OVERLEVENISMEEDOEN. Ook in de Sport!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OVERLEVENISMEEDOEN. Ook in de Sport!"

Transcriptie

1 OVERLEVENISMEEDOEN Ook in de Sport! Notitie Sportraad Apeldoorn (VSA) over de toekomstige sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn, mei 2013

2 2

3 3 Inhoud Hoofdstuk 1: Inleiding pagina 5 Hoofdstuk 2: Samenvatting en vervolgstappen pagina 7 Hoofdstuk 3: Landelijke trends en ontwikkelingen pagina 9 Stand van zaken: Rijksbeleid pagina 11 Provinciaal beleid pagina 13 Lokaal beleid pagina 14 Hoofdstuk 4: De vitale sportvereniging pagina 17 Hoofdstuk 5: Sportaccommodatiebeleid pagina 21 Hoofdstuk 6: Huidige en toekomstige situatie pagina 23 Hoofdstuk 7: De rol en het toekomstig verwachtingspatroon van: Gemeente Apeldoorn pagina 37 De sportverenigingen pagina 39 Sportraad Apeldoorn pagina 40 Bijlagen: Overzicht van het aantal actieve sporters per tak van sport in verenigingsverband pagina 43 Overzicht van het aantal gymzalen en sporthallen pagina 46 Overzicht aantal voetbalverenigingen in relatie tot de aanwezige en noodzakelijke wedstrijdvelden pagina 48 Overzicht van het aantal verzonden vragenlijsten in relatie tot terugontvangen lijsten pagina 49 Overzicht van en inzicht in reacties van verenigingen over samenwerking met andere verenigingen/partijen pagina 50 Overzicht van de wens voor een eigen accommodatie pagina 52 Overzicht gebruik accommodatie door derden pagina 54 Overzicht toekomstige samenwerking met andere verenigingen/partijen pagina 55 Overzicht van verwachte uitbreiding van aantal actieve leden pagina 58 Overzicht van verwachtingspatroon/visie over toekomstige sportinfrastructuur pagina 61

4 4

5 5 Hoofdstuk 1 Inleiding Voor u ligt een notitie die richting geeft op welke wijze volgens de Sportraad Apeldoorn vanaf het jaar 2014 invulling zou moeten worden gegeven aan de sportinfrastructuur in de gemeente Apeldoorn. Aanleidingen hiertoe zijn: De kerntakendiscussie die in 2010 heeft plaatsgevonden (wat doen wij als Gemeente nog zelf en wat laten wij over aan de burgers en organisaties). De bezuinigingen in het kader van de Voorjaarsnota 2011 en de Zomernota Het niet meer up to date hebben van een nota sportbeleid. Sportraad Apeldoorn heeft het initiatief genomen om hiervoor een eerste aanzet te geven. Niet alle facetten van het sportbeleid zullen in deze notitie aandacht krijgen. Ingegaan wordt op onder meer het optimaliseren en waar gewenst dan wel noodzakelijk afstoten van sportvoorzieningen, alsmede op het samenwerken en waar gewenst dan wel noodzakelijk fuseren van sportverenigingen. Beide facetten passen binnen het huidig sportbeleid van de gemeente Apeldoorn, voortvloeiende uit de besluitvorming die in de jaren 2010 tot en met 2012 in de gemeenteraad van Apeldoorn heeft plaatsgevonden. Daarnaast wordt in de notitie inzicht gegeven in de volgende items: De huidige en toekomstige situatie voor wat betreft de sportparticipatie, het aantal sportvoorzieningen en het aantal sportverenigingen in de gemeente Apeldoorn. De demogra ische ontwikkelingen in de gemeente Apeldoorn. De nieuwe en toekomstige sportontwikkelingen en trends op landelijk, provinciaal en lokaal niveau. Op welke wijze kan nog worden voldaan aan behoud en optimalisering van een sportinfrastructuur en wat wordt verstaan onder een vitale sportvereniging. De rol en het toekomstig verwachtingspatroon van het gemeentebestuur van Apeldoorn, de sportverenigingen en Sportraad Apeldoorn. De conclusies uit vorenstaande zijn samengevat in hoofdstuk 2. Wij hopen dat deze notitie een bijdrage levert aan het toekomstig sportbeleid van de gemeente Apeldoorn. Een antwoord geeft op een terugtredende overheid die meer verantwoordelijkheid neerlegt bij de samenleving door middel van burgerinitiatief. Een activerende en faciliterende overheid die meer ruimte geeft voor eigen initiatief uit de samenleving. Een overheid die minder zelf taken uitvoert. Waar overheid, de gemeente zich terugtrekt, wordt een groter beroep gedaan op eigen initiatief in de samenleving. Laat sportend Apeldoorn hiervan een goed voorbeeld zijn.

6 6

7 7 Hoofdstuk 2 Samenvatting Als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme ontstaan. Daarnaast is er een beweging richting minder verzorgingsstaat en meer eigen verantwoordelijkheid voor burgers voor hun individuele en maatschappelijke ontwikkeling. Ook in Apeldoorn is deze tendens waarneembaar. Mede ingegeven door de bezuinigingen heeft de burger in Apeldoorn te maken met een terugtredende overheid, die zich alleen nog bezig houdt met een nog nieuw vast te stellen sportbeleid. Opteert voor een regiefunctie, waarbij zij binnen de inanciële kaders faciliterend bezig blijft en waar nodig maatwerk verricht. Een gemeente, die zich uitspreekt voor (meer) samenwerking dan wel fusie tussen de sportverenigingen om te komen tot sterke sportverenigingen en voor een optimalisering en waar nodig afstoting van gemeentelijke sportvoorzieningen. De positie van de sportvereniging is aan verandering onderhevig. Onder druk van veranderende behoeften, een kostenbewustere overheid en een afnemende bereidheid tot vrijwilligerswerk wordt de traditionele sportvereniging gedwongen na te denken over haar rol en deze te heroverwegen. Ook wordt verwacht dat zij een bijdrage levert aan bredere maatschappelijke thema s. Zo worden steeds meer verantwoordelijkheden bij de sportvereniging neergelegd. Kwaliteit is daarbij het motto. Het is een verkeerde gedachte dat de sportvereniging dit op eigen kracht kan en zal oppakken. Zij zal hierin moeten worden uitgedaagd en geholpen. Noodzakelijk is dat er een proces in gang wordt gezet, waarbij alle betrokken partijen zich moeten beraden over de wijze waarop nog een gezonde sportinfrastructuur in de gemeente Apeldoorn in stand kan worden gehouden. Begrippen als eigen verantwoordelijkheid, geloofwaardigheid, zorgvuldigheid, durf, lef en over de schutting kijken zijn hierbij belangrijk. Het staat onomstotelijk vast dat het in stand houden van een gezonde sportinfrastructuur alleen mogelijk is met ondersteuning door de gemeente. De Sportraad in zijn nieuwe vorm kan hierin een belangrijke bijdrage leveren en een rol spelen. Apeldoorn groeit nauwelijks meer en vergrijst. De leeftijdscategorie jongvolwassenen (18-34 jaar) is ver ondervertegenwoordigd. Daarnaast blijkt dat met name het aantal inwoners in de leeftijdsgroep 8 tot 24 jaar de afgelopen jaren is afgenomen. Dit heeft ook gevolgen voor de sportdeelname. Ingegeven door de genomen bezuinigingsmaatregelen op het onderdeel sport en door een terugtredende overheid zal de sportdeelname niet gaan toenemen en wel met name in verenigingsverband. Het beoefenen van traditionele sterke takken van sport als voetbal (damesvoetbal) en hockey blijft populair. Ook voor de aanwezige sportvoorzieningen heeft dit gevolgen. De nog in de begroting van de gemeente Apeldoorn aanwezige bestedingsruimte voor sport moet ef iciënt en effectief worden ingezet voor behoud, onderhoud en optimalisatie van de bestaande sportvoorzieningen en voor het bevorderen van de vitaliteit van sportverenigingen. Belangrijk is dat hiervoor criteria worden vastgesteld, waaraan aanvragen om ondersteuning moeten voldoen. Zowel de Gemeente als de sportverenigingen zijn en blijven verantwoordelijk voor hun eigen beleid en de invulling daarvan. Hierbij is men niet gehouden aan de uitspraken en het vermelde in deze notitie.

8 8 Vervolgstappen Deze notitie geeft de richting aan voor de invulling van de toekomstige sportinfrastructuur met de daarbij in te zetten middelen. Dat dit niet een totaal beeld maar een momentopname betreft, spreekt voor zich. Tevens dienen de geformuleerde aanzetten nog een vervolg te krijgen. Naast de invulling van de sportvoorzieningen van de in deze notitie niet opgenomen sporten, die zich op termijn zeker kunnen voordoen, zijn dat ook: een onderzoek naar de vitaliteit van de sportverenigingen enerzijds en anderzijds de ontwikkeling van de route om een vitale sportvereniging te worden; het inzichtelijk maken van behoud, onderhoud en optimalisatie van de bestaande sportvoorzieningen gericht op een beeld wat er de komende jaren te wachten staat. Om hier invulling aan te geven zal op kort termijn wel duidelijkheid moeten komen over de status van de sportraad in het nieuw op te zetten verenigingen en vrijwilligers loket Apeldoorn, zijnde de opdracht van de Gemeente aan Wisselwerk en de VSA dat op het moment van het verschijnen van deze notitie nog niet geheel duidelijk is.

9 9 Hoofdstuk 3 Landelijke trends en ontwikkelingen Sociaal- maatschappelijke trends en ontwikkelingen Als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme ontstaan. Kenmerk van het nieuw collectivisme is dat mensen weer meer op zoek gaan naar een groep waarbij men zich thuis voelt en waartoe men wil behoren. Dit kan het gezin zijn, maar ook kleine of grotere groepen gelijkgestemden, waaronder sportverenigingen. Daarnaast is er de beweging richting minder verzorgingsstaat en meer eigen verantwoordelijkheid voor burgers voor hun individuele en maatschappelijke ontwikkeling. De aandacht voor gezond leven en bewegen blijft onverminderd groot, hetgeen een positieve stimulans betekent voor sportbeoefening in het algemeen. Vooral 55-plussers blijken aanzienlijk vaker deel te nemen aan sportieve activiteiten dan in het verleden. Daarentegen neemt de interesse van jongeren in sportieve activiteiten vanaf een jaar of 15 duidelijk af. Steeds meer mensen kampen met overgewicht, waaronder één op de zeven kinderen. Dit is een verdubbeling ten opzichte van Het tegengaan en voorkomen van overgewicht is een belangrijk aandachtspunt binnen de Nederlandse gezondheidszorg. Sport en bewegen zal in toenemende mate als middel worden ingezet. Als richtlijn geldt dat jongeren minstens vijf dagen in de week minimaal één uur per dag moeten bewegen. Voor volwassenen volstaat een half uur per dag. In navolging van het toenemend belang van gezondheid kan ook de trend sporti icering worden onderscheiden. Hieronder wordt verstaan dat het begrip sport in alle geledingen van de maatschappij is doorgedrongen, zonder noodzakelijkerwijs verbonden te zijn aan de beoefening daarvan. Dit heeft alles te maken met de positieve associaties van sportbeoefening met begrippen als gezondheid, jeugdigheid en vitaliteit. Mensen ondernemen meer activiteiten in een korter tijdsbestek dan voorheen. Er is sprake van vervluchtiging van de vrijetijdsbesteding en daarnaast een zeer grote concurrentie op de vrije tijdsmarkt. Zowel de inhoud van de activiteiten als de daaruit voortvloeiende sociale contacten worden oppervlakkiger. In het verlengde van de zogenaamde zap cultuur ondervindt sportbeoefening een steeds sterkere concurrentie van bijvoorbeeld televisie en internet. De opkomst van de mediamaatschappij, waarin steeds meer mensen zijn aangehaakt bij sociale media (Facebook, Hyves, Twitter enzovoort): interactiviteit en mobiel bereik, worden steeds belangrijker. Sociaal- economisch trends en ontwikkelingen We leven in een economisch onzekere tijd. Ontwikkelingen op Europees niveau maken dat de weg naar economisch herstel nog lang is. Effecten van het nieuwe kabinetsbeleid zijn, op moment van schrijven van deze notitie, nog onvoldoende in beeld. Vast staat dat het nieuwe kabinetsbeleid effect heeft op de koopkracht en dat het zal leiden tot verdere bezuinigingen en toename van (nieuwe) taken voor gemeenten. Door lexibilisering van de arbeid en de toename van deeltijdbanen is er sprake van meer spreiding in de vrijetijdsbesteding en daardoor is er minder animo voor collectieve sportbeoefening. De belangstelling voor individuele en ongeorganiseerde sportbeoefening is daardoor toegenomen. Dit is een voordeel voor verenigingen die hierop ingericht zijn, maar kan tot problemen leiden bij het organiseren van wedstrijden en trainingen en het inzetten van vrijwilligers.

10 10 Ondanks de hedendaagse beleidsdoelstellingen om de arbeidsparticipatie te laten toenemen, zal de vergrijzing in ons land er toe leiden dat meer senioren vrijetijdsactiviteiten ondernemen. Voor de sportbeoefening heeft dit tot gevolg dat bepaalde, voor seniorensport geschikte, voorzieningen meer gebruikt gaan worden. De toenemende werkdruk en het snelle levenstempo leiden tot een grotere behoefte aan ontspanning en onthaasting in een sportieve omgeving. In combinatie met meer bewustzijn voor lichaam en gezondheid zorgt dit -vooral bij ouderen en tweeverdieners- voor een toename van de behoefte aan zogenoemde wellness activiteiten. Sportinhoudelijk De voorkeuren voor sportbeoefening zullen ook de komende jaren aan luctuaties onderhevig zijn. Zoals eerder aangegeven wordt sportbeoefening steeds individueler en commerciëler. In z n algemeenheid is sprake van een lichte daling van het aantal bij sportverenigingen aangesloten leden. De verschillen tussen de verschillende takken van sport zijn echter groot. Het beoefenen van traditioneel sterke takken van sport als voetbal en hockey zal ook de komende jaren populair blijven en wellicht nog verder aan populariteit winnen. Wel zal duidelijker onderscheid ontstaan tussen sterke verenigingen, die er in slagen leden en vrijwilligers aan zich te verbinden, en zwakkere verenigingen die te kampen hebben met een cumulatie van inanciële en organisatorische problemen. Ingegeven door demogra ische ontwikkelingen, mag worden verondersteld dat seniorensporten verder zullen groeien. Golf, wandelen, ietsen en Nordic Walking zijn hiervan goede voorbeelden. In hoeverre dit ten koste gaat van door veel senioren beoefende sporten in verenigingsverband (denk bijvoorbeeld aan tennis, badminton en jeu de boules) is veel moeilijker te voorspellen. Ruimtelijk en fysiek Een belangrijke ontwikkeling in het beperken van investering- en exploitatiekosten van maatschappelijke voorzieningen is het clusteren van functies. Anders dan bij de realisatie van multifunctionele voorzieningen wordt hiermee gedoeld op het samengaan van meerdere afzonderlijke voorzieningen in één accommodatie. De opkomst van Multifunctionele Accommodaties, (sportieve)brede scholen en leisure centra en de voorzieningen bij omnisportvereniging WSV in Apeldoorn en in topsportcentrum Omnisport zijn sprekende voorbeelden van deze ontwikkeling. Enerzijds is bij clustering sprake van schaalvoordelen waardoor een kostenbesparing optreedt. Een geclusterde voorziening behoeft maar één entree, horecavoorziening, technische ruimte en beheerdersruimte te hebben. Daarnaast kan een opbrengstenverhoging optreden doordat een geclusterde voorziening een grotere aantrekkingskracht heeft. Een nadeel van clustering is dat de spreiding en daarmee de bereikbaarheid verslechterd. Het gebruik van maatschappelijke voorzieningen kan afnemen, indien deze niet langer als een buurt- of wijkvoorziening gelden en er voor bezoek grotere afstanden moeten worden afgelegd. Bijkomend nadeel is dat het toch al sterk toegenomen autogebruik nog eens wordt versterkt. Door het stimuleren van de multifunctionele gebruiksmogelijkheden kan een hoger gebruiksrendement van voorzieningen worden gerealiseerd. Voorbeelden zijn kunstgrasvelden die zowel een functie voor de sportverenigingen als ook voor de wijk kunnen vervullen, verenigingsgebouwen die ook voor kinderopvang of BSO geschikt zijn, gymlokalen die geschikt worden gemaakt voor allerhande wijkactiviteiten en klaslokalen, die in het kader van brede schoolconcepten ook na schooltijd een functie krijgen ten behoeve van sportieve of culturele activiteiten. Door in te zetten op multifunctioneel gebruik kunnen gemeenten besparen op investeringen in (nieuwe) monofunctionele voorzieningen.

11 11 Landelijk sport(stimulering)beleid Met de Breedte Sport Impuls (BSI) en de Impuls Buurt Onderwijs Sport (BOS - projecten) heeft het Rijk laten zien verantwoordelijkheid te nemen voor sportstimulering. Met het beschikbaar stellen van middelen via het Gemeentefonds voor de aanstelling van combinatiefunctionarissen en recent middels de voortzetting en aanvulling via het programma sport en bewegen in de buurt geeft het Rijk een verbreding aan de combinatiefunctionarissen en wordt het stimuleringsbeleid een nieuwe impuls gegeven (2900 FTE s in 2016). De aangekondigde programma s in de nota Tijd voor Sport (2005) en het uitvoeringsprogramma Samen voor Sport (2006) worden onverminderd voortgezet. Wel zal in het sportbeleid een aantal accenten worden verlegd en prioriteiten worden gesteld. De Rijksoverheid wil investeren in de kracht van de sport, dit geldt zowel in de breedte als aan de top. Voor deze investeringen wordt de sport wel gevraagd iets terug te doen: het creëren van een sportieve, gezonde en veilige omgeving en de inzet van (top)sporters voor maatschappelijke doelen. Samengevat zet het landelijk sportbeleid de komende jaren in op: de gezamenlijke inzet van minstens 2900 combinatiefuncties voor brede scholen, sport en cultuur. het creëren van aanvullende faciliteiten voor talenten. het creëren van meer mogelijkheden voor gehandicaptensport via het speciaal onderwijs, zorginstellingen en sportverenigingen. de evaluatie en herijking van het beleid voor de gehandicaptensport. de uitbreiding van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen met een belangrijke focus op de jeugd. de ondersteuning van de sportsector bij maatregelen gericht op de bevordering van sportiviteit en respect en het tegengaan van uitwassen. het bevorderen van samenwerking tussen gemeenten, bedrijven, scholen en sportverenigingen. samen met gemeenten bevorderen dat er bij de aanleg van nieuwe wijken voldoende ruimte voor sport en bewegen is. het streven naar meer gymlesuren per week in het primair onderwijs. het onderschrijven van de ambitie om de Nederlandse sport op Olympisch niveau te brengen, zonder de Olympische Spelen naar Nederland te willen halen. Een laatste ontwikkeling, die in het kader van sportbeleid niet onvermeld mag blijven, is de landelijke campagne 30 minuten bewegen. De hoofddoelstelling is mensen aan te zetten tot een meer actieve leefstijl. Stand van zaken Rijksbeleid Visie op sport en bewegen De Rijksoverheid hecht veel waarde aan sport en bewegen als basis voor een gezonde en actieve leefstijl, waarbij keuzevrijheid voor het individu voorop staat. De ambitie is dat voor iedere Nederlander die dat wil een passend sport- en beweegaanbod in de buurt aanwezig is, dat bovendien veilig en toegankelijk is. Samen met andere partijen zoals de sportsector, lokale overheden en het bedrijfsleven wil de Rijksoverheid voorwaarden scheppen om mensen (meer) te kunnen laten sporten en bewegen, zowel in de stad als op het platteland. De Rijksoverheid omarmt daarbij het particuliere initiatief en de publiek - private samenwerking. De Rijksoverheid staat voor Nederland Veiliger. Daarbij hoort ook veilig kunnen sporten, zowel op het speelveldje in de buurt als bij de sportvereniging. Intimidatie, vandalisme en geweld horen niet in de sport thuis. Om de sport

12 12 veiliger te maken zodat iedereen met plezier kan sporten, hebben de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie maatregelen opgesteld samen met de sport- en welzijnssector en gemeenten. Deze worden toegelicht in het actieplan Naar een veiliger sportklimaat. Veilig sporten betekent ook verantwoord sporten en bewegen. Zo kan het risico op sportblessures en sportuitval zoveel mogelijk worden verkleind en kunnen medische kosten en arbeidsverzuim zo veel mogelijk worden beperkt. Behalve in breedtesport investeert de Rijksoverheid in topsport. Topsport levert ons niet alleen medailles op, maar ook een wij-gevoel en nationale trots. Het geeft mensen plezier, een gevoel van saamhorigheid en het inspireert tot het verleggen van de eigen grenzen. Topsport kan ook een positieve uitstraling hebben richting de breedtesport. Door grote topsportevenementen te organiseren laat Nederland zien waartoe een klein land in staat kan zijn. Dit zet niet alleen Nederland en de Nederlandse topsport op de kaart, maar geeft ook een grote impuls aan de gaststad en de regionale economie. Internationaal gezien biedt de organisatie en Nederlandse deelname aan grote topsportevenementen kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven om zich te pro ileren in het buitenland. Dit kabinet wil de economische betekenis van topsport en breedtesport, zowel nationaal als internationaal, beter benutten. Speerpunten voor de Rijksoverheid zijn sport en bewegen in de buurt en uitblinken in sport, het versterken van de economische betekenis van sport en de ambitie om de Nederlandse sport op Olympisch niveau te brengen. In de Sportagenda wordt uitgegaan van een verhoging van de sportparticipatie van 65% naar 75%. Deze verhoging kan alleen worden bereikt in nauwe samenwerking met de gemeenten, aangezien sportbeleid voor een groot deel lokaal beleid is. Prioriteiten sport- en beweegbeleid Samenvattend zijn er drie prioriteiten te benoemen voor het sport- en beweegbeleid waar dit kabinet de komende jaren het verschil wil gaan maken: 1. Sport en bewegen in de buurt. 2. Werken aan een veiliger sportklimaat. 3. Uitblinken in sport. Sportinfrastructuur in Nederland Uit een in opdracht van het Ministerie van VWS door het Mulier Instituut in 2011 uitgevoerde nulmeting (quickscan), die inzicht geeft in de stand van zaken ten aanzien van (breedte)sportaccommodaties en faciliteiten op wijkniveau blijkt het volgende: Sportaccommodaties in Nederland zijn niet op één centrale plek volledig geregistreerd. Ditzelfde geldt voor een groot deel van de gegevens voor de toegankelijkheid van de accommodaties. Gemeenten hebben zicht op de eigen accommodaties maar deze kennis wordt niet landelijk gebundeld. Sporters maken voor de sportbeoefening het meest gebruik van de openbare weg, gevolgd door het overdekte zwembad en het itnesscentrum. De kwaliteit van de accommodatie, de sportorganisatie en (sociale) veiligheid is van belang voor de keuze voor een sportvoorziening. De afstand tot de accommodatie blijkt minder van belang te zijn. Voor de behoefteberekeningen voor de sport wordt door de gemeenten uitgegaan van de planningsnormen uit het handboek sportaccommodaties gekoppeld met de ledenaantallen van de verenigingen. Bij toekomstprognoses zijn de bevolkingsprognoses voor de gemeente leidend. Er zijn vele bronnen voor gegevens over sportaccommodaties en sportorganisaties, wat resulteert in een grote versnippering van kennis. Gebruiksgegevens van accommodaties worden niet centraal gecoördineerd verzameld. Dit is vooral het resultaat van het ontbreken van één accommodatiemonitor.

13 13 De Verenigingsmonitor (project van het Mulier Instituut in samenwerking met NOC*NSF) is landelijk en lokaal een belangrijke instrument. Beleidsorganisaties gebruiken de kennis uit de monitor om ondersteuning te bieden aan de sportorganisaties en in te spelen op ontwikkelingen. Gemeenten gebruik en een lokale Verenigingsmonitor steeds meer als instrument om verenigingen in beeld te krijgen die in staat zouden zijn om een rol te vervullen in de uitvoering van het gemeentelijk sportbeleid. In relatie tot de ruimte voor sport wordt vooral reactief en probleemoplossend gewerkt. Er moet een duidelijke behoefte zijn alvorens accommodaties worden gepland. Met een goed voorspellingsmodel en een sportieve ruimtenorm zou meer proactief beleid kunnen worden gemaakt. Er is behoefte aan meer speci ieke en (centraal) gebundelde kennis over sportinfrastructuur om antwoord te kunnen geven op beheersmatige- en planningsvraagstukken over sportaccommodaties. Provinciaal beleid Op 11 november 2009 stelden Provinciale Staten het voorstel Gelderland Sportland, een wereld te winnen! vast. Daarmee omarmde Gelderland een nieuwe ambitie voor breedte en topsportbeleid, met als doel om sport en bewegen in Gelderland de komende jaren in de volle breedte op een hoger niveau te brengen. Richting kabinet gaf Gelderland te kennen aan te willen sluiten bij de Alliantie Olympisch Plan en bij te willen dragen aan de nationale Olympisch ambitie. In het vervolg op Gelderland Sportland: een wereld te winnen! is onder de titel Gelderland Sportland: programma de programmatische uitwerking van deze ambitie beschreven. Het programma bestaat uit een samenhangend en breed afgestemd pakket van sportinvesteringen en sportstimulerende maatregelen en activiteiten, die eraan bijdragen om van Gelderland een sportland te maken. Om de inzet in het kader van Gelderland Sportland van focus te voorzien en om versnippering van middelen te voorkomen, is gekozen voor een beperkt aantal van tien sporten, de Gelderse kernsporten. Hiervoor is in het programma op basis van criteria de eerste ring van vijf kernsporten bepaald. Dit zijn: atletiek (met ook hardlopen, joggen, Nordic Walking, wandelen), hippische sport (met ook dressuur/springen, endurance, recreatief rijden van bijvoorbeeld lange afstandsroutes), wielersport (met ook toer ietsen, mountainbiken, BMX), judo en volleybal. Dit is inclusief de paralympische varianten. Met de inzet van sport wil de provincie Gelderland in 2016 een nog gezondere, meer vitale en aantrekkelijkere provincie worden. Daarom investeert de provincie samen met haar partners in zowel breedtesport als talenten. Maar ook door ruimtelijke kwaliteiten en economische kansen te versterken en te benutten. Met sport halen we het beste uit Gelderland! Sporten is niet alleen leuk en gezellig, maar vermindert ook overgewicht. Het bevordert de gezondheid, waarmee de zorgkosten op termijn verlagen. Daarom gaat er extra aandacht uit naar groepen die nu nog weinig sporten. Sportieve bewegingsruimte Willen we meer mensen verleiden tot bewegen en enthousiast aan het sporten houden, dan verdient ook de buitenruimte aandacht. Deze buitenruimte kan aantrekkelijker worden gemaakt door het creëren van sport en speelplekken in de (directe) woonomgeving en in de natuur. Maar ook door meer sportieve en uitdagende routes, zoals hardloop-, mountainbike- en paardrijroutes, die het sporten en bewegen stimuleren.

14 14 Talentenondersteuning De provincie Gelderland zet in op talentontwikkeling en -ondersteuning met hulp van het Olympisch Netwerk Gelderland. In dit netwerk werken de Gelderse Sport Federatie en de stichting Topsport Gelderland nauw samen en brengen zo breedtesport en talentondersteuning bij elkaar. Sport, economie en gezondheid Grote sportevenementen worden georganiseerd in samenhang met stimuleringsactiviteiten, zoals clinics op scholen, om sport breder onder de aandacht te brengen. Topsporters vervullen hierbij de rol van nieuwe helden. De provincie wil sportevenementen daarnaast gebruiken om economische bedrijvigheid in een gemeente of regio te stimuleren. Ook wil de provincie samen met bedrijven investeren in de combinatie tussen sport, gezondheid, voeding en innovatie. Sportaccommodaties De provincie draagt bij aan topaccommodaties, zowel wedstrijd- als trainingsfaciliteiten, die de Gelderse kernsporten een stevige kwaliteitsimpuls geven. Topaccommodaties overstijgen de reguliere lokale schaal en uitstraling. Zij zorgen voor vitaliteit, lee baarheid en ruimtelijke structuur van stad en regio. Tot 2016 heeft de provincie Gelderland 30 miljoen euro beschikbaar voor Gelderland Sport! De helft hiervan wordt besteed aan sportaccommodaties voor de Gelderse kernsporten atletiek, judo, paardensport, volleybal en wielersport. Subsidiemogelijkheden voor Gelderland sport Bedrijven, gemeenten en (sport)organisaties kunnen gebruik maken van de subsidieregeling Gelderland Sport. De provincie Gelderland stelt subsidies beschikbaar voor projecten die sport en bewegen in Gelderland een steun in de rug geven. Er zijn subsidies voor de volgende projecten: projecten waardoor inwoners (met de nadruk op jongeren, werknemers en ouderen) meer gaan sporten of een meer gezonde en actieve leefstijl ontwikkelen. projecten gericht op de ontwikkeling van sporttalenten tot topsporters. Het gaat hierbij met name om vijf Gelderse kernsporten: judo, volleybal, wielersport, paardensport en atletiek (inclusief wandelen). projecten gericht op innovatie en het vergroten van kennis op het gebied van sport. projecten gericht op nationale en internationale evenementen in de kernsporten en de potentiële kernsporten, in combinatie met side-events (sportstimuleringsactiviteiten). Lokaal beleid In het bestuursakkoord Veerkracht en Verbinding staat de andere gemeente centraal. Een gemeente die durft los te laten maar er wél is als het echt moet. Een gemeente die de focus verlegt naar de plekken waar mensen leven, werken en elkaar ontmoeten. Een gemeente die zich niet onderscheidt door plannen en processen maar door excellente uitvoering. Een gemeente die meer kwaliteit levert voor minder geld. De inanciële tegenwind, waarin de gemeente Apeldoorn verkeert, legt een stevige hypotheek op het huidig bestuursakkoord. Er komt minder binnen. In dit licht heeft de Gemeenteraad in het najaar van 2010 intensief gediscussieerd over de kerntaken van de Gemeente en de rolverdeling met de partners in de samenleving. De Gemeenteraad vindt dat de Gemeente en gesubsidieerde instellingen taken dichter bij de burger moet uitvoeren: meer op niveau van dorpen en wijken, en minder vanuit het stadhuis. Uitvoeringsorganisaties moeten meer samenwerken, vertrekkend vanuit de vraag van de burgers. Meer ruimte geven aan de eigen kracht van burgers met een logische (maatwerk) ondersteuning door professionals. Deze nieuwe benadering, dicht bij en samen met burgers, met nieuwe vormen en instrumenten, vereist een ingrijpende omslag binnen de Gemeente en betrokken instellingen. De Gemeente heeft uitgesproken dat onderdelen van gemeentelijk beleid geen kerntaak meer zijn. Zo ook met betrekking tot sportbeleid voor wat betreft het subsidiëren van sportverenigingen en het inancieren van het totale onderhoud van sportvelden en accommodaties.

15 15 Een terugtredende overheid, die zich alleen nog bezig houdt met een nog nieuw vast te stellen sportbeleid. Opteert voor een regiefunctie, waarbij zij binnen de inanciële kaders faciliterend bezig blijft en waar nodig maatwerk verricht. Een gemeente, die zich uitspreekt voor (meer) samenwerking tussen de sportverenigingen en voor een optimalisering en waar nodig afstoting van gemeentelijk vastgoed (waaronder sportvoorzieningen). Om sportverenigingen professioneel te ondersteunen wordt steeds meer een beroep gedaan op de inzet van combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches. In die zin is er niet zozeer sprake van een terugtredende overheid, maar van een verandering naar een meer stimulerende rol. De inanciële vertaling van vorenstaande heeft plaatsgevonden middels vaststelling van de Voorjaarsnota 2011 en de Zomernota Het sportbeleid van de gemeente Apeldoorn dat is vastgelegd in de sportnota Op weg naar 2012 is hiermee niet meer leidend. Door de ingrijpende bezuinigingen op het onderdeel sport in de begroting van de gemeente Apeldoorn dient een proces in gang te worden gezet, waarbij alle betrokken partijen zich moeten beraden over de wijze waarop nog een gezonde sportinfrastructuur in de gemeente Apeldoorn in stand kan worden gehouden. Deze notitie geeft hiertoe een eerste aanzet.

16 16

17 17 Hoofdstuk 4 De vitale sportvereniging Algemeen De wijze waarop sport wordt aangeboden is een belangrijk aspect binnen de sport en het sportbeleid. Laagdrempeligheid, lexibiliteit, kwaliteit en beschikbaarheid van het aanbod zijn veelal bepalend of en waar mensen gaan sporten en bewegen. Sportaanbieders zullen vandaag de dag vaker moeten inspelen op de veranderende behoeften van mensen en diverse maatschappelijke ontwikkelingen. Door ontgroening en vergrijzing zullen er minder jongeren en meer ouderen zijn. Visie De toekomstige sportvereniging dient zich op deze ontwikkelingen voor te bereiden en moet in staat zijn de veranderende vraag in te vullen. Ook in het sportbeleid moet daarmee rekening worden gehouden. Belangrijk is dat de gemeente Apeldoorn de sportverenigingen blijft ondersteunen die een maatschappelijke rol willen vervullen en zich openstellen voor vernieuwing. De sportverenigingen hebben een vaste positie verworven in de maatschappij. De sportvereniging bereikt met haar activiteiten een groot aantal mensen. Sporters komen zo in aanraking met ontspanningsmogelijkheden, normen en waarden, saamhorigheid en gezonde tijdsbesteding. Landelijk gezien is de sportdeelname in verenigingsverband maar 30% van de 65% sporters. Toch wordt de sportvereniging in Apeldoorn nog steeds gezien als één van de belangrijkste partners van het lokale sportbeleid. Maar daarnaast kiezen ook steeds meer mensen ervoor hun sport te beoefenen zonder lid te worden van een vereniging of andere sportinstelling. Zij gaan bijvoorbeeld individueel ietsen, trimmen en wandelen in de openbare ruimte (ongeorganiseerde sport). Ook wint modieuze sportbeoefening nog altijd terrein. Sfeer en omgeving zijn belangrijk. Denk hierbij aan itness, aerobics, spinning enzovoort (anders georganiseerde sport). Veranderende positie De sportbeoefening bij een vereniging draagt op de eerste plaats bij aan een itter en gezonder leven. Daarnaast zorgt de sportvereniging voor binding tussen mensen, kunnen haar leden zich ontplooien via vrijwilligerswerk en brengen de trainingen/wedstrijden sporters en toeschouwers letterlijk in beweging! De positie van de sportvereniging is echter aan verandering onderhevig. Onder druk van veranderende behoeften, een kostenbewustere overheid en een afnemende bereidheid tot vrijwilligerswerk wordt de traditionele sportvereniging gedwongen na te denken over haar rol en deze te heroverwegen. Sportverenigingen krijgen een nog nadrukkelijker rol in de maatschappij. Zo worden steeds meer verantwoordelijkheden bij sportverenigingen neergelegd. Kwaliteit is daarbij het motto. Daarbij dient de gemeente Apeldoorn sportverenigingen te stimuleren om door te groeien naar een vitale vereniging.

18 18 Definitie en vitaliteitaspecten Een vitale sportvereniging is een vereniging die de continuïteit van de vereniging voor zowel de korte als lange termijn waarborgt door organisatorisch en inancieel gezond te zijn. Daardoor is de vereniging in staat een bijdrage te leveren aan de sportdoelstellingen en bredere maatschappelijke thema s in de stad. Bovenstaande de initie laat zich verder omschrijven op de navolgende vitaliteitaspecten van een sportvereniging. Strategie en beleid Een vitale sportvereniging heeft een meerjaren - beleidsplan, waarin op basis van de identiteit van de vereniging een visie op de toekomst is uitgewerkt. Doelstellingen zijn geformuleerd op de diverse deelbeleidsterreinen (onder meer vrijwilligersbeleid, beleid ledenbehoud en werving) en de wijze waarop deze doelstellingen bereikt worden (plan van aanpak) beschreven is. Leden Het aantal leden van een sportvereniging is op zichzelf niet leidend om de mate van vitaliteit van een vereniging te kunnen duiden. Om inancieel en organisatorisch gezond te kunnen zijn zal een vitale vereniging echter wel een bepaalde omvang moeten hebben. Het ledenaantal van een vereniging moet enerzijds minimaal het aantal zijn dat nodig is om als vereniging duurzaam te kunnen voortbestaan. Anderzijds dient de omvang van het aantal leden te passen binnen dat aantal, waarvoor de vereniging een (sport) aanbod kan aanbieden. Denk hierbij aan benodigde ruimte aan sportvloer en benodigd kader (betaald of onbetaald). Het hebben van een jeugdafdeling binnen de vereniging is een meerwaarde, maar geen absolute must. Het ledenaantal van een vitale vereniging is geleidelijk stijgend of in ieder geval stabiel. Het verloop van leden is klein. Om de duurzaamheid van het ledenaantal te waarborgen voert de vereniging actief beleid om leden te behouden en nieuwe leden te werven om zodoende een zo optimaal mogelijk aantal leden te hebben. Organisatie Een vitale sportvereniging heeft zowel voldoende bestuurlijk als sporttechnisch onbetaald en/of betaald kader. De vereniging voert actief kaderbeleid, waarmee de kwantiteit van het aantal kaderleden wordt gewaarborgd en ook geïnvesteerd wordt in de kwaliteit (deskundigheidsbevordering) van het kader. Naast de kwantiteit en kwaliteit van het kader is een gestructureerde organisatie belangrijk. Een vitale vereniging heeft een heldere organisatiestructuur, een bestuursreglement, duidelijke taakomschrijvingen en besteedt aandacht aan de communicatie tussen de in de vereniging aanwezige geledingen. Aanbod De vitale sportvereniging is op de hoogte van de wensen en behoeften van haar (potentiële) leden en sluit hier met haar aanbod op aan. Om de betrokkenheid van de leden bij de vereniging en onderling te vergroten, verzorgt de vereniging naast haar reguliere sportaanbod ook nevenactiviteiten. Accommodatie Accommodaties zijn een voorwaarde voor sport. Voor de sportvereniging is accommodatie een voorwaarde om haar sport aan te kunnen bieden. Een vitale sportvereniging heeft haar uitgangspunten geformuleerd ten aanzien van eigendom/huur en invulling van de accommodatiebehoefte. De vereniging heeft voldoende ruimte aan sportaccommodatie beschikbaar en streeft na deze sportaccommodatie optimaal te bezetten. Voorts voert de vereniging het onderhoud uit waarvoor het verantwoordelijk is. Financiën Om het voortbestaan van een sportvereniging nu en in de toekomst te kunnen waarborgen is een gezonde inanciële positie van de vereniging noodzakelijk. Een vitale sportvereniging heeft een sluitende (meerjaren)begroting welke door haar leden is goedgekeurd. De vereniging voert een solide inancieel beleid, met positieve liquiditeit en solvabiliteit van de vereniging. De vereniging komt betalingsverplichtingen tijdig na.

19 19 Maatschappelijke betrokkenheid Sportverenigingen hebben een belangrijke maatschappelijke functie doordat zij mensen in de gelegenheid stellen om met elkaar te sporten. Een vitale sportvereniging heeft daarnaast de ambitie een bijdrage te leveren aan bredere maatschappelijke thema s in de stad/wijk/dorp. Sportverenigingen kunnen onder meer meewerken aan sportactiviteiten geïnitieerd vanuit het onderwijs, meedoen aan sportstimuleringsprojecten of een plek voor een maatschappelijke stage of re-integratietraject aanbieden. Maar ook aandacht voor duurzaamheid binnen de vereniging, structurele aandacht voor thema s als Sportiviteit en Respect of Jeugd en Alcohol of het organiseren van acties ten behoeve van goede doelen zeggen iets over de vitaliteit van de vereniging. Sport en maatschappij zijn sterk met elkaar verbonden. Gebeurtenissen die plaatsvinden in de sport hebben hun uitwerking op de maatschappij en andersom. Een vitale sportvereniging hanteert een gedragscode gebaseerd op normen en waarden die de vereniging van haar leden verwacht, onder meer respect, fair play en antidiscriminatie. De vereniging draagt het opgenomen gedrag uit en handhaaft via maatregelen bij overtredingen. Samenwerking Het succes van samenwerken ligt in de kracht van het collectief. Ook voor sportverenigingen kan samenwerking een meerwaarde betekenen. Het aangaan van een samenwerkingsverband kan onder meer op het gebied van gezamenlijk centrale inkoop van goederen en diensten, vrijwilligersbeleid (bijvoorbeeld het gezamenlijk organiseren van scholingen), gezamenlijk gebruik van accommodatie (velden en kantine), gezamenlijk organiseren van sport en spel activiteiten en uitwisselen van kennis en informatie op de diverse onderwerpen waar verenigingen mee te maken hebben. Een vitale sportvereniging staat open voor samenwerking met partijen binnen- en buiten de sport. De vereniging is bereid een mogelijk gezamenlijk belang te dienen, uiteenlopend van gezamenlijke inkoop van goederen en/of diensten tot een intensieve samenwerking dan wel fusie. De stap naar vitale vereniging Niet alle sportverenigingen kunnen zo maar, zonder hulp, de stap naar de vitale vereniging zetten. De reeds geconstateerde knelpunten ten aanzien van vrijwilligers en het bestuurlijk vermogen van sportverenigingen (terugloop van kader en ontbreken van kennis) maken het voor sportverenigingen moeilijk om zich tot vitale verenigingen te ontwikkelen. Vitalisering sportverenigingen Om de vitaliteit van de sportverengingen te verbeteren zullen alle beschikbare middelen moeten worden ingezet. Middelen: - Verenigingsondersteuning Het doel van verenigingsondersteuning is het verbeteren van het functioneren van de sportvereniging. Verenigingsondersteuning zal zich richten op het oplossen van knelpunten welke zich binnen een vereniging voordoen, maar ook op brede problemen welke vereniging overstijgend zijn. In de huidige situatie zijn het Verenigingsburo, Sportraad Apeldoorn, Bestuurdersacademie en de inzet van combinatiefunctionarissen hiervan goede voorbeelden. De komende jaren zal verenigingsondersteuning er meer op gericht moeten zijn om sportverenigingen te ondersteunen op het gebied van professionalisering, maatschappelijke betrokkenheid en vrijwilligersbeleid met als doel vitale, goed georganiseerde, maatschappelijk betrokken sportverenigingen te krijgen. Deze verenigingen leveren een breed sportaanbod en maatwerk voor de huidige consument. Om dit doel te bereiken is het belangrijk om de vitaliteit van de sportverenigingen in Apeldoorn in kaart te brengen. Om dit te kunnen dient gebruik te worden gemaakt van de Lokale verenigingsmonitor die door het Mulier Instituut is ontwikkeld.

20 20 - Sportstimulering In opdracht van de Gemeente organiseert en coördineert Accres Apeldoorn diverse sportstimuleringsprojecten. Het doel van deze projecten is om de inwoners van Apeldoorn aan het sporten te krijgen en vervolgens structureel te laten blijven sporten. De sportverenigingen hebben, door deel te nemen aan deze projecten, de mogelijkheid nieuwe leden te werven. Ook de inzet van combinatiefunctionarissen/buurtcoaches heeft een positieve uitwerking op het aan het sporten krijgen van de inwoners van Apeldoorn. - Financiële ondersteuning Zoals eerder vermeld kunnen niet alle sportverenigingen zo maar de stap naar de vitale vereniging zetten. Zij zullen hierbij moeten worden geholpen en uitgedaagd zo nodig met een inanciële prikkel. - Sportaccommodaties Ook de komende jaren moeten investeringen worden gedaan voor het in stand houden en optimaliseren van basissportvoorzieningen. Om deze investeringen mogelijk te maken en uit het oogpunt van doelmatige besteding van gemeentelijke middelen, is een optimaal gebruik van de beschikbare ruimte noodzakelijk. Om optimaal gebruik van de accommodaties te bewerkstelligen, zal in de toekomst bij het ter beschikking stellen van inanciële middelen vitaliteit als voorwaarde gehanteerd moeten gaan worden. Vanuit deze optiek (optimaal gebruik) zullen ook andere eisen gesteld moeten worden, zoals het samengaan of samenwerken van verenigingen op de accommodaties. - Mogelijkheden van samenwerking dan wel fusie Een middel om te vitaliseren, waarvan de toepasbaarheid bij alle verenigingen nog moet worden onderzocht, is samenwerking of fusie. Zorgvuldig en goed voorbereide bundeling van krachten zal een verbetering bewerkstelligen van de inanciële positie, het beschikbare kader en beschikbare faciliteiten, wat de vitaliteit zal verbeteren. Overigens wordt geconstateerd dat er al enige vorm van samenwerking tussen sportverenigingen aanwezig is. Het zij echter nog op beperkte en bescheiden schaal.

Vitale sportverenigingen

Vitale sportverenigingen DATUM 28 november 2011 REGISTRATIENUMMER ONDERWERP Vitale sportverenigingen Inhoudsopgave Aanleiding 2 De vitale sportvereniging 3 Definitie en vitaliteitsaspecten 3 Vitalisering sportverenigingen 5 Middelen

Nadere informatie

12 Sportbeleidsstukken

12 Sportbeleidsstukken DC 12 Sportbeleidsstukken 1 Inleiding In dit thema bespreken we het overheidsbeleid ten aanzien van sport. We besteden aandacht aan de sportnota Tijd voor Sport. Het ministerie van VWS heeft in 2011 een

Nadere informatie

Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten.

Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten. Hoofdstuk 11 Sport 11.1 Inleiding Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten. In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: 11.2

Nadere informatie

Versterking. Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland 2012-2016. Professionalisering Positionering Samenwerking

Versterking. Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland 2012-2016. Professionalisering Positionering Samenwerking Versterking Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland Professionalisering Positionering Samenwerking 2012-2016 Samenleving Energie uit het hart van de samenleving Sportverenigingen Brancheorganisatie

Nadere informatie

Evaluatie sportbeleid

Evaluatie sportbeleid Evaluatie sportbeleid 1. Inleiding Het collegeprogramma was aanleiding om in 2007 een evaluatie van het sportbeleid in gang te zetten. Deze nota is de afronding van die evaluatie. De evaluatie is gebaseerd

Nadere informatie

Burgerijenquête 2005. Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties

Burgerijenquête 2005. Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties Burgerijenquête 2005 Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties Burgerijenquête 2005 Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties De Oosterhoutse Burgerijenquête is een vorm van onderzoek

Nadere informatie

Sport in beweging. Beleidsnota Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018. Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 1

Sport in beweging. Beleidsnota Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018. Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 1 Sport in beweging Beleidsnota Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 1 Inhoudsopgave: 1 Samenvatting 3 2 Inleiding 7 2.1 De uitdaging 7 2.2 De uitvoering 7 3

Nadere informatie

Sport en bewegen in Vaals

Sport en bewegen in Vaals Sport en bewegen in Vaals Sport- en beweegprogramma 2015-2020 Van visie naar activiteiten Netwerk Gezond Leven Donderdag 6 november 2014 Waarom een sport- en beweegprogramma? Strategische Visie 2020 Bestuursopdracht

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Tynaarlo, Olympisch in de breedte

Tynaarlo, Olympisch in de breedte december 2011 Tynaarlo, Olympisch in de breedte Het geeft precies aan wat wij belangrijk vinden in ons gemeentelijk sportbeleid. Iedereen moet kunnen meedoen als het gaat om sport en bewegen. En iedereen

Nadere informatie

Sportvisie Heeze-Leende Jubelen, Klagen, Acties en Prioriteiten. Bijeenkomst maandag 3 oktober 2011

Sportvisie Heeze-Leende Jubelen, Klagen, Acties en Prioriteiten. Bijeenkomst maandag 3 oktober 2011 Sportvisie Heeze-Leende Jubelen, Klagen, Acties en Prioriteiten Bijeenkomst maandag 3 oktober 2011 Het programma van vanavond Terugblik avond 4 juli 2011 Doel van de sportvisie Kaders en uitgangspunten

Nadere informatie

Tips voor verenigingen

Tips voor verenigingen Tips voor verenigingen Tips voor sportverenigingen die meer leden willen: levensfase gepensioneerden (zo ongeveer vanaf 60 jaar en ouder) Ook als je als club al 60plus leden hebt! Er zijn nog zoveel 60plussers

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Integraal (sport) beleid. Lerende Netwerken 18 april Zaanstad

Integraal (sport) beleid. Lerende Netwerken 18 april Zaanstad Integraal (sport) beleid Lerende Netwerken 18 april Zaanstad Gemeente Katwijk Aanleiding sportnota Visie op sport en bewegen Integrale en interactief benadering Proces Sportnota Realisering combinatiefuncties

Nadere informatie

CDA SPORTVISIE NIEMAND BUITENSPEL _

CDA SPORTVISIE NIEMAND BUITENSPEL _ INLEIDING: SPORTVISIE NIEMAND BUITENSPEL _ De sportvisie draagt de titel Niemand buitenspel. Onze doelstelling in deze visie is, dat iedereen in de gelegenheid gesteld moet worden om te kunnen sporten.

Nadere informatie

Startnotitie Kadernota sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2016 2021 Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf

Startnotitie Kadernota sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2016 2021 Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf Startnotitie Kadernota sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2016 2021 Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf Aanleiding De gemeenten Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf werken

Nadere informatie

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW 5

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW 5 Inleiding 3 Buurtsportcoaches 4 Procedure 4 Stimulerende rol 5 Effectief accommodatiegebruik 5 De Sportimpuls 6 Lokale sport- en beweegaanbieders 6 Lokale aanpak en samenwerking 7 Omvang van de subsidie

Nadere informatie

Koers houden en kansen benutten. Kadernota sport

Koers houden en kansen benutten. Kadernota sport Koers houden en kansen benutten Kadernota sport Actualisatienota voor het Sportbeleid 2013-2016 1 Inhoud Inleiding... 3 1. Samenvatting... 4 2. Landelijke trends en ontwikkelingen... 6 2.1. Sociaal- maatschappelijke

Nadere informatie

Limburgse Olympische Ambitie (LOA) Heel Limburg op Olympisch niveau

Limburgse Olympische Ambitie (LOA) Heel Limburg op Olympisch niveau Limburgse Olympische Ambitie (LOA) Heel Limburg op Olympisch niveau Limburgse Olympische Ambitie: met sporten en bewegen, zowel als doel en/of als middel, in de volle breedte een optimaal vestigingsklimaat

Nadere informatie

Uitvoeringskader combinatiefuncties/buurtsportcoach 2015 e.v. Versie 19-3-2015

Uitvoeringskader combinatiefuncties/buurtsportcoach 2015 e.v. Versie 19-3-2015 Uitvoeringskader combinatiefuncties/buurtsportcoach 2015 e.v. Versie 19-3-2015 1. Inleiding In 2008 is de gemeente Nijmegen gestart met de inzet van 13,3 fte combinatiefuncties bij Onderwijs, Sport en

Nadere informatie

Bijlage bij notitie ZWC-0891 Versterking sportinfrastructuur Brabant: uitwerking investeringsvoorstel

Bijlage bij notitie ZWC-0891 Versterking sportinfrastructuur Brabant: uitwerking investeringsvoorstel Nadere informatie kansrijke initiatieven sportaccommodaties Bijlage bij notitie ZWC-0891 Versterking sportinfrastructuur Brabant: uitwerking investeringsvoorstel In het licht van Road to London 2012 zien

Nadere informatie

Procesaanpak Sportbeleid gemeente Lingewaard 2015-2020

Procesaanpak Sportbeleid gemeente Lingewaard 2015-2020 Procesaanpak Sportbeleid gemeente Lingewaard 2015-2020 1 1. Inleiding. De huidige sportnotitie Sportbeleid beweegt door! is in december 2012 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze notitie heeft betrekking

Nadere informatie

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht Factsheet Sportparticipatie in Utrecht mei 2015 Overzicht Deze factsheet geeft op hoofdlijnen een beeld van sporten en bewegen in de stad en maakt deel uit van Utrecht Sport, de Utrechtse sportvisie op

Nadere informatie

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW Inleiding 3 Buurtsportcoaches 4 Procedure 4 Stimulerende rol 5 Effectief accommodatiegebruik 5 De Sportimpuls 6 Lokale sport- en beweegaanbieders 6 Lokale aanpak en samenwerking 6 Procedure en omvang van

Nadere informatie

Nijmegen Sportief en Vitaal. Beleidsplan sport en bewegen 2013-2016

Nijmegen Sportief en Vitaal. Beleidsplan sport en bewegen 2013-2016 Nijmegen Sportief en Vitaal Beleidsplan sport en bewegen 2013-2016 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 1. Inleiding... 4 2. Uitgangspunten en ontwikkelingen... 5 2.1. Uitgangspunten sportbeleid Nijmegen...

Nadere informatie

BELEIDSCYCLUS MISSIE VISIE AMBITIE 2016: DE NTFU OP KOP STRATEGISCHE PIJLERS VOORWAARDEN

BELEIDSCYCLUS MISSIE VISIE AMBITIE 2016: DE NTFU OP KOP STRATEGISCHE PIJLERS VOORWAARDEN NTFU JAARPLAN 2015 BELEIDSCYCLUS MISSIE VISIE AMBITIE 2016: DE NTFU OP KOP STRATEGISCHE PIJLERS MARKTPOSITIE BELANGENBEHARTIGING VOORWAARDEN STERKE BONDSORGANISATIE INNOVATIEF HANDELEN NAAMSBEKENDHEID

Nadere informatie

Jaarplan Verenigingsondersteuning 2014. 1. Inleiding

Jaarplan Verenigingsondersteuning 2014. 1. Inleiding Jaarplan Verenigingsondersteuning 2014 1. Inleiding Sportformule is hét kennis- en expertisecentrum op het gebied van stimuleren van sport & bewegen. Sportformule richt zich op drie aandachtsvelden te

Nadere informatie

De combinatiefunctionaris:

De combinatiefunctionaris: School & sport, samen sterker De combinatiefunctionaris: School & sport, samen sterker de sleutel tot een succesvolle samenwerking tussen school en vereniging Maatschappelijke ontwikkelingen worden kansen

Nadere informatie

SPORT zet. Zeist in beweging! Sport- en beweegvisie. Zeist 2015-2020. verkorte versie. Zeist 11

SPORT zet. Zeist in beweging! Sport- en beweegvisie. Zeist 2015-2020. verkorte versie. Zeist 11 SPORT zet Zeist in beweging! Sport- en beweegvisie Zeist 2015-2020 verkorte versie Zeist 11 1 EEN NIEUWE SPORTVISIE 1 EEN NIEUWE SPORTVISIE 1 EEN NIEUWE SPORTVISIE het hoe en waarom 1.1 Het is tijd voor

Nadere informatie

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6 Index 1. Waar komen we vandaan? 1 2. Waar gaan we naartoe? 2 2.1 Missie 2 2.2 Visie 2 2.3 Doelstellingen 3 2.4 Strategie 4 2.4.1 Organisatie 4 2.4.2 Aanbod 4 2.4.3 Maatschappelijk rolmodel 4 2.4.4. Marketing

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 3 Sport in de samenleving Bij deze opgave horen de teksten 7 en 8, tabel 4 en figuur 3 uit het bronnenboekje. Inleiding Sport en bewegen nemen in de Nederlandse samenleving een belangrijke plaats

Nadere informatie

De Europese Spelen 2019 in Nederland

De Europese Spelen 2019 in Nederland 1/5 De Europese Spelen 2019 in Nederland Wat zijn de Europese Spelen? In juni 2015 wordt de eerste editie van de Europese Spelen georganiseerd in Baku, Azerbeidzjan. Deze continentale spelen zijn de evenknie

Nadere informatie

Utrecht onderweg naar 2016

Utrecht onderweg naar 2016 C O N V E N A N T Utrecht onderweg naar 2016 2 0 1 1-2 0 1 6 Inzake Optimalisering van voetbalverenigingen in Utrecht Partijen (voetbalverengingen) KNVB, Vereniging Sport Utrecht (VSU) & Gemeente Utrecht

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CS1 Notitie samenwerking en spreiding kinderopvang, peuterspeelzaalwerk en primair Onderwerp : onderwijs 'Een stap in het bundelen van krachten' Kenmerk: 10/0025968 Aan de

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Sport-

Stadsmonitor. -thema Sport- Stadsmonitor -thema Sport- Modules Sportdeelname bij volwassenen 2 Sportdeelname bij jongeren 5 Sportaanbod 7 Sportevenementen en topsport 9 Bijlage: Bronnen 10 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen Onderzoek

Nadere informatie

EINDrapportage. de Vitale Sportvereniging Apeldoorn

EINDrapportage. de Vitale Sportvereniging Apeldoorn EINDrapportage de Vitale Sportvereniging Apeldoorn Onderzoek Sportraad Apeldoorn (VSA) naar de vitaliteit van de sportverenigingen in de gemeente Apeldoorn, november 2015 2 3 Inhoud 1. Inleiding 05 2.

Nadere informatie

Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp!

Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp! Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp! Agenda Voorstellen Vragen initiatiefnemers Kader sportverenigingen Trends & ontwikkelingen Aansprekende voorbeelden Evaluatie Voorstellen 3 ICSadviseurs

Nadere informatie

Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Gemeente Almere

Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Gemeente Almere Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Gemeente Almere Uitleg format Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Het voor u liggend formulier is bedoeld om subsidie aan te vragen bij de gemeente Almere voor een combinatiefuncties.

Nadere informatie

Een kansrijk sport- en beweegklimaat in Heerhugowaard. Beleidskader sport 2012-2016

Een kansrijk sport- en beweegklimaat in Heerhugowaard. Beleidskader sport 2012-2016 Een kansrijk sport- en beweegklimaat in Heerhugowaard Beleidskader sport 2012-2016 maart 2012 Afdeling Welzijn, Onderwijs en Cultuur Sector Stadsbeheer Een kansrijk sport -en beweegklimaat in Heerhugowaard

Nadere informatie

Provinciaal blad 2008, 37

Provinciaal blad 2008, 37 Provinciaal blad 2008, 37 ISSN 0920-105X Verordening van provinciale staten van Utrecht van 23 juni 2008, 2008int220620 houdende tijdelijke regels voor subsidiëring van vernieuwende projecten gericht op

Nadere informatie

Impuls brede scholen, sport en cultuur

Impuls brede scholen, sport en cultuur Impuls brede scholen, sport en cultuur Sport Koepel Edam Volendam, combineert de hele dag! Sport Koepel is de organisatie voor Edamse en Volendamse sportverenigingen, scholen, sportieve Edammers en Volendammers

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

Van realiseren naar optimaliseren Open atelier, Grip op sport. Margot Icking, Hospitality Consultants 23 september 2010

Van realiseren naar optimaliseren Open atelier, Grip op sport. Margot Icking, Hospitality Consultants 23 september 2010 Van realiseren naar optimaliseren Open atelier, Grip op sport Margot Icking, Hospitality Consultants 23 september 2010 Agenda Van realiseren naar optimaliseren: een nieuwe koers in het accommodatiebeleid

Nadere informatie

1. Stukken bijeenkomst 20 juni 2012, inclusief terugkoppeling bijeenkomst 6 april

1. Stukken bijeenkomst 20 juni 2012, inclusief terugkoppeling bijeenkomst 6 april Bijeenkomsten 6 april en 20 juni 2012 Deze bijlage betreft de bijeenkomsten van 6 april en 20 juni. De bijeenkomst van 20 juni is een verdieping van de bijeenkomst van 6 april. De stukken van de bijeenkomst

Nadere informatie

OP28 kapstok voor evenementen?

OP28 kapstok voor evenementen? OP28 kapstok voor evenementen? Sportservice Flevoland Gemeente Lelystad Sportservice Flevoland Mirjam Barth Harold Hofstra Martijn Postuma Programma 1. Even voorstellen (30 seconden) 2. OP28 wat is het

Nadere informatie

Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 18 november 2014

Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 18 november 2014 Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam Amsterdam, 18 november 2014 Betreft: Initiatiefvoorstel Amsterdamse ouderen in beweging Geachte heer/mevrouw, De

Nadere informatie

Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst

Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst Thijs Kiers, beleidsmedewerker afdeling Ontwikkeling, ontspannen Martin Niessink, coordinator cluster Groen, afdeling Beheer 13 accommodaties; 11 gemeentelijk

Nadere informatie

Verenigingen en welzijnswerk voor ouderen Organisatie: NOC*NSF Contactpersoon: Diederik Meijntjes Contactpersoon 2: Diederik Meijntjes Erkenningen:

Verenigingen en welzijnswerk voor ouderen Organisatie: NOC*NSF Contactpersoon: Diederik Meijntjes Contactpersoon 2: Diederik Meijntjes Erkenningen: Verenigingen en welzijnswerk voor ouderen Organisatie: NOC*NSF Contactpersoon: Diederik Meijntjes Contactpersoon 2: Diederik Meijntjes Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Achtergrond Samenvatting Samenwerking

Nadere informatie

Concept Meedoen Sportbeleid 2015-2019

Concept Meedoen Sportbeleid 2015-2019 Concept Meedoen Sportbeleid 2015-2019 Inhoud Inleiding... 3 1. Ambitie en uitgangspunten... 4 1.1 Inleiding... 4 1.2 Ambitie Meedoen Sportbeleid... 4 1.3 Meedoen als uitgangspunt... 4 1.4 Nieuw subsidiebeleid...

Nadere informatie

Leefgebied en sport (en vooral voetbal ook)

Leefgebied en sport (en vooral voetbal ook) 1 (en vooral voetbal ook) Sport en bewegen - maatschappelijk belang Over het maatschappelijk belang van sport en bewegen bestaat brede consensus. En om allerlei redenen. Van het opheffen van motorische

Nadere informatie

Bestuurlijk & Organisatorischbeleid. Jeugd- & Baanatletiek (incl. materialen)

Bestuurlijk & Organisatorischbeleid. Jeugd- & Baanatletiek (incl. materialen) Bijlage 2 1. Bestuurlijk & organisatorischbeleid Bestuurlijk & Organisatorischbeleid Gezellig / Betrokken / Sociaal / Financieel Trainersbeleid Organisatie (evenementen) Baanaccommodatie Behoud talenten

Nadere informatie

Olympische Spelen in Nederland. Olympisch Plan 2028

Olympische Spelen in Nederland. Olympisch Plan 2028 Olympische Spelen in Nederland Olympisch Plan 2028 Doel vandaag Twee ambitieuze plannen voor Nederland Ambitieus olympisch plan 2028 (2016 Nederland op olympisch niveau) Ambitieus agenda voor verbetering

Nadere informatie

389 van de 770 benaderde panelleden hebben de vragenlijst ingevuld; ruim 50%.

389 van de 770 benaderde panelleden hebben de vragenlijst ingevuld; ruim 50%. Inleiding Sporten én bewegen dragen bij aan een goede gezondheid. Verder stimuleert het de sociale binding en bevordert het dat mensen actief onderdeel uitmaken van de samenleving. De gemeente stelt daarom

Nadere informatie

Sportnota Boxmeer: een sportief elftal! Terug naar eerste pagina

Sportnota Boxmeer: een sportief elftal! Terug naar eerste pagina Sportnota 2009 Boxmeer: een sportief elftal! Waarom sportnota? De gemeenteraad wenst een algemene gemeentelijke sportnota waarin een visie wordt neergelegd voor de komende jaren. Inhoudelijke uitgangspunten:

Nadere informatie

Gemeenten kunnen lokaal kiezen waarom ze voor Sportdorp kiezen en wat ze hierin belangrijk vinden.

Gemeenten kunnen lokaal kiezen waarom ze voor Sportdorp kiezen en wat ze hierin belangrijk vinden. Sportdorpen Limburg Wat is Sportdorp? Sportdorp is een samenwerkingsverband van sportverenigingen en andere lokale partijen in een dorpskern om inwoners vanuit hun eigen behoefte meer en vaker te laten

Nadere informatie

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Tekst: Twan Epe SPECIAL SPORTGEBOUWEN 57 SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Sportend Nederland krijgt het steeds drukker met als gevolg een toename van de tijdsflexibele en individuele

Nadere informatie

Verenigingsmonitor Heemskerk 2014

Verenigingsmonitor Heemskerk 2014 Verenigingsmonitor Heemskerk 2014 Janine van Kalmthout Harold van der Werff Mulier Instituut, Utrecht Februari 2015 Op basis van de resultaten van de verenigingsmonitor 2014 wil de gemeente Heemskerk inzicht

Nadere informatie

Alleen onder uitdrukkelijke voorwaarden dat er wordt gefuseerd met andere BVO s en de amateurclubs hierin meegaan.

Alleen onder uitdrukkelijke voorwaarden dat er wordt gefuseerd met andere BVO s en de amateurclubs hierin meegaan. Uitkomst stelling-3 Veel topsportclubs en betaald voetbalorganisaties in Limburg hebben de grootste moeite om het hoofd boven water te houden, met als gevaar dat ze hun niveau niet meer kunnen handhaven

Nadere informatie

8.750 wedstrijddagen per jaar; 90% is springen en/of dressuur. Er zijn 1.350 wedstrijdorganisaties, circa 75% daarvan is vereniging.

8.750 wedstrijddagen per jaar; 90% is springen en/of dressuur. Er zijn 1.350 wedstrijdorganisaties, circa 75% daarvan is vereniging. BIJLAGEN 1 BIJLAGE 1 Wedstrijden en wedstrijdsporters Ruim 7.000 wedstrijden jaarlijks. 8.750 wedstrijddagen per jaar; 90% is springen en/of dressuur. 95% van de wedstrijden is status categorie 3. Er zijn

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Accommodatiebeleid Maatschappelijk Vastgoed In stand houden en ontwikkelen van maatschappelijk vastgoed die de sociale infrastructuur versterkt, gekoppeld aan een optimale spreiding

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Provinciale Staten Voorstel aan Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Gelderland Sportland: Programma 2010-2016 HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

College van burgemeester en wethouders t.a.v. wethouder Sport, dhr. E. van der Burg Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 4 maart 2015

College van burgemeester en wethouders t.a.v. wethouder Sport, dhr. E. van der Burg Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 4 maart 2015 1 van 7 College van burgemeester en wethouders t.a.v. wethouder Sport, dhr. E. van der Burg Postbus 202 1000AE Amsterdam Amsterdam, 4 maart 2015 Betreft: Tarievensystematiek Kopie aan: Leden van de raadscommissie

Nadere informatie

voor sport en voor jou!

voor sport en voor jou! voor sport en voor jou! Wat bespreken we vandaag Sportbeleid van Roosendaal o Impuls Brede School, Sport & Cultuur o Uitvoeringsopdracht - Projectgebieden - Sporten voor 50 + - Sporten met beperkingen

Nadere informatie

Ideaalplaatje. Wijk beweegteam samengesteld uit onderwijs en sport

Ideaalplaatje. Wijk beweegteam samengesteld uit onderwijs en sport Ideaalplaatje Wijk beweegteam samengesteld uit onderwijs en sport Kracht: Vakleerkracht (niveau 5) neemt kennis mee en werkt vanuit onderwijs Sportwijkwerker (niveau 4)neemt kennis mee en werkt vanuit

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief 05FEB 20U. gemeente werkendam. werkendam. n. Brief van het college aan de raad. Kennisnemen van deze informatie.

Raadsinformatiebrief 05FEB 20U. gemeente werkendam. werkendam. n. Brief van het college aan de raad. Kennisnemen van deze informatie. gemeente werkendam Raadsinformatiebrief Brief van het college aan de raad Raadhuisplein 1 4251 VZ Werkendam Postbus 16 4250 DA Werkendam Telefoon: (0183) 50 72 00 Fax: (0183)50 73 00 E-mail: info@werkendam.nl

Nadere informatie

Vaststellen van de subsidieregeling Gehandicaptensport(3B, 2015, 118)

Vaststellen van de subsidieregeling Gehandicaptensport(3B, 2015, 118) GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Amsterdam. Nr. 52053 12 juni 2015 Vaststellen van de subsidieregeling Gehandicaptensport(3B, 2015, 118) Afdeling 3B Nummer 118 Publicatiedatum 9 juni 2015 Onderwerp

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

KENNISBANK - SUBSIDIES EN FONDSEN

KENNISBANK - SUBSIDIES EN FONDSEN KENNISBANK - SUBSIDIES EN FONDSEN SUBSIDIEREGELING SPORT NOORD-BRABANT 2013-2016 PROVINCIE NOORD-BRABANT Samenvatting De Subsidieregeling Sport Noord-Brabant 2013-2016 richt zich op 3 pijlers: topsportaccommodaties,

Nadere informatie

Sportnota 2015-2030 RIS 283153. Den Haag, 1 juni 2015. Aan de gemeenteraad

Sportnota 2015-2030 RIS 283153. Den Haag, 1 juni 2015. Aan de gemeenteraad RIS 283153 Den Haag, 1 juni 2015 Aan de gemeenteraad Voorstel van het college inzake het sportbeleidskader 2015-2030: 'Den Haag sportief in beweging, Sport maakt Den Haag sterker, lange termijn visie 2015-2030

Nadere informatie

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s!

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! De drie D s Drie transities in het sociale domein:

Nadere informatie

Sportdeelname volwassenen 2012

Sportdeelname volwassenen 2012 b In Eindhoven doet ongeveer twee derde deel van de bevolking (15-84 jaar) aan sport. De sportparticipatie ligt op 66%. In 2008 was de sportdeelname 67%. b Sporters voelen zich gezonder dan niet-sporters

Nadere informatie

Visienota Sport en Bewegen 2007 2010 Samen scoren op kwaliteit

Visienota Sport en Bewegen 2007 2010 Samen scoren op kwaliteit Betreft Visienota Sport en Bewegen 2007 2010 Samen scoren op kwaliteit Vergaderdatum 20 september 2007 Gemeenteblad 2007 / 76 Agendapunt 14 Aan de Raad Voorstel De gemeenteraad wordt voorgesteld: - Akkoord

Nadere informatie

Sportvisie 2015-2018. Sporten is gezond voor lichaam en geest

Sportvisie 2015-2018. Sporten is gezond voor lichaam en geest Deze visie vormt een kapstok voor nadere invulling van het sportbeleid de komende jaren. De visie richt zich op sport- en beweegstimulering, sportaccommodaties, maatschappelijk verantwoord verenigen, georganiseerd

Nadere informatie

vv Noordwijk, onze club

vv Noordwijk, onze club vv, onze club Inleiding Wie zijn we? Wat vinden we belangrijk? Hoe ziet onze ideale vereniging eruit? Dit is onze visie. Hier staan wij voor. Dit is vv, onze club Kernwaarden: Waar staan wij voor? Plezier

Nadere informatie

Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar. meting voorjaar 2003

Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar. meting voorjaar 2003 Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar meting voorjaar 2003 O&S Nijmegen februari 2004 Inhoudsopgave 1 Samenvatting en conclusies 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Sportdeelname

Nadere informatie

fjf^. provincie ^ 1 ^ ^ groningen

fjf^. provincie ^ 1 ^ ^ groningen fjf^. provincie ^ 1 ^ ^ groningen bezoekadres: Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten postadres: Postbus 610 9700 AP Groningen algemeen telefoonnr: 050 316 49 II algemeen faxnr.: 050 316 49 33 wvifw.provinciegroningen.nl

Nadere informatie

Voortgangsrapportage programma Alkmaar Sportstad

Voortgangsrapportage programma Alkmaar Sportstad Voortgangsrapportage programma Alkmaar Sportstad Juni 2014 De gemeente Alkmaar heeft de verdere ontwikkeling van Alkmaar Sportstad benoemd tot één van haar prioriteiten. Daarmee wordt voortgebouwd op een

Nadere informatie

Aan de Raad Raad Made, 27 januari 2015

Aan de Raad Raad Made, 27 januari 2015 Aan de Raad Raad Made, 27 januari 2015 OPINIERONDE 12 maart 2015 Agendapuntnummer: 9 Raadsvergadering 26 maart 2015 Onderwerp: Nota Sport- en beweegbeleid 2015-2020 Registratienummer: 15int00603 Casenr:

Nadere informatie

Wat heeft een sportvereniging nodig?

Wat heeft een sportvereniging nodig? Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Wat heeft een sportvereniging nodig? Dit heeft een sportvereniging nodig! Postbus 2158, 3500 GD Utrecht Bezoekadres Kaatstraat 1, Utrecht Telefoon 030-286 28 02 E-mail

Nadere informatie

Voorwoord: Aandacht voor alle Berkellanders

Voorwoord: Aandacht voor alle Berkellanders Jaarverslag 2013 Voorwoord: Aandacht voor alle Berkellanders De afgelopen jaren heeft de gemeente als gevolg van minder financiële middelen zich op diverse terreinen terug getrokken. Privatisering van

Nadere informatie

Stichting Adelante Challenge - Beleidsplan 2014-2017

Stichting Adelante Challenge - Beleidsplan 2014-2017 Stichting Adelante Challenge - Beleidsplan 2014-2017 Vastgesteld 1 mei 2014 "Belangrijk bij het beoefenen van sport is niet alleen dat bewegen goed voor ons is, maar ook dat het samen sporten een belangrijke

Nadere informatie

Voorstel aan raad. Geadviseerd besluit. Samenvatting. Samenleving. J. Verstand. 6 mei 2014 Sportpark De Bilderberg: kunstgras voetbal

Voorstel aan raad. Geadviseerd besluit. Samenvatting. Samenleving. J. Verstand. 6 mei 2014 Sportpark De Bilderberg: kunstgras voetbal Voorstel aan raad Verantwoordelijke afdeling Samenleving Nummer Raad d.d. Paragraaf begroting: Programma 7 25 juni 2014 Steller: R. Jansen Portefeuillehouder J. Verstand Datum Onderwerp 6 mei 2014 Sportpark

Nadere informatie

Beleidsnotitie Sport 2014-2017

Beleidsnotitie Sport 2014-2017 Beleidsnotitie Sport 2014-2017 Gemeente Hof van Twente Oktober2012 Pagina 1 Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding... 4 1.1 Waarom deze notitie... 4 1.2 Wat is onze doelstelling... 4 1.3 Leeswijzer... 4

Nadere informatie

CLUSTERBIJEENKOMST VRIJWILLIGERS

CLUSTERBIJEENKOMST VRIJWILLIGERS CLUSTERBIJEENKOMST VRIJWILLIGERS Maart 2014 Agenda Welkom en inleiding Voorstelronde Mededelingen - G-honkbal op Menukaart Sportimpuls - NK Little League 14-15 juni Vrijwilligers Pauze KNBSB Structuur

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

1 Onderwerp Voortgangsrapportage Nieuwegein Beweegt 2010-2013

1 Onderwerp Voortgangsrapportage Nieuwegein Beweegt 2010-2013 > - Nieuwegein Gemeenteraad c J Onderwerp Voortgangsraj Datum : 5 oktober 2013 rtage Nieuwegein Beweegt Raadsvoorstel Afdeling Strategie Maatschappelijke Ontwikkeling Port euillel r R.C. Blom 1 Onderwerp

Nadere informatie

gemeente Steenbergen

gemeente Steenbergen gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen - Welberg Raadsvergadering 27 oktober 2011 Agendanummer 11 Onderwerp: Combinatiefuncties Steenbergen, 20 september 2011 Aan

Nadere informatie

Beweeg mee! Concept-sportvisie ; richting 2025

Beweeg mee! Concept-sportvisie ; richting 2025 Beweeg mee! Concept-sportvisie ; richting 2025 Van Hé, ga je mee naar Beweeg mee!. Dit is in essentie de route van de sportnota 2008 2015 naar een sportvisie voor de periode 2016 2025. De nieuwe visie

Nadere informatie

Kansen voor sport en cultuur Kader werkgeverschap combinatiefuncties 2016

Kansen voor sport en cultuur Kader werkgeverschap combinatiefuncties 2016 Kansen voor sport en cultuur Kader werkgeverschap combinatiefuncties 2016 Inhoud 1. Inleiding 2 2. Combinatiefuncties: regeling en doelstellingen 2.1 De regeling 3 2.2 Sport- en cultuurcoaches in Breda

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. UDI 19 Beter Bed Seizoenen 2009 / 2014

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. UDI 19 Beter Bed Seizoenen 2009 / 2014 Opgesteld: Versie nr. 12 STRATEGISCH BELEIDSPLAN UDI 19 Beter Bed Seizoenen 2009 / 2014 STRATEGISCH PLAN UDI 19 Beter Bed INHOUDSOPGAVE: - INLEIDING - MISSIE - VISIE - DOELSTELLINGEN - TIJDSPAD / ACTIES

Nadere informatie

PARK LEUDAL-OOST. Terugblik. Gemeente Leudal. Definitiefase. Ondertekening intentieovereenkomst AGENDA

PARK LEUDAL-OOST. Terugblik. Gemeente Leudal. Definitiefase. Ondertekening intentieovereenkomst AGENDA d.d. 29 jan. 2015 AGENDA Terugblik Gemeente Leudal Definitiefase Ondertekening intentieovereenkomst AGENDA Terugblik Gemeente Leudal Definitiefase Ondertekening intentieovereenkomst TERUGBLIK Begin 2013

Nadere informatie

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder)

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) 1. Beleidsterrein Beleidstaak: Sociaal Cultureel Werk Beheerstaak: Samenlevingsopbouwwerk, functienummer 630.00 Dit beleidsterrein omvat kinderwerk,

Nadere informatie

Ronde Tafel Vlaamse sportfederaties 2020. Verslagen thematafels

Ronde Tafel Vlaamse sportfederaties 2020. Verslagen thematafels Ronde Tafel Vlaamse sportfederaties 2020 op 3 december 2013 Verslagen thematafels Thema 2: Wat zijn in 2020 de kerntaken van een sportfederatie? Moderator: Koen HOEYBERGHS Verslaggever: Chris MASSEZ 1.

Nadere informatie

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015

Strategische visie. van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Strategische visie van de Drentse bibliotheken 2012-2015 Al deze veranderingen hebben ingrijpende gevolgen De bibliotheken in Drenthe krijgen te maken met bezuinigingen en veranderende politieke opvattingen.

Nadere informatie

ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden RESULTATEN BEHOEFTEPEILING SPORTVERENIGINGEN ZAANSTAD 2014

ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden RESULTATEN BEHOEFTEPEILING SPORTVERENIGINGEN ZAANSTAD 2014 ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden RESULTATEN BEHOEFTEPEILING SPORTVERENIGINGEN ZAANSTAD 201 Inhoudsopgave Samenvatting Inleiding Resultaten Behoeftepeiling

Nadere informatie

Raads Informatiebrief

Raads Informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer zo. R39 2 6. OOI Inboeknummer robstorya6 Dossiernummer oase.ysr r4 september 2OIO Raads Informatiebrief Betreft onderzoek vitaliteit sportverenigingen Eindhoven. Inleiding

Nadere informatie

opzet onderzoek sportaccommodatiebeleid Lansingerland

opzet onderzoek sportaccommodatiebeleid Lansingerland opzet onderzoek sportaccommodatiebeleid Lansingerland 1 inleiding aanleiding Voor veel sporten vormt de aanwezigheid van voldoende en goed uitgeruste sportaccommodaties een voorwaarde voor volwaardige

Nadere informatie