Handleiding Piccolino

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handleiding Piccolino"

Transcriptie

1 Handleiding Piccolino Installatie van de benodigde software, en aansluiten van de hardware. (c)2012 Bert van Dam

2 INLEIDING 3 INSTALLATIE INSTRUCTIES 8 VOORBEELD PROGRAMMA 11 PROGRAMMEREN LUKT NIET 23 GEBRUIK PICCOLINO MET SMALL BASIC 24 GEBRUIK PICCOLINO MET JAL BOEKEN 26 GEBRUIK PICCOLINO MET HYPER TERMINAL OF PYSERIAL 28 HOE NU VERDER 29 PICCOLINO (JAL) TAAL INSTRUCTIES 32 INDEX 53 2

3 Inleiding Gefeliciteerd met de aanschaf van uw Piccolino! De Piccolino is een prototype platform dat gebruikt kan worden om razendsnel opstellingen te maken en te testen. Alle basisvoorzieningen zijn aanwezig op de Piccolino, en door middel van de headers kunnen extra componenten eenvoudig aangesloten worden. Daarnaast is het mogelijk op de headers uitbreidingsmodules aan te sluiten. U kunt die aanschaffen, maar het is ook mogelijk ze zelf te maken. Gebruikt u bij uw prototypes altijd bepaalde componenten dan maakt u er zelf gewoon een uitbreidingsmodule van. Door op deze modules ook headers te plaatsen kan hier bovenop ook weer een uitbreidingsmodule geplaats worden. Zonder koelplaatje op de voedingsstabilisator kan de Piccolino ongeveer 100 ma via de headers leveren. De Piccolino heeft volgende eigenschappen: 1. Geen programmer nodig; de Piccolino programmeert zichzelf. 2. Ingebouwde gestabiliseerde 5 volt voeding met indicatie LED. 3. Ingebouwde RS232 poort (losse USB convertor verkrijgbaar). 4. Voorzien van LED, schakelaar en potmeter om meteen van start te kunnen. 5. Reset schakelaar en auto-reset jumper. 6. Ruimte voor stapelbare uitbreidingsmodules. 7. Moderne PC16f887 microcontroller: 20 MHz (5 MIPS) words Flash geheugen. 768 bytes RAM. 256 bytes EEPROM. 35 I/O, waarvan 25 op de headers. 14 analoge ingangen. 2 PWM uitgangen. 2 Comparatoren. Communicatie RS232-TTL, RS232, I 2 C, SPI, one wire. Aarde, 5 volt en V in op de header. De 16f887 zit in een voetje en kan dus omgewisseld worden voor een ander exemplaar. Dat gaat echter niet zomaar want deze PIC bevat een speciale bootloader die er voor zorgt dat hij zichzelf kan programmeren. Wilt u een andere PIC gebruiken dat moet deze ook van een bootloader voorzien worden anders werkt de Piccolino niet meer! Vervangende PIC's met bootloader kunt u bij Elektor kopen. 3

4 Let op: wanneer u de PIC uit de Piccolino haalt en met een gewone programmer programmeert dan wordt de bootloader overschreven en kunt u de PIC niet meer in de Piccolino gebruiken. Figuur 1. De Piccolino met uitleg van de componenten. De Piccolino heeft een externe voeding nodig. Deze hoeft niet gestabiliseerd te zijn, maar moet wel gelijkspanning leveren met de plus op de middenpin. Het voltage van de voeding ligt bij voorkeur tussen de 7 en 10 volt. Meer mag wel, maar dan wordt de spanningsregelaar op de Piccolino wel snel warm. Optioneel kunt u de Piccolino ook met een 9 volt batterij voeden. U kunt uw Piccolino in dat geval gebruiken zonder dat er een stopcontact in de buurt is. Het Piccolino Sidekick pakket bevat een stekker hiervoor. Het verstandigst is om een oplaadbare batterij te gebruiken. De inhoud van de headers is als volgt: Naam Omschrijving a0 AN0 Pin a0, verbonden met de analoge unit AN0. a1 AN1 Pin a1, verbonden met de analoge unit AN1. a2 AN2 Pin a2, verbonden met de analoge unit AN2. a3 AN3 Pin a3, verbonden met de analoge unit AN3. a4 Pin a4. a5 AN4 Pin a5, verbonden met de analoge unit AN4. e0 AN5 Pin a6, verbonden met de analoge unit AN5. c Pin c0.

5 Naam b7 TTL out b6 TTL in b5 AN13 b4 AN11 b3 AN9 b2 AN6 b1 AN10 b0 AN12 Omschrijving Pin b7, de seriële RS232-TTL uitgang. Pin b6, de seriële RS232-TTL ingang. Pin b5, verbonden met de analoge unit AN13. Pin b4, verbonden met de analoge unit AN11. Pin b3, verbonden met de analoge unit AN9. Pin b2, verbonden met de analoge unit AN6. Pin b1, verbonden met de analoge unit AN10. Pin b0, verbonden met de analoge unit AN12. Naam Omschrijving Vin Voltage op de Piccolino voedingsstekker. +5 V Gestabiliseerde +5 volt. NC Niet in gebruik. 1 GND Aarde van de voeding. d0 Pin d0. d1 Pin d1. d2 Pin d2. d3 Pin d3. Naam Omschrijving c3 SCL Pin b7, seriële kloklijn (SPI en I 2 C) c5 SDO Pin b6, seriële data out (SPI en I2C) c4 SDA Pin b5, seriële data in (SPI en I2C) c2 CCP1 Pin b4, CCP1 module. c1 CCP2 Pin b3, CCP2 module. NC Niet in gebruik. NC Niet in gebruik. NC Niet in gebruik. Tabel 1.Header informatie. Deze omschrijving, evenals de teksten op de Piccolino zelf, zijn alleen ter referentie. Uiteraard hebben de pinnen, voor zover aangesloten, de normale functionaliteit zoals 1 De NC pinnen zijn niet in gebruik, en bestemd voor toekomstige Piccolino modellen. 5

6 beschreven in de datasheet. U kunt de Piccolino dus ook gebruiken in combinatie met de JAL boeken van dezelfde auteur. 2 Figuur 2. Functie van de pinnen volgens de datasheet van de 16f887. Overigens zijn niet alle pinnen met de headers zijn verbonden, en andersom ook niet alle headers met pinnen. Een deel wordt gebruikt voor interne doeleinden, denk bijvoorbeeld aan de ingebouwde LED. Verder is rekening gehouden met toekomstige modellen van de Piccolino die andere functionaliteiten hebben, die ook pinnen nodig hebben. Let op: om automatisch programmeren mogelijk te maken moet de auto-reset jumper geplaatst zijn. U hoeft deze jumper in feite nooit te verwijderen, tenzij u de Piccolino liever met de hand reset. Een aantal communicatie pakketten maakt gebruik van software flow control die niet uitgezet kan worden, bijvoorbeeld Hyper Terminal. Wilt u van een dergelijk pakket gebruik maken dan moet u de jumper eerst verwijderen. Datzelfde geldt voor de pyserial module van Python. Als aanvulling op uw Piccolino kunt u de Piccolino Sidekick kopen. 3 In dit uitgebreide onderdelenpakket zitten alle spullen die u nodig heeft voor dit boek, en voor vele andere leuke en spannende experimenten. 2 Zie de sectie 'Hoe nu verder" voor meer informatie. 3 "Sidekick" is Engels voor "maatje" of "vriendje".

