Comazuipen in Vlaanderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Comazuipen in Vlaanderen"

Transcriptie

1 Schooljaar ACTUA Actualiteitenmagazine april 2008 teksten: P-Magazine 22 januari 2008 Comazuipen in Vlaanderen In Nederland luiden dokters de alarmbel over een redelijk gestoorde trend: comazuipen. Jonge tieners kappen in recordtempo industriële hoeveelheden alcohol achterover en drinken zich zo het ziekenhuis in. Hard moeten we daar niet om lachen, want ook een deel van de Vlaamse jeugd hangt zwaar aan de fles. Pagina 1 van 18

2 C omazuipen komt overgewaaid uit Duitsland. Daar heeft de Trinkjugend het Komasaufen und Kampftrinken uitgeroepen tot nationale sport. Het aantal tieners dat stomdronken in de ziekenhuizen wordt afgeleverd, is in vijf jaar tijd verdubbeld. Wedstrijddrinken wordt aangemoedigd door de zogenoemde all you can drink-party s, waarbij iedereen een vrij hoge inkomprijs betaalt, maar voor dat geld wel onbeperkte hoeveelheden drank mag bestellen. En dat eist af en toe slachtoffers. In Berlijn raakte begin vorig jaar een 16-jarige scholier in coma nadat hij in korte tijd 52 glazen tequila had gedronken. Hij overleed enkele dagen later. Er barstte meteen een nationale discussie los over alcoholmisbruik bij jongeren. Ook in Nederland luiden de alarmbellen. Nederland 3 wijdde al een reportage aan comazuipen (die onlangs ook te zien was in Koppen). Daarin kwamen de 13-jarige Jimmy en de 14-jarige Suzanne aan het woord. Jimmy was in coma geraakt nadat hij op een dinsdagmiddag één liter Safari(een likeur van exotische vruchten) had gedronken. Suzanne had samen met vriendinnen whisky, bier en een fles perenlikeur weggewerkt. Nog een paar druppels meer en ik was dood geweest. Sindsdien ondervond het meisje leer- en concentratieproblemen. De Nederlandse kinderarts Nico van der Lely windt er geen doekjes om: Het is wachten tot een aantal kinderen zich dood drinkt. Van der Lely houdt zich al jaren bezig met het fenomeen. Hij richtte een speciale alcoholpolikliniek op in Delft. Daar worden de alcoholpatiëntjes onderzocht en hun ouders voorgelicht. In de periode zag Van der Lely het aantal spoedopnames verzestienvoudigen. VAN DER LELY: De kinderen die ik te zien krijg, kunnen niet meer ademen. En dat is nog maar het topje van de ijsberg. Comazuipen heeft zich over heel het land verspreid. Heel veel jongeren doen het, maar kunnen een spoedopname nipt vermijden. Ga maar eens kijken op schoolfeestjes: je schrikt je lam. Uit een onderzoek dat ik samen met de Universiteit van Twente heb gedaan, blijkt dat er in de eerste helft van vorig jaar 240 kinderen tussen 12 en 17 met een alcoholvergiftiging werden afgeleverd in een Nederlands ziekenhuis. Tweederde had sterkedrank gedronken en meerdere soorten alcohol door elkaar gemixt. Gelukkig begint de politiek stilaan te begrijpen hoe erg het hier is. Maar comazuipen is geen puur Hollands probleem, hoor. Het gebeurt overal in Groot-Brittannië, Oostenrijk, Duitsland Zelfs de traditionele wijnlanden Frankrijk, Italië en Spanje gaan voor de bijl. Geloof me, het komt bij jullie ook. Het mateloos drinken - ook binge drinking genaamd - is altijd in geweest bij jongeren. Hoe komt het dat het nu zo uit de hand loopt? VAN DER LELY: Vroeger dronken we bier en was roken veel populairder dan drinken. Jongeren hebben tegenwoordig ook veel meer geld op zak. Als ze te weinig hebben, leggen ze samen voor een fles sterkedrank uit de nachtwinkel. Maar de belangrijkste reden is dat er nu veel meer verschillende, hippe drankjes op de mart zijn. Als je 9 bent en je drinkt een liter alcohol, ben je dood. Maar die nieuwe drankjes zitten tjokvol suiker, waardoor je de alcohol amper proeft. Daar kappen die kinderen in een halfuur twee liter van weg. Het wordt hoog tijd dat die smerige drankjes van de markt worden gehaald. Waarvoor dient de staat anders nog? Toch om de jeugd te beschermen? Drinken de jongeren zich bewust een black-out of hebben ze zich laten verrassen door de drank? VAN DER LELY: Het overkomt ze. Er is geen normaal denkend mens die de avond ingaat met het idee: vanavond drink ik mezelf aan het beademingsapparaat. Maar jongeren experimenteren wel met drank. Ze willen ontdekken hoe ver ze kunnen gaan. Als wij te veel drinken, beginnen we te lallen en te waggelen. Dat zijn de waarschuwingssignalen van ons lichaam. Kinderen hebben dat niet. Bij hen gaat gewoon plots het licht uit. En dan zakken ze in elkaar. Is het een jongenszaak of doen meisjes vrolijk mee? VAN DER LELY: Voor het jaar 2000 ging het vooral om stoere jongens die wilden tonen hoeveel bier ze konden drinken. Maar in heel Nederland krijgen we 50 procent meisjes binnen. Die zijn gek op die zoete troep en dat verklaart hun inhaalbeweging. Ook het aantal promille dat die kinderen in hun bloed hebben, stijgt. Vorig jaar was het gemiddeld 1,7. Dit jaar al 1,8. en ik vrees dat het nog zal stijgen. Pagina 2 van 18

