Kunststoffen in perspectief: materialen voor een duurzame toekomst. Waarde: 5. Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen vzw

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kunststoffen in perspectief: materialen voor een duurzame toekomst. Waarde: 5. Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen vzw"

Transcriptie

1 Kunststoffen in perspectief: materialen voor een duurzame toekomst Waarde: 5 Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen vzw

2 MOETEN WE BANG ZIJN VAN De globalisering? Danielle, 21 jaar, Brussel, studente journalistiek Nu de communicatie planetair toek geworden is en er ongekende elektronische communicatiemiddelen (gsm, pc...) beschikbaar zijn, krijgen we een historische kans om hele bevolkingsgroepen uit de armoede te halen. We mogen die kans niet laten liggen! Moeten we bang zijn van Gudrun, 34 jaar, Hasselt, evenementenorganisator De technologie helpt ons om steeds kleinere en steeds slimmere De technologische toestellen te ontwerpen die minder kosten. Heel wat beroepen zullen ontwikkeling? veranderen. Net als ons dagelijks leven. Dirk, De vergrijzing van 63 jaar, Brugge, bankbediende Een baby die in 2030 wordt geboren, zal een levensverwachting van 130 jaar hebben. Dat zal de maatschappij, de geneeskunde, het werk en de vrije tijd compleet veranderen. Een hele uitdaging voor de generaties na ons! 2 De

3 bevolkingstoename? omst Jean-François, 38 jaar, Doornik, fysiotherapeut Onze mentaliteit en ons gedrag veranderen. Onze kinderen leren om bewuster te consumeren om beter te leven. Leren omgaan met de gevolgen van een veel extremer klimaat. Recyclage een vast onderdeel van ons dagelijks leven laten worden. Met het grootste respect voor het milieu en het water. de bevolking? Emilie, 20 jaar, Namen, studente verpleegkunde Tegen 2030 zullen er zo n 8 à 9 miljard mensen op de wereld zijn. En al die mensen hebben nood aan eten, drinken, verzorging, vervoer De klimaatveranderingen? Francis, 56 jaar, Zwijnaarde, leerkracht 0De energiecrisis? Het einde van de aardolie, dat is nog voor deze eeuw. De oplossingen? Die zien we overal rond ons: de wind, de golven, de bodem, de zon... en energiebezuinigingen. MOETEN WE BANG ZIJN VAN 3

4 KUNSTSTOF EN GEZONDHEID Infuuszak Prothese voor hemiplegiepatiënt Kunststoffen: onvervangbaar materiaal in de gezondheidssector Kunststoffen worden gebruikt in hartpompen, platen en verloopschroeven voor botbreuken, heup- of knieprotheses, kunstlenzen, zelfverterende hechtingen (de draadjes hoeven niet meer door een dokter verwijderd te worden) enz. Sonde Kleurgemarkeerde sondes Foto: Gregory Hallyday Kunststof en gezo Naar een comfortgeneeskunde: ondanks de veroudering Jean de Leval ( 1943, Luik) Professor emeritus ULg, vermaard uroloog en chirurg Tegen 2030 zou de levensverwachting stijgen naar 130 jaar. Hoe ziet u de geneeskunde evolueren als gevolg daarvan? De geneeskunde zal de opvolging van functionele en motorische aandoeningen verder verbeteren. We evolueren naar een comfortgeneeskunde, dus een geneeskunde die de levenskwaliteit verbetert, ondanks de veroudering. Een voorbeeld: we gaan niet dood aan incontinentie, maar we voelen ons wel beter als daar wat aan gedaan wordt, indien de cognitieve functies behouden blijven uiteraard. De degeneratie van de hersenen blijft een essentieel probleem waar tot op vandaag geen echte oplossing voor bestaat. Welke rol zullen technologie en instrumenten gaan spelen? In ons vakgebied, de urologie, beschikken we over fantastische nieuwe technologieën waarmee we diverse urinaire pathologieën kunnen onderzoeken en behandelen. Daarnaast werken we ook aan nieuwe heelkundige technieken waarvoor revolutionaire instrumenten ontwikkeld worden. Sommige daarvan bestaan uit kunststof. Bijvoorbeeld een draadgeleider in polyethyleen, een uiterst doeltreffend materiaal: het kwetst niet en het is glad en niet te scherp, zodat we de incontinentiebandjes perfect in positie kunnen plaatsen. Denkt u dat meer mensen, ook uit de arme gebieden van de wereld, toegang zullen krijgen tot kwalitatieve geneeskunde? In de minder ontwikkelde landen zijn niet zozeer de functionele problemen prioritair, dan wel de infectieproblemen. De remedies zijn bekend: een betere hygiëne, drinkbaar water voor iedereen en vaccinatie. 4

5 schoon en veilig Tijdens mijn stages in het ziekenhuis leer ik met de instrumenten omgaan: naalden, sondes, bloedzakken, dialyse kits, perfusies, katheters enz. Dat is niet evident! Het ziekenhuis dringt sterk aan op een zeer hoog niveau van hygiëne. Kunststoffen zijn daar erg voor geschikt: ze zijn schoon en proper, en helpen ons om de risico s op infectie te verminderen en de gezondheid van de patiënten te beschermen. Emilie, 20 jaar, Namen, studente verpleegkunde KUNSTSTOF EN GEZONDHEID ndheid levenskwaliteit Viruswerende chirurgische hand schoenen Ze bevatten een ontsmettende vloeistof. Wanneer een besmette naald door de handschoen prikt, worden de virussen vernietigd. revolutionair G-VIR stevig en soepel Biocompatibele heup Een keramische bol gecombineerd met een kern in polyethyleen: steviger en soepeler. comfort essentieel Kunstspier Een elektrische prikkel? De spier strekt, spant, trekt en duwt, net als een menselijke spier. 30 minuten De tijd die een chirurg nodig heeft om een incontinentiebandje te plaatsen. Eén miljoen vrouwen werden al met zo n bandje geholpen. 5

