Arbeidsparticipatie Laatste wijziging: 28 december 2009

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Arbeidsparticipatie Laatste wijziging: 28 december 2009"

Transcriptie

1 Arbeidsparticipatie Laatste wijziging: 28 december 2009 Artikelen uit dit dossier: Zware beroepen 22/12/2009 Arbeidsparticipatie 28/12/2009 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van

2 Zware beroepen De meest fundamentele manier om te zorgen dat zware beroepen worden ontzien als de AOW-leeftijd wordt verhoogd, is te voorkomen dat er zware beroepen zijn. Werknemers mogen niet op hun zestigste op zijn. Het is een vorm van beschaving om ervoor te zorgen dat niemand kapot gaat aan werk. (Wouter Bos op 19 september 2009 tijdens een PvdA-bijeenkomst in Venlo) Inleiding De discussie over zware beroepen is in het debat over de verhoging van de AOW-leeftijd naar 65 jaar opnieuw opgelaaid. Toch is ze niet nieuw. Ook in 2004 werd hierover in het kader van Wet Vut, prepensioen en levensloop al uitbundig over gediscussieerd. Ik schreef in mijn boek uit 2004 daarover het volgende Snel slijtende beroepen/bijzondere regelingen Hoewel in Nederland de officiële pensioenleeftijd al sinds jaar is, werd op grond van arrest van 2 december 1992 door de Hoge Raad geoordeeld dat regelingen welke voorzien in uitkering na beëindiging van de dienstbetrekking welke ingaan bij of na de 60-jarige leeftijd steeds worden aangemerkt als een regeling die de verzorging van werknemer of gewezen werknemer bij ouderdom ten doel hebben Indien vóór de leeftijd 60-jaar pensionering plaatsvindt zou moeten worden aangetoond dat gelet op de zwaarte van de functie van andere, qua niveau vergelijkbare werknemers die een vergelijkbare werkbelasting ervaren binnen de onderneming dan wel de branche, een lagere pensioenleeftijd gebruikelijk dan wel te rechtvaardigen is. Middels de resolutie van 6 april 1993, BNB 1993/177, een hernieuwde bevestiging van de resolutie van 13 augustus 1987 (..) heeft de toenmalige staatssecretaris indertijd formeel een mogelijke pensioenleeftijd van 60 jaar bekrachtigd. De meeste pensioenregelingen in Nederland kennen een pensioenleeftijd van 65 jaar. In een aantal gevallen echter werd en wordt een lagere pensioenleeftijd geaccepteerd: voor militairen, brandweerlieden, ambulancepersoneel, politiefunctionarissen, profvoetballers, piloten en dergelijke zijn specifieke regelingen van kracht. Functioneel leeftijdsontslag (FLO) heet het veelal in de regelingen voor deze categorieën, een andere naam voor VUT zo u wilt. Tussen 50 (bij de Koninklijke Marine) en 55 jaar (Brandweer, Luchtmacht, Landmacht, Ambulancepersoneel), op leeftijd 60 jaar (Politie). Met uitkeringen van 80% (of meer, afhankelijk van het aantal dienstjaren) van de laatstgenoten bezoldiging. Het FLO wordt in de praktijk beschouwd als een VUT of pensioenregeling maar is dat persé niet. Het FLO is een ontslagregeling voor mensen in een slijtend beroep die lichamelijk en psychisch zwaar werk verrichten en om die reden niet hoeven door te werken tot ze 65 jaar oud zijn. Het FLO is ingevoerd nadat in de zestiger jaren wetenschappelijk werd aangetoond dat het werk van de brandweerman lichamelijk en geestelijk zo zwaar is, dat langer doorwerken na het 55 e levensjaar onverantwoord zou zijn. De commissie Witteveen oordeelde in 1995 al dat het fiscaal regime voldoende mogelijkheden bood om deze regelingen fiscaal te (blijven) begeleiden: het toenmalige kabinet heeft vervolgens in haar reacties op het rapport Witteveen geen expliciete mening uitgesproken over deze regelingen, zij het dat ook zij voldoende (fiscale) argumenten zag om deze regelingen verder te gedogen.

3 Naast de geïnstitutionaliseerde snelslijtende beroepen die hiervoor zijn genoemd bestaan er natuurlijk tal van beroepen en bezigheden die min of meer als slopend te kwalificeren zijn. Eentonigheid, fysieke belasting of een combinatie hiervan die we met name in de laagstbetaalde beroepen terugzien maken dat werknemers in deze beroepen eerder dan hun collega s in andere minder belastende beroepsgroepen het gevoel hebben op te zijn. Het is dan ook op zijn zachtst gezegd vreemd dat hetgeen decennia lang min of meer algemeen aanvaard is, nu ter discussie staat. Ik zie twee 63-jarige ambulancemedewerkers zo gauw nog niet tien keer per dag of meer sjouwen met een brancard, of een brandweerman achter zijn rollator een brandje blussen. Een vuilnisman hoeft wat mij betreft écht niet vijf jaar langer honderden kliko s per dag te ledigen. En wees eerlijk, zou u in een vliegtuig stappen als (met alle verschuldigde respect) een met auditieve en visuele hulpmiddelen uitgedoste piloot u voor zou gaan bij het boarden? Ik dacht t niet. Uit onderzoek van TNO Arbeid blijkt overigens dat de gezondheid van ouderen niet per definitie slechter is dan die van jongeren. Een overgrote groep oudere werknemers is tot de leeftijd van 65 en 70 (!) jaar lichamelijk en geestelijk gezond en kan het werk goed aan. De Universiteit van Tilburg voert momenteel op verzoek van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) onderzoek uit naar de vraag welke sectoren en functies zwaar belastend zijn. In de discussie over het verlengen van de arbeidsparticipatie zou in mijn beleving een gedifferentieerde uittredingsleeftijd een welkome aanvulling zijn. Gegeven het Kabinetsbeleid om óók de vervroegde uittredingsdatum van politie, ambulancepersoneel en dergelijke op te rekken lijkt mij dat echter vooralsnog wishful thinking. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft inmiddels laten weten niet voorbij te kunnen gaan aan de maatschappelijke noodzaak om langer door te werken. Het collectieve ontslag op basis van leeftijd is bovendien in strijd met de wet tegen leeftijdsdiscriminatie. De VNG heeft volgens haar woordvoerster een flinke plicht om mensen na hun 55 e om te scholen en vervangend werk aan te bieden (..) De vraag is en blijft uiteraard wat je een 55-jarige brandweerman of ambulancemedewerker aan vervangende arbeid moet of kunt aanbieden. Zoals ik in mijn voorwoord al heb laten weten is ook in deze discussie (weer) een rapport verwelkomd door de beleidsmakers. De uitkomst van het rapport staat in schril contrast, maar ook hier kan uiteraard sprake zijn van voortschrijdend inzicht, tot de bevindingen op basis waarvan indertijd het FLO in het leven is geroepen. Uit onderzoek van het aan het AMC verbonden Coronel Instituut voor arbeid en gezondheid is gebleken dat er geen specifieke leeftijd aan te geven is waarop in dit geval ambulancepersoneel het werk niet meer aankan. Ambulancepersoneel kan nu op zijn vroegst op de leeftijd 55 jaar met functioneel leeftijdsontslag: ambulancepersoneel in dienst van een particuliere onderneming kan op zijn 59 e jaar. De betrokken onderzoekers constateren als volgt: - de fysieke belasting van ambulancepersoneel is nog steeds zwaar, maar door nieuwe technologie lichter dan enkele jaren geleden; - de psychische belasting is toegenomen, onder meer door agressie en onveiligheid; - de gezondheidsrisico s nemen na het veertigste levensjaar toe, hoewel de een daar beter mee omgaat dan de ander (en dus een eenduidig punt niet te bepalen valt); - één op de tien werkers op de ambulance heeft problemen met schokverwerking en toont verschijnselen van posttraumatische stressstoornis; - een op de negen vertoont verschijnselen van burn-out; - de fysieke belasting wordt gekenmerkt door het vele tillen; - het ziekteverzuim is relatief (..) hoog.

4 De werkgevers zien het gepubliceerde rapport (augustus 2004) als een aanmoediging om te komen tot een ouderenbeleid, periodieke individuele keuringen en mogelijkheden tot herplaatsing voor mensen die niet langer op de ambulance kunnen. Collectief uittreden, lees functioneel leeftijdsontslag, hoeft dan niet meer. De discussie zal ongetwijfeld de komende maanden nog in verhevigde mate gaan worden gevoerd, en niet alleen voor ambulancepersoneel. De kabinetsplannen in 2009 en zware beroepen Het kabinet stelt in haar voorstel om de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar de zogenoemde zware beroepen te zullen ontzien: probleem daarbij is mijns inziens dat het begrip zwaar beroep nooit is geregistreerd en dat, zie hierboven, de geleerden het er niet over eens zijn wat dat nou precies inhoudt. Ook anno 2009 is de vraag of een beroep zwaar is afhankelijk van de fysieke en mentale gesteldheid van de individuele werknemer, ondernemer of ZZP er. Wat voor de één zwaar is, is voor de ander makkelijk te behappen. Vergelijk in dat kader de uitgebluste leraar van 32 en de vitale docent van 58 jaar die ook na meer dan twintig jaar er nog dagelijks in slaagt zijn leerlingen aan zijn lippen te laten hangen. Ik bedoel maar. Als het aan het kabinet ligt mogen werknemers straks maximaal dertig jaar een zwaar beroep uitoefenen. De voornaamste opgave nu is om het begrip zwaar werk te definiëren. En dat wordt nog verdraaid lastig, om niet te zeggen onmogelijk. Om te beginnen: hebben we het over fysiek of psychisch zwaar werk? Een bouwvakker en een leraar zullen beiden zeggen dat ze een zwaar beroep hebben. Desgevraagd zal iedereen die daar naar gevraagd wordt, want zo zijn we dan ook wel weer, vinden dat hij/zij een zwaar beroep heeft. Het, in de komende tien jaar, nog uit te werken voorstel roept vooralsnog meer vragen dan antwoorden op: - Welke instantie gaat bepalen of je zwaar werk hebt? - Hoe lang achter elkaar moet je zwaar werk hebben gedaan? - Hoe gaan we om met de deeltijdfactor? - Hebben bedrijven wel licht werk en/of werk voor oudere medewerkers? - Wat als je niet kunt doorwerken tot je 67 e : arbeidsongeschikt? Het (politieke) proces 18 oktober 2009 In het televisieprogramma Buitenhof laat Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW, weten dat wat hem betreft het begrip zware beroepen heel beperkt moet worden gehouden. Anders had je het hele circus niet hoeven te organiseren ; met het circus bedoelde hij de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Wientjes kon vrijuit praten, want de FNV-voorzitter Jongerius die ook was uitgenodigd voor het programma had...weinig trek Wientjes te ontmoeten... en liet verstek gaan. Wientjes noemde de verhoging van de AOW-leeftijd een moedig en historisch akkoord. Zware beroepen anno 2009 zijn heel iets anders dan de zware beroepen van 52 jaar geleden toen de AOW werd ingevoerd. Mensen komen later van school, je mag niet meer dan 25 kilo tillen, we leven langer. Dan is er met die twee jaar niets mis. De Arbowet voorkomt uitzonderlijke slijtage en écht beschadigingen veroorzakend werk is zo goed als voorbij. 27 oktober 2009

5 Voorafgaand aan de vergadering van de PvdA-top in de Utrechtse Jaarbeurs waar deze vergadert met de achterban over de kabinetsplannen om de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar, laat Mariëtte Hamer fijntjes weten dat de werkgevers na het mislukken van het overleg over de AOW in de SER iets goed te maken hebben. Ze verwacht dat de besparingen die de kabinetsplannen voor hen opleveren worden geïnvesteerd in pensioenfondsen en een regeling voor mensen met zware beroepen. Citaat: Ik zeg Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW, kom uit die VNO-toren en ga werken aan een nieuwe arbeidsmarkt. Hamer verwacht dat ondernemers gaan samenwerken, zodat ook kleine bedrijven hun personeel met zware beroepen tijdig kan omscholen en helpen bij het vinden van een andere baan. De tijd dat werkgevers hoog vanuit hun kantoortoren kunnen toekijken op het volk is wat haar betreft voorbij Half november 2009 worden twee moties aangenomen in de Tweede Kamer: - De motie Rutte (VVD) Bij het ontzien van werknemers die vroeg zijn begonnen met werken en zwaar werk doen wordt ten onrechte geen rekening met de ZZP ers gehouden: de motie vraagt om een oplossing voor deze zelfstandig ondernemers die in het AOW-plan van het kabinet tussen wal en schip dreigen te vallen; - De motie Pechtold (D 66) Werknemers moeten meer om- en bijscholing krijgen om ze daadwerkelijk langer inzetbaar te houden op de arbeidsmarkt. 3 december 2009 Minister Donner laat weten dat wat hem betreft beroepen in de verpleging niet kwalificeren als zware beroepen. Dit dossier wordt op regelmatige basis aangevuld met de verdere ontwikkelingen. Binnenkort meer.

6 Arbeidsparticipatie Het verhogen van de arbeidsparticipatie is een simplistische en kortzichtige doelstelling Mathijs Bouman, econoom en publicist, FEM Business, 9 september 2006 Bouman bekritiseert in het bewuste artikel, dat de titel SER kleunt mis draagt, het rapport van de SER waarin werkgevers en werknemers ambitieuze doelen hebben gesteld voor het verhogen van de arbeidsparticipatie. De verzorgingsstaat kan worden vervangen door de participatiemaatschappij waarin iedereen die kan werken dat ook doet. Hét antwoord op alle economische vragen. Mis zegt Bouman en vergelijkt dit streven met een financieel adviseur die zijn klanten aanraadt om toch vooral in alle broekzakken te zoeken naar vergeten bankbiljetten en tussen de kussens van de bank te speuren naar verloren euro s. Wie het advies opvolgt wordt mogelijk een paar tientjes rijker, maar het trucje werkt maar één keer. Als alle broekzakken leeg zijn is het geld op. Aldus Bouman. Voor langdurige economische groei moet Nederland volgens hem manieren verzinnen om meer te maken met evenveel mensen. Anders gezegd: de arbeidsproductiviteit moet omhoog. En om dat te bereiken moet er een advies komen dat werknemers en werkgevers pijn doet. Dat dwingt tot opofferingen. Minder regels, meer subsidies en het opgeven van oude rechten als ontslagbescherming. Op 14 juni 2001 vond het symposium Een tweede eeuw sociale zekerheid: sociale integratie in de 21 e eeuw plaats. De toenmalige minister van SZW Vermeend betoogde tijdens dat symposium dat Nederland in de komende decennia moet inzetten op een forse stijging van de arbeidsdeelname. Deze moet volgens hem in 2030 zeker zijn toegenomen tot meer dan 80 procent van de bevolking. In de prognose voor de komende dertig jaar vallen vooral de gevolgen van de sterke vergrijzing op. Nu (2001) heeft één op de zeven Nederlanders recht op AOW. In 2030 zal dat naar schatting ongeveer één op de vier zijn (..). Zonder nadere maatregelen zal het aantal arbeidsongeschikten in 2030 zijn opgelopen tot 1,2 miljoen. Ook de werkloosheid loopt verder op. Deze verwachtingen onderstrepen de noodzaak van een ondubbelzinnige inzet op het vergroten van de arbeidsdeelname. Aldus toentertijd Vermeend. Aardig dat je onder het motto langer en gezonder doorwerken bijna éénderde van de Nederlandse bevolking met fiscale en arbeidsmarktflankerende maatregelen dwingt om te blijven participeren in het arbeidsproces, maar dan moet er wel arbeid zijn. En niét alleen arbeid, er moet ook een klimaat zijn waarbinnen ouderen dat ook kúnnen. En dat is er niet. Als 42-jarige werkloze is je kans op een baan op dit moment zeer gering, als 52-jarige kun je in plaats van te voldoen aan je sollicitatieplicht je maar beter op de mantelzorg of vrijwilligerswerk storten, want je kans op een nieuwe baan is bijna gelijk aan nul. De vakbonden willen wel akkoord gaan met versoepelen van het ontslagrecht (ook zo n modegril), maar eisen als tegenprestatie van de werkgevers dat zij investeren in human capital. Waarom? Om ze langer in dienst te houden? Dat gelooft toch niemand? Ik overdrijf? Leg mij dan maar eens uit wat de zin is van een sollicitatieplicht voor 57-plussers als je op je 52 e al kansloos bent op de arbeidsmarkt. En leg aan die 57-plusser dan ook even uit waarom duizenden overheidsdienaren in het kader van de verjongingspolitiek van minister Remkes vervroegd met pensioen mogen. Overtuig mij dan maar eens van de zin van een Taskforce jeugdwerkloosheid als we in een jaar tijd medewerkers tijdens de supermarktoorlog ontslaan, omdat ze te oud en te duur zijn. (Joop van Beek, november 2005, De leprozen van de arbeidsmarkt )

7 Arbeidsparticipatie. Het toverwoord van de 21 e eeuw. Verhoging van de arbeidsparticipatie welteverstaan. Iedereen moet aan de slag. Elk handje is nodig. Ziek, zwak of misselijk is geen excuus meer. Wajongers en bijstandsvrouwen: geen gezeik, werken. Mensen die sedert geruime tijd een aanzienlijke afstand tot de arbeidsmarkt hebben opgelopen (politiek jargon voor langdurig werklozen), aan de slag. Na veertig jaar gedoogbeleid en afvloeien via WW, WAO en VUT is het menens. Alle hens aan dek want de babyboomers gaan met pensioen en in hun kielzog de volgende generatie. Dus is elk handje nodig als we ons welvaartspeil op niveau willen houden. Er zit krapte aan te komen op de arbeidsmarkt, de effecten van Wet Vpl willen we niet afwachten en dan is er nog dat onverwachte (en uiteraard tijdelijke) dipje dat economische, zo u wilt financiële crisis heet. De werkloosheid loopt nu even op maar dat is maar tijdelijk. Een jaar, of twee, of misschien drie, wie zal het zeggen. Je kunt dus maar beter goed voorbereid zijn. Tijd dus om eens te kijken hoe het met de arbeidsparticipatie in Nederland is gesteld en hoe zich die verhoudt tot de rest van de wereld. Hoe hard werken we in Nederland? Nederland blijft kampioen vrije tijd (Minister Zalm in de Miljoenennota 2006) De informatie van Zalm in september 2005 Land Arbeidsuren per jaar Nederland EU Verenigde Staten De afgelopen vijftig jaar is de jaarlijks overeengekomen arbeidsduur van fulltimers aanmerkelijk, zij het stapsgewijs, verkort als gevolg van een combinatie van verkorting van de werkweek en een toename van het aantal verlofdagen uur uur uur De bedrijfstakken met de hoogste arbeidsduur zijn de delfstoffenwinning (1.774 uur) en de zakelijke dienstverlening (1.765 uur). Ook in de horeca en de vervoer- en telecomsector is de arbeidsduur bovengemiddeld. De industrie en bouwnijverheid zitten onder het gemiddelde. Nederland kampioen deeltijdwerken - 50% van alle werkende Nederlanders werkt in deeltijd; - Nederland is daarmee koploper in Europa, Zweden 2 e (26% parttimers), Duitsland 3 e (25% parttimers); - het gemiddeld in de EU: minder dan één op de vijf;

8 - de koppositie van Nederland is voornamelijk te danken aan de vrouwen: in 2008 was 75 procent van alle vrouwen van 15 tot 65 jaar parttimer; - in andere landen EU: minimaal de helft van de vrouwen heeft een voltijdbaan, gemiddeld één op de drie is parttimer; - van de mannen in Nederland is één op de vier parttimer: ook hier Europees kampioen: 2 e zijn de Deense en Zweedse mannen met 12%; - parttimer in Nederland zijn vooral jonge mannen: in de categorie jaar is één op de acht parttimer, in de categorie 50+ (50-59 jaar) is één op de vijf parttimer; - in 1993 werkte een kwart van de Nederlandse beroepsbevolking in deeltijd; - de helft van de werkende vrouwen was toen parttimer, 9% van de mannen. En tóch blijft de Nederlandse man volgens Eurostat de nijverste man van de gehele Europese Unie: acht van de tien Nederlandse mannen doet betaald werk. Het EU-gemiddelde ligt op zeven. Tellen we ook de vrouwen mee dan werkt EU-breed 63,3 procent. Werken maakt gelukkig. Ook voor vrouwen? Volgens de Britse econoom Sir Richard Layard is de liefde het belangrijkst voor ons geluksgevoel. Voor de meesten is dit echter niet genoeg: ook werk (betaald en vrijwilligerswerk) draagt aan ons geluksgevoel in hoge mate bij. Blijkbaar geldt dat voor mannen meer dan voor vrouwen: anno 2009 is het anderhalfverdienersmodel namelijk tamelijk dominant op de arbeidsmarkt: de man werkt fulltime en de vrouw heeft er een klein baantje bij. Slechts één op de zeven mannen heeft een baan van 12 tot 35 uur per week, terwijl zeven op de tien vrouwen in deeltijd werkt. Gevolg: in Nederland is slechts 42% van de vrouwen economisch zelfstandig. Is dat erg? Vrouwen zitten daar niet zo mee. Dat blijkt uit het rapport Verdeelde tijd, waarom vrouwen in deeltijd werken van het Sociaal en Cultureel Planbureau (2009). Veruit de meeste vrouwen geven daarin aan zelf voor een deeltijdbaan te hebben gekozen en geen behoefte te hebben aan meer uren. Ze houden liever tijd over voor het huishouden, kinderen en hobby s. En dat moet anders? Volgens journaliste Marike Stellinga, auteur van De mythe van het Glazen Plafond niet. Vrouwen willen niet meer werken, zijn tevreden met hun bestaan en houden hun hand niet op. Daar helpt ook de bemoeienis van de Taskforce DeeltijdPlus, onder aanvoering van mevrouw Pia Dijkstra, niet aan. De Taskforce, die op 1 januari 2008 voor twee jaar aan de slag gaat, wil vrouwen stimuleren om meer te gaan werken. Desnoods geforceerd. Zelfs de maatschappelijke relevantie en acceptatie van vrouwen die meer gaan werken wordt in stelling gebracht in het persbericht van de RVD op 28 september 2007: Wel vindt het kabinet het belangrijk dat de samenleving meer accepteert dat vrouwen een grote deeltijdbaan of een volledige baan hebben. Op 5 november 2009 laat minister Plasterk van Emancipatie tijdens de internationale wetenschappelijke conferentie 24orMore weten te gaan onderzoeken welke fiscale maatregelen Nederlandse vrouwen stimuleren of belemmeren om meer uren te gaan werken en economisch zelfstandig te zijn. De Nuggers Wij bevelen u broeders en zusters, in naam van onze Heer Jezus Christus, iedere broeder te mijden die de arbeid schuwt. Iemand die niet wil werken zal ook niet eten. Apostel Paulus

9 Een kleine half miljoen mensen die thuis zitten zonder uitkering, willen graag aan het werk. Werkgevers en de overheid moeten veel meer doen om hen op de arbeidsmarkt te krijgen. Nederlanders zónder uitkering (WW, WAO, Bijstand) die werk zoeken hebben een goede uitgangspositie voor een baan. Deze groep, inmiddels bekend als Nugger s, bestaat voor tweederde uit relatief jonge vrouwen met een hoge opleiding die niet staan ingeschreven bij het CWI. Zij missen vaak alleen recente werkervaring, omdat zij de laatste jaren de zorg voor de kinderen verkozen boven een baan. De Raad voor Werk en Inkomen (RWI) benadrukt in een advies aan het kabinet eind 2007 dat alleen het terugdringen van het aantal uitkeringsgerechtigden niet voldoende is om de krapte op de arbeidsmarkt te vervangen. Met het inschakelen van niet-uitkeringsgerechtigde werkzoekenden kan een grote stap worden gezet in het bestrijden van de personeelstekorten. Deze tekorten dreigen de economische groei in Nederland te belemmeren aldus de raad. Werkgevers op hun beurt moeten bereid zijn hun arbeidsproces aan te passen aan deze groep die voor het grootste deel aangeeft in deeltijd te willen werken en dan nog het liefst vanuit een thuiswerkplek. Dan zeggen zelfs mensen vandaag nog aan het werk te willen. Deeltijdwerk wordt overigens niet alleen gewenst door deze groep: maar liefst de helft van de werknemers in Nederland wil minder dan 35 uur werken (Arbeidsmonitor Randstad). Slechts 20% weet dat de werkgever verplicht is het verzoek om parttime te werken in te willigen. Arbeidsparticipatie van 55+ Een van de belangrijkste, zo niet dé belangrijkste doelstelling van het kabinet met Wet Vpl, was een arbeidsparticipatie voor 55-plussers van 50% in Zonder oude koeien uit de sloot te willen halen: al in 2003, 2004 en 2005 zijn er talloze rapporten verschenen waaruit bleek dat dit ook zónder Wet Vpl realiseerbaar was. Eén daarvan wil ik nog even in herinnering roepen: de Studie Pensioen én Participatie van de economen Blank, van Hulst en van Selm van het onderzoeksbureau Ecorys die indertijd al stelden: De door het kabinet voorgestelde maatregelen schieten hun doel voorbij. De arbeidsdeelname groeit veel sneller dan de regering aanneemt. Vergaande ingrepen in pensioenen zijn niet noodzakelijk. Het door het kabinet beoogde doel van veertig procent arbeidsparticipatie voor 55-plussers wordt in 2030 eenvoudig gehaald. Enkele cijfers uit het rapport. - in 2030 bereikt de zogenoemde vergrijzing zijn top; - in 2030 komt de arbeidsparticipatie onder 55-plussers, zónder Vpl, uit op 40,9%; - in 2030 heeft ruim 67% van de dan 54-jarigen een baan; - als VUT en prepensioen worden afgeschaft zal desondanks de arbeidsparticipatie onder 55- plussers oplopen tot 45,3%. Ook voor de onderbouwing van de AOW-maatregel(en) van het huidige kabinet wordt de verhoging van de arbeidsparticipatie opnieuw als een absolute must genoemd om de gevolgen van de vergrijzing het hoofd te kunnen bieden. Sterker nog: met een verhoging van de AOWleeftijd zal dit zowel impliciet als expliciet gaan gebeuren. Onderstaand een aantal cijfers over de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie van 55-plus: sta mij toe op te merken dat in Nederland, na Finland, de sterkste stijging van de arbeidsparticipatie waar te nemen is sinds 1995 en dat volgens de rapporteurs in 2010 Nederland ruimschoots voldoet aan de Europese norm van vijftig procent arbeidsparticipatie in de groep jaar. Cijfers SZW op 19 oktober 2007.

10 Jaar ( in %) (in %) in 2006 werkten er meer mannen en vrouwen tussen de 55 en 64 jaar dan jongeren tussen de 15 en 24 jaar; - vrouwen tussen de 55 en 60 jaar werken vaker dan tien jaar geleden: 45% van alle vrouwen van deze leeftijd heeft werk ten opzichte van 77% van alle mannen; - van de vrouwen tussen de 60 en 65 jaar werkt nog 14% ten opzichte van 30% van de mannen; - sinds 2002 is arbeidsparticipatie van ouderen hoger dan het gemiddelde van de Europese Unie: Zweden heeft het hoogste percentage, Polen en Malta het laagste. Hoe lang de Chinezen en de Indiërs werken durf ik hier niet eens te vermelden. Toegegeven, de arbeidsparticipatie van vrouwen in Nederland (na de eerste bevalling daalt het aantal fulltimers van 60 naar 20%) behoort met uitzondering van Portugal waar de arbeidsflexibiliteit helemaal dramatisch is, tot de laagste in Europa. Toegegeven, in tegenstelling tot 45 jaar geleden werken we tien jaar minder en genieten we vervolgens acht jaar langer van ons pensioen. Allemaal waar, maar in die periode hebben we, in tegenstelling tot de ons omringende landen, een enorm moddervet lijfrente- annex pensioenvarken gemest. Kansen op de arbeidsmarkt Tijdens de vorige crisis konden we een aantal tendensen waarnemen: anno 2004 was je als 45-jarige al te oud en te duur : de helft van álle werkzoekenden was toen echter veertig jaar of ouder en slechts 14% van álle 40-plussers die in 2004 naar een nieuwe baan solliciteerden is daarin geslaagd. De conclusie van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) in 2005 was dat de sollicitatieplicht voor oudere werklozen zinloos was. Voor de groep 57,5 tot 64-jarigen geldt een sollicitatieplicht en een algemene acceptatieplicht, maar het CWI moest indertijd al bekennen dat het voor werklozen vanaf 45 jaar al verdraaid lastig was om aan een baan te komen. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de sollicitatieplicht geen enkel positief effect heeft en alleen maar tot irritatie bij de oudere cliënt leidt. Het mag dan zo zijn dat bedrijven door de ontgroening en vergrijzing uiteindelijk zullen worden gedwongen om oudere werknemers te accepteren, maar daar vallen grote groepen nog steeds buiten. In een advies over leeftijdsdiscriminatie door supermarkten (14 februari 2006) stelde de Commissie Gelijke Behandeling dat de ketens de Wet gelijke behandeling naar leeftijd bij de arbeid overtraden. Sinds de start van de prijzenoorlog in 2003 waren maar liefst medewerkers van achttien jaar of ouder vervangen door medewerkers van vijftien of zestien jaar. Tegenstrijdigheden te over. De korte en lange termijn strijden om voorrang. We zullen ze nog hard nodig hebben, de jongeren én de ouderen. Het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt voorspelde al jaren geleden dat tot 2010 de vraag naar personeel groter zal zijn dan het aanbod; tot 2010 vallen 1,1 miljoen banen vrij wegens uittreding of baanwissel en

11 ontstaan er nieuwe banen. Een conclusie die overigens werd gedeeld door de Taskforce Ouderen in haar eindrapport in Sommige sectoren van de economie zijn inmiddels sterk vergrijsd, zoals het onderwijs en de publieke sector. Wordt daar ingekrompen dan ontstaat bijna als van nature een druk op de ouderen, wat haaks staat op wat de overheid met haar maatregelen beoogt. Het beleid dat zij de afgelopen jaren heeft gevoerd is, in combinatie met de onverschilligheid van werkgevers ten opzichte van de oudere werknemer, weinig effectief geweest. Er wordt te veel gekeken naar ouderen als probleem. In 2008 was er een voorzichtig positieve houding. Rijkelijk laat. Leeftijdsbewust personeelsbeleid heeft nog een lange weg te gaan. Dat heeft ook de regiegroep GrijsWerkt, ingesteld om de cultuuromslag te bevorderen die nodig is om ouderen langer aan de slag te houden. Een belangrijke taak voor de commissie is om werkgevers en werknemers te overtuigen van de noodzaak om langer te blijven weken en vooroordelen over oudere werknemers aan te pakken al laten weten. De crisis lijkt uitstel te bieden, maar dat kan morgen anders zijn. De houding van werkgevers ten opzichte van oudere werknemers was, is en blijft cruciaal: blijft het ontzien of wordt langer doorwerken aangemoedigd met leuk en uitdagend werk? Als de baas doorwerken aanmoedigt wordt het pensioen gemiddeld met een half jaar uitgesteld. Laat hij merken de oudere liever kwijt dan rijk te zijn, dan wordt het pensioen met driekwart jaar vervroegd. Financiële prikkels zijn daarbij uiteindelijk beslissend: weggaan met een slechte regeling is voor niemand een optie. Toch is dat momenteel het uitzicht voor veel oudere werknemers : het risico om tijdens de crisis met een slechte regeling af te vloeien. Het lijkt er veel op dat er niet zozeer sprake is van een vergrijzingsprobleem, maar eerder van een arbeidsmarktprobleem. Begin november 2009 is bijna de helft van de werkzoekenden die bij het UWV Werkbedrijf staan ingeschreven 45 jaar of ouder: 60 procent van de 45-plussers is al langer dan een jaar op zoek naar werk. Voor 55-plussers zijn de kansen op een baan nóg kleiner. Januari 2008, drie maal is scheepsrecht In de laatste week van januari 2008 worden de vakbonden tot het uiterste getergd. Eerst verschijnt er een rapport van de OESO waarin wordt aanbevolen om de AOW-leeftijd te verhogen tot 67 jaar om de krappe arbeidsmarkt te ontlasten. Op 30 januari bepleit minister Donner een levenslange leerplicht : Nederland leeft volgens hem in een sprookje want de gemiddelde leeftijd waarop wordt gestopt met werken is 61 jaar. De Regiegroep GrijsWerkt van voorzitter Ed Nijpels doet ook nog een duit in het zakje en roept de meeste woede op. In Dagblad Trouw laat Nijpels bewust uitlekken dat hij staatssecretaris Aboutaleb van SZW zal aanbevelen de bestaande overgangsregelingen voor prepensioen voor 58-plussers zo snel mogelijk af te schaffen. De Regiegroep wordt overigens 6 februari opgeheven. De reactie van het FNV (Agnes Jongerius): GrijsWerkt heeft in vier jaar niets weten te bereiken. En dan nu aanbevelen om ouderen uit hun prepensioenregeling te gooien terwijl duidelijk is dat zij nergens aan de bak komen? CNV-woordvoerder: Het is trekken aan het verkeerde eind van het touw. Er zijn genoeg ouderen die willen doorwerken maar geen werkgever wil ze hebben, met allerlei misplaatste argumenten. De populariteitsprijs wint de Regiegroep GrijsWerkt niet met haar voorstellen: - verhogen van de AOW-leeftijd met telkens één maand per jaar; - het schrappen van de extra verlofdagen voor 55-plussers;

12 - het vastleggen van het recht om door te werken na het 65 e levensjaar. Prinsjesdag 2009 De maatregelen van het kabinet om de arbeidsparticipatie onder ouderen te verhogen in 2010: - werkgevers krijgen drie jaar lang een jaarlijkse korting van 6500 euro WW- en arbeidsongeschiktheidspremies als zij een werkloze 50-plusser in dienst nemen; - werkgevers die iemand van 62 jaar in dienst houden krijgen een premiekorting van per jaar: in 2013 wordt dit bedrag verhoogd naar 6.500; - werknemers die na hun 62 e blijven werken krijgen een inkomensafhankelijke doorwerkbonus van maximaal 4.591; - 65-plussers die doorwerken kunnen hun recht op (verhoogde) AOW uiterlijk op hun 70 e laten ingaan. Japan Wel eens gehoord van Karoshi? Nee? Karoshi is het Japanse woord voor dood door overwerk. Het mag ons nuchtere westerlingen absurd voorkomen, maar het aantal Japanners dat zelfmoord heeft gepleegd, of een poging daartoe heeft gedaan, vanwege stress en te veel werk, is de afgelopen vijf jaar verdubbeld, zo blijkt uit een rapport van de Japanse overheid in mei In 2007 pleegden 81 overwerkte en gestresste Japanners zelfmoord of deden een poging, vergeleken met veertig personen in Vooral dertigers en veertigers lopen risico op werkstress. Dat komt onder meer omdat veel Japanse bedrijven de laatste jaren betalen op basis van de prestaties van hun werknemers. Veel van de Japanners die zelfmoord pleegden werkten tussen de tachtig en honderd uur per maand extra. Ongeveer tien procent werkte honderdzestig uur per maand extra, oftewel vijf uur per dag inclusief de weekends.

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G 5 6 Samenvatting Dit advies bevat een reactie op: De adviesaanvraag van de staatssecretaris van SZW van 25 mei 2005 over het wegnemen van belemmeringen voor doorwerken na 65 jaar. Naast een algemene vraag

Nadere informatie

Einde in zicht voor de VUT

Einde in zicht voor de VUT Einde in zicht voor de VUT 11 0 Drs. J.L. Gebraad en mw. T.R. Pfaff Publicatiedatum CBS-website: 1 september 2011 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** =

Nadere informatie

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Inleiding De huidige financiële en economische crisis maakt pijnlijk duidelijk dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën

Nadere informatie

April 2014. Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers

April 2014. Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers April 2014 Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers Inleiding De arbeidsmarkt volgt altijd de economische ontwikkelingen. Dus terwijl de macroeconomische cijfers voor

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

Doorwerken na je AOW, ja graag

Doorwerken na je AOW, ja graag Doorwerken na je AOW, ja graag De Algemene Ouderdomswet Eerste volksverzekering Een basispensioen Ingevoerd in 1957 AOW uitgaven: In 1957: 2,4% van het BBP In 2014: 5,6% van het BBP Totale uitgaven in

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

./. Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het lid Bussemaker (PvdA) over de arbeidsproductiviteit van oudere werknemers.

./. Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het lid Bussemaker (PvdA) over de arbeidsproductiviteit van oudere werknemers. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Delta Lloyd is continu bezig het pensioenbewustzijn te

Nadere informatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie Spoor 1 Zo snel mogelijk meer mensen aan het werk ANALYSE Waarom moet de arbeidsparticipatie omhoog en waarom gaat dit niet vanzelf? OPLOSSINGEN Hoe kan de arbeidsparticipatie omhoog tot 80 procent? Spoor

Nadere informatie

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 10 juni 2011 Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg

Nadere informatie

Flexibele Arbeidsrelaties: Vast versus Tijdelijk Contract

Flexibele Arbeidsrelaties: Vast versus Tijdelijk Contract Flexibele Arbeidsrelaties: Vast versus Tijdelijk Contract Rapport van ILC Zorg voor later, Stichting Loonwijzer/WageIndicator, en Universiteit van Amsterdam/Amsterdams Instituut voor Arbeids Studies (AIAS)

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

BedrijfsGezondheidsIndex 2006

BedrijfsGezondheidsIndex 2006 BedrijfsGezondheidsIndex 2006 Op het werk zijn mannen vitaler dan vrouwen Mannen zijn vitaler en beter inzetbaar dan vrouwen. Dit komt mede doordat mannen beter omgaan met stress. Dit blijkt uit de jaarlijkse

Nadere informatie

'Gratis' mantelzorg (m/v)

'Gratis' mantelzorg (m/v) 'Gratis' mantelzorg (m/v) Presentatie Eelco Wierda bij NVR-expertmeeting 'Gendersensitief beleid bij gemeenten' 11 juni 2015 Vorig jaar ben ik mij vanuit Atria als Kenniscentrum voor Emancipatie verder

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders Marjolein Korvorst en Tanja Traag Het krijgen van kinderen dwingt ouders keuzes te maken over de combinatie van arbeid en zorg. In de meeste gezinnen

Nadere informatie

2500EA20018. Leden Vaste Commissie SZW van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. M. Esmeijer, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

2500EA20018. Leden Vaste Commissie SZW van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. M. Esmeijer, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoofdkantoor Jaarbeursplein 22 Postbus 2875 3500 GW UTRECHT Leden Vaste Commissie SZW van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. M. Esmeijer, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 2500EA20018 Datum

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuid-Holland Centraal groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

De pensioenleeftijd in beweging

De pensioenleeftijd in beweging Verschenen: 'De pensioenleeftijd in beweging', Jaarverslag Stichting Instituut Gak, blz. 5-8. De pensioenleeftijd in beweging Kees Goudswaard Wereldwijd worden stelsels van sociale zekerheid en pensioenen

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Artikelen. Meer ouderen aan het werk. Hendrika Lautenbach en Marc Cuijpers

Artikelen. Meer ouderen aan het werk. Hendrika Lautenbach en Marc Cuijpers Meer ouderen aan het werk Hendrika Lautenbach en Marc Cuijpers Het aantal werkzame 5-plussers is sinds 1992 bijna verdubbeld. Ouderen maken ook een steeds groter deel uit van de werkzame beroepsbevolking.

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die vanwege de resultaten van de Quick Scan wat later verschijnt dan gebruikelijk, worden de actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

CPB Notitie. Samenvatting. Aan: Ministerie van SZW

CPB Notitie. Samenvatting. Aan: Ministerie van SZW CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070) 3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon M.H.C. Lever Datum: 10 juni 2011 Betreft: Sociaal akkoord

Nadere informatie

De arbeidsmarkt: crisistijd en trends

De arbeidsmarkt: crisistijd en trends De arbeidsmarkt: crisistijd en trends 06 Werkzame beroepsbevolking krimpt tijdens crisis Arbeidsmarkt reageert vertraagd op conjunctuur Krimp vooral onder mannen en jongeren Daling flexwerkers snel voorbij

Nadere informatie

CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen

CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen Ferdy Otten en Clemens Siermann* Inleiding In de afgelopen jaren zijn tal van beleidsmaatregelen genomen om de arbeidsparticipatie van

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Pensioenleeftijd niet vaak 65

Pensioenleeftijd niet vaak 65 Pensioenleeftijd niet vaak 65 Jan-Willem Bruggink In de periode 21-23 stopten jaarlijks ongeveer 6 duizend mensen met werken om met pensioen te gaan. In bijna zeven van de tien gevallen waren dit mannen.

Nadere informatie

Ten minste houdbaar tot?

Ten minste houdbaar tot? Ten minste houdbaar tot? Duurzame inzetbaarheid in tijden van crisis. Door de vergrijzing, de te verwachten krapte op de arbeidsmarkt en de oprekking van de pensioenleeftijd is duurzame inzetbaarheid urgenter

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen September 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuid-Kennemerland en IJmond groeit het aantal

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zeeland Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zeeland groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gorinchem Samenvatting Aantal banen neemt in beperkte mate toe, echter niet in collectieve sector In de krimpregio Gorinchem neemt het aantal banen van

Nadere informatie

Hoge werktevredenheid geen garantie voor doorwerken tot pensioen

Hoge werktevredenheid geen garantie voor doorwerken tot pensioen Hoge werktevredenheid geen garantie voor doorwerken tot pensioen 11 Meeste werknemers tevreden met het werk Acht op de tien werknemers (zeer) tevreden met hun werk Vrouwen vaker tevreden dan mannen Werknemers

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

De dagelijkse dichtheid van het bestaan. Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht

De dagelijkse dichtheid van het bestaan. Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht De dagelijkse dichtheid van het bestaan Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht Iedereen aan het werk Meer mensen - M. 80% - V. 55% Meer jaren - 61/62 jr.

Nadere informatie

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden In opdracht van: Contactpersoon: CNV De heer P. Hazenbosch Utrecht, mei 2009 DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Vacatures in de industrie 1

Vacatures in de industrie 1 Vacatures in de industrie 1 Martje Roessingh 2 De laatste jaren is het aantal vacatures sterk toegenomen. Daarentegen is in de periode 1995-2000 het aantal geregistreerde werklozen grofweg gehalveerd.

Nadere informatie

4. Werkloosheid in historisch perspectief

4. Werkloosheid in historisch perspectief 4. Werkloosheid in historisch perspectief Werkloosheid is het verschil tussen het aanbod van arbeid en de vraag naar arbeid. Het arbeidsaanbod in Noord-Nederland hangt samen met de mate waarin de inwoners

Nadere informatie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie April 2012 Het akkoord van de Kunduz-coalitie In het op 26 april jl. gesloten akkoord van de zogenaamde Kunduz-coalitie zijn ook een aantal maatregelen opgenomen die betrekking hebben op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Gemeente s-gravenhage

Gemeente s-gravenhage RIS135128_06-FEB-2006 Gemeente s-gravenhage Ons kenmerk BSD/2006.195 RIS 135128 WIJZIGING VAN ARG (HERDRUK 2005-1) HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, - gelet op het gestelde in artikel 125 Ambtenarenwet

Nadere informatie

BAANZEKERHEID EN ONTSLAG DREIGING BIJ OUDERE WERKNEMERS

BAANZEKERHEID EN ONTSLAG DREIGING BIJ OUDERE WERKNEMERS BAANZEKERHEID EN ONTSLAG DREIGING BIJ OUDERE WERKNEMERS Rapport van ILC Zorg voor later, Stichting Loonwijzer/WageIndicator, en Universiteit van Amsterdam/Amsterdams Instituut voor Arbeids Studies (AIAS)

Nadere informatie

Ontslag simpeler na WW in deeltijd

Ontslag simpeler na WW in deeltijd DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 1.2.2.411 Ontslag simpeler na WW in deeltijd bronnen Brief vakbonden aan de Tweede Kamer d.d. 13.8.2009 over verlenging deeltijd WW Bedrijven kunnen werknemers makkelijker

Nadere informatie

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans In maart 2014 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun persoonlijke balans: wat betekent persoonlijke balans voor

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Achterhoek

Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Achterhoek Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Achterhoek Samenvatting Meer banen in marktsector, maar minder in collectieve sector De economie in de Achterhoek herstelt, maar de werkgelegenheidsontwikkeling

Nadere informatie

VUT-fondsen op weg naar het einde

VUT-fondsen op weg naar het einde Webartikel 2014 VUT-fondsen op weg naar het einde Drs. J.L. Gebraad mw. T.R. Pfaff 05-03-2013 gepubliceerd op cbs.nl CBS VUT-fondsen op weg naar het einde 3 Inhoud 1. Minder VUT-fondsen in 2012 5 2. Kortlopende

Nadere informatie

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast Tekst 4 Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast 5 10 15 20 25 30 35 40 (1) Postbodes gezocht. Standplaats: Reykjavik. Vereist: een goede conditie. Kennis van de IJslandse taal niet nodig. Zomaar

Nadere informatie

'Gratis' mantelzorg (m/v)

'Gratis' mantelzorg (m/v) 'Gratis' mantelzorg (m/v) Presentatie Eelco Wierda bij NVR-expertmeeting 'Gendersensitief beleid bij gemeenten' 11 juni 2015 Vorig jaar ben ik mij vanuit Atria als Kenniscentrum voor Emancipatie verder

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen Juni 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage 8 Toelichting

Nadere informatie

Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren

Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren Christianne Hupkens De meeste werknemers zijn tevreden met de omvang van hun dienstverband. Ruim zes op de tien werknemers tussen de 25 en 65 jaar wil niet

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBOGL en TL 2008 tijdvak 2 economie CSE GL en TL 8000452608b Schuld en boete Informatiebron 1 Kredietkosten Geleend geld Rente per maand 15.000 125,00 20.000 150,00 25.000 187,50 15.000 150,00

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer Regelingen en voorzieningen CODE 2.1.1.61 verwachte wijzigingen Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer bronnen Nieuwsbericht ministerie van SZW d.d. 18.02.2014 TRA 2014, afl. 3

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid = Langer werken?

Duurzame inzetbaarheid = Langer werken? Duurzame inzetbaarheid Verzilveren in Drenthe? 10 maart 2011, Carry Goedhart, directeur Duurzame inzetbaarheid = Langer werken? Drie onderwerpen: Publiek debat over langer doorwerken Arbeidsmarkt en productiviteit

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

Werkloosheid verder toegenomen

Werkloosheid verder toegenomen Persbericht PB14-019 20 maart 09.30 uur Werkloosheid verder toegenomen - Werkloze beroepsbevolking in februari met 13 duizend gestegen - Vrijwel evenveel werkloze jongeren als drie maanden geleden - Aantal

Nadere informatie

Wat Vraagt de Klant Samenvatting en conclusies

Wat Vraagt de Klant Samenvatting en conclusies Wat Vraagt de Klant Samenvatting en conclusies Het onderzoek in het kort In opdracht van de Stuurgroep Arbeidsadviseur heeft TNO onderzoek verricht naar de informatie- en adviesbehoefte van (potentiële)

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid (Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek Datum: november 2012 Samensteller: Nicole Plugge, onderzoeker Business development, marketing en communicatie E-mail:

Nadere informatie

Uitleg begrotingsakkoord 2013. > Uitleg over Kunduz bezuinigingen.

Uitleg begrotingsakkoord 2013. > Uitleg over Kunduz bezuinigingen. Uitleg begrotingsakkoord 2013 > Uitleg over Kunduz bezuinigingen. Noodzaak bezuinigingen? > Politieke partijen die werknemers voorzieningen willen afbreken, zeggen dat het niet anders kan, het moet, want

Nadere informatie

Stijgende arbeidsparticipatie en minder uittreding bij ouderen

Stijgende arbeidsparticipatie en minder uittreding bij ouderen Sociaaleconomische trends 13 Stijgende arbeidsparticipatie en minder uittreding bij ouderen Koos Arts Ferdy Otten oktober 13, 4 CBS Centraal Bureau voor de Statistiek Sociaaleconomische trends, oktober

Nadere informatie

voor wat betreft de toepasbaarheid op oudere medewerkers een aantal kanttekeningen geplaatst. Ook wordt erop gewezen dat het levensfase bewust

voor wat betreft de toepasbaarheid op oudere medewerkers een aantal kanttekeningen geplaatst. Ook wordt erop gewezen dat het levensfase bewust Arbitrage inzake een geschil tussen de werkgeversdelegatie en de werknemersdelegatie van de commissie voor georganiseerd overleg van de gemeente Doesburg Bij brief van 14 oktober 2013 (ontvangen op 1 november

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 5 oktober, nr. ;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 5 oktober, nr. ; DE RAAD DER GEMEENTE HAREN, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 5 oktober, nr. ; gelet op artikel 147, eerste lid van de Gemeentewet, de artikelen 7 en 8 en 10, tweede

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen Maart 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Participatie en inzetbaarheid

Participatie en inzetbaarheid Participatie en inzetbaarheid Paul de Beer Henri Polak hoogleraar voor arbeidsverhoudingen, directeur Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging Boaborea 7 december 2011 1. Het probleem 2 Arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Maandelijkse cijfers over de werkloze beroepsbevolking van het CBS en nietwerkende werkzoekenden van het UWV

Maandelijkse cijfers over de werkloze beroepsbevolking van het CBS en nietwerkende werkzoekenden van het UWV 16 februari 2012 Maandelijkse cijfers over de werkloze beroepsbevolking van het CBS en nietwerkende werkzoekenden van het UWV Samenvatting Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en UWV publiceren

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In IJsselvechtstreek groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013 Fact sheet nummer 9 juli 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013 Er zijn in Amsterdam bijna 135.000 jongeren in de leeftijd van 15 tot 27 jaar (januari 2013). Veel jongeren volgen een opleiding of

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Sociale Zaken

Voortgangsrapportage Sociale Zaken Voortgangsrapportage Sociale Zaken 2e e half 2013 gemeente Landsmeer [Geef tekst op] [Geef tekst op] [Geef tekst op] Afdeling Zorg en Welzijn April 2014 1. Inleiding Voor u ligt de voortgangsrapportage

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

achtergrond FORUM #07/11.04.13

achtergrond FORUM #07/11.04.13 30 FORUM #07/11.04.13 Grijs en gretig Het is niet fijn om senior te zijn. In de huidige crisis komen steeds meer 55-plussers op straat te staan, terwijl werkgevers huiverig zijn om ze aan te nemen. Maar

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Maandelijkse cijfers over de werklozen en niet-werkende werkzoekenden van het CBS en UWV WERKbedrijf.

Centraal Bureau voor de Statistiek. Maandelijkse cijfers over de werklozen en niet-werkende werkzoekenden van het CBS en UWV WERKbedrijf. 9 juli 2010 Maandelijkse cijfers over de werklozen en niet-werkende werkzoekenden van het CBS en UWV WERKbedrijf Samenvatting Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en UWV publiceren maandelijks

Nadere informatie

JONGE MOEDERS EN HUN WERK

JONGE MOEDERS EN HUN WERK AMSTERDAMS INSTITUUT VOOR ARBEIDSSTUDIES (AIAS) UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM JONGE MOEDERS EN HUN WERK Onderzoek op basis van de Loonwijzer Kea Tijdens, AIAS, Universiteit van Amsterdam Maarten van Klaveren,

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen Samenvatting Meer banen in Rijk van Nijmegen, vooral in zakelijke diensten In Rijk van Nijmegen groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie