DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016"

Transcriptie

1 DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis 19 oktober 2016

2 Beleidsthema s en doelen innovatie 1 Generiek spoor: ruimte voor ondernemers Doelen: NL in top 5 kenniseconomieën in 2020 Bedrijvenbeleid + 2 Specifiek spoor: topsectorenbeleid R&D naar 2,5% van BBP in 2020 TKI s met ten minste 500 mln. aan financiering, waarvan 40% door bedrijfsleven in Stimuleren van publiek-private samenwerking + Oplossen van maatschappelijke vraagstukken 2

3 Ambities innovatie Missie Strategische doelen I&K stimuleert R&D, technologie en innovatie door als netwerkpartner bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en overheden uit te dagen hun activiteiten in te zetten voor concurrentiekracht én het oplossen van maatschappelijke opgaven Verhogen van de kennisintensiteit en innovatieve output van bedrijven Hoogwaardige publiek ontwikkelde kennis met groter maatschappelijk en economisch rendement Bedrijven en publieke partijen bundelen hun krachten, met ruimte voor vernieuwing, ten behoeve van concurrentievermogen en oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen, nationaal en internationaal 3

4 Visie DOC december 2015 Nederland neemt een mondiale koppositie in op het gebied van opto-mechatronische producten en kan meer gaan exporteren Nederlandse industrie heeft een sterke positie op het gebied van mechanica en mechatronica, met bedrijven als ASML, Philips, FEI, Airbus D&S NL en hun unieke hoogtechnologische toeleverketen van samenwerkende dienstverleners Nederland heeft excellente onderzoeksorganisaties op het gebied van optica en optomechatronica, zoals TU Delft, TNO en Universiteit Leiden, AMOLF, SRON en anderen Laat industrie en onderzoeksorganisaties samenwerken en realiseer de cases middels een DOC! 4

5 Vragen aan EZ vanuit DOC december 2015 Kan EZ meedenken helpen om ten faveure van DOC: Bestaande instrumenten maximaal te benutten/stroomlijnen? Nieuwe mogelijkheden te creëren voor de financiering van actuele optomechatronica cases: Aanpassen TKI naar 50/50 Affinanciering van faciliteiten Compensatieorders benutten? Export van optomechatronische prodcuten naar Azië te stimuleren? Nieuwe innovatie-instrumenten, waaronder revolverende, te ontwikkelen op de langere termijn? Opleiding van optici/optomechatronica beter af te stemmen op de industrievraag? 5

6 Beleid in cijfers innovatie NL Octrooicentrum Grootste deel innovatie-instrumenten generiek Generieke instrumenten WBSO RDA Innovatiefonds MKB+ Budget innovatie-instrumenten, verdeeld naar generieke instrumenten en specifieke instrumenten 89% Specifieke instrumenten TKI-toeslag MIT, incl IPC JTI s / Eurekaclusters Eurostars 11% Specifieke instrumenten Generieke instrumenten Innovatie-instrumentarium is onder te verdelen naar generieke en specifiek instrumenten 89% van het instrumentarium is generiek 6

7 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% EU-gemiddelde Beleid in cijfers innovatie ICT, Kennis en Economie 2014 / Community Innovation Survey PPS en omzetaandelen innovaties gestegen Aandeel innoverende bedrijven dat technologisch heeft samengewerkt met publieke partijen Overheids- of openbare onderzoekinstellingen Universiteiten en andere hoger-onderwijsinstellingen 20% 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% Omzetaandeel nieuwe en sterk verbeterde producten Industrie Diensten Totaal EU-gemiddelde 10% 5% 0% Omzetaandeel nieuw-voor-de markt innovaties Publiek-private samenwerking is toegenomen omzetaandeel nieuwe en sterk verbeterde producten gestegen omzetaandeel nieuw-voorde-markt-innovaties gestegen 7

8 Beleid in cijfers innovatie Rijksbegroting 2015 Ruim de helft innovatie-instrumenten voor MKB Budget innovatie-instrumenten ten gunste van bedrijven verdeeld naar mkb en grootbedrijf (op basis van gebruik in 2013) Privaat uitgevoerde R&D in Nederland, verdeeld naar mkb en grootbedrijf (2012) 65% 55% 45% 35% Aandeel mkb Aandeel grootbedrijf Aandeel mkb Aandeel grootbedrijf 65% van budget innovatie-instrumentarium komt ten goede aan mkb 45% van R&D in Nederland vindt plaats in mkb-bedrijven 8

9 Beleidsinstrumentarium innovatie Innovatiefonds MKB+ Innovatiefonds MKB+ Innovatiekrediet Risicodragende geldlening voor het hele bedrijfsleven Voor financiering van veelbelovende innovatieve projecten, die binnen enkele jaren moeten leiden tot nieuwe producten Krediet voor 25-50% van de ontwikkelingskosten, met een maximum van 10 miljoen Budget ( mln) 76,4 43, ,4 29,

10 Beleidsinstrumentarium innovatie Innovatiefonds MKB+ Innovatiefonds MKB+ SEED Capital Vooral voor technostarters en creatieve starters Ministerie verstrekt kapitaal aan investeringsfondsen die met risicokapitaal investeren Verbetering van risico-rendementsverhouding voor investeerders Vergroting van financierings-mogelijkheden voor starters Budget ( mln) ,1 13,3 13,

11 Beleidsinstrumentarium innovatie Innovatiekrediet Uitstaand kapitaal SEED-fondsen stijgt , , , , Totaal aantal actieve fondsen Lopende participaties Totaal uitstaand kapitaal 20 0 Het uitstaand kapitaal via SEED-fondsen stijgt in 2014 was het totaal uitstaand kapitaal ruim drie keer zo groot als in

12 Beleidsinstrumentarium innovatie SEED SEED dicht equity gap De Seed-Capitalregeling heeft cruciale rol gespeeld bij de keuze van investeerders om een Seed-Capitalfonds op te richten voor vroegefase-ondersteuning van technostarters Mede door de Seed-Capital-regeling meer geïnvesteerd in technostarters verdubbeling aantal VC-investeringen in technologiebedrijven van 52 (2005) (2011) toename vroege fase-durfkapitaal van gemiddeld 38 miljoen in naar van 114 miljoen in Kwalitatief en kwantitatief 12

13 Beleidsinstrumentarium innovatie Horizon 2020 Internationaal, mn Horizon 2020 Het Europese programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling Voor onderzoekers, bedrijven en onderzoeksinstellingen Excellent Science Industrial Leadership Societal Challenges Drie pijlers met financiële instrumenten ERC MSCA Research Infrastructures FET Flagships ICT Nano Materials Biotechnology Manufacturing Space SME instrument Risk finance Health Food security Energy Green transport Climate action Inclusive societies Security 13

14 Conclusie EZ is graag partner voor initiatieven als DOC Vraagstelling, missiegedreven programma komt vanuit het veld, bedrijven en onderzoeksorganisaties EZ helpt, met RVO incl NIA, om instrumenten te bundelen, om zo: partners te helpen snelheid in het proces te houden soepele overgangen tussen verschillende ontwikkelfasen te (helpen) bevorderen Aarzel niet om contact op te nemen, met beleid (EZ-departement) en uitvoering (RVO NL) 14

Wegwijzer Horizon 2020

Wegwijzer Horizon 2020 Wegwijzer Horizon 2020 1 Voorwoord Deze wegwijzer leidt u door Horizon 2020, hét programma van de Europese Commissie om onderzoek en innovatie (financieel) te ondersteunen. Het geeft een overzicht van

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Topsectoren. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken

Topsectoren. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Bouwstenen van Bedrijvenbeleid Hoofdstuk: Topsectoren In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Klik hier voor de handleiding van deze presentatie Versie maart

Nadere informatie

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken InnoTeP 2013 Innovatie in samenwerking Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken Stimuleren en maximeren van technologische vernieuwing

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Innovatie-instrumenten voor bedrijven

Nadere informatie

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Ministerie van Economische Zaken Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Roland Starmans Manager Product Ontwikkeling Bancair, Investment

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 55 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Bijlage 2: kengetallen. Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5

Bijlage 2: kengetallen. Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5 Bijlage : kengetallen Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5 Overzicht prestatie-indicatoren/kengetallen Begroting 0 en Begroting 017 Begroting 0 Begroting 017 Artikel Omschrijving Artikel Omschrijving

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 242 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Navigatie innovatie. Beleidsinstrumentarium. Beleidsthema s en - doelen. Beleid in cijfers. Versie oktober 2015

Navigatie innovatie. Beleidsinstrumentarium. Beleidsthema s en - doelen. Beleid in cijfers. Versie oktober 2015 Navigatie innovatie Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium 1 Versie oktober 2015 Beleidsthema s en doelen innovatie Bedrijvenbeleid 1 + Generiek spoor: ruimte voor ondernemers

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen

Maatschappelijke uitdagingen Bijlage 4: Reactie op de motie van Het lid Van Tongeren inzake het duurzaamheidsaandeel van de innovatie-instrumenten Op 16 oktober 2014 is door Het lid Van Tongeren een motie ingediend, en na stemming

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering. _ De overheid helpt

Ondernemingsfinanciering. _ De overheid helpt Ondernemingsfinanciering _ De overheid helpt 2 Introductie Om uw bedrijfsplannen te realiseren heeft u geld nodig. De overheid kan u helpen bij het financieren van uw ondernemingsactiviteiten. In deze

Nadere informatie

Financieringsmogelijkheden Overheid. Utrecht, 3 oktober René Kamphuis

Financieringsmogelijkheden Overheid. Utrecht, 3 oktober René Kamphuis CE Financieringsmogelijkheden Overheid Utrecht, 3 oktober 2016 René Kamphuis Voor Informatie en advies, financiering, netwerken, het vinden van zakenpartners en wet- en regelgeving. Financieringsinstrumenten

Nadere informatie

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Martin Bakker, november 2013 Samenvatting Het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek & innovatie van de Europese Unie, Horizon 2020, geeft een breed scala

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering

Ondernemingsfinanciering Een beknopt overzicht van de financieringsmogelijkheden die de overheid u kan bieden. Ondernemingsfinanciering Introductie Als ondernemer moet u snel en eenvoudig kunnen zien hoe de overheid kan helpen

Nadere informatie

2.1 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WBSO 2013)

2.1 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WBSO 2013) 2. Innovatie 2.1 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WBSO 2013) De WBSO regeling is bedoeld om ondernemingen te stimuleren op het gebied van technologische innovatie.

Nadere informatie

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Syntens, Maart 2013 Paul d Hond pdh@syntens.nl Voorbeeld: Ambitie Innovatiecontract: Topsector High Tech Systemen en Materialen De topsector

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23199 21 december 2011 Regeling van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 13 december 2011, nr.

Nadere informatie

Horizon 2020 Secure, clean and efficient energy Q-meeting TKI wind op Zee

Horizon 2020 Secure, clean and efficient energy Q-meeting TKI wind op Zee Horizon 2020 Secure, clean and efficient energy Q-meeting TKI wind op Zee Julie Teuwen Ashna Raghoebarsing Content Overview H2020 en Europa H2020 Energy: - welke programma's zijn relevant voor off shore

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen. Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed

Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen. Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed NSO Netwerkbijeenkomst, 10 april 2012 Voortgang sinds NSO Netwerkbijeenkomst oktober 2011 Roadmap Aerospace in 2 delen:

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB High Tech Systems & Materials Life Sciences & Health Agro-Food Logistiek BEDRIJVEN Water Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB Creatieve Industrie Energie Meer geld en betere dienstverlening

Nadere informatie

Innovatie. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken

Innovatie. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Bouwstenen van Bedrijvenbeleid Hoofdstuk: Innovatie In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Klik hier voor de handleiding van deze presentatie Versie maart

Nadere informatie

Financieringsmogelijkheden vanuit de provincie Gelderland. Hans Cornet 30 januari 2012 Wijnfort Lent

Financieringsmogelijkheden vanuit de provincie Gelderland. Hans Cornet 30 januari 2012 Wijnfort Lent Financieringsmogelijkheden vanuit de provincie Gelderland Hans Cornet 30 januari 2012 Wijnfort Lent Coalitieakkoord Uitdagend Gelderland Economie is hèt belangrijkste thema in deze coalitieperiode 195

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

Bridging The Gap EquiCon Corporate Finance. Financiering van Innovatie

Bridging The Gap EquiCon Corporate Finance. Financiering van Innovatie Financiering van Innovatie Introductie Fred Hoogeland financieringsspecialist (> 25 jr ervaring) van equity tot rekening courant van starters tot groeiers en bedrijfovernames Evelyn Overduin business &

Nadere informatie

Topsector HTSM. Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space

Topsector HTSM. Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space Topsector HTSM Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space Netwerkmeeting NSO 28-10-2011 1 Inhoud HTSM en LRN Wat is een innovatiecontract? Hoe ziet de organisatie eruit? Hoe gaat de werking in de Gouden

Nadere informatie

Nieuwsbrief KP7 en Eureka: R&D over de grens

Nieuwsbrief KP7 en Eureka: R&D over de grens Nieuwsbrief KP7 en Eureka: R&D over de grens In het Kaderprogramma draait alles om onderzoek en innovatie. Deelnemers aan een project moeten aan allerlei Brusselse regels voldoen, waaronder het bijhouden

Nadere informatie

Aandacht voor het MKB in het bedrijvenbeleid. Yvonne Prince en Paul van der Zeijden

Aandacht voor het MKB in het bedrijvenbeleid. Yvonne Prince en Paul van der Zeijden Aandacht voor het MKB in het bedrijvenbeleid Yvonne Prince en Paul van der Zeijden Zoetermeer, mei 2015 ISBN : 978-90-371-1140-8 Rapportnummer : A201438 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Mogelijkheden binnen LIFE en H2020. Maaike Beld 26 september 2014

Mogelijkheden binnen LIFE en H2020. Maaike Beld 26 september 2014 Mogelijkheden binnen LIFE en H2020 Maaike Beld 26 september 2014 Prioriteiten werkprogramma 2014-2017: Water Water, overstroming en droogte Natuurlijke waterretentie Risico management Stroomgebied management,

Nadere informatie

Fiscaal innoveren en financiering

Fiscaal innoveren en financiering Fiscaal innoveren en financiering Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Ministerie van Economische Zaken Martin Otten Team Energie Innovatie&Financiering T: 088-602 3185 E: martin.otten@rvo.nl Innovatiebeleid

Nadere informatie

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Inleiding Jaarlijks brengt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) in opdracht van het ministerie van

Nadere informatie

Horizon 2020. Kansen voor BODEM onderzoek & innovatie. Saske Hoving AgentschapNL. 27 november 2013

Horizon 2020. Kansen voor BODEM onderzoek & innovatie. Saske Hoving AgentschapNL. 27 november 2013 Horizon 2020 Kansen voor BODEM onderzoek & innovatie Saske Hoving AgentschapNL 27 november 2013 Innovatie essentieel voor Europa Horizon 2020 is een onderdeel van de implementatie van de Europe 2020 strategie:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

FINANCIERINGSINSTRUMENTEN

FINANCIERINGSINSTRUMENTEN FINANCIERINGSINSTRUMENTEN VOOR DE INDUSTRIE IN DE EEMSDELTA Ministerie van Economische Zaken Provincie Groningen NOM November 2014 Inleiding Dit document geeft u een overzicht van een aantal bestaande

Nadere informatie

Horizon 2020. Route naar

Horizon 2020. Route naar Route naar Horizon 2020 Dit is een publicatie van: Agentschap NL Expertisecentrum Internationaal Onderzoek & Innovatie (EiOI) Prinses Beatrixlaan 2 Postbus 93144 2509 AC Den Haag T +31 (0)88 602 52 50

Nadere informatie

P r o v i n c i e F l e v o l a n d

P r o v i n c i e F l e v o l a n d Aan: Provinciale Staten Vergadering commissie: 20 april 2006 Onderwerp: Aanvraag landelijke regeling Seed Capital Technostarters : lening Early Stage Fonds Flevoland Agendapunt: 7.b.1 Lelystad: 17 maart

Nadere informatie

SEED Capital-Regeling: sector Informatietechnologie

SEED Capital-Regeling: sector Informatietechnologie SEED Capital-Regeling: sector Informatietechnologie Inhoud Nederlandse mkb-ondernemers spelen een belangrijke rol in innovatieve activiteiten en versterken de economie. Speciaal voor startende mkb-ondernemers

Nadere informatie

KAPITALE KANSEN SLIM GELD VOOR AMBITIEUZE ONDERNEMERS

KAPITALE KANSEN SLIM GELD VOOR AMBITIEUZE ONDERNEMERS KAPITALE KANSEN SLIM GELD VOOR AMBITIEUZE ONDERNEMERS Marcel Kleijn Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) 5 juli 2011 INHOUD Over de AWT Advies Kapitale kansen Financiering van innovatie

Nadere informatie

Fiscale subsidies voor innovatie. Fiscale subsidies voor innovatie 21-11-2014. Introductie. Fiscale subsidies voor innovatie:

Fiscale subsidies voor innovatie. Fiscale subsidies voor innovatie 21-11-2014. Introductie. Fiscale subsidies voor innovatie: Introductie : WBSO RDA Innovatiebox Afschrijving ineens Innovatiekrediet WBSO RDA Innovatiebox Afschrijving ineens Innovatiekrediet Loonheffingen: korting 35% IB: extra aftrek IB/VPB: investeringsaftrek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Innovatiesubsidies & fiscaliteiten

Innovatiesubsidies & fiscaliteiten Innovatiesubsidies & fiscaliteiten Innovatiespottercongres, 18 september 2012, Cecile ten Kate & Patrick Heiligers Een introductie PNO Basisprincipe van subsidiesucces U(w) organisatie Overheden PNO Basisprincipe

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Financiële regelingen, fiscale voordelen en adviesdiensten voor de ondernemer Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Als ondernemer wilt u vooruit. Voor sommigen van u

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en de Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2015

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

Commissie Economie, Mobiliteit en Grote Stedenbeleid

Commissie Economie, Mobiliteit en Grote Stedenbeleid Griffie Commissie Economie, Mobiliteit en Grote Stedenbeleid Datum commissievergadering : - DIS-stuknummer : 1258251 Behandelend ambtenaar : T.M.J. van de Schoot Directie/afdeling : Economie en Mobiliteit

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013

Ondernemen en innoveren in 2013 Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Huizen, november 2013 1 Introductie Als ondernemer wilt u vooruit.

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Ondernemerschap. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken

Ondernemerschap. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Bouwstenen van Bedrijvenbeleid Hoofdstuk: Ondernemerschap In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Klik hier voor de handleiding van deze presentatie Versie

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij Hartelijk welkom Even voorstellen Rabobank Breda Samen sterker Duurzaam nieuw hoofdkantoor Rabobank Breda 1509142 Duurzaam nieuw hoofdkantoor: film MKB-visie Alexander

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Financiering van innovaties

Financiering van innovaties Financiering van innovaties Volgorde en taak van financiers en de financiële opties Mark Poldner, directeur Commerciële Zaken Rabobank Noord-Holland Noord 1 Inhoud 2 I Introductie Rabobank Groep 3 Rabobank

Nadere informatie

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013 Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT RvT maart 2013 Het topsectorenbeleid Overheid, Rijksdient voor ondernemend Nederland Tenders voor Demo, pilot en Early adapter projecten Topcluster voor

Nadere informatie

Uw innovatie en subsidiekansen Subsidie als bijdrage in de financiering van innovatie

Uw innovatie en subsidiekansen Subsidie als bijdrage in de financiering van innovatie Februari 2017 Themasessie: Financieren van innovatie Uw innovatie en subsidiekansen Subsidie als bijdrage in de financiering van innovatie Februari 2017 Themasessie: Financieren van innovatie Introductie

Nadere informatie

Een praktische kijk op. KMO financiering

Een praktische kijk op. KMO financiering Een praktische kijk op KMO financiering PMV nv is een Vlaamse investeringsmaatschappij PLAATS VAN PMV IN HET VLAAMSE INVESTERINGSLANDSCHAP PUBLIEK & INSTITUTIONELE INVESTEERDERS VLAAMS GEWEST 100 % 100

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

WIJ WILLEN SAMEN MET U INNOVEREN

WIJ WILLEN SAMEN MET U INNOVEREN WIJ WILLEN SAMEN MET U INNOVEREN Wanneer wij als DB&P de belofte uitspreken om samen met u te innoveren, dan valt of staat dat met de kennis en kwaliteit van ons team. Wij nemen de aanvraag en optimalisering

Nadere informatie

Subsidies in de regio

Subsidies in de regio Subsidies in de regio Noord Nederland Subsidies in de regio -- Noord-Nederland Om bepaalde regio s binnen Nederland direct of indirect te versterken zijn er verschillende regionale, nationale en Europese

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen met de Rabobank.

Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Ron Droste, commercieel directeur. Rabobank Den Haag en omgeving Rabobank en duurzaamheid Coöperatieve organisatievorm Klant- en maatschappelijk belang als uitgangspunt

Nadere informatie

Agentschap NL. Fiscaal innovatiepakket. EMC-Kennismarkt 12 juni 2012. Martin Otten T: 088-602 3185 E: martin.otten@agentschapnl.nl.

Agentschap NL. Fiscaal innovatiepakket. EMC-Kennismarkt 12 juni 2012. Martin Otten T: 088-602 3185 E: martin.otten@agentschapnl.nl. EMC-Kennismarkt 12 juni 2012 Agentschap NL Martin Otten T: 088-602 3185 E: martin.otten@agentschapnl.nl Fiscaal innovatiepakket Phases in innovation proces high Science Research Development Fundamental

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 16 september 2014 Betreft Toekomstfonds

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 16 september 2014 Betreft Toekomstfonds > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directie Algemene Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken 28753 Publiek-private samenwerking 32637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 33 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 april 2014 Hierbij

Nadere informatie

Advieswijzer. Verdien geld met innovatie. 26-01-2016 Denk ondernemend. Denk Bol.

Advieswijzer. Verdien geld met innovatie. 26-01-2016 Denk ondernemend. Denk Bol. Advieswijzer Verdien geld met innovatie 26-01-2016 Denk ondernemend. Denk Bol. Als ondernemer bent u op zoek naar mogelijkheden om de toegevoegde waarde van uw bedrijf te vergroten. U denkt na over hoe

Nadere informatie

PS2011MME05-1. Ontwerp-besluit pag. 3

PS2011MME05-1. Ontwerp-besluit pag. 3 PS2011MME05-1 College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 30-08-2011 Nummer PS: PS2011MME05 Afdeling : ECM Commissie : MME Registratienummer : 8096D8F2 Portefeuillehouder : Van Lunteren Titel

Nadere informatie

Samenvatting. Balans van de topsectoren 2014 5

Samenvatting. Balans van de topsectoren 2014 5 Samenvatting Aanleiding In 2010 kondigde het kabinet Rutte I de topsectorenaanpak aan. Inmiddels is de aanpak een aantal jaren in uitvoering en kan er worden geleerd van de ervaringen tot nu toe. Daarom

Nadere informatie

Gaming/Media & ICT in. Mir Wermuth CLICKNL Media & ICT, tevens programmamanager

Gaming/Media & ICT in. Mir Wermuth CLICKNL Media & ICT, tevens programmamanager Gaming/Media & ICT in Mir Wermuth CLICKNL Media & ICT, tevens programmamanager EU Programma s 2007-2013 2014-2020 Eureka/Eurostars Life Long Learning Programme Culture Programme MEDIA / MUNDUS 7e Kaderprogramma

Nadere informatie

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus New World Water & Sanitatie Campus Agri & Food De New World Campus is dé plek waar oplossingen worden gevonden voor mondiale vraagstukken

Nadere informatie

Hoe gebruiken we de Maritieme Strategie om maritieme innovatie te stimuleren?

Hoe gebruiken we de Maritieme Strategie om maritieme innovatie te stimuleren? Hoe gebruiken we de Maritieme Strategie om maritieme innovatie te stimuleren? Brigit Gijsbers - Directeur Maritieme Zaken, Ministerie van Infrastructuur en Milieu De Nederlandse Maritieme Strategie 2015-2025

Nadere informatie

Hoe financier ik de vernieuwing. Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton

Hoe financier ik de vernieuwing. Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton Hoe financier ik de vernieuwing Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton TCNN Innovatie-expert voor MKB in N-NL Begeleiding tot daadwerkelijke vernieuwde of nieuwe producten, diensten en processen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Welkom. Kennissessie slim en innovatief ondernemen

Welkom. Kennissessie slim en innovatief ondernemen Welkom Kennissessie slim en innovatief ondernemen Programma Introductie Innovatie landschap Fiscale en subsidieregelingen voor innovatie Praktijkcase: Rena Electronica Samen ondernemen en samen innoveren

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

Het kennisintensieve MKB in Taiwan

Het kennisintensieve MKB in Taiwan Het kennisintensieve MKB in Taiwan door: Erik Blomjous, Tokio, 23 juli 2004 Samenvatting Het MKB speelt in Taiwan een zeer belangrijke rol in de economische en sociale structuur van het land. Ondanks dat

Nadere informatie

1090800001DB&P-Brochure_Rechthoek2.3.indd 1

1090800001DB&P-Brochure_Rechthoek2.3.indd 1 1090800001DB&P-Brochure_Rechthoek2.3.indd 1 12-09-14 15:30 WIJ WILLEN SAMEN MET U INNOVEREN Wanneer wij als DB&P de belofte uitspreken om samen met u te innoveren, dan valt of staat dat met de kennis en

Nadere informatie

Recepten voor succesvol financieren

Recepten voor succesvol financieren Recepten voor succesvol financieren Masterclass Bio Based Economy Utrecht, 15 feb 2013 Annemieke Busch Rol MKB financiering bij AgNL Wegwijzer voor de MKB 'er binnen AgNL op financieringsgebied. Borgstellingskrediet,

Nadere informatie

Verkenning financieringsinstrumenten voor innovatie en R&D

Verkenning financieringsinstrumenten voor innovatie en R&D Bijlage 1 Verkenning financieringsinstrumenten voor innovatie en R&D Afbakening: wat wordt verstaan onder risicodragende financieringsarrangementen voor R&D en Innovatie? Risicodragende financieringsarrangementen

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Innovatiefonds Twente BV

Kwartaalrapportage Innovatiefonds Twente BV Kwartaalrapportage Innovatiefonds Twente BV Per 30 juni 2015 geschreven door PPM Oost datum 26 augustus 2015 documentnaam 2015 PPM Oost bestemd voor Regio Twente Deze rapportage bevat vertrouwelijke gegevens

Nadere informatie

Pionier: David Rockefeller, grondlegger van o.a. het WTC DE TECHNOPARTNER SEED FACILITEIT

Pionier: David Rockefeller, grondlegger van o.a. het WTC DE TECHNOPARTNER SEED FACILITEIT Pionier: David Rockefeller, grondlegger van o.a. het WTC DE TECHNOPARTNER SEED FACILITEIT TechnoPartner stimuleert en helpt pioniers die een onderneming willen starten op basis van een technische vinding.

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

TNO-instrumentarium Creatieve Industrie

TNO-instrumentarium Creatieve Industrie TNO-instrumentarium Creatieve Industrie Instrumenten TNO voor Innovatie Vraagarticulatie Kennisoverdracht Kennisontwikkeling Technologisch consult in samenwerking met Syntens Branche Innovatie Agenda Challenge

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

OP Zuid. Programmaperiode 2014-2020

OP Zuid. Programmaperiode 2014-2020 OP Zuid Programmaperiode 2014-2020 1 Europees kader Europees Programma 2014-2020 Cohesiebeleid EFRO OP -zuid 2 Programmagebied 3 Vertrekpunten voor het nieuwe programma Houtskoolschets OP-Zuid Schatgraven

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 111 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

MKB als speerpunt van topsectoragrofood

MKB als speerpunt van topsectoragrofood MKB als speerpunt van topsectoragrofood Jan van Rijsingen- MKB vertegenwoordiger Topsector Agro&Food Top-sector Agro-Food Food for Healthy Ageing 1 juni 2012, Groningen Topsector Agro&Food Onze Ambitie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26512 20 december 2012 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 12 december 2012, nr. WJZ/12347494, tot vaststelling

Nadere informatie

KvK dienstverlening topsectoren

KvK dienstverlening topsectoren MIT regeling 2014 KvK dienstverlening topsectoren Bon Uijting senior adviseur KvK 15 mei 2014 KvK verzorgt vele MKB loketten topsectoren Telnr MKB Loket MKB loketten topsectoren MKB loket Agro Food 088-585

Nadere informatie