7 De inhoud van de Piccolino Sidekick: Figuur 3. Het Sidekick pakket. 4 1 Steekbord (circa 6 bij 17 centimeter). 1 Set draden voor gebruik met het steekbord en de Piccolino. 20 Weerstanden: 47-3x330-3x1k x2k2-2k7-4x10k - 100k - 1M - 2x10M. 7 Condensatoren: 100nF - 220nF - 1µF - 2,2µF - 22µF - 220µF µf. 5 Spoelen: 1,0mH - 4,7mH - 10mH - 22mH - 47mH 2 OPAMPs: LM358 - MAX BJTs: BC547C - BC679A. 2 MOSFETs: BS170 - IRF LEDs. 1 IC: NE Instelpotmeters: 2k2 LIN - 2 x 10k LIN - 100k LIN. 1 Mini stereostekker, male. 3 Steekbordschakelaars. 1 Weerstand array 10k. 1 Diode 1N Servomotor Hitec HS-422 of soortgelijk. 1 LDR. 1 TC74 A0 5.0 VAT. 1 9 volt batterij aansluitdraad met stekker. 4 De componenten en de samenstelling kunnen in de praktijk iets afwijken. De informatie in de Elektor webwinkel is correct. 7

8 Installatie Instructies Voor het programmeren van de Piccolino wordt gebruik gemaakt van JAL (Just Another Language), een op Pascal lijkende hoog niveau taal. Het is de enige geavanceerde gratis taal, en kent een grote internationale actieve gebruikersgroep. Het adres hiervan vindt u op Daarnaast is er ook informatie over beschikbaar in diverse boeken en op websites. JAL is configureerbaar en uitbreidbaar door middel van bibliotheken (libraries) en kan gecombineerd worden met assembler. Dit is een voorbeeld van een JAL programma waarmee de LED van de Piccolino gaat knipperen gaat knipperen. include 16f887_bert_piccolino forever loop pled = on delay_100ms(1) pled = off delay_1s(1) end loop U ziet dat u zonder enige kennis van JAL of de Piccolino het programma toch een beetje kunt begrijpen. De LED gaat aan, er wordt even (100 milliseconden) gewacht, dan gaat de LED weer uit, en er wordt weer even (1 seconde) gewacht. 5 Voor het schrijven van het programma gebruiken we JALedit. Deze gratis editor is speciaal bedoeld voor gebruik in combinatie met JAL heeft een aantal unieke eigenschappen: JAL opdrachten zijn kleur gecodeerd. Overzicht van gebruikte variabelen, constanten en procedures in een programma. Blokcommentaar toevoegen/verwijderen. Met één klik compileren en downloaden naar de Piccolino. Ingebouwde ASCII tabel, rekenmachine, terminal. Source export naar html (voor publicatie op een website). Automatische backups. Compileer resultaat in een aparte Window. Kan meerdere bestanden tegelijk laden. 5 Weet u weinig van het programmeren van microcontrollers af, of wilt u uw kennis vergroten, schaf dan het boek "PIC Microcontrollers programmeren - in 10 boeiende lessen" aan (ISBN ). Dit populaire boek, van dezelfde auteur, leert u stap voor stap hoe u JAL kunt gebruiken. Bij iedere les horen vragen waarvan de antwoorden achterin het boek staan.

9 Haal voor u verder leest het download pakket op dat bij de Piccolino hoort. We gebruiken hiervoor het pakket dat bij het boek "Supersnel Interfacen" hoort. Ga naar en zoek de link naar het boek "Supersnel Interfacen" in uw taal. Klik op de link om naar de supportpagina te gaan, en download daar het downloadpakket. Dit pakket bestaat uit JALedit, een mooie editor waarmee u JAL programma's kunt schrijven, de bijbehorende JAL compiler, de software die met de Bootloader in de Piccolino praat en een grote verzameling bibliotheken en functies. 6 Unzip het pakket met behoud van de directory structuur, er is circa 18 Mb ruimte nodig. Het maakt niet uit waar u het pakket uitpakt - we verplaatsen het straks - maar het is wel belangrijk dat de mappen behouden blijven. 7 Alle programma's en bestanden zijn voorgeconfigureerd, het enige dat u hoeft te doen is de gehele map op de juiste plaats te zetten. Kopieer de map PICcolino en alles wat er onder zit naar schijf C. Het resultaat moet eruit zien zoals weergegeven in de volgende figuur. Voor de duidelijkheid zijn andere mappen die niets met de Piccolino te maken hebben niet in de figuur afgebeeld. Figuur 4. Uitgepakt downloadbestand op schijf C. Is dat niet zo dan heeft u het ZIP bestand niet goed uitgepakt (de mappen zijn verloren gegaan) of map PICcolino niet goed gekopieerd. Probeer het opnieuw, want als dit niet klopt werken de programma's niet! 6 Het pakket bevat ook de broncodes van het "Supersnel Interfacen" boek, maar daar hebt u zonder boek weinig aan. U kunt deze map (c:\piccolino\book) na de installatie wissen. U kunt natuurlijk ook het betreffende boek kopen, dan leert u alles over interfacing tussen PC en Piccolino. 7 Wanneer u niet in het bezit bent van een unzip programma dan vindt u op de supportwebsite een link naar een gratis programma. U kunt ook naar de officiële website van Winzip gaan daar een betaalde versie aanschaffen. 9

10 Ga naar het bestand jaledit.exe in map c:\piccolino\jal\jaledit en maak een snelkoppeling naar het bureaublad. 8 Dit programma is JALedit, de editor waarmee u zo dadelijk JAL programma's gaat maken. U heeft het zeer regelmatig nodig, vandaar de snelkoppeling. Figuur 5. Snelkoppeling naar JALedit op het bureaublad. 9 Controleer op jaledit.exe inderdaad in map "c:\piccolino\jal\jaledit" staat. U kunt dit gemakkelijk zien door van de snelkoppeling die u zojuist op het bureaublad geplaatst heeft de eigenschappen op te vragen. Figuur 6. Juiste pad controleren in de snelkoppeling. 8 Ga naar het bestand jaledit.exe, en klik erop met de rechter muisknop. Kies niet "Snelkoppeling maken, maar wel "Kopiёren naar" en dan "Bureaublad (snelkoppeling maken)". 9 Alle PC afbeeldingen in dit boek zijn gemaakt op een Windows 7 64 bit machine, Nederlandse versie. Op uw PC kan het er dus iets anders uit zien, maar de inhoud moet hetzelfde zijn.

11 Is dat niet zo dan heeft u het download bestand niet goed uitgepakt, of niet goed op schijf C neergezet. Klopt het niet ga dan niet door maar doe de installatie opnieuw. Als de installatie niet klopt heeft doorgaan geen zin want dan werken de programma's niet. Voorbeeld programma Om de Piccolino te kunnen programmeren moeten we in JALedit invoeren aan welke seriële of COM poort de Piccolino is aangesloten. Wanneer u gebruik maakt van een USB-to-Serial convertor dan kunt het betreffende poortnummer bij Windows Apparaatbeheer vinden. Open de Device Manager op uw PC - met de Piccolino aangesloten - om te kijken wat het nummer is dat uw PC aan deze poort heeft gegeven en noteer dat nummer. 10 Heeft u meerdere virtuele seriële poorten en twijfelt u dan kiest u nu een willekeurige poort. Mocht straks blijken dat het programmeren van de Piccolino niet lukt dan probeert u een voor een de andere poorten totdat u de juiste heeft gevonden. Figuur 7. De virtuele COM poort waar de Piccolino mee is verbonden. 10 Op Windows XP kiest u: Start - Uitvoeren en dan tikt u devmgmt.msc in en drukt op de enter toets. Op Windows 7 machines kiest u Start, en dan tikt u devmgmt.msc in het zoekvenstertje in. In de lijst met gevonden programma's klikt u op devmgmt.msc. 11

12 Op mijn PC is het virtuele poort nummer 5, maar op uw PC is dat naar alle waarschijnlijkheid anders. Wanneer u in deze handleiding een verwijzing ziet naar poort 5 vervang deze dan door het poort nummer dat voor uw PC van toepassing is. Om u te helpen herinneren welk nummer dat is kunt u dat hieronder noteren. Piccolino poort nummer Wanneer u gebruik maakt van een gewone seriële poort dan is het poortnummer wat lastiger te bepalen. In de meeste gevallen is het nummer 1, dus als u twijfelt vul dan poort 1 in. Mocht straks blijken dat het programmeren van de Piccolino niet lukt dan probeert u 2, 3 en 4. Een gewone COM poort heeft zo goed als nooit een nummer hoger dan vier. De software voor de Piccolino wordt geschreven met behulp van een editor: JALedit. Uiteraard is iedere editor bruikbaar, maar deze heeft speciale voorzieningen die het gebruik in combinatie met JAL erg eenvoudig maken. In de sectie "Software - JAL" heeft u een snelkoppeling gemaakt naar JALedit. Dubbelklik op deze snelkoppeling om JALedit te starten. JALedit wordt bediend vanaf een enkel scherm dat in de volgende figuur is weergegeven. 11 Het is een standaard Windows venster dus u kunt het op de gebruikelijke manier vergroten, verkleinen, schermvullend maken en afsluiten. Het scherm is verdeeld in vier delen. Bovenaan vindt u de knoppenbalk. Links bevindt zich de (bron)code explorer. 12 Hier kunt u snel een overzicht krijgen van belangrijke code elementen die in het programma aanwezig zijn, zoals includes, functies, procedures en variabelen. Rechts naast de code explorer bevindt zich de werkruimte met daarin de werkbladen. In de volgende figuur bevat de werkruimte één leeg werkblad met als naam "untitled1.jal". Uw programma komt in zo'n werkblad te staan. U kunt meerdere werkbladen - programma's dus eigenlijk - tegelijk inladen. Zo kunt u gemakkelijk stukje van het ene in het andere programma kopiëren. Slechts een van de werkbladen is actief, dat wil zeggen dat daar het programma staat dat naar de Piccolino gestuurd gaat worden. Het tabje van dit blad is blauw. 11 Kies in het menu File voor optie New om hetzelfde scherm te krijgen als in deze figuur. 12 De broncode is het programma in voor mensen leesbare vorm. Het programma is de vertaalde broncode die door een computer of microcontroller leesbaar is. Programmeurs gebruiken deze woorden vaak door elkaar, en korten broncode vaak af tot code. Het Engelse woord voor broncode is sourcecode. Ook dat wordt vaak afgekort tot code, of tot source. U ziet dat programmeurs het niet zo nauw nemen met taal..

13 Onderin bevindt zich de compile results ruimte, hier komen de resultaten van de compilatie te staan. Compileren is het omzetten van de broncode in een vorm die de microcontroller kan lezen. Figuur 8. Het scherm van JALedit. Op het scherm vindt u de volgende mogelijkheden. 1. Code Explorer ruimte, hiermee kunt u belangrijke elementen uit uw broncode snel vinden. 2. Broncode ruimte, hier staat uw programma. 3. Compile results ruimte, hier komen de resultaten van de compilatie, bijvoorbeeld of er fouten in uw programma zitten. 4. Geheugen overzicht. Hier kunt u zien hoeveel geheugen van de Piccolino verbruikt wordt. Het verbruik wordt aangegeven in procenten, wanneer een van de waarden over de 100% gaat dan past uw programma niet. 5. Begin een nieuw programma. U krijgt een nieuwe leeg werkblad met als naam "untitled.jal", met achter untitled een nummer. 6. Open een programma dat op de harde schijf staat. U kunt het programma inladen door erop te dubbelklikken. 7. Sla het huidige programma op. Er wordt om een pakkende naam voor het programma gevraagd. U kunt kiezen wat u wilt, maar zet de extensie (.jal) er niet achter, dat doet JALedit zelf voor u. 13 Om het overzicht te bewaren is het handig 13 Let op: de naam van uw programma mag geen spaties bevatten, en het pad naar die naam ook niet. Wilt u toch meerdere woorden gebruiken dan kunt u een underscore gebruiken (mijn_eerste_programma), of creatief omgaan met hoofdletters (MijnEerstePrograma). Merk op 13

14 voor elk programma een andere map te maken. Behalve het programma kunt u in die map allerlei andere dingen opslaan die met dat programma te maken hebben. Denk hierbij aan documentatie, achtergrond informatie e.d. 8. Start de compilatie. Dat wil zeggen dat uw programma van JAL omgezet wordt in Assembler in HEX formaat. U kunt het dan zelf niet meer lezen. De Piccolino wordt nog niet geprogrammeerd, u gebruikt deze knop om te kijken of uw programma foutloos is, geen waarschuwingen veroorzaakt, en of het geheugen niet te vol raakt. 9. Start de compilatie en stuur het resultaat naar de Piccolino. Deze knop doet hetzelfde als knop 8, echter deze keer wordt het programma naar de Piccolino gestuurd. 10. De ASCII tabel. Computers (en dus ook microcontrollers)werken met cijfers en niet met letters of andere tekens. Om toch van andere tekens gebruik te kunnen maken is afgesproken dat alle cijfers ook een letter of teken kunnen voorstellen. Welke dat zijn staat in de zogenaamde ASCII tabel. 14 De afspraak is gemaakt in de tijd dat computers 7 bits waren, er zijn dus 127 tekens gedefinieerd. Nummers boven de 127 worden ook wel gebruikt, echter daar kan iedere fabrikant zijn eigen uitleg voor kiezen, standaard is dat geenszins! 11. Het ingebouwde terminal programma van JALedit. U kunt hiermee communiceren met de Piccolino. U dient daarvoor de volgende instellingen te gebruiken: Setting Waarde Port 15 De COM poort waar de Piccolino mee verbonden is, in mijn geval dus COM5. Baud rate Data bits 8 Stop bits 1 Parity None Flowcontrol None Tabel 2. Communicatie instellingen. dat in "c:\mijn documenten" een spatie zit, u kunt die map dus niet gebruiken, òòk niet wanneer u er een submap zonder spaties in maakt, zoals "c:\mijn documenten\mijnmap". 14 American Standard for Computer Information Interchange, Amerikaanse standaard voor de uitwisseling van informatie tussen computers. 15 U kunt alleen COM poorten selecteren die ook daadwerkelijk bestaan, Maakt u gebruik van een USBtoRS232 kabel, en is die kabel niet aangesloten dan bestaat die COM poort voor uw PC niet. De oplossing is om eert de kabel aan te sluiten, en eventueel de Piccolino aan te zetten, en pas dan de COM poort in te stellen.

15 Let op: dit is en standaard terminal programma, en het kan dus alleen afdrukbare ASCII waarden aan in de range 32 tot en met 255 (waarbij 129 tot en met 255 niet gestandaardiseerd zijn). 12. De naam van de actieve JAL file. Dit is de broncode die daadwerkelijk gecompileerd wordt wanneer u op button 8 of 9 drukt. Het tabje van de actieve JAL file is blauw, let u daar goed op wanner u meerdere broncode tegelijk open hebt staan! U zult niet de eerste zijn die zich afvraagt waarom het programma niet werkt om er dan na lang puzzelen achter te komen dat de verkeerde broncode actief was. 13. De naam van de actieve JAL file compleet met pad. U kunt dit gebruiken om snel te zien of uw pad en programma naam niet per ongeluk een spatie bevat. Figuur 9. Aanpassen van de COM poort in JALedit. Nu het programma is opgestart kan het programma ingetypt worden. We gaan echter eerst de juiste COM poort instellen. Kies in JALedit de menu optie "Tools" en dan "Environment Options". Klik vervolgens op de TAB "Programmer". Onderaan staat de tekst "%F -p com5 -r 300". Vervang het cijfer 5 door het nummer van de seriële poort op uw PC. Let goed op dat u niet per ongeluk ook anders aanpast! Klik vervolgens op de OK button. JALedit is nu klaar voor gebruik. 15

16 Figuur 10. JALedit met het demo programma. Een programma bestaat uit een aantal opdrachten. Deze opdrachten vertellen de Piccolino wat hij moet gaan doen. Ze worden op volgorde van boven naar beneden afgewerkt, tenzij u andere instructies geeft. De programmeertaal die in dit boek gebruikt wordt (JAL) is niet zo kritisch over de manier waarop u de opdrachten over de regels verspreidt. Maar u moet het zelf natuurlijk nog wel snappen, daarom maken we een paar afspraken: 1. Op iedere regel komt maar één opdracht. 2. Met kort commentaar geven we aan wat de bedoeling is van de opdrachten. 3. Bij lussen en voorwaardelijke opdrachten wordt ingesprongen. Wat regel drie precies inhoudt komen we straks op terug. Om de leesbaarheid verder te vergroten voegt JALedit allerlei kleuren toe aan uw tekst. Op de werking van het programma zelf heeft dit geen enkele invloed. Allereerst moet een library geladen worden. Een library is een soort bibliotheek met extra opdrachten. Het gaat dan bijvoorbeeld om opdrachten die niet in de programmeertaal zelf kunnen zitten omdat ze voor elke microcontroller anders zijn. Om u daar niet mee te vermoeien zijn al die verschillen weggestopt. Het enige dat u als gebruiker hoeft te doen is de library te gebruiken die bij de microcontroller hoort. In de Piccolino zit de 16f887 dus nemen we de library die daar bij hoort: de 16f887_bert_piccolino. Het laden van deze library gebeurt met de volgende opdracht: include 16f887_bert_piccolino

17 U kunt met intikken overigens het best even wachten totdat alle stukjes programma zijn uitgelegd, omdat ik ze niet altijd in de juiste volgorde behandel. Aan het eind van deze paragraaf staat het complete programma. De standaard JAL opdrachten worden door de editor herkend en krijgen een mooi kleurtje. Variabelen en opdrachten uit libraries zijn blauw. De eerste regel begint met include (Engels voor invoegen) en dan de naam van de library. Alles wat in die library staat wordt op dat punt in het programma gevoegd, zonder dat u daar verder iets van ziet. De Piccolino bevat een drietal standaard hardware componenten die u kunt gebruiken zonder dat u die eerst moet declareren. Component Rode LED Schakelaar Potmeter Naam pled pbutton ppot Op analoog kanaal pan Tabel 3. Standaard componenten van de Piccolino. We gaan in dit demo project de LED op de Piccolino laten knipperen. De LED kan aan en uitgezet worden met de opdrachten "on" en "off". pled=on pled=off Tussendoor moet een kleine pauze ingelast worden, anders gaat het knipperen zo snel dat u er niets van ziet. We laten de LED 1 seconde aan: delay_1s(1) Het cijfer tussen haakjes geeft aan hoe vaak er 1 seconde gewacht moet worden. Zou hier bijvoorbeeld delay_1s(3) staan dan wacht het programma op die plaats 3 x 1 seconde is 3 seconden. En vervolgens laten we hem 100 milliseconde (0,1 seconde) uit: delay_100ms(1) Met de bovenstaande opdrachten knippert de LED eenmaal, maar een echt knipperlicht houdt natuurlijk niet na eenmaal op. Daarom moeten de laatste opdrachten herhaald worden, in feite eindeloos: 17

18 forever loop end loop Alle stukjes programma bij elkaar ziet er als volgt uit: include 16f887_bert_piccolino forever loop pled = on delay_1s(1) pled=off delay_100ms(1) end loop U ziet dat de loop (in het Nederlands: lus) die eindeloos herhaald wordt opdrachten bevat die inspringen. Op die manier is goed te zien waar de lus begint en waar hij eindigt. Dat is de derde afspraak die we gemaakt hadden over het intikken van een programma: Bij lussen en voorwaardelijke opdrachten wordt ingesprongen Wellicht is dit een goed moment om het programma in zijn geheel in te tikken en meteen even op te slaan. Met behulp van het File menu kiest u Save As en verzint een pakkende naam, bijvoorbeeld demo (de extensie.jal komt er vanzelf achter). Plaats het programma in een passende map, bijvoorbeeld c:\piccolino\tmp Het is overigens handig voor elk project dat u maakt een andere directory te gebruiken. Zo komt alles wat met dat ene project te maken heeft netjes bij elkaar. Let op: de naam van het bestand en de naam van het pad mogen geen spaties bevatten! Zitten die er wel in dan krijgt u vreemde foutmeldingen. 16 Allereerst kan gekeken worden of het programma foutloos is ingetypt. Klik op de button met het groen driehoekje (compile active JAL file), of druk op F9. 16 Wilt u toch meerdere woorden gebruiken dan kunt u een underscore gebruiken (mijn_eerste_programma), of creatief omgaan met hoofdletters (MijnEerstePrograma). Merk op dat in "c:\mijn documenten" een spatie zit, u kunt die map dus niet gebruiken, òòk niet wanneer u er een submap zonder spaties in maakt, zoals "c:\mijn documenten\mijnmap".

19 Figuur 11. Compile Active JAL U kunt meerdere bestanden tegelijk openen, echter er is er maar één de "active" file. Van dit bestand is het tabje bovenaan blauw. Als u de instructies netjes heeft opgevolgd heeft u maar één bestand open (namelijk wat u net heeft ingetypt) dus dat is automatisch de actieve. Er verschijnt even een window, en daarna komt onderaan in de "compile results" window een mededeling. Compilation started at :5/22/2012 4:35:49 PM jal 2.4o (compiled May ) 17 Compiler CommandLine: C:\PICdev\JAL\Compiler\jalV24o\JALv2.exe -clear -no-variable-reuse -s c:\picdev\jal\libraries "C:\PICcolino\tmp\demo.jal" Errors :0 Warnings :0 Code :156/8192 Data:17/368 Hardware Stack : 2/8 Software Stack :96 Geen fouten betekent overigens niet dat het programma doet wat u wilt, het betekent alleen dat u geen taalfouten gemaakt heeft. Stel dat u bijvoorbeeld per ongeluk deley in plaats van delay geschreven zou hebben dan krijgt u daar meteen een melding van: [Error] (demo.jal) [Line 5] {FOREVER starts at C:\PICcolino\tmp\demo.jal:3} [Error] (demo.jal) [Line 5] "deley_1s" not defined [Error] (demo.jal) [Line 5] unexpected token: deley_1s Compiler CommandLine: C:\PICdev\JAL\Compiler\jalV24o\JALv2.exe -clear -no-variable-reuse -s c:\picdev\jal\libraries "C:\PICcolino\tmp\demo.jal" Errors :5 Warnings :0 De fout is gemaakt in regel 5 en wordt netjes gemeld: "deley_1s" not defined. Door deze fout raakt de compiler in de war en snapt nu regel 5 helemaal niet meer. Het lijkt daarom alsof u meerdere fouten hebt gemaakt. Het beste is de eerste fout aan te passen, en dan 17 Wanneer een andere JAL versie gebruikt wordt staat hier een ander nummer en een andere 'compiled' datum. Dat maakt echter niets uit. 19

20 opnieuw op Compileren te klikken. Dan lost u weer de eerste fout op, net zolang totdat er geen fouten meer zijn. Er vanuit gaande dat het programma foutloos is wordt het tijd het naar de Piccolino te downloaden. Sluit de Piccolino aan op de voeding, en op uw PC. Figuur 12. Piccolino aan de PC en voeding aangesloten. Zet de spanning op de Piccolino. Als het goed is gaat de rode power LED meteen aan. Is dat niet zo dan is de voeding niet goed aangesloten, of niet geschikt. 18 Figuur 13. De auto-reset jumper (omcirkeld) moet geplaatst zijn. 18 De voeding hoeft niet gestabiliseerd te zijn, maar moet wel gelijkspanning leveren met de plus op de middenpin. Het voltage moet bij voorkeur tussen de 7 en 10 volt liggen. Meer mag wel, maar dan wordt de spanningsregelaar op de Piccolino wel snel warm. Optioneel kunt u de Piccolino ook met een 9 volt batterij voeden.

21 Let op: om automatisch programmeren mogelijk te maken moet de auto-reset jumper geplaatst zijn, zie de voorgaande figuur. U hoeft deze jumper in feite nooit te verwijderen, tenzij u de Piccolino liever met de hand reset. 19 Gaat de rode LED aan druk dan op de PC op de button met het IC en het groene pijltje erop (compile + program) of druk op Ctrl-F9. Figuur 14. Compile + Program De window van het compileren verschijnt opnieuw, maar daarna komt een window met zwarte achtergrond. Deze hoort bij de software die de Piccolino gaat programmeren. Figuur 15. Window van de programmer. De window gaat te snel weer weg om te lezen wat er precies in staat, u kunt de tekst in de voorgaande figuur rustig nalezen. 19 Maakt u gebruik van Hyper Terminal of pyserial lees dan de sectie "Gebruik Piccolino met Hyper Terminal of pyserial" verderop in dit document. 21

22 Als alles goed gaat knippert de LED op de Piccolino nadat deze window zich weer automatisch gesloten heeft. U heeft zojuist uw eerste microcontroller programma gemaakt, gefeliciteerd! Als alles goed is gegaan kunt u deze paragraaf verder overslaan en door gaan naar de volgende sectie. Ging het niet goed zoek uw probleem dan op in deze tabel, voer de oplossing uit die er bij hoort, en probeer compile+program opnieuw. symptoom De window met zwarte achtergrond komt niet. In de window met zwarte achtergrond komt een foutmelding en de window blijft staan. U kunt de window sluiten door op enter te drukken. oplossing 1. Er zitten fouten in het programma, kijk in de window onderaan (compile results) of daar foutmeldingen staan. 2. U heeft het software pakket niet volgens de instructies geïnstalleerd. Lees de instructies bij het download pakket en volg ze exact op. 3. U heeft de software op een andere plaats geïnstalleerd dan in de instructies aangegeven. Ga in JALedit naar "environment opties" in het menu "compile", kies de tab "programmer" en vul de juiste gegevens in. Let op: de directory namen mogen geen spaties bevatten. 1. Lees de foutmelding en los het genoemde probleem op. Meestal zijn de meldingen duidelijk, anders kan een van de volgende punten ook de oorzaak zijn. 2. De seriële poort klopt niet (de Piccolino zit aan een andere poort). Pas het nummer aan volgens de instructies eerder in deze sectie. 3. De stroom is niet ingeschakeld, doe dat alsnog. 4. Een ander programma maakt gebruik van de seriële poort waar ook de Piccolino op zit, en houdt deze bezet (bijvoorbeeld een terminal programma). Sluit dit programma af en probeer het opnieuw. Herstart eventueel de computer indien het andere programma de poort niet correct vrijgeeft. 5. Uw voeding is niet stabiel genoeg. Zorg er voor dat de ingangsspanning voor de Piccolino hoog genoeg is (bij voorkeur zeven volt of meer). 6. De auto-reset jumper is niet geplaatst. Plaats de jumper en probeer het opnieuw.

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Handleiding bij het gebruik van een microcontroller in het Accelerometerproject (Project II) Er zijn speciaal voor het Accelerometerproject

Nadere informatie

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT Geschreven door: Tom Vocke Datum: 28-09-2010 Inleiding: Dit document bevat alle hardware informatie betreffende de AVR-Doper mini. Het eerste deel zal zich

Nadere informatie

Handleiding software USB PIC DEV. BOARD

Handleiding software USB PIC DEV. BOARD Handleiding software USB PIC DEV. BOARD V2.0 M.F. van Lieshout & J.G.W. Carpaij 21-03-2006 Handleiding software USB PIC DEV. BOARD Algemene informatie Hier volgt eerst wat algemene informatie over het

Nadere informatie

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel)

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel) Intro tot Arduino Wat is Arduino? Volgens de website: Arduino is an open-source electronics prototyping platform based on flexible, easy-to-use hardware and software. It's intended for artists, designers,

Nadere informatie

A Quick Start Guide: AVR programmeren

A Quick Start Guide: AVR programmeren A Quick Start Guide: AVR programmeren In deze guide wordt uitgelegd hoe men kan beginnnen met het programeren van een ATMEL AVR microcontroller. Er zal een testprogramma uit de software library AVRlib

Nadere informatie

TAB10-201 XENTA 10ic 10 TABLET FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES

TAB10-201 XENTA 10ic 10 TABLET FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES TAB10-201 XENTA 10ic 10 TABLET FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES Page 1 of 10 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik tablet naar Android 4.1.1 zullen alle gebruikersinstellingen,

Nadere informatie

Locobuffer Handleiding

Locobuffer Handleiding Locobuffer Handleiding HDM09 Disclaimer van Aansprakelijkheid: Het gebruik van alle items die kunnen worden gekocht en alle installatie-instructies die kunnen worden gevonden op deze site is op eigen risico.

Nadere informatie

Handleiding JCreator. Inhoud. Een Workspace en een eerste project maken

Handleiding JCreator. Inhoud. Een Workspace en een eerste project maken Handleiding JCreator Inhoud Een Workspace en een eerste project maken Een tweede project maken De editor van JCreator Aanpassen van de basis-directory Documentatie over klassen en methoden van de JDK Bestand

Nadere informatie

Netwerk Interfacing Data Logging.

Netwerk Interfacing Data Logging. Handleiding Netwerk Interfacing Data Logging. EduTechSoft.nl 2009-2010 H.O.Boorsma. Pagina - 2 - Netwerk Interfacing Data Logging Pagina - 3 - Inhoud Inleiding.... 4 Beschrijving van het programma....

Nadere informatie

TAB13-201 XENTA 13c 13,3 TABLET FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES

TAB13-201 XENTA 13c 13,3 TABLET FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES TAB13-201 XENTA 13c 13,3 TABLET FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES Page 1 of 9 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik tablet naar Android 4.1.1 zullen alle gebruikersinstellingen,

Nadere informatie

Handleiding voor installatie en gebruik van

Handleiding voor installatie en gebruik van Handleiding voor installatie en gebruik van Opticon OPN-2001 Data Collector Inhoud pakket: - OPN-2001 - USB Communicatie kabel - Neckstrap Voordat u kunt communiceren met de OPN-2001 dient u de volgende

Nadere informatie

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v3.3-10/11/2014 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training Om de opleidingsdagen bij Beckhoff succesvol te laten doorgaan vragen

Nadere informatie

Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik.

Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik. Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik. Deze handleiding is gemaakt om een privé pc geschikt te maken om op het netwerk van MEE te kunnen werken. Zodra het met de onderstaande stappen

Nadere informatie

TAB09-410 NOBLE 97ic FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES

TAB09-410 NOBLE 97ic FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES TAB09-410 NOBLE 97ic FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES Pagina 1 van 9 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik tablet zullen alle gebruikersinstellingen, door de gebruiker

Nadere informatie

1. Introductie 2. Omschrijving 2 Omschrijving van de onderdelen (voorzijde) 2. 2. Algemeen 3

1. Introductie 2. Omschrijving 2 Omschrijving van de onderdelen (voorzijde) 2. 2. Algemeen 3 HANDLEIDING Digitale Harddisk Recorder DVR DigitAll CCTV Doornseweg 2a Tel.: 0183-4016346 1. Introductie 2 Omschrijving 2 Omschrijving van de onderdelen (voorzijde) 2 2. Algemeen 3 Opstarten systeem 3

Nadere informatie

HANDLEIDING. Dit document beschrijft de installatie, configuratie en gebruik van de Netduino Plus 2 monitoring oplossing

HANDLEIDING. Dit document beschrijft de installatie, configuratie en gebruik van de Netduino Plus 2 monitoring oplossing 1 HANDLEIDING V2.0.2.0-2013 Dit document beschrijft de installatie, configuratie en gebruik van de Netduino Plus 2 monitoring oplossing Inhoudsopgave 2 Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Software installatie...

Nadere informatie

Internet Veiligheidspakket van KPN Handleiding Windows XP, Vista, 7,8 Versie 13.04.19

Internet Veiligheidspakket van KPN Handleiding Windows XP, Vista, 7,8 Versie 13.04.19 Internet Veiligheidspakket van KPN Handleiding Windows XP, Vista, 7,8 Versie 13.04.19 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Systeemeisen... 4 3 Installatie... 5 4 Gebruik en instellingen... 12 4.1 Algemeen...

Nadere informatie

Module 3: Scratch programmeren: is het logisch of is het niet logisch?

Module 3: Scratch programmeren: is het logisch of is het niet logisch? Module 3: Scratch programmeren: is het logisch of is het niet logisch? Inhoudsopgave Module 3: Scratch programmeren: is het logisch of is het niet logisch?...1 Wat is een computerprogramma eigenlijk?...2

Nadere informatie

SMP50-200/201 INGENIA HORIZON 5 SMARTPHONE PARTITIE FIX INSTRUCTIES

SMP50-200/201 INGENIA HORIZON 5 SMARTPHONE PARTITIE FIX INSTRUCTIES SMP50-200/201 INGENIA HORIZON 5 SMARTPHONE PARTITIE FIX INSTRUCTIES Page 1 of 8 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik Smartphone kunnen alle gebruikersinstellingen,

Nadere informatie

Handleiding muziek spelen van een tablet.

Handleiding muziek spelen van een tablet. Handleiding muziek spelen van een tablet. Wat heb je nodig: een tablet minimum 8.4 groot (8.4, 9.7, 10.1, 105, 11.6, 12.2 13.3 zijn geschikt) Wanneer je die nog moet aanschaffen kan ik wel raad geven na

Nadere informatie

RTC Pick & Place Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Pick & Place Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v2.1-13/09/2013 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training Om de opleidingsdagen bij Beckhoff succesvol te laten doorgaan vragen

Nadere informatie

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v4.0-11/06/2015 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training - Op vraag van verschillende scholen willen we vanaf editie 2 optie een

Nadere informatie

2. Uw digitale fotocamera en de computer

2. Uw digitale fotocamera en de computer 67 2. Uw digitale fotocamera en de computer Fotograferen met een digitale fotocamera is vandaag de dag erg populair. Het voordeel van een digitale camera is dat u de foto s direct kunt bekijken op uw camera.

Nadere informatie

Mappen en bestanden. In dit hoofdstuk leert u het volgende:

Mappen en bestanden. In dit hoofdstuk leert u het volgende: Mappen en bestanden 1 Mappen en bestanden Een bestand is een verzamelnaam voor teksten, tekeningen of programma s. Alles wat op de vaste schijf van uw computer staat, is een bestand. Op een vaste schijf

Nadere informatie

Meervoudige Smart-Card Duplicator. Gebruiksaanwijzing

Meervoudige Smart-Card Duplicator. Gebruiksaanwijzing Meervoudige Smart-Card Duplicator Gebruiksaanwijzing Project Specificaties De Smart Card Duplicating PCB is kan zes verschillende type smartcards lezen en schrijven, die allemaal gebaseerd zijn op de microchip

Nadere informatie

Gebruik van een draadloze barcodescanner

Gebruik van een draadloze barcodescanner INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 5 2. SLUIT DE BARCODESCANNER AAN OP EEN WERKSTATION 5 3. INSTALLEER DE SCANNERSOFTWARE 6 4. ZOEK DE COM-POORT OP WAARMEE HET WERKSTATION MET DE CRADLE IS VERBONDEN 6 5. LEG DE

Nadere informatie

Installatiehandleiding

Installatiehandleiding ICY1801TP Thermostat Programmer Installatiehandleiding en gebruiksaanwijzing I.C.Y. B.V. Introductie De Thermostat Programmer vergemakkelijkt het programmeren van de Timer-Thermostaat, doordat u één keer

Nadere informatie

RegClean Voor Windows 95, 98 en ME. Niet voor Windows XP of Windows 2000.

RegClean Voor Windows 95, 98 en ME. Niet voor Windows XP of Windows 2000. Gebruiksaanwijzing RegClean Voor Windows 95, 98 en ME. Niet voor Windows XP of Windows 2000. Deze handleiding is gemaakt door www.digiklus.com RegClean is een product van Microsoft. Alle merknamen zijn

Nadere informatie

Test Joomla op je PC 1

Test Joomla op je PC 1 1 Disclaimer Bij de samenstelling van dit ebook is de grootst mogelijke zorg besteed aan de juistheid en correctheid van de informatie die in dit ebook wordt verstrekt. De auteur van dit ebook kan op geen

Nadere informatie

Besturingspaneel v Raam E-systeem functie omschrijving v109

Besturingspaneel v Raam E-systeem functie omschrijving v109 Besturingspaneel v Raam E-systeem functie omschrijving v109 Aantal druktoetsen: 4 stuks met de volgende functies: On/off toets voor in- en uitschakelen, toets 1 laagste vermogen, 2 midden stand, 3 max.

Nadere informatie

HANDLEIDING INFOBOARD SOFTWARE

HANDLEIDING INFOBOARD SOFTWARE HANDLEIDING INFOBOARD SOFTWARE Versie 2.14 / oktober 2006 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... pag. 3 2. SYSTEEM VEREISTEN... pag. 3 3. INSTALLEREN VAN DE SOFTWARE... pag. 4 4. OPSTARTEN VAN DE SOFTWARE... pag.

Nadere informatie

Tweede workshop Arduino

Tweede workshop Arduino Tweede workshop Arduino In deze workshop zal veel gewerkt worden met voorbeelden die meegeleverd worden met de Arduino IDE. Deze zijn te vinden onder het menu File >Examples. Oefening 1 - Seriële communicatie

Nadere informatie

Peripheral Interface Controllers. BRAC clubavond 5-105 PE2WDO

Peripheral Interface Controllers. BRAC clubavond 5-105 PE2WDO Peripheral Interface Controllers -10 PE2WDO Programma Introductie Wat is een PIC Wat heb je nodig om te beginnen Praktijkopdrachten: Voorbeeld met uitleg Opdrachten pag. 2 Wat is een PIC Programmable Intelligent

Nadere informatie

Windows Xp professional op de werkstations en Windows 2000 op de Server

Windows Xp professional op de werkstations en Windows 2000 op de Server Windows Xp professional op de werkstations en Windows 2000 op de Server Uitleg over het implementeren van Microsoft Windows XP Professional op de werkstations en de bijbehorende management tools. Dit boekje

Nadere informatie

RS Digidown. Digitale Tachograaf Download Tool. Handleiding

RS Digidown. Digitale Tachograaf Download Tool. Handleiding Page 1 of 6 RS Digidown Digitale Tachograaf Download Tool Handleiding Page 2 of 6 Introductie De RS Digidown is compatibel met elk type digitale tachograaf. Hieronder ziet u de verschillende types. Op

Nadere informatie

Standaard Asta Powerproject Client Versie 13 Installatiedocument v1

Standaard Asta Powerproject Client Versie 13 Installatiedocument v1 Standaard Asta Powerproject Client Versie 13 Installatiedocument v1 22 oktober 2015 Voor vragen of problemen kunt u contact opnemen via: telefoonnummer 030-2729976. Of e-mail naar support@powerproject.nl.

Nadere informatie

Rabo CORPORATE CONNECT. Certificaatvernieuwing

Rabo CORPORATE CONNECT. Certificaatvernieuwing Rabo CORPORATE CONNECT Certificaatvernieuwing Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 SYSTEEMVEREISTEN... 4 3 CERTIFICAAT VERNIEUWEN... 6 4 TROUBLESHOOTING... 8 5 ONDERSTEUNING EN SERVICE... 9 BIJLAGE 1 INSTALLATIE

Nadere informatie

Automatisering voor Financiële Dienstverleners. Werken met Queries en Merge Documenten. For more information visit our website at www.pyrrho.

Automatisering voor Financiële Dienstverleners. Werken met Queries en Merge Documenten. For more information visit our website at www.pyrrho. Automatisering voor Financiële Dienstverleners Werken met Queries en Merge Documenten For more information visit our website at www.pyrrho.com Date: Document Nr: 30 maart, 2007 UBizzMerge, Versie 4.0 Status:

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 3: Eenvoudige externe hardware & hardware programmeren in C Hardware programmeren in C Inmiddels ben je al aardig op gang gekomen met het programmeren van microcontrollers.

Nadere informatie

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik Fuel Handleiding voor installatie en gebruik Inhoudsopgave 1. Installatie 2. Gebruik - Windows - Linux / Apple / andere systemen - Een nieuw voertuig aanmaken - Uitgaven 3. Onderhoud - Waarschuwingen -

Nadere informatie

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden.

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden. GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows XP, Vista, 7 & 8 Voor deelname aan de GfK Internet Monitor is het volgende nodig: - Computer: Desktop (PC) of laptop - Besturingssysteem: Windows

Nadere informatie

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v2.3-05/02/2014 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training Om de opleidingsdagen bij Beckhoff succesvol te laten doorgaan vragen

Nadere informatie

Snel op weg met e.dentifier2

Snel op weg met e.dentifier2 Snel op weg met e.dentifier2 U kunt uw e.dentifier2 gekoppeld of los gebruiken. De verschillen tussen beide methoden leggen we hier uit. Ook vindt u hier antwoord op de veelgestelde vragen. Gekoppeld gebruik

Nadere informatie

1. WAT STAAT ER OP DE BORD... 3 2. HET LEERBORD TESTEN... 4 3. DE PC-VERBINDING TESTEN... 6

1. WAT STAAT ER OP DE BORD... 3 2. HET LEERBORD TESTEN... 4 3. DE PC-VERBINDING TESTEN... 6 Testprocedure Handleiding INHOUD Algemene informatie 1. WAT STAAT ER OP DE BORD... 3 2. HET LEERBORD TESTEN... 4 3. DE PC-VERBINDING TESTEN... 6 Test- en voorbeeldsoftware 1. DE TESTPROGRAMMA'S DOWNLOADEN...

Nadere informatie

WebHare Professional en Enterprise

WebHare Professional en Enterprise WebHare Professional en Enterprise Publicatie module Site inrichting handleiding Datum 19 november 2002 Aantal pagina s: 31 Versie: 2.01 Doelgroep Sysops Gebruikers met site aanmaak rechten Gebruikers

Nadere informatie

Seriële bluetooth verbinding ATmega128

Seriële bluetooth verbinding ATmega128 Opdracht2 Bij deze opdracht worden verschillende taken gemaakt. De taken communiceren onderling met elkaar via een message queue of synchroniseren met elkaar via semaforen. A: Maak een taak aan die de

Nadere informatie

Montagevoorschriften

Montagevoorschriften Montagevoorschriften BCU Mont_BCU1_NL.Doc 1/9 Inhoudsopgave 1. Montage van de onderdelen... 3 2. Aansluitingen van de 8 polige stekker... 3 3. Aansluitingen van de 10 polige stekker... 4 4. Opstarten...

Nadere informatie

Trea Winter van Faassen Joost van den Brink

Trea Winter van Faassen Joost van den Brink Colofon Auteur: Eindredactie: Jaap Jan de Jong Thijs A. Afman Trea Winter van Faassen Joost van den Brink Dit is een uitgave van Brink Technical Solutions BV 2008. Deze uitgave mag vrij worden gekopieerd

Nadere informatie

SMP53-210 INGENIA X1 5.3 SMARTPHONE FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES

SMP53-210 INGENIA X1 5.3 SMARTPHONE FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES SMP53-210 INGENIA X1 5.3 SMARTPHONE FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES Page 1 of 11 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik smartphone naar Android 4.0.4 zullen alle gebruikersinstellingen,

Nadere informatie

WBelectronics. Infinity USB Phoenix - Handleiding

WBelectronics. Infinity USB Phoenix - Handleiding WBelectronics Infinity USB Phoenix - Handleiding Introductie Dank u voor de aanschaf van de Infinity USB Phoenix van WB Electronics! Het installeren van de Infinity USB Phoenix geschiedt in 3 eenvoudige

Nadere informatie

Installeren driver M-1023Q voor firmware update.

Installeren driver M-1023Q voor firmware update. Installeren driver M-1023Q voor firmware update. 1. Zet vóór de firmware update de USB Foutopsporing mode in de Tablet aan. 2. Pak het update zip pakket uit in een aparte map en ga vanuit die map werken.

Nadere informatie

Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7

Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7 Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7 Versie 1.4 Datum 11 januari 2011 Status definitief Inhoud 1 Downloaden installatiebestand 3 2 SafeSign installeren 4 3 Certificaten toevoegen aan de

Nadere informatie

Navigator CMS 2009. Beknopte handleiding v1.0

Navigator CMS 2009. Beknopte handleiding v1.0 Navigator CMS 2009 Beknopte handleiding v1.0 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inloggen... 4 3. Menustructuur... 5 4. Document Verkenner... 6 5. Mappen beheren... 7 5.2 Map hernoemen... 7 5.3 Map verplaatsen...

Nadere informatie

Handleiding Icespy MR software

Handleiding Icespy MR software Handleiding Icespy MR software Versie 4.40.04 Wij danken u voor de aanschaf van deze IceSpy producten en adviseren u om deze handleiding goed door te nemen. 2 INHOUDSOPGAVE: 1. Installeren van de software...

Nadere informatie

In deze mannual zal ik het voorbeeld van de Led cube gebruiken maar de principes zijn op alles toepasbaar.

In deze mannual zal ik het voorbeeld van de Led cube gebruiken maar de principes zijn op alles toepasbaar. Parallelle poort interface met Visual basic Waarom dit naslagwerk: Ik was zelf een beginner op dit vlak en heb dagen lopen zoeken naar correcte en up to date info inzake de aansturing van pc naar elektronica

Nadere informatie

1103/2 Sinthesi lezermodule Proximity

1103/2 Sinthesi lezermodule Proximity 1103/2 Sinthesi lezermodule Proximity Installatiehandleiding Versie 1.2 - januari 2007 Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend. Wijzigingen voorbehouden. Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Technische

Nadere informatie

Inleiding Visual Basic en VBA. Karel Nijs 2009/01

Inleiding Visual Basic en VBA. Karel Nijs 2009/01 Inleiding Visual Basic en VBA Karel Nijs 2009/01 Leswijze Eerst wat theorie Begeleid met (korte) oefeningen Ms Excel 2003 Online hulp: http://www.ozgrid.com/vba/ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/sh9ywfdk(vs.80).aspx

Nadere informatie

Het aansluiten van uw Victron op een computer; met VE Bus Quick Configure

Het aansluiten van uw Victron op een computer; met VE Bus Quick Configure Het aansluiten van uw Victron op een computer; met VE Bus Quick Configure Voor het aansluiten van uw Victron op een computer is het volgende belangrijk: - Alleen identieke modellen met VE Bus software

Nadere informatie

Nieuw toegevoegd: Uitleg driver (her) installeren nadat Windows 8 en Windows 8.1 automatisch de driver heeft geüpdatet.

Nieuw toegevoegd: Uitleg driver (her) installeren nadat Windows 8 en Windows 8.1 automatisch de driver heeft geüpdatet. Bij voorkeur de Sweex CD005 gebruiken bij de communicatie tussen Autokon voor Windows en Uw elektronische systeem. Hier komen bijna geen problemen mee voor als U de handleiding goed opvolgt. Nieuw toegevoegd:

Nadere informatie

Boe-Bots - Arduino robots

Boe-Bots - Arduino robots Boe-Bots - Arduino robots Voorbereiding - wat hebben we allemaal nodig? 1) Een laptop met de Arduino IDE 2) Een Boe-Bot 3) Een USB printerkabel 4) De Boe Bot Library én NewPing library. Hier te downloaden.

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing OV-NewBase www.overmax.nl

Gebruiksaanwijzing OV-NewBase www.overmax.nl Gebruiksaanwijzing OV-NewBase www.overmax.nl Snel Start Batterij management en opladen Voordat u het toestel in gebruik neemt, dient u de accu eerst geheel op te laden. Stop de lader in het toestel en

Nadere informatie

Variabelen en statements in ActionScript

Variabelen en statements in ActionScript Ontwikkelen van Apps voor ios en Android Variabelen en statements in ActionScript 6.1 Inleiding Als we het in de informatica over variabelen hebben, bedoelen we een stukje in het geheugen van de computer

Nadere informatie

Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1

Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1 Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1 4 september 2012 Voor vragen of problemen kunt u contact opnemen via telefoonnummer 030-2729976. Of e-mail naar support@powerproject.nl.

Nadere informatie

(2) Handleiding Computer Configuratie voor USB ADSL modem

(2) Handleiding Computer Configuratie voor USB ADSL modem (2) Handleiding Computer Configuratie voor USB ADSL modem Raadpleeg eerst de Quick-Start Guide voor het installeren van uw DSL-aansluiting voordat u deze handleiding leest. Versie 30-08-02 Handleiding

Nadere informatie

Een website omzetten naar WordPress

Een website omzetten naar WordPress 1 Een website omzetten naar WordPress Er zijn talloze programma s beschikbaar om websites te maken. In de titels Basisgids Websites maken met WordPress en Websites maken met WordPress voor senioren wordt

Nadere informatie

Eenvoudig een backup van je bestanden maken. G.v.Eijndhoven (7-11-2013) www.gerritentiny.nl

Eenvoudig een backup van je bestanden maken. G.v.Eijndhoven (7-11-2013) www.gerritentiny.nl Eenvoudig een backup van je bestanden maken. G.v.Eijndhoven (7-11-2013) www.gerritentiny.nl Voorwoord... 2 Allway Sync... 2 FreeFileSync... 2 Uitleg Allway Sync.... 3 Wat heb je nodig?... 3 De extra harde

Nadere informatie

Installatiehandleiding bij overzetten op nieuwe computer

Installatiehandleiding bij overzetten op nieuwe computer Installatiehandleiding bij overzetten op nieuwe computer Dit stappenplan kunt u gebruiken als u een nieuwe computer heeft aangeschaft om een oude computer te vervangen. Er is een ander document voor de

Nadere informatie

Studio Visual Steps Een formulier maken

Studio Visual Steps Een formulier maken Studio Visual Steps Een formulier maken Aanvullend PDF-bestand bij het boek Websites bouwen met Web Easy Een formulier maken 2 Een formulier maken Een bijzonder onderdeel van een website is het formulier.

Nadere informatie

4.5 Een IP camera toevoegen

4.5 Een IP camera toevoegen 4.5 Een IP camera toevoegen 4.5.1 De IP camera gebruiksklaar maken 1 Draai de antenne vast op de IP camera. 2 Sluit de adapterkabel aan op de IP camera. Steek hierna de stekker van de IP camera in het

Nadere informatie

Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition

Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition Chapter 3: Aan de slag met Inspiration, een beginnersles Deze beginnersles is een goed startpunt voor het leren gebruiken van Inspiration.

Nadere informatie

1 van 8 22-2-2012 20:43

1 van 8 22-2-2012 20:43 1 van 8 22-2-2012 20:43 Garmin Basecamp is een gratis software programma van Garmin. Het vergelijkbaar met mapsource, echter met de nieuwe toestellen (oregon, dakota en gpsmap 62) heeft het een aantal

Nadere informatie

Informatie gebruik Digi Bord

Informatie gebruik Digi Bord Informatie gebruik Digi Bord Aan de slag Schakel de pc en de beamer aan en het bord is te gebruiken. Het bord hoeft u niet apart aan te zetten. De pen is nu alleen te gebruiken als muis. Beamer De beamer

Nadere informatie

Boutronic Dongle driver installeren

Boutronic Dongle driver installeren Boutronic Dongle driver installeren Wanneer u de Boutronic USB Dongle aansluit op uw computer, zal de computer proberen deze automatisch te herkennen. Wanneer uw computer de Boutronic USB Dongle herkent,

Nadere informatie

Voor alle versies: firmware 4.0e, firmware 4.1e, firmware 4.2e, Firmware 4.3e

Voor alle versies: firmware 4.0e, firmware 4.1e, firmware 4.2e, Firmware 4.3e Voor alle versies: firmware 4.0e, firmware 4.1e, firmware 4.2e, Firmware 4.3e Je kan een Wii via twee verschillende manieren ombouwen. Hardmod: Je kan een chip in je Wii monteren. Een hele klus met de

Nadere informatie

voordat we verder gaan raad ik aan om in ieder geval te zorgen dat je het volgende hebt:

voordat we verder gaan raad ik aan om in ieder geval te zorgen dat je het volgende hebt: Inleiding Dit artikel is geschreven om enige hulp te bieden bij het "debuggen" van de K8048 Beide zijn zelfbouwkits van velleman en zijn bedoeld voor het programeren Dit artikel is geschreven omdat er

Nadere informatie

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden.

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden. GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows XP, Vista, 7 & 8 Voor deelname aan de GfK Internet Monitor is het volgende nodig: - Computer: Desktop (PC) of laptop - Besturingssysteem: Windows

Nadere informatie

Schakel in Windows 10 automatische driver update uit : Uitleg driver (her) installeren nadat Windows 10 automatisch de driver heeft geüpdatet.

Schakel in Windows 10 automatische driver update uit : Uitleg driver (her) installeren nadat Windows 10 automatisch de driver heeft geüpdatet. Bij voorkeur de Sweex CD005 gebruiken bij de communicatie tussen Autokon voor Windows en Uw elektronische systeem. Hier komen bijna geen problemen mee voor als U de handleiding goed opvolgt. Schakel in

Nadere informatie

Installatie Steam. 2 Open Internet Explorer. 3 Typ de volgende link in de navigatiebar : https://naamvancallcenter.steam.eu.com/tmsteam.

Installatie Steam. 2 Open Internet Explorer. 3 Typ de volgende link in de navigatiebar : https://naamvancallcenter.steam.eu.com/tmsteam. Installatie Steam. 1 Sluit uw headset aan op de computer. Deze headset mag van elke kwaliteit zijn; vanzelfsprekend zal het geluid beter zijn naarmate de headset beter is. De enige vereiste is dat de aansluiting

Nadere informatie

1. Kennismaken met Calc

1. Kennismaken met Calc 1. Kennismaken met Calc In deze module leert u: - het programma Calc starten. - de onderdelen van het programmavenster van Calc herkennen. - over het werkblad verplaatsen. - gegevens invoeren. - het programma

Nadere informatie

HANDLEIDING VIEW DESKTOP. Handleiding VIEW Desktop. P. de Gooijer. Datum: 09-01-2013 Versie: 1.3

HANDLEIDING VIEW DESKTOP. Handleiding VIEW Desktop. P. de Gooijer. Datum: 09-01-2013 Versie: 1.3 HANDLEIDING VIEW DESKTOP Document: Auteur: Datum: 09-01-2013 Versie: 1.3 Handleiding VIEW Desktop M. Huibers P. de Gooijer Inleiding Het Hoornbeeck College en Van Lodenstein maakt gebruik van VMware View.

Nadere informatie

RCL Arduino Workshop 1

RCL Arduino Workshop 1 RCL Arduino Workshop 1 Leren door doen april 2015 - slides voor RCL Arduino workshop 1 ON4CDU & ON8VQ Workshop Leren door doen Werken in een groep Beperkte tijd Alleen essentiele vragen stellen Thuis oefenen

Nadere informatie

1. Hardware Installatie...3 2. Installatie van Quasyscan...6 A. Hoe controleren of je een actieve internetverbinding hebt?...6 B.

1. Hardware Installatie...3 2. Installatie van Quasyscan...6 A. Hoe controleren of je een actieve internetverbinding hebt?...6 B. Quasyscan 1. Hardware Installatie...3 2. Installatie van Quasyscan...6 A. Hoe controleren of je een actieve internetverbinding hebt?...6 B. Zodra er een internetverbinding tot stand is gebracht...7 C.

Nadere informatie

TAB10-400 NOBLE 10c FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES

TAB10-400 NOBLE 10c FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES TAB10-400 NOBLE 10c FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES Page 1 of 8 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik tablet zullen alle gebruikersinstellingen, door de gebruiker geïnstalleerde

Nadere informatie

Installatie- en gebruikershandleiding Arseus barcode scanner

Installatie- en gebruikershandleiding Arseus barcode scanner Installatie- en gebruikershandleiding Arseus barcode scanner Documentversie: 1 Installatiehandleiding Vóór ingebruikname 1. Controleer of u installatierechten heeft op uw Windows-computer. Macintosh wordt

Nadere informatie

Berry's Internet Club. Berry Westra en het Jack team stellen met gepaste trots Berry's Internet Club (BiC) aan u voor.

Berry's Internet Club. Berry Westra en het Jack team stellen met gepaste trots Berry's Internet Club (BiC) aan u voor. Inhoud 1 Voorwoord... 1 2 Aanvragen van een account... 2 3 BiC account informatie en downloaden... 3 4 BiC programma installeren... 6 5 BiC updaten en verbinding zoeken... 9 Berry's Internet Club 1 Voorwoord

Nadere informatie

TAB07-210 XENTA 7c TAB07-211 XENTA 7c TAB07-212 XENTA 7c FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES. Pagina 1 van 8

TAB07-210 XENTA 7c TAB07-211 XENTA 7c TAB07-212 XENTA 7c FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES. Pagina 1 van 8 TAB07-210 XENTA 7c TAB07-211 XENTA 7c TAB07-212 XENTA 7c FIRMWARE UPGRADE INSTRUCTIES Pagina 1 van 8 VOORDAT U BEGINT: BACKUP BELANGRIJKE GEGEVENS! Bij het upgraden van uw Yarvik tablet zullen alle gebruikersinstellingen,

Nadere informatie

Rodin installatiehandleiding (vanaf versie 2.1.xxx.x)

Rodin installatiehandleiding (vanaf versie 2.1.xxx.x) Rodin installatiehandleiding (vanaf versie 2.1.xxx.x) Introductie De Rodin applicatie bestaat uit een programma en een database. Het programma zal altijd lokaal op uw computer worden geïnstalleerd, terwijl

Nadere informatie

Foto s kopiëren van de camera

Foto s kopiëren van de camera 1 Foto s kopiëren van de camera Er zijn twee manieren om foto s vanaf een digitale fotocamera op uw computer te zetten: met behulp van een kabeltje tussen de camera en de computer of vanaf de geheugenkaart

Nadere informatie

Handleiding invoegen afbeeldingen en downloadlinks t.b.v. het CMS

Handleiding invoegen afbeeldingen en downloadlinks t.b.v. het CMS Handleiding invoegen afbeeldingen en downloadlinks t.b.v. het CMS Het blijkt dat we de nodige moeite hebben met het invoegen van afbeeldingen en het maken van downloadkoppelingen binnen ons CMS. Er moet

Nadere informatie

TI-SMARTVIEW. Installeren op Windows PC

TI-SMARTVIEW. Installeren op Windows PC TI SmartView 1 TI-SMARTVIEW Installeren op Windows PC De licentie van de school voor TI-SmartView is tot nader bericht een single-user licentie, hetgeen betekent dat deze op één pc mag geïnstalleerd worden,

Nadere informatie

Installatie Mplus Touch Screen Kassa

Installatie Mplus Touch Screen Kassa Installatie Mplus Touch Screen Kassa Deze handleiding beschrijft de installatie van Mplus Touch Screen Kassa en de installatie van Mplus Touch Screen Kassa Update. Index Hoofdstuk 1 - Downloaden van de

Nadere informatie

Programmering Tiny45 voor de DCC locdecoder

Programmering Tiny45 voor de DCC locdecoder Programmering Tiny45 voor de DCC locdecoder Dit is een beschrijving voor het programmeren van de Tiny45 van de locdecoder. Voor de eerste programmering is een programmer voor Atmel AVR mikrocontrollers

Nadere informatie

Handleiding schermen VAC. Principe:

Handleiding schermen VAC. Principe: Handleiding schermen VAC Principe: Het scherm speelt elke powerpoint presentatie af die op een pendrive (USB stick) staat. De enige voorwaarde is dat de presentatie presentatie.ppt is genoemd. De pendrive

Nadere informatie

Handleiding Telewerken met Windows. Inleiding. Systeemvereisten. Inhoudsopgave

Handleiding Telewerken met Windows. Inleiding. Systeemvereisten. Inhoudsopgave Handleiding Telewerken met Windows Inhoudsopgave Inleiding Systeemvereisten Software installatie Inloggen op de portal Problemen voorkomen Probleemoplossingen Inleiding Voor medewerkers van de GGD is het

Nadere informatie

IdentySoft Basic Support Handleiding EasySecure International B.V.

IdentySoft Basic Support Handleiding EasySecure International B.V. IdentySoft Basic Support Handleiding EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl www.easysecure.nl Om onze dealers zo goed mogelijk bij te staan hebben wij het volgende document

Nadere informatie

Programmeren met Arduino-software

Programmeren met Arduino-software Programmeren met Arduino-software De software waarin we programmeren is Arduino IDE. Deze software is te downloaden via www.arduino.cc. De programmeertaal die hier gebruikt wordt, is gebaseerd op C en

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing AVR910 USB Programmer

Gebruiksaanwijzing AVR910 USB Programmer TECHNISCH INSTITUUT SINT-PAULUS Kruisven 25 2400 Mol Gebruiksaanwijzing Schooljaar 2007-2008 Studierichting EE Gebruiksaanwijzing AVR910 USB Programmer Geïntegreerd in AVR-DevL Board Jan Cools Projecten

Nadere informatie