Ecologisch leven tuinieren koken Nr

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ecologisch leven tuinieren koken Nr. 4 2011"

Transcriptie

1 Seizoenen Ecologisch leven tuinieren koken Nr

2 2 Colofon Colofon Tweemaandelijks tijdschrift van Velt 39ste jaargang - juli/augustus 2011 Coverfoto In de loop van de zomermaanden, na de oogst van de lenteteelten, komen percelen vrij waar je tot eind augustus nog enkele teelten kunt zaaien of planten. Je oogst ze nog dit najaar. Spinazie, (peul)erwten, voorjaarssla, vroege aardappelen, lenteuitjes en jonge worteltjes ruimen zo in de loop van de zomer baan voor een volggewas of nateelt. Raapjes kun je zaaien van half maart tot half augustus. Meestal zaai je ze ofwel vroeg (meiraapjes, foto) ofwel laat (herfstrapen). Voor de vorst moeten de raapjes geoogst zijn. Een overzicht van andere mogelijke zomer- en najaarsteelten vind je op p.28. Bron: Handboek Ecologisch tuinieren, Velt. Zie p. 47 voor bestelinfo. Foto: Stefan Jacobs Velt vzw Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren. Verschijnt zes keer per jaar. Redactieadres Uitbreidingstraat 392c, 2600 Berchem T F Hoofdredactie: Bart Coenen, Eindredactie en lay-out: Reine De Pelseneer, Redactieraad: Jan Burgers, Lieven David, Erika Eynatten, Riet Janssens, Thierry Marechal, Luk Naets, Caroline Schalckens, Nadia Tahon, Greet Tijskens, Kris Tolomei, Johan van de Winckel, Tine Van Landegem Werkten mee aan dit nummer: Lucas Brouns, Lieven David, Luc Dedeene, Geert Gommers, Groene Prinses, Emelie Heller, Laurence Machiels, Luk Naets, Rose Marie Nichols McGee, Nadia Tahon, Luc Vanhoegaerden, Frank Van Keirsbilck, Jan Vannoppen, Katleen Verhaert, Ludo en Pierre Zanders Fotografen & illustratoren: Leen De Pelseneer, Sarah De Ridder, Edible Office, Groene Prinses, Megan Hansen, Stefan Jacobs, Riet Janssens, Ishikawa Ken, Midori, Hajime Nakano, Naturalis, Possumgirl, Alex Proimos, Vladimir Shiosvili, Sol Suffit, Stonesoup, The Cooking of Joy, Luc Vanhoegaerden, Kristof Vrancken Administratie: Karin Holemans, Lay-outconcept: Kurt Cornelis, Druk : Druk in de Weer, Verzending: Boes & Co, V.u.: Guy Augustijns, Dorpsstraat 124, 2960 St-Lenaarts Activiteiten Weg & Wijzer Afdelingen voeren hun activiteiten voor het septembernummer in vóór 20 augustus via Het gaat om de activiteiten van oktober en november. Onjuiste of onvolledige activiteiten worden niet opgenomen. Op zoek naar de contactpersoon van je afdeling? Surf naar en klik in je buurt of bel Advertenties Tarieven en praktische vereisten op aanvraag bij de redactie en op De redactie kan beslissen om advertenties niet op te nemen. Voor de inhoud van de advertenties zijn redactie noch Velt verantwoordelijk. Seizoenenarchief Velt-leden kunnen nummers van vorige jaargangen van Seizoenen raadplegen op Registreer je (lidnummer nodig) en log in. Word lid België: stort 25,00 op rekening BE van Velt vzw. BIC: GEBABEBB. Nederland: stort 25,00 op rekening IBAN NL27INGB t.n.v. Velt-Nederland onder vermelding van naam + volledig adres. BIC: INGBNL2A. Andere landen: stort 30,00 op rekening BE van Velt vzw. BIC: GEBABEBB. Giften (België) Steun Velt in het ijveren voor gezonde voeding en een gezonde leefomgeving. Stort een vrije gift op rekeningnummer BE van Velt vzw, met de mededeling gift. Giften vanaf 40,00 zijn fiscaal aftrekbaar. Legaten Legaten kunnen onze vereniging een mooie impuls geven. Als je ecologie belangrijk vindt en ons werk wilt steunen, kun je Velt vzw in je testament opnemen voor een duolegaat. Met een duolegaat kun je aanzienlijk besparen op successierechten en zo je erfgenamen bevoordelen. Velt geniet dan mee van dit belastingvoordeel. Meer info bij of bel

3 Inhoud Edible office Hoe teel je yacon? En hoe gebruik je deze knol in de keuken? Lees er alles over op p. 8 Alex Proimos Met de zomer in het land is een verfrissing soms meer dan welkom. Velt proefde bio-ijs en noteerde de resultaten. p. 17 Midori Wat is de mening van Velt-leden over ggo s? We reikten een aantal stellingen aan en vroegen om reacties. p. 32 Redactioneel zoom Exote: een negatief Hof van Eden Consument/Column Eco-actief Samentuinen en ander eco-actief nieuws tuin Yacon: de teelt van een nieuwe knol Op bezoek in de tuin van Carlo Holsteens Zomer- en najaarsteelten Ecologie Het ggo-debat: Velt-leden geven hun mening Sorbet Sol Suffit, een zonnig klimaatproject Breedbeeld Bio-ijsjes geproefd en warm aanbevolen! Column/verbeeld culinair Verfrissende recepten Reportage Le Topinambour: Belgisch bio in Bourgondië weg & wijzer zoekertjes Lezers reageren/uitgesproken Uitgelicht ledenvoordelen

4 4 Redactioneel Vertrouwen & een vlotte pen Tekst Bart Coenen Vijf jaar geleden werd hij exact dubbel zou oud als ik. Ik herinner me een drink waarbij Luk zijn zestigste verjaardag doorslikte. Enkele maanden daarna rondde ik de kaap van dertig en rond diezelfde tijd mocht ik de fakkel van hem overnemen als hoofdredacteur van Seizoenen. Een eer. Vandaag is Luk Naets stafmedewerker Voeding en redacteur van Seizoenen. Nu ja was, want bij het verschijnen van deze Seizoenen is Luk al met welverdiend pensioen. Zijn zestigste verjaardag viel voor hem zowat samen met de start van een rustigere periode. Na enkele zware jaren als zakelijk coördinator gaf Luk Naets graag de fakkel door aan een nieuwe generatie. Luk kan als geen ander jonge mensen het nodige vertrouwen geven. Hij steunt met weinig woorden, stuurt met een blik of een knik en werpt helder nieuw licht op zaken. Zijn goede raad komt niet zelden in de hoedanigheid van een kruidig en gebald mailtje: kleine recepten voor een geslaagde aanpak. Zou zijn bureau ergens een geheime woordenlade hebben die ik nu hij met pensioen gaat eindelijk mag opentrekken? Want niemand kan met weinig materiaal aan de slag gaan zoals Luk dat kan. Het ene moment zit je met hem een ijsje te proeven, mompel je iets als Mwja, lekker. Fris. En enkele dagen later ligt er een rijk rapport op je bureau van een echte smaaktest (p. 17). Even overwoog ik om de abonnementen op Duitstalige tijdschriften met klinkende namen als Schrot & Korn - das Naturkost-Magazin en Öko-Test maar meteen gewoon op zijn thuisadres te laten toekomen. Geen kat uit het jonge nest die nog een tekst in die taal grondig begrijpt, maar ik heb een beter plan. We houden ze hier. Dan is Luk wel verplicht om zo nu en dan nog naar de bibliotheek van het Velt-secretariaat te komen en dan kunnen we samen een blonde Moinette drinken. Want bovenal ben ik blij dat met pensioen gaan niet meer hetzelfde is als vroeger toen het zowat synoniem stond voor verdwijnen. Nee, Luk verpopt zich deze zomer tot Velt-vrijwilliger en wil graag nog geregeld voor ons schrijven. Niettemin durf ik stiekem te dromen van een vlotte pen die hij me op zijn laatste werkdag cadeau geeft ecotuinbezoekers Het was de voorbije maanden warm en erg droog. De 119 gezinnen die hun tuin open stelden voor de Ecotuindagen lieten het niet aan hun hart komen. Integendeel, ze grepen de gelegenheid aan om hun bezoekers de veerkracht van een ecologische tuin te tonen. Zelfs droog staat hij er nog mooi bij, vooral als de tuinier handig gebruik maakt van de Velt-tips over waterconservering en gericht, zuinig water geven. Hun tuinen werden door mensen bezocht, bijna 25 procent meer dan de vorige jaren. Een jaar bewegingscoaches De eerste verjaardag van de Velt-bewegingscoaches werd op 8 juni gevierd met een brochure en een workshop in Brussel, in samenwerking met De Verenigde Verenigingen en Vlaanderen in Actie. In de brochure die als bijlage bij deze Seizoenen zit, vind je boeiende verhalen van de coaches. We hebben al een toffe ploeg coaches, maar er is nog plaats. Ben jij ook gebeten door de ecologische microbe, wil je bijleren en anderen inspireren? Verken de mogelijkheden op de vernieuwde vrijwilligerswebsite van Velt:

5 Zoom 5 Exote: een negatief Hof van Eden Kristof Vrancken Het Hasseltse kunsthuis Z33 brengt een tentoonstelling met werk van Kris Verdonck. EXOTE is wellicht een van de meest opvallende kunstwerken die je er kunt zien. In EXOTE bewonder je de pracht van water- en andere planten, van amfibieën, vissen en vogels. Je ervaart de paradoxale schoonheid van deze negatieve Hof van Eden. Over dit geluksgevoel valt echter al snel de donkere schaduw van de wetenschap dat niet deze heerlijke tuin ziek is, maar wel de mens die hem tot stand heeft gebracht... De steeds verdergaande ingrepen van de mens in de natuur, leiden tot een grondige verstoring van het biologisch evenwicht. EXOTE, de tuininstallatie van Kris Verdonck staat als metafoor voor een wereld waarin de mens zich steeds meer moet beschermen tegen een omgeving die hij zelf heeft gecreëerd. De tuin, aangeplant op de eerste verdieping van Z33, bestaat uit een selectie van de meest invasieve exoten in België, van de Japanse duizendknoop tot de stierkikker. De bezoeker wandelt in een beschermend pak rond. Gezien de installatie potentieel gevaar voor de biodiversiteit in Hasselt en omgeving in zich draagt (bepaalde soorten, zijn hier nog niet aanwezig), moet de bezoeker zich ervan bewust zijn dat zelfs het kleinste zaadje of diertje niet uit de tuin mag ontsnappen. Zowel de evolutie van de tuin, de beschermende kledij als de veiligheidsregels bij onder meer de installatie én bij de vernietiging van de tuin maken essentieel en noodzakelijk deel uit van het kunstwerk. EXOTE wil zich niet positioneren binnen het wetenschappelijk debat over biologische invasies, maar wil als metafoor wel doen nadenken over onze omgang met de omgeving waarin we leven. Bron: Z33, huis voor actuele kunst, Zuivelmarkt 33, Hasselt

