Alles is aandacht, oen!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alles is aandacht, oen!"

Transcriptie

1 15 13e jaargang 7 mei 2008 redactioneel onafhankelijk magazine van de Hanzehogeschool Groningen foto: Pepijn van den Broeke Bij de Les bezoekt Sportstudies * Mijn Tent is Tweede * HG whizkids [15] 2008 naar 7 MEI Silicon WOENSDAG Valley HANZEMAG 1 * Luister naar de homo zappiens * Speelgoed maken in China * Frisian Solar Challenge * Zin en onzin van penis en vagina * Seminar Durf en Inspiratie

2 Een snelcursus Zakelijk Flirten in de Business Class Alles is aandacht, oen! Natuurlijk, een verzorgd uiterlijk is onontbeerlijk, mondgeur dient te allen tijde vermeden te worden en een flabberdewapskihanddruk is uit den boze. Maar als je wilt scoren, in zaken of in de disco, gaat het eigenlijk maar om één ding: aandacht voor de ander. Foto: Pepijn van den Broeke Wees een OEN, gebruik LSD, heeft HGdocente Fenny Lücker geschreven op de flap-over in lokaal T217. OENIG kan ook, meent communicatietrainer Lucienne Scholten dat is nog korter ook. Oenig: open, eerlijk, nieuwsgierig, integer en geïnteresseerd. Dat moet je wezen en dat is goed mogelijk als je luistert, samenvat en doorvraagt, lsd. Zo, dat blijft lekker hangen bij de vijftien deelnemers aan de snelkookpancursus Zakelijk Flirten voor studenten van de Business Class, het bijvak waarin alle facetten van het zakendoen aan de orde komen. Flirten dus. Het woord roept niet louter positieve associaties op, ontboezemen de studenten. Hogerop komen door je vrouwelijkheid uit te buiten. Onzakelijk! Versieren. Hypocriet, zelfs. Dat moet Jonas van Lucienne even uitleggen. In een zakelijk contact moet je je anders voordoen dan je bent. Je wilt iets verkopen. Om dat te bereiken doe je alsof je iemand tof vindt, terwijl dat soms niet het geval is. Aha, zegt Lucienne, jij voelt je schuldig omdat je de ander voor de gek houdt. Maar dat hoef je helemaal niet te doen. Juist niet, meent Fenny. Als je een rol speelt heeft je gesprekspartner dat meteen door. Zelfs op afstand. Je hebt het direct door als je iemand aan de lijn hebt die eigenlijk met andere zaken bezig is. CreAct, het eenvrouwsbedrijf van Lucienne Scholten, is gespecialiseerd in het simuleren van praktijksituaties: rollenspellen en trainingsacteren. De feedback die Lucienne geeft, benadrukt de communicatieve aspecten van menselijk contact. In lokaal T217 van de Toren van de Hanzehogeschool maakt ze in twee scènes van nog geen minuut tastbaar dat non-verbaal gedrag gevoelens en gedachten enorm beïnvloedt. In de rol van Ineke speelt Lucienne oenig (verlegen, afwachtend, ongemakkelijk). Luciennes Margreet daarentegen is OENIG in de overdrachtelijke zin (open, eerlijk en zo meer). De reacties die Fenny op de flapover schrijft zijn er naar. Kijk eens hoe jullie interpreteren, zegt de HG-docente, op basis van een paar seconden interactie dichten jullie Ineke en Margreet enorm veel eigenschappen toe. Zo is de mens, willen de cursusleidsters maar zeggen, het cliché is waar: een eerste indruk is vaak beslissend. Natuurlijk, het zit ook in een verzorgd uiterlijk, in een glimlach, in de manier waarop je praat, in oogcontact maken, in de handdruk die volgens Fenny niet flabberdewapski mag zijn, maar uiteindelijk gaat het om aandacht. Honderd procent aandacht voor de ander, of je nou in de disco staat of aanklopt bij een potentiële klant. Boudewijn Otten 2 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

3 Colofon INHOUD HanzeMag is het redactioneel onafhankelijke magazine van de Hanzehogeschool Groningen. Het blad verschijnt tweewekelijks. Redactie-adres Zernikeplein 7, A0.04 en A0.05, Groningen Postadres Postbus RM Groningen telefoon: fax: Internet: via Redactie Chris Wind - hoofdredacteur Boudewijn Otten - (eind)redacteur Luuk Steemers - redacteur Rina Tienstra - redacteur Loes Vader - redacteur Fotografie Pepijn van den Broeke - loexproduxies Luuk Steemers Illustraties Xiao Feng Chiu & Mathieu van der Bij Sam Peeters Leo van der Reest Barbara Stok Basis lay-out Art Studio - Groningen Productie Redactie HanzeMag & Grafi sche Industrie De Marne B.V. Oplage: Advertenties Bureau Nassau , Abonnementen 60 euro per jaar , ISSN Pagina 4 Rondvraag: Jongeren sparen niet meer, zo blijkt uit onderzoek van het Nederlands Instituut voor Budgetvoorlichting. Leg jij nog geld opzij of is je levensmotto geld moet rollen? 17 Pagina 10 Henk-Jan loopt stage bij een speelgoedproducent d in China en schrijft over zijn ervaringen. Als je geen visitekaartje kunt overhandigen, word je niet serieus genomen en voor de rest van het gesprek totaal genegeerd. Pagina 5 Nieuws: Bart en Sandra van Mijn Tent is Top op bezoek bij de HG. Natuurlijk vinden we het jammer dat we niet hebben gewonnen. In het zuiden van het land is blijkbaar toch meer draagvlak. Pagina 6 HG-whizkids mogen rondkijken in Silicon Valley, de bakermat van de ICT. Pagina 7 In de rubriek Bij de Les leert Chris Wind bij het Instituut voor Sportstudies hoe je omgaat met klittenbandkinderen. Als je slecht bent in Engels of Frans kun je altijd een smoes verzinnen. Maar als je tegen de bok aanklapt met gym, is duidelijk zichtbaar dat je het niet kunt. Pagina 9 Luister naar de homo zappiens! Hoogleraar Wim Veen vindt dat het onderwijs meer moet profiteren van de leerstijl van de jeugd. Leg een middelbare scholier en één van uw leeftijdsgenoten eens een probleem voor waarvan de oplossing op internet te vinden is. De scholier komt altijd sneller met het antwoord. Pagina 11 Twee HG-teams doen mee aan de Frisian Solar Challenge. Oudgediende Aquanova, vorig jaar zesde, doet mee met een verbeterde versie. Maar de grootste verrassing moet komen van de nieuwe zonneboot met geheim wapen. Tijdens de race zien de andere teams snel genoeg wat het is, maar nu zeggen we nog niets. Pagina 12 De zin en onzin van geslachtsorganen worden in een uur behandeld door uroloog Mels van Driel tijdens zijn lezing voor Studium Generale. Geen vrouw raakt opgewonden van een penis. Een tas, ogen, roomsoezen, dat werkt. Pagina 13 Focus op Ambities organiseert Seminar Durf en Inspiratie. Hoe zorgt de HG ervoor dat ze een aantrekkelijke werkgever blijft? Pagina 17 Uitwonen: Vierdejaars SPH Jort Oldenhof is in drie jaar tijd al negen keer verhuisd. Ik ben nogal een structuurkipje en schoonmaakfreak. [15] MEI WOENSDAG HANZEMAG 3

4 RONDVRAAG Sparen? Wie kent nog de zegswijze: wie het kleine niet spaart, is het grote niet waard? Niemand, want de spaarzame Nederlander sterft uit, constateert het Nederlands Instituut voor Budgetvoorlichting. De jeugd kent maar een financiële leus: geld moet rollen! Hoeveel staat er eigenlijk op jouw spaarrekening? Ik ben niet echt zuinig, nee, als ik iets wil hebben, dan koop ik het Gijs van der Woerd (19), tweedejaars Small Business & Retail Management Ik probeer iedere maand 250 euro te sparen. Er staat ongeveer 1700 euro op mijn spaarrekening, maar daar gaat binnenkort wel flink wat af omdat ik met de opleiding tien dagen naar Italië ga. De spaarrekening is voor dat soort leuke dingen. Aan de andere kant sta ik op mijn gewone rekening ook wel eens vijfhonderd euro rood. Maar ik let wel goed op dat het niet te veel oploopt. Je weet niet of je direct na je afstuderen een goede baan vindt. Flora Rosenow (21), tweedejaars International Business & Languages Ik had een aardige spaarrekening voordat ik hier begin te studeren, maar het is nu op aan het raken. De huren en de vaste kosten zijn hier veel hoger dan in Duitsland en mijn ouders zijn niet rijk. Ik leen nu bij de Informatie Beheer Groep, puur voor de noodzakelijke dingen als schoolboeken en een notebook. Ik zie wel dat Nederlandse studenten gemakkelijk schulden maken, ook voor luxe dingen en uitgaan. Ik denk dat Duitsers iets voorzichtiger zijn. Paul Basous (19), eerstejaars Werktuigbouwkunde Er staat 500 euro op mijn spaarrekening, maar helaas zijn mijn schulden nog ietsje hoger. Die blijven gelukkig wel aardig stabiel. Als ik veel verder in het rood kom, ga ik een bijbaan nemen. Als ik om me heen kijk zie ik wel dat mensen in de problemen komen. Ik ken studenten die vijftien duizend euro schuld hebben. Ze hebben bijbanen en toch worden de schulden niet kleiner. Het gaat allemaal op aan uitgaan, kleding en het wonen in dure appartementen. Mijn spaargeld is mijn buffer, alleen in noodgevallen spreek ik het aan Cherlene Ye (20), eerstejaars Commerciële Economie Ik heb mijn hele leven al een spaarrekening waar ik het geld op zet dat ik over heb. Ik zeg niet hoeveel er op staat, maar er blijft niet veel over de laatste tijd. Het bedrag is een beetje geslonken sinds ik studeer. Op de middelbare school hield ik meer over, maar dan heb je minder kosten. Ik krijg stufi voor uitwonenden, heb een bijbaan in de horeca en mijn ouders dragen bij. Mijn spaargeld is mijn buffer. Ik spaar niet voor iets speciaals. Ik haal er alleen in noodgevallen wat af. De rente die ik krijg is 2,8 procent per maand. Wat de debetrente is? Dat weet ik niet, ik sta nooit rood. Gary Bleeker (25), vierdejaars Commerciële Economie Ik sta af en toe wel eens rood. Volgens mij kost dat ongeveer zes procent per maand. Ik spaar niet. Ik wil wel, maar ik geef gewoon alles uit. Er staat nog wel wat op mijn spaarrekening, maar ik stort niet meer bij. Het eerste jaar dat ik studeerde, spaarde ik vijftig euro per maand. Ik krijg stufi en heb een bijbaan in een kledingzaak. Daar gaat trouwens best veel van mijn geld naartoe, we kunnen met korting kopen. De rest van mijn geld geef ik uit aan uitgaan, leuke dingen doen, lunches en uit eten gaan. Dat doe ik ongeveer één keer in de maand. Trudy Luitjes (20), tweedejaars Pedagogische Academie Ik heb een eigen internet-spaarrekening waar ik iedere maand vijftig tot honderd euro probeer op te zetten. Ik werk in de kinderopvang en s zomers op een camping, dus er komt best wel wat binnen. Internetsparen levert meer rente op, maar ik weet niet hoeveel. Mijn ouders hebben ook een rekening voor mij afgesloten. Daar kan ik niet aankomen, dat is bestemd voor als ik een huis zou willen gaan kopen of zo. Ik spaar niet voor later of voor iets speciaals. Ik ben er niet echt zuinig mee, als ik iets wil hebben, dan koop ik het. Sommige mensen die ik ken lenen maximaal en staan ook nog rood. Dat is hun keuze maar het is niets voor mij. Ik heb gelukkig nog nooit rood gestaan 4 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

