Projectvoorstel voor mededinging VVH VUmc verpleegkundeprijs 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Projectvoorstel voor mededinging VVH VUmc verpleegkundeprijs 2014"

Transcriptie

1 Projectvoorstel voor mededinging VVH VUmc verpleegkundeprijs 2014 Naam project Kan verpleegkundige plaatsing van een post-pylorische 1 voedingssonde op de verpleegafdeling een bijdrage leveren aan de continuïteit van klinisch voeden en het patiënten welzijn in het VUmc? Een voorstudie naar de introductie van de Cortraksonde in het VUmc. Zorgeenheid Voedingsteam, Voedingswetenschappen & Diëtetiek Naam/namen indiener(s) Marjorie M. Ouwehand, sr. Verpleegkundig consulent & Willy Arjaans, sr. Verpleegkundig consulent Hoofd zorgeenheid Liesbeth Schuijs, teamleider Voedingswetenschappen & Diëtetiek Maaike Kwakkel, zorgcoördinator Voedingswetenschappen & Diëtetiek Mailadres contactpersoon Aanleiding project Het belang van voedingstherapie ter ondersteuning van de medische behandeling, vermindering van het risico op complicaties, bevordering van herstel en lichamelijk en psychisch welbevinden van de patiënt is heden ten dage binnen het VUmc goed bekend. Ook wordt het belang van (vroegtijdig) enteraal voeden meer en meer onderkend. Ondanks een breed scala aan maatregelen ter bevordering van de maagontlediging lukt het regelmatig niet bij een (postoperatieve) gastroparese een maagretentie van minder dan 150ml/6uur op de verpleegafdeling respectievelijk minder dan 250ml/6uur op de IC te bereiken. In dat geval is de plaatsing van een post-pylorische voedingssonde geïndiceerd. [2] Oudemans-van Straaten, H.M, 2002 Helaas zijn er verscheidene courante scenario s waarbij een eerder geplaatste duodenumsonde onbruikbaar raakt, denk hierbij aan meekomen bij (on)bedoelde verwijdering van een maaghevel, braken, verwijdering door een verwarde patiënt, accidentele tractie, dislocatie t.g.v. retrograde peristaltiek, verstopping door voeding, medicatie of knikken of door een niet te achterhalen oorzaak. Wanneer een duodenumsonde sneuvelt of initiële plaatsing niet op korte termijn in te plannen is, betekent dit in de praktijk vaak een meer of minder langdurige onderbreking of onnodig uitstel van de voedingstherapie. Dit kan leiden tot achteruitgang van de voedingstoestand of vertraagt herstel van een onvoldoende voedingstoestand. De behandeling als geheel en het welbevinden van de patiënt kan hieronder lijden. Naast de gezondheidsrisico s kan een onvoldoende voedingstoestand ertoe leiden dat de patiënt zich moe, futloos, terneergeslagen en hongerig of dorstig voelt. Vertraging in herplaatsing van de duodenumsonde komt voort uit de logistiek door de noodzaak tot 1 Post-pylorisch: voorbij de kringspier tussen de maag en het duodenum 1

2 patiëntenvervoer, een volle planning op de poliklinische zorgeenheid MDL, de onmogelijkheid tot herplaatsing bij een patiënt verblijvend in contactisolatie, de onwenselijkheid een (verwarde of delirante) patiënt in weer een onbekende en prikkelrijke omgeving te brengen. Naast de onderbreking van de voedingstherapie brengt de gangbare endoscopische plaatsing van een duodenumsonde een aantal andere nadelen voor de patiënt met zich mee, waaronder risico op complicaties, belasting met straling, belasting met sedativa en ook voor de niet-verwarde patiënt een vermoeiende transfer van de verpleegafdeling naar de poliklinische zorgeenheid MDL en weer terug. De Cortraksonde[1] is een duodenumsonde die door de verpleegkundige aan het bed van de patiënt kan worden ingebracht. De patiënt behoeft geen andere sedatie dan een eventuele applicatie van lidocaïnegel voor in de neus, zoals gebruikelijk bij het plaatsen van een neusmaagsonde. De patiënt ligt achterover in bed en er ligt een lichtgewicht ontvanger ter grootte van een smartphone op zijn buik ter hoogte van het middenrif. De Cortraksonde heeft een diameter van 8 of 10 charrière (gelijk aan de gangbare duodenumsondes en gelijk aan of dunner dan de dunste volwassen neusmaagsondes), bevat een voerdraad met een elektromagnetisch zendertje en wordt ingebracht als een neusmaagsonde. De verpleegkundige volgt op een monitor in twee- of driedimensionaal beeld de weg die door de sonde wordt afgelegd door de neus, keel, slokdarm en maag. Dit ziet eruit als een route op het scherm van de door wandelaars gebruikte GPS of een route op een navigatiesysteem in de auto. De verpleegkundige kent de anatomie van dit deel van het maagdarmkanaal en weet dus welke route de Cortraksonde moet afleggen en hoe de lijn op de monitor moet verschijnen. Met geduld en behendigheid kan zij de tip van de Cortraksonde voorbij de pylorus, in het duodenum of zelfs het jejunum plaatsen. De plaatsing neemt gemiddeld 15 minuten in beslag. De voedingstherapie kan hierna direct herstart worden. Een studie uitgevoerd in het AMC en gepubliceerd in 2010 waarbij 260 Cortrakplaatsingen op zowel de verpleegafdelingen als op de ICU zijn verricht vermeldt een succesvolle plaatsing in 72%-89,4% van de plaatsingen op een verpleegafdeling en een slagingspercentage van 74% bij ernstig zieke patiënten op de ICU. Wanneer het niet lukte een Cortraksonde te plaatsen, werd deze alsnog op de poliklinische zorgeenheid MDL geplaatst waarbij in de helft van de gevallen een verklaring werd gevonden voor de onmogelijkheid een Cortraksonde te plaatsen. Er zijn in het geheel geen complicaties zoals plaatsing in de luchtwegen, perforatie van de luchtwegen of perforatie van het maagdarmkanaal opgetreden.[3] Mathus-Vliegen, E.M.H. e.a., 2010 Achtergrond projectvoorstel Is het project eerder toegepast in VUmc? NEE In het VUmc hebben de verpleging, de artsen en de diëtisten op zowel de IC, de MICV als op de verpleegafdelingen echter ruime ervaring in het post-pylorisch voeden van patiënten. De gebruikte toedieningswegen omvatten tot nog toe de neus-duodenumsonde, de tri-lumen sonde, de PEG-J, de PEJ en de jejunostomie. Is het project in een andere zorginstelling (binnen- of buitenland) geïmplementeerd? JA Maar nieuw voor VUmc? Zo ja waar? 2

3 Met de volgende drie ziekenhuizen die de Cortraksonde gebruiken heeft het Voedingsteam nauwe contacten: AMC, Amsterdam. Contactpersoon: Tirzah Tas. Verder: [3] Mathus-Vliegen, E.M.H. e.a., 2010 Gelderse Vallei, Apeldoorn. Contactpersoon: Mariël Klos, voedingsverpleegkundige MCA, Alkmaar. Contactpersoon: Wanda Kuin In Nederland wordt de Cortraksonde gebruikt in 7 academische, topklinische en grotere ziekenhuizen. [5] Is het voorstel een verbetering op een bestaande aanpak? JA Patiënt gerelateerd Beperken van laat starten met voedingstherapie bij indicatie voor post-pylorische voeding Beperken van onderbreking van de voedingstherapie bij sneuvelen van de duodenumsonde, m.n. bij immuungecompromitteerde patiënten of patiënten die wegens (verdenking van) besmetting met een resistente bacterie in contactisolatie verblijven. Beperken van belasting met straling Beperken van belasting met sedativa Beperken van risico rondom plaatsing van een duodenumsonde Beperken van vermoeiende en/ of beangstigende verplaatsingen Instelling gerelateerd Verificatie van de ligging van de tip van de sonde kan snel, veilig en goedkoop aan het bed Herpositionering van de sonde kan snel, veilig en goedkoop aan het bed Betere zorg door continuïteit in voedingstherapie Kostenbesparing op het aantal gastroscopieën t.b.v. (her)plaatsing van een duodenumsonde Kostenbesparing op het aantal CT-scans ter controle van de ligging van een duodenumsonde Vermindering van niet-planbare- druk op de poliklinische zorgeenheid MDL Verlaging van het risico op iatrogene complicaties Medewerker gerelateerd Verpleegkundigen stellen de mogelijkheid tot kennisvermeerdering en uitbreiding van hun vaardigheden op prijs Verpleegkundigen worden niet ingezet wanneer medewerkers van de dienst patiëntenvervoer niet beschikbaar zijn waardoor zij zich kunnen richten op verpleegkundige werkzaamheden Verpleegkundigen ervaren een hoger welzijn van en betere zorg voor hun patiënt Artsen en verpleegkundigen worden minder geconfronteerd met algehele malaise of decompensatie van hun patiënten door de verplaatsing Artsen en diëtisten ervaren minder vertraging in het door hen ingestelde behandelplan De dienst patiëntenvervoer wordt minder belast De MDL-artsen en overige medewerkers van de poliklinische zorgeenheid MDL worden minder belast met niet planbare zorg Doel van het project en gewenst resultaat 3

4 Maart 2015 presentatie van de resultaten van een pilotstudie op een verpleegafdeling voor aan de betrokken beslissingsbevoegde disciplines (MDL-artsen, (oncologisch) chirurgen, intensivisten, verpleegkundig specialisten, teamleiders, zorgmanagers, medewerkers poliklinische zorgeenheid MDL) over de mogelijke plaats van de Cortraksonde bij het bewaken van de continuïteit in voedingstherapie en het verbeteren van de patiëntvriendelijkheid bij plaatsing van en logistiek rondom een post-pylorische voedingssonde in het VUmc. Deze presentatie wordt besloten met een - door genoemde pilotstudie onderbouwd- advies betreffende de wenselijkheid van introductie van verpleegkundige plaatsing van de Cortraksonde in het VUmc en -in geval van positieve adviseringmet een voorstel en aanzet tot implementatie. Beschrijf de inhoud van het project Vooronderzoek Aantal neus-duodenumsondeplaatsingen per jaar in VUmc Aantal plaatsingen niet tijdens operatie Contra-indicaties Mogelijke complicaties (risico) Aantal te verwachten plaatsingen (niet ten tijde van de operatie) Welke afdelingen hebben geregeld patiënten met een duodenumsonde Samenwerking opzetten met zorgmanager, teamleider, seniorverpleegkundige, verpleegkundigen en artsen op de pilotunit(s) Inclusiecriteria Opsporing en benadering van mogelijke inclusiekandidaten Ervaringen in den lande Afspraak maken met Medicor voor een demonstratie aan het Voedingsteam (incl. de deel uitmakende mdl-arts) en andere direct betrokkenen. Bezoek door 3 medewerkers aan de Gebruikersdag, georganiseerd door Medicor dinsdag 24 juni te Houten Juridische aspecten (medisch-ethische commissie, plaats in DOT ) Personele aspecten (7x24uurs dekking nodig?) Betrokken disciplines in aanloop-, introductie- en stabiele fase Kosten materiaal (onderhandeling door afdeling Inkoop) Overleg met het Instrumenteel Service Centrum omtrent bruikleen (incl. service en onderhoud) van apparatuur Medicor Kosten en mogelijkheden scholing Wie worden geschoold in aanloop-, introductie- en stabiele fase Protocol Cortraksondeplaatsing in VUmc geldig gedurende de pilot Tussentijds schriftelijk advies & PowerPointpresentatie Pilot (indien gunstige advisering) Schriftelijk advies op basis van uitkomsten pilot & PowerPointpresentatie Aanvang implementatiefase (indien gunstige advisering) 4

5 Startdatum en looptijd van het project Juni 2014 t/m maart 2015 Geef een stappenplan in de tijd van het project (in maanden) Maart 2014 verkenning in wekelijkse patiëntenbespreking door MDL-arts, verpleegkundig consulent en diëtist van het voedingsteam April 2014 oriënterend gesprek met productmanager Jeffrey Kruiskamp van Medicor (distributeur Cortrak) [1] Juni 2014 t/m juli 2014 vooronderzoek (9 dagdelen) waaronder presentatie in VUmc door Medicor Nederland en 24 juni 2014 Gebruikersdag Cortrak te Houten. 3 uitnodigingen van Medicor zijn toegestuurd. Augustus 2014 schriftelijke conclusie en voorstel pilot formuleren waarvan PowerPointpresentatie (4 dagdelen) September 2014 presentatie aan en besluitvorming door betrokken disciplines. Start voorbereiden pilot (4 dagdelen) Oktober 2014 voorbereiden pilot (5 dagdelen) waaronder scholing door Medicor Nederland [1] November 2014 t/m januari 2015 pilot (13 dagdelen) Februari 2015 schriftelijke conclusie pilot formuleren en implementatievoorstel opstellen waarvan PowerPointpresentatie (4 dagdelen) Maart 2015 presentatie aan en besluitvorming door betrokken disciplines. Start aanpassen implementatievoorstel (4 dagdelen) April 2015 t/m mei 2015 oprichten werkgroep in samenspraak met de zorgmanagers implementatie Cortraksonde in het VUmc en opstellen definitief implementatieplan. Communicatie project Maart 2014 verkenning in wekelijkse patiëntenbespreking door MDL-arts, verpleegkundig consulent en diëtist van het voedingsteam. Mei 2014 presentatie op het voedingsteamoverleg Mei 2014 presentatie op het voedingsoverleg Juni 2014 presentatie aan en raadpleging van direct betrokken samenwerkingspartners: hoofdbehandelaar, zorgmanagers en teamleider/seniorverpleegkundigen op Vhon, Vlon, Vkno, ICVC, ICVI en poliklinische zorgeenheid MDL 5

6 September 2014 Presentatie aan direct betrokkenen en indirect betrokkenen. Presentatie aan medewerkers op de verpleegafdeling waar de pilot plaats zal vinden. Oktober 2014 Artikel over pilot in Tracer en aankondiging op Intranet. Hand-out voor de patiënt. Maart 2015 Presentatie van de resultaten uit de pilot op het Voedingsoverleg. Presentatie van de resultaten uit de pilot aan de medewerkers op de betrokken verpleegafdeling. Presentatie aan en besluitvorming door betrokken disciplines. Artikel in Tracer en op Intranet. Hoe ziet de begroting van uw project eruit op het gebied van fte, middelen en financiën Omschrijving Bedrag (in euro s) Inzet personeel voedingsverpleegkundige 4-8u p.w. (deels bestaande onderzoek tijd) voedingsverpleegkundige ca. 100 p.w. (boven bestaande onderzoek tijd)d.w.z voor juni 2014 t/m maart 2015 (43 weken) 1-daagse scholing van 3 (voedings-, PEG of senior)verpleegkundigen scholing dag ca. 600 eenmalig 1uur personele inzet van 1 v.d. 3 geschoolde (voedings-, PEG of senior)verpleegkundigen gedurende de pilot. pilot 25 per plaatsing d.w.z bij 50 plaatsingen Kosten scholing en opleiding 1-daagse scholing Kosteloos aangeboden door Medicor Kosten hulpmiddelen vb. laptop, meubilair aanschaf Cortrakinbrengapparatuur aanschaf desinfecteerbare trolley t.b.v. bedside plaatsing Receiver en monitor incl. service en onderhoud kosteloos in bruikleen van Medicor. Trolley gedurende pilot kosteloos in bruikleen. Aanschaf t.z.t. bij implementatie via Medicor 6

7 1500. aanschaf 1 Cortraksonde per plaatsing i.p.v. gangbare duodenumsonde inbrengbenodigdheden (matje, spuit, water, lidocaïnegel ) Cortraksonde incl. stylet p.s. (afh. v. afname hoeveelheid). Sonde en stylet zijn geschikt voor hergebruik bij controle van ligging, herpositionering en herplaatsing. Kosten gangbare duodenumsonde 10 p.s. 50 plaatsingen in 3 maanden vraagt ca extra Inbrengbenodigdheden gelijk aan gangbare benodigdheden t.b.v. plaatsing neusmaagsonde Kosten communicatie (materiaal) Afdrukken van tussentijdse en eindevaluatie t.b.v. direct en indirect betrokkenen, hand-out Totaal 0,05 per pagina Ca euro N.B. De hoge kosten per Cortraksonde worden bij voortschrijdende invoering van verpleegkundige bedside plaatsing van de Cortraksonde en toenemende behendigheid in het inbrengen van de Cortraksonde terugverdiend. Gaandeweg zal het slagingspercentage van de Cortrakplaatsingen groter zijn waardoor er minder plaatsingen alsnog door de MDL-arts gedaan zullen worden. Bij toenemende kennis en ervaring kan de patiëntgroep waarbij verpleegkundige plaatsing verantwoord is uitgebreid worden van laag complex op een verpleegafdeling oplopend tot hoog complex op de ICU. De initiële training van de eerste 3-4 verpleegkundigen wordt verzorgd door Medicor meestal buiten het VUmc, maar de volgende trainingen worden verzorgd door de initieel geschoolde VUmcverpleegkundigen. De verwachting is dat de prijs van de Cortraksonde in de loop der tijd zal dalen wanneer deze breder ingezet zal worden. 7

8 Doelgroep en schatting van het aantal patiënten van het project Doelgroep Klinisch opgenomen volwassen patiënten op een verpleegafdeling bij wie de arts de indicatie heeft gesteld voor post-pylorisch voeden. Het betreft hier patiënten bij wie er medisch gezien geen bezwaar bestaat tegen het belasten van het maagdarmsysteem, maar bij wie continu, intermitterend of portiegewijs voeden in de maag weinig effectief, belastend en/of risicovol is. Wanneer de maag onvoldoende in staat is de voeding via de pylorus 2 door te geven naar de dunne darm is het lichaam niet in staat voldoende van de aangeboden voedingsstoffen op te nemen en te benutten. De aangeboden voeding verzamelt zich in de maag, deze maagretentie kan bij de patiënt klachten als misselijkheid, braken, onrust, benauwdheid en pijn veroorzaken. Daarnaast loopt de patiënt risico op verstoring van de elektrolytenbalans door braken, bacteriële overgroei in de maaginhoud, reflux, aspiratie, longontsteking en bedreiging van zijn voedingstoestand. Gastroparese treedt veelal postoperatief op, maar ook langdurig niet enteraal voeden, immobiliteit, medicatie, metabole ontregeling en andere ziektefactoren kunnen een rol spelen. Schatting van het aantal patiënten In de academische ziekenhuizen worden gemiddeld 550 duodenumsondes per jaar geplaatst 3. Gedurende de 3 maanden van de beoogde pilot zouden er dan 138 plaatsingen zijn. Patiënten met geïmplanteerde medische apparatuur zoals een pacemaker of pacemakerdraden komen niet in aanmerking voor elektromagnetisch geleide plaatsing van een duodenumsonde. Een aantal plaatsingen worden uitgevoerd tijdens een operatie en vallen dus buiten het bereik van de pilot. Daarnaast zijn niet al de overige plaatsingen zijn geschikt om mee te nemen in deze pilot omdat de 3-4 verpleegkundigen aan het begin van hun leercurve staan. Hierdoor lijkt het verstandig aanvankelijk hoog complexe en/of IC-patiënten te excluderen alsmede patiënten met slokdarm varices, stenose of obstructie in het bovenste deel van het maagdarmkanaal en patiënten bij wie de loop van het bovenste deel van het maagdarmkanaal door een operatie gewijzigd is. Voor de pilot van drie maanden streven we ernaar 50 Cortrakplaatsingen uit te voeren, ongeveer een derde van het totaal te verwachten aantal duodenumsondeplaatsingen Toegevoegde waarde voor de patiënt Hoe wordt de patiënttevredenheid gemeten? Aangezien de meeste patiënten geen ervaring zullen hebben met zowel de gastroscopische plaatsing als de Cortrakplaatsing, zal het lastig zijn de patiënttevredenheid te meten. Ook de Cortrakplaatsing blijft een belastende invasieve interventie en dus negatief gescoord worden. Desalniettemin zouden we de patiënt 30 minuten na de ingreep de volgende drie vragen willen stellen: 2 kringspier tussen de maag en het duodenum 3 Met een spreiding van 300 tot 800 8

9 Vas-score op kokhalzen Vas-score op misselijkheid Ad libitum overige klachten (keelpijn, pijn, opgeblazen gevoel, boeren, braken, bejegening, logistiek, uitleg, ) Hoe wordt gekeken of het meerwaarde voor de patiënt oplevert? Een groot aantal factoren die tezamen een meerwaarde voor de patiënt betekenen worden al genoemd in de literatuur en door collega s uit ziekenhuizen die al werken met de Cortraksonde. Om te kunnen beoordelen of de te verwachten meerwaarde ook voor de in de pilot geïncludeerde patiënten geldt, stellen wij een multidisciplinaire evaluatie door de arts, de verpleegkundige en de diëtist voor. Diëtist Hoeveel tijd is er verstreken tussen de indicatiestelling voor post-pylorische voeding en de start met voedingstherapie? Hoelang is de voedingstherapie onderbroken geweest na sneuvelen van de duodenumsonde? Arts Is er sprake van beperking in belasting met straling? Is er sprake van beperking in belasting met sedativa voorafgaand aan de plaatsing? Is er sprake van beperking van risico rondom plaatsing van een duodenumsonde? Zo ja, welk risico heeft de patiënt gelopen? Heeft de patiënt ten gevolge van de plaatsing complicaties opgelopen? Zo ja, wat is de ernst van deze complicatie, wat is de invloed op het ziekteverloop en op de lopende behandeling en welke therapie is vereist? Verpleegkundige Is er sprake van beperking van vermoeiende verplaatsingen? Is er sprake van beperking van beangstigende verplaatsingen? Heeft de patiënt een half uur na plaatsing (lichamelijke en/of psychische) klachten gerelateerd aan de plaatsing of de logistiek hier omheen? Zo ja, welke en welke therapie is vereist? Vas-score door verpleegkundige op patiënten welzijn 30 minuten na plaatsing. Op welke manier draagt dit project bij aan de professionalisering? De Verpleegkundige Standaard VUmc [4] kan door verpleegkundigen gebruikt worden als model bij het vormen van hun persoonlijke rolopvatting en kan als leidraad dienen bij zowel het uitvoeren van veilige en betrokken zorg als bij het herkennen en oppakken van professionele ontwikkelingen passend bij het verpleegkundig domein. De Verpleegkundige Standaard VUmc schetst het volgende rolmodel: De verpleegkundige in VUmc in 2015 volgt de patiënt ontwikkelt zich continu werkt multidisciplinair samen redeneert klinisch 9

10 past de nieuwste methoden en technieken toe kent de betekenis van wetenschappelijk onderzoek De verpleegkundige staat duidelijk voor het belang van haar patiënt wanneer zij m.b.v. de Cortraksonde diens medische veiligheid waarborgt door de voedingstherapie zo snel mogelijk te herstarten, een interventie aan te bieden met een minimaal risico op complicaties en de patiënt te vrijwaren van extra belasting door straling en sedativa terwijl zij zijn welbevinden bewaakt door hem de interventie op de eigen kamer aan te bieden. Met het kennis nemen van en inbrengen van de Cortraksonde breidt de verpleegkundige haar arsenaal aan voorbehouden handelingen uit en vergroot hiermee het verpleegkundig domein. In de samenwerking met andere professionals (arts, diëtist, ergotherapeut) positioneert zij zich als professional deskundig op het gebied van de Cortraksonde en kan hierover een onderbouwd en gewogen advies uitbrengen. De klinisch redenerende verpleegkundige kan de ondersteuningsvraag van de patiënt in het geval van het ontbreken van een enterale toegangsweg voor de voeding tijdig herkennen, erkennen en analyseren. Zij weet in welke situaties plaatsing van een Cortraksonde een goed voorstel tot interventie is en in welke situaties dit gecontra-indiceerd is. Zij evalueert iedere plaatsing met de patiënt en waar nodig met een collega zodat de leercurve aanwezig blijft. Hoewel de Cortraksonde al 6 jaar geleden in het AMC in gebruik genomen is en de Cortraksonde aan zijn tweede versie toe is, sluit de verpleegkundige die zich bekwaamt op het gebied van de Cortraksonde zich aan bij een nog geringe, maar niet de geringste groep van zo n 7 academische, topklinische en grotere ziekenhuizen. [5] De verpleegkundigen die betrokken zijn bij de pilot met de Cortraksonde hebben zich verdiept in de wetenschappelijke literatuur die het belang van enteraal voeden en de mogelijkheden en onmogelijkheden daartoe bespreken. Zij zijn tevens op de hoogte van de onderzoeken die binnen en buiten Nederland gedaan zijn rond de invoering en het gebruik van de Cortraksonde en de controverses en verschuivende inzichten op het gebied van indicaties en contra-indicaties. Bronvermelding [1] Medicor Nederland BV Lorentzlaan 4 IJsselstein 3401 MX The Netherlands P.O. Box 1031 Nieuwegein 3430 PG The Netherlands Tel: Fax:

11 Web: www. Medicor.nl Voor brochure: ochure.pdf [2] Oudemans-van Straaten, H.M., Maatregelen ter bevordering van maagontlediging bij enterale voeding, in: Neth J Crit Care, 2002, 6: pp [3] Mathus-Vliegen, E.M.H. e.a., Nasoenteral feeding tube placement by nurses using an electromagnetic guidance system (with video), in: Gastrointestinal endoscopy, 2010, vol. 71, no. 4: pp [4] De Verpleegkundige standaard VUmc def 20feb13 vs 23okt13.doc6 [5] AMC te Amsterdam (academisch), UMCG te Groningen (academisch), UMC te Utrecht (academisch), Antonius ziekenhuis te Nieuwegein (topklinisch), Canisius Wilhelmina ziekenhuis te Nijmegen (topklinisch), Gelre ziekenhuizen te Apeldoorn/Zutphen (regionaal), Spaarne ziekenhuis te Hoofddorp (regionaal) en Ziekenhuis Gelderse Vallei te Ede (regionaal) 11

Winnaar van de Verpleegkundeprijs 2014

Winnaar van de Verpleegkundeprijs 2014 Winnaar van de Verpleegkundeprijs 2014 Mark van der kloet(craz), met Marjorie M. Ouwehand en Willy Arjaans, Winnaars verpleegkundeprijs 2014 Projectnaam: Kan verpleegkundige plaatsing van een post-pylorische1

Nadere informatie

Naam project :Ontslag matrix Zorgeenheid : VCCH Namen indiener(s) : Mirjam Al en Simone Kok Hoofd zorgeenheid : Hilda Ket

Naam project :Ontslag matrix Zorgeenheid : VCCH Namen indiener(s) : Mirjam Al en Simone Kok Hoofd zorgeenheid : Hilda Ket verpleegkunde prijs 2014 VU medisch centrum Naam project :Ontslag matrix Zorgeenheid : VCCH Namen indiener(s) : Mirjam Al en Simone Kok Hoofd zorgeenheid : Hilda Ket Mailadres contactpersoon : m.al@vumc.nl

Nadere informatie

Aanleiding project Meewerken aan preventie van (lijn)infecties en het vergroten van de transparantie van zorg naar ouders van kinderen toe.

Aanleiding project Meewerken aan preventie van (lijn)infecties en het vergroten van de transparantie van zorg naar ouders van kinderen toe. Projectvoorstel voor mededinging VVH-VUmc verpleegkundeprijs 2015 Naam project : Kleur de dag Zorgeenheid : VKKB Naam/namen indiener(s) : Hester Feenstra Hoofd zorgeenheid : Basil Waldmann Mailadres contactpersoon

Nadere informatie

Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG katheter.

Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG katheter. # Doel* Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG katheter. # Toepassingsgebied Geïntubeerde volwassen IC-patiënten # Indicatie Bij elke geïntubeerde volwassen IC- patiënten

Nadere informatie

Inbrengen van een PEG- sonde door de MDL-arts

Inbrengen van een PEG- sonde door de MDL-arts Inbrengen van een PEG- sonde door de MDL-arts Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1112 Inleiding Uw arts heeft met u besproken dat er binnenkort bij u (of uw familielid) een voedingssonde via

Nadere informatie

Voeden via dunne darm, vele wegen. Anja Boot Nurse practitioner voedingsteam 29 mei 2012

Voeden via dunne darm, vele wegen. Anja Boot Nurse practitioner voedingsteam 29 mei 2012 Voeden via dunne darm, vele wegen. Anja Boot Nurse practitioner voedingsteam 29 mei 2012 Inhoud Sonde via jejunum Complicaties 2 Soorten sondes jejunum Jejunostomiekatheter Laparoscopisch Radiologisch

Nadere informatie

Voeding: een onderdeel bij de oncologische behandeling. Paulien Voogt Verpleegkundig specialist intensieve zorg voedingszorg

Voeding: een onderdeel bij de oncologische behandeling. Paulien Voogt Verpleegkundig specialist intensieve zorg voedingszorg Voeding: een onderdeel bij de oncologische behandeling Paulien Voogt Verpleegkundig specialist intensieve zorg voedingszorg Onderwerpen Kort voorstel Waarom voeding een onderdeel is van je oncologische

Nadere informatie

PEG en Mickey button: Wanneer wel, wanneer niet? dr.harma A.Koetse Kinderarts MDL Beatrix Kinderziekenhuis UMCG Groningen 14november 2012 Introductie Indicaties / contra-indicaties Verwachtingen ouders/professionals

Nadere informatie

Beademing op de Intensive Care

Beademing op de Intensive Care INTENSIVE CARE Beademing op de Intensive Care BEHANDELING Beademing op de Intensive Care Uw familielid / naaste heeft tijdelijk ondersteuning van de ademhaling nodig. Deze ondersteuning wordt gegeven door

Nadere informatie

Skillstrainingscentrum Limburg Verzorgende-IG Verpleegkundigen Wijkverpleegkundigen

Skillstrainingscentrum Limburg Verzorgende-IG Verpleegkundigen Wijkverpleegkundigen Skillstrainingscentrum Limburg Verzorgende-IG Verpleegkundigen Wijkverpleegkundigen Module 2 Opleiding: Risicovolle en Voorbehouden Handelingen 2016 / 2017 Gastro-enterologie Niets uit deze uitgave mag

Nadere informatie

beslisschijf evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase palliatieve zorg

beslisschijf evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase palliatieve zorg evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase beslisschijf palliatieve zorg Begin 2006 zijn de VIKC-richtlijnen voor de palliatieve zorg en het zakboekje verschenen. Het IKMN en het UMC Utrecht

Nadere informatie

Projectvoorstel voor mededinging VVH VUmc verpleegkundeprijs 2014

Projectvoorstel voor mededinging VVH VUmc verpleegkundeprijs 2014 Projectvoorstel voor mededinging VVH VUmc verpleegkundeprijs 2014 Naam project Zorgeenheid Naam/namen indiener(s) Hoofd zorgeenheid Mailadres contactpersoon : Beweegkamer in plaats van wachtkamer : Polikliniek

Nadere informatie

Sondevoeding thuis. Diëtetiek

Sondevoeding thuis. Diëtetiek Sondevoeding thuis Diëtetiek 1 U gaat met sondevoeding naar huis. Deze folder geeft informatie over het gebruik van sondevoeding en tips hoe u hiermee om kunt gaan. Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69

Nadere informatie

Doel Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG-katheter.

Doel Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG-katheter. Documentgebied: Werkinstructies Intensive Care Autorisator: Hoeven, JG van der Document: 048227 versie 1 Auteur: Kuyk, Geerke van Status: Eindbeoordeling Titel: Maagretentie, bepaling van bij kinderen

Nadere informatie

Anesthesie bij een nier of (nier) pancreas transplantatie

Anesthesie bij een nier of (nier) pancreas transplantatie Anesthesie bij een nier of (nier) pancreas transplantatie De zorg voor u rondom de operatie Inleiding U krijgt binnenkort een oproep voor de nier- of (nier)pancreastransplantatie, waarbij het nodig is

Nadere informatie

Polikliniek Intensive Care. L.Dawson 120309 internist-intensivist

Polikliniek Intensive Care. L.Dawson 120309 internist-intensivist Polikliniek Intensive Care L.Dawson 120309 internist-intensivist Inleiding De IC patiënt is complex: multi-orgaanfalen De overleving is verbeterd Post-IC patiënten hebben lichamelijke en psychosociale

Nadere informatie

Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling

Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling Patiënt informatiebrief Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling Geachte heer/mevrouw, Wij vragen

Nadere informatie

Anesthesie met rugkatheter. Bijlage Anesthesie

Anesthesie met rugkatheter. Bijlage Anesthesie Anesthesie met rugkatheter Bijlage Anesthesie Belangrijk! In de folder 'Anesthesie; algemene informatie' zijn alle zaken beschreven die voor u van belang zijn om te weten over anesthesie. Wij adviseren

Nadere informatie

PROJECTPLAN Vroege herkenning en behandeling ondervoeding in revalidatiecentra

PROJECTPLAN Vroege herkenning en behandeling ondervoeding in revalidatiecentra PROJECTPLAN Vroege herkenning en behandeling in revalidatiecentra Voorbeeldversie A. Inleiding en deelnemende afdelingen Inleiding Ondervoeding is sinds 2010 een prestatie indicator voor de revalidatiecentra.

Nadere informatie

Alvleesklierontsteking

Alvleesklierontsteking Alvleesklierontsteking Uit onderzoek is gebleken dat u een alvleesklierontsteking (pancreatitis) heeft. In deze folder leest u meer over de oorzaken en behandeling van een alvleesklierontsteking. Neem

Nadere informatie

Wat is een PEG-sonde

Wat is een PEG-sonde Wat is een PEG-sonde Wat is een PEG-sonde PEG is de afkorting voor Percutane Endoscopische Gastrostomie. Dat betekent dat met behulp van een endoscopie door de huid heen een verbinding met de maag wordt

Nadere informatie

H.327280.0116. Inbrengen van een PEGsonde

H.327280.0116. Inbrengen van een PEGsonde H.327280.0116 Inbrengen van een PEGsonde 2 Inleiding Uw arts heeft met u besproken dat er binnenkort bij u (of uw familielid) een voedingssonde via de buikwand wordt geplaatst. Dit noemen we een PEG-sonde.

Nadere informatie

Zorgpad pancreascarcinoom in beeld. 1 september 2014

Zorgpad pancreascarcinoom in beeld. 1 september 2014 Zorgpad pancreascarcinoom in beeld 1 september 2014 Zorgpad pancreascarcinoom in beeld PATIENT EN NAASTE DEDICATION TOEGANG EN DOORLOOPTIJDEN AFSTEMMING STANDAARDISATIE CONTINU BIJSTUREN EN VERBETEREN

Nadere informatie

Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Kwetsbare. ouderen

Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Kwetsbare. ouderen Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Kwetsbare ouderen Inhoudsopgave Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Gevolgen van een delier 3 Preventieve maatregelen 4 Inzet van geschoolde vrijwilligers

Nadere informatie

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Amsterdam, Januari 2015 Inleiding De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in vroege herkenning en behandeling van

Nadere informatie

Sondevoeding bij een kind

Sondevoeding bij een kind KINDERGENEESKUNDE Sondevoeding bij een kind Het geven van sondevoeding in het ziekenhuis en thuis Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling en krijgt gedurende een bepaalde periode sondevoeding. Om u het

Nadere informatie

Help, een probleem met de voedingssonde!

Help, een probleem met de voedingssonde! Help, een probleem met de voedingssonde! 22 e Antoni van Leeuwenhoek Symposium 16.06.2016 Mariël Klos, Voedingsverpleegkundige Gelre Apeldoorn Voedingsteam Gelre Apeldoorn MDL-arts Chirurg Intensivist

Nadere informatie

Beademen: kan het nog beter? De rol van voeding

Beademen: kan het nog beter? De rol van voeding Refereeravond Multidisciplinaire route naar detubatie Beademen: kan het nog beter? De rol van voeding 17 juni 2014, Geertje Raemakers-van Driel, diëtist Inleiding doel voeden op IC eiwitstofwisseling,

Nadere informatie

# Doel* # Toepassingsgebied. # Indicatie. # Definities # Aard handeling # Materiaal* Contra-indicaties

# Doel* # Toepassingsgebied. # Indicatie. # Definities # Aard handeling # Materiaal* Contra-indicaties # Doel* Het bepalen van maagretentie. Het hevelen van maaginhoud, dmv Continue of intermitterende maag zuigdrainage. Het spoelen van de maag (bijvoorbeeld bij intoxicaties of bloeding). Het geven van voeding.

Nadere informatie

Endo-echografie Inwendige drainage van de vochtcollectie bij de alvleesklier

Endo-echografie Inwendige drainage van de vochtcollectie bij de alvleesklier Endo-echografie Inwendige drainage van de vochtcollectie bij de alvleesklier Endoscopie behandelcentrum Op.... dag..... om.... uur Verwachten wij u op: O afdeling 2B/223 MDL van Máxima Medisch Centrum,

Nadere informatie

Intensive Care (IC) INTENSIVE CARE. Afdeling D1

Intensive Care (IC) INTENSIVE CARE. Afdeling D1 INTENSIVE CARE Intensive Care (IC) Afdeling D1 Uw familielid of naaste is zojuist opgenomen op de afdeling Intensive Care van het Laurentius ziekenhuis Roermond ook wel afgekort als IC. Letterlijk betekent

Nadere informatie

Zorg voor mensen die bewust afzien van eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen: een begaanbare weg

Zorg voor mensen die bewust afzien van eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen: een begaanbare weg Zorg voor mensen die bewust afzien van eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen: een begaanbare weg Jeroen Janssens Specialist Ouderengeneeskunde, commissielid 8-12-2016 Opbouw Workshop 1. Vragen

Nadere informatie

Vitaal thuis. Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen

Vitaal thuis. Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen Vitaal thuis Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen Acht disciplines onder één dak Warande biedt ouderen in Zeist, Houten, Bilthoven en op de Utrechtse Heuvelrug woon-, service- en zorgarrangementen

Nadere informatie

Palliatieve Pijnbestrijding regio s-hertogenbosch /Bommelerwaard. Ambitie Jeroen Bosch Ziekenhuis. Patiëntveiligheid

Palliatieve Pijnbestrijding regio s-hertogenbosch /Bommelerwaard. Ambitie Jeroen Bosch Ziekenhuis. Patiëntveiligheid Palliatieve Pijnbestrijding regio s-hertogenbosch /Bommelerwaard Sylvia Verhage Verpleegkundig specialist oncologie / projectleider Pijn & Palliatieve zorg / consulent Consultatieteam Noord-West Brabant

Nadere informatie

Verpleegafdeling Hematologie

Verpleegafdeling Hematologie Verpleegafdeling Hematologie Inhoud Verschillende disciplines 5 Verpleegkundigen 5 Artsen 5 Psychosociale en levensbeschouwelijke zorg 6 Geestelijk verzorger 6 Maatschappelijk werk 6 Psycholoog 6 Psychiater

Nadere informatie

Endoscopische Retrograde Cholangia Pancreaticografie (ERCP)

Endoscopische Retrograde Cholangia Pancreaticografie (ERCP) Endoscopische Retrograde Cholangia Pancreaticografie (ERCP) 2 ENDOSCOPISCHE RETROGRADE CHOLANGIA PANCREATICOGRAFIE (ERCP) Afdeling: Route: Melden bij: administratie van de verpleegafdeling Datum:. Tijd:.

Nadere informatie

Geplande opname Intensive Care

Geplande opname Intensive Care Geplande opname Intensive Care U heeft gehoord dat u na de operatie op een Intensive Care (IC) - unit van de afdeling Intensive Care van het Radboudumc komt te liggen. Belangrijke functies van uw lichaam

Nadere informatie

Inbrengen voedingssonde

Inbrengen voedingssonde Inbrengen voedingssonde In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een afspraak op het Endoscopie Centrum van het Radboudumc. Het betreft het inbrengen van een voedingssonde. In deze folder

Nadere informatie

Sondevoeding via een PEG-sonde

Sondevoeding via een PEG-sonde Sondevoeding via een PEG-sonde Percutane Endoscopische Gastrostomie Vanwege een ziekte, een behandeling of na een operatie mag en/of kunt u lange tijd niet zelfstandig eten of slikken. In overleg met uw

Nadere informatie

Galblaasoperatie. Ligging en functie van de galblaas. Galstenen. Diagnose en onderzoeken. Figuur 1. Plaats van galblaas tussen de andere organen

Galblaasoperatie. Ligging en functie van de galblaas. Galstenen. Diagnose en onderzoeken. Figuur 1. Plaats van galblaas tussen de andere organen Galblaasoperatie Deze folder geeft u informatie over de galblaasoperatie (cholecystectomie). Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Ligging en functie

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Elise van Beeck Maatschappelijke Gezondheidszorg & Medische Microbiologie en Infectieziekten Erasmus MC Rotterdam Overzicht presentatie Introductie: waar is het

Nadere informatie

Inwendige bestraling slokdarm (Brachytherapie)

Inwendige bestraling slokdarm (Brachytherapie) Inwendige bestraling slokdarm (Brachytherapie) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot het plaatsen van een sonde in uw slokdarm en aansluitend een behandeling met bestraling. Hiervoor

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas

Verwijderen van de galblaas Patiënteninformatie Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) 1 Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Polikliniek Chirurgie, route 0.3 Telefoon

Nadere informatie

Coronary Care Unit (CCU) CCU patiënt

Coronary Care Unit (CCU) CCU patiënt Coronary Care Unit (CCU) CCU patiënt U of uw familielid of naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care/Coronary Care Unit (IC/CCU). In deze folder vindt u informatie over de gang van zaken op de

Nadere informatie

De beademingspatiënt op de intensive care

De beademingspatiënt op de intensive care De beademingspatiënt op de intensive care U heeft een familielid of naaste, bij wie het noodzakelijk is een beademingsapparaat in te schakelen. Dit apparaat dient ter tijdelijke ondersteuning of het volledig

Nadere informatie

Jejunale voedingskatheters

Jejunale voedingskatheters Jejunale voedingskatheters Jejunale voedingskatheters 0839.09D Sommige patiënten, die enterale voeding nodig hebben, verdragen geen voedsel op de maag. Voor hen is een jejunale voedingskatheter een oplossing.

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie)

Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie) 14-11-2016 1138 Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie) De behandelend arts of verpleegkundige heeft met u gesproken over het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen bij uzelf, uw familielid of

Nadere informatie

Onderzoek slokdarm, maag, twaalfvingerige darm (gastroscopie)

Onderzoek slokdarm, maag, twaalfvingerige darm (gastroscopie) Onderzoek slokdarm, maag, twaalfvingerige darm (gastroscopie) Uw arts (de aanvrager van dit onderzoek), heeft voorgesteld om een gastroscopie te doen. Op deze pagina krijgt u meer informatie over dit onderzoek,

Nadere informatie

Beademing. Afdeling Intensive Care Locatie Veldhoven

Beademing. Afdeling Intensive Care Locatie Veldhoven Beademing Afdeling Intensive Care Locatie Veldhoven Inleiding Bij ziektes zoals longontsteking en andere ernstige infecties, maar ook na ongevallen of grote operaties kan de ademhaling tijdelijk onvoldoende

Nadere informatie

Rapid recovery Heup. Wat is Rapid Recovery. Wat gebeurt er voor de operatie

Rapid recovery Heup. Wat is Rapid Recovery. Wat gebeurt er voor de operatie Rapid recovery Heup Samen met uw behandelend orthopedisch chirurg bent u tot het besluit gekomen dat een heupprothese een oplossing is voor de artrose klachten van uw heup. ZorgSaam Ziekenhuis heeft voor

Nadere informatie

PEG-sonde. Afdeling endoscopie. mca.nl

PEG-sonde. Afdeling endoscopie. mca.nl PEG-sonde Afdeling endoscopie mca.nl Inhoudsopgave Wat is een PEG-sonde? 3 Uw voorbereiding 4 De ingreep 5 Na de ingreep 6 Weer thuis 7 Complicaties 7 Bent u verhinderd of wilt u uw afspraak verzetten?

Nadere informatie

Transmuraal Overleg Amsterdamse Diëtisten. 9 maart 2015 KICK-OFF

Transmuraal Overleg Amsterdamse Diëtisten. 9 maart 2015 KICK-OFF Transmuraal Overleg Amsterdamse Diëtisten 9 maart 2015 KICK-OFF Programma 16.10 16.25 17.00 17.30 18.15 18.35 18.45 19.30 20.00 Introductie TOAD Discussie in groepen TOAD en NVD: ja of nee Pauze Toolkit

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten om uw galblaas te laten verwijderen. In deze brochure vindt u

Nadere informatie

Maagoperatie. Ligging en functie van de maag. Diagnose en onderzoek

Maagoperatie. Ligging en functie van de maag. Diagnose en onderzoek Maagoperatie Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Ligging

Nadere informatie

Wanneer de patiënt ondersteuning/overname van de ademhaling nodig heeft, kennen we de volgende vormen:

Wanneer de patiënt ondersteuning/overname van de ademhaling nodig heeft, kennen we de volgende vormen: Beademing 2 Inleiding Uw familielid of naaste is opgenomen op de intensive care en wordt beademd met een beademingsapparaat. Dit apparaat ondersteunt de natuurlijke ademhaling. Wat dit voor u betekent,

Nadere informatie

Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis

Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Algemeen Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Het kan ook zijn dat u onverwacht bent opgenomen in het ziekenhuis. De arts heeft

Nadere informatie

Sondevoeding Radboud universitair medisch centrum

Sondevoeding Radboud universitair medisch centrum Sondevoeding Inhoud Inleiding 3 Wat is sondevoeding? 3 Waarom sondevoeding? 3 Toedieningswegen 3 Hygiëne 4 Verzorging van mond en gebit 5 Toedieningsvormen 5 Mobiliteit 5 Aan- en afkoppelen en verwisselen

Nadere informatie

Zorgpad darmkanker. Beste patiënt

Zorgpad darmkanker. Beste patiënt Zorgpad darmkanker Beste patiënt Er werd bij u een tumor in de darmen ontdekt. Om u de best mogelijke zorg te bieden, wordt u opgenomen in het zorgpad darmkanker. Een zorgpad is een wetenschappelijk onderbouwde

Nadere informatie

Hieronder de uitwerking van het project nazorg zoals dat in het St. Franciscusziekenhuis te Roosendaal gestalte krijgt.

Hieronder de uitwerking van het project nazorg zoals dat in het St. Franciscusziekenhuis te Roosendaal gestalte krijgt. Hieronder de uitwerking van het project nazorg zoals dat in het St. Franciscusziekenhuis te Roosendaal gestalte krijgt. Inleiding. Uit internationaal onderzoek is gebleken dat patiënten die voor een langere

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

Kijkoperatie (laparoscopie) bij kinderen

Kijkoperatie (laparoscopie) bij kinderen Kijkoperatie (laparoscopie) bij kinderen In overleg met de behandelend arts heeft u besloten een kijkoperatie te laten uitvoeren bij uw kind. Een kijkoperatie wordt ook wel laparoscopie genoemd. Voor

Nadere informatie

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar 2 Doelstelling Het doel van het project is om patiënten die vallen binnen de doelgroep zo spoedig mogelijk weer naar de - of een thuissituatie te laten terugkeren of

Nadere informatie

Evaluatie locatieprofiel ziekenhuislocatie Den Helder. Continu op zoek naar de meest optimale zorg voor iedere patiënt

Evaluatie locatieprofiel ziekenhuislocatie Den Helder. Continu op zoek naar de meest optimale zorg voor iedere patiënt Evaluatie locatieprofiel ziekenhuislocatie Den Helder Continu op zoek naar de meest optimale zorg voor iedere patiënt 1 januari 2015 implementatie locatieprofiel ziekenhuislocatie Den Helder: behouden

Nadere informatie

Inleiding Ligging en functie van de maag Diagnose en onderzoek De operatie

Inleiding Ligging en functie van de maag Diagnose en onderzoek De operatie Maagoperatie Inleiding Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Galwegcarcinoom: ontwikkeling van een multidisciplinair, ziekenhuis overstijgend zorgpad 7 oktober 2016

Galwegcarcinoom: ontwikkeling van een multidisciplinair, ziekenhuis overstijgend zorgpad 7 oktober 2016 Galwegcarcinoom: ontwikkeling van een multidisciplinair, ziekenhuis overstijgend zorgpad 7 oktober 2016 Annuska Schoorlemmer, Verpleegkundig Specialist Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Inhoud Het

Nadere informatie

Intensive Care: de beademingspatiënt

Intensive Care: de beademingspatiënt Intensive Care: de beademingspatiënt U heeft een familielid of naaste, bij wie het noodzakelijk is een beademingsapparaat in te schakelen. Dit apparaat ondersteunt tijdelijk de ademhaling. Wat dit voor

Nadere informatie

Na een buikoperatie: adviezen voor thuis

Na een buikoperatie: adviezen voor thuis Patiënteninformatie Na een buikoperatie: adviezen voor thuis Na een buikoperatie: adviezen voor thuis 1312776 Na een buikoperatie.indd 1 1 03-03-17 13:44 Na een buikoperatie: adviezen voor thuis Polikliniek

Nadere informatie

Sondevoeding voor uw kind

Sondevoeding voor uw kind Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Sondevoeding voor uw kind z 1 De kinderarts heeft met u besproken dat uw kind sondevoeding krijgt. In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

Plaatsing van een PEG-sonde

Plaatsing van een PEG-sonde Plaatsing van een PEG-sonde U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat er bij u een PEG-sonde wordt aangelegd. Dit is nodig als er maar heel weinig of geen voeding via uw mond, keel of slokdarm in

Nadere informatie

Jaarverslag Documentstatus. Organisatieonderdeel V&VN Datum afdeling MDL Status Definitief. T. A. Korpershoek

Jaarverslag Documentstatus. Organisatieonderdeel V&VN Datum afdeling MDL Status Definitief. T. A. Korpershoek Jaarverslag 2011 Documentstatus Organisatieonderdeel V&VN Datum 05-01-2012 afdeling MDL Status Definitief Auteur Functie auteur Evaluatoren T. A. Korpershoek Bestuurslid V&VN MDL P. Bol, voorzitter V&VN

Nadere informatie

Intensive care/coronaire care. Informatie voor de patiënt en familie

Intensive care/coronaire care. Informatie voor de patiënt en familie Intensive care/coronaire care Informatie voor de patiënt en familie De intensive care / coronairy care afdeling U of uw familielid is opgenomen op de intensive care of coronaire care afdeling. Deze afdeling

Nadere informatie

Aan de slag met de richtlijn somatische screening! Ervaringen met de implementatie. GGZ Midden-Holland Clary Dogterom 11 Februari 2015 Mind the Body

Aan de slag met de richtlijn somatische screening! Ervaringen met de implementatie. GGZ Midden-Holland Clary Dogterom 11 Februari 2015 Mind the Body Aan de slag met de richtlijn somatische screening! Ervaringen met de implementatie GGZ Midden-Holland Clary Dogterom 11 Februari 2015 Mind the Body 1 Inhoud Theorie VMSL GGZ GGZ Midden Holland Praktijkervaringen

Nadere informatie

ERCP onderzoek. Wat is de functie van de gal en de alvleesklier? Wat is een ERCP? Afspraak. Wat zijn de voordelen van dit onderzoek?

ERCP onderzoek. Wat is de functie van de gal en de alvleesklier? Wat is een ERCP? Afspraak. Wat zijn de voordelen van dit onderzoek? ERCP onderzoek Uw arts heeft voorgesteld om een ERCP onderzoek bij u te doen. Dit is een onderzoek, waarbij met een kijkinstrument, een endoscoop, de galwegen en/of de afvoergang van de alvleesklier kan

Nadere informatie

Informatiebrochure Anesthesie bij heelkundige ingreep

Informatiebrochure Anesthesie bij heelkundige ingreep Informatiebrochure Anesthesie bij heelkundige ingreep 1 2 Inhoud Inleiding? 3 Wat is Anesthesie? 4 Keuze Anesthesie? 4 Algemene Anesthesie 5 Regionale Anesthesie 6 Anesthesie kent tegenwoordig weinig verwikkelingen

Nadere informatie

P.E.G. katheter. Endoscopie afdeling. Percutane Endoscopische Gastrostomie. Plaats: Endoscopie afdeling, straat 10. Datum:

P.E.G. katheter. Endoscopie afdeling. Percutane Endoscopische Gastrostomie. Plaats: Endoscopie afdeling, straat 10. Datum: Endoscopie afdeling P.E.G. katheter Percutane Endoscopische Gastrostomie Plaats: Endoscopie afdeling, straat 10 Datum: Tijd dat u zich moet melden: Tijd van het onderzoek: 1 U heeft met uw specialist/huisarts

Nadere informatie

Galblaasverwijdering (cholecystectomie)

Galblaasverwijdering (cholecystectomie) Galblaasverwijdering (cholecystectomie) Binnenkort wordt u opgenomen in HMC Bronovo voor het verwijderen van uw galblaas. Met deze folder geven wij u informatie over de mogelijke oorzaak en de gang van

Nadere informatie

patiënt gezorgd, en kan daardoor uw vragen optimaal beantwoorden.

patiënt gezorgd, en kan daardoor uw vragen optimaal beantwoorden. Intensive care 2 Een opname op de afdeling intensive care vindt plaats als de vitale functies, zoals bloedsomloop en ademhaling, intensief bewaakt en/of behandeld moeten worden. Dit kan nodig zijn na een

Nadere informatie

Verpleegafdeling Mobiliteit & Buik. Traumachirurgie, Orthopedie & Urologie

Verpleegafdeling Mobiliteit & Buik. Traumachirurgie, Orthopedie & Urologie Verpleegafdeling Mobiliteit & Buik Traumachirurgie, Orthopedie & Urologie Verpleegafdeling Mobiliteit & Buik Welkom op de afdeling Mobiliteit & Buik van het St. Antonius Ziekenhuis, locatie Utrecht Oudenrijn.

Nadere informatie

Laparoscopisch verwijderen van de galblaas. Uw opname van dag tot dag

Laparoscopisch verwijderen van de galblaas. Uw opname van dag tot dag Laparoscopisch verwijderen van de galblaas Uw opname van dag tot dag Inhoudsopgave Inleiding... 1 Ligging en functie van de galblaas... 1 Galstenen... 1 Complicaties... 3 Dag 1: opnamedag en operatiedag...

Nadere informatie

Percutane Endoscopische Gastrostomie

Percutane Endoscopische Gastrostomie Percutane Endoscopische Gastrostomie Naam student : Maaike de Kleijn Studentnummer : 3209849 Inleiding In dit essay wordt uitgelegd wat percutane endoscopische gastrostomie (PEG) is en wanneer deze geplaatst

Nadere informatie

Wilhelmina Kinderziekenhuis. Hoe regel ik de zorg voor mijn kind

Wilhelmina Kinderziekenhuis. Hoe regel ik de zorg voor mijn kind Wilhelmina Kinderziekenhuis Hoe regel ik de zorg voor mijn kind Hoe regel ik de zorg voor mijn kind? Wanneer uw kind ziek is, kunt u te maken krijgen met vragen zoals:: Heb ik thuis ondersteuning bij de

Nadere informatie

Onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van acute milde diverticulitis

Onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van acute milde diverticulitis DIABOLO studie Onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van acute milde diverticulitis Geachte heer/mevrouw, Wij doen onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van milde diverticulitis.

Nadere informatie

Kunstmatige beademing

Kunstmatige beademing INTENSIVE CARE Kunstmatige beademing Uw familielid of naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care. Hij of zij wordt kunstmatig beademd. Dit kan verschillende redenen hebben. De intensivist zal u

Nadere informatie

Revalidatie na een CVA (beroerte) multidisciplinaire aanpak voor een zo optimaal mogelijk herstel

Revalidatie na een CVA (beroerte) multidisciplinaire aanpak voor een zo optimaal mogelijk herstel Revalidatie na een CVA (beroerte) multidisciplinaire aanpak voor een zo optimaal mogelijk herstel Norschoten Klaverweide 1 3773 AW Barneveld T 0342-40 40 00 E info@norschoten.nl I www.norschoten.nl Revalidatie

Nadere informatie

Bijlage 1: Semi-gestructureerde vragenlijst voor het telefonische interview 355

Bijlage 1: Semi-gestructureerde vragenlijst voor het telefonische interview 355 - 242 - Bijlage 1: Semi-gestructureerde vragenlijst voor het telefonische interview 355 Naam respondent: Ziekenhuis: Vragenlijst voor Intensive Cares over abstineren Allereerst wil ik u bedanken dat u

Nadere informatie

Rapid Recovery in in de praktijk The Rijnland Experience

Rapid Recovery in in de praktijk The Rijnland Experience Rapid Recovery in in de praktijk The Rijnland Experience Joris Jansen, orthopedisch chirurg, Rijnland Ziekenhuis Leiderdorp Rapid Recovery Symposium 12 juni 2014, Delft Rapid Recovery in de praktijk The

Nadere informatie

Scholingen Najaar 2015

Scholingen Najaar 2015 Scholingen Najaar 2015 verpleegkundigen en verzorgenden Expertisecentrum Palliatieve Zorg Basiscursus Palliatieve Zorg verpleegkundigen De basistraining Palliatieve Zorg voor verpleegkundigen besteedt

Nadere informatie

Sondevoeding bij een kind Het geven van sondevoeding in het ziekenhuis en thuis

Sondevoeding bij een kind Het geven van sondevoeding in het ziekenhuis en thuis Sondevoeding bij een kind Het geven van sondevoeding in het ziekenhuis en thuis Vooraf Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling en krijgt gedurende een bepaalde periode sondevoeding. Om u het geven van

Nadere informatie

Behandelprogramma. Dwarslaesie

Behandelprogramma. Dwarslaesie Behandelprogramma Dwarslaesie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij Adelante

Nadere informatie

Gebruik van sondevoeding thuis

Gebruik van sondevoeding thuis Gebruik van sondevoeding thuis Wat is sondevoeding? Sondevoeding is een vloeibare volwaardige voeding die via een slangetje (sonde) rechtstreeks in de maag of de darmen toegediend kan worden. (Sondevoeding

Nadere informatie

Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid:

Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid: Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid: Medicatiemanagers als vaste waarde in het verpleegkundig team ter verbetering van de medicatieveiligheid. Rolf Toornvliet, ziekenhuisapotheker

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Opname op de Medium Care-IC. Opname op de Medium Care-IC

Patiënteninformatie. Opname op de Medium Care-IC. Opname op de Medium Care-IC Patiënteninformatie Opname op de Medium Care-IC Opname op de Medium Care-IC 1 Opname op de Medium Care-IC Afdeling Medium Care-IC, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Bezoektijden van 14.00 tot 15.00 uur

Nadere informatie

Scen. Malaga 2014 Petrie van Bracht en Rob van Lier scenartsen

Scen. Malaga 2014 Petrie van Bracht en Rob van Lier scenartsen Scen Malaga 2014 Petrie van Bracht en Rob van Lier scenartsen inhoud Inleiding Getallen Zorgvuldigheidscriteria Valkuilen Euthanasie versus palliatieve sedatie De scenarts S: staat voor steun: informatie,

Nadere informatie

Poliklinische longrevalidatie

Poliklinische longrevalidatie Poliklinische longrevalidatie Inleiding Tijdens uw bezoek aan het ziekenhuis is met u gesproken over de mogelijkheid om mee te doen aan het longrevalidatieprogramma bij het Ommelander Ziekenhuis Groningen,

Nadere informatie

Plaatsing van een PRG-katheter

Plaatsing van een PRG-katheter Plaatsing van een PRG-katheter Op de afdeling Radiologie Informatie voor patiënten F1036-4410 maart 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg

Nadere informatie

Gastrostoma. Marlaine Hammen Verpleegkundig consulent Kinderchirurgie Wond- en stomazorg

Gastrostoma. Marlaine Hammen Verpleegkundig consulent Kinderchirurgie Wond- en stomazorg Gastrostoma Marlaine Hammen Verpleegkundig consulent Kinderchirurgie Wond- en stomazorg Inhoud presentatie Maagdarmstelsel Wat is een Gastrostomie Indicaties / contra-indicaties Voordelen / nadelen t.o.v.

Nadere informatie