Grenzen aan de zorg Lezing voor de themadag van de PCOB Amersfoort, 3 oktober 2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grenzen aan de zorg Lezing voor de themadag van de PCOB Amersfoort, 3 oktober 2007"

Transcriptie

1 Grenzen aan de zorg Lezing voor de themadag van de PCOB Amersfoort, 3 oktober 2007 Arjan Broers Ik vind mijn vorm aan de grens Dames en heren, Toen ik me voor deze dag aan het inlezen was en me verdiepte in de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg en het verhaal dat meneer Ottes zojuist heeft verteld, moest ik sterk terugdenken aan een scoutingkamp waar ik bijna twintig jaar geleden aan mee zou gaan doen. Het was een internationaal waterkamp in Roermond, waar meer dan vierduizend scouts aan mee zouden gaan doen. Dat was een hele operatie, heel wat ingewikkelder dan die vijf boten en zes tenten die wij meestal meenamen, als wij in de zomer met een stel naar de Biesbosch voeren. In de aanloop van dat kamp kregen we al met de logistiek van dat grote kamp te maken. Zo kregen we precies te weten hoeveel eten we per persoon per dag uitgereikt zouden krijgen: hoeveel gram brood, hoeveel gram boter, hagelslag, jam, aardappelen, groenten Het gaf aanleiding tot grote hilariteit, want we probeerden ons voor te stellen dat we, in plaats van s morgens gewoon thee te zetten en brood te smeren, tien gram boter, vijftien gram hagelslag en twintig gram kaas per persoon uitgereikt zouden krijgen. We namen ons in ieder geval voor om te zorgen voor wat noodrantsoenen, want dat werd hongerlijden, dat stond vast. Maar aan het einde van dat kamp laadden we onze boten in voor de terugreis, vol kratten eten dat over was en op moest. Pakken salami, kilo s kaas, dozen sinaasappelsap en houdbare melk, voor ieder twee potten pindakaas Zelfs twee kratten bier per boot behoorde tot de mogelijkheden. We hadden zoveel eten over, dat we op de terugreis, in traag tempo de Maas afzakkend, onze boterhammen zo dik belegden dat ze net in onze monden pasten. Onze ouders hadden de oorlog nog meegemaakt en ons nog goed ingepeperd dat we nooit eten mochten weggooien. En soms, soms waren wij zeer gehoorzame kinderen. Bevreemding en kalknagels Het is een onnozele anekdote, maar hij staat voor mij voor de bevreemding die me parten speelde toen ik las over het rapport Zinnige en duurzame zorg van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg. Ik kan me voorstellen dat de meesten van u die bevreemding voelen. Goed leven, is dat euro per jaar waard? Is een leven, is mijn leven uit te drukken in een bepaald bedrag per jaar dat ik maximaal mag kosten? Is mijn leven meer waard dan het leven van iemand die in een arm land leeft, waar de gezondheidszorg niet zo duur is en de dokters de mensen nog niet zo ontstellend lang in leven houden? Wat gebeurt er met mij als ik kwetsbaar ben en te duur word voor de samenleving? Wat gebeurt er met mijn kwetsbare vriend, vriendin, vrouw, man, familielid, als zijn of haar leven te duur wordt? Moet ik me nog meer verzekeren misschien? Kan dat? Is er een verzekering die euro per jaar uitkeert? Of zou daar ook weer een grens aan gesteld worden? Die bevreemding. Die angst. 1

2 Dat cynisme. Want dat voel ik allemaal, als ik het verhaal van meneer Ottes tot me laat doordringen. Dat voel ik, en aan het einde denk ik aan de dikbelegde boterhammen van twintig jaar geleden. Dat komt door de kalknagel uit de grafieken van meneer Ottes. Kalknagels kennen een ziektelast van 0,04. En aan het einde van het verhaal van meneer Ottes blijkt dat het zo ongeveer de enige ziekte is die volgens het voorstel niet vergoed wordt, samen met een levertransplantatie voor een alcoholist. Dus, om de vergelijking met de voedselrantsoenen op dat zomerkamp af te maken: ook al komt het voorstel van de RVZ erg krenterig over, aan het einde blijkt de gezondheidsboterham nog heel best belegd te zijn. Al staat er, eerlijk is eerlijk, niks bij over indexering, en of mijn leven door de inflatie op den duur nu meer of juist minder waard wordt Nu zou ik natuurlijk in debat kunnen gaan met meneer Ottes. Ik zou de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg kritisch kunnen gaan bevragen op de afweging en de bedragen. Maar aan het einde van het verhaal juist door die kalknagels ben ik best overtuigd geraakt van de goede bedoelingen van meneer Ottes en zijn collega s. Ik denk dat ze oprecht hun best doen om mee te helpen om de zorg goed en betaalbaar te houden. En bovendien: ik ben een theoloog en een schrijver, wat zou ik in debat gaan met iemand met de kennis van de RVZ? Op cijfers zal ik het altijd afleggen. Contrastervaring Beter is het om met mijn manier van kijken iets toe te voegen aan de wijze van kijken van de RVZ. Er wordt immers al genoeg gehakketakt en met elkaar gestreden in ons land, alsof op allerlei onderwerpen maar één manier van kijken klopt. Onze werkelijkheid is veelkleurig, veel-lagig, multicultureel, multifocaal. En het wordt wat mij betreft tijd dat we daar, ook in onze debatcultuur, lering uit trekken en in gaan oefenen. De vraag is dus niet: wat kan ik afdoen aan de goede bedoelingen en het rekenprogramma van de RVZ, maar: wat kan ik bijdragen aan de goede bedoelingen en het rekenprogramma van de RVZ. Mijn specialisme is inspiratie en als goed theoloog denk ik bij dat woord meteen aan het Hebreeuwse woord roeach, het Griekse woord asper en het Latijnse woord spiritus. Deze woorden worden in het begin van de Hebreeuwse Bijbel en de Griekse en Latijnse vertaling ervan twee keer gebruikt: in de zin Gods geest zweefde over het water, en in de zin: Hij vormde hem uit stof, uit aarde, en blies hem levensadem in de neus. Geest, wind, levensadem en lucht, dat is hetzelfde woord in de talen van onze traditie: roeach, asper, spiritus. Inspiratie gaat dus wat mij betreft over wat ons lucht geeft, en adem. Het gaat over creativiteit, bevlogenheid, over wat van stof of iets stoffigs leven maakt. Vanuit die invalshoek wil ik hier een paar dingen zeggen over het thema van vandaag: grenzen aan de zorg. Bijvoorbeeld door op zoek te gaan naar de bron van de bevreemding of zelfs vervreemding die wij voelen als we zien dat menselijk leven wordt uitgedrukt in formules en bedragen. Want ik geloof dat zo n gewaarwording, zo n gevoel, waardevolle informatie bevat over wie wij zijn en wat ons te doen staat. De theoloog Edward Schillebeeckx heeft het in dat verband over de contrastervaring : soms ervaren we dat iets zo ingaat tegen ons gevoel van wat juist en goed is, dat we mogen concluderen dat we dus iets weten van wat juist en goed is. Of, anders gezegd: omdat we voelen dat iets niet klopt, blijkt dat we een besef hebben van wat wel klopt. Of, gelovig gezegd: omdat we voelen dat iets goddeloos is, blijkt dat we een idee hebben van wat wel met God van doen heeft. 2

3 Toegespitst: de benadering van de RVZ maakt me duidelijk wat ik mis en wat ik dus heel belangrijk vind in de zorg zelfs als het om een rekensom gaat. Ik ga dat in het vervolg van mijn verhaal uitwerken: 1. de verbondenheid van lichaam, geest en ziel; 2. het accepteren van grenzen en groeien binnen grenzen als een opdracht aan ons en onze samenleving; 3. de onmeetbaarheid van de menselijke kern van zorg; 4. het bepalen van een centrum van de redenering: waar draait het om. 1. De verbondenheid van lichaam, geest en ziel Ik zei daarstraks dat ik aan het einde van het verhaal van meneer Ottes best overtuigd ben geraakt van de integriteit die er onder ligt: van de beste intenties van de RVZ en hem zelf om het goed te doen, om de gezondheidszorg goed in te zetten, voor iedereen. Het is de vraag of dat genoeg is. Mijn lijf zegt van niet. Die reageert op de rekensommen, en op de opsomming longtransplantatie ADHD-behandeling APK-keuring. Ik weet best dat het een rekenmodel is, maar het deugt niet om de reparatie van mensen en van auto s in hetzelfde rijtje op te nemen. Het voert ons naar een cynisme waarin zulke rijtjes gewoon worden waarna we na verloop van tijd niet meer weten waar het nu echt om draait. Mijn lijf zegt van niet, dat het niet genoeg is om te rekenen. Misschien vindt u dat geen argument, maar ik eerlijk gezegd steeds meer. Het is erg aardig om te luisteren naar wat je lijf je vertelt. Niet voor niets hebben we er zoveel uitdrukkingen over: je voelt je bedrukt, je doet iets met hart en ziel, je vindt iets niet te verteren, er ligt je wat zwaar op de maag, je wordt er niet goed van, je hebt wat op je lever enzovoorts. Alleen leuke uitdrukkingen? Nee hoor, je kunt ze zelf ervaren, in je lijf. Er zit een waarheid in. Het is alleen een kwestie van hoe je kijkt, van perspectief. In de traditionele Chinese geneeskunde met een traditie van vele duizenden jaren kent men geen onderscheid tussen lichaam en geest. Het woord ziel kennen ze evenmin een interessant probleem trouwens voor zendelingen en missionarissen. Dat heeft nogal wat consequenties. Als iemand ziek is, is dat in de ogen van de Chinese geneeskunst nooit een louter fysiek of psychisch probleem dat je precies kunt aanwijzen en behandelen, maar is het een fout in het geheel van het menselijke systeem, want alles hangt met alles samen. En bovendien, dat is ook interessant, zeker gezien onze spreekwoorden, ziet deze manier van kijken emoties als een beweging van energie in onze organen. Angst is een energiegolf in onze buik en om het hart. Ontroering is een energiegolf in keel en achter ogen. Woede is een energiegolf in de lever. In onze westerse geneeskunst zien we het lichaam eerder als een auto die een nieuwe APK nodig heeft. Als een tamelijk zelfstandig fenomeen, waar artsen aan kunnen sleutelen of niet meer, als het te duur wordt. In het rijtje over de kosten van de gezondheidszorg gaat het vooral daarom: het medischtechnische deel. Er kan dus, bij wijze van spreken, besloten worden om iemand met ADHD te behandelen met pillen die iets kosten, zonder te onderzoeken waarom iemand zo weinig geaard is in zijn of haar leven dat hij maar hyperactief aan het rennen blijft. En er kan dus, bij wijze van spreken, besloten worden om iemand met obesitas Orlistat te geven, zonder te onderzoeken waarom iemand zo uit balans is dat hij of zij zichzelf doodvreet. En als men dat toch onderzoekt, dan legt men dat in de handen van een psycholoog of desnoods zielzorger. Dat is mijn eerste punt: de benadering van de RVZ is te specifiek op het technische en lichamelijke gericht en mist daardoor van alles, wat er wel mee samenhangt. Het mist de geest, het mist de adem, het loopt daardoor het gevaar het leven zelf voorbij te rekenen. 3

4 2. Grenzen accepteren Wij houden niet van grenzen, in onze cultuur. We neigen naar het mateloze. Onze wetenschap verlegt daarom steeds de grenzen. Ook onze medische. En, hoe geestig: de grenzen waar we het hier over hebben zijn niet die van de medische kunde, maar van de betaalbaarheid, van onze draagkracht. Net zoals de grenzen van ons alsmaar meer consumeren nu niet die van het geld blijkt te zijn, maar van de uitputting van ons milieu. Het interessante is dat het grootste deel van de kosten van de gezondheidszorg in de laatste levensfasen van patiënten wordt gemaakt. In veel gevallen wordt nog snel geprobeerd te redden wat er te redden valt. Tegen beter weten in. Artsen hebben ook beloofd, een eed gezworen om dat te doen. Wij denken dat iets niet waar is als het niet blijft. Maar er is niets dat blijft. Geen dier, geen mens, geen voorwerp zelfs onze aarde zal, zij het over een pakweg zeven miljard jaar zelfs onze aarde zal verdwijnen. Dat kunnen we erg vinden, en dat is het ook. Maar het is ook het leven. Het is zoals het is. En: wij vinden onze vorm, in allerlei opzicht, aan de grens. Zonder grenzen waren we vormloos. Wezenloos. De kunst van het leven kan dus nooit de kunst zijn van het overleven. De kunst van het leven kan dus alleen te maken hebben met voluit leven en aanvaarden dat alles eindig is. Ook onze gezondheid, ook ons leven. Levenskunst zouden we moeten beoefenen, en dus ook: lijdenskunst en stervenskunst. De kunst van het afscheid nemen als het tijd is. Ook dat perspectief mis ik in de benadering van de RVZ. 3. De onmeetbaarheid van de menselijke kern van zorg Een derde aanvulling vanuit mijn perspectief heeft betrekking op de kern van de zorg. Want wie zorg geeft of zorg ontvangt, weet heel goed dat de kern van zorg niet of niet alleen het technisch juiste handelen is. Echte zorg kan niet zonder aandacht, zonder betrokkenheid, warmte, aanwezigheid. De ellende is alleen dat we dat niet kunnen meten, of omzetten in geld. En ik noem dat ellende, omdat onze samenleving zo vaak allerlei zaken omrekent in geld zoals filekilometers, zorgminuten en de kosten van zelf voor hun kinderen zorgende ouders dat we dat andere uit het oog verliezen. En dus horen we mensen in de zorg en trouwens ook in het onderwijs klagen dat ze te veel op hun targets worden vastgezet, omdat er niet gerekend wordt met wat zij als de kern van hun vak beschouwen: tijd en aandacht geven. Het is eigenlijk hetzelfde als met geloofsdiscussies: als gelovigen een uitspraak doen over God, zonder erbij te zeggen dat ze het ook niet precies weten, dan gaan ze na verloop van tijd denken dat ze God kennen en namens hem kunnen spreken. Net zo is het hier: als gelovigen in de zorgcijfers rekenen over zorg, zonder erbij te zeggen dat ze het alleen maar over geld hebben, dan gaan ze na verloop van tijd denken dat ze de zorg kennen en namens de zorg kunnen spreken en beslissen. 4. Waar draait het om? Mijn vierde punt om de heer Ottes aan te vullen: waar draait het om? Bij het maken van het PCOB-boekje Tien woorden van zorg, dat onlangs herdrukt is, hebben we met de voorbereidingsgroep discussies gevoerd over de tien woorden, de tien geboden, en hoe die iets te zeggen hebben voor de zorg. Eén discussie is me in het bijzonder bijgebleven: die over het tweede gebod. Er staat (NBVvertaling): Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier 4

5 boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde. Kniel voor zulke beelden niet neer, vereer ze niet, want ik, de HEER, uw God, duld geen andere goden naast mij. Voor de schuld van de ouders laat ik de kinderen boeten, en ook het derde geslacht en het vierde, wanneer ze mij haten; maar als ze mij liefhebben en doen wat ik gebied, bewijs ik hun mijn liefde tot in het duizendste geslacht. Wat moeten we daar nu mee, zei een van de gesprekspartners destijds, wat heeft dat nu met de zorg te maken? Het leidde tot de volgende tekst. Ik citeer uit het boek Tien woorden van zorg: 2. God is God Dominee, ik zou graag voor mijn man willen bidden. Waar wilt u dan voor bidden? Dat hij eens wat gaat doen. Ik word er ziek van. Sinds zijn pensioen is het steeds erger geworden. Hij gaat laat naar bed, staat laat op, ontbijt met de krant en zet daarna de televisie aan. Als het mooi weer is wil hij nog wel eens naar buiten, maar anders zit hij de hele dag binnen. Ik hoef toch niks meer? zegt hij dan. Hij kijkt alles. Het schaatsen, het voetbal, dat racen met die herriewagens, de films, de journaals, alles. En ik kan er niet meer tegen. Denkt u dat u hem nog kunt veranderen? Nee, eerlijk gezegd niet. Moeten we wel alleen voor hem bidden? Hoezo? En u blijft zeker de hele dag thuis? U zet alles voor hem neer? Ja. Houd daar dan maar eens mee op. Kies voor wat u zelf graag wilt doen. En als hij niet met u mee wil, dan zorgt u dat er genoeg in huis is en gaat u er zelf op uit, alleen of met een vriendin. U bent het waard. Wat is het belangrijkste in je leven? Voor de man uit het verhaaltje is dat zijn televisie en zijn eigen rust. Alles offert hij eraan op: zijn sociale leven, zijn talenten en zelfs de vriendschap met zijn vrouw, die hij geen tijd of aandacht schenkt. Voor de vrouw is haar taak als echtgenote het belangrijkste. Dat wil zeggen: haar idee van wat een echtgenote moet doen: zorgen en klaarstaan voor haar man. Zelfs als dat ten koste gaat van haar eigen levensgeluk. We kunnen van alles op een voetstuk zetten. Werk, geld, een auto, een hobby of onze rol als vakbekwame verpleegkundige, als zorgzame vader of opofferende dochter. Niet dat er iets mis is met een grote passie waar je veel tijd en energie in steekt. Het gaat erom of er een evenwicht is. Of je levenshouding ervoor zorgt dat je tevreden bent, samen met degenen met wie je verbonden bent. In het tweede bijbelse gebod zegt God dat we niet moeten knielen voor een beeld van een andere god. God is God, Hij alleen. Het klinkt streng, maar als je even anders kijkt, dan is het juist een bevrijdend woord. Want als alleen God god is, dan kunnen we al het andere relativeren. Dan hoeven we niet alles te offeren op de altaren van status en aanzien, van bezit en macht, van waardering, gezondheid en zelfstandigheid. God is God, de rest is relatief. Dat wil zeggen: het moet in relatie staan tot al het andere. Het moet in evenwicht zijn. Dat is mijn vierde bemerking bij de grenzen aan de zorg: waar draait het om? Is het wel relatief genoeg? Staat het in verhouding? Dienen we het leven? Met alle tijdelijkheid die daarbij hoort? Dienen we de vitaliteit, de levensadem, brengen we lucht en frisse wind? Of zijn we, al rekenend, een gouden kalf aan het oprichten? Die vraag moeten we, gelovig of niet, blijven stellen, zeker bij de organisatie van de zorg. 5

6 Slot Ik sluit af met een compliment aan de PCOB, een hart onder uw riem. Er zijn veel christelijke organisaties aan het schuiven en in de war. Hoe brengen ze hun identiteit in hun werk in? Vaak worden het vage woorden, die verwijzen naar een traditie. Maar de manier waarop u dat heeft bepaald, in dit identiteitsdocument, is voortreffelijk. Heel duidelijk en kort zegt u: het gaat ons om - omzien naar elkaar - rechtvaardige verhoudingen - rentmeesterschap Het eerste betekent: God liefhebben boven alles en de naaste als onszelf Het tweede betekent: leven is samenleven en solidair zijn met elkaar. Het derde betekent: alles en iedereen op aarde is het eigendom van God. En daar zijn dan ook weer heel duidelijke waarden en normen mee verbonden. Gefeliciteerd. U kunt aan de slag. Dank u wel. 6

Anders leven 3 - God niet aanpassen

Anders leven 3 - God niet aanpassen Exodus 20 vers 4 t/m 6 4 Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde. 5 Kniel voor zulke beelden

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

De eerste liefde van God

De eerste liefde van God De eerste liefde van God Trouwpreek over 1 Johannes 3:16 (ds. Jos Douma) gehouden in de trouwdienst van Jeroen en Marjoke Wij hebben Gods liefde, die in ons is, leren kennen en vertrouwen daarop. God is

Nadere informatie

Gemeente van de Heer Jezus Christus,

Gemeente van de Heer Jezus Christus, Gemeente van de Heer Jezus Christus, Marcus vertelt ons vandaag opnieuw een verhaal, een verhaal wat hij al eerder heeft verteld. Voor de luisteraar lijkt het verhaal als twee druppels water op dat van

Nadere informatie

TIEN GEBODEN TIEN SCHILDERIJEN. Bart Jan Bakker. en teksten

TIEN GEBODEN TIEN SCHILDERIJEN. Bart Jan Bakker. en teksten TIEN GEBODEN TIEN SCHILDERIJEN en teksten Bart Jan Bakker Deze bundel met afbeeldingen van schilderingen op papier en begeleidende teksten bevat mijn werk uit de periode augustus 2013 tot en met oktober

Nadere informatie

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Oost, west, thuis best. Als er 1 schaap over

Nadere informatie

Het Tweede Gebod. Exodus 20:4-6

Het Tweede Gebod. Exodus 20:4-6 Dit document is een script van onderwijs dat is bedoeld om via video te worden getoond. In de video worden relevante tekst, dia s, media en afbeeldingen getoond om de presentatie te vereenvoudigen. Daarom

Nadere informatie

Sprekende Spreuken. Levenslessen uit het boek Spreuken. Kris Tavernier. Het kennen van de Hoogheilige

Sprekende Spreuken. Levenslessen uit het boek Spreuken. Kris Tavernier. Het kennen van de Hoogheilige Kris Tavernier Sprekende Spreuken Levenslessen uit het boek Spreuken - Het boek Spreuken leert ons heel wat over het gedrag van gelovigen, en hoe dit kan zijn in allerlei omstandigheden van dit leven.

Nadere informatie

MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18

MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18 MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18 De Parasja begrijpen Sjemot (Exodus) 21:1-20:18 We zullen leren hoe we 1) Het hoofdthema (onderwerp) van een Parasja (wekelijkse Torah-lezing) kunnen begrijpen.

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Het belangrijkste verhaal is eigenlijk een samenvatting van alles wat Hij gedaan heeft

Het belangrijkste verhaal is eigenlijk een samenvatting van alles wat Hij gedaan heeft Kunt u mij een (voor u) belangrijk verhaal over Jezus vertellen? Het belangrijkste verhaal is eigenlijk een samenvatting van alles wat Hij gedaan heeft Zijn twee belangrijkste geboden: Heb je God lief

Nadere informatie

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel?

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel? In de serie Twee op de kansel Rabbijn Albert Ringer (Liberale joodse gemeente Rotterdam) Dr Christiane Berkvens-Stevelinck (Remonstranten Rotterdam) Thema: Wat is ons essentieel? Lezing : Deuteronomium

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

De Hoeksteen 8 september 2013 Maurits de Ridder. Marcus 10 : 13-16. Gemeente van Christus Jezus onze Heer,

De Hoeksteen 8 september 2013 Maurits de Ridder. Marcus 10 : 13-16. Gemeente van Christus Jezus onze Heer, De Hoeksteen 8 september 2013 Maurits de Ridder Marcus 10 : 13-16 Gemeente van Christus Jezus onze Heer, Het is vandaag toch best wel een heel bijzondere zondag voor Félice en Emma, die hier net voorin

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Laten we dit vanmorgen verder uitpakken en naar een antwoord zoeken. En dat wil ik doen vanuit dat verhaal over Micha, in Richteren 17.

Laten we dit vanmorgen verder uitpakken en naar een antwoord zoeken. En dat wil ik doen vanuit dat verhaal over Micha, in Richteren 17. Gemeente van de Here Jezus, Lezen : HC, zondag 35 1 - HC, zondag 35 - Deuteronomium 13:7-19 Opa en oma hadden bewust afstand genomen van het christelijk geloof. Daar wilden ze niets meer mee te maken hebben.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Want God zal hen troosten.

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Want God zal hen troosten. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Wat is dat voor uitspraak op een dag als vandaag? We herdenken vandaag onze geliefde doden. Mensen

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Oasemoment "Onze Vader" Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013

Oasemoment Onze Vader Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013 Oasemoment "Onze Vader" Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013 Muziek Inleiding en evangelietekst In het hoofdstuk 6 van zijn evangelie laat de apostel Mattheüs Jezus aan het woord over hoe we horen

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie.

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Wat is bidden? Bidden is: In contact komen met de levende God, de Schepper van Hemel en Aarde In het Oude Testament bad de

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

De vier onmetelijke vermogens van de geest

De vier onmetelijke vermogens van de geest De vier onmetelijke vermogens van de geest Geluk is alleen mogelijk als er liefde is. Ware liefde heeft het vermogen iedere situatie waarin we ons bevinden te genezen en te veranderen, en ons leven een

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Kennismaking met de bijbel

Kennismaking met de bijbel Kennismaking met de bijbel 1. De Bijbel, wat is dat voor boek? 2. Wat heb ik met God te maken? 3. Wie is Jezus Christus? 4. Hoe kom ik in de hemel? 5. Wat is de christelijke doop? 16 Wat heb ik met God

Nadere informatie

VERLIEZEN: De waarde van geven in een wereld van ontvangen

VERLIEZEN: De waarde van geven in een wereld van ontvangen VERLIEZEN: De waarde van geven in een wereld van ontvangen Wees niet bang, al vormen jullie maar een klein groepje. Want jullie Vader is zo goed geweest Zijn koninkrijk voor je open te stellen. Verkoop

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Maar hier bij Jakob gaat de hemel open. Opeens is daar die ladder met Gods boodschappers, die omhoog gaan en afdalen.

Maar hier bij Jakob gaat de hemel open. Opeens is daar die ladder met Gods boodschappers, die omhoog gaan en afdalen. Genesis 28: 10-22 Liturgie: Welkom Lied 314: 1,2,3 Begroeting Klein gloria (Lied 195) Lied 146c: 1,3,7 Geloofsbelijdenis Lied 871: 1,2,3,4 Gebed Lezen: Genesis 28: 10-22 Themalied: 1,2 Preek: Lied 913:

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander

HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander Bevestiging Chris Smits als ouderling Liturgie Voorzang Opw 462 = EL 261 Stil gebed Votum Zegengroet Zingen: Ps 18,1.8.9 Gebed Lezen:

Nadere informatie

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op,

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op, Het team Hé, broeder, Kan ik je even spreken? Ja, wacht even, oké, oké, ja, zeg het maar. Nou, ja, het zit eigenlijk zo: je hebt mij heel erg pijn gedaan. O? Ja. Ik heb één van je oude toespraken beluisterd.

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

Deze veertig dagen staan we nadrukkelijk stil bij de vraag wie Jezus is. Welke beelden wij van Jezus hebben.

Deze veertig dagen staan we nadrukkelijk stil bij de vraag wie Jezus is. Welke beelden wij van Jezus hebben. 21-02-2016 Lucas 9: 28-36 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Wie ben jij? Wie bent u? Als we iemand voor het eerst ontmoeten op een feestje, of misschien ook wel na de kerkdienst onder de koffie, wordt

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 1 november 2015, themadienst Mag ik dan bij je schuilen? - over vluchtelingen Met muzikale medewerking van koor Reborn o.l.v. Esther van der Heijden Koffie drinken na de dienst

Nadere informatie

Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus

Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus Zondag 27 september Markus 9, 30-37 Overdenking Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus 1) Ongemakkelijk gevoel Ik kreeg een beetje een ongemakkelijk gevoel toen ik dat gedeelte

Nadere informatie

Bijbelstudie lessen voor 8-12 jaar

Bijbelstudie lessen voor 8-12 jaar Deze handleiding is van Bijbelstudie lessen voor 8-12 jaar Gebruikte Bijbelvertaling HET BOEK Lessen zijn oorspronkelijk geschreven als dagelijkse Bijbelstudie tijdens een GO KIDS zendingsreis naar Roemenië.

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Bij Mattheus 5 : 13-16 - Zout en licht Laat ons het zout der aarde zijn, het licht der wereld, klaar en rein,

Bij Mattheus 5 : 13-16 - Zout en licht Laat ons het zout der aarde zijn, het licht der wereld, klaar en rein, 9 februari 2014 Bij Mattheus 5 : 13-16 - Zout en licht Laat ons het zout der aarde zijn, het licht der wereld, klaar en rein, Misschien heeft u bij het zingen van dit lied ook altijd wel een wat dubbel

Nadere informatie

= als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig. = iemand die snel ergens bang van wordt.

= als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig. = iemand die snel ergens bang van wordt. Woordenlijst: Thema 3 Les 1 De angst Bedroefd De bangerik Opgewekt Oneerlijk Jaloers Eigenwijs Geduldig Nerveus Nors Ontevreden Dwars = als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig.

Nadere informatie

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht.

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht. 1. Vakantieplannen Yeeesss! roept Vera. Had ik wel verwacht, bromt Edwin. Vader kijkt hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Wel verwacht? Natuurlijk, reageert Edwin. We hebben nog een rondvlucht met de

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Leugen en waarheid Gedachten over de film Een man heeft in zijn leven allen maar minachting en afwijzing meegemaakt. Hij is zo anders als al de mensen om hem heen.

Nadere informatie

Liturgie voor de dienst in de Doopsgezinde Gemeente Arnhem zondag 26 oktober 2014 om 10.00 uur. Voorganger: Harrie Hekkema Organist: Wijnand Klaver

Liturgie voor de dienst in de Doopsgezinde Gemeente Arnhem zondag 26 oktober 2014 om 10.00 uur. Voorganger: Harrie Hekkema Organist: Wijnand Klaver Liturgie voor de dienst in de Doopsgezinde Gemeente Arnhem zondag 26 oktober 2014 om 10.00 uur Voorganger: Harrie Hekkema Organist: Wijnand Klaver Thema: Onze Vader Aansteken van de kaars Staand zingen

Nadere informatie

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest Basiscursus Christelijk geloof Module 1 Les 1: Les 2: Les 3: Les 4: Les 5: Les 6: Les 7: Les 8: God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus:

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie

Zondag 8 november 2015 Sint Maarten de oogst van ons leven

Zondag 8 november 2015 Sint Maarten de oogst van ons leven Zondag 8 november 2015 Sint Maarten de oogst van ons leven Lezing: Marcus 12 : 28 34 De herfst brengt voor veel mensen een zekere weemoedigheid.: de bladeren vallen, de zomer is echt voorbij. In de herfst

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het is altijd prettig als de Bijbel zelf aangeeft, hoe je iets moet lezen. Soms zijn er van die verhalen of gelijkenissen, waarvan ik bij een eerste

Nadere informatie

Gemeentevergadering 25 november 2015. Beroepingswerk? Doe mij maar gewoon een nieuwe dominee!

Gemeentevergadering 25 november 2015. Beroepingswerk? Doe mij maar gewoon een nieuwe dominee! Gemeentevergadering 25 november 2015 Beroepingswerk? Doe mij maar gewoon een nieuwe dominee! Agenda 1. Inleiding over het beroepen 2. Gesprekken per wijk 3. Samenvatting en terugkoppeling Tijdslijn - 25

Nadere informatie

Arjan Broers Het zoeken. niet moe. Gespreksbrochure over de spiritualiteit van 55-plussers

Arjan Broers Het zoeken. niet moe. Gespreksbrochure over de spiritualiteit van 55-plussers Arjan Broers Het zoeken niet moe Gespreksbrochure over de spiritualiteit van 55-plussers Inleiding Senioren van nu zijn meer dan vroeger op zichzelf aangewezen voor hun levensvragen en zingevingkwesties.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn lezingen die er niet om liegen, vandaag. Mozes, die het volk de wet voorhoudt, als een keus tussen leven en dood. En Jezus lijkt er nog een

Nadere informatie

NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT.

NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT. Luk. 16:19-31 gehouden op 15-03-2009 p.1 NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT. Liturgie: Votum/groet Zi: Psalm 100:1.3.4 Lezing van Gods wet Zi: Psalm 9:1.4.5 Gebed Lezing van Gods Woord: Luk. 16:14-31

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Om de beurt halen deelnemers nu de briefjes uit de vuilniszak en lezen ze voor. Bespreek wat erop staat.

Om de beurt halen deelnemers nu de briefjes uit de vuilniszak en lezen ze voor. Bespreek wat erop staat. Ik geloof... iets Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: Thema: Geloven en spiritualiteit, Kerk Tijdsduur: 2 uur en 55 min. Kerk: wat mag weg, wat mag blijven; stellingen; Godsbeeld

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Weet je wel hoeveel God van je houdt? Het evangelie, het optreden van Jezus, laat ons dat steeds weer opnieuw zien. Een paar weken geleden zijn we begonnen

Nadere informatie

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT De wortel van zelfhaat De eerste zonde; verlangen als God te zijn; de ontkenning van wie je bent Eerste gevolg van de zonde: Schaamte voor je lichaam

Nadere informatie

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen Lieve gemeente, Afgelopen donderdag was het Hemelvaartsdag. Een feest waar we ons als vrijzinnigen niet zo heel veel bij voor kunnen stellen. Wat moeten we van dit verhaal nog geloven en wat heeft het

Nadere informatie

ewogen worden en in beweging komen

ewogen worden en in beweging komen Naam: Datum: ewogen worden en in beweging komen B 1. Wat zet hen in beweging? (2,5/2,5) Hoe worden deze mensen bewogen? Zet het juiste nummer voor elke zin. ontroering verlangen verplichting graag doen

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 47 (30-11)

De Bijbel open 2013 47 (30-11) 1 De Bijbel open 2013 47 (30-11) Zie, hij bidt. Dat lezen we in Hand. 9 over Paulus. Zie hij bidt., het wordt verteld na zijn bekering op de weg naar Damascus. En het wordt gezegd alsof het iets heel bijzonders

Nadere informatie

Overdenking 21 juni 2015 Velserbroek - Ds. Mirjam Vermeij

Overdenking 21 juni 2015 Velserbroek - Ds. Mirjam Vermeij Overdenking 21 juni 2015 Velserbroek - Ds. Mirjam Vermeij Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus, Wie is hij toch, dat zelfs de wind en het meer hem gehoorzamen. Wie is hij toch? Die vraag klinkt

Nadere informatie

Instructie bij het leggen van de eigen-waarden kaartjes

Instructie bij het leggen van de eigen-waarden kaartjes 1. Maak ruimte op een tafel 2. Knip de kaartjes uit en leg ze op een stapeltje 3. Leg aan de linkerzijde van je werkveld de 4 categoriekaartjes Op dit moment het meest belangrijk, Op dit moment ook belangrijk,

Nadere informatie

Jezus maakt mensen gelukkig

Jezus maakt mensen gelukkig Eerste Communieproject 33 Jezus maakt mensen gelukkig Jezus doet wonderen In les 5 hebben we geleerd dat God onze Vader is. Wij zijn allemaal zijn kinderen. Alle mensen zijn broertjes en zusjes van elkaar!

Nadere informatie

Leven vanuit Overvloed of Tekort?

Leven vanuit Overvloed of Tekort? Leven vanuit Overvloed of Tekort? Dank allereerst aan de Dijken van Wijven. Zonder jullie vrouwenhadden we hier nu niet met elkaar gestaan. Wat een prachtige traditie: om in het Zeeuwse landschap natuur

Nadere informatie

Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009)

Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009) 1 Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009) De achtergrond van de vraag naar het belangrijkste gebod De vraag waar wij vanochtend mee te maken hebben is de vraag naar het grote of anders

Nadere informatie

Preek Galaten 2:15-17a en Galaten 3:6-26

Preek Galaten 2:15-17a en Galaten 3:6-26 Preek Galaten 2:15-17a en Galaten 3:6-26 Wat heb ik aan de wet? (1) - de wet brengt de zonde aan het licht Liturgie 22 januari 2012 - ds. D. Vonck te Houten Votum/ zegengroet Psalm 8:1,3,4 Gebed Lezing

Nadere informatie

Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen.

Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen. Inleiding: Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen. Wat ik u graag zou willen geven is verwondering

Nadere informatie

Geestverruimend KOM NAAR DE OPEN DAG OP 23 JUNI IN HUIS TER HEIDE! KIDS Kidzrally in Scherpenzeel één groot feest

Geestverruimend KOM NAAR DE OPEN DAG OP 23 JUNI IN HUIS TER HEIDE! KIDS Kidzrally in Scherpenzeel één groot feest NIEUWS Fam. De Jong Van Donselaar 70 jaar getrouwd NIEUWS WERELDKERK Evangelisatie in Cuba via baseball KIDS Kidzrally in Scherpenzeel één groot feest dvent04 2013 JAARGANG 112 HET KERKBLAD VAN HET HET

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

Mc. 1: 1-11 PG te Sexbierum-Pietersbierum Sixtustsjerke 11 jan. 2015. Grote en kleine Geliefde van God - Gemeente van Christus,

Mc. 1: 1-11 PG te Sexbierum-Pietersbierum Sixtustsjerke 11 jan. 2015. Grote en kleine Geliefde van God - Gemeente van Christus, Mc. 1: 1-11 PG te Sexbierum-Pietersbierum Sixtustsjerke 11 jan. 2015 Ds. A.J.Wouda Grote en kleine Geliefde van God - Gemeente van Christus, Het weer is onrustig De wereld is onrustig En veel mensen, sommigen

Nadere informatie

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014 Enquete resultaten Normen en Waarden 214 Deze enquête is afgenomen in de derde en vierde klas op de middelbare school de Guido de Bres in Amersfoort. Dit zijn de statistieken van de anwoorden die de leerlingen

Nadere informatie

Dienst Geestelijke Verzorging

Dienst Geestelijke Verzorging Dienst Geestelijke Verzorging Patiënt en dan? U bent in het ziekenhuis opgenomen en er komt veel op u af. Deze situatie kan veel vragen oproepen en geestelijk behoorlijk zwaar zijn. Als u behoefte hebt

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Wat is een trauma? Trauma kan cultuurafhankelijk zijn Cultuur bepaalt reactie Cultuur aspecten:

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

Exodus 33:18 34:9. Liturgie

Exodus 33:18 34:9. Liturgie Exodus 33:18 34:9 Liturgie votum zegengroet Psalm 145 vers 1 en 3 wet psalm 143 vers 1,2,5,8 gebed Exodus 33:12 34:9 [tekst 33:19 34:9] preek GK 157 grote gebed gaven GK 171 zegen Preek Gemeente van Christus,

Nadere informatie

Op dit moment ook belangrijk. Avontuur Competitie Creativiteit. Dienstbaarheid Discipline Duurzaamheid. Eenvoud Erkenning Evenwicht

Op dit moment ook belangrijk. Avontuur Competitie Creativiteit. Dienstbaarheid Discipline Duurzaamheid. Eenvoud Erkenning Evenwicht Op dit moment het meest belangrijk Op dit moment ook belangrijk Op dit moment enigszins belangrijk Op dit moment niet belangrijk Afwisseling en variatie Ambitie Avontuur Competitie Creativiteit Dienstbaarheid

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 31 augustus 2014 Mattheus 17: 14-20

Ontmoetingskerk - Laren NH - 31 augustus 2014 Mattheus 17: 14-20 Ontmoetingskerk - Laren NH - 31 augustus 2014 Mattheus 17: 14-20 In de naam van Jezus, spreken wij tot deze situatie. Deze woorden van de medici, hebben zij vanuit hun beste kunnen gesproken, Vader, Heer,

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Twee weken geleden zijn we begonnen met lezingen uit het Marcus-evangelie. Een bijzonder evangelie waarin de vraag centraal staat: wie is Jezus? Hoe

Nadere informatie

Een cultuur van liefhebben... 1 Joh. 4:7-21

Een cultuur van liefhebben... 1 Joh. 4:7-21 Een cultuur van liefhebben... 1 Joh. 4:7-21 7 Geliefden, laten wij elkander liefhebben, want de liefde is van God; en een ieder, die liefheeft, is uit God geboren en kent God. 8 Wie niet liefheeft, kent

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

Wat eten we vanavond?

Wat eten we vanavond? 35 35 HOOFDSTUK 3 Wat eten we vanavond? WOORDEN 1 Kies uit: jam school slager boodschappen vegetariër 1 Dorien eet geen vlees. Ze is. 2 Moniek houdt van zoet. Ze eet graag op brood. 3 Johan, ik ga naar

Nadere informatie

Academie Psychosofia. Een onafhankelijke academie in oprichting, gericht op onderzoek van spirituele energieën.

Academie Psychosofia. Een onafhankelijke academie in oprichting, gericht op onderzoek van spirituele energieën. E E N N I E U W E O N A F H A N K E L I J K E G E E S T E L I J K E S T R O M I N G Academie Psychosofia Een onafhankelijke academie in oprichting, gericht op onderzoek van spirituele energieën. Onderzoek

Nadere informatie

Zondag 12 januari - de doop van Jezus

Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zoals Nederland een waterland is, zou je kunnen zeggen dat de Bijbel een waterboek is. Het begint al in Genesis 1: Gods Geest zweefde over het water. Er lijkt al water

Nadere informatie