op mocht bouwen. Vanaf 1-1-2015 is wetgeving

Nadere informatie

Belastingcijfers 2015

Belastingcijfers 2015 Belastingcijfers 2015 Box 1 - inkomen uit werk en woning Schijventarief voor personen jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd: Belastbaar inkomen doch niet belastingtarief tarief premie volksverzekeringen

Nadere informatie

Dé financiële informatiekrant van Nederland!

Dé financiële informatiekrant van Nederland! Dé financiële informatiekrant van Nederland! Jan Both (43) Aannemer Zo n twee jaar geleden heb ik alles geregeld, via een tussenpersoon. Ik heb een aanvullend pensioen waarvoor ik elke maand betaal. Geen

Nadere informatie

Stroomdiagram (pensioen)regelingen. Welke pensioenrechten heb ik?

Stroomdiagram (pensioen)regelingen. Welke pensioenrechten heb ik? Stroomdiagram (pensioen)regelingen Welke pensioenrechten heb ik? Doorloop eerst dit schema om vast te stellen of er bijzondere omstandigheden van toepassing zijn in uw geval. Klik daarna op de onderstreepte

Nadere informatie

MARZ/CvA/U200600947 Lbr.06/92 LOGA 06/20

MARZ/CvA/U200600947 Lbr.06/92 LOGA 06/20 Brief aan de leden T.a.v. het college informatiecentrum tel. MARZ/CvA (070) 373 8021 onderwerp Hervorming FLO: CAR-teksten Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk MARZ/CvA/U200600947 Lbr.06/92 LOGA 06/20 bijlage(n)

Nadere informatie

Q&A Evi Pensioenbeleggen

Q&A Evi Pensioenbeleggen Q&A Evi Pensioenbeleggen 1. Wat is Evi Pensioen? 2. Wanneer kies ik voor Evi Pensioenbeleggen, Evi Netto Pensioenbeleggen of voor Evi? 3. Waarom gebruiken we de lifecyclesystematiek? 4. Waar beleggen wij

Nadere informatie

Artikel 1 Definities 1. Bronnen: door werkgever geselecteerde arbeidsvoorwaarden die de Deelnemer ten behoeve van het Levenslooptegoed kan inzetten.

Artikel 1 Definities 1. Bronnen: door werkgever geselecteerde arbeidsvoorwaarden die de Deelnemer ten behoeve van het Levenslooptegoed kan inzetten. Levensloopregeling Artikel 1 Definities Bronnen: door werkgever geselecteerde arbeidsvoorwaarden die de Deelnemer ten behoeve van het Levenslooptegoed kan inzetten. Deelnemer: werknemers van Oasen die

Nadere informatie

Ondernemers en de levensloopregeling

Ondernemers en de levensloopregeling fm0535 levensloopreg. 30-09-2005 14:49 Pagina 100 PRAKTIJKWIJZER VAN VNO-NCW/FME-CWM/AWVN Vereniging VNO-NCW Postbus 93002, 2509 AA Den Haag Telefoon 070 349 03 49 Fax 070 349 03 00 Ledennummer 070 349

Nadere informatie

Pensioenen Oktober 2015

Pensioenen Oktober 2015 Pensioenen Oktober 2015 Agenda Waarom deze bijeenkomst? Waarom Pensioenfonds PGB? Pensioenregelingen 2016 Volgende stappen Vragen 2 Waarom deze bijeenkomst? Informeren over veranderingen op pensioengebied

Nadere informatie

Levensloopregeling. Wet VPL. September 2010

Levensloopregeling. Wet VPL. September 2010 Levensloopregeling Wet VPL September 2010 2 towerswatson.nl Inleiding Met behulp van de levensloopregeling kunnen werknemers sparen voor inkomensvervanging voor alle mogelijke soorten van verlof. Op 1

Nadere informatie

DE LIJFRENTEWIJZER. INHOUD Klik op het onderwerp voor meer informatie. UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het nieuw regime

DE LIJFRENTEWIJZER. INHOUD Klik op het onderwerp voor meer informatie. UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het nieuw regime volgens het oud regime DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het oud regime UW LIJFRENTE KOMT VRIJ Uw lijfrente komt binnenkort vrij. Het is waarschijnlijk een tijd

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

Effect van maximaal fiscaal gefaciliteerd pensioengevend inkomen

Effect van maximaal fiscaal gefaciliteerd pensioengevend inkomen CPB Notitie Nummer : 2004/3 Datum : 29 januari 2004 Aan : Tweede Kamerfractie PvdA (de heer Crone en de heer Depla) Effect van maximaal fiscaal gefaciliteerd pensioengevend inkomen Verzoek De Tweede Kamerleden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 208 Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001, de Wet op de loonbelasting 1964 en enkele sociale zekerheidswetten c.a. (Levensloopregeling)

Nadere informatie

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Achmea compenseert klanten met een beleggingsverzekering Achmea gaat een aantal van haar klanten met een beleggingsverzekering compenseren. Heeft u vóór

Nadere informatie

Deel 3: overgangsrecht

Deel 3: overgangsrecht Deel 3: overgangsrecht Voorwoord De SAW wijzigt regelmatig. Bij deze veranderingen wordt incidenteel afgesproken dat groepen ambtenaren het recht op oude afspraken houden. Dit overgangsrecht is gebundeld

Nadere informatie

SGB SPAARREGELINGEN BEDRIJFSSPAARREGELINGEN IN DE GRAFIMEDIA

SGB SPAARREGELINGEN BEDRIJFSSPAARREGELINGEN IN DE GRAFIMEDIA SGB SPAARREGELINGEN BEDRIJFSSPAARREGELINGEN IN DE GRAFIMEDIA Bedrijfssparen in de grafimedia branche Het Spaarloonfonds voor de Grafische Bedrijven (SGB) verzorgt voor de grafimedia branche de collectieve

Nadere informatie

MeerKeuzesysteem Arbeidsvoorwaarden MKA

MeerKeuzesysteem Arbeidsvoorwaarden MKA MeerKeuzesysteem Arbeidsvoorwaarden MKA Wat is het MKA? Zelf kiezen en beslissen over aanpassing van arbeidsvoorwaardenpakket Deel van huidige arbeidsvoorwaarden inruilen voor andere arbeidsvoorwaarden,

Nadere informatie

Vroegpensioen en verlofsparen in transitie

Vroegpensioen en verlofsparen in transitie Hoofdstuktitel Vanaf 1 januari 2006 schrapt de Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/Prepensioen en introductie levensloopregeling (Wet VPL) de belastingvoordelen voor VUT en prepensioenregelingen. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Algemene organisatiegegevens (alle velden verplicht in te vullen)

Algemene organisatiegegevens (alle velden verplicht in te vullen) Geachte lezer, In dit document vindt u de vragenlijst die gebruikt is bij het onderzoek naar de beloning bij het MKB in de sectoren Industrie, Logistiek en Productie. Deelnemers hebben tijdens het invullen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF LONEN, NOVEMBER 2006.

NIEUWSBRIEF LONEN, NOVEMBER 2006. NIEUWSBRIEF LONEN, NOVEMBER 2006. Kunt u alle correspondentie van de belastingdienst, uwv, pensioenfondsen etc welke u in december ontvangt bij ons afgeven. Houdt altijd rekening met de regels van een

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

a. in te trekken de Spaarloonregeling, vastgesteld bij raadsbesluit van 18 oktober 2001; b. vast te stellen de navolgende Artikel 1

a. in te trekken de Spaarloonregeling, vastgesteld bij raadsbesluit van 18 oktober 2001; b. vast te stellen de navolgende Artikel 1 Sector : II Nr. : 22 De raad van de gemeente Ferwerderadiel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders dd. 24 januari 2002, nr. 13/22.02; gehoord de commissie voor Georganiseerd Overleg; besluit:

Nadere informatie

KENMERK: CVB 2006/1657. LEVENSLOOPREGELING TU/e

KENMERK: CVB 2006/1657. LEVENSLOOPREGELING TU/e KENMERK: CVB 2006/1657 LEVENSLOOPREGELING TU/e Pre-ambule Het College van Bestuur heeft op (datum) overeenstemming bereikt met werknemersorganisaties over een Levensloopregeling voor de TU/e. Hiermee is

Nadere informatie

Artikel Wijzigingen (V) Communicatie N.V.T.