5 Bart en Sandra promoten studentbite card KORT NIEUWS Een dag nadat ze als tweede zijn geëindigd bij het RTL-4-programma Mijn tent is top maken Bart en Sandra Jansen reclame voor de studentbite card. De uitbaters van het Groningse restaurant Bij Jansen zijn niet uit het veld geslagen. Bart, te gast in het Atrium van het Economiegebouw: Natuurlijk vinden we het jammer dat we niet hebben gewonnen. Maar het was een wedstrijd en er kan er maar ééntje winnen. We hebben minder stemmen per sms gekregen dan Breda. In het zuiden van het land is er blijkbaar toch meer draagvlak. Bijna alle idols komen er vandaan. Sandra: We hebben een supertijd gehad. Het laatste half jaar kost ons twee jaar van ons leven. We leven nog steeds op adrenaline. Bart: Gisterenavond was er een geweldig feest, tweeduizend mensen in het Hoogstraatje en de Herestraat. Bij Jansen doet mee aan de kortingsacties van de studentbite card, waarmee studenten goedkoper kunnen eten in Groningse eetcafés en restaurants. We richten ons niet speciaal op studenten, het is flauwekul om te zeggen dat studenten geen geld hebben om lekker uit eten te gaan. Myra en Marian zien Eelde bloeien De bloemenveiling in Eelde heeft de laatste tien jaar duizend extra banen gegenereerd. Dat concluderen Myra Morsch en Marian Doll uit de gegevens die zij analyseerden voor hun afstudeeronderzoek. De laatstejaars Accountancy becijferden dat de veiling, FloraHolland Eelde, een economische waarde heeft van 125 miljoen euro. In 1989 bedroeg de waarde nog 90 miljoen. Het bedrijf zorgt inmiddels voor 4200 volledige arbeidsplaatsen aan directe en indirecte werkgelegenheid in Drenthe. Mbo ers in de Rechtenbankjes Tweedeklassers van het Noorderpoortcollege die na hun mbo-opleiding HBO- Rechten willen studeren, kunnen vanaf september op de Hanzehogeschool meedoen aan een zogeheten schakelprogramma. De leerlingen mogen zich op het Instituut voor Rechtenstudies een halve dag per week bekwamen in vakken waarop ex-mbo ers in het hbo vaak struikelen, zoals Juridische Methoden & Technieken. Petitie voor veilig fietsen naar Kardinge De ACLO, het samenwerkingsverband van Groningse studentensportverenigingen, heeft bij de gemeente Groningen een petitie ingediend over de onveiligheid op Kardinge. Veel fietsers vinden Kardinge, waar zich veel sportfaciliteiten bevinden, onprettig door de schaarse verlichting. Een jaar geleden pleitte de raadsfractie van Student & Stad vergeefs voor de aanpassing van Kardinge. Het is weer tijd voor de Student van het Jaar Hunks, beauties-with-brains en bewoners van ludieke studentenhuizen kunnen meedingen naar de titels student of the year en studentenhuis van het jaar. Student community Studenten.net organiseert de verkiezing voor het zesde jaar op rij. Het thema voor de student van het jaar is: Glitter & Glamour. Voor het studentenhuis geldt het motto: Eigen Haard is Goud Waard. Info: Onderwijs steekt meer geld in bètameiden Onderwijsminister Ronald Plasterk trekt drie miljoen euro uit voor een extra voorlichtingscampagne in het middelbaar onderwijs. De campagne moet leiden tot een hogere instroom van meisjes in het technisch en bèta-onderwijs. Het bedrag, dat wordt toegevoegd aan de circa zestig miljoen die het Ministerie van Onderwijs al besteedt aan deltaplannen voor de bèta- en technieksector, gaat onder meer naar studiekeuzeondersteuning. Plasterk broedt ook op een campagne die meer jongens naar de Pedagogische Academie moet lokken. Leuke prijs voor studentondernemers Studenten die naast hun studie een bedrijf bestieren, kunnen meedoen aan de strijd om de Studenten Ondernemers Prijs (StuOp). De StuOp gaat naar de moedigste, daadkrachtigste en creatiefste studentondernemer die een briljant nieuw idee ten uitvoer heeft gebracht. De prijs wordt uitgereikt op 4 september. Info: Buitenlandse student kandidaat voor U-raad Voor de Rijksuniversiteit Groningen is het een primeur en misschien is Cristina Marga wel de allereerste buitenlandse student die op de nominatie staat om zitting te nemen in een medezeggenschapsorgaan. De studente International Economics & Business maakt als nummer 4 op de verkiezingslijst van de Groninger Studentenbond grote kans om te worden gekozen tot lid van de U-raad. RUGstudenten stemmen vanaf 6 mei. [15] MEI WOENSDAG HANZEMAG 5

6 Sun beloont HG-whizkids met reis naar de ICT-bakermat FRICK Foto: Luuk Steemers Robin en Erik mogen naar Frisco Vierdejaars Robin Wagenaar en Erik Kallen brengen in mei een bezoek aan JavaOne en het Make-event in San Francisco. Tussendoor wippen ze voor een sollicitatiegesprek aan bij SunMicrosystems. Hoe word je uitgenodigd voor zoiets? Robin: Sun heeft een sensorapparaatje ontwikkeld, de Sun SPOT (Small Programmable Object Technology). Dat apparaatje is bedoeld om sensoren af te lezen. Je kunt ze bijvoorbeeld op verschillende plekken in een golfveld plaatsen. Met vochtigheidsmeters kun je vervolgens in de gaten houden hoe het met vochtigheidsgraad op het terrein is gesteld. Zo weet je precies wanneer een bepaalde plek water nodig heeft. Erik: De software van de Sun SPOT is open-source. Dat betekent dat gebruikers zelf nieuwe toepassingen kunnen bedenken en aanbrengen. Sun wil dat er een echte community ontstaat van mensen die het product ontwikkelen. Ook de Hanzehogeschool heeft een paar producten gekregen, zodat studenten er mee kunnen experimenteren. Robin: Op het forum van Sun zagen we dat er veel vraag is naar een display op het apparaatje. Sun ziet zelf geen mogelijkheden om zo n ding te maken, althans geen snel- en goedwerkend scherm. Wij zijn vervolgens aan de slag gegaan. Veel prutsen, solderen, broncodes wijzigen. Uiteindelijk hebben we een vrij snelle display weten te creëren. Wat kun je met zo n display zoal doen? Erik: Wij hebben het vooral ontworpen als gaming tool. Te gebruiken voor een soort Legend of Zelda, maar dan in het echt. Robin: Stel je een gebouw vol Sun SPOTs voor. Je loopt erdoorheen als in een game. Het scherm geeft aan waar de objecten die je moet pakken zich bevinden. Normaal is een computerspel vrij passief, een beetje op knopjes drukken. Met onze tool moet je je echt voortbewegen in een bestaande ruimte. Die sensoren kun je dus echt voor van alles gebruiken We hebben ook wel eens smartdust (netwerk van draadloze sensoren) aangebracht op de plafondplaten van Informatie- & Communicatietechnologie in het Techniekgebouw. Doel was om de optimale locatie voor bieropslag te ontdekken. De sensoren maten over de gehele afdeling continu de temperatuur. Uiteindelijk bleek de gebedsruimte de ideale locatie te zijn. Wat gaan jullie nog meer doen behalve met open mond rondkijken? Robin: Naast de conferenties bezoeken we SunMicrosystems. Niet alleen om te rond te kijken, we hebben ook een belangrijke afspraak. We gaan op sollicitatie eigenlijk, want we maken kans op een stageplek voor acht maanden. Ik hoop dat het lukt, want het lijkt me een geweldige kans, alleen al omdat je een auto van de zaak krijgt! Hebben jullie je rijbewijs dan al? Robin: Nee, allebei nog niet! Maar mocht het allemaal doorgaan, dan gaan we die papiertjes zo snel mogelijk halen, in Nederland nog. Dan leren we tenminste gelijk hoe je moet schakelen. Appel gaat mee Chris Wind Vierdejaars Informatie- en Communicatietechnologie Robin Wagenaar en Erik Kallen brengen hun bezoek aan de Amerikaanse westkust in gezelschap van HG-lector Multidisciplinaire Informatica, Hans Appel. Duimelduifjes Mijn duim is het vastgeklonken eind van de bankschroef die mijn hand is. Ik kan m n vingers naar de duim bewegen om er een pen mee vast te houden, een kopje of een zeker lichaamsdeel. Fijne motoriek noemen ze dat. Niks an, mijn duim. Handig voor het geval ik er iets uit moet zuigen, maar verder? De studentenduim is andere koek. Hij is soepel als bijenwas, zelfs het kleinste duimspiertje weet wat het moet doen. Sms en, drukkerdedruk. De bordjes op de bankschroef zijn verhangen: de handpalm en de gesterkte vingers schragen het mobieltje, de duim wriemelt over de toetsen. Veel studenten kunnen zelfs blind sms en. Niks nie moeluk, vindt Duimeldick. Overal en altijd duimelen studenten hun boodschappen de wereld in. Het klaslokaal is duimelplek bij uitstek. Ze houden hun telefoon net onder het tafelblad en drukken hun berichten. In niets, behalve die weggestoken hand, verschillen de duimelaars van hun medestudenten. Geen wereld zo hemels als de duimelwereld. Kijk toch eens, lieve collega s, die gezichtjes als er een duimelduifje binnenfl addert: die verrukking, die nieuwsgierigheid. Die lichte opschudding onder de buurstudenten: Duimelijntje heeft een sms je gekregen. Iedereen hoort het. Wie er oor voor heeft, hoort hele klaslokalen gonzen en piepen, brommen, trillen en zoemen. De prachtigste geluiden klinken op uit etuis, rugtassen en broekzakken. Het hele dierenrijk is gemobiliseerd. Kikkers kwaken, eenden snateren, olifanten snuiten hun slurf. Laatst had ik een tuinfl uiter in de klas, in de binnenzak van Duimelotje hief hij zijn lentelied aan. De Hanzehogeschool moet iets met de duimelkunsten van onze studenten. Collega K onderzoekt al maanden wat communicatietechnologie ons onderwijs kan bieden. K is de man die een telefoonhoorn toespreekt als ware het een eerste prototype van de walkietalkie. K is de man die de overgang van telex naar fax met enig hartzeer heeft doorstaan. Collega K is de man die het woord telecommunicatie associeert met postduif en rooksignaal. Die K bezocht voor ons een congres. Hoe was het?, vroeg ik. Collega stak een duim naar beneden. Alles moet weer helemaal anders, somberde hij, de handen ten hemel. De jeugd wil het, de HG wil het, de toekomst is steaming video. Hoe prik ik dát nou weer aan de vork? K, zeg ik begaan, ik zal voor je duimen. Hajo Frick Reageren? 6 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

7 BIJ DE LES Sportstudies Foto: Pepijn van den Broeke Toen Chris Wind sportstudenten vroeg bij welke leraar er altijd wat bijzonders gebeurt, viel vaak de naam van Remo Mombarg. Na een lesje beperkingsdiagnostiek weet de redacteur waarom. Nu mogen jullie nog lachen, in de echte les absoluut niet. Hoe kozen jullie vroeger voor elkaar op het schoolplein?, vraagt Remo Mombarg aan het begin van de les Diagnostiek van Motorische Beperkingen. Precies, met poten! Wie de laatste voet in de rij kon wurmen, mocht als eerste kiezen. De beste koos je als eerste, de slechte als laatste. Zo gaat dat bij gym, de besten hebben een streepje voor. Als je slecht bent in Engels of Frans kun je altijd een smoes verzinnen. Maar als je tegen de bok aanklapt met gym, is duidelijk zichtbaar dat je het niet kunt. Wie heeft er hier niks met balsporten?, roept Mombarg. Zeven vingers gaan de lucht in. Eén van de zeven mag op een stoel gaan staan. Mombarg geeft haar een gele bal. Zelf gaat hij met een prullenbak iets verderop staan. Ik tel af. Bij nul gooi je de bal in de prullenbak oké? Even is het stil, dan zet Mombarg de prullenbak op de grond. Kijk, dat ga ik dus juist níet doen. Je ziet hoe je iemand onder druk kunt zetten met zoiets. Een scholier met motorische problemen vindt zo n opdracht al moeilijk, en dan gaan zijn hersenen ook nog op de loop door de spanning. Dat had ik laatst ook, reageert Pieter Danis. We lieten kinderen een softbal van een statief afslaan. We gaven ze drie kansen. Bij sommige kinderen zag je dat als de eerste mis ging, de tweede en derde helemaal mislukten. Ik liet dat kind dan nog een poging wagen, maar dat gaf gedoe: andere kinderen riepen dat dat niet eerlijk was. Terecht, vindt Mombarg. Een docent moet zich altijd aan de regels houden. Je hebt in dit geval een verkeerd spel gekozen. Dat was het probleem. Eén op de tien kinderen heeft een Developmental Co-ordination Disorder (DCD). Minder chic worden deze jongeren ook wel klittenbandkinderen genoemd. Zestig tot tachtig procent zijn jongens. Dat heeft iets met de chromosomen te maken. Daarnaast wordt er van jongens op sportief gebied ook meer verwacht. Gymleraren zijn getraind in het kijken naar wat mis gaat. Vaak heb je helemaal niet door hoe vaak je iemand al op zijn kop hebt gegeven. Het meest misdadige dat je kunt doen, is iemand die iets niet kan het laten voordoen. Of zo iemand Vaak heb je helemaal niet door hoe vaak je iemand al op zijn kop hebt gegeven het nog een keer laten proberen voor de hele groep. Zulke leerlingen gaan dan ontwijkgedrag vertonen. Ze simuleren een knieblessure of zeggen dat ze ongesteld zijn. Met korte filmpjes van gymlessen met motorisch beperkte kinderen laat Mombarg zien dat het signaleren van motorische problemen soms in kleine details zit. De kinderen springen, rennen en maken koprollen. Het heeft iets schattigs: een kind dat bij een koprol telkens naar links afrolt. Nu mag je nog lachen, waarschuwt Mombarg, maar in de echte les absoluut niet. Klittenbandkinderen vertrouwen geven lijkt de sleutel. Je moet zo n kind niet onder druk of voor paal zetten. Daarnaast moet je oefeningen bedenken die beter bij het kind passen. Niks geen rugbyballen, basketballen, bokken of omgekeerde banken. Mombarg werkt met zachte kleine ballen en matten en hij laat kinderen simpelweg over lijnen lopen. Sommige kinderen lopen of rennen volledig verkeerd. Door ze over een lijn te laten lopen, leren ze de ene voet voor de andere te zetten. In de grote sportzaal laat Mombarg de studenten van lijn tot lijn lopen. Eerst gewoon, vervolgens met gesloten ogen. Kunnen ze inschatten waar de lijn ligt? De studenten moeten van mat tot mat rennen binnen een bepaalde tijd. Zo leer je kinderen om afstand en tijd in te schatten. Dan, de les is bijna ten einde, mogen groepjes studenten zelf oefeningen voor klittenbandkinderen bedenken. Het ene kind heeft geen ritmegevoel, een ander kan niet koprollen Los het maar op!, roept Mombarg. Chris Wind [15] MEI WOENSDAG HANZEMAG 7

8 WIN INGEZONDEN ACTUEEL Elles Kazemier wint Helo-prijs: fi lmpje! Een fles Cotês de Duras kreeg ze van de Hanzehogeschool. En de schijnwerpers even vol op haar gezicht. Maar het is vooral de ondersteuning. Precies wat ik nodig heb, zegt Elles Kazemier. Tijdens de Helo-studie-ochtend op 15 april won de 36-jarige docente Vastgoed & Makelaardij de prijs voor het beste idee voor een onderwijstoepassing van informatie- & communicatietechnologie. Kazemier wil tweedejaars interviews laten afnemen met drie groepen praktijkmensen: V&M-studenten in hun eindstage (de bloemen in de knop), voormalig V&M-studenten die een juniorfunctie bekleden (de bloem in bloei) en contacten in het werkveld die een seniorfunctie bekleden (de volrijpe vruchten). Het is eigenlijk al een oud idee, maar nu kan ik het echt doen. De filmpjes, die de tweedejaars van a tot z in elkaar moeten draaien, wil Kazemier onder meer gebruiken om andere studenten informatie te geven over de beroepen waarin ze na hun studie werkzaam zullen zijn. Daarin is iedere student geïnteresseerd, maar we kunnen niet álle eerstejaars het werkveld insturen. Dan is dit een goed alternatief. Kazemier heeft, net als veel andere V&M-docenten, goed contact met de afgestudeerden. V&M is een relatief jonge opleiding, we hebben pas drie jaargangen studenten afgeleverd. Die houden goed contact met de opleiding. Ook in de andere doelgroepen hebben we meer dan genoeg enthousiaste mensen. Studenten trainen om interview af te nemen doet Kazemier zelf. Daar red ik me wel mee. Ik heb Nederlands gestudeerd, geef communicatie en ben studieloopbaanbegeleider. Hét probleem voor mij was de hele technische kant van het verhaal. Een film monteren, hem ergens op internet zetten, hem makkelijk toegankelijk maken. De ondersteuning daarbij heeft Kazemier allemaal gewonnen door met haar idee, nog geen honderd woorden tekst, mee te dingen naar de Helo-prijs. En het is een heel fijn gevoel, hè? Winnen! Erotisch Toevallig werd ik kortgeleden en bovendien voor de tweede maal onaangenaam getroffen door een foto op het voorblad van uw magazine. Deze keer betrof het de foto op het nummer van 2 april: een dame die zodanig voorovergebogen staat dat een ruime blik wordt gegund op haar borsten. De vorige keer was het ook zo dat de foto van de voorpagina beter zou passen in een erotisch magazine dan in het redactioneel onafhankelijk blad van de Hanzehogeschool Groningen. Ik weet dat diverse docenten zich ook stoorden aan deze voorpaginafoto s en van mening zijn dat een dergelijk beeld niet past bij hun school. Ik verneem graag uw reactie/argumentatie. Gon Faber Afbeeldingen van vrouwen trekken, zo luidt een op psychologisch onderzoek gebaseerde journalistieke wet, meer aandacht (van mannen én vrouwen). Vandaar dat onze keuze voor een voorpaginafoto vaak valt op een plaat van een vrouwspersoon. Overigens geven de door u aangehaalde voorbeelden volgens ons geenszins blijk van een redactionele voorliefde voor erotische afbeeldingen. Prijsvraag fair trade-shirt SUITE 69 KOM NAAR DE OPEN DAG OP 7 JUNI OP UNIVERSITEIT NYENRODE Dorien Stroobach, Annemieke Kortier en Jeroen de Rooy hebben een t-shirt van SUITE 69 gewonnen met hun antwoord op de vraag van welke stichting BN-er Wendy van Dijk administratrice is. Het juiste antwoord was: DOE EEN WENS. Platformtheater.nl ga eens uit ons dak the art of having fun Bij de universitaire deeltijdopleidingen van NIVRA-Nyenrode gaan beroep en studie hand in hand. Je werkt als assistent-accountant of -controller en daarnaast ben je gemiddeld één dag per week student. Je werkgever betaalt je studie en na de opleiding liggen de carrièrekansen voor het oprapen. Meer weten over Managerial Controlling en onze Masters of Science in Accountancy en Controlling? Meld je dan aan voor onze open dag op zaterdag 7 juni op Universiteit Nyenrode, waar een grote bedrijvenmarkt aanwezig zal zijn voor functies binnen accountancy en controlling, of vraag onze brochure aan via NIVRA-Nyenrode School of Accountancy & Controlling HOEKJE MELKWEG Lees dit! Al gelezen? Voor meer..., ga naar: Studentenhulpverlening Praktijk Hoek Melkweg u. Psychologische hulpverlening Individueel en groepsgewijs Assertiviteitstraining: start mei 8 HANZEMAG WOENSDAG 2 APRIL 2008 [13]

9 Het onderwijs belemmert jongeren om te leren Luister toch naar de homo zappiens! Het bedrijfsleven weet al lang hoe homo zappiens leeft en leert. Maar het onderwijs laat de nieuwe mens nog steeds links liggen. Dom, vindt hoogleraar Wim Veen, het onderwijs moet profiteren van de leerstijl van de jeugd. Het onderwijs heeft niet echt in de gaten dat er een hele generatie kinderen is opgegroeid die anders leren. Kinderen voor wie het internet is als water uit de kraan, als zuurstof. Hun eerste blik op de buitenwereld wierpen zij niet door het venster van het keukenraam. Nee, hun eerste wereldvenster was dat van de computer. Als peuter van drie maakten ze al kennis met de leerstof die de generaties voor hen pas op de kleuterschool onder ogen kreeg. Drie- en vierhoeken, rondjes en ruiten, ze kwamen ze al tegen op de puzzels op hun pc. Digitaal, spelend leren, doodnormaal is het voor de jonge generatie, als stroom uit het stopcontact. Wanneer?, vraagt Wim Veen, wanneer gaat het onderwijs daar nu eens gebruik van maken? Veen opent op 15 april de studie-ochtend van de Helo, de Hanze Elektronische Leeromgeving. Die moet groeien, vindt Veen. Als de Hanzehogeschool tenminste aansluiting wil vinden bij de nieuwe leerling, de nieuwe student, bij de nieuwe mens. Die nieuwe mens draagt de naam die Veen hem gaf: de homo zappiens. De Delftse hoogleraar Educatie & Technologie weet precies wie de homo zappiens is. U bent het waarschijnlijk niet, zegt hij tegen het gehoor in het halfvolle auditorium van het Techniekgebouw. Maar u ziet hem bijna iedere dag, in uw klaslokaal. De homo zappiens kan dingen die goed te gebruiken zijn in het onderwijs. Hij is 24 uur per dag te bereiken, hij heeft een uitgebreid sociaal netwerk, hij is het gewend om strategieën te bedenken waarmee hij problemen oplost en hij is gericht op samenwerking. Veen laat een stukje World of Warcraft zien, een computerspel Foto: Jelle de Groot Hoogleraar Wim Veen: De enige uren waarop een student is afgesloten van zíjn leeromgeving, is de tijd die hij doorbrengt in het klaslokaal. Het onderwijs belemmert leerlingen om te leren op de manier waarop ze dat het beste kunnen waarbij de speler alleen tot goede prestaties komt als hij andere spelers inschakelt. Hij vraagt hulp, zegt Veen, ook van onbekenden, want alleen zo kan hij functioneren. De homo zappiens weet door zijn internetgebruik hoe hij zoekvragen moet formuleren. Leg een middelbare scholier en één van uw leeftijdsgenoten eens een probleem voor waarvan de oplossing op internet te vinden is. De scholier komt altijd sneller met het antwoord. Goed zoeken, daar gaat het om. Inhoud is er genoeg, het web staat barstensvol. Harvard, Smithsonian, het Massachusetts Institute en zelfs de Technische Universiteit van Delft, alles en iedereen etaleert z n kennis op het net. Zoveel kennis dat het opzoeken voor één persoon ondoenlijk is. Nou, dat probeert u misschien, maar de homo zappiens niet. Die gebruikt zijn netwerk. Ondertussen luistert hij naar z n favoriete muziek, chat hij met zijn chatmates en speelt hij een computergame. Meerdere dingen tegelijk doen is een vaardigheid die de homo zappiens past als een tweede huid. Hij is een multi-tasker. Een eigenschap die in het werkelijke leven een uitkomst is. Bijna iedere functie vraagt om multi-tasking, de jeugd van tegenwoordig kan het zoals geen andere generatie voor hem dat ooit kon. Het bedrijfsleven heeft de homo zappiens al een tijdje in de smiezen. Bij bedrijven als IBM hadden ze in de gaten dat trainingen in opleidingscentra te weinig opleverden. Zondegeld, vonden ze. Jonge werknemers leerden veel meer door simulaties op second life. In die virtuele wereld boorden ze veel meer kennis aan dan tijdens een weekendje op de hei. Logisch, de hei is weids, maar internet is groter, bijna grenzeloos. Leren is voor de homo zappiens een sociale activiteit. De leerling consumeert niet, wacht niet af, maar gaat op zoek. Nooit alleen, altijd met anderen, digitaal of in persoon. Veen laat een grafiek zien waarop te zien is wanneer kinderen online zijn: van zeven tot negen uur s ochtends, tussen de middag en na drieën tot aan het slapengaan. De enige uren waarop hij is afgesloten van zíjn leeromgeving, is de tijd die hij doorbrengt in het klaslokaal. Zo belemmert het onderwijs leerlingen grote delen van de dag om te leren op de manier waarop ze dat het beste kunnen. Niet slim, het onderwijs moet de vaardigheden die leerlingen zich spelenderwijs hebben eigengemaakt juist veel meer gebruiken. Boudewijn Otten Foto: loexproduxies [13] APRIL WOENSDAG HANZEMAG 9

