! " # $ " $ %! " % & #! " 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "! " # $ " $ %! " % & #! " 1"

Transcriptie

1 ! " # $" $%!" %&#!" 1

2 IASB March 08 proposed amendments to IAS 19 A corporate view Peter Zegger Head of Global Pensions, Unilever 2 nd July 2008 Unilever Pension Plans (figures end 2007) 45 countries with funded company pension plans Over 90 pension schemes with in excess of members Membership / Design active employees: 60% in DB plans, but clear move to DC. However, huge deferreds (72,000) and pensioner (107,000) DB legacy DB Pension deficit 1,1bn (IFRS-gross) 18,3bn pension and healthcare liabilities, 17,2bn pension assets Funded plans 1,2bn surplus Unfunded plans 2,3bn ( 0,8bn healthcare) Pension liabilities are around 25% of Unilever s market cap. 2

3 IFRS base treatment Pension items in Financial Statements In P&L Gross Service Costs actives Interest charge on pension liability Expected Investment returns In OCI ( actuarial gains & losses ) Movement in discount rates and inflation expectations Difference Expected and Actual investment returns Changes in mortality expectations Experience Gains and Losses Note: the financial impact of changes to benefit plans initiated by the company would also go via P&L IFRS Corridor Option IFRS allows a company not to recognize the actuarial gains and losses if these are lower than 10% of obligations or assets (whichever is the higher). If the cumulative unrecognized amount exceeds the 10% than the excess over 10% divided by the expected average working lives of employees needs to be recognized in P&L (e.g. amortization of excess over years) If the company uses the corridor it needs to disclose what amounts are left unrecognized and which part has been booked to P&L. 3

4 Unilever decided not to use corridor Main reason: prime users of the accounts (analysts, rating agencies, sophisticated investors) will add unrecognized amounts to the net deficit (or suplus) in assessing the company s balance sheet and risk (also to be able to compare risks between companies). So, no benefit in hiding the amounts. Other Considerations: (Very) complex accounting Would create a (further) gap between local fund accounting and group accounts (complex in company - trustee interactions, i.e. could create different risk perceptions). Actuarial G&L would (partly) go through P&L rather than OCI. Pension items in Financial Statements Unilever Gross pension deficit end 2006 (3,1) bn P&L OCI BS Gross Service costs actives (0,3) Interest on Liabilities (1,0) Investment returns 0,9 Change discount rates/inflation 1,4 Mortality expectations (0,4) Experience G&L 0,1 Other (mainly currency) 0,1 Company contributions 1,2 (0,3) (1,0) 1,2 (0,3) 1,4 (0,4) 0,1 0,1 1,2 Gross pension deficit end 2007 (1,1) bn Movement 2,0 bn (0,1) 0,8 1,3 4

5 Initial views IASB (March 2008) I. All changes in DB Liabilities and Assets via P&L: So, actual return on assets in stead of expected return on assets through P&L Also impact of mortality changes, impact of discount rate and inflation change, plus experience G&L in the year through P&L II. Only Service Costs for actives through P&L, however incl. changes related to mortality and experience G&L All other costs (incl. Interest and Return on Assets) through OCI. III. Service costs (as II.) and interest cost on liabilities and interest income on assets (tbd) through P&L Current IFRS compared to proposals NOW I II III P&L OCI P&L OCI P&L OCI P&L OCI Service Costs (0,3) (0,3) (0,3) (0,3) Interest on Liabilities (1,0) (1,0) (1,0) (1,0) Investment Returns 1,2 (0,3) 0,9 0,9 0,8 0,1 Change Disc/Infl 1,4 1,4 1,4 1,4 Mortality changes (0,4) (0,4) (0,4) (0,4) Experience G&L 0,1 0,1 0,1 0,1 TOTAL (0,1) 0,8 0,7 - (0,6) 1,3 (0,8) 1,5 5

6 Pensions in Fin Statements current IAS19 EUR bn Change Deficit (2,6) (3,8) 0,5 (0,3) (0,1) 2,4 2,0 In P&L Service Costs Interest Pensions Expected Return (0,4) (0,4) (1,2) 1,2 (0,3) (0,4) (1,1) 1,2 (0,6) (0,4) (1,0) 0,8 (0,5) (0,4) (1,0) 0,9 (0,4) (0,4) (1,0) 0,9 (0,1) (0,1) (1,0) 1,0 (0,1) (0,3) (1,0) 1,2 In OCI Diff actual-exp return Change discount rate Mortality Experience G&L (2,3) (2,3) (0,2) - 0,2 (4,3) (3,3) (1,0) - (0,1) 0,2 0,9 (0,6) - (0,1) (0,7) 0,4 (1,1) - (0,0) (0,1) 1,6 (1,3) (0,4) 0,0 1,1 0,5 0,7 (0,2) 0,1 0,8 (0,3) 1,4 (0,4) 0,1 In BS Contributions Other (mainly ccy) 0,1 0,1-0,8 0,4 0,4 0,8 0,4 0,4 0,9 0,8 0,1 0,4 0,8 (0,4) 1,3 1,0 0,3 1,3 1,2 0,1 Development Deficit Current IAS19 Pensions Surplus end ,1bn P&L (2,2) Gross Service Costs (2,3) Interest on liabilities (7,2) Expected return on assets 7,3 OCI (5,4) Actual less Expected return (2,4) Change discount rate/inflation (2,4) Mortality/Experience (0,6) BS 5,6 Company Contributions 4,8 Currency movements 0,6 Pension Deficit end 2007 (1,1) bn 6

7 Current IFRS compared to proposals net Profit Unilever What is IASB trying to achieve with different presentation? Nothing Off Balance Sheet? Agree. Get rid of corridor and deferral of actuarial G&L More Transparency? Better understanding? All info is already in financial statements. Pension disclosures in the R&A are extensive Same accounting, only in different sections of the Fin statements than currently. Go for stricter definitions, disclosures IFRS consistency? What about FX hedge accounting? What about valuation bonds issued? What about floating rate debt? 7

8 What will IASB achieve with proposal I. An income statement that does no longer reflect the operational performance of the business -> How to interpret net profit figure? What is basis for dividend pay-out? What is basis for EPS? Analysts will remove most, if not all, of the pension items from P&L in their valuation models Inclusion of many non-cash items in P&L, resulting in net profit figure diverting even more from Cash A substantial amount of short term volatility (maybe impacting share price valuations) Inconsistency with accounting treatment of routine financing of the business. Current IFRS compared to proposals II and III net Profit Unilever 8

9 comparing proposals II and III Proposal II Proposal III Pros - Focus on service costs only in P&L - No subjective imputed returns on assets - Accounts for funding ratio in P&L Cons - Disregards funding ratio in P&L - Bias to lower funding? - Introduces imputed interest in P&L - disregards asset allocation in P&L - is imputed interest on assets better than expected return? Summary Disallowing the 10% corridor and deferral practice is probably the right thing to do as the corridor approach has no benefit in practice and is one of the reasons why IAS19 is perceived to be too complex. Proposal I introduces full capital market volatility in P&L and does not lead to more transparency or better understanding and will require substantial more adjustments by analysts in assessing underlying business performance Proposal II and III both have pros and cons, with slight preference for proposal II. However, none of these two are superior over the current standard, in my opinion. Before IASB throws away the current standard, it needs to be clear on what issues it wants to address! 9

10 In stead, what should IASB focus on? They should simply talk to the analysts (as main users of the accounts) to understand what info is currently lacking to make a good assessment of the risks involved in the pension activities. Potential additional key disclosures: Funding position of main plans (covering at least 50% of liabilities) Strategic and/or Actual Asset Allocation Value at Risk (e.g. 1yr 95%) split over interest rate risk, investment risk and currency/other risk Detailed disclosure of mortality assumptions in main plans Important (funding) agreements with Trustees of main plans Management commentary on pension risk management strategy So, rather than focusing on presentation issues (with subsequent pollution of the income statement) focus should be on disclosures 10

11 Managing pension liabilities or Managing accounting rules André ten Damme, CFO APG Groep NV RJ Bijeenkomst Pensioenen 2 juli 2008 Agenda Internationaal perspectief Belang Nederlandse pensioenstelsel IAS19: werking, kanttekeningen en gevolgen Suggesties voor aanpassing IAS

12 Kapitaalgedekte pensioenstelsels: klaar voor vergrijzing Privaat pensioenvermogen naar type vehikel Denemarken IJsland Nederland VS Zw itserland Canada VK Australie Finland Zw eden Ierland Japan Duitsland Portugal België Spanje Nieuw -Zeeland Mexico Polen Hongarije Oostenrijk Korea Frankrijk Noorw egen Tsjechië Italië Slow akije Turkije Griekenland Luxemburg % BBP Bron: OESO (2007) Pensioenfondsen Book reserves Verzekeringscontracten Anders Kerncijfers pensioenfondsen 750 Nederlandse pensioenfondsen: Belegd vermogen: 725 mld Financiële buffers: 220 mld (44% verplichtingen) Actieve deelnemers: 6,2 mln Pensioenpremie: 16% van bruto loonsom 90 Bedrijfstakpensioenfondsen: 5 grootste beheren 400 mld 2/3 werknemers bouwt pensioen op bij een bpf 12

13 Voordelen Nederlands pensioenstelsel Breed draagvlak door sociale partners Hoge deelname (90% werknemers) Deskundig beheer Solidariteit tussen generaties Robuust Lage uitvoeringskosten! % premie Uitvoeringskosten pensioenverstrekkers Pensioenfondsen Verzekeraars Bron: DNB Bron: DNB Nederlands pensioenstelsel: van PSW naar PW Pensioenuitvoerder juridisch & economisch zelfstandige entiteit grotere autonomie pf neemt pensioenverplichting over van werkgever verhoogde eisen toezichthouder Werkgever verplicht tot betalen premie voor nieuwe opbouw geen opeisbaar recht op overschotten zelden aansprakelijk voor tekorten Werknemer verplichte deelname verplichte bijdrage 13

14 Effect sturingsmiddelen op dekkingsgraad Gegevens einde 2007 (mld euro) ABP PFZW PMT Bouw Vermogen Buffer Dekkingsgraad 140% 148% 141% 134% Premie OP/NP % 22.5% 26.0% 14.9% Effect sturingsmiddelen op dekkingsgraad Premie +1%-punt 0.2% 0.3% 0.2% 0.2% Indexatie -1%-punt 1.4% 1.5% 1.4% 1.3% Rendement +1% 1.4% 1.5% 1.4% 1.4% Premiestuur is ineffectief Herstelplannen sturen op indexatie en mix De rigide werking van IAS19 Risicoverdeling in driehoek bepalend voor DC of DB: Risico werkgever nihil alleen dan DC Niet zuiver DC per definitie DB Als DB PUC methode (incl. toekomstige salarisontwikkeling en indexaties) beleggingen en verplichtingen toerekenen aan werkgevers; ook bij bpf 14

15 Echter de wereld is niet zwart-wit en uniform IAS 19 is binair en is gebaseerd op veronderstellingen: Bedrijf heeft control over pensioenfonds! Bij kapitaaldekking is wg-premie de enige bron van financiering! DB is final pay (en dus PUC)! Indexatie lijkt onvoorwaardelijk! Indien niet zuiver DC, dan DB! Bij overschot / tekort toerekenen aan werkgever; ook bij BPF! IAS19 kan leiden tot zeer onrealistische balansposten Een cijfervoorbeeld FTK IFRS Vermogen Verplichtingen Eigen vermogen / funded status 35-5 Premie / pension cost Stel daling dekkingsgraad met 10% Vermogen Verplichtingen Eigen vermogen / funded status Premie 4.0 Pension cost zonder smoothing 14.6 Pension cost met smoothing 4.3 Conclusie: IFRS leidt tot overschatting tekorten werkgever Zonder smoothing: zeer grote volatiliteit in jaarrekening werkgever Verondersteld: Basispremie gelijk aan reguliere IFRS-last Premiestaffel met 2%-opslag 15

16 Toerekening aan werkgever bij BPF Niet op betrouwbare wijze mogelijk: Kenmerken deelnemers (leeftijd, geslacht, gezondheid, instapmoment, burgerlijke staat, gezinssamenstelling) Kenmerken bestand (verhouding actief / slaper / gepensioneerd) Historie deelnemers (verschillende werkgevers) Niet meer bestaande werkgevers We willen wel, maar kunnen niet! IASB heeft dit onderkend par 30/32 bij risicodeling! Druk accountants toch toe te rekenen bevreemdt ons Ze kunnen wel maar willen niet! IAS19 verkeerde inzichten / besluiten Opvoeren verplichtingen die feitelijk geen verplichtingen zijn Werkgevers kunnen gaan opteren voor DC-regelingen Geweldig Nederlandse pensioensysteem kan onderuit gaan Enthousiasme voor IFRS als geheel kan dalen Overgang naar DC kan nadelig zijn voor deelnemer: Duur Groter risico op te laag pensioen 16

17 Een vaktechnische oplossing: meerkleurige boekhoudregels G''n geconstrueerde verplichting obv veronderstelde risico s, maar echte verplichtingen op balansdatum: 1 Alleen premieplicht: premie is last en geen pensioenverplichting 2 Meer dan premieplicht alleen: Bij middelloon is toekomstige salarisstijging geen verplichting Alleen indexatieverplichting bij concrete toezegging / besluit Aandeel tekort: alleen indien plicht (bijv. contante waarde extra premies gedurende herstelplan) Aandeel overschot: alleen indien recht 3 Par 30/32 pas bediscussiëren na goede werking nieuwe rules Smoothing Smoothing verzacht rigiditeit IAS 19 enigszins Pas discussie over smoothing na goede behandeling van hybride pensioenregelingen! 17

18 Hoe verder? Lobby NL moet verder gaan dan participeren werkgroep Rechtstreekse beïnvloeding nodig door: Overheid? Big 4 / Nivra? Raden van Bestuur Nederlandse bedrijven? Pensioenfondsen? Actuarissen? DNB? Sociale partners? Het kabinet zal ook voor 26 september a.s. een reactie geven op het genoemde discussiestuk van IASB. Hiertoe zal kabinet zich laten informeren door belanghebbenden. 18

19 Variable benefit plans and mandatory collective plans. IAS 19 application problems in practice: how to resolve? EAA congress 24 april 2008; Symposium Fundamentals of Pension Accounting Revised, and RJ Symposium 2 juli 2008 Presenter: Ralph ter Hoeven 19

20 What is the problem? In the Netherlands but as well in other parts of the world specific plans contain features of a variable benefit model or are liaised to state plans IAS 19 db-accounting not well accepted; increasing resistance in market place How to resolve: will plans or rules change? And if latter: how should they change Deloitte 2007 Variable benefit plans: features Actuarial and investment risk are shared but rest predominantly with (former) employees Employer is not the (sole) subscriber of risks Benefit formula based on current salary with conditional indexation rights Funded both by employer and employee (shared funding) Deloitte

21 Variable benefit plans: features Pension fund: independent, autonomous and required by law to act in the interest of all parties Pension fund responsible for investment policy and asset mix Pension fund responsible for terms of the plan Contribution level should be sufficient to cover all expenses of yearly pension entitlements Deloitte 2007 Variable benefit plans: features Pension fund responsible for taking measures in case of shortages If indexation is conditional the lion s share of risks rest upon the (former)employees / retirees If foregoing of indexation is not enough, other measures can be taken by fund (pain should be divided amongst parties involved) Deloitte

22 Application problems Db accounting starts from basis that employer is underwriting the actuarial and investment risks Predominantly the plan participants bear the risk; indexation component of ultimate benefit is large Perspective of management: they have to pay a market based contribution to settle the earned benefits during the year From then onwards: pension fund take ownership The shift to cdc is not to reduce risks but to have accounting outcomes that reflects better the perceived substance of the plan arrangements Deloitte 2007 Mandatory collective plans In NL: Industry wide pension funds Features similar to variable benefit plans; three differences employers are obliged (by law/collective labor agreement) to participate in the plan; individual employers have no influence in terms and conditions of plan; if employer leaves the plan (e.g. activities are shifting to another industry), no additional payments have to be made. Deloitte

23 Application problems IAS 19: multi-employer plans if db: employers shall account for its proportionate share of the obligations and assets of the plan pension funds write letters that they consider the plans as dc and that they are not able to provide information that IAS 19 requires (proportioning) Employers feel that they participate in a state plan; they have to pay premiums as required by collective agreement; they had no say in the design of the benefit promise Deloitte 2007 Proposed solution For both plans: apply dc-accounting with extensive disclosure requirements about the position of the fund and the funding conditions/arrangements that exist Users should be provided with information that enables them to evaluate nature and extent of risks arising from the sponsoring relationship with the fund Conditions should be well described Deloitte

24 Basis for conclusions Variable benefit plans: Division of risks between employer / employees Pension result is highly dependent on indexation; is the benefit defined or variable? Funding based on actuarial value of earned benefits Control and (majority) of risk & rewards are transferred from entity Mandatory plans: Similarity with state plans (IAS 19.38) No control or influence Obligating event is participation in the industry (comparable with approach IFRIC 6) Deloitte 2007 Finally:Relation with discussion paper IASB Par 1.6 DP: criteria for scope of project 1. Issue causes current problems 2. There are alternative solutions to the problem that not fundamentally change current IAS 19 stipulations 3. The change would improve decision-usefulness of financial reporting Conclusion: variable benefit and mandatory collective plans should be part of this project Deloitte

25 25

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015 Resultaten Derde Kwartaal 2015 27 oktober 2015 Kernpunten derde kwartaal 2015 2 Groeiend aantal klanten 3 Stijgende klanttevredenheid Bron: TNS NIPO. Consumenten Thuis (alle merken), Consumenten Mobiel

Nadere informatie

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector Ir. André ten Damme RC MCM, CFO APG VRC Congres Amsterdam, 17 maart 2011 2 Agenda 1. Het Nederlandse pensioenstelsel

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA:

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: Handleiding Regelgeving Accountancy Engelstalige voorbeeldteksten Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: 1.1.1.4: Goedkeurende controleverklaring,

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4. In te vullen door de student: Naam: Groep: Collegiale toetsing

In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4. In te vullen door de student: Naam: Groep: Collegiale toetsing In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4 In te vullen door de student: Naam: Studentnummer: Docent: Groep: Collegiale toetsing FN2VS2FE01-1 HEEJM Aanwijzingen: N.B. Lees

Nadere informatie

IFRS Lease Accounting en de Vastgoedmarkt

IFRS Lease Accounting en de Vastgoedmarkt Live Webinar IFRS Lease Accounting en de Vastgoedmarkt DIRK BROUNEN JAY TAHTAH 28 AUGUSTUS 2013, 13:00 Agenda Welkom, een korte uitleg Dirk Brounen - Hoogleraar vastgoedeconomie, TiasNimbas Business School

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

copyright DJB International

copyright DJB International copyright DJB International copyright DJB International Your Insurance Cy, since 19XX Still going strong copyright DJB International copyright DJB International Directive 2009/138/EC of 25 nov 2009 On

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

NedSense enterprises n.v. AVA. 11 juni 2013

NedSense enterprises n.v. AVA. 11 juni 2013 NedSense enterprises n.v. AVA 11 juni 2013 a) Bespreking van het jaarverslag b) Bespreking en vaststelling van de jaarrekening per 31 december 2012 (ter c) Toelichting op het reserverings- en dividendbeleid

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Zoals u wellicht al in de media heeft vernomen, is de overheid voornemens de spaarloonregeling en de levensloopregeling te laten

Nadere informatie

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo zijn opgemaakt (ook onder IFRS) IAS 7 maakt gebruik van cashstroom tabellen,

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Congres Dynamis Taxaties Nederland Wim Wensing

Congres Dynamis Taxaties Nederland Wim Wensing Congres Dynamis Taxaties Nederland Wim Wensing 6 NOVEMBER 2014 INHOUDSOPGAVE Introductie Amvest Woningmarkt en overheidsbeleid Recente marktontwikkelingen Case study 1: AmvestSAA-portefeuille Case study

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DE CONSUMENT IN DE ZORG? Fragmentatie ehealth initiatieven zorgen weer voor eilandjes in de zorg: ICT leveranciers, Regio s, Ziekenhuizen, Klinieken, Patiënt Verenigingen, Verzekeraars,

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Wat is er aan de hand moet onze pensioenen?

Wat is er aan de hand moet onze pensioenen? Wat is er aan de hand moet onze pensioenen? Casper van Ewijk, Netspar & University of Amsterdam KNAW Symposium, 9 januari 2014, Amsterdam Agenda Wat is een pensioen? Goed pensioen is een risicovol pensioen

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Nieuwe product naam: RELX ISIN code: NL0006144495 Euronext code: NL0006144495 Nieuwe symbool: RELX

Nieuwe product naam: RELX ISIN code: NL0006144495 Euronext code: NL0006144495 Nieuwe symbool: RELX CORPORATE EVENT NOTICE: Toewijzing van aandelen REED ELSEVIER N.V. LOCATIE: Amsterdam BERICHT NR: AMS_20150610_04040_EUR DATUM: 10/06/2015 MARKT: EURONEXT AMSTERDAM - Change of Issuer name and trading

Nadere informatie

Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs

Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Number 11, May 2015 IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Het alloceren van de transactieprijs aan de afzonderlijke prestatieverplichtingen in een

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Transparantie van de solvabiliteit Presentatie Actuariaatcongres 2014 Bevordert de regelgeving de transparantie van de solvabiliteit?

Transparantie van de solvabiliteit Presentatie Actuariaatcongres 2014 Bevordert de regelgeving de transparantie van de solvabiliteit? Transparantie van de solvabiliteit Presentatie Actuariaatcongres 2014 Bevordert de regelgeving de transparantie van de solvabiliteit? Wouter Elshof Wouter Klaassen 5 maart 2014 Inleiding Thema Actuariaatcongres:

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Euronext informs the members that the timetable of the corporate event will be as follows:

Euronext informs the members that the timetable of the corporate event will be as follows: CORPORATE EVENT NOTICE: Capital Repayment and Reverse Stock Split KONINKLIJKE AHOLD N.V. LOCATIE: Amsterdam NOTICE: AMS_20140317_01333_EUR DATUM: 17/03/2014 MARKT: EURONEXT AMSTERDAM Euronext informs the

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Belastingen: het dilemma van het betalen van een fair share en de verschillende voorkeuren van aandeelhouders en

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

Nummer 8, december 2014. Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers

Nummer 8, december 2014. Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers Nummer 8, december 2014 Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers Nieuwe regels zijn door de IASB gepubliceerd voor

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Apps en Privacy. Anna den Hartog Senior Legal Director Philips InternaAonal. 2 June 18, 2015 Philips

Apps en Privacy. Anna den Hartog Senior Legal Director Philips InternaAonal. 2 June 18, 2015 Philips Apps en Privacy Anna den Hartog Senior Legal Director Philips InternaAonal 2 June 18, 2015 Philips Philips Apps: 120 Websites: meer dan 30.000 Privacy organisaae intern: Binding Corporate Rules DoorgiMe

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland verzekerde patiënten Ook als u geen ziektekostenverzekering heeft of in het buitenland verzekerd bent, kunt u voor behandeling terecht

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

VOGON SEMINAR. Beleggen in Nederlandse huurwoningen, interessant voor (internationale) beleggers? 22 mei 2014

VOGON SEMINAR. Beleggen in Nederlandse huurwoningen, interessant voor (internationale) beleggers? 22 mei 2014 VOGON SEMINAR Beleggen in Nederlandse huurwoningen, interessant voor (internationale) beleggers? 22 mei 2014 AGENDA Perspectief van (internationale) beleggers op Nederlandse huurwoningen Korte introductie

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation TeleBank Contents Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation Introduction - TeleBank Automatic bank services Initiates a Dialog with

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

Instructie Deze tussentoets bevat 18 mc-vragen. Dit voorblad moet van de toetsvragen worden afgescheurd en met het mcantwoordenvel

Instructie Deze tussentoets bevat 18 mc-vragen. Dit voorblad moet van de toetsvragen worden afgescheurd en met het mcantwoordenvel Tussentoets Financiering propedeuse 24 april 2009 Versie 1 Naam. Collegekaartnummer/studentnummer.. Handtekening.. Instructie Deze tussentoets bevat 18 mc-vragen. Dit voorblad moet van de toetsvragen worden

Nadere informatie

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Number 12, May 2015 Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Het onderscheiden van prestatieverplichtingen is een belangrijke stap

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014 If you have a client logo or other co-branding to include, this should go here. It should never be larger than the Deloitte logo. Waarom kiezen voor een shared services center? Succesfactoren en valkuilen

Nadere informatie

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Financieren van duurzame energie initiatieven ING Auke de Boer- manager ING Groenbank N.V. Agenda I 1. Introductie 2. Financiering duurzame energie initiatieven

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Solvency voor pensioenfondsen. Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph

Solvency voor pensioenfondsen. Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph Agenda Pensioenfondsen Huidig toezicht op Nederlandse pensioenfondsen Europees toezicht financiële instellingen Solvency II voor pensioenfondsen Tot slot: Aangekondigde

Nadere informatie

De Experience Economy & Change Management

De Experience Economy & Change Management De Experience Economy & Change Management Consequenties voor Organisaties en Management Consultants Presentatie voor PDO-MC Lieke Thijssen Brummen, 16 November 2001 1 Het draaiboek voor deze ervaring Venetië

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Re: instruments for creating health care consumers

Re: instruments for creating health care consumers Re: instruments for creating health care consumers Seminar voice and choice in health care Kees Molenaar Market and consumer directorate Instruments were designed for blue The analysis and conclusions

Nadere informatie

Swiss Life verkoopt zijn Nederlandse en Belgische onderdelen aan SNS REAAL voor EUR 1535 miljoen (CHF 2510 miljoen)

Swiss Life verkoopt zijn Nederlandse en Belgische onderdelen aan SNS REAAL voor EUR 1535 miljoen (CHF 2510 miljoen) Zürich, 19 november 2007 Swiss Life verkoopt zijn Nederlandse en Belgische onderdelen aan SNS REAAL voor EUR 1535 miljoen (CHF 2510 miljoen) Swiss Life Holding en SNS REAAL N.V. hebben overeenstemming

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN PETS D1570 Groei door Inspiratie ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN Frank van der Meijden Public Image Coordinator zone 13A&C, 18B OPLOSSING? Alternatieve vormen Club bijeenkomsten: Oplossing voor

Nadere informatie