Artikel Wijzigingen (V) Communicatie N.V.T. Hoofdstuk 32 Spaarloon Voorblad A. Opmerkingen Artikel Wijzigingen (V) Communicatie N.V.T. Algemeen Akkoord hoofdstuk 32 SOOA: IO december 2006 na koppeling levensloopregeling. Koppeling met levensloop:

Nadere informatie

(Tijdelijk) minder werken

(Tijdelijk) minder werken (Tijdelijk) minder werken Als je minder gaat werken heeft dit gevolgen voor je pensioenopbouw. Wat zijn de mogelijkheden, de gevolgen en welke acties kun je ondernemen? N.B. Op dit moment ligt de officiële

Nadere informatie

Lees hier meer over de afschaffing van de AOW Partnertoeslag

Lees hier meer over de afschaffing van de AOW Partnertoeslag Aanvullend pensioen Pensioen is in de meeste gevallen opgebouwd uit drie pijlers: pensioen vanuit de overheid (AOW), pensioen opgebouwd via een of meerdere werkgevers en het pensioen dat je zelf hebt opgebouwd.

Nadere informatie

Collectieve arbeidsovereenkomst Albron CP Nederland B.V.

Collectieve arbeidsovereenkomst Albron CP Nederland B.V. Collectieve Arbeidsovereenkomst 1 januari 2014 tot en met 31 december 2015 De ondergetekenden: als partij ter ener zijde en FNV Horecabond En CNV Vakmensen Elk als partij ter andere zijde, zijn de navolgende

Nadere informatie

a. In het in onderdeel N opgenomen artikel 8.11, derde lid, van de Wet

a. In het in onderdeel N opgenomen artikel 8.11, derde lid, van de Wet 33 003 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2012) TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 1 Het in artikel I, onderdeel W, opgenomen

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum

Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum Aanvulling van ouderdomspensioen en partnerpensioen voor werknemers met een salaris boven 100.000 Sinds 1 januari 2015 gelden er

Nadere informatie

Cijfers 2016. Algemeen. Schijventarief box 1 jonger dan AOW-leeftijd Belastbaar inkomen meer dan. maar niet meer dan. belastingtarief tarief premie

Cijfers 2016. Algemeen. Schijventarief box 1 jonger dan AOW-leeftijd Belastbaar inkomen meer dan. maar niet meer dan. belastingtarief tarief premie Cijfers 2016 31-12-2015 Door de redactie In dit overzicht geven we de belangrijkste fiscale en sociale cijfers voor 2016 weer. Daarbij geven we uitsluitend de officieel gepubliceerde cijfers weer. Ook

Nadere informatie

provinciaal blad V A N D E P R O V I N C I E G R O N I N G E N

provinciaal blad V A N D E P R O V I N C I E G R O N I N G E N provinciaal blad nr. 9 ISSN: 0920-1092 V A N D E P R O V I N C I E G R O N I N G E N 13 februari 2006 Besluit van Gedeputeerde Staten der provincie Groningen van 7 februari 2006, nr. 2006-02445, afd. PO,

Nadere informatie

Hoe gaat de levensloop lopen?

Hoe gaat de levensloop lopen? Stichting voor Economisch Onderzoek der Universiteit van Amsterdam Hoe gaat de levensloop lopen? Literatuuronderzoek naar de nieuwe levensloopregeling Inge Groot Jaap Anne Korteweg Onderzoek in opdracht

Nadere informatie