6 KUNSTSTOF EN WATER We moeten een nieuw waterparadigma vinden Riccardo Petrella, ( 1941, Brussel) Professor emeritus UCL, Voorzitter van het Institut Européen de Recherche sur la Politique de l Eau Water voor iedereen, dat is een van uw strijdpunten. Welke verantwoordelijkheid hebben wij als burger in die strijd? Het gaat om de manier waarop wij water produceren en gebruiken. De wereldeconomie slaagt er na een halve eeuw nog altijd niet in om de 40 miljard dollar vrij te maken die nodig zijn om 2,6 miljard mensen die geen toegang hebben tot openbare toiletten te kunnen helpen (dat zou de kindersterfte aanzienlijk doen dalen). Maar banken blijven wel miljarden aan bonussen en premies uitdelen. Idem voor de dividenden. Ik ken geen enkele aandeelhouder die daar bezwaar tegen heeft. Water voor iedereen: ziet u 2030 optimistisch of pessimistisch tegemoet? Als het huidige waterbeleid niet verandert, zal de toestand nog verergeren. We zitten in een model waarin water geprivatiseerd en verhandeld wordt. Landen verklaren dat ze vrij beslissen over hun water, ook al maakt dat water deel uit van multinationale hydrografi sche bekkens. We moeten een nieuw waterparadigma vinden, gebaseerd op het principe dat water een algemeen goed van de mensheid is en dat het recht op water voor iedereen daadwerkelijk nageleefd wordt. Kunnen nieuwe technologieën ons daarbij helpen? Dat hangt af van de manier waarop je ze gebruikt. Technologieën zijn nuttig wanneer ze gelijke rechten op leven voor alle mensen bevorderen. Dankzij een verbetering van de waterproductiviteit kunnen we bijvoorbeeld graangewassen telen met minder water. Dat is een pluspunt, op voorwaarde dat die technologie gebruikt wordt voor de mensen die het echt nodig hebben en niet voor speculanten. Technologieën ontzilting, fi ltering enz. zijn uiterst belangrijk, maar ze kunnen niet alles oplossen. Vooral het model moet veranderen. het waterverlies inperken Onder de Bosporus 2 m diameter, 9 cm dik: deze leiding in hogedichtheidpolyethyleen PE-HD is een van de breedste ter wereld. Ze voorziet Istanboel van drinkwater, via de Bosporus-engte, en beperkt het waterverlies tot wel 60%! 6

7 Al van toen ik nog student was, deed ik de was voor mijn broer en mezelf: dat was toen ongeveer 100 liter per machine. Sinds ik mijn eigen huis heb, blijf ik op het waterverbruik letten. We zitten nu aan 50 liter per machine. De nieuwe onderdelen in kunststof beperken de waterlekken. Ook in de badkamer zijn de nieuwe douchekoppen veel zuiniger. Gelukkig maar, want we hebben een groot gezin! KUNSTSTOF EN WATER Jean-François, 38 jaar, Doornik, kinesist Leidingwater drinken Europa legde de geleidelijke afschaffi ng van buizen in lood op. Lood veroorzaakt vergiftigingen en een ziekte die saturnisme genoemd wordt. Buizen in kunststoffen zijn veiliger en veel makkelijker te plaatsen! noodzakelijk Sproeien: een onschuldig gebaar Ongezouten Zout water zuiveren: een activiteit in volle expansie, over de hele wereld. Het principe? Een bijzonder fi jn fi ltersysteem, ook omgekeerde osmose genoemd, samengesteld uit membranen in kunststof. Om de 20 seconden Sterft een kind aan verontreinigd water. Met de nieuwe fi ltertechnieken kan het water van rivieren, kranen en putten gezuiverd worden. En dat zonder elektriciteit of gesofi sticeerde installaties. Waterzuiveringsstation - Foto: Paneltim Buizen gemarkeerd d.m.v. kleuren Lifestraw family system Foto: Vestergaard Frandsen 7

8 KUNSTSTOF EN ENERGIE 57 Dat is in procent hoeveel het energieverbruik zou toenemen als alle kunststoftoepassingen door andere materialen zouden worden vervangen. 4 Kunststof verbruikt slechts 4% van de ruwe aardolie. We moeten ons op de Onder de arm De nieuwe organische fotovoltaïsche cellen bestaan uit fl exibele membranen uit kunststof die je onder de arm kunt oprollen om je laptop te laden of op een parasol of tent kunt leggen om als kleine generator te gebruiken. Brandstof van de toekomst Waterstof zet onderzoekers aan het dromen. Het idee? Waterstof als brandstofcel, waarbij membranen in kunststof een rol spelen. Specialisten verwachten dat er tegen 2030 auto s op waterstof zullen rondrijden. Raadseltje Wat is stevig, licht, duurzaam am en tegen corrosie bestand? Antwoord: de schoep van een windturbine. Die schoepen bestaan voor het grootste deel uit vezelversterkte kunststoffen. stof Hernieuwbare energie: onmogelijk zonder kunststoffen Europa bepaalde dat het aandeel van de hernieuwbare energie van 7% nu naar 20% moet stijgen tegen Kunststoffen, bestand tegen corrosie en extreme weersomstandigheden, zijn onmisbaar voor de productie van zonnepanelen, brandstofcellen, fl exibele fotovoltaïsche zonneschermen en -cellen, schoepen van windturbines, fotovoltaïsche dakpannen enz. Stadsturbine Zeil van supertanker Fotovoltaïsche panelen 8

9 natuurlijke bronnen concentreren Jo Dewulf ( 1969, Gent) Professor Schone en Milieuvriendelijke Technologie aan de Universiteit Gent Om de opwarming van de aarde tegen te gaan, moeten we ons gedrag veranderen. Hoe kunnen we minder en beter consumeren? Een van de beste methodes, die weinig aandacht krijgt overigens, is ons te concentreren op de gebruikte bronnen, wat ik resources engineering pleeg te noemen. Dat betekent dat we niet alleen andere bronnen gebruiken, maar dat we ze ook op een veel effi ciëntere manier aanwenden. KUNSTSTOF EN ENERGIE Ziet u 2030 optimistisch of pessimistisch tegemoet? Niet optimistisch en niet pessimistisch. De maatschappij, met haar wetenschappers en ingenieurs, was altijd al erg vindingrijk om nieuwe uitdagingen aan te kunnen, maar toch is ze er nog niet in geslaagd om de problemen rond duurzame ontwikkeling op te lossen. Kunnen we veel verwachten van de nieuwe technologieën? Dat denk ik wel. De inbreng van die nieuwe technologieën moet veel verder gaan dan de technologie in se: van bij het ontwerp zou technologie verankerd moeten worden in een hele bevoorradingsketen die rekening houdt met de levenscyclus. en energie Fotovoltaïsche cellen geïntegreerd in dakpannen zonnepanelen Ik ben een fan van hernieuwbare energie. Vijf jaar geleden liet ik zonnepanelen installeren. Om het dak niet te beschadigen, gebruikte de installateur pvc-profi elen met een aluminium inzet als basis voor de panelen. Hij plaatste ook een wit dichtings membraan, eveneens in pvc, dat het rendement van de installatie positief beïnvloedt. Ik overweeg om een zelfklevende plastic fi lm op de panelen te laten plakken om het licht nog beter te absorberen. Francis, 56 jaar, Zwijnaarde, leerkracht 9

10 KUNSTSTOF EN HET DAGELIJKS LEVEN We proberen om de ecologische voetafdruk van onze events tot een minimum te beperken. Aan alles hebben we gedacht: groene communicatie, spaarlampen, locaties die met het openbaar vervoer bereikbaar zijn. Voor het luik catering was ik nogal verrast: als je rekening houdt met alles productie, vervoer, verwerking dan zijn bekers en borden in plastic de grote winnaars. Ze zijn minder duur en hygiënischer. We zamelen ze weer in om ze achteraf te kunnen verwerken. Gudrun, 34 jaar, Hasselt, evenementenorganisator Als plastic verpakkingen niet bestonden Zou het gewicht van de alternatieve verpakkingen bijna 4 keer zo groot zijn en zou de uitstoot van broeikasgassen met 61% toenemen. Kunststof en Goedkoop, licht, stevig kunststof zal de huidige trends Virginie Jacobs ( 1979, Brussel) Architecte en tv-presentatrice Décoration Wat is momenteel de grote trend bij designers? Het ecodesign, een obligate trend voor elk voorwerp dat nu op de markt gebracht wordt. Ontwerpers zijn op zoek naar materialen die makkelijk te gebruiken zijn, goedkoop, recycleerbaar en energiezuinig bij de productie. Dat is de reden waarom kunststof een hoofdrol blijft spelen in de productie van meubels, maar ook van verlichting, schoenen, juwelen, horloges en kleding. Durven designers kunststof gebruiken? Ja, want kunststof biedt heel wat mogelijkheden voor vormen en kleuren. Grote Italiaanse merken ontwerpen erg trendy keukenmateriaal in kunststof. Ook beroemde designers als Philippe Starck gebruiken dit materiaal. Ik denk ook aan de stoel die Verner Panton in 1960 ontwierp in glasvezelcomposiet, een bros en duur materiaal. Die stoel wordt nu door Vitra heruitgebracht in polypropyleen, tegen een betaalbare prijs. Welke toekomst ziet u voor dit materiaal? De toekomst van de materialen zal afhangen van het feit of ze al dan niet milieuvriendelijk zijn. In tegenstelling tot wat vele mensen denken, heeft kunststof aardig wat voordelen op dat vlak. Kunststof is makkelijk in model te gieten en te vervoeren, en is licht en sterk tegelijk. Dat is de reden waarom kunststof de huidige trends zal overstijgen. 10

11 Verpakking voor verse groenten Verpakking voor softdrink Hi-tech en design stofzuiger Herbruikbare winkeltas het dagelijks leven KUNSTSTOF EN HET DAGELIJKS LEVEN overstijgen image designboom verser Slaatjes Een komkommer blijft 3 dagen vers; verpakt in folie is deze groente wel 14 dagen houdbaar. zuinig Het gewicht van het Atomium Dat is het gewicht (2.400 ton) aan nieuw plastic dat Spadel jaarlijks bespaart op zijn fl essengamma. Die fl essen bestaan voor 50% uit gerecycleerd materiaal. 8 Er gaan 8 plastic fl essen in een voetbaltruitje. Tijdens de wereldbeker 2010 droegen 9 teams de nieuwe truitjes in gerecycleerd polyester. De truitjes kenden een groot succes: in totaal werden 13 miljoen PET-fl essen gerecycleerd ( kilo afval). 100 gram Zoveel weegt een professionele sportschoen. Op 20 jaar tijd werd dat gewicht gehalveerd dankzij het gebruik van kunststoffen. In de sportwereld vinden we kunststoffen in truitjes van atleten, scheenbeschermers, rackets, fi etssturen, hengels, maskers, zwemvliezen, en, beschermende helmen. 11

12 KUNSTSTOF EN WONEN Toen de kinderen het huis uit waren, zochten we een woning die beter op onze levensstijl afgestemd was. Die nieuwe fase in mijn leven boeide me en ik was er heel erg mee bezig. Ik zocht veel informatie over de nieuwe isolatieen dichtingssystemen om het energierendement van mijn woning te verbeteren. Ze doen ongeloofl ijke dingen tegenwoordig! Dirk, 63 jaar, Brugge, bankbediende kunststof voelt zich overal thuis Van kelder tot zolder Op elke verdieping van het huis helpen kunststoffen om de energieprestaties van gebouwen te verbeteren: isolatiematerialen, dichtingsmembranen, Canadese putten, verluchtingssystemen. Gegolfd glasdak van een luchthaven Kunst Vloerverwarming Raamprofi el - Foto: Solvay Pakkend Je hoeft geen bouwprofessional te zijn om je steentje bij te dragen. Een eerste energiebesparende refl ex van gezinswoning tot kleine fl at: de buizen isoleren met soepel polyethyleenschuim. Makkelijk, goedkoop en bijzonder rendabel! 12

13 De technologieën bestaan, nu moeten de actoren gemobiliseerd worden Bernard Deprez ( 1962, Brussel) Hoofdredacteur van be.passive, een driemaandelijkse uitgave over de passiefnorm KUNSTSTOF EN WONEN Zijn Belgische woningen goed geïsoleerd? Uit een McKinsey-rapport van 2009 blijkt dat de energie-effi ciëntie van onze huizen tot de laagste van Europa behoort. Er is dus nog heel veel werk. Parallel daarmee blijken nieuwe normen, zoals de passiefnorm, zich heel snel te ontwikkelen. Zou u voor een totale energierenovatie pleiten? Toen ik mijn rijhuis 15 jaar geleden renoveerde, gebruikte ik mijn gezond verstand en probeerde ik zo goed mogelijk te isoleren. Tegenwoordig kan iedereen fors op energie besparen met een meer systematische aanpak. Uiteraard zijn de middelen beperkt, daarom moet een gedeeltelijke renovatie achteraf nog verbeterd kunnen worden zonder meerkosten. We moeten een globale energieaudit maken en geleidelijk proberen onze energiebehoefte te verminderen om het comfort te verbeteren. En wat met de nieuwbouw? Daar ontbreekt het aan een totaalaanpak, maar de markt zit niet stil. Zo neemt de dikte van de voorgeschreven isolatie elk jaar met 10% toe. De technologieën bestaan, nu moeten de actoren nog gemobiliseerd worden en moet er een globale visie verspreid worden die als kader dient voor elke actie, hoe klein ook. stof en wonen Zon, niet te veel en niet te weinig Zonlicht en zonnewarmte slim regelen? Dat is de taak van de zonneweringen die met de beheersystemen van het gebouw verbonden zijn. Esthetisch, zuinig en groen Kunstmatige natuursteen, gemaakt van fi jngemalen mineralen en hars, verdient een plaats in huis. Deze grondstoffenzuinige producten worden naadloos uitgevoerd. Dat scheelt in onderhoudsgemak! 13

14 KUNSTSTOF EN MOBILITEIT Ik ga heel vaak op pad sinds ik in Brussel studeer. Eerst ging ik te voet, nu heb ik een elektrische fi ets. De batterij is uitgerust met een nanomembraan dat een maximum aan energie opslaat op een heel klein volume. Resultaat: iedereen denkt dat ik met een gewone fi ets rij! En kers op de taart: de fi ets is superlicht. Het geheim? Een frame in staal gecombineerd met glas vezelversterkte kunststof. Buitenboordmotor op fotovoltaïsche cellen Binnenkant Danielle, 21 jaar, Brussel, studente journalistiek Kunststof en Een veilig en stevig zuinig Hoge vlucht De Boeing 787 Dreamliner zal voor 50% uit composietmaterialen bestaan. Deze lichtere versie zal 20% minder verbruiken dan een tradi tioneel vliegtuig Aantal kunststof onderdelen in een auto. In de motor, de transmissie, het wielstel, de dichting, de trilwering... wordt kunststof vooral gewaardeerd om zijn lichte gewicht. Resultaat: 30% minder gewicht en jaarlijks 12 miljoen ton minder brandstofverbruik in Europa. 470 km met het equivalent van 1 liter benzine Een sterk staaltje dat Luikse studenten neerzetten tijdens de Shell Ecomarathon in mei Hun voertuig (40 kg) in epoxycarbon wordt aangedreven door een waterstofbatterij. Een soort sandwich bestaande uit 2 elektrodes met daartussen synthetisch membraan dat niet dikker is dan een blad papier. Shell Ecomarathon - Universiteit van Luik 14

15 van airbag Autostoel: comfort en design Hybride technologie Kunststof wordt al lang gebruikt in voertuigen. Nieuw is dat kunststof nu met metaal verbonden kan worden. Deze lichtere en dus energiezuinige voertuigen zijn even veilig. kunststof in combinatie met metaal KUNSTSTOF EN MOBILITEIT mobiliteit materiaal dat het transport in de toekomst zal veranderen Pierre Alain De Smedt ( 1944, Oostende) Voorzitter van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) en de Belgische Automobiel- en Tweewielerfederatie (FEBIAC) Een vloeiende en niet-verontreinigende mobiliteit is een enorme uitdaging tegen Zal de mens daar in slagen? We gaan naar een rationeler en collectiever gebruik van de transportmiddelen. Dat is geen modeverschijnsel, maar een noodzaak. De mobiliteit past zich aan. Welke rol speelt kunststof in die grote uitdaging? Voor heel wat mensen staat kunststof alleen synoniem met aardolie. En daarom zou kunststof dus niet goed zijn. Maar wat ze vergeten is dat kunststof stilaan een recyclagegraad van 90% haalt. Zowat alles in een moderne auto kan gerecycleerd worden. Zelfs kunststof? Uiteraard, en zelfs meer dan men zou denken. Mensen beseffen niet hoeveel kunststof er gebruikt wordt, dat gaat tot 15% van het totale gewicht van een auto, 20% van een vliegtuig enz. Ze zien dat er kunststof in de bumpers zit, maar niet echt in andere elementen, zoals de spatborden. Kunststof kan kleine schokken bijzonder goed opvangen. Het is een veilig en stevig materiaal dat het transport in de toekomst zal veranderen. 15

16 KUNSTSTOF EN MILIEU William Vermeir ( 1955, Opwijk) Managing Director Fost Plus Vandaag worden 7 op 10 Hoe zit het in België met de recycling in het algemeen en met de recycling van kunststoffen in het bijzonder? Dankzij het sorteer-, inzamelings- en recyclingschema ondersteund door Fost Plus en beschikbaar voor alle Belgische burgers haalt België een recyclingpercentage van 93% voor huishoudelijk verpakkingsafval. Daarmee behoort ons land tot de beste leerlingen op Europees niveau. Wat kunststof betreft, worden vandaag 7 op 10 fl essen gerecycleerd. De uitdaging voor de komende jaren bestaat uit het buitenshuis sorteren, wat hand in hand gaat met onze consumptiegewoontes. Je hoort vaak praten over het zero afvalniveau. Denkt u dat die doelstelling haalbaar is tegen 2030? Wat is afval eigenlijk? Ingezameld en gerecycleerd verpakkingsafval vertegenwoordigt ongeveer ton per jaar en heeft op de recyclingmarkt een waarde die tussen 30 à 50 miljoen euro schommelt, afhankelijk van de conjunctuur. Met dat afval maakt men nieuwe fi etsen, textielvezels, nieuwe verpakkingen enz. Wat momenteel niet gerecycleerd kan worden, wordt dan nog omgezet in energie. Is dat al geen zero afval? Stof tot nadenken. Zal schaarsere en duurdere aardolie de economische vooruitzichten van gerecycleerde kunststoffen beïnvloeden? De evolutie van de aardolieprijs laat de kunststofrecyclerende sector beslist niet onberoerd. De impact van die schommelingen vertaalt zich op verschillende manieren: een stijging van de inzamelings- en sorteerkosten, een opbloei van de R&D en creativiteit om eventueel nieuwe recyclingtakken Kunst te ontwikkelen en de recyclingcapaciteit van kunststoffen op te trekken. We zien ook de opkomst van kunststoffen op biobasis, dus op basis van hernieuwbare plantaardige grondstoffen in plaats van fossiele grondstoffen, een toegenomen concurrentie tussen recycling en energieproductie in een context van autarkie. Recycleren als wat? Truien, sweatshirts, mutsen, handschoenen en sjaals in fl eece worden gemaakt van gerecycleerd pet. Andere courante toepassingen: vullingsmateriaal van jassen, matrassen, slaapzakken en tapijten. In de industrie: industriële folies, blisterverpakkingen, fl essen, fl acons en potten. HDPE wordt gerecycleerd tot opbergbakken, boxen, dozen, kabelkokers, pallets, wanden en buizen. (pet: polyethyleen tereftalaat HDPE: hogedichtheidpolyethyleen) Sorteren: een maatschappelijk gebaar Recycling: verwerking tot een homogeen poeder Gerecycleerde eindproducten 16

17 flessen gerecycleerd Biet De biohernieuwbare kunststof die van bieten geproduceerd wordt door Futerro in Escanaffles (Henegouwen) is waterdicht, maar ook dampdoorlatend wat interessant is voor de bewaring van groenten en fruit. Daarenboven is ze recycleerbaar. bewaren KUNSTSTOF EN MILIEU Algemene mobilisatie Wereldwijd vertegenwoordigen kunststoffen 60 tot 80% van het drijvend afval op zee. De kunststoffennijverheid zet zich in om die overlast te beperken: toenemend hergebruik en recycling, ontwikkeling van nieuwe biologisch afbreekbare kunststoffen, sensibilisatie van het grote publiek. 93% Percentage van de huis houdelijke verpakkingen die in België gerecycleerd worden. 2 gram Twee gram kunststof volstaan om 200 gram kaas te verpakken, 38 gram om anderhalve liter water op te slaan en 4,5 gram om 125 yoghurt te bewaren. Door de bank weegt een verpakking in kunststof 4 keer minder dan andere verpakkingen. recycling stof en milieu zero afval Producten in kunststof hebben een goede ecologische balans. Daarom gebruiken we kunststof voor al onze events. Het probleem? Mensen staan er niet bij stil en gooien plastic in de natuur. Maar dat plastic kan hergebruikt of gerecycleerd worden. Het is een kwestie van voorlichting en mentaliteit. Iedereen kan er wat aan doen! We doen er alles aan om zero afval events te organiseren. Gudrun, 34 jaar, Hasselt, evenementenorganisator 17

18 KUNSTSTOF EN NIEUWE TECHNOLOGIEËN Plastic geld België was altijd al een pionier in elektronische betaaloplossingen. In ons land zijn meer dan 12 miljoen elektronische kaarten in omloop. Het aantal elektronische betalingen stijgt jaar na jaar (997 miljoen elektronische betalingen in 2009 tegen 446 in 2000). Bruno Schröder ( 1956, Genappes) Microsoft Belux Technology Offi cer nieuwe 50 keer kleiner dan een rode bloedcel Door de toevoeging van nano-additieven aan kunststof ontstaan er substraten die elektriciteit kunnen geleiden. Op die manier kunnen er elektronische toestellen vervaardigd worden op een schaal die keer kleiner is dan een haartje. Een formidabel middel om de toegang tot nieuwe technologieën te democratiseren Sommige studies suggereren dat computers in 2030 miljoenen keer krachtiger zullen zijn dan onze huidige computers. Denkt u dat zelf ook? Ja, en dit is pas het begin. De beroemde wet van Moore stelt dat het vermogen om de 18 maanden verdubbelt en dat blijkt keer op keer te kloppen. De toestellen worden democratischer. Terwijl het vermogen van de beste computer tien jaar geleden nog 25 miljoen dollar kostte, is dat vandaag nog amper 4000 dollar, waarmee het binnen handbereik komt van het grote publiek. Computers zijn krachtiger, maar tegelijk kleiner dankzij de nano processors. Wat betekent dat voor ons dagdagelijks leven? Dat zal resulteren in goedkopere en veel intuïtievere toestellen dan vandaag. Momenteel zijn er 2 miljard mensen geconnecteerd en dat aantal zal toenemen. Ook de manier van verbinden zal veranderen: met de stem, met een handgebaar Toestellen zullen onderling verbinding maken zonder dat de mens iets hoeft te doen. Welke rol spelen polymeren in die evolutie? De informaticawereld kijkt ongeduldig uit naar de ontwikkeling van diverse en goedkope materialen. Die evolutie zal uit de wereld van de chemie komen, een wereld die een nieuwe generatie substraten kan ontwikkelen. We denken dan bijvoorbeeld aan kleine fl exibele schermen, aan soepel affi chage papier dat niet groter is dan een creditcard, aan digitale stoffen. Dat is een formidabel middel om de toegang tot nieuwe technologieën te democratiseren. 18

19 technologieën Elektrische kabels: wel of niet isoleren Computerelementen KUNSTSTOF EN NIEUWE TECHNOLOGIEËN Muziekspeler Spectaculair Antiseptisch, uv-werend, brandbestendig, hitteabsorberend, vlekbestendig, stroomgeleidend dat zijn slechts enkele eigenschappen die kunststoffen kunnen krijgen dankzij de nanotechnologie. Hoofdtelefoon Intelligent Radio-etiketten (RFID tags), nano processors, elektrische sondes en sensoren, diodes, optische vezels: over een paar jaar zullen die elementen hoofdzakelijk in kunststof gemaakt worden, een materiaal dat stilaan echt intelligent wordt. Intelligentie in dienst van de mens Dankzij sensoren zal onze wasmachine continu kunnen informeren naar de prijs van de elektriciteit en de beste prijs kunnen bedingen bij de energieleveranciers. Deze bijzonder discrete sensoren zijn uiterst doeltreffend en bijzonder energiezuinig: de trilling van het gebouw volstaat om ze aan te drijven. Bye bye batterijen! informatie en communicatie kunststof = de toekomst We zullen over ongekende communicatiemiddelen beschikken. Internet, gsm, radio en tv zullen versmelten en beschikbaar zijn tegen een steeds beter betaalbare prijs. We zullen nieuwe manieren ontdekken om samen te werken, om projecten en kennis te beheren. Jean-François, 38 jaar, Doornik, kinesist 19

20 MOETEN WE WAKKER LIGGEN VAN? Belgische Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen vzw MISSIE In dialoog met de maatschappij en de aangesloten ondernemingen ondersteunt Federplast.be de ontwikkeling van de kunststof- en rubberverwerkende industrie in België en stimuleert haar bijdrage voor een duurzame toekomst. Diamant Building Auguste Reyerslaan 80 B Brussel 20 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Het gebruik van illustraties en foto s wordt ondersteund door de nodige bronvermeldingen. Indien u zou vaststellen dat een illustratie of foto zonder bronvermeling gebruikt werd, gelieve ons hiervan op de hoogte te brengen via de uitgever. De informatie in deze brochure kan niet als bindend worden beschouwd en kan op elk ogenblik door Federplast.be gewijzigd worden. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Geert Scheys Algemeen secretaris Federplast.be asbl Diamant Building Auguste Reyerslaan 80 B Brussel Gedrukt op papier met Forest Stewardship Council-label (FSC). Deze organisatie garandeert een verantwoord bosbeheer dat economisch rendabel, milieuvriendelijk en sociaal rechtvaardig is. Ontwerp en ontwikkeling: Apunta Teksten: Kalamos Copyright foto s: Gregory Hallyday, Vestergaard Frandsen, Shell Ecomarathon Credits foto s: leden van Federplast.be en PlasticsEurope Bronnen: Le monde en 2030 ; Ray HAMMOND, Yago edition 2007, DENKSTATT Rapport, PlasticsEurope 2010 Met de steun van PlasticsEurope Ondanks onze opzoekingen hebben wij niet alle rechthebbenden van de gebruikte foto s en illustraties kunnen bereiken. Wij nodigen hen uit om met ons contact op te nemen via

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Een zalige warmte, een stomend bad, een lekkere douche, verzorgd door een zuinige, krachtige en compacte verwarmingsketel, da s Bulex!

Een zalige warmte, een stomend bad, een lekkere douche, verzorgd door een zuinige, krachtige en compacte verwarmingsketel, da s Bulex! ZON Een zalige warmte, een stomend bad, een lekkere douche, verzorgd door een zuinige, krachtige en compacte verwarmingsketel, da s Bulex! Al 75 jaar staat Bulex er voor in dat u niet in de kou staat.

Nadere informatie

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË ECONOMISCH JAARRAPPORT 27 Federplast.be Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen VZW Association des Producteurs d Articles en Matières Plastiques

Nadere informatie

Ecoilet. De duurzame sanitaire ruimte.

Ecoilet. De duurzame sanitaire ruimte. Ecoilet. De duurzame sanitaire ruimte. De duurzame sanitaire ruimte van CWS Met Ecoilet bent u zuinig met natuurlijke grondstoffen en met uw portemonnee. De introductie van Ecoilet vergt geen extra investeringen,

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE DUURZAAM- HEID A1-3 REcoEP Duurzaamheid If you think you are too small to have an impact, try to go to bed with a mosquito in the room A1-4 REcoEP Duurzaamheid Wat is duurzaamheid?

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Inzameling en verwerking van vlakglas

Inzameling en verwerking van vlakglas Inzameling en verwerking van vlakglas Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste dringt de vraag zich op hoe we ze zo efficiënt mogelijk

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

De productie van PVC in Europa

De productie van PVC in Europa De productie van PVC in Europa April 2011 Polyvinylchloride, of PVC, is een van s werelds meest gebruikte polymeren. Vanwege zijn veelzijdigheid wordt het materiaal veel gebruikt voor uiteenlopende industriële,

Nadere informatie

Opbergen. Retail Trainingen. alles over afvalemmers en voorraadbussen, -dozen en -boxen. Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche

Opbergen. Retail Trainingen. alles over afvalemmers en voorraadbussen, -dozen en -boxen. Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche alles over afvalemmers en voorraadbussen, -dozen en -boxen Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche Retail Trainingen 2 Dit vakinformatieboek is een uitgave van: Vereniging Gebra, Zoetermeer

Nadere informatie

LES 2: Klimaatverandering

LES 2: Klimaatverandering LES 2: Klimaatverandering 1 Les 2: Klimaatverandering Vakken PAV, aardrijkskunde Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend, samenwerken, kritisch denken Materiaal Computer met

Nadere informatie

De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen

De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen Deze week organiseerde de Vrije Universiteit Brussel een De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen congres over de recente ontwikkelingen in fotonica: Spie Photonics Europe. Fotonica heeft alles te

Nadere informatie

Wat als... ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie?

Wat als... ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie? NL ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie? De zon, als onuitputtelijke bron van energie, is van cruciaal belang voor mens en natuur: ze beslist over het leven op onze planeet. BISOL gebruikt

Nadere informatie

Groene energie maakt het mooie weer!

Groene energie maakt het mooie weer! zonne-energie systemen Groene energie maakt het mooie weer! 2 Monier en jij: een duurzame relatie De zon is overal. Ze geeft ons licht en warmte. Gratis propere energie! In tegenstelling tot de klassieke

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Flessen. water. in een. duurzame. wereld. Over de ecologische voetafdruk van natuurlijk mineraalwater en bronwater

Flessen. water. in een. duurzame. wereld. Over de ecologische voetafdruk van natuurlijk mineraalwater en bronwater Flessen water in een duurzame wereld WAAR of NIET WAAR? Over de ecologische voetafdruk van natuurlijk mineraalwater en bronwater De bescherming van de oorspronkelijke zuiverheid van natuurlijk mineraalwater

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen Liesbet TEMMERMAN cera a asbl Doelstellingen van de presentatie Stilstaan

Nadere informatie

DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND

DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND D uurzaam recycleren: Wat en waarom? Onze consumptiemaatschappij zorgt voor een groter en gevariëeerder aanbod van diverse producten. Al deze producten dienen

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

aurostep plus zonneboiler

aurostep plus zonneboiler aurostep plus zonneboiler Veel warm water dankzij zonne-energie 01-09 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam verzekerd van veel warm water Open de

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD M + N PROJECTEN ONTWIKKELDE EEN NIEUWE GENERATIE ZONWERINGSDOEKEN, DIE DE HUIDIGE MATERIALEN

Nadere informatie

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm. SolarLine. Zonneboilersystemen

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm. SolarLine. Zonneboilersystemen Nefit SolarLine Zonneboilers Nefit houdt Nederland warm SolarLine Zonneboilersystemen Eindeloos profiteren van Duurzame energie, duurzame kwaliteit Het Nederlandse merk Nefit bracht als eerste ter wereld

Nadere informatie

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm Nefit SolarLine Zonneboilers Nefit houdt Nederland warm SolarLine Zonneboilers Eindeloos profiteren van Duurzame energie, duurzame kwaliteit Het Nederlandse merk Nefit bracht als eerste ter wereld de succesvolle

Nadere informatie

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond.

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Verbeter uw comfort met de ideale zonwerende en isolerend glasfolie. Verbeter de isolatie tot 41% (K-waarde), bespaar energie, hou overdreven warmte buiten

Nadere informatie

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit h o u d t Nederla nd w a r m. Zonneboilersystemen

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit h o u d t Nederla nd w a r m. Zonneboilersystemen Nefit SolarLine Zonneboilers Nefit h o u d t Nederla nd w a r m SolarLine Zonneboilersystemen Eindeloos profiteren van Duurzame energie, duurzame kwaliteit Het Nederlandse merk Nefit bracht als eerste

Nadere informatie

30/01/2012. Wat denk jij over. Wat gebeurt er?

30/01/2012. Wat denk jij over. Wat gebeurt er? Kraak je energiekosten Wat denk jij over klimaat en energie 2 Flauwekul. Opwarming van de aarde Mijn probleem niet, maar die van de volgende generatie. Bekommerd! Ik wil mee m n steentje bijdragen zodat

Nadere informatie

Mineraal- en bronwater in Nederland. Natuurzuiver, gezond en verantwoord

Mineraal- en bronwater in Nederland. Natuurzuiver, gezond en verantwoord Mineraal- en bronwater in Nederland Natuurzuiver, gezond en verantwoord Mineraal- en bronwaters zijn Uniek: Van constante kwaliteit en samenstelling Afkomstig uit wettelijk beschermde en zuivere bronnen

Nadere informatie

Ecoilet De duurzame sanitaire ruimte.

Ecoilet De duurzame sanitaire ruimte. Ecoilet De duurzame sanitaire ruimte. De duurzame sanitaire ruimte van CWS Met Ecoilet bent u zuinig op natuurlijke grondstoffen en op uw portemonnee. De keuze voor Ecoilet vergt geen extra investeringen,

Nadere informatie

1. Probleemstelling. Hoe kunnen we dit probleem oplossen?

1. Probleemstelling. Hoe kunnen we dit probleem oplossen? 1. Probleemstelling 1. Als we in de zomer buiten in de tuin spelen of een lekkere barbecue organiseren hebben we wel eens last van opdringerige wespen. De wespen worden aangetrokken door zoetigheid zoals

Nadere informatie

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in huis Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Een betrouwbare verwarming

Nadere informatie

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE?

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? WEET U DAT UW VERPAKKINGSAFVAL GELD WAARD IS? TE MOOI OM WAAR TE ZIJN? LEES SNEL VERDER! Afval is in vele sectoren een onvermijdelijk gevolg van de economische

Nadere informatie

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's.

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's. ENERGIE BESPAREN De energiekoffer 1 Hoe ga je zelf aan de slag? Koop een koffer aan en vul ze met: een spaardouchekop een bruismondstuk en doorstroombegrenzer spaarlampen een tijdschakelklok/timer een

Nadere informatie

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems Maak je woning energie onafhankelijk h by WIE ZIJN WE? energy systems Met 25 jaar ervaring is een pionier op het vlak van groene energie. We leveren en installeren verschillende hernieuwbare energieoplossingen

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

1. Je woont in... persoonlijke voetafdruk. Ruimte. een appartement of een klein huis met 1 à 2 slaapkamers? (+/- 80m²) 2

1. Je woont in... persoonlijke voetafdruk. Ruimte. een appartement of een klein huis met 1 à 2 slaapkamers? (+/- 80m²) 2 1. Je woont in... een appartement of een klein huis met 1 à 2 slaapkamers? (+/- 80m²) 2 een groot appartement of een huis met 3 à 4 slaapkamers? (+/- 120m²) 3 een groot huis met meer dan 4 slaapkamers?

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

U kan dit document gratis downloaden via deze link www.govaplay.com

U kan dit document gratis downloaden via deze link www.govaplay.com U kan dit document gratis downloaden via deze link www.govaplay.com Mijn naam is professor GOVA en ik ga jullie wat leren over recyclage van kunststof bij het bedrijf Govaerts-Recycling nv uit Alken in

Nadere informatie

Geef je toekomst kleur!

Geef je toekomst kleur! Geef je toekomst kleur!... Het wordt tijd om positief te denken... Bewezen kwaliteit, innovatie, technologie en betrouwbaarheid van onze zonnepanelen. Wij zijn de toekomst, op weg naar u. Alternatief.

Nadere informatie

AUT-ARK I. is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat

AUT-ARK I. is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat by AUT-ARK I is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat De woning heeft geen kade aansluiting meer nodig en is dus volledig zelfvoorzienend (autark). Hij is uiterst duurzaam middels

Nadere informatie

Duitse kwaliteit en technologie

Duitse kwaliteit en technologie Duitse kwaliteit en technologie Eurovent producten zijn vervaardigd met het gebruik van de nieuwste technologie en de betrokkenheid van de beste isolatie specialisten. Zij hebben samen meer dan 20 jaar

Nadere informatie

Zuinig koelen met het Packo Eco gamma

Zuinig koelen met het Packo Eco gamma Zuinig koelen met het Packo Eco gamma Zuinig koelen met het Packo Eco gamma Energie wordt jaar na jaar schaarser en duurder. Maar energie (in de vorm van elektriciteit, warm water, ) is nu eenmaal onmisbaar.

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Meer hout voor een betere planeet Beleidsmakers zoeken allerlei manieren om broeikasgasemissies te verminderen. De rol van bossen en bosbouw vormt

Nadere informatie

Naam. OPDRACHT 1 Project 1: GSM. Kunststoffen. 1. Wat zijn kunststoffen? Chemische verbindingen die niet op een natuurlijke manier worden gemaakt.

Naam. OPDRACHT 1 Project 1: GSM. Kunststoffen. 1. Wat zijn kunststoffen? Chemische verbindingen die niet op een natuurlijke manier worden gemaakt. Naam PDRACHT 1 Kunststoffen 1. Wat zijn kunststoffen? Chemische verbindingen die niet op een natuurlijke manier worden gemaakt. 2. Wat is bakeliet en wie is de uitvinder? Kunststof (PhenolFormaldehyde),

Nadere informatie

Per wanneer komen de nieuwe containers voor kunststof en kunnen ze direct gebruikt worden?

Per wanneer komen de nieuwe containers voor kunststof en kunnen ze direct gebruikt worden? Q&A kunststof Rotterdam Waarom komen er in Rotterdam nu wel ineens containers voor kunststof te staan? Rotterdam wil de best presterende grote gemeente worden op het gebied van afvalscheiding, hierin hoort

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf Kathelijne De Ridder Hoeveel kilo papier gebruikt de gemiddelde Belg per jaar? a) 265 kilo/jaar b) 354 kilo/jaar c) 358 kilo/jaar Hoeveel kilogram restafval

Nadere informatie

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING NIEUWE VISIE OP ZONREGELING Zon en daglicht regeling als deel van de energieprestaties in gebouwen Peter Winters President of the European Solar Shading Organization Director Shading & Building Dickson

Nadere informatie

Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen

Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen Autonome PV systemen Het principe van een autonoom PV systeem baseert zich op onderstaand schema: Regelaar Junction box principe Junction box + Junction box

Nadere informatie

Begrippen enkel van toepassing voor particulieren met een tank groter dan 5000 liter of professionelen

Begrippen enkel van toepassing voor particulieren met een tank groter dan 5000 liter of professionelen Begrippen enkel van toepassing voor particulieren met een tank groter dan 5000 liter of professionelen Wat is een professioneel gebruiker? Indien u uw mazoutreservoir voor verwarming hoofdzakelijk gebruikt

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting De wereldpopulatie verbruikt steeds meer energie. Momenteel wordt deze energie vooral geleverd door fossiele brandstoffen. Een groot nadeel van fossiele brandstoffen is dat hun aanwezigheid

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

Verwarming - ecologie

Verwarming - ecologie InterSOLUTION Beste mevrouw, Beste meneer, InterSOLUTION Van Marcke maakt van deze gelegenheid gebruik u via dit persdossier haar selectie producten voor te stellen voor de beurs InterSOLUTION. U vindt

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES. Muursteun. Rechte paal. Voetplaat. kio led

3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES. Muursteun. Rechte paal. Voetplaat. kio led kio led inoa kio led 3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES Muursteun De combinatie Kio LED + Consis werd ontworpen door Grandesign en valt op door zijn zuiverheid en

Nadere informatie

uw vakmanschap is het onze waard

uw vakmanschap is het onze waard uw vakmanschap is het onze waard Herbekestraat 71 2620 Hemiksem Belgium www.quadralis.be info@quadralis.be Concept & Ontwikkeling: Gaga Imagogesticht Foto s: Deceuninck, Sapa, Gaga, Quadralis 2 Als schrijnwerker

Nadere informatie

SolarSystemen. Duurzame oplossingen voor warm water en verwarming

SolarSystemen. Duurzame oplossingen voor warm water en verwarming SolarSystemen Duurzame oplossingen voor warm water en verwarming De onuitputtelijke bron van energie voor warm water én verwarming Op zo n 150 miljoen kilometer van de aarde bevindt zich een unieke energieleverancier:

Nadere informatie

Aluminium en duurzaamheid

Aluminium en duurzaamheid Aluminium en duurzaamheid samenvatting van het rapport Duurzaamheidsaspecten van aluminium geschreven in opdracht van het Aluminium Centrum. Niels Jonkers, Lieke Dreijerink Amsterdam, april 2011 IVAM research

Nadere informatie

Ons milieu, een kostbaar goed

Ons milieu, een kostbaar goed 1 Ons milieu, een kostbaar goed Datum Blz. 1. Inleiding 4 2. Soorten vervuiling 5 2.1. Luchtverontreiniging 5 2.2. Bodemvervuiling 6 2.3. Lichtvervuiling 7 2.4. Geluidsoverlast 7 2.5. Watervervuiling 8

Nadere informatie

speelkaart productie

speelkaart productie speelkaart productie productie Voor de geluidsinstallatie en andere technische installaties gebruiken jullie enkel groene stroom. Jullie hebben wel nog een probleem: de geluidsinstallatie is verouderd

Nadere informatie

Duurzaam door innovatieve materialen en processen

Duurzaam door innovatieve materialen en processen Adres Bergensesteenweg 32 B-1651 Lot Contactpersoon Website Dhr. Stefan Theunis Product Manager Europe www.derbigum.be DERBIPURE : plantaardige grondstoffen voor een wit dak Activiteiten De Belgische onderneming

Nadere informatie

Bedreigingen. Broeikaseffect

Bedreigingen. Broeikaseffect Bedreigingen Vroeger gebeurde het nogal eens dat de zee een gat in de duinen sloeg en het land overspoelde. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De mensen hebben de duinen met behulp van helm goed vastgelegd

Nadere informatie

Lucht ARIANEXT NIEUW GAMMA WARMTEPOMPEN

Lucht ARIANEXT NIEUW GAMMA WARMTEPOMPEN Lucht ARIANEXT NIEUW GAMMA WARMTEPOMPEN Persmap Januari 2014 ARIANEXT, EEN COMPLEET GAMMA WARMTEPOMPEN VOOR ENERGIEZUINIGE WONINGEN Chaffoteaux vergroot zijn gamma multi-energiesystemen voor de verwarming

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Recycling. Thermoharders & Glasvezel afval. Philip.van.caenegem@reprocover.com T: + 32 474 975 743

Recycling. Thermoharders & Glasvezel afval. Philip.van.caenegem@reprocover.com T: + 32 474 975 743 Recycling Thermoharders & Glasvezel afval Philip.van.caenegem@reprocover.com T: + 32 474 975 743 REPROCOVER IN EEN NOTENDOP Technologie en infrastructuur om afval afkomstig van thermohardende kunststoffen

Nadere informatie

Provinciaal centrum voor duurzaam bouwen en wonen

Provinciaal centrum voor duurzaam bouwen en wonen Provinciaal centrum voor duurzaam bouwen en wonen VRG 1 LGMN Wat was Kamp vroeger? Kamp was vroeger een bedevaartsoord. Kamp was vroeger een ritse legerbasis. Kamp was vroeger een stortplaats. VRG 2 Wat

Nadere informatie

Stralend nieuws onder de zon!

Stralend nieuws onder de zon! Remeha ZentaSOL Zonneboiler Stralend nieuws onder de zon! Remeha ZentaSOL Zonneboiler De zon gaat wél voor en daar kunt ú het hele Zonne-energie is de meest milieuvriendelijke en duurzame warmtebron die

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

een schoon geweten 78 * Innovatie en wetenschap

een schoon geweten 78 * Innovatie en wetenschap 075-750 3262 Witte Vlinderweg 38b 1521PS Wormerveer www.nuvoh2o.nl Duidelijk innovatief Wij spreken niet van evolutie, maar van innovatie. De tijd van waterontharders met zout ligt achter ons. Welkom in

Nadere informatie

Unity, de enige unit conform EPB

Unity, de enige unit conform EPB Unity Gamma SCVU100 Ventilatoren met een constant debiet De gecentraliseerde extractie 100% conform met de normen Unity, de enige unit conform EPB V E N T I L A T I E De innovatieve technologie levert

Nadere informatie

Warmtepompen en isolatie: het winnende duo?

Warmtepompen en isolatie: het winnende duo? Warmtepompen en isolatie: het winnende duo? Alain LEMAÎTRE van GOGRAPHIC Philippe DELCON van REVAMP BIM, 21 september 2010 Technische / technologische beschrijving Technische / technologische beschrijving

Nadere informatie

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & NORTH RIVER ÉCHT DUURZAAM PRODUCEREN 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Be ECO! Sustainability is about making every decision with the future in mind.

Be ECO! Sustainability is about making every decision with the future in mind. Be ECO! Crea spant zich verregaand in om haar voetafdruk voor het leefmilieu tot een minimum te herleiden en zo haar sociale verantwoordelijkheid op te nemen. We streven naar een continue ontwikkeling

Nadere informatie

De voordelen. Ü BESCHERMING: vervaardigd uit Ü KOSTENBESPAREND: Ü ORDELIJK: de kussentjes blijven mooi samen. Ü MILIEUVRIENDELIJK: bestaan uit

De voordelen. Ü BESCHERMING: vervaardigd uit Ü KOSTENBESPAREND: Ü ORDELIJK: de kussentjes blijven mooi samen. Ü MILIEUVRIENDELIJK: bestaan uit De delen van luchtkussens Ü BESCHERMING: vervaardigd uit hoogresistente luchtdichte folie. De luchtkussens bieden een optimale al uw producten. Ze zijn permanent schokwerend en dus perfect geschikt langdurige

Nadere informatie

CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN

CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN 1 CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN 1 2 Een thermische zonne-installatie is opgebouwd uit volgende elementen : 1 2 De zonne-collector vangt het invallend zonlicht op en zet die om in warmte. Deze warmte wordt

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

1. Ouder en beter Inleiding

1. Ouder en beter Inleiding 1. Ouder en beter Inleiding Wat kan er fascinerender zijn dan ons brein? Het produceert de meest fantastische gedachten. Alles wat we weten over werelden zo ver weg als andere zonnestelsels of zo klein

Nadere informatie

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie.

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. 2 Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos 3 Een duurzame samenleving staat hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Een wezenlijke

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

pedagogische leermiddelen het afvalstripverhaal van jean rivert

pedagogische leermiddelen het afvalstripverhaal van jean rivert pedagogische leermiddelen het afvalstripverhaal van jean rivert Wat drijft ons om steeds te consumeren? Wat is de impact van deze overconsumptie op het leefmilieu? Dat is de discussie die deze cartoons

Nadere informatie

SLOGANS & MEGATRENDS. Duurzaam ondernemen. Recycling. Cradle to grave. Bioplastics. Greenhouse gas emissions

SLOGANS & MEGATRENDS. Duurzaam ondernemen. Recycling. Cradle to grave. Bioplastics. Greenhouse gas emissions SLOGANS & MEGATRENDS Green economy Global warming Sustainability Energy consumption Cradle to cradle Biomass Duurzaam ondernemen Recycling Cradle to grave Bioplastics Greenhouse gas emissions CO 2 reduction

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Proposities voor Comfortabel leven

Proposities voor Comfortabel leven Proposities voor Comfortabel leven Concrete concepten voor installateurs en andere partijen in de markt Juni 2012 1 De zeven proposities voor comfortabel leven in één oogopslag 2 3 Patrick en Jolanda zijn

Nadere informatie

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & north river écht duurzaam produceren 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Begrippen enkel van toepassing voor particulieren met een tank groter dan 5000 liter of professionelen.

Begrippen enkel van toepassing voor particulieren met een tank groter dan 5000 liter of professionelen. Begrippen enkel van toepassing voor particulieren met een tank groter dan 5000 liter of professionelen. 1. Wat is een professioneel gebruiker? Indien u uw mazoutreservoir voor verwarming hoofdzakelijk

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

EPS isoleert, bouwt en beschermt

EPS isoleert, bouwt en beschermt EPS isoleert, bouwt en beschermt Isoleert, bouwt en beschermt EPS is een bouwstof die door de bouw en de industrie al 50 jaar lang gewaardeerd wordt vanwege zijn uitmuntende eigenschappen. En nog steeds

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie