College Companies zijn succes. Echte opdrachten uit de beroepspraktijk. ECABO examenproject

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "College Companies zijn succes. Echte opdrachten uit de beroepspraktijk. ECABO examenproject"

Transcriptie

1 nieuwsbrief Relatiemagazine van de sector Economie & Dienstverlening - september 2013 College Companies zijn succes Echte opdrachten uit de beroepspraktijk ECABO examenproject

2 Boer Willem (van Boer zoekt Vrouw) verzorgde op 8 februari 2013 op het Graafschap College een gastles over het thema duurzaamheid. Docenten hadden een warme-truiendag georganiseerd, de verwarming werd lager gezet en de Doetinchems schaapskudde graasde op het grasveld voor het schoolgebouw aan de Ruimzichtlaan. Ook werden elektrische scooters gedemonstreerd. Op de foto: boer Willem probeert er eentje uit. Deze nieuwsbrief is een uitgave van het Graafschap College Sector Economie & Dienstverlening Correspondentie en adreswijzigingen: Slingelaan EA Doetinchem Tel (Eind)redactie, opmaak en fotografie: Team Communicatie Graafschap College Druk: RatioSluis Grafisch Totaal Doetinchem B.V. Oplage 1600 Inhoudsopgave Column Ted van Vilsteren pag 3 College Companies Graafschap en AOC pag 4 Studenten doen onderzoek pag 6 Tevredenheid studenten pag 8 ECABO examenproject pag 10 Aandacht voor taal en rekenen pag 12 Herijking onderwijsvisie pag 14 Korte berichten pag 16 Docentenuitwisseling pag 17 Dag van de docentstage pag 18 Truckers op studiereis naar Polen pag 20 Entertainmentavond recreatiestudenten pag 22 Uitwisseling met Sicilië pag 23 Goede doelendiner pag 24 Duikcertificaat VeVa-studenten pag 25 Activiteitenloket pag 26 Cursus voor praktijkopleiders juridisch pag 27 Korte berichten pag 28 Cover: Florentina, Anouk en Joy, leerlingen van praktijkschool Pronova op bezoek bij de kappersopleiding van het Graafschap College in het kader van het MEEk-Over project. 2

3 Column Ondernemerschap blijft speerpunt Ook dit schooljaar blijven ondernemerschap en ondernemendheid speerpunten in ons onderwijs. Het aantal zelfstandig ondernemers in de Achterhoek neemt toe, maar ook bedrijven en instellingen verwachten steeds meer dat medewerkers zich ondernemend opstellen. Kansen zien, kansen creëren en kansen benutten. Het Graafschap College speelt in op deze ontwikkelingen en ontwikkelt zich als een ondernemende school, niet alleen voor studenten maar ook voor docenten. Het aantal studenten ligt dit schooljaar hoger dan de verwachte 3% groei Zo is ondernemendheid in het curriculum van diverse opleidingen opgenomen, bijvoorbeeld bij de opleidingen Sport en bewegen, Haarverzorging, Schoonheidsverzorging, Horeca en Commercieel medewerker. Ook zijn er diverse College Companies gestart, al dan niet gezamenlijk met AOC Oost, waarin tweedejaarsstudenten een echt bedrijf starten (pag. 4). Daarnaast heeft de eerste groep van achttien studenten in juni jl. het certificaat CE Ondernemerschap behaald. Met dat landelijk erkende document op zak zijn de studenten klaar voor het starten van een eigen onderneming (pag. 16). Nóg meer gericht op samenwerking met het bedrijfsleven is het Activiteitenloket. Van hieruit gaan studenten aan het Dit schooljaar gaan we, tegen de landelijke trend in, van start met weer meer studenten dan vorig jaar. Het aantal studenten ligt nog hoger dan de verwachte 3% groei. De groei is bij de sector Economie & Dienstverlening vooral zichtbaar bij de opleidingen Horeca, Detailhandel, Toerisme en recreatie, Haarverzorging en Logistiek. Het college van bestuur is uiteraard blij verrast met deze ontwikkeling en heeft daarom het voornemen uitgesproken om in 2014 uit te breiden met een tijdelijke huisvesting op het voormalige Vredesteinterrein in Doetinchem. Dit terrein is in het verleden al door de school aangekocht. Ook is er voor het komend jaar extra personeel ingezet. werk met vragen van bedrijven en instellingen, bijvoorbeeld het uitvoeren van een marktonderzoek of ondersteuning bij evenementen (pag. 26). Ook docenten zijn op stage geweest (pag. 18); zij bezochten bedrijven en lieten zich door ondernemers informeren over wat er in hun bedrijf speelt, wat hun zorgen zijn, maar bovenal wat hun drijfveren zijn. Kortom: Ook voor bedrijven heeft de groei van het aantal studenten gevolgen; er zullen waarschijnlijk meer stageplaatsen nodig zijn. De verwachting is dat het weliswaar lastig is om deze te realiseren, maar dat het mogelijk zal zijn om alle studenten de zo broodnodige praktijkervaring op te laten doen. ondernemerschap is geen losstaand project, het wordt steeds meer onderdeel van / verweven in het onderwijs. Ook in het schooljaar Ted van Vilsteren sectordirecteur Economie & Dienstverlening 3

4 Van de winst betalen we het bedrijfsuitje Succesvolle College Company van studenten Graafschap College en AOC Het is maandag 10 juni. Tien studenten van het Graafschap College en AOC Oost, docent Arne Notten en begeleider Edwin Hoegen van Rehl productions komen voor de laatste keer samen bij het Centrum voor Jong Ondernemen in Doetinchem. Op het programma staat de evaluatie van hun College Company Smart Wallet. Tijdens mijn opleiding heb ik ook aan een College Company deelgenomen. In mijn huidige werk heb ik dagelijks voordeel van de dingen die ik toen heb geleerd. Via AOC Oost ben ik nu zo n zes jaar als begeleider betrokken bij de College Company projecten. Mijn verwachtingen lagen hoog. Dat is immers in het echte bedrijfsleven ook zo. Ik kan wel zeggen dat dit de beste groep was die ik tot nu toe heb begeleid. Jullie zijn een gedreven, hechte en positieve groep en het resultaat Ik kijk terug op een geslaagd project, begint Arne Notten. Jullie hebben een behoorlijke winst gemaakt, maar belangrijker, er was sprake van een dynamische groep en een prettige samenwerking. Het afgelopen jaar hebben jullie veel geleerd en zijn jullie enorm gegroeid. Misschien hebben jullie het nog niet helemaal in de gaten, maar de kennis die jullie met dit project hebben opgedaan, komt later in je carrière zeker van pas. Edwin Hoegen beaamt de woorden van Arne: mag er zijn. Waarde aandeel verdubbeld Nadat de eindcijfers voor het project bekend zijn gemaakt en de studenten hebben aangegeven wat volgens hen de plusen minpunten van het project waren, heeft Heleen Fokkinga (20), directeur van Smart Wallet tijd om het een en ander over het project toe te lichten. De College Company was een ver- 4

5 plicht onderdeel tijdens mijn opleiding Dierhouderij bij AOC Oost. Vooraf kon je je voorkeur aangeven voor wat betreft de functie die je binnen het bedrijfje wilde uitoefenen. Mijn voorkeur ging uit naar de functie van directeur. Ik ben op sollicitatiegesprek geweest bij Arne en heb de functie gekregen, vertelt Heleen. In het Centrum voor Jong Ondernemen in Doetinchem kwamen de studenten iedere maandagmiddag samen voor overleg. De eerste vergaderingen stonden in het teken van het bedenken van een product. We konden het eigenlijk niet geloven, maar in Nederland waren er op dat moment geen multifunctionele telefoonhoesjes, zoals de Smart Wallet, te koop. Op basis van onderzoek hebben we een ondernemingsplan opgesteld en zijn we aan de slag Een telefoonhoesje en portemonnee in één Smart Wallet is begin dit schooljaar opgericht door zeven studenten van de opleiding Junior accountmanager van het Graafschap College en drie studenten van AOC Oost. Het bedrijf verkoopt de Smart Wallet, een telefoonhoesje en portemonnee in één. Aan de linkerkant van het hoesje is ruimte voor pasjes en papiergeld, aan de rechterkant is plaats voor de smartphone. gegaan met de verkoop van aandelen voor ons bedrijf. Vervolgens hebben we de Smart Wallet in China ingekocht en zijn we met de verkoop gestart. We hebben in totaal 155 hoesjes verkocht, vooral aan familie en vrienden. Arne Notten geeft aan dat de verkoop nog beter had gekund. Jullie hebben geen bedrijven benaderd om hun interesse naar de Smart Wallet te peilen. Dat is misschien een gemiste kans. Als jullie dat wel hadden gedaan, hadden jullie waarschijnlijk nog meer hoesjes verkocht, aldus Arne Notten. Heleen geeft aan dat ze wat dat betreft misschien voor de makkelijke weg hebben gekozen. Desalniettemin is er een behoorlijke winst gemaakt. We hebben de aandelen verkocht voor 15 euro per stuk. Uiteindelijk was het aandeel ruim 30 euro waard. De waarde is dus verdubbeld. De aandeelhouders krijgen 25 euro terug. Van de winst betalen we ons bedrijfsuitje, lacht Heleen. Wat is een College Company? In een College Company starten studenten een echt bedrijf. Via de stichting Jong Ondernemen schrijven ze zich in bij de Kamer van Koophandel, ze kiezen een product, doen marktonderzoek en schrijven een ondernemingsplan. Startkapitaal vergaren ze door aandelen te verkopen. Ieder bedrijf wordt ondersteund door een docent van het Graafschap College. Daarnaast is er begeleiding van een externe ondernemer en een financieel begeleider die aangesloten zijn bij de stichting Jong Ondernemen. Studenten die het project afsluiten met een 7 of hoger krijgen het Certificaat Ondernemen. College Company maakt iets los De studenten hebben veel geleerd van het project. Samenwerken, vergaderen en je eigen goede en minder goede kanten ontdekken, zijn voorbeelden die de studenten noemen. Nickie Brethouwer (18) van het Graafschap College en P&O manager Small Wallet vertelt: Ik heb met al mijn collega s een functioneringsgesprek gevoerd tijdens het project. Daar heb ik veel van geleerd. Ook ben ik erachter gekomen dat er veel komt kijken bij het managen van een bedrijf. Melanie Wielinga (19) en Sarina van Uum (18), beiden ook van het Graafschap College, hebben de pr en marketing voor hun rekening genomen. Het was erg leuk om te doen. We hebben visitekaartjes en flyers gemaakt om bekendheid aan ons product te geven. Het lijkt mij helemaal geweldig om in de toekomst zelf een bedrijf te beginnen. Voor die tijd eerst de nodige werkervaring op doen, zegt Melanie. Ook andere studenten die hebben deelgenomen aan het project staan positief tegenover het starten van een eigen bedrijfje in de toekomst. De College Company heeft dus iets losgemaakt. De studenten kiezen er eerst voor om werkervaring op te gaan doen of een vervolgopleiding aan het hbo te volgen. Smart Wallet past niet in deze plannen en daarom is besloten het bedrijfje te verkopen. Mijn rij-instructeur zag iets in het bedrijf en heeft het voor 500 euro overgenomen, sluit Heleen af. 5

6 Je doet het echt ergens voor Studenten Junior accountmanager werken voor echte opdrachtgever Is er in de regio behoefte aan een zorgbakkerij? De vraag waar zo n 20 tweedejaarsstudenten van de opleiding Junior accountmanager zich de laatste 10 weken van het vorige schooljaar mee bezig hebben gehouden. Op maandag 8 juli presenteerden zij hun bevindingen aan opdrachtgever Thijs Hoksbergen. of lichamelijke beperking een aantal dagen in de week aan de slag kunnen. We hebben het Graafschap College benaderd met de vraag of studenten voor ons kunnen onderzoeken of en waar er in de regio behoefte is aan zo n bakkerij. Maar ook of er behoefte is aan een lunchroom, catering en verkoop via een webshop, vertelt Thijs Hoksbergen. Docenten Berton ter Burg en Maud Aaldering zijn blij met dit soort vragen. Als Samen met een oud-collega heb ik het plan een zorgbakkerij te openen. Een bakkerij waar mensen met een verstandelijke onze studenten te maken hebben met een echte opdrachtgever kunnen we de praktijksituatie nog beter nabootsen. 6

7 Daarom willen we graag samenwerken met bedrijven en instellingen die concrete onderzoeksvragen hebben. In de laatste periode van het vorige schooljaar hebben we met drie externe opdrachtgevers kunnen samenwerken. De studenten die vandaag hun bevindingen en plannen presenteren, hebben zich gericht op de zorgbakkerij. De andere twee klassen hebben zich bezig gehouden met een onderzoek onder verschillende muziekbands in de regio en een plan gemaakt om de bekendheid van de online cadeaushop Give2U te vergroten, aldus Berton ter Burg. Marktonderzoek De opdracht voor studenten bestond uit het doen van marktonderzoek en het opstellen van een marketing- en communicatieplan. Verdeeld in zes groepen hebben ze aan de opdracht Echte opdrachtgever Na de laatste presentatie gaan de begeleidende docenten en opdrachtgever kort in beraad. Het is de bedoeling dat Thijs Hoksbergen bekendmaakt welk plan hij het best vindt. Het blijkt dat er duidelijke winnaars zijn, namelijk de drie studenten die de opdrachtgever adviseren in Vorden in de leegstaande bakkerij een zorgbakkerij te starten. Martijn Snippe (19), een van de winnende studenten, is blij verrast. Ik had niet verwacht dat de opdrachtgever ons als beste groep zou aanwijzen. Tijdens het project waren de begeleidende docenten af en toe best kritisch. Kennelijk hebben we deze opmerkingen goed opgepakt. Ik vond het leuk om aan deze opdracht te werken. Vooral omdat we te maken hadden met een echte opdrachtgever. Dan doe je het echt ergens voor. De samenwerking in de groep verliep super goed. We hebben vooraf gewerkt. Als afsluiting presenteren de groepen, ietwat gespannen, hun aanbevelingen in een korte presentatie aan opdrachtgever Thijs Hoksbergen. Aandachtig luistert hij naar de onderzoeksresultaten en de Als onze studenten te maken hebben met een echte opdrachtgever, kunnen we de praktijksituatie nog beter nabootsen duidelijke afspraken met elkaar gemaakt. Bijvoorbeeld over de taakverdeling en de planning. We hebben ons allemaal goed aan deze afspraken kunnen houden en daarom liep het ook zo goed. De groep van student Aron Segers (17) had een moeilijkere start. ideeën van de studenten. Uit de onderzoeken blijkt dat de zorgbakkerij vooral in trek is bij ouderen. Ook toeristen zijn mogelijk een doelgroep waar de zorgbakkerij zich op kan richten. Als vestigingsplaatsen worden onder andere Vorden, Doesburg, Doetinchem en Eerbeek genoemd. Eén groep adviseert geen winkel te openen, maar uitsluitend via een webshop te verkopen, terwijl andere groepen aangeven dat er juist geen behoefte is aan online verkoop. Veel dingen die ik heb gehoord, kloppen met het gevoel en de gedachten die ik vooraf had. Ik heb natuurlijk jarenlang als bakker gewerkt, dus je weet een beetje hoe het in de praktijk werkt. Wat mij verraste was het feit dat één groep opperde om een zorgbakkerij in Eerbeek te beginnen. Aan die mogelijkheid had ik zelf nog niet gedacht en uit het onderzoek blijkt dat het best een geschikte plaats is, reageert Thijs Hoksbergen. De studenten zijn ook op zoek gegaan naar een geschikt pand voor de bakkerij. Een groep studenten heeft in Vorden een leegstaande bakkerij ontdekt. Thijs Hoksbergen: Dat is natuurlijk een prima pand. Alle benodigde faciliteiten zijn daar aanwezig, De onderlinge samenwerking verliep in het begin niet goed. Gelukkig hebben we later de draad op kunnen pakken en alsnog goed aan de opdracht kunnen werken. Het was natuurlijk ook een serieuze zaak, want we hadden te maken met een echte opdrachtgever. Dat maakte het leuk. Je doet het dan tenminste niet voor niets. Ik vond het heel leerzaam om een marketing- en communicatieplan te maken. Misschien wil ik in de toekomst zelf ook wel een bedrijf starten. Dan komt dat wat ik tijdens dit project heb geleerd zeker van pas. Succesvol project Thijs Hoksbergen kijkt terug op een succesvol project en bedankt iedereen voor de inzet. Ik ga al jullie bevindingen en aanbevelingen rustig bekijken, want ik heb veel goede ideeën gehoord. Dat helpt mij zeker bij het opstellen van een bedrijfsplan. Berton ter Burg en Maud Aaldering zijn ook tevreden, al zien zij hier en daar nog wel verbeterpunten. Het zijn tweedejaarsstudenten en nog in opleiding. Vooral de professionele beroepshouding is een punt van aandacht. dus dat bespaart een hoop kosten. 7

8 Hoe tevreden zijn de studenten? OAR 26 februari 2013 Ruimzichtlaan De Onderwijsadviesraad van 26 februari 2013 werd bezocht door ruim 60 vertegenwoordigers van bpv-bedrijven met studenten uit de studierichtingen Detailhandel, Commerciële dienstverlening, Internationale groothandel, Bank- en verzekeringswezen en Juridische dienstverlening. Na een inleiding over de herstructurering van de kwalificatiedossiers en de gevolgen daarvan In 2012 is er een landelijk onderzoek geweest naar de tevredenheid van studenten (Job Monitor). Ze hebben hun mening gegeven over diverse onderdelen van de opleiding, waaronder de beroepspraktijkvorming (bpv). Wat vinden de studenten van de Ruimzichtlaan van de bpv? Waarover zijn zij tevreden, waarover niet? Wat kan de school verbeteren? Wat kunnen de stagebedrijven verbeteren? Deze vragen stonden centraal in de workshop klanttevredenheid. op het onderwijsprogramma, het bpv-programma en de examinering, konden de deelnemers in twee rondes kiezen uit zeven workshops. Die varieerden van sociale media in het onderwijsprogramma tot invulling van het onderdeel keuzedelen. De workshop studenttevredenheid wordt hier uitgelicht. Over het geheel zijn de studenten (zeer) tevreden over hun stage. Dat blijkt uit bijgaande overzichten* waar zowel de inhoud van de stage als de beoordeling daarvan ruimschoots in het groen staan. Er zijn ook punten die iets minder goed scoren, bijvoorbeeld: de voorbereiding op de stage, begeleiding door school tijdens de stage, het contact tussen de praktijkopleider van het bedrijf en de praktijkbegeleider van school. Ook zouden de studenten wat meer hulp van school willen bij het vinden van een stageplaats. *) In deze overzichten ontbreken de resultaten van de Juridische dienstverlening. 8

9 Aandachtspunten voor school Deze punten sluiten aan op de aandachtspunten die genoemd worden door de praktijkopleiders, zoals bijvoorbeeld: de stap van theorie naar praktijk, kennis van de branche, motivatie en beroepshouding. Ook zou de school de studenten beter voor kunnen bereiden op schriftelijke vaardigheden zoals zakelijke en het voeren van telefoongesprekken. Verder vindt men dat de basis van het plan van aanpak op school gemaakt zou moeten worden, de invulling kan dan bij het bedrijf plaatsvinden. Tot slot blijken opdrachten van school niet altijd duidelijk of sluiten onvoldoende aan op de praktijk. Naast het stagebezoek, telefonisch en contact wordt het weblog gebruikt, daarover zijn alle partijen positief. Zowel student, OAR 15 oktober 2013 De volgende Onderwijsadviesraad voor deze studierichtingen vindt plaats op dinsdag 15 oktober van tot uur. Ook dan staat de herziene kwalificatiestructuur centraal. Ronde 1: hoe zou de praktijk er uit moeten zien in het huidige en toekomstige bpvprogramma? Ronde 2: hoe kunnen de praktijkexamens vorm krijgen, met de inzet van praktijkopleiders? Alle geïnteresseerde praktijkopleiders zijn van harte welkom. Aanmelden kan via formdesk: Ruimzichtlaan155 school als bedrijf kunnen inloggen en op elkaar reageren. Kritische praktijkopleiders De praktijkopleiders zijn ook kritisch naar zichzelf. Ze geven aan dat ze bijvoorbeeld zelfstandige medewerkers verwachten, terwijl studenten dat nog niet zijn. Of ze hebben, door tijdgebrek, hectiek of deadlines, te weinig tijd om stagiaires goed te begeleiden; ze krijgen daardoor niet de begeleiding die ze verdienen. Ook vinden ze dat studenten goed op gang Het weblog maakt dat student, school en bedrijf elkaar makkelijker kunnen volgen geholpen moeten worden en dat er regelmatig overleg moet zijn. 9

10 ECABO Examenproject bootst praktijk na Externe assessoren zijn objectief De assessoren van ECABO lopen rond en zijn kritisch. We kijken bijvoorbeeld of de student aantekeningen maakt tijdens de instructie of dat ze belangrijke dingen arceert. Daarnaast is het ook belangrijk dat de student tussentijds stukken inlevert of overlegt met de leidinggevende over bijvoorbeeld de planning. Tussentijdse terugkoppeling is belangrijk, niks inleveren is een gemiste kans, aldus Marijke Kanters. Het voordeel van externe assessoren is dat ze objectiever kunnen beoordelen. Praktijkassessoren maken het examen concreet Op 11 maart is het zover. Om 9.00 uur starten 45 studenten - behoorlijk zenuwachtig - met hun examenproject. Met dit praktijkexamen ronden 15 studenten van de opleiding Secretaresse (niveau 3) en 30 studenten van de opleiding Directiesecretaresse (niveau 4) kerntaak 2 Verzorgt bijeenkomsten af. Tijdens het examenproject werken de studenten van 9.00 tot uur individueel in een gesimuleerd bedrijf. Naast de assessoren van ECABO zijn er twee praktijkassessoren betrokken bij het praktijkexamen. Nicole Reith en Manon van Bree van de gemeente Winterswijk zorgen voor echte praktijkopdrachten. Ik bel voor informatie over een stacaravan, voor een vakantie met man en drie kleine kinderen, vertelt Manon van Bree. De reacties van de studenten variëren, de ene student stelt de juiste vragen, bij de ander heb ik al geboekt voor ik er erg in heb. Nicole Reith komt als klant aan de balie en vraagt naar de mogelijkheden van het huren van een zaal. Joris Westerbeek kijkt tevreden terug op het verloop van de Het is niet alleen voor de studenten spannend, ook voor ons is deze manier van examineren nieuw, vertelt Joris Westerbeek, docent Niks inleveren is een gemiste kans dag: Door de combinatie van externe examinatoren, schoolassessoren en praktijkassessoren is er mooie manier van examineren ontstaan. rekenen en praktijkvakken. Voorheen voerden we dit examen zelf uit, nu hebben we het uitbesteed aan kenniscentrum ECABO. Dit scheelt ons enorm veel tijd aan voorbereiding en nakijken. ECABO verzorgt al langer praktijkexamens maar altijd in het regionaal praktijkexamencentrum in Amersfoort. Voor hen is examineren op locatie nieuw. Ons examencentrum is als kantoor ingericht, hier is het wat schoolser. Daar staat tegenover dat wij maximaal 17 studenten tegelijkertijd kunnen examineren, hier zijn nu twee groepen met in totaal 45 studenten aan het werk, vertelt Marijke Kanters, projectleider Regionaal Praktijkexamencentrum. 10

11 Ik zoek een stacaravan voor een vakantie met drie kleine kinderen Officieel en serieus Er wordt hard en geconcentreerd gewerkt in de twee lokalen. In de pauze vertellen de studenten dat ze het examenproject Je moet de juiste keuzes maken en prioriteiten stellen officieel en serieus vinden. We hebben de opdracht van te voren ontvangen, dus we hebben ons voor kunnen bereiden, maar er gebeuren ook onverwachte dingen. Ben je net de lunch aan het regelen of de vrijwilligers aan het indelen, moet er ook nog een agenda de deur uit voor iets heel anders, net als in een gewoon bedrijf, vertellen de studenten Je weet van te voren al dat je niet alles af krijgt; het gaat erom dat je de juiste keuzes maakt en prioriteiten stelt. Toch wil je graag alles op tijd inleveren. Activiteitencentrum Lamera: net echt De studenten ontvangen een week van te voren schriftelijke informatie over de activiteit waar ze tijdens het examenproject aan werken. De secretaresses organiseren een tweedaagse bijeenkomst van de werkgroep Youth in Action, de directiesecretaresses organiseren een muziekfeest ter herdenking van het optreden van de Beatles 50 jaar geleden. De studenten loggen in op een speciale website (ontwikkeld door de Stichting Praktijkleren) waar alles over het activiteitencentrum Lamera te vinden is. Naast het aanbod van Lamera kunnen de studenten er ook procedures, formulieren en personeelsgegevens vinden. De daadwerkelijke opdrachten ontvangen de studenten tijdens het examenproject via memo s en via klanten (praktijkassessoren). Ze kunnen vragen stellen aan hun leidinggevende en via contact met hem/haar opnemen. Alle faciliteiten zoals pc, printer, telefoon, dvd-speler om een vergadering af te spelen, postvakjes, ordners, nietmachine en perforator zijn aanwezig. Uiteindelijk worden acht werkprocessen beoordeeld, variërend van stelt een planning op tot stelt een voor- en nacalculatie op. 11

12 Aandacht voor rekenen, Nederlands en moderne vreemde talen Een goede beheersing van taal- en rekenvaardigheden is noodzakelijk voor een goede beroepsbeoefening. Ook in het dagelijks leven heeft een student er voordeel van als hij kan rekenen en de Nederlandse (en Engelse) taal beheerst. Een goede beheersing van met name taal is bovendien een belangrijke factor als het gaat om het succesvol doorlopen en afsluiten van de schoolloopbaan. Daarom besteedt het Graafschap College extra aandacht aan deze beroepsgenerieke competenties, zonder een centrale plaats aan taal en rekenen in het onderwijs toe te willen kennen. Niveaus vastgelegd in kerntaken Kinderen en jongeren krijgen les in taal en rekenen in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Er wordt gestreefd naar doorlopende leerlijnen die ervoor zorgen dat het onderwijsresultaat van de ene sector naadloos aansluit op dat van de andere. Er zijn referentieniveaus vastgesteld met beschrijvingen van kennis en vaardigheden die docenten houvast bieden voor het bepalen, volgen en stimuleren van de ontwikkeling van leerlingen (Commissie Meijerink, 2008). De gewenste niveaus zijn in de vorm van kerntaken vastgelegd in de kwalificatiedossiers, die door het bedrijfsleven zijn vastgesteld. Niveau 4-studenten moeten bovendien voor de beroepsge- De vakken taal en rekenen kennen zowel generieke als beroepsspecifieke aspecten. Dat wil zeggen dat er enerzijds bepaalde basisvaardigheden zijn, die iedereen moet kennen. Anderzijds wordt bekeken in hoeverre taal en rekenen geïntegreerd kunnen worden aangeboden in de beroepsspecifieke vakken en lessen op school. Ook wordt aandacht besteed aan het oefenen van de competenties in de beroepspraktijk. Alleen integreren in het beroep is onvoldoende om de Meijerinkniveaus te kunnen behalen. Daarom worden Nederlands en rekenen afzonderlijk op het rooster geplaatst. Examinering gebeurt gedeeltelijk centraal, dat wil zeggen dat de data van deze examens door een externe partij worden bepaald. Daardoor kan het mogelijk zijn dat de student buiten de vaste schooldagen aan een examen moet deelnemen. We zijn ons bewust van eventuele problemen die hierdoor kunnen ontstaan bij bedrijven, doordat onze studenten op die momenten niet in de praktijk inzetbaar zijn, aldus José Wopereis, opleidingsmanager bij de opleidingen Horeca, Brood en banket, Facilitaire dienstverlening, Haarverzorging en Toerisme en recreatie. Maar de beroepsgenerieke competenties horen nu eenmaal bij de opleidingen. Participeren in de maatschappij Naast het feit dat een en ander wettelijk is bepaald, vindt het Graafschap College het zeer belangrijk dat mensen zo worden opgeleid dat ze goed kunnen participeren in de maatschappij. José Wopereis: Wij willen de studenten standaardbagage meegeven, zodat ze op een goede manier kunnen communiceren. Te denken valt aan het schrijven van een sollicitatiebrief, het opstellen van een offerte, nerieke vakken een minimaal niveau behalen om door te mogen stromen naar het hoger beroepsonderwijs. Generiek en beroepsspecifiek..door een goede beheersing van taal en rekenen breder inzetbaar binnen een bedrijf.. het bepalen van de juiste verhoudingen van receptuur, enzovoort. Studenten, maar ook praktijkbedrijven, zien echter niet altijd het nut van taal of rekenen in de beroepsopleiding. Maarten Visser, docent rekenen: We leggen hen dan uit waarom deze vaardigheden belangrijk zijn voor het beroep. Een toekomstig beroepsbeoefenaar kan zich door een goede beheersing van taal en rekenen makkelijker bewegen binnen een bedrijf en 12

13 zichzelf ook beter ontwikkelen. Hij is breder inzetbaar en bovendien een betere burger. verschil bij instroom enorm. Het mbo moet dan proberen om een eventueel achterstallig niveau omhoog te brengen, aldus Xavier Castello Perot. Dat studenten over het algemeen moeite hebben met rekenen, blijkt wel uit het feit Karin Berenschot, docent Nederlands: De woordenschat van sommige studenten is heel beperkt. Voor hen is het extra belangrijk dat we het taalniveau omhoog brengen. We besteden veel aandacht aan het schrijven in het algemeen en het voeren van gesprekken toegespitst op het toekomstige beroep. Niveau 2- en niveau 3-studenten dat in het eerste jaar de rekenmachine nog zeer regelmatig wordt gebruikt. In het tweede jaar gebruiken de studenten deze al een stuk minder, aldus Maarten Visser. Er worden diverse digitale leermiddelen ingezet om het niveau van de taalen rekenvaardigheden bij te houden. Bij sommige studenten is al een lichte verbetering zichtbaar, sluit José Wopereis af. leren met name de taal van de medewerker; zij leren klantgericht te communiceren. Bij niveau 4-studenten leggen we de nadruk op de taal van de leidinggevende. Zij leren gesprekken te voeren als leidinggevende met een Meer informatie over taal en rekenen in het middelbaar beroepsonderwijs is te vinden op de website van de Rijksoverheid: medewerker. Zo maken we de lessen zo beroepsspecifiek mogelijk. De docenten horen regelmatig van praktijkbedrijven dat studenten zo weinig durven te vragen. Daarom is het belangrijk dat ze leren om vragen te stellen en dat ze leren hoe ze zaken op de juiste manier kunnen verwoorden. We gebruiken de beroepsgenerieke vakken dus ook om de houding van studenten te verbeteren, aldus Karin Berenschot. Internationale invloeden Voor een deel van de opleidingen is de Engelse taal verplicht. Het Graafschap College kiest ervoor om ook Engels aan te bieden in een aantal opleidingen waarvoor deze taal (nog) niet verplicht is. Want ook Engels is heel belangrijk om studenten goed voor te bereiden op hun toekomst, aldus Xavier Castello Perot, docent Engels. In veel beroepen zijn in toenemende mate internationale invloeden zichtbaar, dus moderne vreemde talen worden steeds belangrijker. Ook privé is het handig als je de Engelse taal beheerst. Als gevolg van globalisering en digitale ontwikkelingen, zoals social media, communiceert vrijwel iedereen met buitenlandse personen. Verschil in niveau enorm Iedere opleiding stelt op haar eigen manier het startniveau van de student vast, bijvoorbeeld door middel van een starttoets. Per school en per student is het niveau- Vlnr. Maarten Visser, Xavier Castello Perot, Karin Berenschot en José Wopereis 13

14 Graafschap College herijkt onderwijsvisie Het Graafschap College heeft zijn onderwijsvisie herijkt. Aanleiding voor de herijking vormden de aangekondigde overheidsmaatregelen, opgenomen in het actieplan Focus op Vakmanschap, om de kwaliteit van het mbo-onderwijs te verbeteren. De onderwijsvisie is leidend voor de invoering van deze maatregelen en daarom is het van belang dat deze actueel is en aansluit bij de strategische doelen van het Graafschap College. De totstandkoming van de onderwijsvisie is bijzonder te noemen. Een werkgroep, bestaande uit docenten en leidinggevenden uit alle onderwijssectoren van het Graafschap College, is op zoek gegaan naar het hart van het Graafschap College. Daarnaast zijn alle studenten en medewerkers intensief bij het proces betrokken. Zij hebben de gelegenheid gekregen via een wiki uitgebreid hun mening kenbaar te maken. Het resultaat is een onderwijsvisie die breed wordt gedragen en waarin alle studenten en medewerkers van het Graafschap College zich herkennen. Op 23 april werd de onderwijsvisie feestelijk gelanceerd. Meer informatie? Ga voor meer informatie en interessante filmpjes naar de website van het Graafschap College (www.graafschapcollege. nl -> Over Graafschap College -> onderwijsvisie). De feestelijke presentatie van de onderwijsvisie. 14

15 Voor wie en met wie? 1: Iedereen een leven lang leren Het Graafschap College biedt in principe onderwijs voor iedereen. De student is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van zijn of haar talenten. Wij ondersteunen en stimuleren ieder individu bij de ontdekking en ontwikkeling van zijn of haar mogelijkheden, een leven lang. 2: Van en voor de regio Wij versterken de regio met een sterk opleidingenaanbod en goede beroepskrachten. Omgekeerd willen we dat de regio ook het onderwijs versterkt. Een goede samenwerking met de regio maakt het mogelijk de hoogst haalbare kwaliteit te bieden voor zowel studenten als de regio. De opleidingsprogramma s sluiten zo dicht mogelijk aan op de beroepspraktijk. Daarnaast moedigen wij aan dat ervaring, kennis en vaardigheden in het buitenland worden opgedaan. Hoe richten we onze opleidingsprogramma s in? 3: Persoonlijke begeleiding Wij zorgen dat studenten zich gezien en gekend voelen. Hierdoor groeit het vertrouwen en ontstaat de basis voor opleiden. We streven naar een zo passend mogelijke individuele begeleiding, zodat iedere student maximaal succes kan behalen. 4: Heldere structuur Wij leggen het accent op effectief en duurzaam opleiden. De student kiest de opleiding, wij bieden de meest effectieve leerweg. De opleidingen bieden de studenten een heldere structuur en geven de studenten houvast bij de ontwikkeling van zijn of haar talenten. Onze opleidingen worden door onze professionals in de verschillende opleidingsteams vormgegeven. 5: Vakmanschap, Burgerschap en Ondernemerschap Wij leiden studenten op tot excellente vakmensen en volwaardige burgers met een ondernemende houding. 6: Gevarieerde lessen De juiste didactische mix (blended learning*) is ons uitgangspunt Onze didactiek sluit aan bij de doelgroep (leeftijd, niveau, onderwijsvorm en leerstijl), leerstof en beroepspraktijk. Leren wordt betekenisvol door de context van het leren zoveel mogelijk te relateren aan de beroepspraktijk. 7: Examens op niveau Wij hechten veel waarde aan de kwaliteit van de examinering en het proces daar om heen. De examinering is geënt op het beroepsgericht leren, waarin studenten die kennis, vaardigheden, houding en inzichten ontwikkelen om als beginnend beroepsoefenaar te functioneren. Het beroepenveld is daarom bij het examineringsproces betrokken. Welke voorwaarden zijn belangrijk? 8: Modern, kleinschalig leren Wij zorgen voor een optimale leeromgeving. Wij hechten waarde aan kleinschaligheid en laagdrempeligheid, zodat de student zich op school veilig en vertrouwt voelt. Er is altijd verbinding tussen school en de beroepspraktijk. Daarnaast is er één rijke digitale leeromgeving ingericht. 9: Blijvend innovatief Onze uitgangspunten bij de innovatie van het onderwijs zijn creativiteit, duurzaamheid en kwaliteit. We innoveren niet op basis van hypes, maar als het nodig is om ons doel (het opleiden van excellente vakmensen en volwaardige burgers) te bereiken en ontwikkelingen in de regio er om vragen. * Blended Learning is een effectieve combinatie van didactische strategieën, ongeacht het gebruik van technologie 15

16 Studenten marketing en communicatie presenteren campagneplan Registerleraar.nl Vijf tweedejaarsstudenten van de opleiding Medewerker marketing en communicatie vertelden met een prikkelende presentatie op 26 juni enthousiast over hun campagneplan voor Registerleraar.nl. De studenten hebben voorafgaand aan de presentatie tien weken stage gelopen bij het Graafschap College. Ze hebben de communicatiestrategie ontwikkeld met als doel docenten te enthousiasmeren voor Registerleraar.nl. Met een originele aanpak willen zij docenten van het Graafschap College overtuigen van de voordelen van het Lerarenregister. Het communicatieplan en de presentatie zijn onderdelen van de kerntaak Presentatie. De luisteraars (Teachers in the Lead en medewerkers communicatie en professionalisering) waren blij verrast met het originele campagnevoorstel. Ilse Dales wint tweede prijs Goldwell Colour Zoom Challenge 2013 Studente Ilse Dales uit Doetinchem was blij verrast toen zij op donderdag 4 juli uit handen van de opleidingscoördinator van Goldwell de oorkonde overhandigd kreeg voor de tweede prijs van de Colour Zoom Challenge Deze wedstrijd is speciaal uitgeschreven voor kappersleerlingen uit Nederland en België. Ilse behaalde de prijs doordat zij een foto instuurde van een kapsel dat zij tijdens de lessen op het Graafschap College had gemaakt. Haar vriendin zat model en Lawrence Mooij maakte de foto. Ilse kreeg behalve de oorkonde ook een complete kapperskoffer cadeau. Uitreiking eerste certificaten CE Ondernemerschap Op 9 juli werden de eerste certificaten CE Ondernemerschap uitgereikt aan 15 cursisten op de vestiging Ruimzichtlaan. De groep behoort tot de eerste deelnemers in Nederland die het Certificaat Ondernemerschap ontvangen. Daarmee loopt het Graafschap College voorop. Opleidingsmanager Bart van der Eerden is trots op de groep, omdat het een hele prestatie is om naast een normale studie of werk zo n leergang af te ronden. Jullie zijn de generatie die onze economie weer op gang kan helpen, zegt Bart van der Eerden, omdat jullie ervoor kiezen om niet op de bank te blijven zitten, maar van aanpakken weten. Docent Natascha Mariët reikt de certificaten uit. 16

17 Docentenuitwisseling Nederland - Duitsland Het Graafschap College is trots op een uniek project dat in het schooljaar van start gaat. Het Graafschap College gaat zowel met het Berufskolleg am Wasserturm uit Bocholt als het Berufskolleg Geldern samenwerken als het gaat om de vakken Nederlands, Duits en Engels. Docenten worden over en weer ingezet. Als het om Nederlands en Duits gaat, krijgen de studenten te maken krijgen met een native speaker. Een meerwaarde! vertelt opleidingsmanager Stan Buil enthousiast. Voor docenten is het leuk en leerzaam om kennis te maken met het schoolsysteem van het buurland. Bevoegd Stan Buil is verheugd dat dit project gestalte krijgt. We zijn de eerste school in Nederland die dit op deze manier van de grond krijgt. Alle officiële hobbels zijn genomen. Het Bundesministerium uit Düsseldorf is enthousiast en geeft toestemming. Ook wij voldoen als school aan de wettelijke vereisten omdat beide scholen alleen met bevoegde docenten werken. Dat het niet zo ingewikkeld hoeft te zijn, blijkt wel: We regelen het met gesloten beurs, de reiskosten worden door de eigen school vergoed. In de praktijk Vanaf september krijgen de studenten van de opleiding Commerciële dienstverlening een halfjaar lang Duitse les van een docent Nederlands uit Geldern. Andersom gaat de docent Duits van het Graafschap College, Martin Elburg, in Geldern Nederlands geven. Vanaf februari 2014 krijgen de studenten Vlnr: Dymph Noë, Martin Elburg en Irina Lange van de opleiding Internationale Groothandel te maken met een vergelijkbare uitwisseling. In dit geval komt de docent Duits uit Bocholt en gaat Graafschap College docent Duits, Irina Lange, in Bocholt Nederlands geven. Al in september krijgen deze studenten te maken van een uitwisseling van Engelse docenten. Dymph Noë, docent Engels van het Graafschap College, gaat één dag per week lesgeven op het Berufskolleg in Bocholt. Haar Duitse collega neemt haar Engelse Al sinds 1998 onderhoudt het Graafschap College nauwe contacten met diverse Berufskollegs uit Duitsland. Vorig jaar is een samenwerkingscontract met Berufskollegs Geldern ondertekend, dit jaar wordt er gewerkt aan een tripartiete contract tussen Berufskolleg Bocholt, Berufskolleg Geldern en het Graafschap College. lessen in Doetinchem over. 17

18 Frisse kijk op je vak door Dag van de Docentenstage Vitaminekuurtje voor nieuwe energie Ruim 130 medewerkers van de sector Economie & Dienstverlening waren dinsdag 2 april op pad voor de Dag van de docentenstage. Alleen of in groepjes gingen ze langs bij bedrijven, instellingen en andere roc s. Zie het maar als een vitaminekuurtje, begint opleidingsmanager Bart van der Eerden, Een gelegenheid om eens op een heel andere manier met je vak bezig te zijn en nieuwe energie en inzichten op te doen door een dag echt mee te draaien in de praktijk. Jezelf updaten Docenten konden zelf aangeven waar ze graag naar toe wilden. Er gingen mensen naar de rechtbank in Arnhem, maar ook naar een groot distributiecentrum van de HEMA in Utrecht. Anderen bleven in de regio, bijvoorbeeld bij het Streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk. Daar liep Ida Bijlsma, docent medisch secretaresse bij de secretariële opleidingen, een dag mee bij het secretariaat van de polikliniek cardiologie en longgeneeskunde. De ICT in de zorg staat niet stil. Ik wilde mijzelf updaten wat betreft de digitalisering in de zorg en het LSP (Landelijk Schakelpunt), de opvolger van het EPD (Elektronisch Patiëntendossier). Het grappige was dat ik stage liep bij Jori, een van mijn studenten, zo stelt ze lachend vast. Ik kwam er trouwens achter dat bijna het hele secretariaat daar draait met oud-studenten van het Graafschap College. Dagje meewerken even iets anders Het contact met de werkvloer is er door stagebezoeken al regelmatig, toch is zo n dag meewerken net even iets anders, merkt Ida Bijlsma op: Ik vind het een goed idee, s morgens draaide ik mee bij het front office, de afsprakenbalie waar gewerkt wordt met een geautomatiseerd systeem. Onze studenten leren daar op school over vanuit een lesboek en werken ermee op stage. Ik zou graag zien dat we het digitale zorgprogramma zelf nog eens kunnen aanschaffen, maar dat is nog niet vrijgegeven voor gebruik buiten een ziekenhuis. s Middags zat ik in een back office-functie en ging ik onder andere met behulp van een dictafoon een aantal brieven uitwerken. Ik had zelf gedacht dat het dictafoongebruik wel een aflopende zaak zou zijn, maar er is nog steeds behoefte aan in de praktijk. We houden dat dus voorlopig nog in de opleiding. Secretaresse 2.0 Iets verder van huis, in Utrecht, keek collega Berna ter Horst mee bij La Vie Secretarieel, het zzp-bedrijf van Virtual Assistant Judith Hompe. Ik was benieuwd naar hoe zij, als Secretaresse 2.0, van huis uit werk verricht voor haar opdrachtgevers. Het traditionele imago van het secretariële beroep is vooral dienstverlenend. Maar tegenwoordig wordt er van je verwacht dat je mee kunt denken, verbanden kunt leggen en oog hebt voor het grotere geheel, zo vertelt Judith Hompe. Echte eyeopener Via Skype meldde zich een vaste opdrachtgever van Judith Hompe voor een overleg. In drie kwartier werden de nieuwsbrief, de binnenkort te houden informatieve bijeenkomst en de bijbehorende workshop besproken. Berna ter Horst: Ik zag een aantal, voor mij nieuwe, programma s voorbij komen op het scherm. En ondertussen hoorde ik Judith Hompe allerlei ideeën opperen. Soms viel er juist een functionele stilte om de klant zelf de ruimte te geven om te denken. Er blijken diverse mogelijkheden om te bekijken of en wanneer verstuurde mails en bijlagen zijn geopend. Dit schept mogelijkheden voor het analyseren van je doelgroep. Een echte eyeopener wat mij betreft. Een van de onderdelen van het werk van Judith Hompe, waarin Bern ter Horst bijzonder was geïnteresseerd, is het beheren van sociale media voor haar klanten: In het concept kwalificatiedossier van de secretariële opleidingen is dit mogelijk een nieuwe toevoeging. 18

19 We overwegen om van deze dag een traditie te maken binnen de sector Economie & Dienstverlening Interessant voor mijn studenten Berna ter Horst heeft geen spijt van haar deelname aan de Dag van de Docentenstage : Ik heb een concreter beeld gekregen van de moderne secretaresse en zit vol ideeën. Als een echte Virtual Assistant heeft Judith Hompe al met me meegedacht over interessante items voor mijn studenten en de inpassing in de lesstof: solliciteren voor een stageplaats met LinkedIn, een toets telefoneren afnemen via Skype, digitale nieuwsbrieven maken, bloggen. Ik weet nog niet waar ik mee ga beginnen, maar mijn studenten gaan niet met een diploma naar huis zonder de wetenschap van al deze mogelijkheden binnen hun beroep. Ook Ida Bijlsma is tevreden: De Dag van de Docentenstage is wat mij betreft leerzaam en voor herhaling vatbaar. Het beeld dat ik heb van het beroep (medisch) secretaresse klopt gelukkig nog. Als dit niet zo zou zijn, dan wordt dit tijdens de docentenstage zichtbaar. Ook onze lesstof sluit goed aan op de praktijk, zo blijkt. Maar het is zeker niet verkeerd om dat regelmatig te toetsen door zelf eens een dagje echt mee te draaien. Bart van der Eerden kijkt ook met een goed gevoel terug op de pilot: De evaluatie loopt nog, maar de eerste reacties van de collega s zijn zeer positief, ook andere sectoren volgen het trouwens met interesse. We overwegen om van deze dag een traditie te maken binnen de sector Economie & Dienstverlening. 19

20 Truckers on tour naar Polen Van maandag 22 april tot en met vrijdag 26 april zijn 31 studenten van de opleiding chauffeur goederenvervoer, vijf studenten van de opleiding logistiek teamleider en vier docenten op studiereis geweest naar Polen. Voor de studenten een heel leuke en leerzame ervaring, vooral als je bedenkt dat de meeste van hen nog nooit zo ver van huis zijn geweest, aldus docent Joop Kuiperij, die voor de eerste keer meeging met de Truckers on tour. Verschillen ervaren De studiereis naar Polen wordt jaarlijks georganiseerd door de studierichting Wegtransport en logistiek. Behalve de studenten en docenten van het Graafschap College reisde ook Margreeth Bakker van StartPeople mee naar het Centraal- Europese land. Het gezelschap bracht een bezoek aan de internationale transportbedrijven Raben Logistics in Gadki kolo Poznania en Nijhof Wassink in Kutno en nam een kijkje in de kerstglasfabriek Vitbis in Zloterya. De studenten konden zo de verschillen ervaren tussen Poolse en Nederlandse bedrijven, legt Joop Kuiperij uit. Raben en Nijhof Wassink zijn van oorsprong Nederlandse bedrijven, daar zijn de arbeidsomstandigheden goed. De studenten hebben door het bezoek aan de Vitbis kerstglasfabriek kunnen zien dat de arbeidsomstandigheden bij Poolse bedrijven niet altijd goed zijn. Medewerkers in de kerstglasfabriek bliezen in de glasblazerij acht tot negen uur per dag glazen ballen met de mond en op de decoratieafdeling kwamen de oplosmiddelen zo vrij. Het bezoek aan de kerstglasfabriek heeft wel impact gehad op de studenten. Student Aron Kempink: Je ziet dat de mensen daar onder slechtere omstandigheden moeten werken dan de mensen hier in Nederland. Ik vond het interessant om te zien. Zeer indrukwekkend Ook zijn de studenten en docenten naar concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau in Oswiecim geweest. Ze bezichtigden onder leiding van een Engelstalige gids een aantal barakken, een gaskamer en crematoria. Dit was zeer indrukwekkend. Als je er bent, voel je bijna de ellende van toen. De gevangenen zaten zo dicht op elkaar in de barakken. Het bezoek aan Auschwitz-Birkenau is iets wat de studenten zeker zal bijblijven, aldus Joop Kuiperij. Aron Kempink vond het bezoek inderdaad indrukwekkend: Je ziet het wel eens in films of je leest het in een boek maar je weet niet hoe het er echt uitziet. Het is zo wreed en onmenselijk wat daar gebeurd is. Alles kregen we te zien, tot de gaskamer aan toe. Toen ik daar liep en erover nadacht dat al die Joden die daar vermoord zijn daar ook hebben gelopen, voelde dat behoorlijk raar. Op de laatste dag heeft het gezelschap een bezoek gebracht aan Volkswagen Autostadt in Wolfsburg (Duitsland). Dit is een park van 25 hectare met daarin vele paviljoens over auto s en autotechnieken. Ieder merk van de Volkswagen Groep heeft een eigen paviljoen. Ook worden hier talloze Volkswagens geproduceerd en afgeleverd aan klanten. 20

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

ik ga voor de academie voor economie en ondernemen

ik ga voor de academie voor economie en ondernemen ik ga voor de academie voor economie en ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan een commercieel medewerker bij een bank, een juridisch medewerker bij een gemeente of een marketingmedewerker.

Nadere informatie

secretaresse! niveau 3 en! management assistent niveau 4!

secretaresse! niveau 3 en! management assistent niveau 4! secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4 De mbo-opleiding secretaresse niveau 3 / management assistent niveau 4 is bedoeld voor secretaresses van KLM die geen mbo-diploma hebben. VAKMANSCHAP

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4

Secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4 Secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4 De mbo-opleiding secretaresse niveau 3 / management assistent niveau 4 is bedoeld voor secretaresses en management assistenten die geen mbo-diploma

Nadere informatie

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je GELOOF IN JEZELF Jij verwacht dat je bij ons een vak kunt leren. Dat je goed onderwijs krijgt, zodat je kennis opbouwt die je nodig hebt voor later. Dat je tijdens je stage werkervaring kunt opdoen die

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject florijn.nl THINK GLOBAL ACT LOCAL 14-15 MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject Het Florijn College biedt Middelbaar Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap retail Ondernemer retail - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap

Nadere informatie

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1 Algemeen In deze nieuwsbrief hebben we weer informatie voor u op een rij gezet en kunnen we u laten meegenieten van allerlei leuke activiteiten die onlangs bij ons op school hebben plaatsgevonden. Cito-vo

Nadere informatie

Managementassistent/directiesecretaresse

Managementassistent/directiesecretaresse Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Managementassistent/directiesecretaresse Studierichting Secretarieel Locatie Venlo - Hagerhofweg Weert - Drakesteyn Niveau 4

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion management Junior productmanager fashion - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion

Nadere informatie

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl Klas 9 STAGE 2015/2016 Stageboekje van : Klas : Stagebegeleider : Winkelstageplaats bij Naam instelling : Straat : Plaats : Telefoonnummer : Stagebegeleider : Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap op basis van vakmanschap Vakman-ondernemer - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Sector: ESB&I Gevalideerd door: de paritaire commissie ECABO Vaststellingsdatum: 7 oktober 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.16 1 Inleiding

Nadere informatie

Internationale beroepspraktijkvorming

Internationale beroepspraktijkvorming Internationale beroepspraktijkvorming Uw leerlingen over de grens: tips en spelregels Mbo-leerlingen kiezen steeds vaker voor een stage in het buitenland. Maar hoe regelt u die internationale BPV (i-bpv)?

Nadere informatie

Examenplan 1.Overzicht

Examenplan 1.Overzicht Examenplan 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Commercieel medewerker bank- en verzekeringswezen Niveau 4 3 Jaar Crebocode : 90500 Dossiercode : 22163 Dossierjaar : 2012 Leerweg

Nadere informatie

Secretaresse. Mbo-kwalificaties in de sector Secretarieel. Secretaresse

Secretaresse. Mbo-kwalificaties in de sector Secretarieel. Secretaresse Secretaresse Leeswijzer voor bedrijven Kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven ECABO houdt ontwikkelingen in de economisch-administratieve, ICT- en veiligheidsberoepen bij. Deze ontwikkelingen leggen

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Marketing en Media 2016/2017

Marketing en Media 2016/2017 novacollege.nl/marketingmedia Evenementenorganisatie Junior accountmanagement Marketing en communicatie Media Marketing en Media 2016/2017 Mijn droom is ondernemer worden. De eerste stappen op het pad

Nadere informatie

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b PVA Jaar 2 Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b Inhoudsopgave blz. Voorblad - Inhoudsopgave 2 Plan van aanpak tweede jaar 3-4 Bijlage 1: Algemene domeincompetenties 5-6 (wat heb ik geleerd) Bijlage 2: Belangrijkste

Nadere informatie

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent BPV-praktijkboek Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent Crebocode 90440, dossier 2013-2014 Bedrijfsnaam :. Naam Student : Cohort :.. Wat is een BPV werkboek Dit BPV werkboek maakt onderdeel uit van de Opleiding

Nadere informatie

Pagina 1 van 7. Vergelijking student company - CE Ondernemerschap opgesteld door Stichting Jong Ondernemen en Kenniscentrum Handel 2 juli 2013

Pagina 1 van 7. Vergelijking student company - CE Ondernemerschap opgesteld door Stichting Jong Ondernemen en Kenniscentrum Handel 2 juli 2013 Vergelijking student company - CE Ondernemerschap opgesteld door Stichting Jong Ondernemen en Kenniscentrum Handel 2 juli 2013 A. Inleiding Veel opleidingen werken al jaren met de programma s van Stichting

Nadere informatie

Een ondernemende school!

Een ondernemende school! Calvijn Business School Klantnaam Projectnaam Projectnummer Documentnaam Laatste correctie CALVIJN LOGO 15825 15825_Calvijn_logo_fc.eps 07-09-04 Gebruikte kleuren CYAAN PMS nummers C MAGENTA YELLOW BLACK

Nadere informatie

Secretarieel. Iets voor jou? Wat moet je kunnen? Venlo - Hagerhofweg Weert - Drakesteyn Niveau 3. na de zomervakantie.

Secretarieel. Iets voor jou? Wat moet je kunnen? Venlo - Hagerhofweg Weert - Drakesteyn Niveau 3. na de zomervakantie. Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Secretaresse Studierichting Secretarieel Locatie Venlo - Hagerhofweg Weert - Drakesteyn Niveau 3 Leerweg bol Sector Economie

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

ik ga voor de School voor Economie en Ondernemen Academie voor Economie en Ondernemen

ik ga voor de School voor Economie en Ondernemen Academie voor Economie en Ondernemen ga jn mi n ka l wi t wa t wa en zi et g at we we La n ge ei ga voor de School voor Economie en Ondernemen Academie voor Economie en Ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan

Nadere informatie

Studentondernemingen Opzet studentonderneming 3 e jaars

Studentondernemingen Opzet studentonderneming 3 e jaars Studentondernemingen Opzet studentonderneming 3 e jaars Uitgangspunten werken met ondernemingen: - Opzetten van, leiden van en werken in eigen onderneming - Samenwerking met bedrijfsleven. - Realistische

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel & Verkoop

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel & Verkoop HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel Handel & Verkoop 20e jaargang nummer 2 november 2012 informatiebrochure 2014-2015 2 Jacintha Oreel Ik koos voor Handel

Nadere informatie

De Droom: samen leren, werken en innoveren

De Droom: samen leren, werken en innoveren De Droom: samen leren, werken en innoveren Hybride onderwijs in een excellente leeromgeving komt tot stand in nauwe samenwerking tussen onderwijs en het bedrijfsleven. Dat is De Droom van de branche Horeca

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen I Inhoud 1 Hoe leer je Duits?... 1 1.1 Visie op het leren van een vreemde taal... 1 1.2 Visie keuzedeel

Nadere informatie

ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen

ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan een commercieel medewerker bij een bank, een juridisch medewerker bij een gemeente of

Nadere informatie

Examenplan 1.Overzicht

Examenplan 1.Overzicht Examenplan 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Commercieel medewerker bank- en verzekeringswezen Niveau 4 3 Jaar Crebocode : 90500 Dossiercode : 22163 Dossierjaar : 2012 Leerweg

Nadere informatie

Commercieel medewerker

Commercieel medewerker Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Commercieel medewerker Studierichting Commercieel Locatie Roermond - Bredeweg Venlo - Hagerhofweg Venray - Henri Dunantstraat

Nadere informatie

Medewerker secretariaat en receptie

Medewerker secretariaat en receptie Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Medewerker secretariaat en receptie Studierichting Secretarieel Economie Breed Niveau 2 Locatie Roermond - Bredeweg Venlo - Hagerhofweg

Nadere informatie

Secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4

Secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4 Secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4 De mbo-opleiding secretaresse niveau 3 / management assistent niveau 4 is bedoeld voor secretaresses van Schiphol Group die geen mbo-diploma hebben.

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Interieuradvies Interieuradviseur - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Interieuradvies maart

Nadere informatie

Examenplan 1.Overzicht

Examenplan 1.Overzicht Examenplan 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Vestigingsmanager groothandel IBS niveau opleiding: 4 opleidingsduur:,5 Crebocode: 9494 Dossiercode: 22146 Dossierjaar: 2012 Leerweg:

Nadere informatie

In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied. Mbo-beroep in beeld Assistent communicatiemedewerker mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Leidinggeven op basis van vakmanschap Leidinggevende team/afdeling/project - niveau 4 Technisch leidinggevende - niveau 4 Beroepspraktijkvorming

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Management retail Manager retail - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Management retail maart

Nadere informatie

alfa-college.nl drenthecollege.nl mensoaltinggroningen.nl noorderpoort.nl

alfa-college.nl drenthecollege.nl mensoaltinggroningen.nl noorderpoort.nl alfa-college.nl drenthecollege.nl mboterra.nl mensoaltinggroningen.nl noorderpoort.nl Inleiding Er zijn ontzettend veel opleidingen in het mbo, wat het moeilijk maakt om te kiezen. Om jou te helpen bij

Nadere informatie

Examenplan 1.Overzicht

Examenplan 1.Overzicht Examenplan 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Directiesecretaresse/ Managementassistent Niveau 4 Duur: 3 jaar regulier 1 jaar versneld Crebocode: 95391 Dossiercode: 22157 Dossierjaar:

Nadere informatie

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL Kom naar het groene lyceum WWW.GROENEWELLE.NL SCHOOLJAAR 15/16 DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO Ondernemend onderwijs voor slimme doeners in een groene omgeving. Dat is Het Groene Lyceum van De Groene Welle.

Nadere informatie

NIVEAU 4 TUIN, PARK & LANDSCHAP. Startjaar: 2015-2016 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 4 Versie: 2015-2016.

NIVEAU 4 TUIN, PARK & LANDSCHAP. Startjaar: 2015-2016 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 4 Versie: 2015-2016. NIVEAU 4 TUIN, PARK & LANDSCHAP Startjaar: 2015-2016 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 4 Versie: 2015-2016 Naam uitstroom: Manager natuur en recreatie Crebo-code: 97090 BEROEPSGERICHTE EISEN

Nadere informatie

Medewerker evenementenorganisatie

Medewerker evenementenorganisatie Medewerker evenementenorganisatie Leeswijzer voor bedrijven Kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven ECABO houdt ontwikkelingen in de economisch-administratieve, ICT- en veiligheidsberoepen bij. Deze

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Supervisors logistiek Logistiek supervisor - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Supervisors logistiek

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Verkoop Verkoper - niveau 2 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Verkoop maart 2015 Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Luchtvaart- dienstverlener Niveau 4

Luchtvaart- dienstverlener Niveau 4 Luchtvaart- dienstverlener Niveau 4 De mbo-opleiding Luchtvaart dienstverlener niveau 4 is speciaal voor medewerkers van Passenger Services (PS) en Customer Ground Handling (CGH). Iedereen met een contract

Nadere informatie

Studentopdracht INtheMC

Studentopdracht INtheMC Over internationalisering en I-BPV Studentopdracht INtheMC Opdracht/titel: 2. ALGEMENE ACHTERGROND Andere culturen in je eigen land Naam student: Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4 Beoordeling:

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Contactcenter medewerker mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Contactcenter medewerker mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Contactcenter medewerker mbo-beroep, niveau 3 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

Nadere informatie

samen onderwijs maken BEDRIJFSPLAN 2015-2018

samen onderwijs maken BEDRIJFSPLAN 2015-2018 samen onderwijs maken BEDRIJFSPLAN 2015-2018 WOORD VOORAF De titel zegt alles. Samen onderwijs maken. Elke dag weer, samen met onze medewerkers, leerlingen en de regio. Daarin spelen wij als opleider een

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Sectoraal Examenprofiel. Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT

Sectoraal Examenprofiel. Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT Sectoraal Eamenprofiel Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT Sector: ESB&I Status: Vastgesteld Vaststellingsdatum: 21 juni 2011 Het onderstaande sectorale

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

Zelfstandig medewerker travel & hospitality Toerisme

Zelfstandig medewerker travel & hospitality Toerisme Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Zelfstandig medewerker travel & hospitality (Toerisme) Studierichting Toerisme Locatie Venlo - Laaghuissingel Niveau 3 Leerweg

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling Inhoud Inhoud... 1 Inleiding... 2 De opleiding... 3 Leren op school... 3 Leren in de praktijk (LIP)... 3 Leren in het bedrijf... 3 Onderwijstijd... 4 Beroepspraktijkvorming...

Nadere informatie

R E F L E C T I E V A N KORTHAGEN

R E F L E C T I E V A N KORTHAGEN 1/5 Reflectievragen van Korthagen Fase 1: Handelen / ervaring opdoen Wat wilde ik bereiken? Ik wilde een leerling gaan begeleiden bij haar huisartsenstage, van het begin tot het eind van de stage en als

Nadere informatie

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Concept Tik en Tel Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Inhoudsopgave Het voorblad 1 De inhoudsopgave 2 De briefing 3 De debriefing 4 Het concept van Tik en Tel 5 De planning 6 De begroting 7 De feedback

Nadere informatie

Studentopdracht INtheMC

Studentopdracht INtheMC Over internationalisering en I-BPV Studentopdracht INtheMC Opdracht/titel: 1. ALGEMENE ACHTERGROND Internationalisering in je eigen land Naam student: Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4 Beoordeling:

Nadere informatie

VOORLICHTINGSAVOND 4 MAVO

VOORLICHTINGSAVOND 4 MAVO VOORLICHTINGSAVOND 4 MAVO Programma Opening Voorlichting PTA en eindexamen Arbeid oriënterende stage Vervolgopleidingen na het behalen van het diploma Examenvakken Verplichte vakken 4 Keuzevakken Nederlands

Nadere informatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xcellent in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xpertise Xpert Xact Xcellent + Xpertise Een geslaagd opleidingstraject begint met kennis. Onze kennis, maar ook die van u. P3transfer heeft

Nadere informatie

Onderwijskundig jaarverslag

Onderwijskundig jaarverslag Onderwijskundig verslag 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Opleidingsaanbod 2013... 4 3. Uitgegeven diploma s... 4 4. Aantal studenten per lopende opleiding op 1 maart 2014... 4 5. Urenverantwoording

Nadere informatie

(Junior) accountmanager

(Junior) accountmanager Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl (Junior) accountmanager Studierichting Commercieel Locatie Roermond - Bredeweg Venlo - Hagerhofweg Venray - Henri Dunantstraat

Nadere informatie

MELANCHTHON MATHENESSE

MELANCHTHON MATHENESSE MELANCHTHON MATHENESSE christelijke school voor vmbo hristelijke school voor MATHENESSE, DAT BEN JIJ! Op Melanchthon Mathenesse: Vind je alle leerwegen en alle sectoren. Werk je op je eigen manier. Ga

Nadere informatie

Specialist Development Leergang: KOERS

Specialist Development Leergang: KOERS Specialist Development leergang KOERS Pagina 1 van 7 Specialist Development Leergang: KOERS "The future belongs to those who see possibilities before they become obvious." De Specialist Development Leergang

Nadere informatie

LEREN VOOR DE PRAKTIJK

LEREN VOOR DE PRAKTIJK LEREN VOOR DE PRAKTIJK Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels in je buik? Niet nodig, hoor. Op Het Streek aan de Zandlaan

Nadere informatie

Coördinator Beveiliging

Coördinator Beveiliging Crebo Duur Niveau Leerweg Start 25408 1-2 jaar Niveau 3 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus en februari (bij voldoende aanmeldingen) Locatie(s) Middachtensingel, Arnhem DIT KUN JE DOEN NA JE STUDIE

Nadere informatie

Examenplan 1.Overzicht

Examenplan 1.Overzicht Examenplan 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Commercieel medewerker bank- en verzekeringswezen Niveau 4 3 Jaar Crebocode : 90500 Dossiercode : 22163 Dossierjaar : 2012 Leerweg

Nadere informatie

Erkend leerbedrijf. dáár wordt het vak geleerd. horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening

Erkend leerbedrijf. dáár wordt het vak geleerd. horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening Erkend leerbedrijf dáár wordt het vak geleerd horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening Waarom erkend leerbedrijf? Jonge mensen wegwijs maken in de sector: dat is de taak van een leerbedrijf.

Nadere informatie

Business & Sport HOE IS DE OPLEIDING OPGEBOUWD

Business & Sport HOE IS DE OPLEIDING OPGEBOUWD ondernemend zijn en: Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25166 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Middachtensingel, Arnhem; Papendallaan, Arnhem creatief het leuk vinden om

Nadere informatie

NEDERLANDS en REKENEN

NEDERLANDS en REKENEN NEDERLANDS en REKENEN INHOUD Voorwoord Nederlands Rekenen Voorwoord Je beseft het misschien niet, maar de hele dag ben je met taal bezig. Om in de maatschappij en in je vak waarvoor je wordt opgeleid je

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL is iets voor jou! Je hebt advies vmbo theoretische leerweg Vmbo theoretische leerweg

Nadere informatie

Informatie avond Arbeidsmarkt gekwalificeerd Assistent (AKA) Brede opleiding niveau-1. Welkom! Accent Nijkerk

Informatie avond Arbeidsmarkt gekwalificeerd Assistent (AKA) Brede opleiding niveau-1. Welkom! Accent Nijkerk Informatie avond Arbeidsmarkt gekwalificeerd Assistent (AKA) Brede opleiding niveau-1 Welkom! Accent Nijkerk Waar staat AKA? ARBEIDSMARKT 1 2 3 4 1 AKA VMBO PRO (BL, GL, KL, TL) Niveaus in het MBO Niveau

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Toelichting voorbeeldcurriculum Commercie. Algemeen Aandachtspunten bij dit curriculum

Toelichting voorbeeldcurriculum Commercie. Algemeen Aandachtspunten bij dit curriculum voorbeeldcurriculum Commercie Profielen Commercieel medewerker (CM) (niveau 3) (Junior) accountmanager (JAM) (niveau 4) Onderdeel Algemeen Aandachtspunten bij dit curriculum - Bij het profiel Commercieel

Nadere informatie

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach 2 Wat is het EOCP Het Europees Opleidingscentrum Paardencoaches is hét opleidingcentrum voor mensen die willen coachen met paarden of al paardencoach zijn. Het

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext 1 Inleiding Dit onderwijsmodel is ontwikkeld op basis van de strategische doelstellingen van het

Nadere informatie

Stage en afstuderen bij CSS

Stage en afstuderen bij CSS Stage en afstuderen bij CSS Wil je werken binnen een jong en dynamisch team bij een innovatief en professioneel bedrijf? We hebben momenteel plaats voor verschillende stagiaires / afstudeerders met mogelijk

Nadere informatie

VMBO / MAVO in Bergschenhoek/Lansingerland INFORMATIEAVOND. www.wolfert.nl/pro

VMBO / MAVO in Bergschenhoek/Lansingerland INFORMATIEAVOND. www.wolfert.nl/pro INFORMATIEAVOND INFORMATIEAVOND Hartelijk welkom Informatieavond leerjaar 4 Dinsdag 1 september 2015 PROGRAMMA 1. Opening door N. van Bennekom, directeur 2. Thema avond ouders 28 september 3. Inrichting

Nadere informatie

NEWS FLASH. jaargang. 5 nummer 1 oktober 2012. Het IBC: een goede e zaak! Willem van Oranje. College Waalwijk. College

NEWS FLASH. jaargang. 5 nummer 1 oktober 2012. Het IBC: een goede e zaak! Willem van Oranje. College Waalwijk. College NEWS FLASH Geachte IBC-relatie, Waalwijk, oktober 2012 jaargang 5 nummer 1 oktober 2012 I B C IBC-team Willem van Oranje College Waalwijk College Het IBC: een goede e zaak! Module 1 en Module 5 zijn gestart.

Nadere informatie

Studiegids dagopleiding

Studiegids dagopleiding Inhoudsopgave 1. Opleiding 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Visie 2 2. Het onderwijs 3 2.1 Vooropleiding 3 2.2 Dagopleiding 3 2.3 Beroepspraktijkvorming (BPV) 3 2.4 Verplichte vakken 3 2.5 Modellen 4 2.6 Examinering

Nadere informatie

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel en Verkoop

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel en Verkoop HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel Handel en Verkoop 20e jaargang nummer 2 november 2012 informatiebrochure 2014-2015 Handel en Verkoop Een goed verkoopgesprek

Nadere informatie

Melanchthon Business nieuws (december 2013)

Melanchthon Business nieuws (december 2013) Melanchthon Business nieuws (december 2013) Nieuwsbrief voor ouders en leerlingen van Melanchthon Business School ----------------------------------------------- Algemeen Inleiding Via deze nieuwsbrief

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Directiesecretaresse/managementassistent mbo-beroep, niveau 4

MBO-beroep in beeld. Directiesecretaresse/managementassistent mbo-beroep, niveau 4 MBO-beroep in beeld Directiesecretaresse/managementassistent mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015 Herziening MBO voor leerbedrijven Versie 1.0 juli 2015 De presentatie in het kort Het mbo-onderwijs verandert Keuzedelen, nieuw in de mbo-opleiding Kansen voor het bedrijfsleven Het mbo-onderwijs verandert

Nadere informatie

MBO Diensten & Floriade. 12 oktober 2011 Venlo, presentatie onderwijs

MBO Diensten & Floriade. 12 oktober 2011 Venlo, presentatie onderwijs MBO Diensten & Floriade 12 oktober 2011 Venlo, presentatie onderwijs Programma 09.30 10.00 : ontvangst 10.00 10.30 : Het Floriadeconcept (Paul Beck, Algemeen directeur) 10.30 11.00 : Het Hospitalityconcept

Nadere informatie

Mbo & Stages. Nieuwegein, 10 februari 2015

Mbo & Stages. Nieuwegein, 10 februari 2015 Mbo & Stages Nieuwegein, 10 februari 2015 Doel bijeenkomst Informeren over ontwikkelingen in mbo onderwijs Inventariseren gebruik stagiaires (niveau en soort) Inventariseren wensen ten aanzien van stagiaires

Nadere informatie

Studiegids. Inhoudsopgave. 1. Opleiding 2. 1.1 Algemeen 2 1.2 Visie 2. 2. Het onderwijs 3

Studiegids. Inhoudsopgave. 1. Opleiding 2. 1.1 Algemeen 2 1.2 Visie 2. 2. Het onderwijs 3 Inhoudsopgave 1. Opleiding 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Visie 2 2. Het onderwijs 3 2.1 Vooropleiding 3 2.2 Dagopleiding 3 2.3 Avondopleiding 3 2.4 Beroepspraktijkvorming (BPV) 3 2.5 Verplichte vakken 4 2.6 Modellen

Nadere informatie

Examenboekje Helicon VMBO Groen

Examenboekje Helicon VMBO Groen Examenboekje Helicon VMBO Groen 2011-2012 VMBO GROEN VMBO GROEN Examenboekje Helicon VMBO Groen 2011-2012 VMBO Groen Inhoud Schoolexamen............................................................................

Nadere informatie

Handleiding BPV-beoordeling voor de deelnemer. Dossiers 2013-2014

Handleiding BPV-beoordeling voor de deelnemer. Dossiers 2013-2014 Handleiding BPV-beoordeling voor de deelnemer Inhoudsopgave Inleiding... 3 Begrippenlijst... 4 Informatie BPV-beoordeling... 6 Kerntaken, werkprocessen, competenties, beoordelingscriteria en Arbo-regels...

Nadere informatie

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand ZAKELIJKE COMMUNICATIE Schriftelijk Handleiding competentiegerichte assessments Diddo van Zand Inleiding Schriftelijk communiceren is en blijft een belangrijke competentie voor alle hogere beroepsgroepen.

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie