Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak Omdat elk verkeersslachtoffer er één te veel is!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak Omdat elk verkeersslachtoffer er één te veel is!"

Transcriptie

1 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak Omdat elk verkeersslachtoffer er één te veel is! Koersdocument verkeersveiligheidsaanpak Overijssel Definitieve versie 2 maart 2015

2 De ambitie: Maak van de nul een punt!

3 Bemoedigend aan de meest recente ongevalstatistieken is dat het aantal verkeersdoden de laatste jaren afneemt. Bedenkelijk is echter dat het aantal ernstig verkeersgewonden nog jaarlijks toeneemt. Nog te vaak worden families getroffen door leed als gevolg van verkeersongevallen. De maatschappelijke kosten als gevolg van de afloop van ongevallen zijn hoog. In Overijssel komt dit al snel neer op meer dan 500 miljoen per jaar. Een groot deel van deze kosten ligt bij de overheid en verzekeraars, en daarmee bij de gemeenschap. Provincie Overijssel heeft zich zichtbaar gemaakt op de verkeersveiligheidskaart van Nederland. Veel goede resultaten zijn bereikt. De gestelde provinciale verkeersveiligheidsdoelstellingen voor 2020 zullen echter niet binnen de huidige ontwikkeling worden gehaald. De aandacht voor verkeersveiligheid is momenteel ontoereikend om de opwaartse trend in het aantal ernstig verkeersgewonden te keren. Er is een vernieuwde integrale aanpak nodig om de uitvoering van het verkeersveiligheidsbeleid een impuls te geven. Dit koersdocument beschrijft een groot aantal kansen om hier invulling aan te geven en de wijze waarop dit te organiseren. Deze kansen volgen uit maatschappelijke trends en ontwikkelingen en ervaringen in andere landsdelen. Kansen die kunnen leiden tot een nieuw kader en een nieuw uitvoeringsprogramma ten aanzien van verkeersveiligheid. Dit document is het resultaat van een regionale verkenning welke op initiatief van provincie Overijssel, Regio Twente 1 en ROV Oost-Nederland (ROV Oost-NL) is opgestart. Een initiatief waarin vertegenwoordigers van provincie Overijssel, Regio Twente, provincie Gelderland, ROV Oost-NL,SWOV, diverse gemeenten, advies- en ingenieursbureaus, Politie, VVN, ANWB en Openbaar Ministerie met elkaar hebben nagedacht en gewerkt aan een nieuwe koers voor de aanpak van verkeersonveiligheid in de provincie. De aangestipte onderwerpen in dit koersdocument moeten verder aangevuld en geconcretiseerd worden. Hierin is verdere samenwerking met bestaande en nieuwe verkeersveiligheidspartners, waaronder maatschappelijke partners, bedrijfsleven en collega s uit andere beleidsvelden noodzakelijk. 1 Sinds mei 1995 heeft Regio Twente vanuit de WGR-plusstatus een wettelijke taak vervuld op het gebied van verkeer en vervoer. Per 1 januari 2015 zijn de zogenaamde stadsregio s afgeschaft en heeft Regio Twente zijn verkeer- en vervoertaken overgedragen aan Provincie Overijssel. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 3

4 4 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

5 1 Waarom een nieuwe strategie? De daling van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers in de afgelopen jaren is bemoedigend. Echter, ondanks dat er over langere tijd een daling zichtbaar is geweest in het aantal verkeersslachtoffers, zorgt een stijging van het aantal ziekenhuisgewonden de laatste jaren voor een toename in het totale aantal ernstige verkeersslachtoffers in Overijssel. Daarnaast is de dalende trend van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers gestopt. Als deze ontwikkeling zich voortzet, worden de doelstellingen in 2020 niet gehaald 2. Figuur: Ontwikkeling verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden in relatie tot doelstellingen. Verkeersslachtoffers betekenen een groot persoonlijk en maatschappelijk leed. De maatschappelijke kosten door verkeersongevallen, zoals medische kosten, productieverlies, (im)materiële schade, afhandelingskosten en filekosten kosten de samenleving in Overijssel meer dan 500 miljoen per jaar. De persoonlijke gevolgen zijn niet in geld uit te drukken. Naast het feit dat ieder slachtoffer er één teveel is, wordt het de komende jaren steeds moeilijker het aantal verkeersongevallen en verkeersslachtoffers verder terug te dringen: De winst die in de afgelopen jaren is geboekt, laat zich niet opnieuw boeken. De regionale uitwerking van het landelijk beleid is beperkt. Er zijn vooralsnog geen extra middelen beschikbaar voor gerichte investeringen. Daarnaast leiden wijzigingen in onze mobiliteit, zoals de groei van het (gemotoriseerde) fietsverkeer en de ontwikkeling van in-car technologie, de komende jaren tot nieuwe beleidsuitdagingen. Het behalen van de verkeersveiligheidsdoelstellingen voor 2020 is daarmee geen eenvoudige doortrekking van de huidige aanpak. Er is zeker geen aanleiding om achterover te leunen. Nog steeds zijn inspanningen op het gebied van de verkeersveiligheid vereist. De insteek is doorgaan met de successen uit het verleden en het definiëren van inspanningen om nieuwe uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak! 2 In 2012 is reeds gebleken dat met ongewijzigde uitvoering van het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid de landelijke doelstellingen niet gehaald gaan worden. Besloten is dat dit plan een gerichte impuls (Beleidsimpuls Verkeersveiligheid ) nodig heeft, gericht op doelgroepen waarmee het nog niet goed (genoeg) gaat. De aanbevelingen uit dit plan zijn nog niet allemaal verankerd bij de Overijsselse wegbeheerders. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 5

6 1.1 Missie: Maak van de nul een punt Het is noodzakelijk de handschoen op te pakken om de komende periode als bestaande en nieuwe verkeersveiligheidspartners gezamenlijk een effectieve invulling te geven aan het provinciaal verkeersveiligheidsbeleid. Niet door alleen maar méér te investeren in infrastructuur, maar ook door een efficiënte inzet van tijd en middelen op die plaatsen en bij die doelgroepen waar dit het meeste effect sorteert. Uitgangspunt hierbij: Maak van de nul een punt! Niet dat we elk ongeval kunnen uitsluiten, maar om het signaal af te geven dat ieder slachtoffer er één teveel is. Nul is namelijk meer! Meer gezonde mensen, meer besparing van mensenlevens, meer besparing van geld, meer gezamenlijke inspanning. Een inspanning die ons allemaal aangaat. 1.2 Doel van deze paper De strijd om (vermijdbare) verkeerslachtoffers te voorkomen wordt steeds meer gedeeld. De Europese Commissie heeft een stevige ambitie neergelegd om tegen 2020 het totaal aantal verkeersdoden in de Europese Unie te halveren ten opzichte van Diverse overheden hebben inmiddels de ambitie van nul verkeersdoden omarmd. Verkeersveiligheid is echter geen opgave voor de overheid alleen. Om de doelstellingen waar te maken en de ambitie vorm te geven moet een beroep worden gedaan op overheden, bedrijfsleven, maatschappelijke partijen en niet in de laatste plaats op de verkeersdeelnemer. Dit om de handen ineen te slaan en de verantwoordelijkheid te nemen voor een gezamenlijke en integrale aanpak van verkeersveiligheid. De paper is bedoeld als koersdocument om partijen uit te dagen mee te denken over de opzet, inhoud en organisatie van de aanpak van verkeersveiligheid tot Provincie Overijssel gaat voor gezamenlijke planvorming met gemeenten, maatschappelijke instellingen en andere belanghebbenden. In het voortraject is hier mee gestart, door het organiseren van regionale werkbijeenkomsten met uiteenlopende partijen. Het doel van dit koersdocument is om een basis te leggen voor de regionale kaders, initiatieven en uitvoeringsprogramma s op het gebied van verkeersveiligheid, waarin nieuwe wegen en andere middelen worden gehanteerd, om de regionale veiligheidsdoelstellingen alsnog te realiseren, afgestemd op de huidige trends en ontwikkelingen. 6 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

7 Successen uit het verleden Overijssel doet meer voor verkeer! Onder het motto Overijssel doet meer voor verkeer is de verkeersveiligheid op de provinciale wegen in het verleden verbeterd. Het project was eerder bekend onder de naam Kosten Effectieve Maatregelen (KEM). Vanaf 2006 zijn op ruim locaties diverse verkeersveiligheidsmaatregelen toegepast, die snel en kosteneffectief uitgevoerd konden worden. Daarbij is afstemming gezocht met verkeersveiligheidspartners, zoals Rijkswaterstaat, Regio Twente, de Overijsselse gemeenten, Politie IJsselland en Politie Twente, het ROV Oost-NL, Veilig Verkeer Nederland en de ANWB. In 2012 is dit project afgerond. In totaal is 40 miljoen geïnvesteerd om de ruim locaties verkeersveiliger te maken. Het betrof vooral locaties waar een combinatie met regulier groot onderhoud mogelijk was en locaties waar veel ongevallen hadden plaatsgevonden. Deze kosteneffectieve en curatieve aanpak heeft geleid tot 28% minder slachtoffers in het verkeer op deze locaties. De gekozen verkeersveiligheidsmaatregelen sluiten aan op het principe van een Duurzaam Veilig wegontwerp. Een totale weginrichting conform het concept van Duurzaam Veilig is qua kosten veelal niet te overzien en heeft een grote impact op de landschappelijke kwaliteit van de omgeving. Daarom is per type ongeval gezocht naar maatregelen die een positief effect hebben op de verkeersveiligheid. Naast het verbeteren van de infrastructuur is in het project ook aandacht geschonken aan het verkeersgedrag via educatie, voorlichting en handhaving. De praktijk leert dat een combinatie van deze aspecten het effect op de verkeersveiligheid van infrastructurele maatregelen versterkt. Om het gedrag van de weggebruiker te beïnvloeden, heeft het ROV Oost-NL een aantal specifieke campagnes gestart. Type ongeval Van de weg raken Onvoldoende afstand houden Geen voorrang verlenen aan (brom)fietsers Ongevallen op parallelwegen als gevolg van te hoge snelheid Inhaalongevallen, frontale botsingen, kop-staartbotsingen, ongevallen door hoge rijsnelheid Afdekongevallen Ongevallen als gevolg van het negeren van roodlicht, kopstaartbotsingen Aanrijding met wild Maatregel Bermverharding, houten geleiderail, ledverlichtingen en roadled aangebracht, beplanting aangebracht en/of verwijderd Kruising beter herkenbaar gemaakt met markering en bebording, middengeleiders aangelegd en gedragsbeïnvloeding weggebruiker Fietspad op kruispunt in rode kleur, verhoging in fietspad of geleider in zijweg, aanpassing rotondes gerealiseerd Maximumsnelheid teruggebracht en drempels aangelegd Uniforme landelijke markering aangebracht, DSI-borden geplaatst, passeerhavens landbouwvoertuigen aangelegd Rechtsafvakken verwijderd, middengeleiders aangebracht Verkeerslichten geoptimaliseerd, een groene golf voor vracht- en busverkeer aangebracht Wildwaarschuwingssysteem, rasters, wildmolentjes aangebracht Verkeersveiligheidmaatregel Daling aantal ongevallen Daling aantal slachtoffers Herkenbare markering 5% 35% Herkenbare voorrangsregeling rotondes 60% 80% Herkenbare kruispunten Daling aantal ongevallen met 41% Veilige snelheden Daling rijsnelheid met 1 tot 5% bij locaties met DSI-borden Wildwaarschuwingsysteem Daling aantal aanrijdingen met 90% Veilige bermen (bermverharding) Daling aantal bermongevallen met 19% Veilige parallelwegen Daling aantal ongevallen met 18% Optimaliseren verkeerslichten Onder andere tovergroen ingesteld Duurzame openbare verlichting Minder onderhoud en energiebesparing bereikt BOB-campane Team Alert Circa jongeren bereikt Brede Doeluitkering (BDU) verkeer en vervoer Provincie Overijssel (en in het verleden ook Regio Twente) beheert de door het Rijk beschikbaar gestelde BDU-gelden binnen de provincie. Gemeenten kunnen daarvoor subsidieaanvragen indienen. Door middel van BDU-gelden is er in de afgelopen jaren een groot aantal infrastructurele projecten gerealiseerd. Deze projecten zijn niet altijd specifiek gelabeld aan het aspect verkeersveiligheid. Een groot aantal projecten heeft echter hoe dan ook geleid tot een verbetering van de verkeersveiligheid. Brede Aanpak Verkeersveiligheid Overijssel (BAVO) en Regionaal UitvoeringsProgramma (RUP) Verkeersveiligheidpartners werken binnen de BAVO en RUP samen aan de aanpak van verkeersonveiligheid. Er wordt gewerkt met de themagroepen handhaving, onderzoek, educatie, infrastructuur en communicatie aan de speerpunten fietsers, schoolomgeving, jonge automobilisten en landbouwverkeer. Een overkoepelend kernteam zorgt voor de afstemming tussen de thema s en voor de integrale aanpak. Regionaal verkeerskundige problemen worden in kaart gebracht en gezamenlijk aangepakt. Het delen van kennis speelt een belangrijke rol. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 7

8 8 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

9 2 De uitdaging 2.1 Naar een betaalbare preventieve aanpak De kosteneffectieve aanpak van ongevallenconcentraties (blackspots) in het verleden heeft geleid tot een sterke afname van het aantal verkeersongevallen in Overijssel. Het aantal verkeersongevallen in Overijssel is daardoor in absolute aantallen fors lager dan voorheen. Helaas neemt het aantal verkeersongevallen de laatste jaren weer toe. De dalende trend is daarmee gekeerd. Het ongevallenbeeld is veel diffuser dan in het verleden. Het wordt daarmee moeilijk om op het gebied van verkeersveiligheid dezelfde grote stappen te zetten als in het afgelopen decennium. Dit betekent ook dat steeds minder vaak een curatieve aanpak van verkeersveiligheid kan plaatsvinden. Een preventieve aanpak is noodzakelijk om de stijging van het aantal ongevallen te stoppen en inzicht te krijgen welke maatregelen kosteneffectief kunnen zorgen voor een verbetering van de verkeersveiligheid. Op die manier is het mogelijk te investeren in een duurzame toekomst. 2.2 Leren van ongevallen Ondanks dat het ongevallenbeeld diffuus is, zijn er wel aangrijpingspunten om de verkeersveiligheid te verbeteren. Op basis van een verkeersongevallenanalyse (bijlage 1) zijn duidelijke aandachtsgebieden te definiëren: jonge en oudere verkeersdeelnemers, fietsers en wegen buiten de bebouwde kom. Deze aandachtsgebieden komen grotendeels overeen met het landelijk beleid vanuit de Beleidsimpuls Verkeersveiligheid. 2.3 Inspelen op (mobiliteits)ontwikkelingen Mobiliteitsontwikkelingen en verkeersveiligheid zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Een sterke verkeersgroei zoals in de afgelopen decennia lijkt de komende jaren niet meer vanzelfsprekend, maar er zijn ook andere ontwikkelingen gaande (bijlage 2) die van invloed zijn op de mobiliteit en verkeersveiligheid. De provincie Overijssel zal vergrijzen, de verstedelijking zal doorzetten en de informatie- en communicatietechnologie zal zich blijven ontwikkelen. Ook zijn er veranderingen in lifestyle, globalisering en economische groei: onder jongeren lijkt het autobezit minder belangrijk, steeds meer mensen werken deels thuis en gaan niet of later naar kantoor, elektrisch fietsen neemt een grote vlucht, net als het gebruik van smartphones. Grote onzekerheid richting de toekomst is de economische groei en de gevolgen hiervan op de (auto)mobiliteit en daarmee op de verkeersveiligheid. Inzicht in deze trends leidt tot een aantal belangrijke aanknopingspunten voor een nieuwe aanpak: Doordat ouderen kwetsbaarder zijn, steeds ouder worden en langer mobiel blijven, leidt vergrijzing tot steeds meer ernstige verkeersslachtoffers. Jonge automobilisten blijven langer een risicogroep in het verkeer, omdat zij minder rijervaring opbouwen. De verdere groei van het gebruik van fietsen, de ontwikkeling van elektrisch fietsen en de ontwikkeling van diverse tussenvormen in vervoermiddelen (bijvoorbeeld de segway) waarvoor geen rijbewijs noodzakelijk is, leidt in stedelijke gebied tot een grotere kans op verkeersslachtoffers. Het gebruik van smartphones leidt tot zeer veel afleiding bij een grote groep verkeersdeelnemers, waaronder bestuurders en voetgangers. 2.4 Gevolgen van voertuigontwikkelingen op verkeersveiligheid nog zeer onzeker De rijtaak zal de komende jaren drastisch veranderen door ontwikkelingen in de voertuig-, informatie- en communicatietechnologie. Op dit moment zijn er voornamelijk systemen die de bestuurder informeren. In de toekomst zullen steeds meer taken van de bestuurder door systemen overgenomen kunnen worden. De gevolgen van de ontwikkelingen in voertuig- en informatietechnologie op verkeersveiligheid zijn volstrekt onzeker. Enerzijds zal de verkeersveiligheid verbeteren door het overnemen van risicovolle taken, anderzijds kan een verslechtering plaatsvinden door een nieuwe risicoperceptie en een langdurige tweedeling tussen veilige en onveilige voertuigen. Een nieuwe aanpak moet anticiperen op deze ontwikkelingen om hier goed op in te kunnen spelen. 2.5 Politiek en maatschappij Het politiek-maatschappelijke klimaat verandert. De landelijke overheid decentraliseert een deel van haar taken naar lagere overheden. Tegelijkertijd staan de (lagere) overheden voor de uitdaging te komen tot forse bezuinigingen. Ondanks de enorme impact van verkeersongevallen, is politieke prioriteit geen vanzelfsprekendheid. Tegelijkertijd zijn maatschappelijke organisaties en verkeersdeelnemers wel snel geneigd om ten aanzien van verkeersveiligheid naar de wegbeheerder te kijken. Een ad hoc aanpak in plaats van een gestructureerde aanpak van verkeersveiligheid ligt op de loer. Hier ontstaat een uitdaging om verkeersveiligheid weer op de gezamenlijke beleidsagenda te krijgen en verkeersdeelnemers ook zelf een plek te geven in het verbeteren van de verkeersveiligheid. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 9

10 10 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

11 3 Strategie Ongevallen zijn het resultaat van de structuur (het verkeerssysteem: infrastructuur, omgeving en voertuig) waarbinnen verkeersdeelnemers zich gedragen. Het gedrag wordt mede bepaald door de cultuur van deze verkeersdeelnemers. Met beleid en bijbehorende programma s en maatregelen wordt getracht het verkeerssysteem en het gedrag te verbeteren, om zodoende het aantal ongevallen en de (maatschappelijke) gevolgen hiervan te beperken. Beleid en programmering Maatschappelijke kosten Structuur en cultuur Verkeersslachtoffers Figuur: verkeersveiligheidssysteem Hoofdstuk 1 geeft aan dat de resultaten van de huidige aanpak tot nu toe goed zijn, maar niet goed genoeg om de beleidsdoelstellingen voor 2020 te halen. Ook zal de aanpak niet meer in dezelfde mate effect sorteren. Daarnaast nemen investeringen in de infrastructuur door bezuinigingen verder af. Winst zal voor een groot deel gevonden moeten worden in een verandering van cultuur en gedrag. Het is tijd om de aanpak verder te ontwikkelen, waarbij een grotere nadruk dan voorheen komt te liggen op een verandering van de gedragscultuur. De doorontwikkeling is gebaseerd op drie pijlers: Doorontwikkelen van de integrale aanpak. Door met Duurzaam Veilig. Kennisdeling en innovatie. Doorontwikkelen Integrale aanpak Gedrag Kennisdeling en innovatie Door met duurzaam veilig Figuur: Doorontwikkeling bestaande aanpak verkeersveiligheid Per pijler zijn in dit hoofdstuk kansrijke oplossingen en toepassingen benoemd, die structureel bij kunnen gaan bijdragen aan een veiliger Overijssel. In bijlage 3 is een toelichting op deze toepassingen gegeven. Om daadwerkelijk te komen tot een effectieve doorontwikkeling is het noodzakelijk om betere sturingsprincipes te hanteren dan tot nu toe gebruikelijk en deze beter te monitoren. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van zogenaamde Road Safety Performance Indicators (RSPI s of SPI s). Dit principe wordt toegelicht in de volgende paragraaf. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 11

12 3.1 Monitoring en gebruik van SPI s Goede monitoring is noodzakelijk om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van verkeersveiligheid en effectiviteit van maatregelen. Tot op heden wordt hierbij met name gekeken naar het aantal daadwerkelijk gevallen slachtoffers. Met de afname van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers, het oplossen van een groot aantal black-spots en tegelijkertijd de afname van betrouwbare ongevallencijfers, is er onvoldoende inzicht in de bijdrage van maatregelen aan de verkeersveiligheid. Hierdoor is het op dit moment moeilijk om verkeersveiligheidsrisico s gericht en effectief aan te pakken. Een oplossing hiervoor is om risico indicatoren specifiek te benoemen en te monitoren. Deze Safety Performance Indicators (SPI s) vormen daarmee een brug tussen beleid(smaatregelen) en daadwerkelijke verkeersongevallen. Maatschappelijke kosten Verkeersslachtoffers Prestatie-indicatoren (SPI s) Beleid en programmering Structuur en cultuur (verkeerssysteem en gedrag) Figuur: de plaats van veiligheidsindicatoren in de context van regionaal verkeersveiligheidbeleid (SWOV (2014), Monitoring verkeersinfrastructuur) Met behulp van deze indicatoren kunnen proactief risico s op het gebied van gedrag en infrastructuur aangepakt worden. Hieraan kunnen specifieke maatregelen worden gekoppeld. Een voorlopige lijst indicatoren is opgesteld (bijlage 4). Het is van belang om op de korte termijn te komen tot een uniforme set aan indicatoren, die zowel lokaal, als regionaal toepasbaar zijn en afgestemd zijn met andere wegbeheerders en betrokken partijen. In IPO verband is de tool ProMeV ontwikkeld, een applicatie waar risico s op het provinciale wegennet inzichtelijk worden gemaakt. Deze tool kan worden toegepast, verfijnd en toepasbaar worden gemaakt voor het onderliggende wegennet. Kansen die kunnen worden benut om te komen tot goede monitoring en aanpak van specifieke risico s: Uitwerken van de prestatie-indicatoren (SPI s). Toepassen en doorontwikkelen van de ProMeV tool. Monitoren van de indicatoren en starten van een nulmeting (vertrekpunt). 3.2 Doorontwikkelen van de integrale aanpak Het beleidsthema verkeersveiligheid wordt weliswaar integraal, maar nog altijd sectoraal ingevuld vanuit de werkvelden binnen verkeer en vervoer. Er liggen kansen verkeersveiligheid meer integraal op te pakken. De totstandkoming van deze paper is hier een goed voorbeeld van: vanuit een gezamenlijke analyse vanuit verschillende werkvelden is overleg gevoerd en nagedacht over een nieuwe aanpak. Er is daarbij inzicht ontstaan in mogelijkheden tot verbetering, bijvoorbeeld om menselijk gedrag en infrastructuur met elkaar te verbinden. Wat nog in de kinderschoenen staat, is integraal beleid op andere facetten van verkeersveiligheid: samenwerking en inzet op het gebied van verkeersveiligheid bij andere beleidsvelden dan verkeer en vervoer. Kansrijke beleidsvelden zijn de ruimtelijke ordening (beïnvloeden van mobiliteit), volksgezondheid (bijvoorbeeld ten aanzien van alcoholgebruik), onderwijs (educatie en gedrag in het verkeer). Inzet op een integrale inbedding is daarmee een belangrijk vliegwiel voor vernieuwing van de verkeersveiligheidsaanpak! 12 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

13 Kansen voor het verbeteren van de integrale aanpak: Samenwerking met aanpalende beleidsvelden in gang zetten (kwartier maken bij verschillende overheden, beleidsafdelingen). Betere integratie infrastructuur, educatie en gedrag (gekoppeld aan SPI s). Integratie met beheer en onderhoud opgaven (zie ook door met Duurzaam Veilig ). Gebruik maken van burgerkracht (experimenteren met burgerparticipatie). Kiezen voor een wijk- en dorpsgerichte aanpak. Veiligheid in de schoolomgeving in brede zin verbeteren. Sluiten van Safety Deals (kwartier maken bij verschillende organisaties). 3.3 Door met Duurzaam Veilig Van de verkeersongevallen wordt bijna 95% veroorzaakt door menselijk falen. Verkeersonveiligheid is daarmee een rechtstreeks resultaat van een gedraging in het verkeer. Dit maakt de mens de maat der dingen als het om verkeersveiligheid gaat. Duurzaam Veilig is een integrale benadering van het verkeerssysteem: weg, mens en voertuig. Weg en voertuig dienen aan te sluiten bij wat de mens kan, en dienen bescherming te bieden. De mens moet door opvoeding (educatie, voorlichting en voorbeeldgedrag) goed zijn voorbereid op de verkeerstaak en uiteindelijk worden gecontroleerd (handhaving) of hij wel veilig aan het verkeer deelneemt. Vasthouden aan de principes van Duurzaam Veilig is wenselijk, maar het is van belang om de bakens te verzetten en focus aan te brengen om zo te komen tot een effectievere aanpak. Hierbij kan voor de komende jaren het beste worden aangesloten bij de door de SWOV aangeduide aandachtsgebieden. Groep of factor Ernstige verkeersslachtoffers Fietsers Ouderen, brom-/ snorfiets Voetgangers Jongeren Specifiek risicogedrag: snelheid Specifieke risicogedragingen: vermoeidheid, alcoholgebruik, afleiding, roodlicht negatie Specifiek letsel: hoofd, onderbeen, heup Specifieke risicosituatie: slecht weer Motivatie Relatief ongunstige ontwikkeling. Relatief ongunstige ontwikkeling in aantal slachtoffers, verwachte negatieve ontwikkeling, hoog aandeel in letsellast en hoog risico. Relatief ongunstige ontwikkeling in aantal slachtoffers, hoog risico. Hoge letsellast per slachtoffer, hoog risico. Hoog risico, vooral als autobestuurder. Vooral auto en gemotoriseerde tweewielers. Vermoeidheid, alcoholgebruik, afleiding, roodlichtnegatie zijn belangrijke risicogedragingen voor alle weggebruikers. Hoofdletsel (fietsers en bestelauto inzittenden), onderbeenletsel (tweewielers en voetgangers), heupletsel (oudere tweewieler gebruiker). Slecht weer is een risicoverhogende factor voor alle weggebruikers. Tabel: Aandachtsgebieden in beleidsontwikkeling (bron: verkeersveiligheidsbalans (SWOV, 2014)) De inrichting wegen: van curatief naar preventief Met de black spot benadering, invoeren van de essentiële herkenbaarheidskenmerken (EHK), implementeren van Kosten Efficiënte Maatregelen (KEM) op een deel van het provinciale wegennet en een (sobere) inrichting van verblijfsgebieden is een belangrijke basis gelegd voor een verkeersveilige infrastructuur. Het is tijd voor een belangrijke volgende stap: naar een preventieve aanpak van verkeersonveiligheid. Een preventieve aanpak vergt een omslag in denken en doen en een beleidsmatige aanpak door bijvoorbeeld: Risico s in het wegennet in kaart brengen. Koppeling met beheer en onderhoud opgaven leggen. Prioritering van het wegennet. Zorgdragen voor een investeringsstrategie en investeringsbudget. Veiligheidstoets op (BDU) projecten. Veilige fietsinfrastructuur. Veilige inrichting van traversen ( dorpse doorsnijdingen ). Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 13

14 De inrichtingsprincipes van Duurzaam Veilig blijven van kracht. Vergevingsgezinde infrastructuur is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Nog meer dan in het verleden, moet een bewuste en expliciete afweging worden gemaakt om wel of niet verkeersveiligheidsmaatregelen te treffen. Uitgangspunt is om gerichte interventies te plegen op risicovolle locaties, en zowel in het plan als de uitvoering van maatregelen gedrag van verkeersdeelnemers mee te nemen. De menskant Educatie en voorlichting Een deel van de weggebruikers gedraagt zich onveilig, ondanks goede infrastructuur. De Constante Risico Theorie stelt dat als mensen zich veiliger voelen, dan gaan ze zich zo veel onveiliger gedragen dat hun oude niveau van acceptabel (en eerder ervaren risico) weer is bereikt. Hoe hoog of laag deze risicogrens ligt, is sterk afhankelijk van factoren zoals cultuur, opvoeding en leeftijd. Risico s worden hierbij bewust en onbewust genomen. De uitdaging is het acceptabele risiconiveau positief te beïnvloeden, waardoor risicovolle gedragingen worden verminderd. Door educatie en voorlichting, specifiek gericht op beïnvloeding van cultuur en gedrag, kan dit worden bewerkstelligd. Educatie en voorlichting is daarmee een belangrijk onderdeel van de gedragsverandering die nodig is om de beleidsdoelstellingen te realiseren. Niet alleen als losse acties, maar juist als onderdeel van een integrale aanpak samen met (gebruik van) infrastructuur en handhaving. Het Regionaal Orgaan voor de Verkeersveiligheid in Oost-Nederland (ROV Oost-NL) heeft een belangrijke signalerende, initiërende en uitvoerende rol op dit vlak 3. In samenhang met de eerder genoemde prestatie-indicatoren en aandachtsgebieden, kan doelgericht gewerkt worden aan specifieke risico s en doelgroepen. Kansen die kunnen worden benut: De signalerende en uitvoerende rol van het ROV Oost-NL gebruiken om nieuwe samenwerkingsverbanden tot stand te brengen op het gebied van gedragsbeïnvloeding. Smaller en doelgerichter aanbod van educatie en voorlichtingsprojecten. Kennis over gedrag verbinden met infrastructurele knelpunten en oplossingen. Focus op specifieke doelgroepen. Kinderen en jongeren Door een nadruk op kinderen op de basisschool en onderbouw van de middelbare school (jongeren) is een daadwerkelijke cultuur- en gedragsverandering in het verkeer op latere leeftijd vorm te geven. Meer kennis op het gebied van gedragsverandering bij oudere kinderen is noodzakelijk om veilig gedrag (alsnog) bij deze groep en bij jonge automobilisten te verbeteren. Ouderen Er komen steeds meer ouderen, en oudere ouderen. Mobiliteit van ouderen is van groot belang voor de zelfredzaamheid en het ontplooien van sociale activiteiten. Mobiliteit van ouderen heeft echter wel gevolgen voor de verkeersveiligheid. Integraal veiligheidsbeleid voor ouderen heeft een grote kans van slagen. We willen dan ook specifiek zoeken naar mogelijkheden om de verkeersveiligheid voor ouderen mee te nemen bij andere beleidsterreinen. Technologische ontwikkelingen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan verkeersveiligheid van en door ouderen. 3 Het ROV Gelderland en het ROV Overijssel werken vanaf 2014 nauw samen als ROVON om op het gebied van educatie, communicatie, handhaving en infrastructuur zich in te zetten voor de verkeersveiligheid in Overijssel, gericht op gedragsbeïnvloeding. 14 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

15 Handhaving Zoals hiervoor gesteld gedraagt een deel van de weggebruikers zich onveilig ondanks (of juist door) goede infrastructuur, voorlichting en scholing. Als onderdeel van een integrale aanpak is handhaving dan ook een belangrijk onderdeel om de risico s die deze groep weggebruikers veroorzaakt te beperken. Handhaving is een taak van de Politie en het Openbaar Ministerie en is in combinatie met goede voorlichting onmisbaar bij het veranderen van verkeersonveilig gedrag van bestuurders. De HelmGRAS 4 handhavingsthema s blijven ook de komende jaren nog relevant. Door wegbeheerder en Politie nauwer met elkaar te laten samenwerken, kan samen gewerkt worden aan de aanpak van onveiligheid voor specifieke risico s, doelgroepen en locaties. Op basis van de gedefinieerde risico s en de nog te analyseren risicovolle delen van het verkeersnetwerk, kan de inzet worden afgestemd. Ook locaties waar veel klachten zijn over verkeersonveilig gedrag, kunnen hierin mee worden genomen. Binnen de bestaande handhavingskaders benutten van kansen voor een meer effectieve bijdrage van handhaving in het verkeersveiligheidsbeleid door: Gerichte handhaving op specifieke doelgroepen en locaties. Handhaven op subjectieve onveiligheid meenemen als onderdeel van een integrale aanpak. Voertuig De ontwikkelingen in de interactie tussen voertuig en infrastructuur nemen een vlucht. De komst van grote datastromen (Big Data) en snelle verwerking van informatie leidt in de toekomst tot grote technologische mogelijkheden, ook op het gebied van verkeersveiligheid. Deze mogelijkheden worden gezien en opgepakt door een groot scala aan private partijen in de software- en auto-industrie. Een vraag die hierbij speelt is wanneer in-car systemen de eisen aan weginfrastructuur daadwerkelijk gaan veranderen. De toepassing en implementatie van voertuigtechniek is in eerste instantie geen taak van (lagere) overheden. Eerder is aangegeven dat de rijtaak wel drastisch kan veranderen. Van systemen die de bestuurder informeren, zullen in de toekomst steeds meer taken van de bestuurder door de systemen overgenomen kunnen worden. Voor de overheden in Overijssel is het in eerste instantie van belang kennis te nemen van, en inzicht te krijgen in de mogelijke toepassingen van voertuigontwikkelingen, en de gevolgen hiervan op de rijtaak en de verkeersveiligheid. Overheden en met name provincie Overijssel - moeten bepalen wat ze als hun taak beschouwen om hierin een bijdrage te leveren. 3.4 Kennis en innovatie Kennisontwikkeling is van groot belang om de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden. De samenwerking binnen het Brede Aanpak Verkeersveiligheid Overijssel (BAVO) en Regionaal UitvoeringsProgramma (RUP) maakt kennisdelen eenvoudig mogelijk. Nieuwe kennis kan de verschillende partners snel bereiken en discussie over toepassing vindt plaats in breed verband. De uitdaging is hierin ook nieuwe partners te zoeken en te betrekken. Hiervoor kan gedacht worden aan een nauwere samenwerken met kennisinstituten zoals SWOV, Windesheim Zwolle, Saxion, UT Twente en CROW, maar ook aan maatschappelijke organisaties en marktpartijen zoals het georganiseerde bedrijfsleven, bond van Verzekeraars en ANWB. Uitdagingen die er voor de korte en lange termijn onder meer zijn: Inzicht in en toepassen van gedrag- en cultuurverandering in relatie tot verkeersveiligheid. Ontwikkelen eenduidige methodiek voor pro-actief meten en monitoren. Voertuigontwikkelingen en de gevolgen hiervan. Inzicht in de effecten van onze investeringen (evaluatie en monitoring). (De aanpak van) subjectieve verkeersonveiligheid. 3.5 Focus op kansrijke maatregelen Vanuit de werkbijeenkomsten zijn de meest kansrijke oplossingsrichtingen die in de bijlage zijn beschreven voor de korte termijn benoemd. De top vijf bestaat uit: 1 Inzicht in en toepassen van gedrag- en cultuurverandering in relatie tot verkeersveiligheid. 2 Samenwerking met aanpalende beleidsvelden. 3 Integratie met beheer en onderhoud. 4 Veilige fietsinfrastructuur. 5 Het sluiten van Safety Deals. Een vernieuwde aanpak dient zich in belangrijke mate te richten op deze oplossingsrichtingen. 4 Helmgebruik op de bromfiets/motorfiets, verkeersovertredingen ten aanzien van het gebruik van de veiligheidsgordel/beveiligingsmiddelen, Rijden door rood licht overtredingen, alcoholgebruik in het verkeer, overschrijding maximum snelheid in het verkeer. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 15

16 16 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

17 4 Aanpak 4.1 Organisatie Dit koersdocument moet leiden tot een impuls in de aanpak van verkeersveiligheid door verbeterkansen in de huidige aanpak en in de samenwerking met partners te benutten. Daarvoor is het van belang te kijken naar de wijze waarop de verkeersveiligheidsaanpak nu is georganiseerd. Verbetering van de verkeersveiligheid vindt momenteel voor een belangrijk deel plaats door uitvoering van projecten bij provincie en gemeenten. Regionale afstemming hierover vindt plaats via diverse overleggen (BAVO, RUP en als agenda onderwerp op het PVVB). Vanuit de regionale werkbijeenkomsten blijkt er een grote waardering voor de opzet van de bestaande regionale overleggen, maar wordt tegelijkertijd aangegeven dat de werkwijze niet in alle regio s goed functioneert. Verbeterpunten die genoemd worden zijn onder andere onvoldoende daadkracht, geringe integraliteit in de aanpak en een ad hoc werkwijze. Tegelijkertijd blijkt dat de personele capaciteit voor verkeersveiligheid bij de betrokken partners afneemt. Tijdens de bijeenkomsten is geconstateerd dat verbetering in de huidige organisatie noodzakelijk is om te komen tot een efficiënte en slagvaardige uitvoering van het verkeersveiligheidbeleid. Het wordt kansrijk geacht een experiment te starten in de vorm van een gebiedsgerichte aanpak met een regionale (bovenlokale) organisatie. Er kan meerwaarde gevonden worden ten opzichte van de huidige lokale aanpak door het benutten van elkaars sterke punten in het zoeken naar samenwerking en in het verdelen van inhoudelijke werkzaamheden, door het zoeken van samenhang in thematiek (wat speelt in welke regio, focus op relevante verkeersveiligheidthema s) en van samenhang in oplossingen (samenhangend regionaal pakket of uitvoeringsprogramma) en budgettering (bijvoorbeeld door gezamenlijke inkoop van educatieprojecten). Partijen zien binnen deze nieuwe aanpak duidelijk een initiërende rol voor de provincie weggelegd. Provincie Overijssel en ROV Oost-NL dienen daarnaast op zoek te gaan naar nieuwe partners op het gebied van verkeersveiligheid (kwartiermaken). Het doel moet allereerst zijn om met deze partijen in gesprek te komen en uiteindelijk om hen te betrekken in de integrale verkeersveiligheidsaanpak binnen Overijssel. Provincie Overijssel en ROV Oost-NL zoeken hiervoor ook een sterkere samenwerking en kennisuitwisseling met provincie Gelderland. 4.2 Rol en positie van betrokken partijen Het versterken van de samenwerking met en tussen partijen kan er toe bijdragen dat de aanpak van verkeersveiligheid de gewenste nieuwe impuls krijgt. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor de overheden om partijen met elkaar te verbinden. Provincie Overijssel De rol van de provincie in de aanpak van verkeersveiligheid is drieledig: 1 Als wegbeheerder van het provinciale wegennet. 2 Als regisseur van het verkeersveiligheidsbeleid in de provincie: -- Voor het behalen van de over-all verkeersveiligheiddoelstellingen voor de provincie. -- Als subsidieverlener in het kader van de BDU. -- Als mede opdrachtgever voor het ROV Ooost-NL. 3 Als partner in de regio voor het faciliteren en organiseren van kennisontwikkeling, kennisoverdracht en regionale samenwerking. Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 17

18 Wegbeheerder Regisseur Facilitator De eerste twee rollen komen voort vanuit een wettelijke taak van de provincie. De derde rol wordt vrijwillig ingevuld en hangt samen met de gezamenlijke doelstellingen ten aanzien van verkeersveiligheid binnen de provincie. Uit de regionale werkbijeenkomsten blijkt dat de partners van de provincie grote waarde hechten aan het invullen van deze rol. Binnen de provinciale organisatie moeten bovendien dwarsverbanden met aanpalende beleidsvelden worden onderzocht. Het ROV Oost-NL zal zich steeds meer ontwikkelen tot kennismakelaar en vormgever van het overkoepelende integrale verkeersveiligheidsbeleid. Kennis en ervaring bij andere partijen met nieuwe werkwijzen wordt door het ROV Oost-NL gebundeld en gedeeld. Gemeenten De gemeenten kennen in de verkeersveiligheidsaanpak dezelfde rollen als de provincie. Hierbij staat de derde rol, als facilitator, echter nog in de kinderschoenen. Toch is dit een rol die ook de gemeenten past: niet altijd als trekker van een verkeersveiligheidsproject, maar als verbindende factor tussen andere partijen. Hierbij valt te denken aan buurt- en schoolomgevingsprojecten. Ook voor gemeenten geldt dat het verkennen van aanpalende beleidsvelden kan leiden tot nieuwe kansen in de verkeersveiligheidsaanpak. Andere overheden en maatschappelijke organisaties De aanpak van de verkeersveiligheid is een zaak van iedereen. Er ligt ook een taak en verantwoordelijkheid bij partijen als Politie, Openbaar Ministerie en Rijkswaterstaat. Maar ook belangenorganisaties als Veilig Verkeer Nederland, Fietsersbond, LTO en ANWB zijn belangrijke partners in de verkeersveiligheidsaanpak. Daarnaast moeten in de vernieuwde aanpak nieuwe partners worden gezocht die een bijdrage kunnen leveren aan een betere verkeersveiligheid. Er valt hierbij te denken aan de Bond van Verzekeraars, scholen, grote bedrijven en bedrijvenverenigingen. 4.3 Middelen Het is op dit moment niet duidelijk wat de exacte bestedingen zijn van provincie Overijssel en haar partners op het gebied van verkeersveiligheid. Veel investeringen dienen namelijk meerdere doelen en zijn niet altijd specifiek gelabeld aan verkeersveiligheid. Zo komt bijvoorbeeld een deel van de BDU-gelden ook ten goede van de verkeersdoorstroming en komt een deel van het onderhoudsbudget ten goede aan maatregelen die ook de verkeersveiligheid verbeteren. Het is belangrijk dat er meer zichtbare investeringsruimte komt om structureel en preventief te kunnen investeren in het wegennet. Als dit niet gebeurt worden belangrijke kansen gemist, met name bij de grote onderhoudsopgaven en bij de ontwikkeling van een veilige fietsinfrastructuur. Daarnaast kan door het verbreden van de problematiek naar andere beleidsvelden alternatieve financiering van onderzoek plaatsvinden (bijvoorbeeld gezondheid, recreatie of innovatie). Het sluiten van Safety Deals en het opzetten van een wijkgerichte aanpak en vraaggericht werken op het gebied van educatie en voorlichting, vergt inzet in tijd van betrokken partners die nog niet eerder is voorzien. De Safety Deals bieden mogelijkheden voor bijdragen in tijd, kennis of geld van andere partners: verzekeraars, landbouworganisaties, de transportsector, werkgeversorganisaties en grote bedrijven. 18 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

19 4.4 Werkwijze In de werkbijeenkomsten is geconstateerd dat een gebiedsgerichte aanpak, waarbij in regionaal (bovenlokaal) verband bepaald wordt op welke wijze de verkeersveiligheid in een regio kan worden verbeterd, sterk kan bijdragen aan een nieuwe en effectieve impuls in de verkeersveiligheidsaanpak. Het voorstel is om het komende half jaar voor twee gebieden (pilot) te starten met deze manier van werken. In deze aanpak wordt een aantal aspecten specifiek aangepakt: uitwerken prestatie indicatoren (SPI s). evalueren effectiviteit bestaand beleid (doelen, maatregelen en resultaten). opstellen nulmeting SPI s. uitvoeren probleemanalyse (knelpunt, oorzaak). uitwerken oplossingsrichtingen, inclusief aanpak van meest kansrijke oplossingsrichtingen uit hoofdstuk 3. opstellen maatregelenpakket of -programma, inclusief voorstel voor aanpak, planning, taken/verantwoordelijkheden en financiering. evalueren gebiedsgerichte aanpak en advies voor vervolg. 4.5 Tot slot Het is noodzakelijk een nieuwe en effectieve impuls te geven aan de verkeersveiligheidsaanpak. Niet alleen omdat de gestelde beleidsdoelstellingen mogelijk niet gehaald gaan worden, maar ook omdat elk verkeersslachtoffer er één te veel is. Een vernieuwde aanpak vereist inzet van iedereen. Niet alleen provincie en gemeenten, maar ook het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en de inwoners van Overijssel zelf zijn aan zet. Dit koersdocument legt een basis voor de doorontwikkeling van de verkeersveiligheidsaanpak tot Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak 19

20 Bijlage 1 Stand van zaken verkeersveiligheid Het aantal verkeersongevallen neemt in Overijssel de laatste jaren toe 3. De dalende trend in de afname van ongevallen lijkt gekeerd. Door de aanpak van ongevallenconcentraties (black spots) in het verleden, is het aantal black spots in aantal sterk afgenomen. Dit resulteert in een veel diffuser ongevallen beeld dan in het verleden. Het wordt daarmee steeds moeilijker om op het gebied van verkeersveiligheid dezelfde grote stappen te zetten dan in het afgelopen decennium. Dit betekent ook dat steeds minder een curatieve aanpak van verkeersveiligheid plaats kan vinden, maar een preventieve aanpak noodzakelijk wordt. 3 De verslechterde registratie in de afgelopen jaren betekent dat zorgvuldig omgegaan moet worden met beschikbare gegevens; daarom wordt hierna uitgegaan van relatieve ontwikkelingen en zijn geen absolute cijfers gepresenteerd. 20 Op weg naar een nieuwe verkeersveiligheidsaanpak

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?6/^0is/MO^ Datontv.: 2 9 APR 2015

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?6/^0is/MO^ Datontv.: 2 9 APR 2015 PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?6/^0is/MO^ Datontv.: 2 9 APR 2015 Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel. nl

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Ons kenmerk

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Ons kenmerk > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Op weg naar verkeersveiligere infrastructuur van de Nederlandse provinciale wegen

Op weg naar verkeersveiligere infrastructuur van de Nederlandse provinciale wegen Op weg naar verkeersveiligere infrastructuur van de Nederlandse provinciale wegen 1 2 ANWB & verkeersveiligheid ANWB onderschrijft VN Decade of Action for Road Safety ANWB 10 puntenplan Veilig op weg naar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 340 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

E K 0 N 3 J. betreft ons kenmerk datum Beleidsimpuls Verkeersveiligheid FLO/U201201067 12 juli 2012 Lbr. 12/065

E K 0 N 3 J. betreft ons kenmerk datum Beleidsimpuls Verkeersveiligheid FLO/U201201067 12 juli 2012 Lbr. 12/065 Inlichten instantie via e-mail pagina 1 van 3 Info Den Helder - Lbr. 12/065 - Beleidsimpuls Verkeersveiligheid Van: VNG Aan: '"info@denhelder.nt" Datum: 12-7-2012 13:58

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren Verkeersveiligheidsmonitor Gemeente Slochteren INHOUDSOPGAVE Trend 3 Algemene ontwikkeling van het totale aantal slachtoffers... 3 Ontwikkeling aantal verkeersdoden (geïndexeerd) ten opzichte van het referentiegebied

Nadere informatie

Voorgesteld wordt het uitvoeringsprogramma verkeerseducatieprojecten 2013 vast te stellen.

Voorgesteld wordt het uitvoeringsprogramma verkeerseducatieprojecten 2013 vast te stellen. Collegevoorstel Sector : SOB Opsteller : F. de Ligt-Huijser Telefoon : (033) 469 44 71 User-id : HUI3 Onderw erp Uitvoeringsprogramma verkeerseducatieprojecten 2013 Voorstel: Voorgesteld wordt het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

B40 Landbouwvoertuigen; een gevaar op de weg!

B40 Landbouwvoertuigen; een gevaar op de weg! B40 Landbouwvoertuigen; een gevaar op de weg! Lotte van den Munckhof ( Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland) Erik Geerdes ( Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland) Charlotte van Sluis

Nadere informatie

Leidraad Handhavingsplan Verkeer 2016-2018

Leidraad Handhavingsplan Verkeer 2016-2018 Leidraad Handhavingsplan Verkeer 2016-2018 Parket CVOM Afdeling Beleid & Strategie 17 december 2015 1 Inleiding De missie is het vergroten van de verkeersveiligheid door het verminderen van het aantal

Nadere informatie

SWOV-Factsheet. Verkeersdoden in Nederland

SWOV-Factsheet. Verkeersdoden in Nederland SWOV-Factsheet Verkeersdoden in Nederland Deze factsheet schetst hoe het aantal verkeersdoden in Nederland zich sinds heeft ontwikkeld. Het aantal verkeersdoden in Nederland vertoont, na een stijging in

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie. Gevraagde Beslissing:

Raadsvoorstel. Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie. Gevraagde Beslissing: Raadsvoorstel Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie Gevraagde Beslissing: Te besluiten om: 1. Voor de komende twee jaar bij wijze van

Nadere informatie

Ongevallenanalyse Quick-Scan WEGVAK N241 van N248 tot N242

Ongevallenanalyse Quick-Scan WEGVAK N241 van N248 tot N242 Ongevallenanalyse Quick-Scan WEGVAK N241 van N248 tot N242 Periode 2005 2009 Verkeersongevallenanalyse B&U IGI Geodata Provincie Noord-Holland Directie Beheer en Uitvoering Zijlweg 245 Postbus 205 2050

Nadere informatie

Bij de prioritering hebben de volgende overwegingen een belangrijke rol gespeeld:

Bij de prioritering hebben de volgende overwegingen een belangrijke rol gespeeld: 4 UITVOERING 4. Meerjaren uitvoeringsprogramma Bijgaand treft u het Meerjaren UitvoeringsProgramma (MUP) 0-05 voor de gemeente Brunssum aan. Het MUP is onderverdeeld in ACTIES (niet infrastructureel) en

Nadere informatie

Fors minder verkeersdoden in 2013

Fors minder verkeersdoden in 2013 Persbericht PB-025 24-04-2014 09.30 uur Fors minder verkeersdoden in 2013 570 verkeersdoden in 2013; 80 minder dan in 2012 Forse afname bij motorrijders Ook daling bij inzittenden personenauto, fietsers

Nadere informatie

Analyse verkeersongevallen

Analyse verkeersongevallen Analyse verkeersongevallen Voorwoord De verkeerspolitie stemt haar verkeersveiligheidsbeleid al jaren af op basis van objectieve gegevens. Zij heeft hiervoor de beschikking over een jaarlijks groeiende

Nadere informatie

Fact sheet. Verkeersveiligheid 1957-2007. nummer 3 augustus 2008

Fact sheet. Verkeersveiligheid 1957-2007. nummer 3 augustus 2008 Fact sheet nummer 3 augustus 28 Verkeersveiligheid 1957-27 Hoewel het aantal weggebruikers jaarlijks toeneemt, is het aantal verkeersslachtoffers in Amsterdam het afgelopen decennium sterk gedaald. De

Nadere informatie

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet Nationaal beleid voor transport veiligheid Pieter van Vliet Zonder transport geen economische ontwikkeling Nationaal Verkeer en VervoersPlan: Nota mobiliteit 2002 2020 Meerjaren planning van infrastructuur

Nadere informatie

UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN. Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard

UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN. Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard mei 2015 0 0.Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aanbevelingen 3. Planning en kostenoverzicht 1 1. Inleiding

Nadere informatie

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP)

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) GEMEENTE HILLEGOM Hoofdstraat 115 2181 EC Hillegom T 14 0252 Postbus 32, 2180 AA Hillegom F 0252-537 290 E info@hillegom.nl I www.hillegom.nl Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) Onderdeel

Nadere informatie

Intentieverklaring samenwerking verkeersveiligheid West-Overijssel

Intentieverklaring samenwerking verkeersveiligheid West-Overijssel Intentieverklaring samenwerking verkeersveiligheid West-Overijssel Gericht op een verhoging van de verkeersveiligheid, door een gezamenlijke aanpak op het gebied van Educatie, Communicatie en Handhaving

Nadere informatie

MAATREGELENPAKKET VERKEERSVEILIGHEID GRONINGEN 2011-2020

MAATREGELENPAKKET VERKEERSVEILIGHEID GRONINGEN 2011-2020 MAATREGELENPAKKET VERKEERSVEILIGHEID GRONINGEN 2011-2020 Samen veilig op weg Deel A: beleid en speerpunten vastgesteld in de vergadering van de stuurgroep VVB, d.d. 12 juli 2012 MAATREGELENPAKKET VERKEERSVEILIGHEID

Nadere informatie

*U14.04544* Ruimtelijke Ontwikkeling. De leden van de gemeenteraad. Onderwerp Aanpak veilig fietsen - fase 1. Geachte raadsleden,

*U14.04544* Ruimtelijke Ontwikkeling. De leden van de gemeenteraad. Onderwerp Aanpak veilig fietsen - fase 1. Geachte raadsleden, *U14.04544* *U14.04544* De leden van de gemeenteraad Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Postbus 1 2650 AA Berkel en Rodenrijs Nadere informatie Ron van Noortwijk Telefoon 14 010 E-mail info@lansingerland.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 38 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Marktconsultatie Verkeersveiligheid 24 juni 2015. Dia 1

Marktconsultatie Verkeersveiligheid 24 juni 2015. Dia 1 Marktconsultatie Verkeersveiligheid 24 juni 2015 Dia 1 Marktconsultatie Verkeersveiligheid ROV Oost-Nederland Samenwerking tussen de provincies Gelderland en Overijssel Vergroten efficiency Verminderen

Nadere informatie

Verkeersveiligheid in de slimme stad

Verkeersveiligheid in de slimme stad Verkeersveiligheid in de slimme stad Stiefkind of troetelkind Utrecht, 2 mei 205 Verkeersveiligheid in de slimme stad, Henk Stipdonk, SWOV Slimme stad een pleonasme? Bijna altijd, maar niet in Phnom Penh

Nadere informatie

EuroRAP Road Protection Score

EuroRAP Road Protection Score EuroRAP Road Protection Score Samenvatting Verkeersveiligheid staat hoog op de Europese en de Nederlandse agenda. Het European Road Assessment Programme (EuroRAP) wil eraan bijdragen om de verkeersveiligheid

Nadere informatie

Van wet naar weg. Gevolgen wetgeving voor de wegbeheerder. drs. Niels J. Bosch 18 februari 2016

Van wet naar weg. Gevolgen wetgeving voor de wegbeheerder. drs. Niels J. Bosch 18 februari 2016 Van wet naar weg Gevolgen wetgeving voor de wegbeheerder drs. Niels J. Bosch 18 februari 2016 Even voorstellen.. Niels Bosch Sr. Adviseur Verkeer en Vervoer Royal HaskoningDHV, vestiging Maastricht Airport

Nadere informatie

Ouderen in het verkeer anno 2012 29-10-2012

Ouderen in het verkeer anno 2012 29-10-2012 Ouderen in het verkeer anno 2012 29-10-2012 ouderen in het verkeer anno 2012 Kerncijfers 2010. Verkeersdoden per jaar: doelstelling 2010-750 (1973 3200 verkeersdoden) 2020-580 Jaar 2002 2003 2004 2005

Nadere informatie

Minder ongevallen door slimmer samenwerken

Minder ongevallen door slimmer samenwerken Minder ongevallen door slimmer samenwerken Werken aan verkeersveiligheidsdoelen met triple R rating Regionaal Resultaat gericht Recycle al bestaande kennis Geen nieuw onderzoek Geen nieuwe ongevallencijfers

Nadere informatie

Betrokken Erik Donkers burgers voor een veilige verkeersomgeving. Directeur VIA

Betrokken Erik Donkers burgers voor een veilige verkeersomgeving. Directeur VIA 1 Betrokken Erik Donkers burgers voor een veilige verkeersomgeving Directeur VIA 2 Verkeersveiligheid raakt iedereen VVN staat achter het motto van de Beleidsimpuls Verkeersveiligheid verkeersveiligheid:

Nadere informatie

Verkeersveiligheid en fietsgebruik in Driebergen- Rijsenburg

Verkeersveiligheid en fietsgebruik in Driebergen- Rijsenburg Verkeersveiligheid en fietsgebruik in Driebergen- Rijsenburg 1. Inleiding Lang was de onveiligheid van het fietsverkeer het enige aandachtspunt in het fietsbeleid. Gelukkig heeft de beleidsmatige aandacht

Nadere informatie

Zeeuwse wegbeheerders & Motorrijders Actie Groep

Zeeuwse wegbeheerders & Motorrijders Actie Groep Zeeuws Manifest Verkeersveiligheid Op weg naar nul Zeeuwse wegbeheerders & Motorrijders Actie Groep Aandachtgebied: veiligheid motorrijders Beleidsplan Verkeersveiligheid Zeeland 2010-2020... 1 Dit verkeersveiligheidsmanifest

Nadere informatie

7 Maart 2016 pagina: 1 van 5. STAR Safety Deal. s Hertogenbosch d.d. 24 april 2014. Documentnaam: Safety Deal.docx. Een initiatief van:

7 Maart 2016 pagina: 1 van 5. STAR Safety Deal. s Hertogenbosch d.d. 24 april 2014. Documentnaam: Safety Deal.docx. Een initiatief van: pagina: 1 van 5 STAR Safety Deal s Hertogenbosch d.d. 24 april 2014 pagina: 2 van 5 STAR Safety Deal Door de STAR Safety Deal moet de verkeersveiligheid een nieuwe impuls krijgen. ALTIJD registeren van

Nadere informatie

FRYSLÂN FEILICH TROCH NEI 2020 TWEEDE MEERJAREN UITVOERINGSPROGRAMMA STRATEGIE VERKEERSVEILIGHEID

FRYSLÂN FEILICH TROCH NEI 2020 TWEEDE MEERJAREN UITVOERINGSPROGRAMMA STRATEGIE VERKEERSVEILIGHEID FRYSLÂN FEILICH TROCH NEI 2020 TWEEDE MEERJAREN UITVOERINGSPROGRAMMA STRATEGIE VERKEERSVEILIGHEID FRYSLÂN FEILICH TROCH NEI 2020 TWEEDE MEERJAREN UITVOERINGSPROGRAMMA STRATEGIE VERKEERSVEILIGHEID 2010-2025

Nadere informatie

ACTIEPLAN 2011 -- 2020

ACTIEPLAN 2011 -- 2020 Verkeersveiligheid GEWE STELIJK ACTIEPLAN 2011 -- 2020 SGVV BHG Strategische en operationele goedgekeurd door de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op 3 maart 2011 1Verminderen van de verkeerssnelheid

Nadere informatie

Bijlage 10 Ongevallenanalyse

Bijlage 10 Ongevallenanalyse Bijlage 10 Ongevallenanalyse Verkeersveiligheid in de gemeente Groesbeek Om een beeld te krijgen van de objectieve verkeersveiligheid is een beknopte analyse uitgevoerd naar het aantal, de afloop en de

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

ViaStat Dashboard Verkeer. App s met bereikbaarheids- en veiligheidscijfers voor beleidsmakers

ViaStat Dashboard Verkeer. App s met bereikbaarheids- en veiligheidscijfers voor beleidsmakers ViaStat Dashboard Verkeer App s met bereikbaarheids- en veiligheidscijfers voor beleidsmakers Erik Donkers Lin Schakenraad 20 september 2012 Verkeerkundig ICT-bureau» Doel: overheden ondersteunen bij bereikbaarheid

Nadere informatie

Handreiking landbouwverkeer. Een korte impressie

Handreiking landbouwverkeer. Een korte impressie Handreiking landbouwverkeer Een korte impressie Handreiking landbouwverkeer Een korte impressie Groot landbouwvoertuig 2 Handreiking landbouwverkeer, een impressie Wegbeheerders moeten iets met landbouwverkeer

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad, Vergadering: 21 november 2006. Agendanummer: 9

Aan de gemeenteraad, Vergadering: 21 november 2006. Agendanummer: 9 Vergadering: 21 november 2006 Agendanummer: 9 Status: hamerstuk Behandelend ambtenaar F. Hoogheem, 0595-447780 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Hoogheem) Aan de gemeenteraad, Onderwerp: Evaluatie

Nadere informatie

Duurzaam Veilig(e) Wegen

Duurzaam Veilig(e) Wegen Duurzaam Veilig(e) Wegen Categoriseringskaart (2015) Kaart met de belangrijkste wegen in onze provincie. Dit is het wensbeeld van de wegcategorisering zoals wij dat graag zien. Provinciale wegen Duurzaam

Nadere informatie

De risico s van vrachtwagens

De risico s van vrachtwagens De risico s van vrachtwagens Notitie Fietsberaad, Otto van Boggelen, coördinator Fietsberaad Rotterdam, oktober 2007 Samenvatting In deze notitie wordt verslag gedaan van een aantal cijfermatige analyses

Nadere informatie

Regionale verkeersveiligheidsknelpunten helder in beeld

Regionale verkeersveiligheidsknelpunten helder in beeld (Bijdragenr. 65) Regionale verkeersveiligheidsknelpunten helder in beeld Hans van Mook (Oranjewoud) Roel Brandt (Oranjewoud) Eric van Dijk (Provincie Utrecht) Anita Heijkamp (Provincie Utrecht) Met medewerking

Nadere informatie

Monitor Meerjarenambitie Verkeersveiligheid 2011-2015

Monitor Meerjarenambitie Verkeersveiligheid 2011-2015 Monitor Meerjarenambitie Verkeersveiligheid 2011-2015 1. Inleiding Ten behoeve van de actualisatie van het verkeersveiligheidsbeleid is een beknopte monitor uitgevoerd, waarin is teruggeblikt op de activiteiten

Nadere informatie

R-89-25 Ir. A. Dijkstra Leidschendam, 1989 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV

R-89-25 Ir. A. Dijkstra Leidschendam, 1989 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV SCHEIDING VAN VERKEERSSOORTEN IN FLEVOLAND Begeleidende notitie bij het rapport van Th. Michels & E. Meijer. Scheiding van verkeerssoorten in Flevoland; criteria en prioriteitsstelling voor scheiding van

Nadere informatie

De verkeersonveiligheid in Gelderland

De verkeersonveiligheid in Gelderland De verkeersonveiligheid in Gelderland ROVG-monitor 211 Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland Platform en Kenniscentrum Inhoud Inleiding 3 Ontwikkeling 4 Educatie en voorlichting 6 Handhaving 1

Nadere informatie

Datum: maandag 06 juli 2015. Kenmerk: Epemawei, Ysbrechtum

Datum: maandag 06 juli 2015. Kenmerk: Epemawei, Ysbrechtum Meldpunt Veilig Verkeer Analyse en zienswijze Meldpunt Veilig Verkeer http://www.meldpuntveiligverkeer.nl Kenmerk: Epemawei, Ysbrechtum Datum: maandag 06 juli 2015 Rol Veilig Verkeer Nederland Veilig Verkeer

Nadere informatie

Veiliger verkeer in 2020

Veiliger verkeer in 2020 Veilig verkeer in 2020 3 Veiliger verkeer in 2020 Visie van de ANWB: het moet en het kan 4 Veilig verkeer in 2020 5 Inhoud Woord vooraf 6 1 De ontwikkelingen 9 2 De analyse 15 3 De ANWB & veiliger verkeer

Nadere informatie

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl Verkeersonderzoek www.meldpunt veiligverkeer.nl Kenmerken advies: Naam dossier: >Hier komt de naam van dossier zoals in Meldpunt en wordt ingevoegd door meldpuntmedewerker< Locatie: Eenderparkweg in Ermelo

Nadere informatie

lansingerland GEMEENTE De leden van de gemeenteraad Fax (010) 800 40 01 Lokale aanpak veilig fietsen Onderwerp Geachte raadsleden,

lansingerland GEMEENTE De leden van de gemeenteraad Fax (010) 800 40 01 Lokale aanpak veilig fietsen Onderwerp Geachte raadsleden, 1111111111111111111111111111111111111111111111111111111 GEMEENTE lansingerland De leden van de gemeenteraad Afdeling Ruimtelijke Postbus 1 Ontwikkeling 2650 AA Berkel en Rodenrijs Verzenddatum 16 oktober

Nadere informatie

Meerjarenambitie Verkeersveiligheid 2011-2015 Het gaat goed maar we zijn nog niet klaar. 1. Inleiding

Meerjarenambitie Verkeersveiligheid 2011-2015 Het gaat goed maar we zijn nog niet klaar. 1. Inleiding Meerjarenambitie Verkeersveiligheid 2011-2015 Het gaat goed maar we zijn nog niet klaar 1. Inleiding Nederland is in vergelijking met andere landen behoorlijk veilig. Maar elk ongeluk is er één te veel

Nadere informatie

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek SAMENVATTING Achtergrond en doel perceptieonderzoek Het Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie (BVOM) is onderdeel van het Openbaar Ministerie en valt onder het Ministerie van Justitie. Het is het

Nadere informatie

Verkeersveiligheid in de Metropoolregio Amsterdam Aanknopingspunten voor effectief beleid R-2014-17

Verkeersveiligheid in de Metropoolregio Amsterdam Aanknopingspunten voor effectief beleid R-2014-17 Verkeersveiligheid in de Metropoolregio Amsterdam Aanknopingspunten voor effectief beleid R-2014-17 Verkeersveiligheid in de Metropoolregio Amsterdam De samenwerkende overheden in de Metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Beter benutten van provinciale wegen, kan het ook sneller èn veiliger?

Beter benutten van provinciale wegen, kan het ook sneller èn veiliger? Beter benutten van provinciale wegen, kan het ook sneller èn veiliger? Henk Tromp Rico Andriesse (Henk Tromp en Rico Andriesse zijn werkzaam bij Goudappel Coffeng ) Samenvatting De uitwerking van het concept

Nadere informatie

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2013-119)

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2013-119) Onderwerp: Nota verkeerslichten 2013 Portefeuillehouder: Wethouder Drenth Datum: 24 oktober 2013 Aanleiding voor de mededeling Doetinchem werkt hard aan het verbeteren van haar bereikbaarheid. Het is daarbij

Nadere informatie

Beheer en Onderhoud. Inhoud van de presentatie

Beheer en Onderhoud. Inhoud van de presentatie Beheer en Onderhoud Inhoud van de presentatie De richtlijn Beheer en Onderhoud Opzetten van een beheersysteem Resultaten van de 3M enquête Beheer en Onderhoud 3M TSS Studiecentrum cases Case Gemeente Tiel

Nadere informatie

Beleidsimpuls Verkeersveiligheid

Beleidsimpuls Verkeersveiligheid Beleidsimpuls Verkeersveiligheid Type hier de hoofdstuk schouders eronder titel Verkeersveiligheid: samen de Sinds de jaren zeventig daalt het aantal verkeersdoden in Nederland gestaag. In 2011 steeg het

Nadere informatie

Verkeersveiligheid in Deventer. Op basis van slachtofferaantallen & gereden snelheden

Verkeersveiligheid in Deventer. Op basis van slachtofferaantallen & gereden snelheden Verkeersveiligheid in Deventer Op basis van slachtofferaantallen & gereden snelheden Verkeersveiligheid in Deventer Op basis van slachtofferaantallen & gereden snelheden Datum: 2 oktober 2012 Uitvoering

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 2 november 2009 Onderwerp Verkeersveiligheid landbouwverkeer

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 2 november 2009 Onderwerp Verkeersveiligheid landbouwverkeer a > Retouradres: Postbus 2090, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 253 AA DEN HAAG Plesmanweg -6 2597 JG Den Haag Postbus 2090 2500 EX Den Haag T 070 35 6

Nadere informatie

C. Verkeersongevallenanalyse

C. Verkeersongevallenanalyse 64 C. Verkeersongevallenanalyse C. Verkeersongevallenanalyse Ten behoeve van de ongevallenanalyse N 377 Lichtmis Slagharen is gebruik gemaakt van de brongegevens welke worden aangeleverd door Dienst Verkeer

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit en het programma Beter Benutten

Kosteneffectiviteit en het programma Beter Benutten Kosteneffectiviteit en het programma Beter Benutten Beter Benutten: kosteneffectieve maatregelen Rijk, regio en bedrijfsleven werken in het programma Beter Benutten samen om de bereikbaarheid in de drukste

Nadere informatie

Stiller verkeer = gezondere leefomgeving

Stiller verkeer = gezondere leefomgeving Stiller verkeer = gezondere leefomgeving Aanpak wegverkeerslawaai groot potentieel voor verbeteren leefomgeving Over dit document Wegverkeerslawaai vormt in toenemende mate een probleem in binnenstedelijk

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK?

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? Inleiding ter gelegenheid van het bezoek van Staatsecretaris Drs. J. F. Scherpenhuizen aan het Instituut voor Wegtransportmiddelen TNO op 25

Nadere informatie

JOGG HELLEVOETSLUIS 2014 2016

JOGG HELLEVOETSLUIS 2014 2016 JOGG HELLEVOETSLUIS 2014 2016 Afdeling Samenlevingszaken, november 2013 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond... 4 2.1. Gezondheidsbevordering... 4 2.2. Integrale aanpak... 4 3. Probleemstelling... 5

Nadere informatie

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan *1024661* Gemeenteraad Gemeente Hengelo Postbus 18 7550 AA Hengelo Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan 1010707 Geachte gemeenteraad, In de commissie Fysiek zijn vragen

Nadere informatie

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam Regiomarkt 10-3-2016 1 Brede Aanpak Aanleiding Eerder onderzoek: knelpunten A9 Achterliggende ontwikkelingen: toenemende verstedelijking, vergrijzing, technologische

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsplan. Gemeente Helmond. Dienst Stedelijke Ontwikkeling en Beheer Team Verkeer en Vervoer. Datum: 21-4-2005.

Verkeersveiligheidsplan. Gemeente Helmond. Dienst Stedelijke Ontwikkeling en Beheer Team Verkeer en Vervoer. Datum: 21-4-2005. Verkeersveiligheidsplan Gemeente Helmond Opgesteld door: In opdracht van: Via Verkeersadvies bv Dienst Stedelijke Ontwikkeling en Beheer Team Verkeer en Vervoer Datum: 21-4-2005 Versie Definitief Verkeersveiligheidsplan

Nadere informatie

Fietsongevallen en Infrastructuur

Fietsongevallen en Infrastructuur Fietsongevallen en Infrastructuur demonstratie van verrijkte ongevalsanalyse in Politiezone Antwerpen Tim Asperges Vlaanderen Fietsland! 250,0 200,0 150,0 100,0 50,0 - risico fietsgebruik Maar veiligheid

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 18 november 2014 Agendanummer : 8 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : drs. J.F.N. Cornelisse : Veiligheid, Vergunningen en Handhaving : Eveline Plomp Voorstel

Nadere informatie

EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek. Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland. Platform en Kenniscentrum

EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek. Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland. Platform en Kenniscentrum EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland Platform en Kenniscentrum Wat betekenen al die strepen toch? In Gelderland verplaatsen

Nadere informatie

Quick scan verkeersveiligheid Haareweg, Doetinchem 20 November 2012. 1 Aanleiding

Quick scan verkeersveiligheid Haareweg, Doetinchem 20 November 2012. 1 Aanleiding Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland Platform en Kenniscentrum Quick scan verkeersveiligheid Haareweg, Doetinchem 20 November 2012 1 Aanleiding De gemeente is bezig met reconstructie van de gebiedsontsluitingswegen

Nadere informatie

Fact sheet. Verkeersveiligheid in Amsterdam

Fact sheet. Verkeersveiligheid in Amsterdam Fact sheet nummer 7 december 23 Verkeersveiligheid in Amsterdam In 22 vielen in Amsterdam 2.213 slachtoffers in het verkeer. Dit is 14% (372 personen) minder dan het jaar daarvoor. Het aantal verkeersdoden

Nadere informatie

Snel inzicht in verkeersonveiligheid met pragmatische Human Factors-beoordeling

Snel inzicht in verkeersonveiligheid met pragmatische Human Factors-beoordeling Snel inzicht in verkeersonveiligheid met pragmatische Human Factors-beoordeling Jos Vrieling - Arcadis Hessel de Jong - Arcadis Ronald Hartman - gemeente Veenendaal Samenvatting Arcadis heeft een Human

Nadere informatie

Verkeersveiligheid meten zonder ongevallencijfers

Verkeersveiligheid meten zonder ongevallencijfers Verkeersveiligheid meten zonder ongevallencijfers Politiecongres 2015 Dr. Sjoerd Houwing (SWOV) en groepschef Dick Zaat (Nationale Politie) 26 November 2015 Politiecongres 1 Ontwikkeling verkeersveiligheid

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

Opwegnaarschool.nl. Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket

Opwegnaarschool.nl. Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket Opwegnaarschool.nl Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket Winnaar Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2010 Opwegnaarschool.nl Een verkeersveilige schoolomgeving en een veilige schoolroute.

Nadere informatie

ENFORCEMENT ALS SLUITSTUK. Jan Bonneure

ENFORCEMENT ALS SLUITSTUK. Jan Bonneure ENFORCEMENT ALS SLUITSTUK Jan Bonneure ENFORCEMENT ALS SLUITSTUK - van een integrale aanpak van verkeersonveiligheid, - kan rekenen op een draagvlak bij weggebruikers èn bij politie ENFORCEMENT ALS SLUITSTUK

Nadere informatie

Ongevallenanalyse: Mogelijkheden en analyseniveaus

Ongevallenanalyse: Mogelijkheden en analyseniveaus Ongevallenanalyse: Mogelijkheden en analyseniveaus Praktische toepassingen Wouter Leysen Verkeersconsulent Lokale politie Antwerpen Analyse op mesoniveau Analyseniveau Doel Voornaamste kennisveld Microniveau

Nadere informatie

Het Vergevingsgezinde Fietspad

Het Vergevingsgezinde Fietspad Het Vergevingsgezinde Fietspad Op weg naar Duurzaam Veilige fietsinfrastructuur Peter Morsink Royal HaskoningDHV Dick de Waard Rijksuniversiteit Groningen Kees Bakker Fietsersbond Samenvatting Fietsveiligheid

Nadere informatie

Wanneer wel een zebra, wanneer niet? nieuw kader voor oversteekvoorzieningen binnen de bebouwde kom

Wanneer wel een zebra, wanneer niet? nieuw kader voor oversteekvoorzieningen binnen de bebouwde kom (Bijdragenr. 25) Wanneer wel een zebra, wanneer niet? nieuw kader voor oversteekvoorzieningen binnen de bebouwde kom J.A.G. de Leur M.Sc. Gemeente Heerhugowaard F.J.Wildenburg Gemeente Heerhugowaard 1.

Nadere informatie

VERKEER OP DE RINGDIJK ENQUÊTE ONDER BEWONERS, BEDRIJVEN EN DORPSRADEN

VERKEER OP DE RINGDIJK ENQUÊTE ONDER BEWONERS, BEDRIJVEN EN DORPSRADEN VERKEER OP DE RINGDIJK ENQUÊTE ONDER BEWONERS, BEDRIJVEN EN DORPSRADEN Beste Lezer, Met deze enquête willen we uw mening over de verkeersveiligheid op de Ringdijk in beeld brengen. Het verkeersadviesbureau

Nadere informatie

1. Opening 14.00 uur. 2. Mededelingen/ stukken ter kennisname 14.05 uur. 3. Conceptverslag d.d. 22 november 2012 14.10 uur

1. Opening 14.00 uur. 2. Mededelingen/ stukken ter kennisname 14.05 uur. 3. Conceptverslag d.d. 22 november 2012 14.10 uur Agenda Aan Bestuurders GGA Breda Mobiliteit Betreft Bestuurlijk overleg GGA Breda Datum Woensdag 17 april 2013 Locatie Vergaderzaal gemeente Etten-Leur Markt 1, kamer 1.09 Tijdstip 14.00 t/m 15.15 uur

Nadere informatie

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl. Naam dossier: M20150812

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl. Naam dossier: M20150812 Verkeersonderzoek www.meldpunt veiligverkeer.nl Kenmerken advies: Naam dossier: M20150812 Locatie: Veldhoven, Mullerlaan; bushalten / doorsteek middenberm Datum uitgifte advies: 14-10-2015 Rol Veilig Verkeer

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 13R5271 13bst00404 Beslisdatum B&W 12 maart 2013 Dossiernummer 13.11.551 RaadsvoorstelVerbindende kracht - Samen voor elkaar: de ontwikkeling van samenkracht

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

Verkeersveiligheid fietsroutes gemeente Nieuwkoop Inventarisatie van knelpunten

Verkeersveiligheid fietsroutes gemeente Nieuwkoop Inventarisatie van knelpunten Verkeersveiligheid fietsroutes gemeente Nieuwkoop Inventarisatie van knelpunten Gemeente Nieuwkoop Afd. Beheer openbare ruimte maart 2015 Inhoud INHOUD...2 1 INLEIDING...3 1.1 AANLEIDING...3 1.2 DOELSTELLING

Nadere informatie

Beleidsplan Verkeersveiligheid Provinciale Wegen

Beleidsplan Verkeersveiligheid Provinciale Wegen Beleidsplan Verkeersveiligheid Provinciale Wegen 2012-2020 Provincie Groningen 1 Voorwoord In 1997 is het eerste Actieplan Verkeersveiligheid Provinciale Wegen vastgesteld. Met dit Actieplan werd er voor

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Professioneel partner in verkeersveiligheid

Professioneel partner in verkeersveiligheid Professioneel partner in verkeersveiligheid www.rovl.nl Partners van ROVL Provincie Limburg Rijkswaterstaat directie Limburg Limburgse gemeentes (via RMO s vertegenwoordigd) Politie Limburg-Noord Politie

Nadere informatie

Agenda Bestuursplatform

Agenda Bestuursplatform secretariaat Limburglaan 10 postbus 5700 6202 MA Maastricht telefoon 043 389 77 66 info@rovl.nl www.rovl.nl Rabobank 13.25.75.728 Agenda Bestuursplatform Datum vergadering 12 mei 2011 Tijdstip 9.00 12.30

Nadere informatie

Fietsongevallen. Ongevalscijfers. Samenvatting. Fietsers kwetsbaar. Vooral ouderen slachtoffer van dodelijk fietsongeval

Fietsongevallen. Ongevalscijfers. Samenvatting. Fietsers kwetsbaar. Vooral ouderen slachtoffer van dodelijk fietsongeval Fietsongevallen Ongevalscijfers Samenvatting In 212 zijn 2 personen aan de gevolgen van een fietsongeval overleden. De dodelijke fietsongevallen zijn slechts het topje van de ijsberg van alle fietsongevallen.

Nadere informatie

Werkplan ROV Oost-Nederland 2015

Werkplan ROV Oost-Nederland 2015 Werkplan ROV Oost-Nederland 2015 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 1 Blz. 2. Kaders 3 2.1 Beleid regievoerders 3 2.2 Landelijk beleid 4 2.3 Lokaal beleid 4 2.4 Ontwikkelingen en trends 5 3. Uitgangspunten 7 3.1

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie OPZET VAN DE PRESENTATIE Bodemvisie Waarom? Doel Middel Ingrediënten SPRONG Wie, wat, waarom? Het proces

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Verkeersveiligheid in de provincie Gelderland Afstudeerscriptie Integrale Veiligheidskunde

Verkeersveiligheid in de provincie Gelderland Afstudeerscriptie Integrale Veiligheidskunde Verkeersveiligheid in de provincie Gelderland Afstudeerscriptie Integrale Veiligheidskunde Annemiek van de Weerd, Hogeschool Utrecht, e-mail: annemiek.vandeweerd@gmail.com Samenvatting De verkeersveiligheid

Nadere informatie