6 6 Consument I love eco I love eco is een vrolijke webgids doorheen de ecojungle, voor iedereen die wil proeven van milieuvriendelijke producten. Hier vind je een originele selectie van spullen die leuk zijn en een hart voor de natuur hebben. Aan milieubewuste termen en labels is er geen gebrek vandaag; I love eco is daarom bewust geen label. Het is een verzameling zorgvuldig geselecteerde tips van Steffi De Bie, de drijvende kracht achter deze webgids. Een selectie van bijzondere producten gemaakt van biologische, natuurlijke of gerecycleerde materialen, en unieke, handgemaakte spullen uit eerlijke handel. Kortom, allemaal dingen die de wereld op een of andere manier respecteren. Lekker GEC gaat verspilling tegen In 2010 maakte Lekker GEC, het Gentse eco-veggie-biorestaurant, een gedurfde stap; het besloot om meer te doen dan ecologisch verantwoorde, gezonde en biologische maaltijden te serveren. Het restaurant wilde ook de verspilling van voedsel tegengaan door niet langer per portie, maar op basis van gewicht aan te rekenen. Op die manier neemt de klant de portie die hij zelf wil. Een jaar later ziet Lekker GEC die ambitie gerealiseerd. Bovendien is het effect groter dan verwacht: er wordt niet alleen zo goed als geen voedsel meer weggegooid, ook een andere vorm van verspilling werd ingedijkt. De klanten scheppen minder op in vergelijking met de schotels die vroeger in de keuken werden klaargemaakt. De verspilling door te veel te eten is op die manier ook weggevallen. Overeten is alleen mogelijk in een maatschappij waar overvloed de regel is geworden. Dat het concept weeg wat je eet aanslaat blijkt uit de resultaten van een bevraging bij de klanten die gebeurde naar aanleiding van een jaar weeg wat je eet. Ruim 80 procent is tevreden over de zelfbediening en 99 procent vindt het een pluspunt dat alle ingrediënten biologisch zijn. Wel gebaat met nitraat De uitbaters van natuurvoedingswinkels hebben het geweten: aardesmaak of niet, de voorbije weken vloog het rodebietensap met bakken de deur uit. Het spectaculaire gevolg van een bericht in de krant dat het drinken van een halve liter sap de bloeddruk met 1 punt doet dalen. Dat had onder andere een Zweedse studie uitgewezen. Maar rode bieten bevatten toch veel nitraat die in de mond wordt omgezet in nitriet om dan nadien in een verbinding met eiwitten de kankerverwekkende nitrosamines te vormen; hoe valt dat te rijmen met de vermeende positieve effecten? In BodyTalk van maart 2011 werd de puzzel omstandig uitgeklaard. Zo wordt de kringloop van nitraat (een verbinding van stikstof en zuurstof met de formule NO 3 ) in het lichaam in kaart gebracht: de dunne darm neemt het nitraat op uit het verteerde voedsel, het verspreidt zich via het bloed en drie kwart ervan wordt nadien via de nieren uitgescheiden. Het resterende kwart concentreert zich in de speekselklieren waarna de bacteriën in de mond het nitraat omzetten in nitriet (NO 2 ). Dat nitriet belandt in de maag en wordt daar in het zure milieu omgevormd tot stikstofmonoxide (NO) dat via de maagwand in het bloed wordt opgenomen. Het NO blijkt een krachtige ontspanner van de spieren te zijn en zo doet het de bloedvaten uitzetten met een verlaging van de bloeddruk tot gevolg. Dat is al een mooie verklaring voor het feit dat vegetariërs meestal een lagere bloeddruk hebben, net zoals de Japanners die massa s groene groenten en zeewier verorberen en zo tot vier keer de internationale norm voor de dagelijkse inname van nitraat overschrijden! Het Zweedse onderzoek legt nog een andere link bloot. Een extra dosis nitraat doet de spieren zuiniger werken en op minder zuurstof draaien. Sporters houden hun inspanningen tot 16 procent langer vol. Dat effect zou ook weer te danken zijn aan NO dat ontstaat in de zuurstofarme omgeving van spieren tijdens inspanningen. Maar hoe verhouden deze positieve resultaten zich tot de vroegere gevaren van nitraat en nitriet op bijvoorbeeld baby s? Het incident met zuurstoftekort bij baby s stamt uit het midden van vorige eeuw en hiervoor bleek uiteindelijk niet het nitraat in het water van de flesvoeding, maar een verontreiniging met fecale bacteriën verantwoordelijk. Zelfs het ontstaan van de kankerverwekkende nitrosamines is enkel geconstateerd in dierproeven bij hoge doses en wordt dus nu sterk in vraag gesteld voor een portie vis met spinazie. Wie efficiënt wil sporten met een acceptabele bloeddruk hoeft niet noodzakelijk elke dag een halve liter rodebietensap te drinken, besluit BodyTalk. Voldoende groenten zoals (veld)sla, koolrabi, spinazie, kool, andijvie, selder, venkel, prei en kervel op het menu zetten volstaat, terwijl we verder onderzoek afwachten dat de huidige resultaten moet bevestigen. Bron: BodyTalk Al die willen ter compost varen In Duitsland kunnen klanten van Aldi komposteerbare plastic draagtassen van biokwaliteit kopen voor 0,39. Öko-Test (OT) ging op onderzoek. De plastic kunststof van de tassen heet Ecovio en is ontwikkeld door BASF. Ecovio bestaat uit de bouwstenen Ecoflex en PLA (polymelkzuur) dat uit maïs wordt gewonnen. Omdat Ecoflex een polyester is op basis van petroleum bestaat zo n tas maar uit 45 procent hernieuwbare grondstoffen. Toch wel héél weinig, vindt OT. De nietsvermoedende consument werpt een versleten tas met gerust geweten bij het GFT-afval. Op de compostwerf wordt snel duidelijk dat de tassen niet zoals het GFT-afval in 3 à 4 weken composteren maar er liefst zes weken over doen zodat ze er aan het eind van de rit weer moeten worden uitgezeefd wil de compost worden goedgekeurd. Tot slot blijkt ook het PLA niet kosher te zijn omdat de grondstof maïs uit de USA afkomstig is en minstens gedeeltelijk genetisch is gemodificeerd. OT legt zich niet neer bij de uitleg van de producent van het PLA dat tijdens het productieproces de gemodificeerde bestanddelen van de maïs worden geëlimineerd: een ggogrondstof voor een biotas kan voor OT echt niet. Conclusie: de biotas van Aldi hoort bij het restafval en de consument is weer een illusie armer. Bron: Öko-Test

7 Consument/Column 7 Consumentenbrokjes Paprika s met te hoge residu s ethefon Begin dit jaar zijn in Duitse supermarkten diverse stalen van paprika s ontdekt met residuwaarden die zo hoog zijn dat vooral kinderen er gezondheidsproblemen van kunnen ondervinden. Ethefon heet de gevonden stof die in de winter in het zuiden wordt gebruikt om groene paprika s snel te laten rijpen tot gele en rode vruchten. Omdat het zoeken naar ethefon duurder en omslachtiger is dan het detecteren van andere groeiregelaars werd de stof voordien niet standaard opgespoord. Biobrood aan huis met de bakfiets Bioboerderij Den Diepen Boomgaard uit Grimbergen bij Brussel laat weer van zich horen. De sociale werkplaats schakelt o.a. leefloners in om per bakfiets dagelijks biobroden te leveren aan een tachtigtal gezinnen. Op deze wijze krijgen de deelnemers terug voeling met het arbeidsmilieu en wordt hen de kans geboden op een stabiele toekomst. Meer info: Omgeving industriële kippenbedrijven ongezond Drie Duitse artsen hebben de omgeving van kippenkwekerijen onderzocht. Tot 500 m van deze bedrijven zijn hoge concentraties gevonden van vluchtige stoffen, toxines en kiemen die o.a. infecties van de luchtwegen kunnen veroorzaken, zeker bij gevoelige mensen. Doordat heel wat van de kiemen resistent zijn geworden tegen de antibiotica die bij het vetmesten van kippen worden gebruikt, zien de artsen een verband met de toenemende resistentie van bacteriën tegen antibiotica bij hun patiënten. De volledige studie is te lezen op Licht van LED beter niet recht in de ogen Het Franse gezondheidsagentschap ANSES heeft een studie gewijd aan het meest energiezuinige alternatief voor de afgeschreven gloeilampen: de mooie LED-lampjes. Het probleem lijkt te zijn dat LED (light emitting diode)-lampen té intensief stralen met wit en blauw licht: tot 1000 keer feller dan een gloeilamp. Voor mensen met gevoelige ogen en voor kinderen die fel licht nog niet goed kunnen filteren met hun ooglens is er dus een reëel risico. Afschermen met een lampenkap of als indirecte verlichting gebruiken is wenselijk. Grote Prijs voor Toekomstige Generaties La Ferme Nos Pilifs uit Brussel heeft op 15 juni de Grote Prijs voor Toekomstige Generaties gewonnen. De prijs zet het meest inspirerende duurzame project van het jaar in de schijnwerpers. La Ferme Nos Pilifs biedt ecologische jobs aan 120 werknemers met een handicap. Elke activiteit is aangepast aan de capaciteiten van deze mensen. Daarnaast moeten de taken ook sociaal zijn, voldoende opbrengen en respect hebben voor het milieu. Bronnen: Netwerk Bewust Verbruiken, Schrot&Korn, OIVO, Bio Info, Stichting voor Toekomstige Generaties Column (W)eet je gezond! Tekst SuskewieD Een weekje vakantie in tijden van genetisch gewijzigde aardappelen, komkommerbergen en onkiese kiemen. Het is voor mij zo klaar als een rietsuikerklontje dat de huidige landbouwproductie verre van lokaal en duurzaam is. De minste besmetting wordt snel een epidemie waarbij de rekken van supermarkten worden geruimd en kippen, varkens of koeien afgevoerd. Daarnaast kost het Europa honderden miljoenen euro om aan de onthutste boeren toch minstens de helft van hun schade te vergoeden en sterven in dit ergste geval tientallen mensen, omdat de oorzaak van het onheil niet snel wordt gevonden. Het lijkt me het moment om wat meer over bepaalde aspecten van voeding te weten te komen. Zo is er het boek van dr. Patrick Mullie van de KU Leuven: Eet je gezond. Functionele voeding: wetenschap of marketing. Nuchter geschreven, ontnuchterend van inhoud. Zelfs nu de Europese Voedselveiligheidsautoriteit paal en perk tracht te stellen aan onbewezen gezondheidsclaims op voedingsmiddelen, bulken de schappen van de supermarkt van de drankjes, smeersels en supplementen die de cholesterol of je gewicht doen dalen, de darmen krampvrij draineren, kankercellen neutraliseren of de aders ontstoppen. Patrick Mullie zet de producten in groepjes bij elkaar en gaat op zoek naar studies die de verwachte werking bevestigen. Zo leren we dat cholesterolverlagende drankjes enkel hun nut kunnen hebben bij een licht verhoogde cholesterolwaarde in het bloed, maar dat ze anderzijds ook veel calorieën leveren en zo overgewicht in de hand werken. Probiotische yoghurtjes kunnen maar beperkt op wetenschappelijke bijval rekenen en de vezels die aan probiotische producten zijn toegevoegd kunnen moeiteloos (en kosteloos) uit groenten en granen worden gehaald. Het beste bewijs dat een gevarieerde verse voeding nog het meest functioneel is, bewijst Mullie in zijn aanbevelingen om noten, koolzaadolie en rode groenten bijna dagelijks op het menu te zetten voor hun aanvoer van omega-3-vetzuren en lycopeen als preventie tegen hart- en vaatziekten. En look eet je ook maar beter vers, want in een capsule is de werkzame stof (allicine) uit het preparaat verdwenen. Van sojaproducten, ten slotte, moet je dagelijks al enkele honderden grammen (tofoe) of 800 ml (sojadrink) verorberen wil je de 30 g soja-eiwit halen die nodig is om je slechte cholesterol met 13 procent te doen dalen. Wie vertrouwd is met de ecologische principes uit het handboek van Velt zal bij deze losse greep uit het boek van Mullie wel glimlachen, zeker bij de vaststelling dat gewone voedingsmiddelen voor multinationals zoals Unilever, Danone en Nestlé zo weinig winstgevend zijn geworden dat ze het best heel functioneel worden geüpgraded naar gezonde luxeproducten. Marketing, dus toch.

8 8 Tuin Yacon: de teelt van een nieuwe knol En hoe je hem gebruikt in de keuken Tekst & foto s Luc Vanhoegaerden Dit moet je eens proberen, zei moestuincollega Lieven David, toen hij eind 2009 enkele ingekuilde, langwerpige knollen opdiepte uit de winterbewaarplaats in zijn koude serre. Ik proefde ze én gebruikte ook enkele knollen om er mee verder te kweken in mijn eigen moestuin. Het beviel me zo goed dat ik dit jaar opnieuw de teelt van yacon heb ingepast in mijn teeltschema. Naast teeltgeheimen vind je in dit artikel ook recepten die je laten proeven van yacon. Even voorstellen Yacon (Smallanthus sonchifolius) is een plant waarvan de eetbare knollen te vergelijken zijn met die van dahlia s. Het gewas is afkomstig uit Zuid-Amerika, waar de verse knollen worden aangeboden op groentemarkten. De Inca s verbouwden deze plant al duizenden jaren geleden als voedsel. De knollen, de stengels en het blad zijn eetbaar. De zacht aanvoelende bladeren kun je koken als spinazie (al worden ze niet door iedereen even lekker bevonden), de stengels opdienen als selder, en de knollen zijn rauw of verwerkt op diverse manieren bruikbaar in de keuken. Van verse of gedroogde bladeren kun je thee trekken. In enkele gespecialiseerde kwekerijen worden verschillende rassen aangeboden die wit, oranjegeel of paars vlees hebben. De schil varieert in kleur. Eenvoudige teelt De teelt van Yacon is relatief eenvoudig. Als je de gerooide knollen oogst, merk je twee soorten op. Onder de stengels zitten de vegetatieve knollen die verschillende uitstulpingen vertonen (de zogenaamde ogen ) naast de heel wat grotere consumptieknollen. De beide knoltypes worden opgedolven in november, na de eerste vriesnachten als het loof van de planten afsterft. Het rooien moet voorzichtig gebeuren want de grote knollen zijn bros en erg breekbaar. De consumptieknollen kunnen ingekuild worden bewaard als wintervoedsel. De vegetatieve knollen worden eveneens ingekuild en fris en licht vochtig bewaard tot in de vroege lente. Geen nachtvorst Een belangrijk aandachtspunt bij de opkweek is dat de exotische plant totaal geen nachtvorst verdraagt. Daarom heb ik pas begin april de vermeerderingsknollen binnenshuis geplant in grote bloempotten met 30 cm diameter, gevuld met potgrond. Pas na de ijsheiligen kunnen de jonge planten worden uitgezet in de tuin op 60 cm in het vierkant. In de loop van de lente en de voorzomer groeiden de yaconplanten fors door tot bijna 2 m hoge planten. Bloemen heb ik tot nu toe nog niet opgemerkt. Die komen er wel, maar pas laat in het seizoen. Je moet overigens geluk hebben, want een vroege vorst kan de hele oogst tenietdoen. Yacon maakt zijn knollen immers pas aan na 21 september, en is dus daglengtegevoelig. Per plant haalde ik een oogst van ongeveer 7 kg knollen. De laatste ingekuilde yaconknol aten we dit jaar einde april. Stekken In de literatuur las ik dat yacon eenvoudig te vermeerderen is door stekken. Te vergelijken met dahlia. Daartoe worden vegetatieve knollen midden maart te schieten gelegd in een laagje luchtige potgrond in een onverwarmde kas. Scheuten die uit de ogen ontstaan worden onder een bladpaar bij een lengte van 8 cm onder een knoop afgesneden en binnenshuis in een vochtig en warm milieu in potgrond uitgezet. Na een paar weken zou je dan meerdere ingewortelde stekken kunnen hebben. Yacon is een mooie aanwinst in de tuin én in de keuken. Tot op heden zag ik geen enkele aantasting. Ik heb de yacon ondergebracht op het wortelperceel en laat hem vanaf nu jaar na jaar mee roteren in het wisselschema. thevegetablegarden.be/yacon.html Met yacon de boer op Om de mogelijkheden van yacon als gezonde aanvulling op het dagelijks eetpatroon verder te onderzoeken, hebben de Stichting Climaxplant (beter bekend als Hof van Twello ) en de Wetenschapswinkel van Wageningen UR hun krachten gebundeld. Uit deze samenwerking vloeide een rapport voort met heel wat extra kennis over de yacon en hoe je deze groente in de keuken kunt gebruiken. Download dit rapport (pdf) via:

9 Tuin 9 Tips en ervaringen van Frank Van Keirsbilck (thevegetablegarden) Bij bewaring of bij blootstelling aan de zon worden de knollen van de yacon zoeter. Yacon is interessant voor diabetici, omwille van de aanwezige inuline. De planten kunnen resistent zijn tegen matige nachtvorst, afhankelijk van de temperatuur (te koud is nefast) maar ook van de mate waarin je bodem water vasthoudt en andere plaatselijke factoren en/of winteromstandigheden. Sommige yaconsoorten hebben graag wat meer ruimte (tot 90 cm), bijv. een soort als morado of andere dichtgroeiende soorten. De minder dichtgroeiende soorten zet ik op 70 cm uit elkaar. De bloei: twee van mijn variëteiten bloeien beduidend vroeger dan de andere, toevallig of niet zijn beide voortbrengers van roodpaarsschillige knollen en hebben ze een blad dat een lichtgroene met een donkergroene kleur combineert. Ik vind evenwel geen gegevens of dit voor alle roodpaarse yacons het geval is. Daarnaast begint de bloei vlugger bij een zonnige, maar toch zeker vochtige (niet natte) standplaats. De groei op die plaatsen is trouwens ook veel beter. Een leem- of kleigrond die veel vocht vasthoudt is hiervoor ideaal. Op schaduwrijkere plaatsen komt de bloei later op gang, en is deze meestal ook minder uitbundig, voor zover je bij de nogal piepkleine yaconbloempjes van uitbundigheid kunt spreken. De voornaamste belagers zijn slakken en veldmuizen. Stekken moeten niet per se onder een bladpaar worden afgesneden. Als je blad en stengels eet, dan is de opbrengst aan knollen lager. Bezoek de website van Frank: Bezoek de tuin van Frank, kijk in de kalender op p.25/26. Links: hier zie je de types knollen; de vegetatieve knollen boven en de consumptieknollen onder. Onder: de oogst per plant.

10 10 Tuin & culinair Yacon in de keuken In de experimentele keuken biedt yacon vele mogelijkheden. Rauw heeft de knol een eerder neutrale, frisse smaak. Na het schillen besprenkel je yacon het best met citroensap om verkleuring tegen te gaan. Bij het stoven bewaart yacon zijn knapperigheid, ook na garing met andere stoofgroenten. Carpaccio van yacon Ingrediënten: ca. 100 g yacon 1 el amandelschilfers peper en zout 2 el vers geraspte Parmezaanse kaas 2 el fijngehakte peterselie 1 tl ingelegde citroen*, fijngehakt (of eventueel 1 el citroensap) 2 el olijfolie 1 tl honing Mix de ingelegde citroen samen met de olijfolie en de honing tot een gladde dressing. Rooster de amandelschilfers in een droge koekenpan tot ze lichtjes bruin kleuren. Schil de yacon en snijd hem in ultradunne plakjes. Een mandoline is daar ideaal voor, maar met een zeer scherp mes lukt het ook. Besprenkel onmiddellijk met citroensap. Schik de plakjes op een schaal, druppel er wat dressing over en bestrooi met Parmezaanse kaas, peterselie, amandelen en peper en zout naar smaak. * Ingelegde citroenen vind je in Marokkaanse winkels. Je kunt ze ook zelf maken: was vier onbespoten citroenen. Snijd ze kruiselings in, maar zo dat de vier parten nog aan elkaar blijven hangen. Strooi 1 el zout op de bodem van een bokaal. Leg de citroenen in de bokaal en bestrooi ze met nog 2 el zout. Vul de bokaal aan met versgeperst citroensap tot de citroenen onder staan en sluit goed af. Laat de bokaal zo twee dagen op kamertemperatuur staan. Zet hem dan in de koelkast en laat nog een maand staan (schud de bokaal zo nu en dan). Wil je de citroen gebruiken, spoel dan een partje goed af onder de kraan. Je gebruikt enkel de schil, niet de pulp. recept: Groene Prinses Broodbeleg van yacon Kook de yacon (1 grote knol) ca. 15 min, laat afkoelen en snijd in blokjes. Kruid met kerriepoeder en voeg twee el mayonaise toe. Eventueel kun je er nog wat peterselie of bieslook door roeren. Je kunt er nog een geprakt hardgekookt ei onder mengen. recept: Emelie Heller Yaconhandel Op internet is een levendige handel in yaconproducten te vinden. Het gaat vooral om geconcentreerde producten: zoetjes en pillen, en yaconthee. De consumptie van yacon wordt gestimuleerd door een aantal claims, waaronder een effectieve werking tegen diabetes en een cholesterolverlagende werking. Bewijs voor de betrouwbaarheid van deze claims ontbreekt echter. Bron: Met yacon de boer op, Wetenschapswinkel Wageningen UR Yacon en prinsessenboontjes met Aziatische aroma s Ingrediënten: 2 tenen look 1 el fijngehakte gember 1 pepertje, pitjes verwijderd en fijngehakt 1 el olie 500 g prinsessenboontjes, gedopt en in stukjes van ca. 4 cm gesneden 2 el water 250 g yacon, geschild en geraspt 1/2 tl paprikapoeder 1 tl suiker 1 el sojasaus peper en zout 1/3 kopje geroosterde pindanoten Verwarm de olie in een kookpan en voeg de look, gember en peper toe. Roer tot de look geurig wordt en voeg dan de boontjes toe. Roer ca. 3 minuten op hoog vuur. Voeg het water toe, dek de pan af met een deksel en laat op een middelmatig vuurtje ca. 5 minuten stoven. Roer af en toe en voeg meer water toe als het verdampt. Voeg de yacon, het paprikapoeder, de suiker, sojasaus en peper en zout naar smaak toe. Roer regelmatig en laat stoven tot de groenten gaar zijn. Roer er vlak voor het serveren de pindanoten door. recept: Rose Marie Nichols McGee nicholsgardennursery.wordpress.com groene prinses Waar vind je yaconplantgoed? Yaconplantgoed is verkrijgbaar bij Cook and Herb in Brasschaat (Veltleden genieten hier 5% korting) of bij Sanguisorba in Ranst. In Nederland is yacon verkrijgbaar bij Vreeken s Zaden in Dordrecht. Hof van Twello verkoopt yaconplanten in potten. Ruilen kan ook, bijvoorbeeld via of www. thevegetablegarden.be.

11 Sorbet 11 Sol Suffit Een zonnig klimaatproject Tekst Luk Naets Foto s Sol Suffit Door het zomerse voorjaar zijn we extra gevoelig voor de weldaden van zonne-energie en net nu komt er een zonneoven op de markt die voor Afrika is bedoeld, maar die ook bij ons kan aanslaan als rookloze barbecue: de Solar Cooker. wanneer hij wordt afgehaald in Lokeren. Verzendkosten zijn 25,00 voor België en 35,00 voor Nederland. In Afrika is het zonder meer noodzakelijk dat de bevolking kan koken zonder afhankelijk te zijn van peperdure brandstoffen of van sprokkelhout dat dikwijls van kilometers ver door kinderen moet worden aangesleept. Het ruim aanwezige zonlicht aanwenden om te koken kan zo al onmiddellijk 70 procent van het houtgebruik uitsparen: enkel bij regenweer of s avonds moet er dan nog worden bijgestookt. Sinds 2008 is Sol Suffit, een milieuproject van de West-Vlaamse vereniging Natuur. koepel, in Senegal en Tanzania het zonnekoken aan het promoten. Door de zonnestralen via spiegels naar een centraal punt te weerkaatsen en te bundelen kun je voedsel in donkere potten of pannen gratis opwarmen. Als introductie maakt Sol Suffit gebruik van de zogenaamde Solar CooKit een eenvoudige constructie van karton en aluminiumfolie die amper 10,00 kost om bij de bevolking het principe te demonstreren. Al snel werd duidelijk dat de CooKit hooguit een jaar meegaat en moet worden vervangen door een meer duurzaam model. Een parabolische spiegel met een kookplaat in het brandpunt die tot tien jaar meegaat is de oplossing: de SolarCooker is een feit en gaat deze zomer in productie. Op de kookplaat van 20 op 20 cm kun je voor 6 tot 8 personen gerechten koken, bakken en stomen; denk daarbij aan soepen, aardappelen, stoofpotjes en tajines tot zelfs pannenkoeken en cakes. Door de producten ook in West-Europa te commercialiseren kan een deel van de winst worden gebruikt om SolarCookers in Afrika te introduceren. Wie de mogelijkheden van de SolarCooker eerst nog even met eigen ogen wil zien werken, kan de demonstraties komen bewonderen op het Sfinks-festival of de Lokerse Feesten einde juli of op 27 augustus tijdens het Fiesta Solar in Gent. Praktisch Je kunt de SolarCooker enkel online bestellen via Hij weegt 12 kg en kan na de zomer worden gedemonteerd om hem op te bergen. Zijn radiatieoppervlak is 1 m 2 en bestaat uit hoogglans aluminium. De lanceerprijs is 199,00

12 12 Tuin Van compost tot zelfbereide porto Op bezoek in de tuin van Carlo Holsteens (Neerpelt) Tekst Ludo en Pierre Zanders Foto s Riet Janssens Een strakke voortuin laat niet vermoeden dat er in de achtertuin van de familie Holsteens in Neerpelt een waar pareltje qua ecologisch tuinieren verborgen ligt. De tuin is 23 are groot en bestaat uit stukken groente-, fruit- en siertuin, met daartussen verhardingen die de verschillende elementen verbinden of bereikbaar maken. Ons gastgezin heeft ruime ervaring met tuinieren. De tuin werd niet klassiek gevormd door een tuinarchitect. De tuin groeide in de loop der jaren als het ware vanzelf, legt Carlo Holsteens uit. Met vallen en opstaan leer je veel uit je eigen fouten. Over planten die het niet goed doen bijvoorbeeld; de grond is pure Kempische zandgrond en laat bepaalde planten niet toe om hun natuurlijke groeiwijze te voltooien. Uiteindelijk houd je die planten over die aangepast zijn aan de bodem en die zonder veel moeite een mooi resultaat geven. De tuin straalt nu de begeestering uit van de tuineigenaars die er al bijna 20 jaar aan werken. De eigenaars engageren zich voor Velt en de compostmeesterwerking en daardoor bezit de tuin dé elementen die deze interesse ondersteunen. Compost maken en gebruiken: het heeft voor onze gastheer geen geheimen meer. De verschillende stadia van composteren staan netjes naast elkaar. Een nieuwe, een half verteerde en een oude composthoop liggen broederlijk op een rijtje. Zo kan het omzetten zonder veel moeite gebeuren, vertelt Carlo Holsteens. Naast de composthopen zien we een ronde compostzeef waarmee je moeiteloos de grove van de fijne fractie kunt scheiden. De grovere delen zullen een tweede compostbeurt ondergaan. De hele tuin is opgevat als een kringlooptuin. Groenresten gaan niet verloren; ze blijven in de tuin zodat de kringloop van groeien, bloeien, afsterven en recycleren compleet is. Naast de compostering ontdekken we tal van andere ecologische initiatieven. Oorwormpotten hangen her en der in de bomen en struiken, insectenhotels worden op strategische plekken geplaatst zodat solitaire bijen er een onderkomen kunnen vinden, een takkenwal biedt schuilgelegenheid aan tal van andere organismen. Met spijt in zijn stem zegt Carlo Holsteens: Onlangs hebben we vier babyegeltjes een nieuwe thuis moeten geven in het Natuurhulpcentrum, omdat de moeder blijkbaar was omgekomen. Kippen mogen niet ontbreken, samen met enkele cavia s maken ze deel uit van de fauna van de tuin. Ideale opruimers en lekkere, gezonde eitjes elke dag! Wie zou dat niet willen? Het brengt ons vlekkeloos bij een andere passie van de tuineigenaar: ecologische voeding. Sinds enige tijd ben ik lesgever voeding, zegt Carlo Holsteens. Ik wil de mensen de noodzaak laten inzien van gezonde voeding en uiteraard begin je dan het best bij jezelf en je eigen gezin. Dit verklaart natuurlijk de uitgebreide moestuin met gewone maar ook met minder gewone groenten. Ik kan ze perfect gebruiken tijdens de kooksessies en ze worden altijd gewaardeerd. Zeker als men

13 Tuin 13 weet dat ze zelf geteeld zijn. In de groentetuin wordt gebruik gemaakt van insectengaas. De moeilijkere teelten zoals kolen, ui of prei worden afgedekt met een fijnmazig gaas. Hierdoor krijgen de meeste belagers geen kans. In de groentetuin staan ook vele bloeiende planten zoals goudsbloem, zonnebloem, papaver en hibiscus. Door de aanwezigheid van deze bloemen is er een uitgebreid insectenleven in de tuin mogelijk. De groentebedden zijn afgewerkt met gerecycleerde plastic banden, waardoor de moestuin een mooie formele uitstraling krijgt, de vruchtafwisseling gemakkelijk te realiseren valt en er weinig onkruidgroei is. Fruitbomen en bessen leveren heel wat vruchten om vers te eten of om in allerlei gerechten, sauzen, geleien en sapjes te gebruiken. We worden uitgenodigd om na het bezoek een van deze resultaten zelf te proeven. Onze smaakpapillen worden verwend! De siertuin is indrukwekkend. Hij verraadt een passie voor bomen, heesters en vaste planten. Carlo Holsteens vertelt dat er 300 verschillende soorten staan, voornamelijk phlomis, salomonszegel, tricyrtis (paddenlelie) Dankzij een mooie waterpartij zie je hier een heel assortiment aan fauna en flora die gebonden is aan een waterrijk milieu. Naast het huis is een tuinkamer, voorzien van een borrelsteen en enkele verhoogde bakjes waarin allerlei tuinkruiden groeien. Een ideaal plekje, niet te ver van de keuken zodat de kruiden snel aan een of ander gerecht kunnen worden toegevoegd. Terug in de voortuin zien we dat het gebruik van compost en houtsnippers hun effect niet hebben gemist. Door de jarenlange bodemverbetering groeien en bloeien hier rozen tot laat in de zomer, iets wat op deze grond niet vanzelfsprekend is. Carlos Holsteens beaamt: Een groot nadeel van deze grond is dat hij in de zomer sterk kan uitdrogen. Als je geen afdekking gebruikt, is het voor een hoop planten een onbegonnen strijd. Tijdens de ecotuindagen hebben vele tuinliefhebbers onze tuin bezocht en ze werden aangenaam verrast door de diversiteit aan planten en diertjes die in deze tuin hun onderkomen hebben gevonden. De bezoekers zijn ervan overtuigd geraakt dat ecologische tuinen niet alleen nuttig maar ook mooi zijn, dat groenresten tot waardevolle producten kunnen worden gerecycleerd en dat je met wat kennis en inspanning veel voldoening in je tuin kunt vinden. Lekkere groenten of andere producten zijn bovendien een welverdiende beloning. Wat we werkelijk geniaal vinden en dus graag onthouden van ons bezoek is het volgende: de tuin is in twee compartimenten verdeeld. In één deel kun je onbekommerd van alles eten en proeven. In een ander deel ben je maar beter voorzichtig. Carlo Holsteens licht toe: Ik was er mij vanaf het begin van bewust dat ik niet altijd thuis zou zijn als de kinderen er waren. En ik wilde dat mijn kinderen de zekerheid zouden hebben dat ze in één deel alles konden eten en proeven. Dit was uiteraard het deel met de moestuin en het fruit aan de bomen. Maar eetbaarheid was ook een criterium voor de omgevende planten. Er staan alleen eetbare bloemen en kruiden. Dit maakt het ook gemakkelijk om klassen en groepen te ontvangen. Je kunt gewoon zeggen: in deze tuinkamer is niets giftig, in de andere kamers raad ik het af om zomaar besjes te eten. En over proeven gesproken: na de rondleiding door de tuin krijgen we een heerlijke, zelfbereide porto aangeboden. Een lekkere afronding van een boeiend bezoek.

14 14 Eco-actief Samentuinen En ander eco-actief nieuws Samenstelling Redactie Lang leve de appel! Lang leve de appel is een nieuw project dat de financiële steun krijgt van de Koning Boudewijn Stichting, Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer. Met dit project wil Velt voedselverspilling en -afval onder de aandacht brengen. Aan de hand van de appel willen we consumenten bewust maken over voedselverspilling en hoe en waar we lokale appels (en ander fruit) kunnen verwerken. Velt werkt samen met verschillende (regionale) partners om van dit project iets moois te maken. We trachten in kaart te brengen waar appels verwerkt kunnen worden en waar de vraag groot is en het aanbod beperkt. Zo kunnen we vraag en aanbod op elkaar afstemmen. We ontwikkelen een workshop rond voedselverspilling en hoe we die kunnen tegengaan. Deze workshop wordt op tien plaatsen gratis aangeboden. Daarnaast organiseren we twee verwerkingsmomenten waarbij lokale fruitboomeigenaars hun oogst kunnen verwerken in de regio s waar de nood het hoogst is. Er komt ook een stappenplan voor gemeenten en lokale initiatiefnemers die een gezamenlijke verwerkingsactiviteit willen organiseren met als doel voedselverspilling te reduceren. We trachten zo veel mogelijk mensen te bereiken door middel van communicatie en verschillende activiteiten zodat we samen de voedselverspilling kunnen reduceren en tot 450 ton appels kunnen verwerken tot moes, sap en lekkernijen. Deze hoeveelheid wordt aan de hand van een virtuele appelteller geregistreerd. Vanaf nu zal geen enkele appel nog ongemerkt van de boom vallen! Oorkonde voor Velt Zuid-Antwerpen Een tijdje geleden ontving de Velt-afdeling Zuid- Antwerpen in het kader van het Europese jaar van de vrijwilliger van de gemeente Schelle een oorkonde voor haar vrijwilligerswerk in Schelle. Iets om fier op te zijn, vindt de afdeling terecht. Uw vereniging realiseert samen met andere Schelse verenigingen een onschatbare meerwaarde voor onze gemeente. Met de kracht van uw vereniging brengt u mensen samen en maakt u de toekomst mogelijk, zo stelt de oorkonde. Samentuinen Drie Vlaams-Brabanse groepsmoestuinen zijn sinds najaar 2010 ontsproten. In Halle is dat het Windmoleken, in Baal de Ecoknollentuin en in Betekom De Proeftuin. In Halle hebben we met het stadsbestuur en de buurtwerking een oud, verwaarloosd wijktuintje helemaal opgeknapt; negen plaatselijke tuiniers doen er hun best om over te schakelen op ecologisch tuinieren. In Betekom zaaien, wieden, oogsten tien deelnemende dames samen (heren zijn nog altijd welkom!). Niet ieder haar eigen perceeltje dus: een boeiend experiment. De tuin is van De Switch, een begeleidingstehuis voor adolescente meisjes. In Baal werd een bestaande compostdemotuin verbeterd en uitgebreid, en dit vooral door de tuiniers zelf. Zes tuiniers en drie compostmeesters werken er op het terrein van Siddartha, een project waarin volwassen mentaal gehandicapten tuinieren en waarin nog zoveel meer gebeurt. Lieven David (Baal en Betekom) en Vic Vangeenderhuysen (Halle) begeleiden iedere groep een jaar lang met tuintechnische en ecologische vorming. De tuiniers spreken af, wisselen uit en helpen mee plannen. Een stevige, plaatselijk verankerde tuingroep biedt immers meer kansen op een duurzaam project. In een samentuin groeien behalve groenten ook goede banden! In september start De Zavelhof in Leuven en dan verschijnt net ook onze nieuwe website over ecologische volkstuinen. Samen tuinieren zit in de lift! Gezocht: tuiniers ecotuindagen 2012 Ben jij een ecologische tuinier en wil je pronken met je realisaties? Stel je dan voor 1 augustus kandidaat voor de ecotuindagen van 2012 (2-3 juni). Vul het onlineformulier in of bel je gegevens (naam, adres, telefoonnummer, , soort tuin + oppervlakte) door naar Katleen Verhaert op

15 Eco-actief 15 Werkgroep ecodemotuin in Mol War Smeyers behoort ongetwijfeld tot een van onze actiefste bestuursvrijwilligers én lesgevers. Bovendien richtte hij vanuit afdeling Mol, in samenwerking met de gemeente Mol en IOK, een ecodemotuin op in de zone Mariëndal in Mol. De tuin kreeg vorm met de helpende handen van een 30-tal vrijwilligers. Zij verenigen zich als werkgroep van Velt. Eind mei opende de tuin officieel de deuren. De tuin toont diverse ecologische principes: soorten bodembedekking, verhardingen, types van bloemenweiden, een ecologische vijver, alternatieven voor gazon Het is de bedoeling dat de bezoekers aan de hand van verschillende modeltuinen kunnen zien dat je in elke tuin en in elk tuinontwerp wel een ecologische noot kunt verwerken. Een prachtig geheel en zeker een bezoekje waard. Bezoekers van de tuin kunnen een rondleiding vragen bij War Smeyers, of zelfstandig de tuin bezoeken aan de hand van een brochure. De ecodemotuin is elke eerste zaterdag van de maand open tussen 10 en 12 u. Verder ook op 6 augustus, 10 september, 8 oktober en 12 november, telkens van u. War Smeyers in de ecodemotuin tijdens de Velt-ecotuindagen ( Riet Janssens) Nieuwe Velt-afdeling Holland Rijnland Begin mei is de nieuwe Velt-afdeling Holland Rijnland opgericht, door Margje Vlasveld, Bessie Schadee, Andor Kranenburg en Anne Marie van Dam. Ze zijn geïnspireerd geraakt door een presentatie van Wil de Vooght, in het Groene IDeeCafé in Leiden. In Leiden werken ze in de IDeeWinkel, een stichting die burgerinitiatieven en groene ontwikkeling stimuleert en twee keer per maand het Groene IDeeCafé organiseert. Elke keer staat er een groen onderwerp op het programma. Daarnaast zijn ze actief bij het Leidse Biodiversiteits Actie Plan, de Biodiversiteitstuin Vrij Groen, en vlinderroutes in de Leidse binnenstad (met een Vlinderboot!). Ze hopen met de nieuwe Velt-afdeling meer ontmoetingen en kennisuitwisseling te organiseren voor ecologische tuiniers in Holland Rijnland. Als eerste ledenactiviteit is er een ontmoeting bij Biodiversiteitstuin Vrij Groen op zaterdag 11 september. Om 14 u is er een rondleiding en vanaf 15 u volgt de ledenvergadering. Daarnaast staat Velt Holland Rijnland op 12 september op de Lekker en Groen -markt bij de Autovrije Zondag in Leiden. Binnenkort wordt er ook een cursus ecologisch moestuinieren georganiseerd. Naturalis

16 16 Eco-actief Fruitboomactie West-Vlaanderen De Fruitboomactie wordt zoals ieder jaar georganiseerd door de fruitwerkgroepen van Velt Wevelgem-Menen en Velt Beernem. Ze bieden de mogelijkheid tot samenaankoop van fruitbomen en bessenstruiken allerhande. Tot nu toe werd de lijst met het aangeboden plantmateriaal via Seizoenen aan ieder West-Vlaams Velt-lid bezorgd. Maar nu het digitale tijdperk meer en meer de overhand krijgt, wordt van deze traditie afgestapt. Het aantal fruitbestellers is namelijk een stuk kleiner dan het aantal Velt-leden, waardoor de huidige werkwijze niet langer ecologisch te verantwoorden is en er onnodige drukkosten worden gemaakt. Voortaan doen we het zo: In Seizoenen van juli-augustus wordt de fruitboomactie aangekondigd. Bestelformulieren, zowel de papierversie (PDF-bestand) als de elektronische versie (die je met de computer kunt invullen en met 1 druk op de knop kunt terugzenden) vind je hier: De website van Velt Wevelgem-Menen: De website van Velt Beernem: Je kunt de bestelformulieren ook aanvragen per , of voor de mensen zonder computer, via de telefoon, bij: Velt Wevelgem-Menen: Bart Vanden Hove, Groenstraat 153, 8930 Menen , Velt Beernem: André Vandenberghe, Akkerstraat 19, 8730 Beernem Bestellingen moeten worden geplaatst voor 18 september Met onze welgemeende dank vanwege de fruitwerkgroepen Velt Wevelgem-Menen en Velt Beernem. Nieuwe vrijwilligersprijs ook weer een beetje voor Velt! Beweging in de stad, de organisatie achter het stadsfestival Villa Pace, wint de prijs van het vrijwilligerswerk Velt-lid Luc De Brabander is een van de stichters van de organisatie die is uitgegroeid tot een dynamische groep met meer dan 800 vrijwilligers. Uniek is de samenwerking van tientallen verenigingen en de stad Sint Niklaas. Alle leeftijden en sectoren zijn vertegenwoordigd, daardoor is het een vernieuwend initiatief, klonk het bij de jury. Velt-afdeling Waasland is apetrots dat zij zeer actief betrokken is bij het inhoudelijke luik van Villa Pace: Op de gezellige wereldmarkt wordt onze stand druk bezocht en we dragen ons steentje bij aan de succesrijke bio- en fairtradebrunch. Achter de schermen bewaken we met de werkgroep Villa Verde de duurzaamheid en milieuvriendelijkheid van het festival. Beweging in de stad neemt de fakkel over van Velt, de vorige laureaat, en mag tijdens het jaar van de vrijwilliger de ambassadeur van het vrijwilligerswerk in Vlaanderen zijn. Steun Velt met een spaarrekening bij Triodos Bank Waarvoor staat Triodos Bank? Triodos Bank is een van de eerste duurzame banken ter wereld. Haar missie is het financieren van een positieve verandering op ecologisch, sociaal, en cultureel vlak, dankzij het spaargeld van haar klanten. Een missie die goed aansluit bij onze waarden. Hoe kan ik Velt steunen? Als je een Triodos-spaarrekening opent via be/triodos, word je rekening automatisch gelinkt aan Velt. Triodos Bank stort dan 10,00 aan Velt. Bovendien krijgt Velt een maandelijkse commissie op basis van het saldo op je rekening, zonder dat het jou iets kost. Zo levert je spaargeld zowel een financieel als een maatschappelijk rendement op, en wordt het ook transparant beheerd. Iedereen die ons steunt, geeft ons extra slagkracht om onze missie en onze projecten te realiseren. Hoe open je een Triodos-spaarrekening? Je hebt verschillende mogelijkheden: Open je spaarrekening online via Contacteer Triodos Bank rechtstreeks op , en vermeld dat je jouw rekening wilt linken aan Velt. Nog een mogelijkheid om Velt te steunen: rentebestemming Als je rekening geopend is, kun je Velt nog op een andere manier steunen. Triodos Bank geeft je namelijk de mogelijkheid om je interesten of een deel ervan te schenken aan een organisatie naar keuze. Daarvoor hoef je enkel het formulier voor rentebestemming te downloaden en ingevuld terug te sturen. Je vindt dit formulier via Een Havelaar voor Velt Op 16 mei ontving Velt een Havelaar. Hij bevestigt het engagement van Velt om structureel voor fairtradeproducten te kiezen. Momenteel heeft Velt 1 ster. We gaan ervoor zorgen dat we in de toekomst ook een 2de en eventueel een 3de ster kunnen veroveren. De Havelaar wordt uitgereikt door Max Havelaar. Momenteel zijn er nog maar 19 Havelaars uitgereikt. Velt is fier dat ze ook hier een voorbeeldrol kan spelen. Meer info vind je op

17 Breedbeeld 17 Bio-ijsjes geproefd en warm aanbevolen! Tekst Luk Naets Foto s The cooking of joy, Stonesoup, Hajime Nakano, Loozrboy, Possumgirl, Megan Hansen & Vladimer Shiosvili Wanneer zomerse hitte het land in sluipt, zijn verfrissende hapjes vaak erg welkom. Het is dan moeilijk nee zeggen tegen romige ijsjes. Hoe lekker is bio-ijs? Velt deed de test. Een korte speurtocht in de diepvrieskasten van natuurvoedingswinkels en een supermarkt levert ons de volgende oogst op van bio-ijsjes met vanillesmaak voor een vroegzomerse blinde smaakproef: vijf ijsjes op basis van koemelk, eentje gemaakt van geitenmelk en een zuivelloze variant op basis van soja. De zes enthousiaste vrijwilligers die hun beste smaakpapillen in stelling brengen zijn Nadia, Emelie, Karin, Luc, Bart en Luk. Alle ijsjes worden zoals de fabrikanten aangeven een kwartier voor degustatie uit de diepvriezer gehaald. Om de resultaten wat te stroomlijnen krijgen de kandidaten eerst de vijf koemelkversies voorgeschoteld, in alfabetische volgorde. De meeste proevers weten nog niet dat er een mol verscholen zit tussen de testporties: gaan ze het niet-biologische ijs van de supermarkt ontmaskeren? Al bij de eerste happen wordt duidelijk dat we het niet gewoon zijn om bewust en gericht te proeven van deze frisse lekkernijen: wanneer het zomers warm is en een verfrissing welkom, zitten we niet te analyseren hoe romig en aromatisch de substantie precies is. Hoogstens vind je dat een ijsje toch wat te zoet is of aan het verhemelte blijft kleven zodat je het met een fris glas water wilt wegspoelen. De omschrijvingen bij de verschillende smaakonderdelen op de individuele scorebladen van de proefpanelleden durven dus al eens uiteen te lopen: wat de ene bijvoorbeeld matig zoet vindt, is voor zijn buurman al té gesuikerd. De samenvatting in de tabel is daarom te lezen als een poging tot consensus, geen exacte organoleptische wetenschap. 5x koe: het verdict Na het optellen van de scores van elk panellid prijkt het bio-ijs van de Trommelhoeve aan de kop, nipt voor het Biogood roomijs. Voor de derde plaats haalt het gangbare vanille-ijs van Delhaize het op de valreep van IJs René en klap op de vuurpijl niemand van het panel slaagt erin deze mol te herkennen. Blijkbaar vertonen onze ijsherinneringen patronen waar een fabrieksijs probleemloos op inspeelt. Het minst gesmaakt bij zowat iedereen is de Vanilla Mood van de Nederlandse Ice Cream Factory. Toch wel jammer voor een Demeter-product, al moet er worden opgemerkt dat het ijs beter gaat smaken wanneer het wat langer ontdooid is. De buitenbeentjes Tijd nu voor de twee ijsjes die we apart proeven, omdat we vrezen dat hun smaken té afwijkend zouden zijn. Bij de degustatie van het geitenijs vallen de monden net niet open van verbazing: lekkere melksmaak met fijne vanille, perfect gezoet en mooi smeltend zonder vervelend gekleef. Iedereen gunt dit ijs van René een gedeelde eerste prijs met dat van de Trommelhoeve. Van het Engelse soja-ijs Tofutti is niemand echt wild maar allen hebben begrip voor de waterige structuur die nu eenmaal eigen is aan sojamelk. Het soja-ijs is trouwens het minst zoete en de smaak wordt toch als lekker ervaren. Mooi alternatief voor wie geen zuivelproducten wil of mag eten. De bio-ingrediënten: eenvoud siert De biologische ijsjes vallen op door hun eenvoudige samenstelling met ingrediënten die bijna 100 procent biologisch zijn. Dat pure en ongekunstelde kan dan misschien wel een smaakervaring opleveren waar je even moet aan wennen. Bij het gangbare fabrieksijs springt de ingewikkelde receptuur onmiddellijk in het oog; de grondstoffen zijn bijna alle sterk bewerkt met dikwijls een onduidelijke of dubieuze oorsprong. Dat kwaliteitsverschil weerspiegelt zich sterk in de prijs: de geproefde bio-ijsjes zijn ruim dubbel zo duur als het fabrieksijs van de supermarkt. Opmerkelijk is dat Delhaize ook biologisch vanille-ijs aanbiedt onder eigen merk dat maar iets duurder lijkt dan het gangbare: 3,69 voor een verpakking van 750 cc, of omgerekend 4,92/ l. Dat ijs was helaas niet beschikbaar tijdens onze inkopen; we hadden het graag mee geproefd. Omdat ijs in het algemeen vrij volumineus is, wordt op de verpakking de inhoud wat flatterend aangegeven in l, ml of cc. Een enkele keer staat het feitelijke gewicht erbij aangegeven en dat is dan meestal iets meer dan de helft van het volume, maar dan in grammen uitgedrukt. Na de smaakproef hebben we een nog volledige verpakking van de Trommelhoeve kunnen nawegen: hun liter vanille-ijs weegt 700 g, een flinke relativering van de hogere prijs!

18 18 Breedbeeld De ingrediënten Product Basis Smaak en uitzicht Zoetstof Aroma Stabilisator Biogood roomijs vanille boter*, volle en magere melkpoeder* rietsuiker*, invertsuiker* vanillestokken* johannesbroodpitmeel* Delhaize roomijs met slagroom gerehydrateerde afgeroomde melk, room suiker, tarweglucosefructosestroop, dextrose vanillearoma, vanillestokjes guargom, carrageen, johannesbroodpitmeel Ice Cream Factory Vanilla mood volle melk*, slagroom* tarwestroop*, fructosestroop* bourbon vanilleextract* johannesbrood- en guarpitmeel IJs René vanille-ijs boter*, volle en afgeroomde melkpoeder* rietsuiker*, maïsglucose* vanille-essence*, vanille* johannesbroodpitmeel* Trommelhoeve ambachtelijk hoeveroomijs volle melk*, room*, melkpoeder* ruwe rietsuiker*, invert rietsuikerstroop* natuurlijk vanillearoma johannesbrood*- en guarpitmeel IJs René geitenijs Triano Brands Tofutti sojadessert geitenmelk*, plantaardig vet* water, palmpitolie*, sojabonen* rietsuiker*, maïsglucose* vanille* johannesbroodpitmeel* ruwe rietsuiker* vanille-extract* guargom, johannesbroodpitmeel De smaakproef Producent Uitzicht Smaak romigheid aroma zoet Biogood romig wit met spikkels vanille vrij romig vrij vlak van zeer tot té zoet Delhaize zeer geel met fijne spikkels schuimig, maar meer melk dan room sterk, maar niet zozeer vanille net voldoende Ice Cream Factory bleek zonder stippen weinig room, eerder melk IJs René beige zonder stippen weinig room, eerder melk onaangenaam (anijs? bitter? zuur?) aangenaam, maar niet zozeer vanille minder zoet vrij zoet Trommelhoeve romig wit met spikkels mild romig ruikt lekker, maar niet zozeer vanille redelijk zoet Geitenijs René wit met spikkels aangenaam vol melk melk met vanille net goed Tofutti sneeuwwit geen water met soja minst zoet

19 Breedbeeld 19 Kleurstof Overige Controle eigeel* Tüv Nord (1) Integra caroteen lactose en melkeiwitten, monoen diglyceriden van vetzuren niet biologisch (2) eigeel* weipoeder* Skal (NL) Demeter-label (3) eidooier* Tüv Nord (1) Integra eieren* Tüv Nord (1) Integra eigeel* Tüv Nord (1) Integra Soil Association (GB) Opmerkingen (1) Het vroegere Integra afdeling Blik is eind 2010 een partner geworden van Tüv Nord voor de specialisatie voeding en landbouw. Op etiketten van biologische producten zul je vooral het codenummer afgedrukt zien: BE-BIO-02 (2) Wat vooral opvalt bij de ingrediënten van een nietbiologisch product is de langere lijst aan dikwijls sterk bewerkte grondstoffen. In dit voorbeeld merk je de toevoeging van mono- en diglyceriden van vetstoffen. Deze emulgator bestaat uit vetzuren die afkomstig kunnen zijn van diverse bronnen zoals palmvet, sojaolie, rund- en varkensvet, kokosvet en zonnebloemolie. In het geval van de sojaolie kan het zelfs gaan om olie afkomstig van genetisch gewijzigde sojabonen. (Bron: Alle Europese E-nummers) (3) Het Demeter-label wordt toegekend aan producten die voor minstens 90 procent ingrediënten uit de biodynamische landbouw bevatten. Bij het verwerken van melk mag deze niet gehomogeniseerd zijn. (4) IJs bevat flink wat lucht. Het aangeven van het volume is dus heel flatterend: 1 l ijs weegt doorgaans maar iets meer dan 0,5 kg. (5) Niet-bio-ijs (van de supermarkt) is zowat de helft goedkoper dan de bioversies. Die laatse worden dan ook meestal in kleinere verpakkingen verkocht om de prijs wat vriendelijker te laten lijken. Delhaize verkoopt een bioversie van haar vanille-ijs aan de prijs van 3,69/750 ml. Dat komt overeen met een prijs van 4,92/l. (6) Een echt koopje voor wie geen zuivelproducten eet Hoeveelheid en prijs Prijs/liter mondgevoel smelt mooi, wat kleverig smelt snel, smeuïg plakkerig, rare nasmaak smelt goed, kleverig smelt snel, blijft goed nasmaken perfect smeltend, niet kleverig ijskristallen die snel wegsmelten 800 ml 5, ml 3, ml 5, ml 5, ml 7, ml 5, ml 2,69 6,36 (4) 3,19 (5) 5,75 7,32 7,50 7,72 3,59 (6)

20 20 Breedbeeld Aroma s: de categorieën herschikt Bij de ingrediënten van de ijsjes merken we dat de meeste natuurlijke vanille bevatten onder de vorm van stokjes, extract, poeder of essence. Een enkele keer duikt vanillearoma op. Sinds januari van dit jaar heeft Europa nieuwe regels ingevoerd voor de aanduiding van aromatische stoffen: Staat er aroma vermeld bij de ingrediënten, dan gaat het om kunstmatige smaakstoffen die via scheikundige reacties uit bijvoorbeeld eiwitten en suiker zijn gewonnen om een gebakken of gebraden smaak na te bootsen. Vroeger sprak men van kunstmatige of natuuridentieke aroma s; dat onderscheid valt nu weg. Zulke aroma s zijn in biologische producten niet toegelaten. Natuurlijke aroma s en extracten zijn op fysische, enzymatische of microbiologische wijze verkregen uit plantaardige, dierlijke of microbiologische grondstoffen. Worden deze in een biologisch product gebruikt dan mogen zij niet afkomstig zijn van genetisch gewijzigde planten. Natuurlijk vanillearoma moet voor 95 procent uit de vrucht, bloem of de specerij bestaan waarnaar de naam verwijst. Biologische producenten gebruiken steeds vaker biologische aroma s of de vruchten zelf. Bron: Schrot&Korn Feestelijk geroffel voor de Trommelhoeve Wanneer vier van de zes proevers jullie ijs bij de top van de bio-ijsjes rekenen, dan hebben we een reden om jullie te komen feliciteren. Enkel het biologische geitenijs verraste uiteindelijk zowat alle proevers, zodat we van een ex aequo kunnen spreken. Rina Reusen: Dat verbaast me niks: onbekend is onbemind, en geitenijs smaakt verrassend lekker! Volgens de proevers is een perfect ijsje een combinatie van een volle basissmaak, een goed aroma en een blijvend mondgevoel dat niet te plakkerig-zoet mag worden. Rina: Zo n evenwichtig resultaat krijg je slechts na veel experimenteren. Na 10 jaar sleutelen aan onze recepten vermoeden we dat we de goede evenwichten hebben gevonden. Een van onze proevers vroeg zich af of er nog met rauwe melk wordt gewerkt. Dat was een slogan die je vroeger zag op de karren van kleinere lokale ijsventers. Rina: We krijgen de verse biomelk rechtstreeks geleverd van de Dobbelhoeve, maar we pasteuriseren ze toch eerst voor we er ijs van maken. Dat is ook een eis van het Voedselagentschap opdat bijvoorbeeld zwangere vrouwen geen risico op een ongewenste besmetting zouden lopen. Bij de ingrediënten staat enkel het natuurlijk vanillearoma als niet biologisch aangeduid. Is er onvoldoende biologische vanille beschikbaar? Rina roept er haar man Jan Dehert bij: Klopt het etiket niet? Wij gebruiken toch biologisch bourbon vanillepoeder? Jan: We gebruiken beide ingrediënten. Het etiket moet eigenlijk worden aangepast. Bij het mango-ijs bijvoorbeeld staat geen aroma vermeld, enkel biologische mango. Rina: Dat is vruchtenpuree die we zoals de overige fruitsmaken betrekken via Pajottenlander, bekend van hun fruitsappen. Heerlijke grondstoffen, maar een flink pak duurder dan synthetische smaakjes. De koffie-cognacmengeling komt dan weer uit Frankrijk en is gecertificeerd door Ecocert. Ze geeft een subtiel aroma aan je ijs, maar je zult er niet tipsy van worden! Jullie ijs kom je zelden tegen in natuurvoedingswinkels: een bewuste keuze? Rina: We leveren slechts aan enkele verkooppunten in de regio. Meer is niet haalbaar voor twee personen. Verder hebben we onze handen meer dan vol met de thuisverkoop tijdens het seizoen, de zorg voor onze 3000 biologische leghennen het hele jaar door en de gastenkamers die er recent nog zijn bijgekomen. Ons project is op dit moment zo ongeveer af en de zomer is dit jaar wel héél vroeg begonnen Nogmaals gefeliciteerd en veel succes verder, Rina en Jan. Zelf aan de slag! De smaaktest mag dan wel uitwijzen dat er bijzonder lekker bio-ijs te koop is, je kunt natuurlijk ook gewoon zelf aan de slag in je keuken. Zelf roomijs maken is een behoorlijk tijdrovende klus wanneer je geen ijsmachine hebt; je moet dan immers geregeld de bevroren massa goed door elkaar roeren om de ijskristallen te breken en zo een smeuïge textuur te krijgen. Gelukkig zijn er alternatieven die je ook zonder ijsmachine moeiteloos op tafel tovert. Semifreddo bijvoorbeeld, een bevroren romige mousse die net zo zacht smelt op je tong als ijs. Wij geven je hiernaast alvast onze meest verfrissende recepten cadeau

Ecologisch leven tuinieren koken Nr. 4 2011

Ecologisch leven tuinieren koken Nr. 4 2011 Seizoenen Ecologisch leven tuinieren koken Nr. 4 2011 2 Colofon Colofon Tweemaandelijks tijdschrift van Velt 39ste jaargang - juli/augustus 2011 Coverfoto In de loop van de zomermaanden, na de oogst van

Nadere informatie

Tortilla s met gerookte makreel

Tortilla s met gerookte makreel Beste KOOK-OOK klant! De recepten van KOOK-OOK worden samen gesteld met producten die zo min mogelijk bewerkt zijn. Een groot gedeelte van ons voedsel dat verkrijgbaar is in de supermarkt, komt uit een

Nadere informatie

GEZONDE ONTBIJT RECEPTEN WWW.OPTIMALEGEZONDHEID.COM

GEZONDE ONTBIJT RECEPTEN WWW.OPTIMALEGEZONDHEID.COM GEZONDE RECEPTEN ITALIAANSE KRUIDEN OMELET Voeg de uienringen en een eetlepel water toe aan een voorverwarmde pan. Bak de uien net zolang totdat het kleine beetje water in verdampt. Voeg daarna een kleine

Nadere informatie

Lekker vers. smaakt. het langst.

Lekker vers. smaakt. het langst. Lekker vers smaakt het langst. Herbamare, 100% natuurlijke smaakmaker van al je gerechten Natuurlijk kokerellen smaakloos en saai? Niet met Herbamare van A.Vogel: het enige kruidenzout met 100% natuurlijke

Nadere informatie

Week van de Smaak 2013

Week van de Smaak 2013 Week van de Smaak 2013 Op zoek naar een aantal geweldig lekkere ecologische of verrassende soepen? Zoek niet langer, want de Week van de Smaak verzamelde voor u 7 recepten ter inspiratie. Smakelijk! ECOLOGISCHE

Nadere informatie

Gezond & lekker kerstmenu

Gezond & lekker kerstmenu Gezond & lekker kerstmenu Voor jou! Een bewust kerstmenu inclusief eenvoudige recepten. Aangeboden door alle coaches en medewerkers van LifeStyle Coaching Nederland. De organisatie die door middel van

Nadere informatie

RECEPTEN ROSARIO Januari 2014

RECEPTEN ROSARIO Januari 2014 RECEPTEN ROSARIO Januari 2014 Vrijdagavond - 31 januari 2014 Fettucine met courgetten 5OO gr Fettucine Olijfolie 1.300 gram courgettes 150 gr. Parmezan Pijnboompitten Kook de pasta in ruim kokend water.

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt zoveel mogelijk gebruik van biologische producten. Wat is biologisch? En waarom maakt KOOK-OOK zo graag gebruik van biologische producten? De term biologisch heeft

Nadere informatie

Handleiding voor de leerkracht

Handleiding voor de leerkracht Handleiding voor de leerkracht 1ste graad Benodigde tijd 10.15-13.00 u 2 lesuren + 1 uur om te eten en af te wassen Hoe en wat We spelen het Pim Pompoen kwartetspel en koken preisprei, wortelwolk, erwtenpesto,

Nadere informatie

bospaddenstoelensoep

bospaddenstoelensoep bospaddenstoelensoep * VOORBEREIDEN (dag voor het kerstdiner): * Week de gedroogde paddenstoelen 15 minuten in water. * Snipper de ui en pers of snijd de knoflook fijn. Snijd de bleekselderij in kleine

Nadere informatie

Koolhydraatrijke recepten werkt voor de zorg

Koolhydraatrijke recepten werkt voor de zorg ...lekkere recepten voor in de nachtdienst Koolhydraatrijke recepten werkt voor de zorg Koolhydraatrijke recepten Bewezen is dat koolhydraatrijke voeding vanaf ongeveer de tweede helft van de nachtdienst

Nadere informatie

Mosselen. Overheerlijke recepten. @dekamarkt of @dekawijnmarkt. facebook.com/ dekamarkt. www.dekamarkt.nl. Klantenservice 0251-276628

Mosselen. Overheerlijke recepten. @dekamarkt of @dekawijnmarkt. facebook.com/ dekamarkt. www.dekamarkt.nl. Klantenservice 0251-276628 Mosselen @dekamarkt of @dekawijnmarkt www.dekamarkt.nl facebook.com/ dekamarkt Klantenservice 0251-276628 Overheerlijke recepten Sappige mosselen met lekkere saus, daar eet iedereen zijn vingers bij op!

Nadere informatie

Boursin-hapje met zalm

Boursin-hapje met zalm Boursin-hapje met zalm Ingrediënten (10 stuks): 2 plakjes gerookte zalm Verse Dille ¼ doosjes Boursin (kruidenkaas) plasticfolie : 1. Beleg de plakjes gerookte zalm heel dik met Boursin en verse dille.

Nadere informatie

Logus Proefmenu Maart 2015

Logus Proefmenu Maart 2015 Logus Proefmenu Maart 2015 Groene Smoothie (kiwi, appel spinazie en avocado) Bosbes Yogi (yoghurt, sinaasappelsap, banaan en bosbes) Courgettesoep met gember en bieslook - Spicy zalm met clementine salsa

Nadere informatie

Ontbijt Frittata. Bereidingswijze. Ingrediënten

Ontbijt Frittata. Bereidingswijze. Ingrediënten Recepten 2.1 Ontbijt Soms is het niet een kwestie van nieuwe recepten bij de hand hebben voor het ontbijt, maar gewoon net even anders tegen het ontbijt aan kijken. Wij zijn als Nederlanders gewend om

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016!

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! ZwARte BoNeNSoEP Met PuLLeD PoRK Zoete aardappel is lekker en gezond. Een zoete aardappel is een knol en behoort, in tegenstelling

Nadere informatie

Vergeten recepten. Ideeën en inspiratie. www.weekvandesmaak.be

Vergeten recepten. Ideeën en inspiratie. www.weekvandesmaak.be Vergeten recepten Ideeën en inspiratie www.weekvandesmaak.be SOEP VAN PASTINAAK EN WORTEL MET GEKRUIDE YOGHURT Benodigdheden (voor 6 personen) 1 ui 625 g pastinaak 500 g wortelen kippenbouillon 90 g gewone

Nadere informatie

Hondshaai in gelei, raapjes, platte kaas en kruiden. Quote:. De klassieke hondshaai in gelei in een moderne variant. Voorgerecht voor 4 personen

Hondshaai in gelei, raapjes, platte kaas en kruiden. Quote:. De klassieke hondshaai in gelei in een moderne variant. Voorgerecht voor 4 personen Hondshaai in gelei, raapjes, platte kaas en kruiden Quote:. De klassieke hondshaai in gelei in een moderne variant Hondshaai : 1 scheut azijn ½ ui 1 citroen 1 takje tijm 1 takje rozemarijn 1 blaadje laurier

Nadere informatie

Vegetarische gerechten van Gery Mulder

Vegetarische gerechten van Gery Mulder Vegetarische gerechten van Gery Mulder Tomaten preisoep... 1 Zuuurkoolschotel, een echt wintergerecht... 2 Aardappelgerecht... 3 Rabarber met een variatie... 5 Natte preipot... 6 Tomaten preisoep Benodigd:

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Groenten zijn gezond. Ze zitten boordevol voedingsstoffen maar bevatten weinig calorieën. De enorme hoeveelheden mineralen en vitaminen geven je lichaam alle bouwstenen die het nodig

Nadere informatie

Kippenbouten met limoen en gebakken krieltjes

Kippenbouten met limoen en gebakken krieltjes 1 Kippenbouten met limoen en gebakken krieltjes Aantal personen: 4 Voorbereidingstijd (min): 15 Bereidingstijd (min): 55 4 kippenbouten 4.5 eetlepels Vloeibare boter 750 g voorgekookte krielaardappeltjes

Nadere informatie

Voeg de room en de kruiden toe en warm nog 1 minuut door. Breng de soep op smaak met zout en versgemalen peper.

Voeg de room en de kruiden toe en warm nog 1 minuut door. Breng de soep op smaak met zout en versgemalen peper. Receptuur t Streekfornuus voor ZorgAccent Het kerstmenu: *Lichtgebonden crèmesoep met tuinkruiden *Varkenshaasmedaillons met champignonsroomsaus *Gebakken aardappelen/aardappelpuree *Gemengde sla *Miniquiche

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt gedurende het zomerseizoen veel gebruik van groentes uit Zwolle.

Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt gedurende het zomerseizoen veel gebruik van groentes uit Zwolle. Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt gedurende het zomerseizoen veel gebruik van groentes uit Zwolle. De meeste groentes die in de KOOK-OOK tas zitten, zijn afkomstig van het biologisch-dynamisch tuinbouwbedrijf

Nadere informatie

Kerstmenu: voor 4 personen

Kerstmenu: voor 4 personen Kerstmenu: voor 4 personen Broccolisoep met zalm of spitskoolsalade **** Witlofschuitjes met kipfilet en appel bieten salade; stoofpeertjes gegratineerde aardappelschotel **** Kersenkwark godenspijs Dit

Nadere informatie

Barbecue. Overheerlijke recepten

Barbecue. Overheerlijke recepten Barbecue Overheerlijke recepten Het is geen ingrediënt, maar een techniek: barbecueën. Maar de smaak ervan hoort wel degelijk bij een seizoen: de zomer! Vandaar dat we voor de barbecue graag een plaats

Nadere informatie

Salades. Salade van paardenstaart, knoflook en frambozenazijn

Salades. Salade van paardenstaart, knoflook en frambozenazijn Salades Salade van paardenstaart, knoflook en frambozenazijn Paardenstaart Rucola Veldsla Radiccio 1 bosje radijs Olijfolie Zout Frambozenazijn of balsamicoazijn Knoflook Koriander Thijm Peper paardenstaarten

Nadere informatie

t Is weer tijd voor BBQ! www.powerslim.nl.be

t Is weer tijd voor BBQ! www.powerslim.nl.be t Is weer tijd voor BBQ! Eindelijk schijnt de zon en lopen de temperaturen op, heerlijk! Wat is er nu gezelliger dan op een warme zomeravond buiten barbecueën? Gelukkig past barbecueën goed in het PowerSlim

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015!

KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015! KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015! KOOK-OOK helpt graag mee om 2015 gezond van start te laten gaan. Hierbij weer een tas vol lekkere en eerlijke groenten. Veel producten uit de KOOK-OOK tas

Nadere informatie

Tomatensoep. Eet smakelijk. Muffins. Nodig:

Tomatensoep. Eet smakelijk. Muffins. Nodig: Tomatensoep Nodig: 1 liter water. 1 kilo rijpe tomaten. 2 groentebouillonblokjes. 1 prei of klein zakje soepgroente. Vermicelli. 1. Doe het water in de pan en breng het aan de kook. 2. Was en snij de tomaten

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Groenten zijn gezond, ze zitten namelijk boordevol voedingsstoffen, maar bevatten weinig calorieën. De enorme hoeveelheden mineralen en vitaminen geven je lichaam alle bouwstenen

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant, Het vlees dat wordt gebruikt in de KOOK-OOK tas is afkomstig van Slagerij Haverkort.

Beste KOOK-OOK klant, Het vlees dat wordt gebruikt in de KOOK-OOK tas is afkomstig van Slagerij Haverkort. Beste KOOK-OOK klant, Het vlees dat wordt gebruikt in de KOOK-OOK tas is afkomstig van Slagerij Haverkort. Haverkort is een waar familiebedrijf. Herman Haverkort heeft de slagerij aan de Assendorperstraat

Nadere informatie

EEN UITGAVE VAN HEALTHFOODS NL. Verrassende Kokosolie Recepten Geef Jezelf Een Boost Met De Natuurlijke Power Van Kokosolie!

EEN UITGAVE VAN HEALTHFOODS NL. Verrassende Kokosolie Recepten Geef Jezelf Een Boost Met De Natuurlijke Power Van Kokosolie! EEN UITGAVE VAN HEALTHFOODS NL Verrassende Kokosolie Recepten Geef Jezelf Een Boost Met De Natuurlijke Power Van Kokosolie! 2010-2011 1 BELANGRIJK! Je bent vrij dit document door te sturen naar wie je

Nadere informatie

contains recycled plastics

contains recycled plastics contains recycled plastics by we are elho Elho verrast je telkens weer met vrolijke, functionele en creatieve producten die je blijven inspireren en je huis of tuin nog gezelliger maken. by we all love

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Ieder seizoen kent weer andere soorten groente en fruit. In deze tijd van het jaar zijn deze soorten dan extra lekker, of zelfs alleen dan verkrijgbaar. Bovendien is het beter voor

Nadere informatie

Vegetarische gerechten door Gery Mulder uit de ANBO Nieuwsbrief 2011. Aardappelgerecht(februari)... 1. Natte preipot(april)... 2

Vegetarische gerechten door Gery Mulder uit de ANBO Nieuwsbrief 2011. Aardappelgerecht(februari)... 1. Natte preipot(april)... 2 Vegetarische gerechten door Gery Mulder uit de ANBO Nieuwsbrief 2011 Aardappelgerecht(februari)... 1 Natte preipot(april)... 2 Courgettesoep(mei)... 3 Rabarber met een variatie(juli-augustus)... 4 Meloensalade(september)...

Nadere informatie

FEESTMENU. Pompoensoep met scampi en tomaat. Sint-Jakobsvrucht met een brunoise van groenten en currysaus

FEESTMENU. Pompoensoep met scampi en tomaat. Sint-Jakobsvrucht met een brunoise van groenten en currysaus FEESTMENU Pompoensoep met scampi en tomaat Sint-Jakobsvrucht met een brunoise van groenten en currysaus Hindefilet met gestoofde groenten, appel en poivradesaus Pompoensoep met tomaat en scampi DUUR: 45

Nadere informatie

Hongarije. Pörkölt. www.ajvar.nl. Marhapörkölt pörkölt van rundvlees

Hongarije. Pörkölt. www.ajvar.nl. Marhapörkölt pörkölt van rundvlees Pörkölt Marhapörkölt pörkölt van rundvlees 800 gr. rundvlees zonder been 3 grote uien 4 teentjes knoflook 2 el. reuzel of olie 1½ el. zoet paprikapoeder 1 tomaat, tomaten uit blik 1 paprika 1 dl. rode

Nadere informatie

Groente met courgette, uitjes en champignons

Groente met courgette, uitjes en champignons Slank En Fit Lunch recepten HARTIG Groente met courgette, uitjes en champignons 1 knoflookteentje Halve courgette 50 gr zilver uitjes 50 gr olijfjes 1 tomaat Half bakje champignons 150 gram sperzie boontjes

Nadere informatie

inhoud Inleiding 6 Adviezen & historie 10

inhoud Inleiding 6 Adviezen & historie 10 inhoud Inleiding 6 Adviezen & historie 10 16 88 lente & zomer herfst & winter Goudsbloem 28 Basilicum 36 Citroenverbena 46 Munt 54 Kaapse knoflook 64 Bergamot 70 Dille 76 Dropplant 82 Peterselie 98 Koriander

Nadere informatie

voor een gezond voedingspatroon met een gezonde leefstijl,

voor een gezond voedingspatroon met een gezonde leefstijl, Beste KOOK-OOK klant! Gezond eten en genoeg bewegen zorgen ervoor dat je lekker in je vel komt te zitten. Met deze tas vol gezond lekkers kom je dus al een heel eind. Iedereen kent wel iemand die met z

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Recent is uit een internationaal onderzoek gebleken dat biologisch voedsel een hogere voedingswaarde heeft dan niet biologisch voedsel. Biologische gewassen zoals groenten, fruit

Nadere informatie

Heerlijke ovenschotels met verse aardappels, die iedereen kan maken

Heerlijke ovenschotels met verse aardappels, die iedereen kan maken Heerlijke ovenschotels met verse aardappels, die iedereen kan maken Verse aardappels. Jullie smaken naar meer. 1 Makkelijke en Lekkere Aardappelschotels Met verse aardappels kun je enorm variëren. Wat

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Je bent wat je eet. Een gezegde wat veel wordt gebruikt in de volksmond. Maar waar komt dit eigenlijk vandaan? Het menselijk lichaam werkt op een fascinerende manier. Zonder dat je

Nadere informatie

Ananas con vinho do porto (ananas met robijnrode portwijn)

Ananas con vinho do porto (ananas met robijnrode portwijn) Ananas con vinho do porto (ananas met robijnrode portwijn) Bereidingstijd: minimaal 4 uur. Voor 8 personen. 1 grote rijpe verse ananas of 1 groot blik ananasschijven 125 milliliter rode portwijn Suiker

Nadere informatie

Tussendoor recepten van Judith Rolf Voor 2 personen

Tussendoor recepten van Judith Rolf Voor 2 personen Tussendoor recepten van Judith Rolf Voor 2 personen Boodschappenlijstje (de voorkeur gaat uit naar de biologische producten wanneer mogelijk) 1 potje asperges, of verse asparges (van april t/m juni) 1

Nadere informatie

SUPERFOODS RECEPTENBOEKJE

SUPERFOODS RECEPTENBOEKJE SUPERFOODS RECEPTENBOEKJE Dit boekje is een uitgave van: www.puurenfit.nl SUPERFOODS RECEPTENBOEKJE Copyright Puur&Fit 2014 INHOUDSOPGAVE RAUWE CHOCOLADEMOUSSE SUPERFOOD IJSTAART GROENE SUPERFOOD SMOOTHIE

Nadere informatie

Deze fruitige carpaccio is ideaal als licht voorgerecht en ook makkelijk vegetarisch te maken door de kip niet toe te voegen. De sinaasappel en de

Deze fruitige carpaccio is ideaal als licht voorgerecht en ook makkelijk vegetarisch te maken door de kip niet toe te voegen. De sinaasappel en de Deze fruitige carpaccio is ideaal als licht voorgerecht en ook makkelijk vegetarisch te maken door de kip niet toe te voegen. De sinaasappel en de komkommer maakt het gerecht kleurrijk en met de garnering

Nadere informatie

Past in iedere adviesgroep vanaf 1750 kcal. Hoofdgerecht voor 4 personen. 3 citroenen, schoongeboend. 6el olijfolie. 1 rode ui, gesnipperd

Past in iedere adviesgroep vanaf 1750 kcal. Hoofdgerecht voor 4 personen. 3 citroenen, schoongeboend. 6el olijfolie. 1 rode ui, gesnipperd 3 citroenen, schoongeboend 6el olijfolie 1 rode ui, gesnipperd 1 teen knoflook, fijngesneden 2 el kappertjes 4 schotse zalmfilets ( á 145 g) 2 el peterselie, fijngesneden Grillpan 1. Pers 1 citroen uit.

Nadere informatie

PIEPSHOW DE GROTE. receptuur YOLANDA VAN DER JAGT styling EDDY FRINGS AARDAPPEL AARDAPPELSALADE MET VINAIGRETTE EN BLEEKSELDERIJ PAG 1 1 4

PIEPSHOW DE GROTE. receptuur YOLANDA VAN DER JAGT styling EDDY FRINGS AARDAPPEL AARDAPPELSALADE MET VINAIGRETTE EN BLEEKSELDERIJ PAG 1 1 4 DE GROTE PIEPSHOW Aardappels niet sexy? Kijk even mee. Naar een beauty van een soep. Naar een verleidelijke taart. En wat te denken van deze licht ordinaire, maar héél erg lekkere piepersalade? receptuur

Nadere informatie

wok Wokken met Flandria-groenten wok around the clock

wok Wokken met Flandria-groenten wok around the clock wok wok around the clock Wokken met Flandria-groenten Wokken is een zeer gezonde manier van koken. Je hoeft maar weinig vetstof te gebruiken en je kan zoveel groenten en fruit toevoegen als je wil. De

Nadere informatie

Dit is het Receptenboek van Luc van Kessel.

Dit is het Receptenboek van Luc van Kessel. Dit is het Receptenboek van Luc van Kessel. Er staan recepten in die ik lekker vind, kijk maar eens! Deze recepten kunnen jullie zelf bakken/maken. Als je deze recepten wil maken duurt het minimaal 10

Nadere informatie

Zo heerlijk makkelijk en gezond!

Zo heerlijk makkelijk en gezond! Zo heerlijk makkelijk en gezond! 4616_P_NL_Broch 1 13/02/12 09:46 Geniet van je favoriete groenten het hele jaar door! De maximale tijd tussen het oogsten van een groente en het verwerken ervan is vijf

Nadere informatie

Ken jij deze 3 heerlijke & gezonde salade recepten al?

Ken jij deze 3 heerlijke & gezonde salade recepten al? Ken jij deze 3 heerlijke & gezonde salade recepten al? Een paar heerlijke & gezonde salade recepten die je echt moet proeven! Deze recepten zitten vol met eiwit en zijn over het algemeen makkelijk te bereiden.

Nadere informatie

CASCADA uw groene vingers

CASCADA uw groene vingers trend Collection Gegarandeerd succesvolle oogst CASCADA uw groene vingers Ook voor bloeiende planten Succesvol oogsten is niet moeilijk Ruimtewonder voor meer dan 30 planten Mooie zomertuin op een kleine

Nadere informatie

Soep van geroosterde pompoen

Soep van geroosterde pompoen Soep van geroosterde pompoen JEROEN MEUS Smakelijk! 3 l groentebouillon 1 (kleine) pompoen 3 dikke uien 3 teentjes look 3 takjes salie 2 takjes rozemarijn 40 g gedroogde pompoenpitten een snuifje garam

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Waarom maakt KOOK-OOK gebruik van biologisch vlees? Naast dat het dier een beter leven heeft gehad, is de samenstelling van biologisch vlees veel beter voor onze gezondheid. Biologisch

Nadere informatie

Terrine van asperges met boeren ham.

Terrine van asperges met boeren ham. Terrine van asperges met boeren ham. Nodig; Gekookte asperges Asperge gelei(1 ltr. asperge vocht op smaak met 30 gram gelatine) Dunne plakjes boerenham Bereiden van de terrine - kook de geschilde asperges

Nadere informatie

Vijgen met gorgonzola en dadels met serranoham en Parmezaanse kaas

Vijgen met gorgonzola en dadels met serranoham en Parmezaanse kaas Vijgen met gorgonzola en dadels met serranoham en Parmezaanse kaas 5 vijgen 200 gram gorgonzola 10 dadels 5 dunne plakjes serannoham 100 gram parmezaan Zout & peper Bereidingswijze vijgen: Verwarm de oven

Nadere informatie

Salade met geroosterde pompoen, geitenkaas en peterseliepesto. Oerstoofpot met kastanjechampignons, wortel, rode wijn, tijm en rozemarijn

Salade met geroosterde pompoen, geitenkaas en peterseliepesto. Oerstoofpot met kastanjechampignons, wortel, rode wijn, tijm en rozemarijn Jeanine Schreuders en Norbert van Doorn hebben in hun Eetlokaal, boerderij Buitenland een viergangen Oermenu bereid, ter viering van Terra Madre dag, 10 december 2013, rondom het thema Oorspronkelijk voedsel.

Nadere informatie

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 33+34

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 33+34 SUGARCHALLENGE! LARGE programma Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s Dag 33+34 Dag 33 Ontbijt: Havermoutpap met dadels en noten 1 portie rijstmelk/ havermelk/ amandelmelk 3 eetlepels havervlokken

Nadere informatie

Menu oktober 201 2. Sint Jacobsschelp met groene kruidensaus. **** Salade champignons. **** Auberginekaviaar met ricotta en coppa di Parma

Menu oktober 201 2. Sint Jacobsschelp met groene kruidensaus. **** Salade champignons. **** Auberginekaviaar met ricotta en coppa di Parma Menu oktober 201 2 Sint Jacobsschelp met groene kruidensaus Salade champignons Auberginekaviaar met ricotta en coppa di Parma Kwartels met rode biet en cantharellen Appelsoep met peren onder een bladerdeegdekseltje

Nadere informatie

BARBECUE WOK GEBRUIK GEBRUIK VAN DE EASY FLIP TRECHTER REINIGEN OUTDOORCHEF.COM

BARBECUE WOK GEBRUIK GEBRUIK VAN DE EASY FLIP TRECHTER REINIGEN OUTDOORCHEF.COM BARBECUE WOK NL BARBECUE WOK De Barbecue Wok is vervaardigd uit hoogwaardig gietijzer. Gietijzer kan tot zeer hoge temperaturen worden verhit en beschikt over een optimale warmteverdeling en -opslag. De

Nadere informatie

Paasdagmenu 1 (voeg ontbijt en lunch samen voor een paasbrunch)

Paasdagmenu 1 (voeg ontbijt en lunch samen voor een paasbrunch) Vrolijk Pasen! Paasdagmenu 1 (voeg ontbijt en lunch samen voor een paasbrunch) Ontbijt: 1 bruine pistolet uit de oven met halvarine 1 keer halva jam of 2 plakjes rookvlees 1 glas verse sinaasappelsap 1gekookt

Nadere informatie

1. Je schilt een kg kruimige aardappels en deze snijd je in kleine stukken.

1. Je schilt een kg kruimige aardappels en deze snijd je in kleine stukken. Aardappelpuree : Ingrediënten 1 kg kruimige aardappels 150 ml melk 25 g boter nootmuskaat Aardappelpuree : Bereidingswijze 1. Je schilt een kg kruimige aardappels en deze snijd je in kleine stukken. 2.

Nadere informatie

Smoothie van zoete aardappel en mango

Smoothie van zoete aardappel en mango Smoothie van zoete aardappel en mango Ingrediënten: 2 zoete aardappelen 3 citroenen 2 rijpe mango s 5 dl Biologische yoghurt Optioneel fijne tafelsuiker of honing Pof de aardappelen in aluminiumfolie 50

Nadere informatie

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 31+32

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 31+32 SUGARCHALLENGE! LARGE programma Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s Dag 31+32 Dag 31 Ontbijt: Boekweitpannenkoekjes met vers fruit en noten Voor de pannenkoekjes heb je nodig: 80 ml water 2

Nadere informatie

Weekmenu 10. Maandag Lasagne met tonijn* Gemengde salade Magere yoghurt met ananas

Weekmenu 10. Maandag Lasagne met tonijn* Gemengde salade Magere yoghurt met ananas Weekmenu 10 Maandag Lasagne met tonijn* Gemengde salade Magere yoghurt met ananas Dinsdag Ribkarbonade Prei met kaassaus* Gekookte aardappelen Banaan Woensdag Krab in artisjokbodem* Groente-rijstschotel

Nadere informatie

Veiligheid & Hygiëne Veilig eten met je kind

Veiligheid & Hygiëne Veilig eten met je kind Veiligheid & Hygiëne Veilig eten met je kind Zijn groente en fruit nog wel gezond ondanks alle bestrijdingsmiddelen? Op nederlands groente en fruit valt het het gelukkig nog mee. Daar moet wel bij vermeld

Nadere informatie

Lever op zijn curries en zure appel

Lever op zijn curries en zure appel Lever op zijn curries en zure appel 2 uien 300 gr lever (biologisch) 1 teentje knoflook 2 goudreinetten 1 blaadje laurier Jamaicapeper (piment) Kruidenzout Kerrie (madras) 200 gr gierst 2 teentjes knoflook

Nadere informatie

Weekmenu 1. Maandag Toscaanse kapucijnerschotel* Kropsla Magere yoghurt met appel en kaneel

Weekmenu 1. Maandag Toscaanse kapucijnerschotel* Kropsla Magere yoghurt met appel en kaneel Weekmenu 1 Maandag Toscaanse kapucijnerschotel* Kropsla Magere yoghurt met appel en kaneel Dinsdag Vlaamse stooflappen* Gekookte aardappelen Sperziebonen Magere vanillevla Woensdag Heldere groentesoep

Nadere informatie

De milieu-impact van al deze overbodige kilometers verschilt van voertuig tot voertuig. Dit komt omdat niet elk voertuig evenveel CO 2

De milieu-impact van al deze overbodige kilometers verschilt van voertuig tot voertuig. Dit komt omdat niet elk voertuig evenveel CO 2 Groenten en fruit van het seizoen Wie door de groenten- en fruitafdeling van de lokale supermarkt loopt, krijgt vaak het gevoel dat de wereld aan zijn voeten ligt. Je vindt er boontjes uit Kenia, tomaten

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Vaak krijg ik vragen over het bewaren van vlees. Biologisch vlees is anders dan vlees uit de supermarkt omdat er geen chemische kleur-, geur- en smaakstoffen in verwerkt wordt. De

Nadere informatie

Bereidingstijd: 13 uur; Oventijd: 15 minuten

Bereidingstijd: 13 uur; Oventijd: 15 minuten Wildbouillon Ingrediënten voor 3 liter 1,5 kg vlees afval en beenderen van wild 100 gram dobbelsteentjes spek 1 stengels bleekselderij 1 klein blikje tomatenpuree 3 liter bruine fond (zie kookschool) 3

Nadere informatie

4 Snelle ontbijtrecepten waar je de hele ochtend zoet mee bent

4 Snelle ontbijtrecepten waar je de hele ochtend zoet mee bent Deel 1 4 Snelle ontbijtrecepten waar je de hele ochtend zoet mee bent Auteur: Natasha Rose Sinds 2010 begeleidt Natasha meer dan 150 vrouwen naar een gezonder, slanker lichaam met de succesvolle Ayurvedisch

Nadere informatie

Citroentaart. Ingrediënten: 250 g zanddeeg sap van 3 citroenen 3 eieren 25 g maïzena 180 g suiker 220 g boter fijn geraspte schil van 1 citroen

Citroentaart. Ingrediënten: 250 g zanddeeg sap van 3 citroenen 3 eieren 25 g maïzena 180 g suiker 220 g boter fijn geraspte schil van 1 citroen 250 g zanddeeg sap van 3 citroenen 3 eieren 25 g maïzena 180 g suiker 220 g boter fijn geraspte schil van 1 citroen Citroentaart Verwarm de oven voor op 200 C. Rol het deeg uit en leg in de beboterde of

Nadere informatie

Inhoud. 6 InleIdIng. 12 VoorbereIdIng: groenten kweken. 22 lente. 44 Zomer. 106 herfst. 144 winter. 170 register. 176 VerantwoordIng

Inhoud. 6 InleIdIng. 12 VoorbereIdIng: groenten kweken. 22 lente. 44 Zomer. 106 herfst. 144 winter. 170 register. 176 VerantwoordIng Inhoud 6 InleIdIng 12 VoorbereIdIng: groenten kweken 22 lente 44 Zomer 106 herfst 144 winter 170 register 176 VerantwoordIng VoorbereIdIng: Groenten kweken wilt u een vruchtbare keukentuin, dan moet u

Nadere informatie

Coquilles schoon maken en op het moment van serveren bakken in een hete pan met iets olie.

Coquilles schoon maken en op het moment van serveren bakken in een hete pan met iets olie. Gebakken coquilles met een stamppot van bospeen en verse gember. Ingrediënten;(stamppot) Geschilde in stukken gesneden bospeen. Fijn gesneden verse gember Zout Iets gembervocht Iets olijf olie. Werkwijze;.

Nadere informatie

GEBRUIK VAN DE EASY FLIP TRECHTER

GEBRUIK VAN DE EASY FLIP TRECHTER BARBECUE PAN NL BARBECUE PAN De Barbecue Pan is vervaardigd uit hoogwaardig gietijzer. Gietijzer kan tot zeer hoge temperaturen worden verhit en beschikt over een optimale warmteverdeling en -opslag. De

Nadere informatie

NierNieuws Kerstmenu 2012

NierNieuws Kerstmenu 2012 NierNieuws Kerstmenu 2012 Winterprei in wittewijnsaus met een knapperig kaaslaagje ====== Tomatenrisotto met buffelmozzarella op een bedje van rucola ====== Exotische sinaasappeljelly met kardemom Alle

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Begin deze maand kwam de gezondheidsraad met een nieuw advies over gezonde voeding. Om gezond te blijven dienen mensen volgens de gezondheidsraad meer groente, fruit, volkorenbrood,

Nadere informatie

Gemarineerde makreel met tomaten mousse. Ingrediënten;(tomaten mousse)

Gemarineerde makreel met tomaten mousse. Ingrediënten;(tomaten mousse) Gemarineerde makreel met tomaten mousse. Ingrediënten;(tomaten mousse) 5 dl tomaten sap geconsenteerd. 3 dl half geslagen slagroom. Peper en zout Fijn gesneden bieslook Tabasco Wodka 6 blaadjes gelatine.

Nadere informatie

Koffie, thee met Wortel-appeltaart met lemoncurd. Goed gevulde bonensoep met bruin brood, boeren roomboter en/of pesto

Koffie, thee met Wortel-appeltaart met lemoncurd. Goed gevulde bonensoep met bruin brood, boeren roomboter en/of pesto Jeanine Schreuders en Norbert van Doorn hebben in hun Eetlokaal, boerderij BuitenLand, ons laten proeven wat je zoal kunt doen met voedsel wat er niet meer zo mooi uit ziet, danwel over de THT datum is,..

Nadere informatie

PiTabrOOD met FaLaFeL & GrieKse YogHurt

PiTabrOOD met FaLaFeL & GrieKse YogHurt PiTabrOOD met FaLaFeL & GrieKse YogHurt Falafel is balletjes gemaakt van kikkererwten en verschillende kruiden en is een traditioneel gerecht in het Midden Oosten en Noord-Afrika. Kikkererwten bevatten

Nadere informatie

EEN DAG UIT HET BIKINI BODY PROGRAMMA

EEN DAG UIT HET BIKINI BODY PROGRAMMA EEN DAG UIT HET BIKINI BODY PROGRAMMA De hoeveelheden in dit menu zijn voor 1 persoon ONTBIJT Roerei (zie recept) Kop koffie of thee Voedingssupplementen (zie toelichting) SNACK 1 roze grapefruit en 1

Nadere informatie

verse zalm in witte wijnsaus met peterselie in witte wijnsaus per 100 gram 2, 50 probeer ook eens kant-en-klare Roodbaarsfilet

verse zalm in witte wijnsaus met peterselie in witte wijnsaus per 100 gram 2, 50 probeer ook eens kant-en-klare Roodbaarsfilet puur visvariatie verse zalm in witte wijnsaus met peterselie hoofdgerecht voor 4 personen voorbereiding: 15 minuten bereiding: 10 minuten benodigdheden 600 g verse zalmfilet 600 g krieltjes 1 bosje peterselie

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

verrassende aardappelgerechten

verrassende aardappelgerechten 10 verrassende aardappelgerechten Aardappel-ansjovischips met een dipsaus Voorbereiding 15 minuten 20 minuten 4 grote, bloemige aardappelen (elk 150 g) 8 gezouten ansjovisfilets 1 handjevol rucola 50 g

Nadere informatie

7 Recepten om Sneller, Gezonder en Zonder Hongergevoel. af te Slanken

7 Recepten om Sneller, Gezonder en Zonder Hongergevoel. af te Slanken 7 Recepten om Sneller, Gezonder en Zonder Hongergevoel Aardappelkoek af te Slanken 750 gram aardappelen 50 gram uien Een half ei 40 gram geraspte kaas mespuntje rozemarijn Een halve theelepel knoflookpoeder

Nadere informatie

Kerstrecept 500 kcal, vlees Biefstuk met pittige mierikswortelsaus 4 personen, 232 kcal per persoon

Kerstrecept 500 kcal, vlees Biefstuk met pittige mierikswortelsaus 4 personen, 232 kcal per persoon Kerstrecept 500 kcal, vlees Biefstuk met pittige mierikswortelsaus 4 personen, 232 kcal per persoon 500 gram biefstuk in 4 porties 4 eetlepel Griekse yoghurt volvet 4 eetlepel geraspte mierikswortel (potje)

Nadere informatie

Onze recepten Gemakkelijk en snel bereid!

Onze recepten Gemakkelijk en snel bereid! FRICASSEE [Kalf, Parelhoen of Konijn] Ingrediënten voor 2,6 kg Voorbereiding In een pan met weinig vetstof braad 1,8 kg Vlees (kalf, parelhoen of konijn) lichtjes aan. Plaats het vlees in een kookpot met

Nadere informatie

rabarber Stoere jongenspasta

rabarber Stoere jongenspasta Stoere jongenspasta 300 gram palmkool, nerven verwijderd (is circa 500 gram met nerf) olijfolie blikje ansjovisfilets, fijngesneden 3 tenen knoflook, gesnipperd 500 gram penne of andere pasta rabarber

Nadere informatie

Inhoud. Alles begint met passie, creativiteit en buikgevoel 197 Hoe gebruik je mijn boeken? 200. Index recepten 205 Index ingrediënten 206

Inhoud. Alles begint met passie, creativiteit en buikgevoel 197 Hoe gebruik je mijn boeken? 200. Index recepten 205 Index ingrediënten 206 Inhoud Als een vis in het water 8 Eten, een bron van geluk 11 Volop genieten en toch gezond en slank blijven, dat is de kunst 12 Het is geen dieet, ik haat diëten 15 Speel met mijn gerechten en creëer

Nadere informatie

Kerstrecept 600 kcal, vlees Oosterse Kalkoendijfilet 4 personen, 314 kcal per persoon. Ingrediënten: Bereiding:

Kerstrecept 600 kcal, vlees Oosterse Kalkoendijfilet 4 personen, 314 kcal per persoon. Ingrediënten: Bereiding: Kerstrecept 600 kcal, vlees Oosterse Kalkoendijfilet 4 personen, 314 kcal per persoon 500 g (biologische) kalkoendijfilet 4 eetlepel Japanse sojasaus, minder zout 1 eetlepel rijstazijn 1 eetlepel Chinees

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant! Al het vlees en groenten uit de KOOK-OOK tas zijn biologisch. Maar wat is biologisch ook alweer precies?

Beste KOOK-OOK klant! Al het vlees en groenten uit de KOOK-OOK tas zijn biologisch. Maar wat is biologisch ook alweer precies? Beste KOOK-OOK klant! Al het vlees en groenten uit de KOOK-OOK tas zijn biologisch. Maar wat is biologisch ook alweer precies? Biologische voeding is onder zo natuurlijk mogelijke omstandigheden geproduceerd.

Nadere informatie

verrassende groenten

verrassende groenten 9 verrassende groenten uit de doos, in de grond, op je bord 3 Boek vol goesting DRUKKER.indd 3 6/02/14 12:40 Voorwoord 7 Citroenkomkommer Chioggiabiet Palmkool 21 15 Striped Togo-Aubergine 9 27 Tatsoi

Nadere informatie

EXPERIENCE OUTSIDE-IN. Recept 1. Wat en hoe beweegt jouw doelgroep? Viskoekjes met spicy korianderdip - 20 personen

EXPERIENCE OUTSIDE-IN. Recept 1. Wat en hoe beweegt jouw doelgroep? Viskoekjes met spicy korianderdip - 20 personen Recept 1 Viskoekjes met spicy korianderdip - 20 personen spicy korianderdip 2 groene Spaanse pepers, ontzaad en fijngesneden 2 groene paprika, ontzaad en gesneden 2 tenen knoflook, geraspt 4 cm verse gember,

Nadere informatie

In kruiden en komijn gemarineerde sardines

In kruiden en komijn gemarineerde sardines In kruiden en komijn gemarineerde sardines 8 filets van sardines, viswinkel 1 handje rozijnen 1 limoen, uitgeperst 4 el olijfolie 1 tl komijnpoeder 1 tl koriander, fijngehakt 1 tl peterselie, fijngehakt

Nadere informatie