10 STAGE Henk-Jan maakt speelgoed in Guangzhou Bij de Chinezen gaat alles volgens plan zeggen ze Henk-Jan loopt stage in Guangzhou, een miljoenenstad in het miljardenland China. De vierdejaars heeft één advies voor HG-studenten die zijn voorbeeld willen volgen: neem visitekaartjes mee, anders negeren de Chinezen je straal. Guangzhou is een grote vieze stad en ik hou er nu al van. Het is een mix van mooie wolkenkrabbers en vieze oude Vinkhuizenflats. Overal om je heen gebeurt iets, het is altijd en overal gezellig druk. Ik woon met Paul op de 25-e verdieping van een penthouse in het centrum. Communiceren in China is lastig. Je kunt tof met je taalgidsje iets proberen te bestellen, maar Chinezen verstaan je sowieso niet. Ik begin de uitspraak een beetje onder de knie te krijgen, maar meestal red ik me met gebarentaal. Vanaf dag één ben ik fulltime op kantoor, dat betekent: werken van negen tot negen. We nemen wel de tijd voor een lunch. Lekker eten kost ongeveer twintig renminbi, minder dan twee euro. Eigenlijk kost alles hier vrijwel niks, met uitzondering van drank. Uitgaan is vrij duur, maar de kroegen en clubs zitten elke avond vol dronken Chinezen. De productiefaciliteiten van MGC (mijn stageplaats) zijn Chinees, de ingenieurs komen uit het westen. Ik ben accountmanager voor één klant uit Australië en vier uit Nederland. Ik moet ervoor zorgen dat het product dat de klanten wensen, aan de eisen voldoet en dat het ook volgens afspraak wordt geleverd. Ik vertaal de wensen van de klant in concrete taken voor de werknemers. Ik moet scherp toezien op wat er gedaan en gemaakt wordt. Chinezen hebben de neiging problemen te verzwijgen. Ze durven bijna geen nee te zeggen. Het uitwisselen van visitekaartjes is in China een compleet ritueel. De gastheren overhandigen als eerste hun kaartje, waarbij ze het kaartje met twee handen duidelijk leesbaar aanreiken. Vervolgens bestuderen de gasten uitgebreid het kaartje: ze lezen de naam en functie hardop voor. Als je geen visitekaartje kunt overhandigen, word je niet serieus genomen en voor de rest van het gesprek totaal genegeerd. In mijn eerste week bezocht ik Shenzhen met een Nederlandse collega, een Chinese ingenieur en onze chauffeur Aming. Shenzhen is een speciale economische zone op ongeveer twee uur rijden van Guangzhou. De afgelopen twintig jaar is het vissersdorpje uitgegroeid tot een stad met elf miljoen inwoners. De helft daarvan is illegaal, met als gevolg een enorm verschil tussen arm en rijk. Ik heb de stad vooral vanuit de auto bekeken. Er staan ontzettend veel nieuwe gebouwen en gebouwen in aanbouw, omringd door bamboesteigers. Overal ligt vuilnis op straat, de wegen zijn vaak onverhard en veel mensen hangen doelloos op straat rond. Als je verdwaalt, brengen ze je voor een paar renminbi naar de plek waar je heen wilt. De fabrieken die ik van binnen zag waren heel netjes en de arbeidsomstandigheden op het oog prima in orde. Maar het is wel bijzonder om Chinese jongens van een jaar of zeventien te zien die de hele dag dezelfde handeling uitvoeren. Chinezen hebben grote moeite om het woordje nee uit te spreken Henk-Jan houdt een oogje in het zeil in de Chinese speelgoedbranche: Een verfmonster wees uit dat de kleur praktisch honderd procent afweek van de tint die besteld was. Paul loopt ook stage bij MGC. We bouwen samen een soort constructieset voor kinderen. De eerste prototypes zijn klaar en nu proberen we dit speelgoed op de markt te brengen. We moeten een naam verzinnen, bepalen welke prijs we gaan vragen, een verkoopplan bedenken en nog een paar problemen oplossen. We willen dat het nog voor het einde van onze stage in de winkel ligt. Soms bezoek ik voor MGC een fabriek om te kijken of alles tijdens de productie goed gaat. Dit toezicht is hard nodig. Twee weken geleden moest ik twee prototypes naar een Australische klant in Melbourne brengen. Toen ik bij de fabriek aankwam, bleek dat de prototypes pas op z n vroegst de volgende avond klaar zouden zijn. Er bleken ook nog wat onderdelen te ontbreken. En een verfmonster wees uit dat de kleur praktisch honderd procent afweek van de tint die besteld was. Terwijl we toch echt een werknemer naar de fabriek hadden gestuurd om het productieproces te begeleiden! Het rechtzetten van die zaken kostte ons bijna een week. Sindsdien neem ik Chinezen die rapporteren dat alles volgens plan verloopt een stuk minder serieus. Henk-Jan Broeksma, vierdejaars Management, Economie & Recht 10 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

11 Studenten werken aan nieuwe troef voor Frisian Solar Challenge Nieuwe zonneboot heeft geheim wapen Zeven studenten ontwerpen en bouwen een nieuwe boot voor de tweede editie van de Frisian Solar Challenge. Het team zoekt nog een lichtgewicht stuurman of -vrouw. We kunnen op onze site zien dat de concurrentie regelmatig meekijkt. Maar we kijken wel mooi uit om onze geheimen prijs te geven. Paul Gesink (20), derdejaars Technische Bedrijfskunde, is projectleider van het team van zeven studenten dat koortsachtig werkt aan een nieuwe boot. Eind juni moet het puur door zonne-energie aangedreven vaartuig hoge ogen gooien tijdens de Frisian Solar Challenge, een race in zes dagetappes langs het parkoers van de Elfstedentocht. Twee jaar geleden, bij de eerste editie van de Frisian Solar Challenge, eindigde de boot van de Hanzehogeschool, de Aquanova, als zesde in de eenpersoonsklasse. Dat kwam door pech op de derde dag. Op de andere etappes eindigde de Aquanova steeds vlak na de uiteindelijk winnaars, het team van de Haagse Hogeschool Rijswijk. De Aquanova won wel de innovatieprijs vanwege het kantelmechanisme waarmee de zonnepanelen steeds optimaal op de zon worden gericht. Dit jaar gaan we voor de innovatieprijs én de eerste prijs, zegt Paul. In theorie moet onze nieuwe boot sneller zijn dan de Aquanova. Maar in de praktijk weet je maar nooit. De Aquanova is een catamaran, die ligt heel stabiel. Onze nieuwe boot is een veel lichtere monohull. Minder gewicht betekent meer snelheid, maar een lagere stabiliteit kán die winst tenietdoen. Spannend! We zijn heel benieuwd hoe de boot zich gedraagt bij wind en golfslag. De Aquanova doet trouwens ook weer mee, een verbeterde versie met hetzelfde team als vorig jaar. Leuk, een beetje onderlinge concurrentie! Voor de nieuwe boot wordt nog een stuurvrouw of -man gezocht. Liefst iemand met roeiervaring, iemand met een goed gevoel voor balans. En de voorkeur gaat uit naar iemand die maar vijftig kilo weegt, of een beetje meer. Volgens de reglementen moet de stuurman minstens zeventig kilo wegen. Als de stuur minder weegt, moeten de bootslieden extra ballast meenemen. Met die ballast kunnen we dan spelen. We brengen het gewicht zo aan dat we de ligging van de boot verbeteren. De beide HG-boten varen in de eenmansklasse, met boten die allemaal standaard- zonnepanelen hebben. Om de Foto: Luuk Steemers Het zonnebootteam bij de mal voor de romp concurrentie de loef af te steken, komt het aan op goede engineering: een betere aandrijving, een efficiëntere accu. Er is ook een open klasse. In die klasse gaat het volgens Paul vooral om geld. TU Delft bijvoorbeeld vaart met de ultralichte zonnepanelen van de zonne-auto Nuna, meervoudig winnaar van de Solar De teamleden Zes vierdejaars werken aan de verschillende onderdelen in de B-vleugel van het techniekgebouw. De werkelijke bouw van de boot vindt plaats in een goed bewaakte werkplaats van de Gasunie. Jos Vos (20), Elektrotechniek: sensoren. Ik stop de boot vol met sensoren die veel informatie geven over de accu, de motor en de zonnepanelen. Het sensorsysteem wordt volledig draadloos. Bij de vorige boot ging er veel mis doordat er water bij de bedrading kwam of doordat iemand er op trapte. Ed Schaefer (23), Elektrotechniek: besturingsprogramma. Het programma dat ik maak, verwerkt de gegevens van alle sensoren in de boot. Als er ergens in de boot iets mis gaat, kun je met die programmatuur de oorzaak opsporen. Bernard Veenstra (22), Werktuigbouwkunde: top secret. Ik ontwikkel íets. iets waarmee we hopen een grote voorsprong op de anderen te krijgen. Tijdens de race zien de andere teams snel genoeg wat het is, maar nu zeggen we nog niets. Niek van Prooijen (22), Elektrotechniek: hoofdvermogen-circuit. Mijn taak is ervoor te zorgen dat het elektrisch vermogen van de boot zo efficiënt mogelijk van de zonnepanelen naar de accu en de motor wordt getransporteerd. Rick Veenstra (23), Werktuigbouwkunde: kantelmechanisme. De zonnepanelen kunnen tien graden kantelen zodat ze bij verschillende standen van de zon een hoger rendement halen. Dat maakt vooral bij een lage zonnestand heel veel uit. In vergelijking Challenge in Australië. Die panelen kosten rond de driehonderd duizend euro. De Hanzehogeschool heeft geen scheepsbouwopleiding, vandaar dat de romp door een docent is ontworpen in samenwerking met Vuyk Engineering. Paul: Maar de rest ontwikkelen we zelf. Ik denk dat de boot enkele tienduizenden euro s gaat kosten. Het merendeel komt van kleine sponsors. We liggen mooi op schema. Binnenkort maken we bekend wanneer de boot voor de eerste keer het ruime sop kiest. We hopen op veel publiek. Luuk Steemers met de Aquanova is dit een veel lichtere constructie. Erik Zwart (23), Werktuigbouwkunde: aandrijfsysteem. Het stuk tussen elektromotor en schroef is mijn verantwoordelijkheid. Extreme engineering, daar gaat het om. Werken aan de grenzen van wat het materiaal nog aankan om alles zo licht en zo klein mogelijk te maken. Voor de vormgeving van de mechanische componenten gebruiken we aluminium. We voegen carbon toe ter versteviging. De Frisian Solar Challenge start op 22 juni in Leeuwarden. Info: [13] APRIL WOENSDAG HANZEMAG 11

12 Griezelen en ginnegappen bij edele delen Een clitoris is geen deurbel In een uur behandelt uroloog Mels van Driel de mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen. Tweehonderd jongeren én ouderen volgen zijn lezing in het Academiegebouw. Illustratie: Xiao FengChiu & Mathieu van der Bij Urologie is best een aardig vak. Mels van Driel gunt de zaal enkele seconden rust. Drie kwartier had hij nodig voor de penis, er resten nog vijftien minuten voor de vagina. Wie op 21 april naar de lezing van Studium Generale kwam voor opwinding en erotiek, weet inmiddels dat hij verkeerd zit. De uroloog vertelt smakelijk over edele delen, maar zinnenprikkelend is het allerminst. Bizarre beelden toont Van Driel op een immens beeldscherm. Een foto van iemand die een meter elektriciteitssnoer in zijn piemel stak. Er kwam een operatie aan te pas om het te verwijderen. Kan gebeuren, mensen experimenteren nu eenmaal met hun geslachtsorganen. Niks mis mee. Masturbatie kost weinig tijd en geld, levert geen soa op en niemand wordt ongelukkig. Ongelukkig word je waarschijnlijk van de ziekte van Peyronie, waarbij de penis in opgerichte stand een ernstige kromming vertoont. Met trekhaakpenissen kun je absoluut niet coïteren. We kunnen opereren, maar een liniaal kunnen we onmogelijk beloven. Een langdurige erectie is een genot, maar er zijn ook mannen die lijden aan urenlange pijnlijke erecties. Priapisme heet deze aandoening. Ach, die penis, kwetsbaar lid, zwak geslacht: een penis kan breken, de wand van het zwellichaam kan scheuren en wat al niet meer. Deze houding is berucht, niet doen, waarschuwt Van Driel bij een plaatje van een vrouw die schrijlings op een man zit met haar rug naar zijn gezicht. Van Driel is lyrisch over het geheimste mannendeel, de prostaat. Prachtig weefsel. Het lijkt op shoarma, maar het wordt nergens gegeten. In Jemen smullen ze van gebakken bokkenpenis, Frankrijk kent zijn testicles de mouton en Spanjaarden verhogen de potentie met stierenballen. Pas in 1906 werden de laatste eunuchen weggestuurd uit het Topkapipaleis in Istanbul. Aan de penis kleven grote verhalen, eeuwenoude mythes en gebruiken. Castratie, bijvoorbeeld. Dat gebeurde met prepuberale jongens om hun hoge stem te behouden of met verkrachters om hen van verdere wandaden te weerhouden. Castratie kon ook een godsdienstige betekenis hebben. Penis en ballen waren de sleutels tot de hel. Met gloeiend ijzer werden ze weggebrand. Aanstootgevend is de penis ook geweest. Op de Parijse begraafplaats Père-Lachaise richtte de Britse beeldhouwer Jacob Epstein een grafmonument op voor de schrijver Oscar Wilde. De engel met testikels veroorzaakte een rel en kreeg een vijgenblad. In 1961 beitelden twee dametjes de ballen eraf en maakten er een presse-papier van. De penis is één grote bloedworst. Het zijn allemaal zwellichamen. Een walvis heeft de grootste en dieren zijn nooit impotent. Van Driel laat penissen van ezel, olifant en bergwoerd over het scherm vliegen. Honden zitten soms vast door het botje in hun piemel, die overigens pas opzwelt als hij zich in de vagina bevindt. Wie er meer van wil weten, raadt Van Driel aan om een bezoek te brengen aan het fallusmuseum in Reykjavik. Dan ziet de zaal ineens een foto van een moorkop. Geen vrouw raakt opgewonden van een penis. Een tas, ogen, roomsoezen, dat werkt. Maar een piemel interesseert ze niet. Vrouwen vragen: heb je hem wel gewassen? Dát is hun zorg. Een terechte zorg, zo blijkt als Van Driel de gevolgen van een verwaarloosde opperhuidhygiëne laat zien. Smegma, dikke randen smurrie op de eikel. Dat krijg je van zelfkazende boeren, zegt Van Driel. Vrouwelijke seks is altijd onderdrukt. Freud onderscheidde clitorale en vaginale orgasmen. Het eerste zou infantiel zijn, het tweede volwassen. Onzin. Clitorectomie, vrouwenbesnijdenis, komt voor in wel veertig landen rond de Kreeftskeerkring. Heeft allemaal te maken met onderdrukking. Vastspelden, scheermesjes, scherven. De verregaandste verminking is infibulatie: het vrijwel volledig dichtnaaien van de grote schaamlippen. Maar ook in het Westen is geslachtsverminking niet uitgebannen. Mensen denken er hun seksuele genot door te beïnvloeden. Vaginapiercing is al een tijdje in de mode. Dat valt zelfs onder de warenwet. Kinderen mogen vanaf hun twaalfde piercings laten zetten. Gelukkig zijn de genitaliën dan nog vier jaar verboden gebied. Van Driel is ook seksuoloog. Seks is goed als er passie en intimiteit zijn. Een clitoris is geen deurbel, ga er niet op drukken of doen of je schoenen poetst. Kunstenares Niki de Saint Phalle ziet vrouwelijke genitaliën als kathedralen, de oude kerkvaders zagen er riolen in. Voor mannen geldt: de fallus is allus. Bij vrouwen is het anders, breder. Van Driels boek Geheime Delen vindt na de lezing gretig aftrek. Willem Muste 12 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

13 Seminar Durf en Inspiratie op 17 april Hufterigheid of hoofd én hart Personeel boeien en binden. Dat wil het project Focus op Ambities dat op 17 april het seminar Durf en inspiratie organiseert. Foto: Luuk Steemers Wie wil scoren heeft goed personeel nodig, alleen dan kun je je ambities waarmaken. Collegevoorzitter Henk Pijlman opent het middagseminar Durf & Ambitie op 17 april in een stampvolle Brink in de Hanzeborg. Het seminar wordt georganiseerd door het project Focus op Ambities dat er, in het licht van de verwachte krapte op de arbeidsmarkt, voor moet zorgen dat de HG een aantrekkelijke werkgever blijft. Je kunt geen kennisinstelling zijn zonder hooggeschoold en ambitieus personeel. Er is ook nog een lange weg te gaan, volgens Pijlman. Hij vertelt over een bijeenkomst van de colleges van bestuur van de HG en de Hochschule Bremen. Pijlman opperde dat de HG 27 lectoren heeft. In Bremen bleken ze er maar liefst 180 te hebben. Toch is hij positief. Allerlei master- en promotietrajecten lopen sneller vol dan verwacht. Veel mensen grijpen hun ambities. Veel mensen denken over een staffunctie, veel stafleden denken over het onderwijs, en veel docenten denken over een onderzoeksfunctie. Dat is een applaus waard. Collegelid Marian van Os legt de nadruk op de vergrijzing en de verwachte krapte op de arbeidsmarkt. We willen een aantrekkelijke werkgever zijn en blijven, waar mensen met plezier werken. Medewerkers worden niet gepusht, maar hebben zelf de regie. Van Os somt op wat Focus op Ambities zoal heeft gedaan. Trainingen voor startende docenten, loopbaanscans, cursussen in reflecteren op de loopbaan voor 40- en 55-plussers, de gezondheidsvoorzieningen in de Plint van het nieuwe gebouw van sportstudies. Medewerkers kunnen daar onder meer terecht voor advies over gezondheid, voor fitness én voor een stoelmassage. Geestelijke massage brengt Engbert Breuker, consulent en Chief Emotions Officer, van implementatiebureau Pentascope. Met collectieve en persoonlijke herinneringen uit de afgelopen vijf decennia, brengt hij een muzikaal geschiedeniscollege over tijdsgeest en mentaliteit. De flower power uit de sixties, de pessimistische kijk van de jaren zeventig, de zakelijkheid van de jaren tachtig en het ik-tijdperk van de jaren negentig. Tussen de bedrijven door krijgt hij de hele Brink aan het swingen op de funkklassieker Play that Funky Music. Breuker: Ik was toen dj in de Jolly Joker in de Poelestraat, weten jullie nog wel? De afgelopen tien jaar is er volgens Breuker sprake van een kentering. Mensen willen hart en hoofd weer met elkaar verbinden. Moderne servant leaders als Nelson Mandela, zijn daar een exponent van. Met op de achtergrond This is the Dawning of the Age of Aquarius doet Breuker een dringend appèl. We kunnen doorwerken als hufters, ik, ik, ik, maar we kunnen ook hoofd en hart verbinden. De mens in het midden. Het is niet of, of, maar en, en. Ik geloof er in. Bij de workshop Hoezo Focus op Ambities krijgen de twintig deelnemers de gelegenheid zelf met reacties en ideeën te komen. Kom maar op. We kunnen tegen een We kunnen doorwerken als hufters, ik, ik, ik stootje, zegt Claudia Hoeksema, projectleider van Focus op Ambities. Ik zie weinig mogelijkheden om in het bedrijfsleven ervaring op te doen, zegt docent Jeanet Rink van het Instituut voor Marketing & Management. Er zijn wel initiatieven binnen de schools, weet stafdirecteur Pesoneel & Organisatie Sjoerd van der Zee. Bij het Instituut voor Bedrijfskunde gingen docenten een week op praktijkstage. Rink houdt vol. Maar op de nieuwjaarskaart van de Hanzehogeschool stond iets over uitwisseling met externe organisaties. Dan moet daar toch een plannetje achter zitten? We nemen de handschoen op, zegt Van der Zee. Misschien moeten we denken aan detacheringen van een jaar. Staat er nog méér op die nieuwjaarskaart? Docent Nol Hovens van het Instituut voor Facility Management vindt dat Focus op Ambities te weinig is gericht op het werk zelf. We moeten steeds meer doen in dezelfde tijd: persoonlijke ontwikkelingsplannen schrijven en zorgen dat tentamens drie weken van te voren klaar zijn. De werkdruk, dáár moet iets aan gebeuren. Rink valt Hovens bij. Het is niet voor niets dat hier zo weinig docenten zijn. Die hebben het hartstikke druk. We vergeten ook vaak dat we hier voor de studenten zitten. De contacttijd per student blijft maar dalen. Misschien moeten we ergens in de organisatie kijken of we het anders kunnen doen, stelt Hoeksema voor, een soort proeftuin waarin een vorm wordt gevonden die bij zo n groepje past. Een paar deelnemers willen meer aandacht voor docentbegeleiding omdat veel docenten de omslag van traditioneel docentschap naar tutoring nog niet echt hebben gemaakt. Misschien moeten we dat soort zaken meer binnen het eigen team doen, vindt docent Chris Rooijakkers van de Academie voor Social Studies. Rink reageert enthousiast. Ja, meer kleinschaligheid! Laat de schools dat soort dingen zelf inrichten. Dan toont de HG pas écht durf! Luuk Steemers [13] APRIL WOENSDAG HANZEMAG 13

14 Bellen, mailen, msn en, chatten Hoe onderhoud jij je contacten? Ben je contactgestoord of contactverslaafd? ÉCHT CONTACT MAKEN IS EEN VAK APART Maak van contact je vak én zorg je voor onmisbare competenties op je CV. Als agent van SNT beantwoordt je vragen, geef je info, maak je reserveringen of gebruik je je sales-kwaliteiten en doet klanten een mooie aanbieding. SNT als jouw werkgever: Gezellige werksfeer Persoonlijke aandacht Flexibele werktijden Bonussen Uitgebreid leertraject Ede - Amsterdam - Zoetermeer - Groningen Damsterdiep Kijk op RIJBEWIJS VOOR PRIVÉ OF WERK SNEL NODIG? Bespaar ook veel Tijd / Geld & Betaal je rijopleiding in 2009! (20 p/min) of sms 4477 RSN GRATIS WIL JIJ EEN LIFE ERVARING OPDOEN IN BRAZILIË? (of Bolivia, of India, of Indonesië) Kinderrechtenorganisatie Terre des Hommes zoekt voor haar projecten enthousiaste studenten en starters die stage willen lopen. Ben jij... - (Oud)student op het hbo/universiteit - Zit jij minimaal in je derde jaar of ben je een starter? - Flexibel, pro-actief & zelfstandig? - Geïnteresseerd in projecten van Terre des Hommes? Wij bieden: - 12 stageplekken in ontwikkelingslanden. - De mogelijkheid je professionele kennis te vergroten. - Een stageperiode van september 2008 t/m januari Professionele begeleiding door Pecoma Business Technology en ABN Amro. - Voor verschillende studie achtergronden van economie tot psychologie een zeer interessante stage. Ga naar Méér dan 70 werkgevers zoeken jou! Dé Noordelijke Banenbeurs 2008 heeft een breed aanbod van inspirerende vacatures én stageplaatsen. Speciaal voor MBO, HBO en WO studenten, starters en (young) professionals, onder andere op het gebied van Techniek, ICT, Bouw, Industrie, Zakelijke Dienstverlening en de Overheid. Programma: Gratis entree! Vrijdag 23 mei van tot uur, Zaterdag 24 mei van tot uur 14 HANZEMAG WOENSDAG 2 APRIL 2008 [13]

15 LAURA Een romance tussen de rails Als mensen effe belletje doen, schiet hun stem een octaaf omhoog. Lekker is dat in een volle trein met een boek dat z n ontknoping nadert. Hoewel het verhaal van een verbroken relatie is nooit te versmaden. Laura doet haar boek dicht en haar oren open. JAN WILLEM Porno Het is vrijdagavond omstreeks twintig over zes, als ik in de stoptrein van Zwolle naar Groningen stap. Het weekend staat voor de deur. Studenten met propvolle sporttassen bezetten de balkons. Zakenmannen, strak in pak, worden door de chaos het gangpad in gedrongen. Met vermoeide blikken staren ze uit het raam naar lotgenoten die zich een weg proberen te banen op de overvolle perrons, hun aktetassen stevig onder hun arm geklemd. Ik heb een plaatsje bij het raam weten te bemachtigen en ben vastbesloten de laatste dertig pagina s van mijn o zo spannende thriller uit te lezen. De hele dag heb ik uitgekeken naar dit moment. Tevreden installeer ik me op mijn stukje oranje bank en begin te lezen. De moordenaar volgt zijn slachtoffer door de donkere straten van een Londense buitenwijk en staat op het punt om toe te slaan. Plotseling vult het schelle geluid van een ringtone de ruimte. Het is afkomstig uit de tas van het meisje naast me. Haar blonde haar is getoupeerd en ze draagt felroze, fluorescerende laarsjes. De telefoon die ze tevoorschijn haalt is behangen met glitterende kralenkettinkjes. Hoi, met Patries, galmt het door de coupé. In een halfslachtige poging me af te sluiten voor het gesprek, zak ik wat verder onderuit. Ik houd demonstratief mijn boek voor m n gezicht: ik zit hier te lezen! Ik nader de ontknoping en brand van verlangen erachter te komen hoe het verhaal afloopt. De moordenaar haalt zijn nu mes te voorschijn. Het lemmet schittert in het licht van de volle maan. Dat meen je niet!?, schettert Patries, Heeft Bastiaan haar gedumpt? Ik werp een geïrriteerde blik opzij, twee bankjes voor ons roept iemand of het wat stiller kan. Patries schijnt het niet te merken. Met haar perfect gemanicuurde nagels speelt ze met de kettinkjes aan haar mobiel. Stilletjes hoop ik dat ze in Meppel uitstapt. Maar ze stapt niet uit. Natuurlijk niet. Ik begin aan de volgende alinea, steeds Foto: Erin Groenewoud weer begin ik. Telkens moet ik een paar regels opnieuw lezen. Patries kwettert door. Na een aantal pogingen geef ik het op. Met een diepe zucht sla ik mijn boek dicht en leun achterover. Ik sluit mijn ogen en luister naar de ins en outs van de relatie tussen Bastiaan en Corinne. We zijn nu bijna in Haren als ik beetje begin te begrijpen waarom Bastiaan toch zo nodig van Corinne af wou. Natuurlijk, denk ik, als de zaken er zo voor staan dan zou ik het ook wel weten, alhoewel het ligt er maar aan hoe je het bekijkt. Een en al oor ben ik als Patries haar tas pakt. Met haar mobiel tussen oor en schouder geklemd verlaat ze de trein. Het is vrijdagavond omstreeks twintig over zeven. Ik stap uit de stoptrein van Zwolle naar Groningen. In mijn hoofd spelen twee verhalen waarvan ik de afloop niet ken. Laura Hage Het is weer terug op de buis. Jeugdsentiment, verlangen, bewondering, spanning, noem het maar hoe je wilt. Ik noem het: porno. Net na het eten. Of zelfs tijdens het eten. Het maakt niets uit en het kan niet gek genoeg. Beeldschone mensen rennen in rode lapjes stof rond op het strand. Jongetjes en meisjes van tien kijken met ogen wijd open naar een, misschien plakkerige, beeldbuis. De zon schittert op blonde haren en het zand vormt zich een weg tussen tenen door rondom de voeten. Met een hand boven haar ogen kijkt ze uit over het kabbelende water richting de horizon. In de verte zwaait een hand spastisch boven het water uit. De heldin bedenkt zich niet en rent, al dan niet in slow motion, naar het water. Het duurt een eeuwigheid voordat ze er is, maar die wordt opgevuld met prachtige plaatjes, en het kan de pas geworden tieners niet lang genoeg duren. Een stoer kijkende chick wikkelt zich in het touw van haar reddingsboei. Het nylon raakt gewillig haar lichaam aan, en de reddingsboei doet zijn best om de schoonheid in te halen. Dan raken haar voeten voor het eerst het water. In wederom een slowmotionmoment spat het water omhoog en de bodem zakt langzaam onder haar voeten vandaan. Dan, als een mooie golf haar tegemoet komt en zich lijkt over te geven aan de onvergetelijke schoonheid van de lifeguard, stort ze zich met haar hele hebben en houwen, en haar badpak, in de grote oceaan. Nog even een shot onder water, waarin ze als een zeemeermin in het heldere water vooruit kijkt naar haar einddoel, en dan is het afgelopen. Ze slaat een arm om het slachtoffer heen en even later staan ze weer op het strand. Ik denk dat Baywatch levens verpest, verwoest. Het eigenbeeld wordt drastisch aangetast. Ik denk - maar wie ben ik? - dat de jonge kijkertjes de onmogelijke hoop voelen. Ze willen hun biezen pakken om de nieuwe Mitch of C.J. te worden. Ze willen er af en toe zo graag zo n vette oneliner uit gooien wanneer ze weer de held van de dag zijn. I don t do it for the rush, it s just my duty to save people, zegt een tiener vol met puisten, een lichaam zo iel dat de zon van Los Angeles er dwars door heen brandt, en een geslachtsdeel dat alleen oog heeft voor z n collega s en ervoor zorgt dat zijn kekke rode, veel te grote, zwembroek recht vooruit staat. Bedankt, Mitch! Jan Willem Dijk [13] APRIL WOENSDAG HANZEMAG 15

16 Zoek je straks een baas of word je de baas? Je eigen supermarkt, je eigen onderneming. Het kan bij C1000. Zelfstandig ondernemerschap, daar kun je van dromen. Je weet zeker dat je de stap eens zult nemen maar hoe en wanneer, dat is nog de vraag. Dan is dit je kans om spijkers met koppen te slaan. Want Schuitema is op zoek naar mensen als jij. Ambitieuze mensen met een HBO-opleiding en retailbloed die als supermarktondernemer hun eigen C1000 willen gaan exploiteren. Om zo als zelfstandig ondernemer deel te worden van een succesvolle supermarktorganisatie. Daarbij ondersteunt Schuitema je straks met praktische diensten en adviezen. Maar eerst helpt Schuitema je nu om de stap naar dat zelfstandig ondernemerschap te maken. Met het Doorgroei Ondernemers Plan dat je in twee jaar klaarstoomt voor je toekomstige taak. Een traineeprogramma waarmee je in dienst bij C1000 managementervaring opdoet en je competenties verder ontwikkelt naar het C1000 ondernemerschap. Maar laten we eerlijk zijn, de selectie en toelatingseisen zijn zwaar. Kijk daarom op als je meer over die eisen, het opleidingsprogramma op post HBO-niveau en je perspectieven wilt weten. Wil je deze kans dan nog steeds pakken, neem dan contact met ons op. Voorlichtingsdag g masters Filos Economie en Bedrijf Commun Religie Cultuur Rechten Filoso Sociale 24 mei 2008 Wetensc Communicatie Economie en B Theologie Communicatie Reli Cultuur Filosofie in Tilburg So Sociale Wetenschappen Cultu Ook info over premasters Cul Theologie Communicatie Reli Communicatie Economie en B Rechten Filosofie Sociale Wet schappen Theologie Commun atie uvt.nl/masterkiezers Rech Th «GOED verdienen?» Wij bieden: Wij vragen: Een uitdaging? 16 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

17 UITWONEN Wonen op stand Je ziet het er aan de voorkant van het pand niet aan af, maar achter de hoge oude houten deur aan de Radesingel 25 zitten 22 kamers verstopt. In één van de mooiste woont vierdejaars Sociaal Pedagogische Hulpverlening Jort Oldenhof. Dit is mijn negende kamer in Groningen. Ik ben nogal kieskeurig. n de oorlog hebben de Duitsers erin geze- daarna werd het gekraakt en daarna Iten, kwam er een woongroep in. Die zit nog steeds op de benedenetage. De tuin is van hen, maar wij hebben een dakterras. Jort Oldenhof (24) woont sinds een maand of negen in het kolossale pand aan de Radesingel. Hij wil er voorlopig niet meer weg. Dit is mijn negende kamer sinds ik in 2006 van Enschede naar Groningen kwam. Mijn vrienden willen me nu niet meer helpen verhuizen. Ik begon in een flat aan de Van Heemskerckstraat. Een rotzooi dat het me daar was. Allemaal stony Tonies, ze hingen dag en nacht in joggingbroek rond. Daarna heb ik kamers gehad aan de Prinsesseweg, de Celebesstraat, de J.H. Janssenstraat en dit is mijn tweede kamer in dit huis. Allemaal via kamernet. Omdat het een studentenhuis is, hoefde ik geen punten te hebben. Ik ben uit zes mensen gekozen. Er moest wel heel wat aan gebeuren voordat Jort tevreden was. Ik ben nogal een structuurkipje en een schoonmaakfreak. De douches waren helemaal groen uitgeslagen en de keuken was een rommeltje. Ik heb net zo lang bij Nijestee gezeurd tot ze het opknapten. Trots laat hij de glanzende meiden- en jongensdouches op de verdieping zien, spicen-span. Als je eronder stapt, heb je meteen een keiharde straal kokendheet water, puur genot. Jorts kamer is ordelijk en ouderwets gezellig ingericht. Mijn vrienden lachen zich slap om mijn lampjes, mijn oubollige bankstel van Mamamini en mijn nep-persje van Ikea, maar zo ben ik nu eenmaal. Het ziet er altijd zo netjes uit, ik heb niet speciaal opgeruimd. Alles is opnieuw geschilderd en ingericht euro kostte dat grapje. Mijn bed is echt perfect, helemaal nu ik een tweede televisie heb opgehangen. Als ik mijn gordijnen openlaat, heb ik ook s nachts een magnifiek uitzicht op de boten en de Oosterpoort. Rina Tienstra Foto s: Nienke Bouter, 3e jaars Minerva Foto s: Nienke Bouter [15] MEI WOENSDAG HANZEMAG 17

18 IN & UIT IN&UIT is bestemd voor studenten- en personeelsactiviteiten. Ook kunnen studenten en medewerkers hier hun gratis advertenties kwijt (maximaal 30 woorden). Informatie voor de uitgave van woensdag 28 mei kun je mailen naar De deadline is dinsdag 20 mei. HG-Minorenmarkt Donderdag 8 mei - Minorenmarkt uur - Atrium Economiegebouw. Informatiemarkt over keuzevakken. Vanaf 15 mei kunnen studenten zich via de Digitale Onderwijs Planner aanmelden voor het volgen van een minor. HG-Oudersavond Donderdag 22 mei Oudersavond uur - Zernikeplein 7, 11 en 23 - Wiebengacomplex, Academie Minerva en Academie voor Popcultuur. Ouders van eerste- en tweedejaars kunnen op deze avond de school bezoeken waar hun zoon of dochter studeert. De CAST Dinsdag 20 mei - Casino - Pokeren en roulettespelen onder begeleiding van croupiers. Leuke prijzen. Jazz-zangeres Roos Plaatsman treedt op, met Maarten Westers aan de vleugel uur, Cultuurcafé Economiegebouw E Info en aanmelding: Lunchconcerten (van tot uur) Dinsdag 13 mei: Trio Maaike Wijbenga Wiebengacomplex, pop/jazz. Woensdag 14 mei: Florian Wolff, Sportstudies, singer/song. Dinsdag 20 mei: Little March, Techniek, pop. De lunchconcerten van 20 t/m 29 mei zijn onderdeel van het jazzfestival Midnight Express. Woensdag 21 mei: Allophonic, Economie, jazz/pop. Dinsdag 27 mei: Rebop Unit, Minerva, jazz. Woensdag 28 mei: 75% Italian Quartet, Wiebenga, jazz. Donderdag 29 mei: Maarten Westers trio, Economie, jazz. Stoomcursus Jazz: Dinsdag 20 mei: Economie, Eddy Determeyer en Sem van Gelder (van tot uur). Woensdag 21 mei: Stoomcursus Jazz, Minerva, Eddy Determeyer en Sem van Gelder (van 11:30 tot 13:30 uur), Noordelijke Banenbeurs Vrijdag 23 mei en zaterdag 23 mei - Martiniplaza Ben je toe aan een carrière-uitdaging en heb je een mbo-, hbo- of wo-achtergrond? Kom naar Dé Noordelijke Banenbeurs. Op de beurs vind je vacatures in de Techniek, ICT, Bouw, Industrie, Zakelijke Dienstverlening en bij de overheid. Verder informatie over de arbeidsmarkt, sollicitatieprocedures, stages voor binnen- en buitenland, lezingen, workshops en andere happenings. Openingstijden vrijdag 23 mei van tot uur, zaterdag 24 mei van tot uur, entree gratis. Word KEI-crew / KEI-leider! De KEI-week staat alweer bijna voor de deur! Sinds december is de organisatie in volle gang, en nu zijn we bij een belangrijk punt aangekomen: het vinden van enthousiaste studenten die ons willen helpen in de KEI-week. Wil jij ons meehelpen, en ben jij in voor een KEI-goede start van het nieuwe jaar? Word KEI-crew of KEIleider! Vanaf maandag 26 mei kun je je aanmelden van op de Sint Walburgstraat 22. Zie voor meer informatie Studium Generale Groningen Informatie: Studium Generale Groningen, Kleine Kromme Elleboog 7a1, tel. (050) , Donderdag 15 mei - Dwars Diep - Dwarse Boeken - Auteur ontmoet critici. In Dubio. Vrijheid van meningsuiting als het recht om te twijfelen. Geen enkel grondrecht is de afgelopen jaren zo hevig bediscussieerd als de vrijheid van meningsuiting. Journalist en filosoof Rob Wijnberg vindt dat de vrijheid van meningsuiting niet begrensd kan worden, omdat ze dan ophoudt te bestaan uur. Openbare Bibliotheek, Oude Boteringestraat 18. Toegang gratis, Woensdag 21 mei - Geert Hofstede Lezing - Jan Pronk - Culture and Conflict. Sinds het einde van de Koude Oorlog zijn oorlogen tussen staten afgenomen, maar tegelijkertijd zien we een stijging van binnenlands geweld en burgeroorlogen, met name in ontwikkelingslanden. Hoe ontstaan culturele conflicten en hoe kunnen we ze beheersen? uur, Academiegebouw, Broerstraat. Kaarten 2,- / Voor studenten gratis. Voertaal Engels. Donderdag 22 mei - Kenniscafé Groningen - Stemmen in je hoofd. Stemmen horen terwijl er niemand in de buurt is. Waar komen ze vandaan? En wat moet je ermee? uur, Kelder Newscafé, Waagstraat 5, Groningen. Toegang gratis GSp GSp, Kraneweg 33, tel , of Themaweken Taal en Teken Van zondag 18 mei tot donderdag 29 mei. Programma met lezingen, excursies, een workshop en maaltijden. Programma: Nieuwsbrief: Wekelijkse digitale Nieuwsbrief met actuele informatie. Aanmelden via de website. Eten en drinken. Elke dinsdag- en woensdagavond om uur, kosten 3,-, opgave tot uur. De bar is open op dinsdag-, woensdag- en donderdagavond vanaf uur. Vespers. De laatste vesper van dit seizoen is een Taizé-vesper op zondag 25 mei. De ochtenddiensten gaat door t/m zondag 29 juni. Oecumenische Vieringen Martinikerk: 11 mei:11.30 uur T. Meijlink, uur T. Meijlink. 18 mei: uur S. Bouman, uur H. van Houte. 25 mei: uur T. Meijlink, uur K. van der Plas. Te huur in Zweden Woning in Storfors, Zweden. Recent gerenoveerd, nieuw interieur, nieuwe bedden. Geschikt voor 4 personen. Wandelen, fietsen, vissen, zwemmen in omgeving. Kijk op of bel Te koop aangeboden & gevraagd Just 4 Kids, inbrengwinkel voor tweedehands kinderkleding, speelgoed en kinderboeken. Eigentijdse, betaalbare (merk)kleding maat 80 t/m 188. Geopend dinsdags van uur en vrijdags van uur. Kom vrijblijvend langs aan de Brinkweg 1, Glimmen, tel Massage en verzorging (Sport)massage en verzorging, (NESM erkend). Stephen Walker, Rensumaheerd 61, 9736 AC Groningen, / , Logopedisten gevraagd GEVRAAGD: pas afgestudeerde logopedisten die werk zoeken: meld je aan bij de WAARNEMERS- LIJST FRIESLAND. Mail je cv + persoonsgegevens naar: ACLO zoekt Futsalcommissie! De ACLO zoekt vier studenten die in de interne futsalcompetitie van de ACLO organiseren. Het kost je één middag per 14 dagen, waarin jezelf ook kan spelen. Je krijgt een gratis ACLO-sportbewijs, een polo en toegang tot alle ACLO-activiteiten en borrels! Meer info: www. aclosport.nl of bel: Meld je vóór 30 mei aan via: Basketbal Basketballen bij de gezelligste vereniging van Groningen? Ook in het seizoen 2008/2009 komt Moestasj weer met 2 dames en 4 heren teams uit in bijna alle regionale competities van Rayon Noord. Wil je een team versterken en zelf meespelen? Kom gerust langs bij één van de trainingen. Ook zonder ervaring ben je van harte welkom!!! PZZL MEI Hori 1. Een regenwulpen (6) 4. Mei heet ook wel de maand (5) 8. Lentekleur (5) 9. Vervelend type (7) 10. Pakhuizen of gidsen (7) 11. Franse kaas (4) 12. Een wandelende (3) 14. Opgeld (fi nanciële term) (4) 15. Wrede Romeinse keizer (4) 18. Vrouw van Adam (3) 21. Beter dan niets (4) 23. Doet een kip met en zonder kop (7) 25. De arm der wet (7) 26. Legt ieder vogeltje in mei (5) 27. bloesem of uitje (5) 28. Kankerverwekkend bouwmateriaal (6) Verti 1. (Niet) alle vliegen (6) 2. Waterspecialist (7) 3. Zo uitgeput als een huisdier? (8) 4. Goed-beter- (4) 5. hoofd of vlakkigheid (5) 6. Bezinning (6) 7. enbak of enrijk (5) 13. Het gaat om het spel, niet om de (8) 16. Verhouding (7) 17. paars of aan de (6) 19. Landbouwgrond (5) 20. Beest met zes poten (6) 22. Fruit kweken (5) 24. Frans zijn (4) De schuin gedrukte omschrijvingen zijn cryptisch, de vet gedrukte hebben met het thema te maken, net als de oplossing. Mail het woord naar: en ding mee naar een cadeaubon van 10 euro. Inzenden t/m donderdag 22 mei Het thema van de vorige PZZL, Groningen, stond helaas niet in de kop. Desondanks stuurde A.J. Kooke de juiste oplossing: KUIERLATTEN. Boudewijn Otten 18 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15]

19 LEEUW Heeft je beste vriendin gezoend met de jongen waar jij al tijden vlinders van in je buik krijgt? Ben je verliefd op je docent en kun je je niet meer op je studie concentreren? Lig je niet lekker in je projectgroep en begrijp je niet waarom? Mail Loes, onze enige echte ervaringsdeskundige. Inzenden mag zelfs anoniem. Lieve Loes, De vogels fluiten, de bijtjes zoemen, de bloempjes bloeien, de zon laat zich voorzichtig weer eens zien De lente is begonnen! Da s natuurlijk helemaal geen probleem, het is zelfs heerlijk, maar toch... Vanaf de eerste zonnige dag denk ik de hele dag aan seks. Inderdaad, vanaf maart roer ik mijn staart! Of het nu komt door het weer of doordat de meisjes op de HG stukken sexier gekleed gaan dan in december, ik weet het niet, maar ik zit er wel mee Ik heb namelijk wel wat beters te doen dan de hele dag aan borsten en billen te denken! Lieve Loes, hoe kan ik mijn gedachten verzetten? Zijn er trucjes om al die mooie vrouwen te vergeten en gewoon weer aan mijn studie te denken? Liefs, T. Estosteron Beste T, Zorg dat de druk goed van ketel is jon- gen, voor je op de bus stapt. Dat scheelt een slok op een borrel. Of beter, stap op de fiets en trap de longen uit je lijf naar het Zernike. Vriend S uit Venlo vertelde me dat katholieke jongens in Limburg door de paters werden gestimuleerd om te gaan wielrennen omdat dit zou helpen tegen onzedige gedachten en prikkels. Een dag nie op de pedale en je kunt je boterbriefje hale. Het schijnt door het zadel te komen. Daardoor wordt de boel enigszins afgeknepen en krijg je last van een zogenaamde slaapzak. IJskoud nadouchen schijnt ook een rustige schoot te stimuleren. Bij wisselbaden hebben sommige jongens ook baat. Helpt dat allemaal niet voldoende, dan raad ik je een oud huismiddel uit de kazerne aan. De hospik mengde een kleine hoeveelheid kinine door het soldatenvoer om te voorkomen dat de jongens uit nood homoseksuele handelingen gingen verrichten en de hand aan elkaar sloegen. Kinine zit in tonic en bitter lemon. Experimenteer zelf met de dosering. Maak je verder niet te druk, je bent een gezonde Hollandse jongen en het is lente, je voelt het aan je instrumenten Lieve Loes, Een paar weken geleden heb ik in de stad een leuk meisje leren kennen. Na een goed gesprek (echt waar) en iets te veel alcohol (nog echter waar) hebben we besloten om samen de nacht bij mij thuis door te brengen. De volgende ochtend kwam mijn huisgenoot mij vertellen dat hijzelf en een vriend van hem ook al eens een nacht met dit meisje hebben doorgebracht. Ik heb dit een beetje lacherig afgedaan, en er verder geen woorden meer aan vuilgemaakt. Nu zijn we een paar weken (en een aantal dates) verder en begin ik echt verliefd te worden. Ik heb het gevoel dat het wederzijds is. Maar door het sletterige imago van het meisje durf ik er niet echt voor uit te komen. Ook kan ik het moeilijk verdragen dat ze met mensen uit mijn omgeving naar bed is geweest. Ik sta nu erg in dubio. Of de hoon van mijn omgeving trotseren of het contact met het meisje verbreken voordat het te laat is. Wat zou jij doen? Kus Stan Lieve Stan, Je vraagt me wat ik zou doen. Ik zou de hoon van mijn omgeving trotseren en op m n eigen ervaringen afgaan. Een sletterig imago wil nog niet zeggen dat ze een slet is of dat ze een slet blijft. Als het een jongen was geweest, had niemand zich er trouwens druk over gemaakt, maar dit terzijde. Een beetje ervaring opdoen is toch heel normaal op jullie leeftijd? Waar ik me alleen een beetje bezorgd over maak, is of jij haar gedrag wel uit je hoofd kunt zetten. Blijf jij haar niet als een afgelikte boterham zien? Want dat lijkt me geen goede basis voor een leuke relatie. Kater En toen zijn we naar Shadrak gegaan waar dat achttienjarige meisje voor het eerst in haar leven aan het kotsen was, zegt vriendin W. Het woord kotsen spreekt ze extra hard en met walging in haar stem uit. Op het terras van de Brasserie gaan enkele geïrriteerde blikken onze kant op. Ik zie zo dat het beginnende drinkers zijn. Ze zijn op weg naar een nieuwe kater, terwijl wij het bier gebruiken als medicijn tegen de vorige. Ik voel een kloof. Ik zie het kotsende meisje van de vorige nacht weer voor me. Ik bood haar mijn biertje aan toen ze met een vertrokken gezicht de wc uitkwam. Ze spoelde er stukken maagwand mee weg, maar na de eerste slok kwam er nog een golf die de wasbak voor de rest van de avond verstopte. Wij hielden zoals het hoort, haar lange haar uit de kots, en gaven daarna het enige bruikbare advies: gewoon doorzuipen. Vriendin W. praat allang weer over andere dingen. En toen die pizza in de Bienvenue waar we die gokautomaat nog stuk hebben gemaakt, en het Pakhuis waar we Kat tegenkwamen met dat rare vriendinnetje. Ze kijkt me met een triomfantelijke blik aan. Ik zeg niks, maar ik weet dat ze denkt dat ze alles nog weet, terwijl ik denk dat ze alleen de dingen weet die ze nog weet. De rest is vergeten, ergens achtergebleven tussen de lege bierglazen. Of tequilaglaasjes Ze gilt het uit als ik erover begin. O ja! Die tequila! Hoeveel hadden we er nou genomen, drie achter elkaar? De zonnebrillen kijken me weer aan, maar ik zie het niet meer. Ik denk aan de tequila, en het zoutvaatje dat ik in mijn zak stopte. Later zijn we wel een uur op zoek geweest naar slakken waar we zout op wilden strooien, maar het enige wat we vonden was een in slaap gevallen Vindicater die zei dat zout in de Peperstraat sowieso een slecht idee is. Ik vraag haar hoe het eigenlijk is afgelopen met die Vindicater. Ze weet dat ik weet dat ze liegt als ze zegt: Oh, die is weer in slaap gevallen. Langzaam sluiten we weer aan bij de beginnende drinkers op het terras. We staan aan het begin van een nieuwe kater. Leonie Veraar [13] APRIL WOENSDAG HANZEMAG 19

20 Ingredients: Puff pastry 400 grams of white cheese 1 egg Salt and black pepper 1 spoonful of oil 3 or 4 big potatoes Optional for another kind of Pierogi: 400 grams of meat (pork or beef) 100 grams of butter Onion Mushrooms LEGAL ALIEN Country: Finland Studies: International Communication Loves: food, good music and going out Hates: early mornings, rude people Heroes: none CAMILLA ARO (21) How did you decide to come to the Netherlands to study? I always wanted to go abroad and explore the world. I thought that my student days would be the best time for me to do so. Besides that, you face a lot of competition before you can enter a university in Finland. For example, I applied to study in social psychology at the University of Helsinki, but only five percent of the people who applied got accepted. Then, when I was looking for interesting studies, I found International Communication. Also, my previous visit to The Netherlands has been very wonderful. So I thought: why not give it a try! Tell us one interesting thing about Finland! It has the best summer in the world! How does the Finnish summer differ from other parts of the world s? Many people often associate summer in Finland with snow, but it is not true at all! The snowing usually stops in April and summer in Finland is very warm. In the middle of summer, around the end of June or beginning of July, the sun does not set at all. So, it is always bright all day and all night long. It s just perfect to go to a summer cottage with your friends and just do nothing but drink! What are the different festivals you have in Finland? We have loads of festivals. There is one called Provinssi at the end of June. It s a summer music festival like Pinkpop in the Netherlands. I have been there about four times in a row with all my friends. We also have something like Queens Day which is called Vappu. Everyone is celebrating and drinking in the streets. This festival is especially for university students. They wear similar costumes within each faculty and celebrate in the city. The other famous one is Juhannus in Midsummer when people will usually go to the summer cottages in the country side and chill with friends and family. In your opinion, what are the differences between Finnish and Dutch guys? Height! Finnish guys are generally shorter than Dutch guys. If I am not wrong, the average height of Finns is five centimeters less than the Dutch guys. Besides that, the main difference that I noticed is that Dutch guys are very direct! They can say almost everything right in your face. Finnish guys in general can be quite reserved when you first meet them. What is your ambition? Just simply to do the things that make me happy. Well so far, I would like to travel and meet people from different places. Where is your next destination? I am craving to visit South America. I have only visited Brazil so far, but I want to see more places over there. When I have saved up enough money, I want to go on a trip to Argentina and Brazil. Personally, I am really interested in South American cultures. On top of that, I think that these destinations are still virgin. They have not been ruined by an overload of tourists. ng when you first meet them. Angie Theonis Teoh DISH Tomasz Polish Pierogi The pierogi, which means festivity in Slavic, is one of the more traditional Polish recipes. It is basically flour dough filled with cheese, meat, potatoes, mushrooms or any other ingredient that is typically Polish, explains Tomasz Dudzinski. The dough consists of the classic combination of flour, water, egg and a pinch of salt. Once completed, it must be flattened, as it needs space that can be used to fill it up with the chosen ingredients. To stuff the dough we have selected a blend of boiled potatoes oes and white cheese, which must be thoroughly mixed in a blender or container first. You can cut the dough with the rim of a glass, so that all the pierogi are the same size, and we can fill them easily. Place the filling and fold over the dough to form half a circle. Then simply boil them until they float and good appetite! We can also fill the dough with any combination of meat and mushrooms, which is also very typical Polish cuisine. A good trick for lazy chefs is to make a lot of pierogi and freeze it. The flavour will remain unchanged! 20 HANZEMAG WOENSDAG 7 MEI 2008 [15] Photo: Angie Theonis Teoh

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Tijd: 45 50 minuten Kop Introductie Introduceer de opdracht kort: Informatie opzoeken op internet gaat snel en is gemakkelijk toegankelijk. Soms is het niet

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken

Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken MAGAZINE winter 2013-2014 8 Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken Nu al kan een robot namens iemand die ziek thuis op de bank zit naar bijvoorbeeld school of

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit.

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Wat is dat dan precies, een ecoduct? Zo vroeg een jonge

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

We spelen in het huis van mijn mama deze keer,

We spelen in het huis van mijn mama deze keer, Jip en Janneke. Ik ben Jip. Ik ben Janneke en we wonen naast elkaar. Hij heet Jip, zij heet Janneke. en we spelen soms bij hem en soms bij haar. We spelen in het huis van mijn mama deze keer, we kunnen

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

De Cues Filtered Out Theorie

De Cues Filtered Out Theorie De Cues Filtered Out Theorie Sommige mensen zien Computer mediated communication als een mindere vorm van communicatie, ook volgens de Cues Filtered Out theorie ontbreekt er veel aan deze communicatievorm.

Nadere informatie

Nieuwsbrief - Verslag Comenius econasium. Volle bak. Open

Nieuwsbrief - Verslag Comenius econasium. Volle bak. Open Nieuwsbrief - Verslag van onze Open Dag op 12 januari 2016. Gemaakt ter plekke door de leerlingen van het Comenius econasium. Volle bak Eigenlijk is dit geen nieuwsbrief, maar eenn schoolkrant. Geschreven

Nadere informatie

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan Aftellen naar de Toekomst 10 opwindende voorstellen om door te gaan Tekst: Eelco Koolhaas en Kees Le Blansch Vormgeving: Machiel Pleijsier en Dennis Wijmer Video: Jasper Masthoff Muziek: Bart Kiers Leve

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL Met alle geweld in één klap alleen Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Stoer Yung loopt de school uit. Zijn rugtas hangt over zijn rechterschouder. Zo ziet hij er stoer uit. Yung draagt

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF Het is heel belangrijk om je eigen lijf goed te kennen. Als je wordt geboren, ben je een meisje of een jongen. In de loop van de tijd groeit je lijf groeit hard tot je volwassen en uitgegroeid

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij:

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij: JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013 Partners: Mede mogelijk dankzij: VRAAG 1 Verwarrende werkwoorden Schrijfster Joke van Leeuwen heeft met haar boek Feest van het begin de AKO Literatuurprijs gewonnen.

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Leuke dingen in de zomervakantie

Leuke dingen in de zomervakantie Leuke dingen in de zomervakantie bij jou in de wereld buurt! Deze zomervakantie hoef jij je niet te vervelen want er zijn weer leuke dingen te doen. Wat dacht je van Dansend de wereld rond, Schotse Highland

Nadere informatie

Dag! kennismaken. Ik ben Eric.

Dag! kennismaken. Ik ben Eric. Vocabulaire Oefening 1 Woordweb Dag! Waar kom je vandaan? groeten Goedemorgen! de ontmoeting Hoe heet je? kennismaken Hoi! mensen Hallo! Ik ben Eric. nieuw Ik kom uit Engeland. Hallo, ik ben Mila. Ik ben

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Je hebt de test op de website van Nibud gedaan: http://service.nibud.nl/geldtypetest/ Welk geldtype ben je? Vind je dit zelf ook? Motiveer je antwoord. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

Uitgeest, 18 augustus 2014. Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP. Beste allemaal,

Uitgeest, 18 augustus 2014. Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP. Beste allemaal, Uitgeest, 18 augustus 2014 Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP Beste allemaal, Het nieuwe basketbalseizoen staat weer voor de deur en daar hebben we natuurlijk allemaal erg veel zin in. Zoals

Nadere informatie

Schrijfprijs NT2 2016

Schrijfprijs NT2 2016 Schrijfprijs NT2 2016 Ontmoeten, hoe mijn wereld veranderde... Inhoud: Bladzijde 2: Verslag van de prijsuitreiking in Antwerpen. Bladzijde 3: Wie zijn onze deelnemers? Even voorstellen. Bladzijde 4: Het

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Veel jongens en mannen masturberen. Er zijn minder meisjes en vrouwen die masturberen. Sommigen jongens doen het elke dag, anderen misschien maar eens per week

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo 2 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Met dit document geven wij docenten en loopbaanbegeleiders

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld reageren bijlagen attenderen printversie Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld Datum 01/02/2007 Auteur publicatie Guus Wijngaards, Jos Fransen, Pieter Swager (INHOLLAND) Titel

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

Wie zijn jouw vrienden? Opdracht:

Wie zijn jouw vrienden? Opdracht: Wie zijn jouw vrienden? Opdracht: 1. Maak een spinnenweb van jouw belangrijkste vrienden. 2. Schrijf er telkens bij waar je die vriend hebt leren kennen. 3. Schrijf de meest positieve eigenschap als vriend

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2004

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2004 Examenopgaven VBO-MAVO-C 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9.00 11.00 uur NEDERLANDS SCHRIJFVAARDIGHEID C FUNCTIONEEL SCHRIJVEN Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 5 opdrachten.

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, jongens en meisjes,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, jongens en meisjes, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, jongens en meisjes, Hé Joyce, ga je mee? Emma rent achter Joyce aan als ze van het schoolplein lopen. Joyce, wij gaan vanmiddag op bezoek bij mijn oom,

Nadere informatie

Vul de ontbrekende woorden in kijk als je twijfelt nog eens naar de tekst

Vul de ontbrekende woorden in kijk als je twijfelt nog eens naar de tekst Alles op een rijtje Vul de ontbrekende woorden in kijk als je twijfelt nog eens naar de tekst Iemand die anderen pest, is een speler die niet aan... play doet. Mensen die anderen pesten,... de wedstrijd

Nadere informatie

MINDSTORM LEGO ROBOTS

MINDSTORM LEGO ROBOTS MINDSTORM LEGO ROBOTS Les 1: Robot basis, en programma aanpassen Les 2 & 3 & 4 : Eigen robot bouwen Les 5 & 6 : Robot programmeren Les 7: Geschiedenis opzoeken robots Les 8 & 9 & 10 : Film maken en op

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Concept WHAT S UP, LATER?!

Concept WHAT S UP, LATER?! Omgevingsverkenning Toen ik aan mijn vrienden vroeg hoe ze denken over later en pensioen was de eerste reactie van allemaal: nee ik denk alleen over nu na eigenlijk. Vervolgens zei ik dat ze later als

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

LEERKRACHTGEDEELTE DOE-ACTIVITEIT: SMS. AMIRA EN ILIAS VAN MAART TOT MEI

LEERKRACHTGEDEELTE DOE-ACTIVITEIT: SMS. AMIRA EN ILIAS VAN MAART TOT MEI LEERKRACHTGEDEELTE DOE-ACTIVITEIT: SMS. AMIRA EN ILIAS VAN MAART TOT MEI Omschrijving van de activiteit De leerlingen lezen sms -jes van een verliefde jongere en bepalen aan de hand van de berichtjes het

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Inleiding Deze les gaat verder over het zoeken naar werk. De vrouw,, gaat weer naar de winkel om over werk te praten. Ze wil de manager

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ De bijen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ En kom je redden Vertrouw op ons We gaan je beschermen Van dit bos Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ Bijen marcheren Bijen springen Bijen dansen Bijen zoemen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ We gaan

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Rob Tol Ondernemer uit Capelle a/d IJssel Netwerken: vaak geven en soms nemen

Rob Tol Ondernemer uit Capelle a/d IJssel Netwerken: vaak geven en soms nemen Rob Tol Ondernemer uit Capelle a/d IJssel Netwerken: vaak geven en soms nemen 9 mei 2007: Netwerken. Hoe werkt dat? 1 2 NETWERKEN VAAK geven soms NEMEN TOL Marketing & Communicatie Advies 3 Ondernemer

Nadere informatie

DE WEGWIJZER school voor praktijkonderwijs voorbereiding MBO niveau 1

DE WEGWIJZER school voor praktijkonderwijs voorbereiding MBO niveau 1 Inhoudsopgave Inleiding: Opdracht 1 : Klachtenbrief schrijven Opdracht 2 : Reclame folder + verkoopspeech Opdracht 3: Maak een samenvatting van een tekst Opdracht 4: Powerpoint en presentatie van onderwerp

Nadere informatie

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Therapie en training, iets voor jou? Als je bij De Hoenderloo Groep komt wonen, heb je vaak al veel meegemaakt in je leven. Het valt niet altijd

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Facilitaire dienstverlening en Horeca

Facilitaire dienstverlening en Horeca #9 en Horeca,, Hardenberg ca! Jij? In de hore nt groeien! * Laat je tale www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-35 85 368 Jouw mbo-opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Een gevaarlijke vriend

Een gevaarlijke vriend MARIAN HOEFNAGEL Een gevaarlijke vriend Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Een mooie auto De bel gaat; het is vijf over drie. De school gaat uit. Kamal doet zijn boeken in zijn rugtas en loopt naar de

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie