Inhoud Vormgeving ...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud Vormgeving ..."

Transcriptie

1 ...

2 Dankwoord Dit verslag over Tentoonstellingstekstboekjes had nooit geschreven kunnen worden zonder de medewerking van de museummedewerkers, die mijn vragen omtrent tentoonstellingsteksten in boekvorm hebben beantwoord. Mijn dank gaat uit naar: Liesbeth van Noordwijk (Dordrechts Museum / SIMON VAN GIJN museum aan huis), Aukje Vergeest (Van Goghmuseum), Selkit Verberk (Rijksmuseum voor Oudheden), Neeltje Köhler (Frans Halsmuseum), Marthe de Veth (het Mauritshuis) en Charlotte van Lingen (Kunsthal). Wyke Sybesma

3 Inleiding Het is geen diepgaand en/of zeer uitgebreid onderzoek geweest, maar een analyse van het fenomeen tentoonstellingsboekjes. Ik heb me gericht op het in kaart brengen van verschillende types en verschijningsvormen. De voorbeelden, beperkt aantal, die heb verzameld heb ik gecategoriseerd qua inhoud en vormgeving (uiterlijk). Daarnaast heb ik de desbetreffende musea benaderd om te achterhalen wat de beweegredenen van de musea was, de voor- en de nadelen en de reacties die de musea van het publiek gekregen hebben. Deze analyse moet worden beschouwd als een opstapje voor een vervolg onderzoek naar tentoonstellingsteksten in de vorm van een boekje. Ik denk hierbij aan een diepgaander onderzoek over tentoonstellingsboekjes als ideale overdrachtsvorm, een publieksonderzoek over de waardering of een historisch overzicht en de daarbijbehorende ontwikkeling.

4 Inhoud De meeste tekstboekjes beginnen met een inleiding over de tentoonstelling. Vaak is deze geschreven door de directeur van het desbetreffende museum. Waarna de tentoonstellings- en/of de objectteksten volgen. Een heel aantal musea gebruikt het tekstboekje om commerciële (sub)activiteiten te promoten: zaalverhuur, aanbiedingen, extra activiteiten, reclame maken voor de bijbehorende catalogus, betaalde rondleidingen, audiotour, activiteiten en/of tentoonstellingen in de toekomst. De sponsors worden ook vermeld in het tentoonstellingstekstboekje. Opmerkelijk is dat relatief weinig musea de tekstboekjes gebruiken om algemene informatie over het eigen museum te verstrekken, zoals een plattegrond, de openingstijden, adressen, websites en toegangsprijzen. Sommige boekjes zijn qua inhoud zeer uitgebreid, zoals de beide boekjes van het SIMON VAN GIJN - museum aan huis. Naast de gewone informatie, staat er achtergrond informatie en objectinformatie in. Ook het boekje Griekse Goden en Helden is uitgebreid. Naast de object- en de tentoonstellingsteksten, staat er een verklarende woordenlijst in van technieken en staat er een "namenlijst" in van de afgebeelde goden. Vormgeving De boekjes zijn vaak door vormgevers ontworpen, zodat het er in elk geval mooi en goed verzorgd uitziet. Het gidsje van het Rijksmuseum van Oudheden is full-colour, vrolijk en laagdrempelig, dit alles moet bijdragen aan het prettige gevoel dat de bezoekers over moeten houden aan het museumbezoek. Het museumboekje van het SIMON VAN GIJN museum aan huis is heel lux: dik en met veel kleurenfoto s. Dit komt omdat bij de heropening genoeg geld was en op dat moment was er nog geen catalogus. Maar de educatieve waarde is ook belangrijk, omdat de herkenbaarheid van objecten en details vergroot. Bovendien zijn er geen teksten in het museum, dus dit is het enige waar bezoekers informatie vandaan kunnen halen. De tekstboekjes hebben over het algemeen dezelfde tekstopmaak. De kopjes zijn dik gedrukt, de titel en de vervaardiger van het object worden ook typografisch onderscheiden van de andere tekst. Veel musea geven aan dat het formaat handzaam moet zijn: het moet in een jasof borstzak passen en het moet lekker in de hand liggen. De bezoeker moet er niet constant mee te hoeven lopen. Hoewel alle verzamelde tekstboekjes rechthoekig

5 van vorm zijn, verschillen ze wel van grote en qua verhouding. Het merendeel van de boekjes, 8, hebben het formaat van ongeveer 10 bij 20 centimeter, waarvan 6 boekjes "staand" en 2 "liggend" zijn. Andere boekjes hebben een groter formaat of zijn langgerekt. Eén ander tekstboekje is juist kleiner. Drie tekstboekjes springen eruit door hun voorkomen, namelijk: In het licht van het lezen is letterlijk een boek met harde kaft, het heeft ook een formaat als een boek.; de keuze van Büch, Crouwel en Van Os is niet een "boekje", maar het bestaat uit 3 losse folders die bijeen gehouden worden door een soort wikkel; Wonderland is van een klein, liggend rechthoekig formaat, het is geheel in kleur en het is vrij dik. Afbeeldingen Acht tekstboekjes maken gebruik van afbeeldingen in het tekstboekje. In sommige gevallen zijn het afbeeldingen van objecten die in de tentoonstelling zelf te zien zijn. In de andere gevallen zijn het extra afbeeldingen die worden gebruikt om uit te leggen. In de twee tekstboekjes van het SIMON VAN GIJN - museum aan huis is het gebruik van de afbeeldingen zeer duidelijk. Per ruimte is er telkens een overzichtsfoto met een plattegrond voor de oriëntatie, bij deze foto is er algemene tekst. Verder is er een tekst die extra informatie geeft of er wordt een apart voorwerp uitgelicht. Dit is om de bezoeker te stimuleren gericht naar de details te kijken met als doel dat de bezoeker daardoor meer ziet. Teksten De verzamelde tekstboekjes heb ik voor de teksten onderverdeeld in vier categorieën: A (tentoonstellingsteksten), B (objectteksten), C (tentoonstellings- en objectteksten) en D (museumgidjes/krant of boekje). Hieronder volgt een korte beschrijving van de categorieën A De tekstboekjes van categorie A bevatten alleen tentoonstellingsteksten. Hiermee worden de teksten bedoeld die het verhaal van de tentoonstelling aan de bezoeker moet vertellen. Hiermee wordt dus de traditionele zaalteksten (van de tentoonstelling) vervangen. Er wordt dus niet specifiek ingegaan op de objecten zelf. Soms is er wel een lijst met de getoonde werken, waar de basisinformatie, zoals vervaardiger, titel, jaar van vervaardiging, materiaal, staat vermeld.

6 B Onder deze categorie vallen de tekstboekjes die alleen objectteksten bevatten. Per object of voor een paar objecten zijn teksten geschreven. De objecttekst gaat dus specifiek over een (of een paar) object. Dit betekent niet dat er dus geen verhaallijn is, maar het verhaal kan worden uitgelegd aan de hand van de objecten en staat daarmee in de objecttekst. De objectteksten kunnen voorgegaan zijn door een inleiding op de tentoonstelling. C Deze tekstboekjes zijn een combinatie van categorie A en B. Ze hebben zowel tentoonstellingsteksten als objectteksten. De verhaallijn van de tentoonstelling kan bijvoorbeeld per deelonderwerp geschreven zijn en daarbij de objecten in de context geplaatst. D De boekjes van deze categorie vallen er eigenlijk een beetje buiten. Het gaat hierom museumgidsjes, -magazines, -catalogi en/of -tijdschriften die de bezoeker ter begeleiding kan meenemen. Ze behoren wel tot de tentoonstelling, maar zijn er niet direct opgericht. Naast inhoudelijk op de tentoonstelling in te gaan en daarover informatie te verschaffen, kunnen ze bijvoorbeeld interviews met betrokkenen of bezoekers of aan de tentoonstelling/onderwerp gerelateerde artikelen bevatten. Een ander tekstboekje dat onder deze categorie wordt geschaard, is het museumgidsje. Een museumgidsje is een uitgebreide folder van het museum. Er staat informatie in over het museum, haar collectie, (sub)activiteiten. Van deze categorie is alleen het museumgidsje van het Rijksmuseum van Oudheden is in het onderzoek meegenomen. Drie andere van deze categorie wijken te veel af van een tentoonstellingstekstboekje.

7 Waarom een tentoonstellingstekstboekje? Voor een aantal tentoonstellingen, zoals Van Gogh en Gauguin en De keuze van Vincent, werden veel bezoekers verwacht, en de musea wilden veel informatie aan de bezoekers meegeven, een boekje is in zo n geval handig. Bij sommige tentoonstellingen was de basis -informatie vermeld op objectbordjes, zoals: naam kunstenaar, titel kunstwerk, datering, nummer waaronder je het in het boekje kon terug vinden. Door middel van een tentoonstellingstekstboekje hopen de musea bij een groot bezoekersaantal het verdringen rond de tekstborden te voorkomen. Bij andere tentoonstellingen was er gewoonweg veel te veel over de objecten te vertellen. Zoals bij Griekse Goden en Helden in het Dordrechts Museum, waar de bezoeker het mythologische verhaal moet kennen om het schilderij te kunnen begrijpen.in het SIMON VAN GIJN zijn geen tekstborden te vinden, (alleen in de museale ruimtes) dit is om de bezoeker het huis met alles wat er in staat als woonhuis te laten ervaren en niet als een museum. Het Rijksmuseum voor Oudheden geeft aan haar bezoekers een museumgidsje mee. Dit gidsje is geen ter vervanging van de zaalteksten. Er staan overigens wel korte omschrijvingen in met kleurenfoto s van de mooiste of opvallendste stukken uit de museumcollectie om de bezoeker op weg te helpen. Ook wordt genoemd dat het tentoonstellingstekstboekje een alternatief is voor de audiotour. Om een audiotour te laten ontwikkelen is erg duur en daarom moet er betaald worden om als bezoeker het mee te krijgen. Bij twee tentoonstellingen lag een tekstboekje lag voor de hand: Wonderland en In het licht van het lezen hebben boeken als onderwerp. Het doel Uiteraard is het doel van een tentoonstellingstekstboekje om de bezoeker informatie te geven. Veelal wordt genoemd om de bezoeker in staat te stellen objecten in een context te plaatsen en als leidraad te gebruiken om gericht naar een bepaald aspect te kijken. Dit is bijvoorbeeld goed te zien bij de twee boekjes van het SIMON VAN GIJN: het ene boekje heeft meer een kunsthistorische invalshoek en de andere een cultuurhistorische. Bovendien kan het tekstboekje als naslagwerkje dienen, dat na het bezoek nog bruikbaar is. Het verspreiden van bezoekers is een veel genoemd doel.het gidsje van Rijksmuseum voor Oudheden is naast informatief een leuk hebbedingetje waar later zal het nog eens ingekeken wordt en daarmee zou het een stimulans kunnen zijn om terug te gaan.

8 Voor- en nadelen Een van mijn vragen die ik aan de musea heb gesteld was: "Wat zijn de voor- en nadelen van tentoonstellingstekstboekjes?" Voordelen Doordat iedere bezoeker zijn eigen tekst bij zich heeft, ontstaan er geen ophopingen rond de tekstborden. Men kan op elk moment en op elke plek de informatie tot zich nemen. Bovendien is er weinig ruis in de presentatie, doordat er geen (storende) borden te zien zijn. Een tekstboekje is niet opdringerig in tegenstelling tot een tekstbord. Het is verder mogelijk om veel informatie te geven, die iedereen krijgt, maar het is aan de bezoeker zelf te bepalen hoeveel informatie hij wil opnemen.het wordt door het publiek gewaardeerd, omdat het verzorgd overkomt. Verder heeft het een pr-waarde: de bezoeker neemt het tekstboekje mee naar huis en gaat dus het museum uit, het komt ergens ander. Een goed verzorgd boekje heeft een hoge attentiewaarde (souvenir): het wordt minder snel weggegooid dan een folder of flyer. Het bezoekers nemen het boekje mee naar huis en kijken het later nog in. Het is in verschillende talen leverbaar. Wanneer de tekst op de muur is geplaatst is het meestal maar in twee talen mogelijk Nadelen Het laten ontwerpen en het drukken van tekstboekjes is duur, tekstborden in vergelijking helemaal niet. Bij te veel drukken of juist een extra oplage er bij drukken, brengen (extra) hoge kosten met zich mee. Buiten dat het kostbaar is, is het ook nog eens tijdsintensief. Het schrijven, ontwerpen en het te laten drukken kost heel wat tijd, ook de distributie neemt veel tijd in beslag. Een mogelijk, maar reëel gevaar zou zijn dat de bezoeker meer leest dan dat hij kijkt. Verder kunnen er geen veranderingen op het laatste moment plaats vinden. Ruim van de voren moeten er beslissingen over de tentoonstelling genomen worden. In het geval dat de tekstboekjes niet meegenomen mogen worden, moeten de boekjes onderhouden worden, want ze worden snel lelijk. Reactie van de bezoekers De musea ervaren de reacties van de bezoekers op de boekjes over het algemeen positief. Het wordt door de bezoekers gezien als een hebbedingetje. Als iets

9 gratis is, is het altijd goed. Het Van Goghmuseum heeft bij de tentoonstelling Van Gogh-Gauguin de boekjes in Nederlands, Frans, Duits, engels, Italiaans en Spaans, voor de Keuze van Vincent slechts in Nederlands, Frans en Engels, toen ervaarde het museum dat sommigen mensen kwaad waren, omdat het niet in hun eigen taal te verkrijgen was.

10 Dit is een tentoonstellingstekstboekje! Wat is nu eigenlijk een "tentoonstellingstekstboekje"? Het zijn tekstboekjes waarmee de bezoeker zichzelf van informatie kan voorzien tijdens een tentoonstelling. Vaak zijn deze tekstboekjes speciaal voor een bepaalde tentoonstelling gemaakt. Maar wat het woord "vaak" al aangeeft: er zijn enkele uitzonderingen. Soms fungeert een tentoonstellingscatalogus als begeleider bij de tentoonstelling of is er in de permanente presentatie geen enkel tekstbord zoals in het SIMON VAN GIJN - museum aan huis. Het zou bijna met zekerheid gezegd kunnen worden dat de tekstboekjes gratis aan de bezoeker wordt meegegeven. Soms mogen ze meegenomen worden naar huis en soms zijn ze slechts "te leen" en dienen ze na het bezoek ingeleverd te worden. Tentoonstellingstekstboekjes zijn er in vele soorten, maten, kleuren, diktes en hebben veelal een verschillende vormgeving, inhoud, doelen en uitwerkingen. De meest tekstboekjes zijn rechthoekig van vorm en van een klein formaat, omdat het hanteerbaar moet zijn. Categorie C (object- én tentoonstellingsteksten) komt het meest voor, afbeeldingen worden even vaak niet als wel gebruikt. Drukwerk in kleur is duur, en daarom is een 1-kleurendruk een veel gebruikt alternatief. Als belangrijkste argumenten, om tentoonstellingstekstboekjes aan de bezoeker mee te geven, worden geven: als er veel bezoekers worden verwacht en als er veel informatie te geven is. Het doel van de tekstboekjes is uiteraard om de bezoeker te informeren, maar het bijkomende en zeer belangrijk voordeel: het heeft een hoge pr-waarde. Naast de vele voordelen die het tekstboekje heeft, zoals geen ophopingen, weinig ruis, waardering van de bezoeker, in meerdere talen leverbaar, zijn er ook enkele nadelen: het is tijdsintensief, duur en er kunnen geen veranderingen op het laatste moment plaatsvinden. De bezoekers reageren over het algemeen zeer positief, ze hebben iets om mee naar huis te nemen, een hebbedingetje.

11 Tentoonstellingstekstboekjes Artje s (G)Ekspositie [Kindermuseum De Parade] De idylle leeft voort. De reputatie van Aelbert Cuyp in de 18de en 19de eeuw [SIMON VAN GIJN museum aan huis, Dordrecht] De keuze van Büch, Crouwel en Van Os. 150 schatten uit een 150-jarig museum [Museum van het Boek/Museum Meermanno-Westreenianum] De keuze van Vincent. Van Gogh s Musée imaginaire [Van Gogh Museum, Amsterdam] Gerard Dou, [Mauritshuis, Den Haag] Gidsje [Rijksmuseum voor Oudheden, Leiden] Griekse Goden en Helden in de tijd van Rubens en Rembrandt [Dordrechts Museum, Dordrecht] Hans Holbein 1497/ [Mauritshuis, Den Haag] Ideaal! Wonen [Centraal Museum, Utrecht] Informatie voor bezoekers [SIMON VAN GIJN museum aan huis, Dordrecht] In het licht van het lezen [Frans Halsmuseum, Haarlem] Jacob Cuyp de vader van de zoon ( ) [Dordrechts Museum, Dordrecht] Jacob van Ruisdael, grandioze landschappen [Frans Halsmuseum, Haarlem] Van Gogh & Gauguin [Van Gogh Museum, Amsterdam] Wonderland van Pietje Bell tot Harry Potter [Koninklijke Bibliotheek & Kunsthal, Rotterdam] Zijn huis, zijn leven. Verzamelen met hartstocht [SIMON VAN GIJN museum aan huis, Dordrecht]

NEDERLANDERS VERSTUREN JAARLIJKS EEN HALF MILJARD KAARTEN. WAT WORDT UW AANDEEL HIERIN?

NEDERLANDERS VERSTUREN JAARLIJKS EEN HALF MILJARD KAARTEN. WAT WORDT UW AANDEEL HIERIN? NEDERLANDERS VERSTUREN JAARLIJKS EEN HALF MILJARD KAARTEN. WAT WORDT UW AANDEEL HIERIN? WAT IS KUNSTKAARTJESTUREN.NL? Kunstkaartjesturen is een webshop waar iedereen kunstkaarten kan bekijken, uitzoeken

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Conservator Marije van Rijnswou neemt afscheid

Nieuwsbrief. Conservator Marije van Rijnswou neemt afscheid Nieuwsbrief Gemeentemuseum Maassluis, 7 januari 2013 Conservator Marije van Rijnswou neemt afscheid Marije van Rijnswou. Foto: Herwin Jan Steehouwer Met de opening van een spetterende tentoonstelling en

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Docentenhandleiding Buitenspel

Docentenhandleiding Buitenspel Docentenhandleiding Buitenspel Museumles bij de tentoonstelling De heksen van Bruegel (19 september 2015 t/m 31 januari 2016) Museum Catharijneconvent Utrecht Museum Catharijneconvent, 2015 Inleiding U

Nadere informatie

Rembrandt en de Bijbel

Rembrandt en de Bijbel Rembrandt en de Bijbel POSE CHRISTENDOM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST De profetie van Simeon aan Maria olieverf op paneel (55 44 cm) 1628 Kunsthalle, Hamburg - Duitsland 1 Wat gaan jullie doen? Als

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST STAD EN TAAL ONTMOET KUNST OPTIONELE OPDRACHTEN EN HUISWERKOPDRACHTEN 1 WAT WILT U? (voorbereiding op het bezoek) A. Wat wilt u graag in het Stedelijk Museum zien? (welke soort kunst, welke kunstenaar,

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-15.30 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 67 punten

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Museumles Tureluurtje. Docentenhandleiding

Museumles Tureluurtje. Docentenhandleiding Museumles Tureluurtje Docentenhandleiding September 2014 Inhoud De museumles in het kort... 3 Voorbereiding in de klas... 3 In het museum... 3 Afsluiting in de klas... 3 De museumles uitgewerkt... 4 Introductieles

Nadere informatie

Wat je moet doen: Zoek een afbeelding van een landschap op de websites van musea.

Wat je moet doen: Zoek een afbeelding van een landschap op de websites van musea. Opdrachtenkaart 1 Een verhaal schrijven bij een schilderij Papier en schrijfgerief. Je zoekt op de website van landschappen een schilderij. Hierna schrijf je een verhaal bij je keuze. Plaats je verhaal

Nadere informatie

Op de afdeling van de Grieken stonden onder andere: - vazen (roodfigurige en zwartdigurige) - amforen - kylikschen - kourosbeelden

Op de afdeling van de Grieken stonden onder andere: - vazen (roodfigurige en zwartdigurige) - amforen - kylikschen - kourosbeelden Museum voor oudheden In het rijksmuseum voor oudheden in Leiden is van alles te vinden over archeologie. Zo staat op de site dat jong en oud kan genieten van beschavingen uit het oude Egypte, het nabije

Nadere informatie

Inleiding op het lespakket. Blz. 3. Het verhaal van Musa Blz. 4. Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5

Inleiding op het lespakket. Blz. 3. Het verhaal van Musa Blz. 4. Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5 Musa Inhoud Inleiding op het lespakket. Blz. 3 Het verhaal van Musa Blz. 4 Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5 Het koffertje ontdekken. Blz. 6 en 7 Inhoud koffertje. Blz. 8 en 9 2 Inleiding

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma // dat BeWaRen We! docenten // // handleiding Introductie Het museum Museum De Lakenhal, het stedelijk museum van Leiden, dankt zijn naam aan de voormalige Laecken-halle uit 1640, waar ooit het beroemde

Nadere informatie

Interieur nieuwe depots Portugese Synagoge Amsterdam

Interieur nieuwe depots Portugese Synagoge Amsterdam Interieur nieuwe depots Portugese Synagoge Amsterdam KOSSMANN.DEJONG De Ruyterkade 107 1011 AB Amsterdam info@kossmanndejong.nl Bezoeker bekijkt het textieldepot met toramantels, torakronen en siertorens.

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

Van Gogh op weg. Docentenhandleiding voor het VMBO

Van Gogh op weg. Docentenhandleiding voor het VMBO Van Gogh op weg Docentenhandleiding voor het VMBO Inhoud Inleiding 3 Lesprogramma 4 Lessuggesties Van Gogh op weg 5 Lesclips 6 Lesclip 1 7 Lesclip 2 8 Lesclip 3 9 De Relievo op school: draaiboek 10 De

Nadere informatie

www.van Gogh locations.com

www.van Gogh locations.com Welkom op de kaart met veel interessante Van Gogh-locaties in Europa. Hier ontdekt u Vincents woon- en werkplaatsen maar ook talloze verblijfplaatsen die in zijn leven belangrijk zijn geweest. U kunt op

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Wonen in een verzameling. Een bijzonder educatief project in het Mauritshuis

Wonen in een verzameling. Een bijzonder educatief project in het Mauritshuis Wonen in een verzameling Een bijzonder educatief project in het Mauritshuis 2 Voorwoord Educatie staat hoog in het vaandel bij het Mauritshuis. Met veel plezier presenteer ik u dan ook dit boekje waarin

Nadere informatie

Bezoekcijfers. Totaal aantal bezoeken 2013. Van Gogh Museum 1.448.997 De Mesdag Collectie 8.815 Bibliotheek en Documentatie 415

Bezoekcijfers. Totaal aantal bezoeken 2013. Van Gogh Museum 1.448.997 De Mesdag Collectie 8.815 Bibliotheek en Documentatie 415 1 Bezoekcijfers Totaal aantal bezoeken 2013 Van Gogh Museum 1.448.997 De Mesdag Collectie 8.815 Bibliotheek en Documentatie 415 De bezoekcijfers van De Mesdag Collectie zijn op een andere wijze geregistreerd

Nadere informatie

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Activiteiten in deze route. Beeldenroute in Hoorn / wandelroute (5 km)

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Activiteiten in deze route. Beeldenroute in Hoorn / wandelroute (5 km) Omschrijving Langs de kust van Hoorn staan zo n dertig beelden van verschillende Nederlandse kunstenaars/beeldhouwers. De wandeling langs de beelden start bij schouwburg Het Park en eindigt bij de oostelijke

Nadere informatie

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6 Een blik op Zilver Lespakket voor groep 5/6 Voorwoord Deze handleiding hoort bij de museumles een blik op Zilver van het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven voor groep 5 en 6 van het basisonderwijs. De

Nadere informatie

www.van GoghLocations.com

www.van GoghLocations.com Welkom op de kaart met veel interessante Van Gogh-locaties in Europa. Hier ontdekt u Vincents woon- en werkplaatsen maar ook talloze verblijfplaatsen die in zijn leven belangrijk zijn geweest. U kunt op

Nadere informatie

Instructies annotatie experiment

Instructies annotatie experiment Instructies annotatie experiment Achtergrond Het Rijksmuseum maakt bij het beschrijven van de collectie gebruik van zelf ontwikkelde thesauri en gecontroleerde woordenlijsten. Aan de ene kant kost het

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

Klassieke culturele vorming

Klassieke culturele vorming Klassieke culturele vorming Staatsexamen vwo Vakinformatie 2012 Inhoudsopgave Opzet van het examen... 3 Het examenprogramma... 3 Beschrijving eindtermen... 3 Het college-examen... 3 Eisen waaraan het verslag

Nadere informatie

VOORBEELD LES BIJ. Uitgewerkte voorbeeld les bij Kicks Art

VOORBEELD LES BIJ. Uitgewerkte voorbeeld les bij Kicks Art VOORBEELD LES BIJ Opdracht bij Kicks Art In groepen van maximaal 5 personen ga je een kunstenaar uitwerken. Dit doe je door je eerst theoretisch te verdiepen in de kunstenaar en zijn werk. Na het opzoeken

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Een etalage Geen depot. Basisprincipes voor een museumwebshop

Een etalage Geen depot. Basisprincipes voor een museumwebshop Een etalage Geen depot Basisprincipes voor een museumwebshop ONLINE RETAIL IN NEDERLAND - BRON: THUISWINKEL.ORG 9 Miljard Euro Digital shoppers In 2011 hebben 10,2 miljoen mensen een of meer online aankopen

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Lesbrief ter voorbereiding van bezoek aan Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs middenbouw groep 3-5 Inhoud lespakket:

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Bezoekcijfers. Totaal aantal bezoeken 2014. Van Gogh Museum 1.608.849 De Mesdag Collectie 8.076 Bibliotheek en Documentatie 371

JAARVERSLAG 2014. Bezoekcijfers. Totaal aantal bezoeken 2014. Van Gogh Museum 1.608.849 De Mesdag Collectie 8.076 Bibliotheek en Documentatie 371 1 Bezoekcijfers Totaal aantal bezoeken 2014 Van Gogh Museum 1.608.849 De Mesdag Collectie 8.076 Bibliotheek en Documentatie 371 2 De bezoekers Met een top aantal bezoekers, een spectaculair vormgegeven

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL. beeldende vakken CSE GL en TL. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-11.00 uur

Examen VMBO-GL en TL. beeldende vakken CSE GL en TL. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-11.00 uur Examen VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen horen twee bijlagen (een kleurenbijlage en een zwart-wit bijlage). Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Docentenhandleiding / Lesmateriaal

Docentenhandleiding / Lesmateriaal Docentenhandleiding / Lesmateriaal 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Praktische gegevens en routebeschrijving... 4 3. Informatie over het Stedelijk Museum... 5 4. Opbouw van het programma... 6 5. Inleidende

Nadere informatie

Museumbezoek onder Studenten

Museumbezoek onder Studenten Museumbezoek onder Studenten Ontwerprapport CMD-Project Jelle Clignet CMD2B 1108174 Inhoudsopgave Inleiding 2 Concept 3 Beschrijving van het concept 3 Applicatie 3 Ondersteunende middelen 3 Middelen 4

Nadere informatie

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8 Behorend bij de tentoonstelling Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN 23 november 2012-19 mei 2013 Inhoudsopgave 1. Tijdelijke tentoonstelling Anton Heyboer De Haarlemse

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4 Docentenhandleiding Nijvere Neeltje groep 3-4 1 Inhoud 1. Over deze lesbrief p. 2 2. Over het Zaans Museum p. 3 3. Praktische informatie p. 4 3.1 Verloop van het programma p. 4 3.2 Bereikbaarheid p. 4

Nadere informatie

Huis van Piet Mondriaan

Huis van Piet Mondriaan Huis van Piet Mondriaan Trade 2016/2017 Gemeentemuseum Den Haag Huis van Piet Mondriaan Trade 2016/2017 Entreeprijzen FIT + groepen Î Toegangsprijs: Û10,50 p.p. Î Reguliere verkoop: Û13,50 p.p. Î Uw tourguide

Nadere informatie

Kunst kijken met Google Art Project

Kunst kijken met Google Art Project Kunst kijken met Google Art Project Ontdek beroemde kunstwerken, wereldwonderen en historische momenten. Open het Google Cultural Institute, ga naar: https://www.google.com/culturalinstitute/home?hl=nl.

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT 1 Voorwoord Het programma Ontmoet kunst van het Stedelijk Museum is onderdeel van Stad en Taal. Binnen Stad en Taal hebben verschillende musea met

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Hand-out Methodiek Lookalike

Hand-out Methodiek Lookalike Hand-out Methodiek Lookalike Methodiek Lookalike www.lookalike-traject.nl Amsterdam 2011 INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE LOOKALIKE... 3 FILOSOFIE EN WERKWIJZE... 3 INTRODUCTIE VOOR HET ONDERWIJS... 3 KUNSTZINNEGE

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

Start-opdracht Begin met het luisteren naar de intro (nummer 1) op de MP3-audiotour.

Start-opdracht Begin met het luisteren naar de intro (nummer 1) op de MP3-audiotour. /\/\/\/\/\/\/\/\/\ Museumopdrachten bij de De stedelijke conditie /\/\/\/\/ in Museum De Paviljoens (1 april 22 oktober 2006) /\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/ /\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/

Nadere informatie

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Charley Toorop (1891-1955) kwam uit een echte kunstenaarsfamilie. Haar vader was de beroemde Jan Toorop en ook haar zonen bleken zeer creatief: één zoon werd documentairemaker, de andere

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO No furniture so charming as books, verkondigde de Engelse schrijver Sydney Smith twee eeuwen geleden. Boeken hebben we in de Koninklijke Bibliotheek

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

Publiek en bezoek 2013

Publiek en bezoek 2013 Publiek en bezoek 203 Internationale bezoekers uit 67 verschillende landen 98.862 Portugese Synagoge Totaal aantal bezoekers JCK 277.3 30.679 Joods Historisch Museum en JHM Kindermuseum VS Top 0 landen

Nadere informatie

Lesbrief nummer 4. groot en klein. Inleiding

Lesbrief nummer 4. groot en klein. Inleiding lesbrief nummer 4, Illy Lips productions 2013 Lesbrief nummer 4 groot en klein Inleiding Groot en klein gaat over een kleine vogel en een grote man. De grote man zou graag klein zijn, de vogel groot. Een

Nadere informatie

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2:

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4 Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Leerlingen raken vertrouwd met het presenteren voor een groep Leerlingen raken vertrouwd

Nadere informatie

Evenementenbeleid een strategisch marketing instrument. Conrad van Tiggelen Directeur Marketing

Evenementenbeleid een strategisch marketing instrument. Conrad van Tiggelen Directeur Marketing Evenementenbeleid een strategisch marketing instrument Conrad van Tiggelen Directeur Marketing Mechelen, 11 oktober, 2013 1990 Blokrijden Overzichtstentoonstelling Vincent van Gogh Van Goghmuseum - Kröller-Müller

Nadere informatie

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 AMSTERDAM Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 1 Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken op school en thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het

Nadere informatie

Richtlijnen voor het beoordelen van Maximafilie inzendingen op FIPtentoonstellingen (Vertaling van de Guidelines for judging maximaphily exhibits)

Richtlijnen voor het beoordelen van Maximafilie inzendingen op FIPtentoonstellingen (Vertaling van de Guidelines for judging maximaphily exhibits) RICHTLIJNEN MAXIMAFILIE Pag. 1 Richtlijnen voor het beoordelen van Maximafilie inzendingen op FIPtentoonstellingen (Vertaling van de Guidelines for judging maximaphily exhibits) 1. Tentoonstellingen met

Nadere informatie

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen De Middeleeuwen kennen verschillende stijlen en uitingsvormen van religieuze thema s Om de leerlingen hier een goed inzicht in te geven en zelf mee aan te slag

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING?

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING? STEDELIJK MUSEUM FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D WAT IS BEWEGING? AMSTERDAM WELKOM! Het Stedelijk, Nederlands grootste museum voor moderne en hedendaagse

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

Richtlijnen Spreekbeurt over Grafisch Ontwerp basisonderwijs

Richtlijnen Spreekbeurt over Grafisch Ontwerp basisonderwijs Richtlijnen Spreekbeurt over Grafisch Ontwerp basisonderwijs Grafisch Ontwerp en de geschiedenis Grafische vormgeving is overal om je heen Grafische vormgeving is overal om je heen. Je beseft het meestal

Nadere informatie

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld De Biënnale van de Schilderkunst is dit jaar aan haar derde editie toe Dit tentoonstellingsproject ontstond uit de museale ambitie van zowel het Roger Raveelmuseum

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand aan deze museumles hebben de leerlingen de KunstKabinetles 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand aan deze museumles hebben de leerlingen de KunstKabinetles 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Verzamelingen Groep 4 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand aan deze museum hebben de leerlingen de KunstKabinet 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Leerlingen hebben geleerd over

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Campagneproject 2014 Slow Food Rijnzoet Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Inhoudsopgave Inleiding 3 Probleemstelling 4 Probleemoriëntatie 4 Probleemdefinitie 4 Doelstelling 5 Hoofdvraag 5 Deelvragen

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea Tijdsbeeld tweede helft 20ste eeuw Vrijheid na WOII-Europa ligt in puin.. Koude oorlog: angst

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Bijlage 2: toekenningen culturele basisinfrastructuur 2013-2016 naar regio (in ) REGIO NOORD REGIO OOST

Bijlage 2: toekenningen culturele basisinfrastructuur 2013-2016 naar regio (in ) REGIO NOORD REGIO OOST REGIO NOORD Tryater Leeuwarden Artikel 3.9. Algemeen theater 1.500.000 92.766-1.592.766 Noord Nederlands Toneel Groningen Artikel 3.9. Algemeen theater 2.500.000 154.942-2.654.942 Het Houten Huis Groningen

Nadere informatie

Tactiele navigatie. Hoe begeleid je een leerling bij tactiele tekeningen?

Tactiele navigatie. Hoe begeleid je een leerling bij tactiele tekeningen? Tactiele navigatie Hoe begeleid je een leerling bij tactiele tekeningen? Goede begeleiding bij een tactiele tekening kan een groot verschil maken. Je tilt de tekening op van een wirwar aan lijnen en vlakken

Nadere informatie

Voorwaarden - Schilderij van het jaar 2015 versie 3-9- 2015

Voorwaarden - Schilderij van het jaar 2015 versie 3-9- 2015 Voorwaarden - Schilderij van het jaar 2015 versie 3-9- 2015 Algemene doelstellingen Schilderij van het jaar is een jaarlijkse verkiezing, georganiseerd door Nationaal Kunstplatform, waarbij het beste,

Nadere informatie

Docentenhandleiding groep 7 en 8

Docentenhandleiding groep 7 en 8 Docentenhandleiding groep 7 en 8 Inleiding Wat is Museumschatjes? Voor u ligt de docentenhandleiding bij Museumschatjes. In opdracht van het Platform Drentse Musea heeft K&C dit erfgoedproject in 2012,

Nadere informatie

Gauguin, Bonnard, Denis. Dit werkboekje is van:

Gauguin, Bonnard, Denis. Dit werkboekje is van: Gauguin, Bonnard, Denis Dit werkboekje is van: Hallo! Je gaat binnenkort op bezoek in het museum Hermitage Amsterdam. Het woord Hermitage spreek je uit als hermitaasje. Een museum is een gebouw waarin

Nadere informatie

JE EIGEN BUURT OMSTREEKS 1935

JE EIGEN BUURT OMSTREEKS 1935 1 VIDEO/FILM Maak een video over jouw buren of buurt over de tijd van ongeveer 1930-1935. Enkele ideeën: Interview met buurtbewoner Misschien wonen er nog wel mensen in jouw buurt die je kunt interviewen

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie.

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie. DOCENTENHANDLEIDING Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie. Niveau Het adviseert om dit programma aan te bieden aan de niveaus A0 tot en met A2. Informatie en reserveren Het programma kan tot

Nadere informatie

Factsheet over het educatieve aanbod

Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Solomon R. Guggenheim Museum in New York, in 2012 Photo: David Heald Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Cobra Museum Het Cobra Museum brengt van 5

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem Docentenhandleiding Openbaar Vervoer Museum Doetinchem versie 1.0 6 februari 2007 Inhoud docentenhandleiding 1. Inleiding 2. Doelen en subdoelen 3. De rol van de docent in het museum 4. De doelgroepen

Nadere informatie

RKD explore. Rkd Explore http://rkd.nl/ Adriaen Backer

RKD explore. Rkd Explore http://rkd.nl/ Adriaen Backer Rkd Explore http://rkd.nl/ RKD explore 11377 Adriaen Backer Anatomische les van Prof. Frederik Ruysch, 1670 gedateerd Amsterdam, Amsterdam useum, inv./cat.nr. SA 2000 Download Download Download Object

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

SYNAGOGE SCHOOL OPDRACHT. Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger: Martin Monnickendam. Materiaal: pastel, aquarel, plakkaatverf.

SYNAGOGE SCHOOL OPDRACHT. Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger: Martin Monnickendam. Materiaal: pastel, aquarel, plakkaatverf. b WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. Het onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: SCHOOL OPDRACHT e g o g a Syn Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger:

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

1De Schuttersmaaltijd in de Voetboog (detail), 1648, Bartholomeus van der Helst, Rijksmuseum

1De Schuttersmaaltijd in de Voetboog (detail), 1648, Bartholomeus van der Helst, Rijksmuseum 1De Schuttersmaaltijd in de Voetboog (detail), 1648, Bartholomeus van der Helst, Rijksmuseum Welkom in uw Rijksmuseum Op 13 april 2013 opent het nieuwe Rijksmuseum zijn deuren voor het publiek met een

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum Verzoek van Tweede Kamer omtrent twee huwelijksportretten

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum Verzoek van Tweede Kamer omtrent twee huwelijksportretten >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Media en Creatieve Industrie Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Kunstenaarshonoraria in de praktijk - Beeldende Kunst Nederland

Kunstenaarshonoraria in de praktijk - Beeldende Kunst Nederland Kunstenaarshonoraria in de praktijk - Beeldende Kunst Nederland Presentatie Cultuur in Beeld, 14 december 2015 Geraline Boonzaaijer (SiRM) Richard Geukema (PPMC) René Goudriaan (SiRM) Inhoud presentatie

Nadere informatie

KLASSIEKE CULTURELE VORMING VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

KLASSIEKE CULTURELE VORMING VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 KLASSIEKE CULTURELE VORMING VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Het werk Monochrome (Grey) van Anish Kapoor hangt ruggetje, ruggetje met de Zonnebloemen van Van Gogh. pagina 84, 10-10-2015 Het Financieele Dagblad

Het werk Monochrome (Grey) van Anish Kapoor hangt ruggetje, ruggetje met de Zonnebloemen van Van Gogh. pagina 84, 10-10-2015 Het Financieele Dagblad Het werk Monochrome (Grey) van Anish Kapoor hangt ruggetje, ruggetje met de Zonnebloemen van Van Gogh. pagina 84, 10-10-2015 Het Financieele Dagblad Kijk en vergelijk Het is een trend: hedendaagse werken

Nadere informatie

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV H4 ~ periode B Toegepaste vormgeving Autonome kunst Inleiding INLEIDING In de eerste periode ben je vooral bezig geweest met het onderzoeken van vormen, materialen

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSVRIENDEN DORDRECHTS MUSEUM

STICHTING BEDRIJFSVRIENDEN DORDRECHTS MUSEUM JAARVERSLAG 2015 Dordrecht, april 2016 INHOUDSOPGAVE Pagina Verslag activiteiten 3-4 Balans per 31 december 2015 5 Staat van baten en lasten over 2015 6 Toelichtingen 7-8 2 VERSLAG ACTIVITEITEN De stichting

Nadere informatie

kunstlessen voor het primair onderwijs

kunstlessen voor het primair onderwijs 2013 2015 kunstlessen voor het primair onderwijs kunst gaat over nu over jou en over mij In kunst kan en mag bijna alles. Je kunt het zo gek niet bedenken of je kunt het maken. Met kunst kun je dromen

Nadere informatie

Duurzame. Glans. Maastrichts zilver

Duurzame. Glans. Maastrichts zilver Duurzame Glans Maastrichts zilver Duurzame Glans Maastrichts zilver Na een pre-opening in maart zal Museum aan het Vrijthof in juni 2012 groots openen met de langverwachte expositie over het vermaarde

Nadere informatie

Spiekkaart Kunst. Pagina 1 van 5. 1. Over kunst en kunstenaars. U t o p i a r t 2 7 S p i e k k a a r t K u n s t. www.utopiart27.

Spiekkaart Kunst. Pagina 1 van 5. 1. Over kunst en kunstenaars. U t o p i a r t 2 7 S p i e k k a a r t K u n s t. www.utopiart27. Pagina 1 van 5 Spiekkaart Kunst 1. Over kunst en kunstenaars 1.1. Wat is kunst? Wat zijn kunstwerken? Wat is een kunstenaar? Als mensen creatief aan de slag gaan maken ze kunstwerken. Mensen die kunst

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Les 1 Pratende dingen Samenvatting van de les Deze les is de eerste van vier lessen over beeldcultuur. Tijdens

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven

RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven JOKE REICHARDT Werkstuk voor het vak Het meesterwerk. Sleutelwerken in de westerse kunst van de 20 e en de 21

Nadere informatie

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO EINDEXAMENRONDLEIDING Eindexamenrondleiding geschiedenis Amsterdam museum Korte informatie Onderwerp: Historische

Nadere informatie

Wijziging 3-9-2014: werkstuk inzenden vóór 1 april i.p.v. 1 mei! KLASSIEKE CULTURELE VORMING VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2015

Wijziging 3-9-2014: werkstuk inzenden vóór 1 april i.p.v. 1 mei! KLASSIEKE CULTURELE VORMING VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2015 Wijziging 3-9-2014: werkstuk inzenden vóór 1 april i.p.v. 1 mei! KLASSIEKE CULTURELE VORMING VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2015 juni 2014 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College

Nadere informatie