3 Drinken voor de kick Als het regent in Nederland en Duitsland, druppelt het dan in Vlaanderen? De taferelen op de Antwerpse kerstmarkt deden onlangs vermoeden van wel. Aan de verleidelijk dampende kraampjes bleken de glühwein, jenevers en alcopops wel heel populair bij tieners. Eén meisje van 14 werd compleet lamgezopen afgevoerd met de ambulance. Burgemeester Patrick Janssens kondigde prompt een strikt alcoholverbod af voor jongeren onder 18. Enkel bier en wijn waren nog toegelaten. Minderjarigen mochten zelfs geen alcoholische dranken meer bij zich hebben. Omdat, zo lichtte zijn woordvoerster toe, de politie merkt dat jongeren in de supermarkten flessen sterkedrank kopen en die op de kerstmarkt in recordtempo leegdrinken, met alle gevolgen van dien: wildplassen, braken en vechtpartijen. Toch betwist de Vereniging voor Alcohol en andere Drugsproblemen dat comazuipen bij de Vlaams jeugd al wijd en zijd verspreid is. MARIJS GEIRNAERT(directrice VAD): Het gebeurt wel eens dat een kind met een zware alcoholvergiftiging in het ziekenhuis wordt afgeleverd, maar het blijven uitzonderingen. Ook de stelling dat meisjes tegenwoordig eerder drinken, is voor ons nog niet bewezen. Maar we blijven op onze hoede. In Nederland is comazuipen ook plotseling opgedoken. Ik sluit dus niet uit dat het straks ook naar hier overwaait. Een rondvraag bij enkele spoedartsen toont aan dat er in Vlaanderen wel degelijk een stijgende trend is. De slachtoffers worden ook steeds jonger. MARC SABBE(urgentiearts UZ Leuven): Het is duidelijk dat comazuipen ook bij ons al bestaat. Vooral na de examens merken we dat op de spoeddienst. En wij zien enkel de ergste gevallen, want jongeren bellen tegenwoordig niet meer zo snel een ambulance. In groepen waarin jongeren gewend zijn om veel te drinken, wordt er niet snel gepanikeerd. Ze kennen het fenomeen en denken te weten wat ze moeten doen. De meeste jongeren die worden binnengebracht, hebben zich laten verrassen. Maar er zijn er ook die toegeven dat ze wilden experimenteren of zich doelbewust hebben laten gaan. Op festivals zie je hetzelfde fenomeen. Je vraagt je af hoe kinderen van 14 het in hun hoofd halen om zich zo toe te takelen. Toch verbaast het me niet dat de slachtoffers almaar jonger worden. Dat is toch met alles zo? Kinderen hebben jonger seks, grijpen op jongere leeftijd naar genotsmiddelen en sommigen ondernemen op hun 12 de al een zelfmoordpoging. Onze maatschappij wordt sneller. Jongeren krijgen zo veel informatie en impulsen uit de media en de reclamewereld. Daar worden ze nieuwsgierig van. MYRIAM AZOU(voorzitter Vlaamse Vereniging voor Kinderverzorging): Per jaar krijgen we hier een drietal kinderen van 13 jaar of jonger met een alcoholvergiftiging binnen. De jongste was 9. Hij had een volledige bak bier leeg gedronken. Hij was benieuwd hoe dat voelde. Je merkt ook dat de meisjes een inhaalbeweging hebben gemaakt. Nochtans kunnen ze er een stuk slechter tegen. STAN ANSOMS(dokter en alcoholspecialist): Er is in Vlaanderen wel degelijk iets aan het gebeuren. Comazuipen heeft hier nog geen Nederlandse proporties aangenomen, maar het is zonneklaar dat onze jongeren meer en meer doelbewust drinken om in een roes te geraken. Binge drinking - het in korte tijd nuttigen van zes glazen alcohol - raakt ingeburgerd. Is dat fenomeen wel zo nieuw? Wij dronken als tiener ook elk weekend stevig door. ANSOMS: Het fenomeen is niet nieuw, maar het wordt extremer. De hedendaagse jongeren kiezen vaker voor sterke drank in plaats van voor ons brave pintjes. Bovendien drinken ze alsof het om een drug gaat. Ze gebruiken de alcohol om heel snel een hevige roes te voelen, om te zien hoe ver ze kunnen gaan. En dat is gevaarlijk. Op die manier word je geen sociale drinker. Ik vrees dat we een nieuwe generatie alcoholisten aan het kweken zijn. Jong geleerd is oud gedaan. Uit alle studies blijkt dat hoe jonger iemand begint te drinken, hoe meer kans hij loopt om alcoholist te worden. Wodka in de boekentas Bij Project Jongeren, dat is ontstaan vanuit de Anonieme Alcoholisten, wordt het comazuipen bijzonder ernstig genomen. Ex-alcoholici worden als ervaringsdeskundigen steeds vaker gevraagd om in scholen te komen spreken. Ze merken dat comazuipen cool is. AGNES: Allez mevrouw, dat is tocht tof om uw eigen eens van de planeet te zuipen?" Dat soort dingen krijg ik te horen in klassen van 14-jarigen. Onlangs vroeg een meisje: "Zeg zo'n black-out, kan dat kwaad? Want ik heb dat al twee jaar twee keer per week." Pagina 3 van 18

4 FRANCOIS: De jongeren weten heel goed wat er allemaal op de markt is. Zelfs 13-jarigen kennen het allemaal; de breezers, likeuren, energiedranken met alcohol, proefbuisjes met sterke drank, tubes met alcoholgel, ijlolly s die gelijk staan met een pintje bier. Nu is er zelfs wijn in tetrabrik op de markt. Allemaal speciaal gericht op jongeren. En veel van die drankjes bevatten 15 of 20% alcohol. Die producten werken het comazuipen in de hand. Een 12-jarige lust geen bier, maar dat mierzoete spul krijgt hij wel binnen, hoor. Bier is veel betrouwbaarder. Als je daar te veel van op hebt, voel je dat. Van sterke drank krijgen die kinderen pas nadien een klets achter hun oren. AGNES: Dat thuis indrinken is een kwalijke trend. Jongeren leggen hun zakgeld bij elkaar om een paar flessen sterkedrank te kopen en nestelen zich thuis in de zetel; Dat creëert een vals veiligheidsgevoel. Want als je lekker in de zetel zit, wat maakt het dan nog uit dat je niet meer op je benen kunt staan? Thuis drinken ze nog veel meer. FRANCOIS: Wij Belgen hoeven ons niks wijs te maken. Als het comazuipen in Nederland, Duitsland, Engeland en Oostenrijk in is, waarom zou onze jeugd daar dan niet aan meedoen? Het zit overal. Kijk naar de all you can drink-party s, de drankspelletjes die ze doen, de zuipkaarten op fuiven waar wedstrijden mee worden gehouden. Degene die het langst op zijn benen kan blijven staan, is de held.; AGNES: De jongste maanden hebben we vijf jongeren over de vloer gehad. De oudste was 16. Degene die er het minst erg aan toe was, had 2,8 promille in zijn bloed op het moment dat ze hem het ziekenhuis indroegen. Dat staan gelijk met minimum vijftien pinten bier, hè. Het maximum was 4 promille. Dan ben je bijna dood." FRANCOIS: "Je moet eens kijken hoeveel lege drankflessen er op speelpleintjes en in de buurt van scholen liggen. Sommige jongeren zie je aan de schoolpoort al samen breezers drinken. Om acht uur 's morgens! En dan de mensen die naar hun werk vertrekken nog uitlachen ook!" AGNES: " Veel ouders weten niet wat hun kinderen allemaal uitspoken. Sommige jongeren smokkelen de flessen drank in hun boekentas mee naar hun kamer: pc, PlayStation, stereo, tv, Wij krijgen telefoons van panikerende moeders die in de tas van zoonlief twee flessen Spa Reine hebben gevonden. Gevuld met wodka." FRANCOIS: De voorbeelden uit de media helpen ook niet,hè. Alle aandacht voor die stomme, zatte Paris Hilton. Of Amy Winehouse! Die is zo verslaafd aan drank en drugs dat ze het waarschijnlijk niet zal overleven. Maar jongeren spiegelen zich daaraan. Ze willen ook op het randje balanceren. AGNES: Maar het grootste probleem is dat jongeren tegenwoordig veel centen hebben, terwijl ze verstikkend alleen zijn. Ik heb om drie uur s nachts eens een dronken meisje aan de lijn gekregen. Ik stelde voor om samen met haar ouders eens met ons te komen praten. Ze lachte daarmee: Mevrouw, ik zie ons ma en onze pa één keer om de twee weken en voor de rest heb ik drie keer per week een huishoudster. Of ik nu drie of dertig flessen uit de kelder haal, niemand merkt daar iets van.dat zijn vogels voor de kat, hè. Kennen jullie kinderen die elke dag hun dosis alcohol nodig hebben? AGNES: Een jongen mailde mij onlangs: Ik ben 14 en drink regelmatig een pintje. Elke dag na school dronk hij een pint of vier. En op vrijdag dronk hij er tien à twaalf, tot hij door zijn knieën zakte. En dan lachten mijn vrienden mij uit, schreef hij. Ik heb hem aangeraden om eens goed na te denken over zijn gebruik. Wat gaat zo n gast nodig hebban als hij 18 is? En hoe betaalt hij dat? tekst: Raf Liekens GESPECIALISEERD KINDERARTS NICO VAN DER LELY Als u te veel drinkt, begint u te lallen en te waggelen. Dat zijn onze waarschuwingssignalen, kinderen hebben dat niet. Bij hen gaat gewoon plots het licht uit. Pagina 4 van 18

5 HOE SCHADELIJK IS COMAZUIPEN? Die kinderen drinken zich gewoon oliedom Volgens de Nederlandse kinderarts Nico van der Lely is de impact van comazuipen op de hersenen van jonge tieners ronduit dramatisch. geheugen zwaar aantasten. Alcohol stopt de groei van de hersenen. Bij kinderen is die impact uiteraard groter dan bij volwassenen. NICO VAN DER LELY: Die impact wordt ongelofelijk onderschat. Ik heb kinderen in een halfjaar tijd zien afglijden van ASO naar Bijzonder Onderwijs. Eén boosdoener: overmatig alcoholgebruik. Die kinderen drinken zich gewoon oliedom. Hoe jonger je bent, des te groter de schade die comazuipen in je lijf aanricht. De hersenen van die kinderen zijn nog niet ontwikkeld. Ze moeten nog beïnvloed worden door de geslachtshormonen. Als je die hersenen gaat marineren in alcohol, komen ze nooit tot ontwikkeling. Hun geheugen en denkvermogen gaat met rasse schreden achteruit. Dat zie je overduidelijk op echo s. En voor alle duidelijkheid: één keer zwaar over de schreef gaan, kan genoeg zijn. Bovendien is de schade onherstelbaar. MARC SABBE(urgentiearts): Dat je na één keer over de schreef gaan, al blijvende hersenschade aanricht, lijkt me overdreven. Tenzij je écht in een coma raakt en zuurstoftekort krijgt. Dat zuurstoftekort tast vooral de organen aan die het meeste zuurstof nodig hebben: de hersenen. Comazuipen houdt serieuze risico s in. Het is inderdaad bewezen dat kinderen die regelmatig heel veel drinken hun denkvermogen en "Als je die hersenen gaat marineren in alcohol, komen ze nooit tot ontwikkeling." AGNES (Project Jongeren): Op dit moment heeft 1 op 10 mensen aanleg om alcoholist te worden. Maar bij de nieuwe generatie zal dat percentage hoger liggen. Want zelfs als je niet genetisch voorbestemd bent, kan je alcoholisme aankweken. Jonge tieners die zich in een paar maanden tijd drie, vier keer in coma drinken, brengen een klik teweeg in hun hersenen. Op die manier maken ze zichzelf voorbestemd om een alcoholprobleem te ontwikkelen. Alcohol is gewoon de ergste hard drug. Wist u dat chronische alcoholisten op dezelfde manier worden behandeld als heroïnejunks? Dat laatste wordt bevestigd door de Nederlandse professor psychofarmacologie doctor M.N. Verbaten. VERBATEN: Heroïne en cocaïne zijn minder giftig dan alcohol. Alcohol is één van de giftigste stoffen die we kennen. Als alcohol nu als nieuwe drug op de markt zou komen, zou het onmiddellijk worden verboden wegens té gevaarlijk, omdat het al zo lang in onze westerse beschaving als normaal wordt beschouwd. Zelfs de Bijbel meldt dat Jezus grote hoeveelheden wijn uitschonk. Pagina 5 van 18

6 "DE STERKEDRANKENINDUSTRIE MISLEIDT KINDEREN" Dat de producenten van whisky, wodka, jenever, gin en consorten de voorbije jaren hun stinkende best hebben gedaan om hun drankjes hipper en vooral jonger te maken, staat buiten kijf. En ze lijken er ook alles aan te doen om de jeugd aan hun - felkleurige - fles te krijgen. De mooie reclamespots van pakweg Smirnoff en J&B in bioscopen en op jongerenzenders zijn daar het beste bewijs in. Wat doe je eraan? Volgens Nico van de Lely, oprichter van de alcopolikliniek in Delft, moeten alle zoete, verraderlijke drankjes waarmee jongeren zich in coma drinken, van de markt. De Belgische Vereniging voor Alcohol- en Drugproblemen (VAD) wijst vooral de ouders op hun verantwoordelijkheid. Het volwassen geworden kindsterretje Lindsay Lohan liet zich voor haar 21 ste verjaardagsparty overigens sponsoren door Svedka wodka. Dat Lohan net uit een afkickkliniek kwam en inmiddels lid was geworden van de Anonieme Alcoholisten, was geen bezwaar. Mikken de producenten van sterke drank en alcopops bewust op jongeren? GUIDO VAN HAL (socioloog aan de UA en auteur van het boek in Hogere Sferen): Ik heb daar nog geen onderzoek naar gedaan, maar dat valt niet te ontkennen. Zeker de breezers en alcopops lijken op frisdrank. Veel kinderen worden er door misleid. Ze denken dat het onschuldig is, dat het weinig kwaad kan, terwijl er toch een aanzienlijk percentage alcohol in zit. Van de tabaksindustrie weten we dat ze doelbewust op jongeren gemikt heeft omdat mensen zelden nog beginnen te roken na hun 18 de. Het kan best dat de sterkedrankindustrie dezelfde redenering volgt. Kijk naar de kleuren, de merknamen en de dure reclamespots waarmee ze uitpakken. En ook de bierproducenten volgen. Door lichte fruitbiertjes op de markt te brengen, willen ze de stap naar echt bier voor jongeren zo klein mogelijk maken. WIM SCHAMP (ervaren reclameman): Dat de sterkedrankindustrie op jongeren mikt, staat als een paal boven water. En het werkt! Want de sterkedranken zijn allemaal in opmars. Jongeren beginnen zelfs naar Martini te grijpen. Dat was een drankje voor rijpe volwassenen, maar dankzij creatieve en peperdure spots met George Clooney en die prachtige Martinivrouwen is het nu ook populair bij de jeugd. Een tijdje geleden had J&B een mooie stand neergepoot op de Oude Markt in Leuven. Er stond een prachtige kristallen bol, waarin je lichaam twintig keer werd uitvergroot. Binnen kon je J& B krijgen voor één euro, van vier tot zes in de namiddag. Zulke promoties zag je vroeger nooit. Een kind van 14 jaar een glas wijn schenken bij het eten, is gewoon fout. Je geeft die 14- jarige toch ook je autosleutels niet? MARIJS GEIRNAERT(VAD): In onze Bourgondische cultuur is alcohol sociaal aanvaard. Dat merk je goed aan de houding van de ouders. Het wordt dringend tijd dat die hun verantwoordelijkheid opnemen. Uit onderzoek is gebleken dat 63% van de kinderen jonger dan 13 al eens alcohol heeft gedronken. Dat is schokkend veel! Want 40% van die groep ontwikkelt later een alcoholprobleem. De meeste ouders denken dat het geen kwaad kan, omdat het maar één glas is. Maar Wat kan de overheid nog doen? ze vergeten dat kinderen een veel kleiner lichaam hebben. Eén glas voor een volwassene, staat gelijk aan 3 of 4 glazen voor een kind. Een kind van 14 jaar een glas wijn schenken bij het eten, is gewoon fout. Je geeft die 14- jarige toch ook je autosleutels niet? Het is beter om alcoholgebruik uit te stellen tot 16 jaar. GEIRNAERT: Een duidelijke leeftijdsgrens zetten op het gebruik en de aankoop van alcohol. Vandaag mogen kinderen onder de 16 op café geen bier of wijn drinken, maar in de supermarkt kunnen ze het wel kopen. Op sterke drank geldt een verbod tot 18 jaar, maar geen enkele kassierster of nachtwinkeluitbater vraagt de jongeren om hun identiteitskaart. Een algemeen alcoholverbod tot 18 jaar is helaas niet haalbaar. Maar het zou goed zijn als de overheid de lat op 16 jaar legt en dat verbod ook laat controleren. MARC SABBE (urgentiearts): We moeten ervoor zorgen dat het cool wordt om verstandig om te gaan met alcohol. En dat jongeren die zich te buiten gaan aan extremen, zichzelf buiten de groep zetten. Dat is een job voor de overheid en de reclamejongens. Zelf geef ik mijn kinderen al op hun 12 de een fles wijn. Maar ik zeg er meteen bij dat ze nog een paar jaar blijft liggen. Wanneer we die fles dan eindelijk samen soldaat maken, bewaren ze hem nog jaren. Op die manier neem ik de mystiek rond alcohol weg en hoop ik dat mijn kinderen er verantwoord mee leren omgaan. Pagina 6 van 18

7 Wat doet alcohol met uw lichaam? Alcohol wordt via de maag en de dunne darm in het bloed opgenomen. Via het bloed bereikt de alcohol na ongeveer tien minuten de hersenen. En dan kunt u last krijgen van deze nevenwerkingen. DE BLACK-OUT Alcohol verdooft de hersenen. Het geheugencentrum gaat haperen of valt tijdelijk uit, wat de black-out verklaart. Door de remmende werking van alcohol op het brein worden we ook losser, verliezen we onze concentratie en sneuvelt de zelfkritiek. EUFORIE OF ENORM VERDRIET Een van de snelste invloeden van alcohol is de verstoring van het emotiecentrum. Dat zorgt er normaal voor dat u uw handelingen en emoties min of meer beheerst. Door de alcohol valt die remming weg en wordt u een euforische, luidruchtige spraakwaterval. ONDERKOELING Ook de hypothalamus, een deel van het brein dat instaat voor de warmteregeling in het lichaam, valt uit. Het lichaam reageert niet meer uit zichzelf als het afkoelt. BRAKEN Alcohol irriteert de maagwand, waardoor we spuw- en braakneigingen krijgen. Ook de lever speelt hierin een rol. Bij de verwerking van de alcohol in de lever, worden er giftige moleculen gevormd die aanleiding geven tot misselijkheid en braken. Hoe meer alcohol er moet afgebroken worden, hoe meer giftige moleculen er vrijkomen. HOOFDPIJN Alcohol werkt dehydraterend. Het heeft een remmende invloed op de nieren, waardoor we oneindig moeten plassen. Daardoor raakt het lichaam uitgedroogd. De verlaagde vloeistofdruk in de hersenen zorgt voor hoofdpijn. COMA In een vergevorderd stadium zijn de hersenen zo in de alcohol gedrenkt dat ze het haast opgeven, met bewustzijn of een coma tot gevolg. COMAZUIPEN: DE GEVOLGEN OP LANGE TERMIJN HET SYNDROOM VAN KORSAKOV Een blijvende geheugenstoornis door overmatig alcoholgebruik. Korsakovpatiënten leren moeilijker nieuwe dingen aan, halen zaken door elkaar en lijden aan desoriëntatie. KANKER 3% van de kankers is het gevolg van alcohol. Vooral keelmond- en slokdarmkanker. HART EN BLOED Vanaf het tweede glas verhoogt uw bloeddruk. Comadrinken leidt op termijn tot hartziektes en aanvallen. LEVER Alcohol kan niet worden opgeslagen en moet daarom onmiddellijk in het lichaam worden afgebroken. Dat gebeurt in de lever. Comazuipen overbelast de lever, waardoor levercellen afsterven en het afbraakwerk door steeds minder cellen moet worden verricht. In een vergevorderd stadium maakt de lever de giftige stoffen in het lichaam niet meer onschadelijk. Levercirrose kan dodelijk zijn. SPIJSVERTERINGS- STELSEL Alcohol irriteert de maagwand en veroorzaakt maagslijmvliesontsteking. Het gevolg is brandend maagzuur, gewichtsverlies, een mottig gevoel, braakneigingen en maagzweren. ZWANGERSCHAP Meisjes die op jonge leeftijd heel veel drinken, blijven met een serieuze portie onverwerkte alcohol in hun lijf zitten. Ze lopen een groter risico om kinderen op de wereld te zetten met een laag IQ. SEKSUELE PROBLEMEN Impotentie bij de man en onvruchtbaarheid bij de vrouw zijn gekende neveneffecten van zwaar drinken. BEENDEREN EN SPIEREN Steeds meer studies tonen aan dat zwaar drinken op jonge leeftijd later leidt tot botontkalking. Spierverslapping en huidirritatie komen vaker voor bij drinkers. (RL) Pagina 7 van 18

8 Het einde van de examenperiode geeft altijd een heldere blik op het drinkgedrag van de Vlaamse jeugd. Vlak voor de kerstvakantie stellen wij ons op in de kroegenbuurt van een kleine provinciestad. De cafés zitten tjokvol minderjarigen die het einde van de lijdensweg vieren of een rampzalig rapport wegspoelen. De meters bier en de proefbuisjes Jägermeister vloeien rijkelijk. Buiten in de vrieskou staat een aangeschoten meisje - met een voor haar leeftijd veel te sexy topje - hysterisch te huilen. Verderop nippen drie tieners met weinig zakgeld ongeïnteresseerd van hun flaconnetjes wodka. Twee maal komt de ambulance langs om een laveloos meisje uit een café te slepen. Degenen die nog wel konden praten, laten we hieronder aan het woord. TUSSENDOOR EENS GOED KOTSEN Ik ben elk weekend strontzat. Waarvoor dient een weekend anders? In de week moeten we al als brave lammetjes op de schoolbanken zitten. Ik kan dat, maar dan moet er in het weekend wel marginaal gezopen worden. Als je zat bent, denk je veel minder na. Dan doe je alles waar je goesting in hebt. Op die momenten voel je pas echt dat je leeft. Bij mij in de vriendengroep is het motto: zuipen tot je niet meer kunt, tussendoor eens goed kotsen en dan verder zuipen. Meestal drinken we voor de fuif een paar flessen jenever. En daarna nog wat pinten op de fuif. Wat is daar mis mee? Mijn vader drinkt ook elke dag een pint of vijf, hoor. Door de week drink ik zelden. Alleen als mijn kameraad komt gamen. We spelen vooral Wolfenstein : moffen afknallen. Daar hoort nu eenmaal een fles wodka bij. Tom(16) IN DE PLANTEN GEVALLEN Ik ben in de zomer eens verschrikkelijk over de schreef gegaan. Samen met Katrien, mijn beste vriendin, heb ik op het festival in ons dorp een groep jongens ontmoet, met wie we de hele avond hebben rondgehangen. Ze trakteerden ons keiveel. Mijn pint was nog niet half leeg of ze zetten er al een nieuwe naast. Op den duur kon ik niet meer op mijn bene staan. Ze hebben mij samen met Katrien in de planten geduwd. Om te lachen, hè. Maar we geraakten niet meer recht. We hebben daar keilang gelegen. Op den duur begonnen we te wenen. Twee jongens die het niet meer konden aanzien, hebben ons recht getrokken en cola gegeven. De volgende dag was een hel. Afgezien, jongen! Sindsdien pas ik wat beter op. Mieke(15) JENEVERVOETBAL BIJ DE SCOUTS Ik ben bij de scouts. Eén zaterdagavond per maand komen we bij elkaar voor een zuippartij van jewelste. Elke keer is er wel één die we naar huis moeten dragen. We doen ook drankspelletjes. Kaartje blaas is een klassieker: je legt een boek kaarten op een pint en iedereen moet om beurten een paar kaarten wegblazen. Degene die de laatste kaart eraf blaast, moet een ad fundum drinken. Het smerige is: hoe zatter je wordt, hoe slechter je blaast, waardoor je nog meer moet drinken. De eerste keer dat ik mocht uitgaan, hebben ze bijna mijn maag moeten leegpompen. We hebben toen jenevervoetbal gespeeld. Elke keer als je een goal tegen krijgt, moet de hele ploeg drinken. En elke speler die een overtreding maakt of de bal buiten sjot, moet een jenever drinken. Ik had pech, want ik stond op de flank. Toen de jenever op was, zijn we overgeschakeld op gin-tonic. Na de match ben ik op een bank gaan zitten en omvergevallen. Ik heb daar alles onder gekotst. Gelukkig was er een meisje bij mij. Zij heeft wat voor me gezorgd. Ze dachten eraan om de ambulance te bellen, maar dat wilde ik niet. Het was de eerste keer dat ik mocht weggaan. Als dat al direct in het ziekenhuis was geëindigd, zouden ze thuis niet gelachen hebben. Kevin(16) DUVEL MET REDBULL Zuipen is een hobby. Ik kan er goed tegen. Mijn record is nogal indrukwekkend. Kijk, ik heb het hier in mijn gsm opgeslagen: 8 halve liters bier, 3 halve liters Kriek, 2 wodka-redbull, 2 Duvels met RedBull en 1 grote Duvelfles. Hoe ik bij die Duvels met RedBull kom? Mijn maat vroeg wat ik wilde drinken en ik zei: Verras me maar. Ik hou nogal van straffe combinaties. Ik heb ook al vanillejenever met Sprite gedronken en Jägermeister met Fanta. Maar weet je wat het straffe was? Dat ik die avond van mijn drankrecord niet eens onder tafel lag. Om vier uur s morgens heb ik een cola gedronken en was ik weer nuchter. Rob (17) DRANK MIXEN = VODDEN Ik was met een vriendin uitgenodigd bij een jongen thuis. Samen met enkele van zijn vrienden gingen we indrinken voor de fuif. Ik heb een halve fles witte wijn en een paar pinten bier gedronken. Daarna deden ze nog een fles Smirnoff open die we om beurten doorgaven. Daar was ik beter afgebleven. Op weg naar de Fuif kon ik niet echt rijden. Maar op de fuif ben ik gewoon verder blijven drinken. Sommige jongens gaven me bier, waarschijnlijk omdat ze zagen dat ik al genoeg op had. Maar als jongens je dat geven, pak je dat aan, hè. Mijn vriendinnen hebben ervoor gezorgd dat ik thuisgeraakt ben. Sindsdien weet ik: drank mixen is vodden. Dorien (16) Pagina 8 van 18

9 ANDERE MEISJES KUSSEN Ik drink nooit alcohol. Ik heb er een afkeer van. Als je ziet wat anderen allemaal doen als ze te veel gedronken hebben vreselijk gewoon. Vreemdgaan, ruzie zoeken, omvallen Mijn eerste vriendje was zo. Die kapte zich elke fuif helemaal dicht. En dan begon hij andere meisjes te omhelzen en te kussen. Na twee weken heb ik het uitgemaakt. Jadmien (14) FOUTE VRIENDJES Mijn vriendinnen zeggen dat ik elk weekend zat ben. Zelf weet ik nooit meer helemaal wat er gebeurd is op de fuif. s Zondags bel ik meestal naar Annelies en Saskia om te weten hoe het was. Ik kan gewoon heel slecht tegen de drank. Als ik drie pintjes of een wodka-redbull drink, val ik al bijna omver. Maar eigenlijk is het nog nooit fout afgelopen, op een paar nachtelijke bezoeken aan het toilet na natuurlijk. Het gebeurt dat ik met een jongen naar buiten ga om wat te kussen en zo. En als ik die s maandags tegenkom, herken ik hem niet meer. Of dan wil ik hem niet meer kennen. Jolien (14) ALCOHOLIST Mijn ouders noemen mij een alcoholist. Ze drinken nooit en begrijpen niet dat ik zo veel drink. Maar ik drink niet meer dan al de rest. Nu de examens gedaan zijn, ga ik elke dag op café. Het hoogtepunt wordt Nieuwjaar. Dan wil ik op handen en voeten naar huis kruipen. Als je jong bent, is dat gewoon normaal. Pieter (16) HYSTERISCH Mijn beste vriendin drinkt zich elk weekend te pletter. Ze zegt dat het niet haar bedoeling is, maar het gebeurt wel elke keer. Ze is mooi en kleedt zich nogal sexy, dus ze krijgt altijd veel drank aangeboden van jongens. Haar record is dertig pinten op een avond. Als ze te veel gedronken heeft, wordt ze hysterisch. Eén keer is ze met haar kop tegen de muur beginnen te bonken. Zelf drink ik veel minder. Er moet toch iemand op haar letten? Al word ik dat soms ook wel beu. Tina (15) Pagina 9 van 18

10 Opdrachten COMAZUIPEN IN VLAANDEREN 14 en alcoholverslaafd Elke week braaf op school? Ja, maar dan wel het hele weekend strontzat. Bron: P-magazine TAALSCHAT Lees onderstaande zinnen, afkomstig uit de tekst. Zoek, via of een woordenboek in de klas, de betekenis van de cursieve, vetgedrukte woorden. Schrijf de letter van de juiste verklaring in het kader. 1. Twee maal komt de ambulance langs om een laveloos meisje uit een café te slepen. 2. We spelen vooral Wolfenstein : moffen afknallen. 3. Hij richtte een speciale alcopolikliniek op in Delft. 4. Als wij te veel drinken, beginnen we te lallen en te waggelen. 5. Aan de verleidelijk dammende kraampjes bleken de glühwein, jenevers en alcopops wel heel populair bij tieners. 6. Op die manier neem ik de mystiek rond alcohol weg en hoop ik dat mijn kinderen er verantwoord mee leren omgaan. 7. Volgens de Nederlandse kinderarts Nico van der Lely is de impact van comazuipen op de hersenen van jonge tieners ronduit dramatisch. 8. Hun geheugen en denkvermogen gaat met rasse schreden achteruit. 9. Door de alcohol valt die remming weg en wordt u een euforische, luidruchtige spraakwaterval. 10. Korsakovpatiënten leren moeilijker nieuwe dingen aan, halen zaken door elkaar en lijden aan desoriëntatie. A. Inrichting voor geneeskundige hulp voor niet-bedlegerige patiënten. B. Duitser (als scheldwoord) C. Onsamenhangende klanken uitstoten. D. Stomdronken E. Opgewekt, uitgelaten F. Invloed, effect G. snel H. de weg kwijt zijn I. verwarring J. Limonadeachtig drankje dat alcohol bevat. K. geheimzinnigheid L. met grote stappen M. Duitser (Nationaliteit) N. Gedesoriënteerd O. Zonder zin voor richting Pagina 10 van 18

11 Spreekwoorden en zegswijzen! Zoek het spreekwoord/de zegswijze in onderstaande zinnen. Geef de verklaring. Opzoeken kan je via In het woordenboek vind je deze door te zoeken bij het eerste zelfstandig naamwoord ervan. 1 Als het regent in Nederland en Duitsland, druppelt het dan in Vlaanderen? Antwoord: Verklaring: 2 Dat de producenten van whisky, wodka, jenever, gin en consorten de voorbije jaren hun stinkend best hebben gedaan om hun drankjes hipper en vooral jonger te maken, staat buiten kijf. Antwoord: Verklaring: 3 Dat de sterkedrankindustrie op jongeren mikt, staat als een paal boven water. Antwoord: Verklaring: 4 Wanneer we die fles dan eindelijk samen soldaat maken, bewaren ze hem nog jaren. Antwoord: Verklaring: 5 Dat zijn vogels voor de kat, hè! Antwoord: Verklaring: TUSSENDOORTJE GRAPPIGE SPREEKWOORDEN Directeur crematorium:"laat je niet kisten, alles komt in kannen en kruiken" Ik heb een mooi figuur geslagen. Ze sloeg terug. Roses are red, violins are blue, a face like yours belongs in the zoo Wat gebeurt er als een man tot zijn navel in het water staat?... Dat gaat zijn verstand te boven. Als het leven geen zin meer heeft,hoe kunnen we er dan een punt achter zetten? Geld maakt niet gelukkig, Maar gelukkig maken ze geld. Vrij nooit in de tuin. Liefde is blind, maar de buurman niet. Wie zijn billen brandt, moet blij zijn dat hij niet omgekeerd stond. Pagina 11 van 18

12 Meerkeuzevragen! Lees onderstaande vragen aandachtig en ga op zoek naar het juiste antwoord! Als je de oplossing niet weet, kan je altijd via het internet of via andere bronnen op zoek gaan naar het antwoord. 1. Met welke eenheid wordt de hoeveelheid alcohol in het bloed aangegeven? A centiliter; B gram; C promille. 2. Hoeveel van bovenstaande eenheid mag je maximaal in je bloed hebben als je in het zakje moet blazen? A 1,5 B 2,2 C 0,5 3. In welk jaar werd de BOB-campagne in het leven geroepen? A 1993 B 1995 C Korsakov was een wetenschapper. Welk onderzoek verrichtte hij? A legde het verband tussen overmatig alcoholgebruik en beschadiging aan het geheugen; B onderzocht hoeveel glazen alcohol er nodig zijn om jezelf in coma te drinken; C toonde het verband aan tussen alcoholverslavingen en depressies. 5. Uit welk land was Korsakov afkomstig? A De Verenigde Staten van Amerika; B Roemenië; C Rusland. 1. Iedereen heeft wel al eens gehoord van de term Ad Fundum. Maar wat betekent dit nu precies? A helemaal leeg; B tot op de bodem; C snel drinken. 7. Uit welke taal is deze term afkomstig? A Latijn; B Grieks; C Italiaans. 8. Klopt volgende uitspraak: Zeur niet over alcohol. Eén à twee glazen alcohol per dag is goed tegen kwalen aan hart en bloedvaten.? A Dat is waar. B Dat is waar, maar pas vanaf 45 jaar. C Dat is waar, maar niet voor vrouwen, alleen voor mannen. 9. Hoeveel liter pure alcohol drinkt de Belg gemiddeld per jaar? A 4 liter B 6 liter C 9 liter 10. Alcohol is niet slecht als je er op een verantwoorde manier mee omgaat. Maar wat verstaan we onder op een verantwoorde manier? A De medische norm voor verantwoord alcoholgebruik is maximum 2 standaardglazen per dag voor een vrouw, 3 voor een man en minimaal 2 dagen per week alcoholvrij. B Maximum 2 standaardglazen per dag voor een vrouw en 3 voor een man. C Maximum 14 standaardglazen per week voor een vrouw en 21 per week voor een man Pagina 12 van 18

13 Jongerentaal! Je hebt de tekst nu al eens grondig gelezen. Het is je vast en zeker wel opgevallen dat de tekst door twee groepen verteld wordt: het deel waarin de jongeren hun verhaal doen en het deel waarin professoren, dokters hun zegje doen! We gaan ervan uit dat je de tekst nog niet uit het hoofd hebt geleerd. Daarom geven we je deze opdracht. Opdracht - Lees de gegeven uitspraken; - Werden deze uitspraken gedaan door één van de jongeren of door een gespecialiseerd iemand? - Leg kort uit waarom je dit denkt! - Ga op je gevoel af en kijk niet terug in de tekst! Uitspraak Wie? Waarom denk ik dat? En dat is nog maar het topje van de ijsberg. In het weekend moet er marginaal gezopen worden! En dat eist af en toe slachtoffers. Ze trakteerden ons keiveel. We weten allemaal dat we ons taalgebruik moeten aanpassen aan de situatie waarin we ons bevinden. Tegen vrienden spreken we, normaal gezien, op een andere manier dan tegen leerkrachten en kleine kinderen spreken dan weer anders dan pubers. Toch gebruiken bepaalde groepen in veel situaties dezelfde woorden en uitdrukkingen. Er is een wetenschap die dit bestudeert. Deze wetenschap noemen we stilistiek. Pagina 13 van 18

14 Opdrachten 1 Formuleer in je eigen woorden een definitie van het begrip stilistiek! 2 Ook jongerentaal krijgt een plaatsje onder de noemer stilistiek. Formuleer hier een eigen definitie van het begrip jongerentaal. 3 Gebruik jij woorden die je ouders niet spontaan gebruiken? Som hier enkele voor jou typische jongerentaalwoorden op! 4 Toch spreken niet alle jongeren op exact dezelfde manier. Ook jongerentaal is onderhevig aan bijvoorbeeld provinciegrenzen! Hieronder vind je een lijstje van enkele varianten van jongerentaal. Ga op zoek naar informatie over deze varianten! STRAATTAAL a. Door wie wordt deze variant gesproken? b. Waar wordt deze variant gesproken? c. Geef vier voorbeelden van typische woorden uit deze variant! Geef ook de betekenis van deze woorden! Pagina 14 van 18

15 CITÉTAAL d. Door wie wordt deze variant gesproken? e. Waar wordt deze variant gesproken? f. Geef vier voorbeelden van typische woorden uit deze variant! Geef ook de betekenis van deze woorden! MURKS g. Door wie wordt deze variant gesproken? h. Waar wordt deze variant gesproken? i. Geef vier voorbeelden van typische woorden uit deze variant! Geef ook de betekenis van deze woorden! Pagina 15 van 18

16 Surfen maar! Surf naar 1 Juist of fout? Indien fout, verbeter de fouten in de tekst. A Vanaf een alcoholconcentratie in je adem van 0,22 mg/l UAL* (0,2 in je bloed) ben je strafbaar als je een voertuig bestuurt. B Het is uiterst moeilijk om een exact verband te leggen tussen de gedronken hoeveelheid en het alcoholgehalte. Het aantal drankjes kan verschillen van persoon tot persoon en hangt onder meer af van je gewicht, de snelheid waarmee je drinkt, het soort drank, of je al dan niet hebt gegeten... C Gemiddeld kan men de volgende hoeveelheid drinken: bij een man van 75 kg zorgt een glas voor een bloedalcoholconcentratie van ongeveer 0,1, bij een vrouw van 60 kg is dit 0,2. D Vanaf 0,5 promille loop je een aanzienlijk hoger risico op zware ongevallen. E Bij 0,5 promille vergroot het risico op een dodelijk ongeval met 2,5 maal, bij 0,8 promille met 4,5 maal, bij 1,5 promille met 16 maal. A B C D E Pagina 16 van 18

17 2 De politie voert regelmatig alcoholcontroles uit. Als je gedronken hebt, krijg je meteen de rekening gepresenteerd. Beantwoord volgende vragen m.b.v. de informatie die je online vindt. a. Hoeveel moet je onmiddellijk betalen wanneer je tussen 0,5 en < 0,8 in je bloed hebt? b. Wat kost je de minnelijke schikking je als 0,8 en < 1,2 in je bloed terug te vinden is als de politie je tegenhoudt? Krijg je rijverbod? c. Wat gebeurt er als je in duidelijke staat van dronkenschap verkeert of soortgelijke toestand door gebruik van drugs of geneesmiddelen? d. Wat kan de rechter je maximum opleggen te betalen indien je een tweede keer werd betrapt op drinken en rijden met meer dan 0,8 in de bloed? e. Kan je ook een gevangenisstraf opgelegd krijgen? Indien ja, in welke situaties? Pagina 17 van 18

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

Jeugd en alcohol. Oefeningen

Jeugd en alcohol. Oefeningen 2009-16 tekst 1 Delft, 16 april 2009 Jongeren drinken steeds meer alcohol. En ze drinken vaker. Ook zijn ze jonger als ze beginnen. Het is een groeiend probleem. Cijfers van 2008 337 jongeren kwamen in

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

In deze folder vind je:

In deze folder vind je: Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met je doet; welke risico s er zijn; dat

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

ALCOHOL. Zonder flauwekul

ALCOHOL. Zonder flauwekul ALCOHOL Zonder flauwekul Op een feestje of in een café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken eigenlijk wel gezellig? Het is belangrijk dat je weet wat alcohol met

Nadere informatie

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik I.V.A. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger Horeca Tijdens het verstrekken van alcohol dient er altijd een leidinggevende aanwezig te zijn. Deze persoon

Nadere informatie

Jawel, je staat model!

Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Als ouder, grootouder, heb je een voorbeeldfunctie voor de jongere generaties. Zeker voor hun puberteit is het gezin voor kinderen een belangrijk referentiekader.

Nadere informatie

Gaan zitten bij ooit gebruik

Gaan zitten bij ooit gebruik 1 Gaan zitten bij ooit gebruik 2 3 Speciaal bedoeld voor ouderavonden, voor ouders van basisonderwijs of beginnend middelbaar onderwijs. Deze quiz is bedoeld om met elkaar wat kennis op te doen, maar ook

Nadere informatie

Dossier: rijden onder invloed van alcohol

Dossier: rijden onder invloed van alcohol Dossier: rijden onder invloed van alcohol 1 1. Rijden onder invloed van alcohol bij de jongeren Bij nachtelijke weekendongevallen wordt alcoholgebruik vaak met de vinger gewezen. Er doen heel wat clichés

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif!

Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif! 1 Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif! Het alcoholpercentage in: - Bier 5% - Wijn 12% - Sterke drank 35% Voor het alcoholpercentage in je bloed maakt het niets uit of je bier, wijn of

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013 Jongeren en alcohol Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ Dokters op dinsdag 22 januari 2013 U voelt u onrustig en krijgt het volgende voorgeschreven: Suspensie

Nadere informatie

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest.

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest. Les alcohol Meenemen: - Formulier om eigen ervaringen op te schrijven; - Etiketten van alcoholhoudende dranken; - Vragenblad Hoe werkt alcohol? ; (eventueel A,B en C- kaartjes meenemen) - Kennistest alcohol;

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs en de wet De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING V.S.O. WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: V.S.O. alcohol en alcoholverslaving INHOUDSOPGAVE pagina

Nadere informatie

Alcohol en jongeren. Ziekenhuis Bernhoven 8 juli 12 juli Allert Vos. Gordon Slabbers. Internist. Kinderarts

Alcohol en jongeren. Ziekenhuis Bernhoven 8 juli 12 juli Allert Vos. Gordon Slabbers. Internist. Kinderarts Alcohol en jongeren Ziekenhuis Bernhoven 8 juli 12 juli Allert Vos Internist Gordon Slabbers Kinderarts 16-7-2010 1 De Jeugd deugt, maar met alcohol??? 2 Opbouw informatie-avond Een gewoon weekend in 2008

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren Advies

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Alcohol. Hoeveel is te veel?

Alcohol. Hoeveel is te veel? Alcohol. Hoeveel is te veel? V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2015 (herziene druk) - D/2015/6030/ 30 DeDe DrugLijn

Nadere informatie

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Instructie Verantwoord Alcoholgebruik 1a Programma Eerste lesuur De barvrijwilliger en de Drank- en Horecawet introductie m.b.v. video Alcohol en de wet (6 min.) informatie m.b.v. sheets (25 min.) Informatie

Nadere informatie

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad en feiten over alcohol Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Thema

Nadere informatie

Werkblad. Alcohol & Jongeren

Werkblad. Alcohol & Jongeren Werkblad Alcohol & Jongeren Werkschema / Planner taak geschatte tijdsduur werkelijke tijd wie/wat opdracht 1 voorbereiding: voorbereiding: opdracht 2 voorbereiding: voorbereiding: opdracht 3 voorbereiding:

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Magazine voor ouders en kinderen 1

Magazine voor ouders en kinderen 1 Magazine voor ouders en kinderen Hoe denken jullie over alcohol? Speel samen het stellingenspel. Alcohol, wat is dat? Hoeveel kinderen in groep 8 drinken alcohol? Welkom, Voor jullie ligt het eerste nummer

Nadere informatie

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2014 pavo 1077 Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging opgenomen in het ziekenhuis. Dit kan voor u en uw

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren

Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren Stadmeteenhart Stadsberichten extra Werkzaamheden Van Tuyllstraat Waarom deze folder? Heeft u ook een kind in de puberteit

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Rijden onder invloed - Deel 2: Stellingenspel over invloed van alcohol op het menselijk lichaam en het verkeer

Rijden onder invloed - Deel 2: Stellingenspel over invloed van alcohol op het menselijk lichaam en het verkeer Vraag/Stellg 1 Als Als we we bier bier drken, drken, consumeren consumeren we we.. Wat Wat is is de de scheikundige scheikundige naam naam van van dit dit type type van van?? a) a) Methanol Methanol b)

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over alcohol INHOUD pagina Inleiding 2 Welke soorten drank zijn er? 2 De werking

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Beter voor elkaar Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie ( comazuiper ) Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in

Nadere informatie

Onderzoek: Verhoging leeftijdsgrens alcohol

Onderzoek: Verhoging leeftijdsgrens alcohol Onderzoek: Verhoging leeftijdsgrens alcohol Publicatiedatum: 24-12- 2013 Over dit onderzoek Aan het onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel, gehouden van 9 t/m 19 december 2013, deden ruim 29.000 volwassenen

Nadere informatie

lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met alcohol 3 Wat is alcohol? 4 Hoeveel alcohol per glas? 4 Alcohol: gevolgen korte

Nadere informatie

Diabetes and. alcohol. alcohol

Diabetes and. alcohol. alcohol Diabetes and alcohol en alcohol De risico s kennen Een alcoholisch drankje nuttigen met vrienden kan een leuk sociaal gebeuren zijn. Maar alcohol dient met mate te worden gebruikt om de gezondheidsrisico

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17 Jongeren en alcohol peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 17 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Sociaal en Economisch Beleid, SEB Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail:

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

ONDERZOEKSDOCUMENT: GEBRUIK VAN ALCOHOL ONDER JONGEREN, IN HET VERKEER

ONDERZOEKSDOCUMENT: GEBRUIK VAN ALCOHOL ONDER JONGEREN, IN HET VERKEER Gemeente Breda Claudius Prinsenlaan 10 4811 DJ Breda Postbus 90156, 4800 RH Breda N: Kenneth Wilson T: 06 30735070 E: k.wilson@breda.nl W: www.breda.nl ONDERZOEKSDOCUMENT: GEBRUIK VAN ALCOHOL ONDER JONGEREN,

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 6.2.1. Inleiding Binnen de verschillen factoren van risico gedrag heeft alcoholverbruik altijd al de aandacht getrokken van de verantwoordelijken voor Volksgezondheid. De WGO gebruikt de term "Ongeschiktheid

Nadere informatie

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk!

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! In onze vorige Zing In hebben we het gehad over de druk die op jonge mensen wordt gelegd, op de vaak hoge eisen die we aan hen stellen. Maar niemand is

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders Herkent u één van deze vragen? Hoeveel mag mijn kind eigenlijk drinken? Kunnen jongeren tegen alcohol en wat zijn de risico s? Is het verstandig mijn kind

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch Jongeren en alcohol Gemeente s-hertogenbosch Onderzoek & Statistiek Oktober 2013 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1 Achtergrond... 5 1.2 Jongerenpanel alcohol... 5 1.3 Leeswijzer... 5 2. Alcoholgebruik

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

34 secondant #6 december 2010. Interview Alcoholgebruik onder jongeren

34 secondant #6 december 2010. Interview Alcoholgebruik onder jongeren 34 secondant #6 december 2010 Interview Alcoholgebruik onder jongeren gezamenlijk nee z hersenletsel én o secondant #6 december 2010 35 eggen voorkomt verlast Het alcoholgebruik onder jongeren is zorgwek

Nadere informatie

Ouder worden en alcohol

Ouder worden en alcohol Ouder worden en alcohol V.U.: Paul Van Deun, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - september 2015 - D/2015/6030/41 De De DrugLijn is een initiatief

Nadere informatie

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR?

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? Gezond genieten Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? 1. Op oudere leeftijd kun je lichamelijk beter tegen alcohol. 2. Vanaf het vijfenveertigste jaar heeft alcohol een gunstig effect op

Nadere informatie

1 Wat is er met me aan de hand? 11

1 Wat is er met me aan de hand? 11 Leven met een alcoholprobleem 07-03-06 09:25 Pagina 7 Inhoud Voorwoord 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Typerend beeld van de kwaal 11 Symptomen 12 Vroege en late symptomen 14 Diagnostiek 14 Een paar

Nadere informatie

...en wie ben jij? TIPS VOOR MENTOREN

...en wie ben jij? TIPS VOOR MENTOREN ...en wie ben jij? TIPS VOOR MENTOREN Als mentor ben jij er verantwoordelijk voor dat jouw groepje eerstejaars studenten tijdens hun introductieperiode een onvergetelijke inleiding krijgt op hun studietijd.

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Wat kunnen facturatiegegevens van ziekenfondsen ons vertellen over het voorkomen van alcoholintoxicaties bij minderjarigen? Michiel Callens, arts onderzoeker Intermutualistisch

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met alcohol 3 Wat is alcohol? 4 Hoeveel alcohol per glas? 4 Alcohol: gevolgen korte

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Gratis Drank? Alcohol. Bekijk het eens nuchter.

Gratis Drank? Alcohol. Bekijk het eens nuchter. Gratis Drank! Gratis Drank? Gratis drank! Zo hebben we dit bewaarboekje met negen strips van Cowboy Henk genoemd. Gratis, omdat u het voor niks krijgt, en drank omdat het daarover gaat. Zo simpel kan het

Nadere informatie

Alcohol in de opvoeding

Alcohol in de opvoeding Alcohol in de opvoeding >> In deze brochure leest u meer over alcohol in de opvoeding. Over het effect van alcoholgebruik op uw kind. Over regels die u kunt stellen en adviezen die u uw kind kunt geven.

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Onderzoek: Alcoholgebruik onder 16- en 17- jarigen

Onderzoek: Alcoholgebruik onder 16- en 17- jarigen Onderzoek: Alcoholgebruik onder 16- en 17- jarigen Publicatiedatum: 29-5- 2014 Over dit onderzoek Aan het onderzoek van het 1V Jongerenpanel, gehouden van 13 t/m 21 mei 2014, deden 725 jongeren van 16

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Actuele opdracht leesvaardigheid Comazuipers juni 2014 3BK

Actuele opdracht leesvaardigheid Comazuipers juni 2014 3BK Actuele opdracht leesvaardigheid Comazuipers juni 2014 3BK Opdracht 1 Bespreek met een medeleerling. a Drink jij wel eens alcohol of ken je leeftijdgenoten onder de 18 die drinken? b Waarom drinken jongeren

Nadere informatie

Factsheet alcohol. Think Before You Drink

Factsheet alcohol. Think Before You Drink Factsheet alcohol Think Before You Drink Jongeren drinken te vroeg, te veel en te vaak. Ook in West-Brabant is dit het geval. Bovendien tolereren veel ouders dat hun kinderen onder de 16 jaar alcohol drinken.

Nadere informatie

Tips voor Ouders van drinkende pubers

Tips voor Ouders van drinkende pubers Tips voor Ouders van drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: - Kies als ouders samen regels voor het gezin. - Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Wie zijn jouw vrienden? Opdracht:

Wie zijn jouw vrienden? Opdracht: Wie zijn jouw vrienden? Opdracht: 1. Maak een spinnenweb van jouw belangrijkste vrienden. 2. Schrijf er telkens bij waar je die vriend hebt leren kennen. 3. Schrijf de meest positieve eigenschap als vriend

Nadere informatie

Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen. 2.1 De afsprakentabel

Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen. 2.1 De afsprakentabel Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen 2.1 De afsprakentabel In de vorige stap verzamelde je welke afspraken er al bestaan. In deze stap stel je nieuwe afspraken op en denk je na over wat je kan

Nadere informatie

ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL

ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL Regionale bijeenkomsten Bestrijding overlast en verloedering Bert Bieleman, Annelies Kruize, Cindy Zimmerman ONDERWERPEN Drinkgedrag Effecten Maatregelen DRINKGEDRAG

Nadere informatie

Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat 1 april 2011

Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat 1 april 2011 Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat april 0 Het onderzoek is uitgevoerd onder.8 Nederlanders van 8 jaar en ouder. Het gaat daarbij om een representatief getrokken steekproef uit

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

HETTY LUITEN. Voorbij de einder. GROTE LETTER BIBLIOTHEEK deventer

HETTY LUITEN. Voorbij de einder. GROTE LETTER BIBLIOTHEEK deventer HETTY LUITEN Voorbij de einder GROTE LETTER BIBLIOTHEEK deventer 1 Ja, dit is m! dacht Ankie. Dit is de pagina die ik zocht. Ze wipte van enthousiasme met haar stoel op en neer en keek vol belangstelling

Nadere informatie

Schadelijke effecten van alcohol

Schadelijke effecten van alcohol Schadelijke effecten van alcohol Jong geleerd? Saskia Wolt kinderarts Gerda de Boer GZ-psycholoog K&J Flevoziekenhuis DeKinderkliniek/DeKinderGGZ 2-11-2015 Club Cell, Almere Inhoud Alcohol en uw puber:

Nadere informatie

OMGAAN MET GEVOELIGHEID VOOR ANGST

OMGAAN MET GEVOELIGHEID VOOR ANGST OMGAAN MET GEVOELIGHEID VOOR ANGST Iedereen heeft wel eens last van angstige gevoelens. De één voelt zich vaker angst ig dan de ander. Jij bent iemand die hier gevoelig voor is. In deze sessies leer je

Nadere informatie

drinken is geen kinderspel BroCHure Voor ouders VaN tieners

drinken is geen kinderspel BroCHure Voor ouders VaN tieners drinken is geen kinderspel BroCHure Voor ouders VaN tieners Colofon stad brugge preventiedienst blinde ezelstraat 1 b-8000 brugge 2 drinken is geen kinderspel t 050 44 82 43 f 050 44 80 81 preventie@brugge.be

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

lesbrief alcohol WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief alcohol WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET ALCOHOL WAT IS ALCOHOL? HOEVEEL ALCOHOL PER DRANKJE? ALCOHOL: GEVOLGEN KORTE TERMIJN COMAZUIPEN ALCOHOL: GEVOLGEN LANGE TERMIJN RIJDEN ONDER INVLOED

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie