OVERLEVENISMEEDOEN. Ook in de Sport!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OVERLEVENISMEEDOEN. Ook in de Sport!"

Transcriptie

1 OVERLEVENISMEEDOEN Ook in de Sport! Notitie Sportraad Apeldoorn (VSA) over de toekomstige sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn, mei 2013

2 2

3 3 Inhoud Hoofdstuk 1: Inleiding pagina 5 Hoofdstuk 2: Samenvatting en vervolgstappen pagina 7 Hoofdstuk 3: Landelijke trends en ontwikkelingen pagina 9 Stand van zaken: Rijksbeleid pagina 11 Provinciaal beleid pagina 13 Lokaal beleid pagina 14 Hoofdstuk 4: De vitale sportvereniging pagina 17 Hoofdstuk 5: Sportaccommodatiebeleid pagina 21 Hoofdstuk 6: Huidige en toekomstige situatie pagina 23 Hoofdstuk 7: De rol en het toekomstig verwachtingspatroon van: Gemeente Apeldoorn pagina 37 De sportverenigingen pagina 39 Sportraad Apeldoorn pagina 40 Bijlagen: Overzicht van het aantal actieve sporters per tak van sport in verenigingsverband pagina 43 Overzicht van het aantal gymzalen en sporthallen pagina 46 Overzicht aantal voetbalverenigingen in relatie tot de aanwezige en noodzakelijke wedstrijdvelden pagina 48 Overzicht van het aantal verzonden vragenlijsten in relatie tot terugontvangen lijsten pagina 49 Overzicht van en inzicht in reacties van verenigingen over samenwerking met andere verenigingen/partijen pagina 50 Overzicht van de wens voor een eigen accommodatie pagina 52 Overzicht gebruik accommodatie door derden pagina 54 Overzicht toekomstige samenwerking met andere verenigingen/partijen pagina 55 Overzicht van verwachte uitbreiding van aantal actieve leden pagina 58 Overzicht van verwachtingspatroon/visie over toekomstige sportinfrastructuur pagina 61

4 4

5 5 Hoofdstuk 1 Inleiding Voor u ligt een notitie die richting geeft op welke wijze volgens de Sportraad Apeldoorn vanaf het jaar 2014 invulling zou moeten worden gegeven aan de sportinfrastructuur in de gemeente Apeldoorn. Aanleidingen hiertoe zijn: De kerntakendiscussie die in 2010 heeft plaatsgevonden (wat doen wij als Gemeente nog zelf en wat laten wij over aan de burgers en organisaties). De bezuinigingen in het kader van de Voorjaarsnota 2011 en de Zomernota Het niet meer up to date hebben van een nota sportbeleid. Sportraad Apeldoorn heeft het initiatief genomen om hiervoor een eerste aanzet te geven. Niet alle facetten van het sportbeleid zullen in deze notitie aandacht krijgen. Ingegaan wordt op onder meer het optimaliseren en waar gewenst dan wel noodzakelijk afstoten van sportvoorzieningen, alsmede op het samenwerken en waar gewenst dan wel noodzakelijk fuseren van sportverenigingen. Beide facetten passen binnen het huidig sportbeleid van de gemeente Apeldoorn, voortvloeiende uit de besluitvorming die in de jaren 2010 tot en met 2012 in de gemeenteraad van Apeldoorn heeft plaatsgevonden. Daarnaast wordt in de notitie inzicht gegeven in de volgende items: De huidige en toekomstige situatie voor wat betreft de sportparticipatie, het aantal sportvoorzieningen en het aantal sportverenigingen in de gemeente Apeldoorn. De demogra ische ontwikkelingen in de gemeente Apeldoorn. De nieuwe en toekomstige sportontwikkelingen en trends op landelijk, provinciaal en lokaal niveau. Op welke wijze kan nog worden voldaan aan behoud en optimalisering van een sportinfrastructuur en wat wordt verstaan onder een vitale sportvereniging. De rol en het toekomstig verwachtingspatroon van het gemeentebestuur van Apeldoorn, de sportverenigingen en Sportraad Apeldoorn. De conclusies uit vorenstaande zijn samengevat in hoofdstuk 2. Wij hopen dat deze notitie een bijdrage levert aan het toekomstig sportbeleid van de gemeente Apeldoorn. Een antwoord geeft op een terugtredende overheid die meer verantwoordelijkheid neerlegt bij de samenleving door middel van burgerinitiatief. Een activerende en faciliterende overheid die meer ruimte geeft voor eigen initiatief uit de samenleving. Een overheid die minder zelf taken uitvoert. Waar overheid, de gemeente zich terugtrekt, wordt een groter beroep gedaan op eigen initiatief in de samenleving. Laat sportend Apeldoorn hiervan een goed voorbeeld zijn.

6 6

7 7 Hoofdstuk 2 Samenvatting Als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme ontstaan. Daarnaast is er een beweging richting minder verzorgingsstaat en meer eigen verantwoordelijkheid voor burgers voor hun individuele en maatschappelijke ontwikkeling. Ook in Apeldoorn is deze tendens waarneembaar. Mede ingegeven door de bezuinigingen heeft de burger in Apeldoorn te maken met een terugtredende overheid, die zich alleen nog bezig houdt met een nog nieuw vast te stellen sportbeleid. Opteert voor een regiefunctie, waarbij zij binnen de inanciële kaders faciliterend bezig blijft en waar nodig maatwerk verricht. Een gemeente, die zich uitspreekt voor (meer) samenwerking dan wel fusie tussen de sportverenigingen om te komen tot sterke sportverenigingen en voor een optimalisering en waar nodig afstoting van gemeentelijke sportvoorzieningen. De positie van de sportvereniging is aan verandering onderhevig. Onder druk van veranderende behoeften, een kostenbewustere overheid en een afnemende bereidheid tot vrijwilligerswerk wordt de traditionele sportvereniging gedwongen na te denken over haar rol en deze te heroverwegen. Ook wordt verwacht dat zij een bijdrage levert aan bredere maatschappelijke thema s. Zo worden steeds meer verantwoordelijkheden bij de sportvereniging neergelegd. Kwaliteit is daarbij het motto. Het is een verkeerde gedachte dat de sportvereniging dit op eigen kracht kan en zal oppakken. Zij zal hierin moeten worden uitgedaagd en geholpen. Noodzakelijk is dat er een proces in gang wordt gezet, waarbij alle betrokken partijen zich moeten beraden over de wijze waarop nog een gezonde sportinfrastructuur in de gemeente Apeldoorn in stand kan worden gehouden. Begrippen als eigen verantwoordelijkheid, geloofwaardigheid, zorgvuldigheid, durf, lef en over de schutting kijken zijn hierbij belangrijk. Het staat onomstotelijk vast dat het in stand houden van een gezonde sportinfrastructuur alleen mogelijk is met ondersteuning door de gemeente. De Sportraad in zijn nieuwe vorm kan hierin een belangrijke bijdrage leveren en een rol spelen. Apeldoorn groeit nauwelijks meer en vergrijst. De leeftijdscategorie jongvolwassenen (18-34 jaar) is ver ondervertegenwoordigd. Daarnaast blijkt dat met name het aantal inwoners in de leeftijdsgroep 8 tot 24 jaar de afgelopen jaren is afgenomen. Dit heeft ook gevolgen voor de sportdeelname. Ingegeven door de genomen bezuinigingsmaatregelen op het onderdeel sport en door een terugtredende overheid zal de sportdeelname niet gaan toenemen en wel met name in verenigingsverband. Het beoefenen van traditionele sterke takken van sport als voetbal (damesvoetbal) en hockey blijft populair. Ook voor de aanwezige sportvoorzieningen heeft dit gevolgen. De nog in de begroting van de gemeente Apeldoorn aanwezige bestedingsruimte voor sport moet ef iciënt en effectief worden ingezet voor behoud, onderhoud en optimalisatie van de bestaande sportvoorzieningen en voor het bevorderen van de vitaliteit van sportverenigingen. Belangrijk is dat hiervoor criteria worden vastgesteld, waaraan aanvragen om ondersteuning moeten voldoen. Zowel de Gemeente als de sportverenigingen zijn en blijven verantwoordelijk voor hun eigen beleid en de invulling daarvan. Hierbij is men niet gehouden aan de uitspraken en het vermelde in deze notitie.

8 8 Vervolgstappen Deze notitie geeft de richting aan voor de invulling van de toekomstige sportinfrastructuur met de daarbij in te zetten middelen. Dat dit niet een totaal beeld maar een momentopname betreft, spreekt voor zich. Tevens dienen de geformuleerde aanzetten nog een vervolg te krijgen. Naast de invulling van de sportvoorzieningen van de in deze notitie niet opgenomen sporten, die zich op termijn zeker kunnen voordoen, zijn dat ook: een onderzoek naar de vitaliteit van de sportverenigingen enerzijds en anderzijds de ontwikkeling van de route om een vitale sportvereniging te worden; het inzichtelijk maken van behoud, onderhoud en optimalisatie van de bestaande sportvoorzieningen gericht op een beeld wat er de komende jaren te wachten staat. Om hier invulling aan te geven zal op kort termijn wel duidelijkheid moeten komen over de status van de sportraad in het nieuw op te zetten verenigingen en vrijwilligers loket Apeldoorn, zijnde de opdracht van de Gemeente aan Wisselwerk en de VSA dat op het moment van het verschijnen van deze notitie nog niet geheel duidelijk is.

9 9 Hoofdstuk 3 Landelijke trends en ontwikkelingen Sociaal- maatschappelijke trends en ontwikkelingen Als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme ontstaan. Kenmerk van het nieuw collectivisme is dat mensen weer meer op zoek gaan naar een groep waarbij men zich thuis voelt en waartoe men wil behoren. Dit kan het gezin zijn, maar ook kleine of grotere groepen gelijkgestemden, waaronder sportverenigingen. Daarnaast is er de beweging richting minder verzorgingsstaat en meer eigen verantwoordelijkheid voor burgers voor hun individuele en maatschappelijke ontwikkeling. De aandacht voor gezond leven en bewegen blijft onverminderd groot, hetgeen een positieve stimulans betekent voor sportbeoefening in het algemeen. Vooral 55-plussers blijken aanzienlijk vaker deel te nemen aan sportieve activiteiten dan in het verleden. Daarentegen neemt de interesse van jongeren in sportieve activiteiten vanaf een jaar of 15 duidelijk af. Steeds meer mensen kampen met overgewicht, waaronder één op de zeven kinderen. Dit is een verdubbeling ten opzichte van Het tegengaan en voorkomen van overgewicht is een belangrijk aandachtspunt binnen de Nederlandse gezondheidszorg. Sport en bewegen zal in toenemende mate als middel worden ingezet. Als richtlijn geldt dat jongeren minstens vijf dagen in de week minimaal één uur per dag moeten bewegen. Voor volwassenen volstaat een half uur per dag. In navolging van het toenemend belang van gezondheid kan ook de trend sporti icering worden onderscheiden. Hieronder wordt verstaan dat het begrip sport in alle geledingen van de maatschappij is doorgedrongen, zonder noodzakelijkerwijs verbonden te zijn aan de beoefening daarvan. Dit heeft alles te maken met de positieve associaties van sportbeoefening met begrippen als gezondheid, jeugdigheid en vitaliteit. Mensen ondernemen meer activiteiten in een korter tijdsbestek dan voorheen. Er is sprake van vervluchtiging van de vrijetijdsbesteding en daarnaast een zeer grote concurrentie op de vrije tijdsmarkt. Zowel de inhoud van de activiteiten als de daaruit voortvloeiende sociale contacten worden oppervlakkiger. In het verlengde van de zogenaamde zap cultuur ondervindt sportbeoefening een steeds sterkere concurrentie van bijvoorbeeld televisie en internet. De opkomst van de mediamaatschappij, waarin steeds meer mensen zijn aangehaakt bij sociale media (Facebook, Hyves, Twitter enzovoort): interactiviteit en mobiel bereik, worden steeds belangrijker. Sociaal- economisch trends en ontwikkelingen We leven in een economisch onzekere tijd. Ontwikkelingen op Europees niveau maken dat de weg naar economisch herstel nog lang is. Effecten van het nieuwe kabinetsbeleid zijn, op moment van schrijven van deze notitie, nog onvoldoende in beeld. Vast staat dat het nieuwe kabinetsbeleid effect heeft op de koopkracht en dat het zal leiden tot verdere bezuinigingen en toename van (nieuwe) taken voor gemeenten. Door lexibilisering van de arbeid en de toename van deeltijdbanen is er sprake van meer spreiding in de vrijetijdsbesteding en daardoor is er minder animo voor collectieve sportbeoefening. De belangstelling voor individuele en ongeorganiseerde sportbeoefening is daardoor toegenomen. Dit is een voordeel voor verenigingen die hierop ingericht zijn, maar kan tot problemen leiden bij het organiseren van wedstrijden en trainingen en het inzetten van vrijwilligers.

10 10 Ondanks de hedendaagse beleidsdoelstellingen om de arbeidsparticipatie te laten toenemen, zal de vergrijzing in ons land er toe leiden dat meer senioren vrijetijdsactiviteiten ondernemen. Voor de sportbeoefening heeft dit tot gevolg dat bepaalde, voor seniorensport geschikte, voorzieningen meer gebruikt gaan worden. De toenemende werkdruk en het snelle levenstempo leiden tot een grotere behoefte aan ontspanning en onthaasting in een sportieve omgeving. In combinatie met meer bewustzijn voor lichaam en gezondheid zorgt dit -vooral bij ouderen en tweeverdieners- voor een toename van de behoefte aan zogenoemde wellness activiteiten. Sportinhoudelijk De voorkeuren voor sportbeoefening zullen ook de komende jaren aan luctuaties onderhevig zijn. Zoals eerder aangegeven wordt sportbeoefening steeds individueler en commerciëler. In z n algemeenheid is sprake van een lichte daling van het aantal bij sportverenigingen aangesloten leden. De verschillen tussen de verschillende takken van sport zijn echter groot. Het beoefenen van traditioneel sterke takken van sport als voetbal en hockey zal ook de komende jaren populair blijven en wellicht nog verder aan populariteit winnen. Wel zal duidelijker onderscheid ontstaan tussen sterke verenigingen, die er in slagen leden en vrijwilligers aan zich te verbinden, en zwakkere verenigingen die te kampen hebben met een cumulatie van inanciële en organisatorische problemen. Ingegeven door demogra ische ontwikkelingen, mag worden verondersteld dat seniorensporten verder zullen groeien. Golf, wandelen, ietsen en Nordic Walking zijn hiervan goede voorbeelden. In hoeverre dit ten koste gaat van door veel senioren beoefende sporten in verenigingsverband (denk bijvoorbeeld aan tennis, badminton en jeu de boules) is veel moeilijker te voorspellen. Ruimtelijk en fysiek Een belangrijke ontwikkeling in het beperken van investering- en exploitatiekosten van maatschappelijke voorzieningen is het clusteren van functies. Anders dan bij de realisatie van multifunctionele voorzieningen wordt hiermee gedoeld op het samengaan van meerdere afzonderlijke voorzieningen in één accommodatie. De opkomst van Multifunctionele Accommodaties, (sportieve)brede scholen en leisure centra en de voorzieningen bij omnisportvereniging WSV in Apeldoorn en in topsportcentrum Omnisport zijn sprekende voorbeelden van deze ontwikkeling. Enerzijds is bij clustering sprake van schaalvoordelen waardoor een kostenbesparing optreedt. Een geclusterde voorziening behoeft maar één entree, horecavoorziening, technische ruimte en beheerdersruimte te hebben. Daarnaast kan een opbrengstenverhoging optreden doordat een geclusterde voorziening een grotere aantrekkingskracht heeft. Een nadeel van clustering is dat de spreiding en daarmee de bereikbaarheid verslechterd. Het gebruik van maatschappelijke voorzieningen kan afnemen, indien deze niet langer als een buurt- of wijkvoorziening gelden en er voor bezoek grotere afstanden moeten worden afgelegd. Bijkomend nadeel is dat het toch al sterk toegenomen autogebruik nog eens wordt versterkt. Door het stimuleren van de multifunctionele gebruiksmogelijkheden kan een hoger gebruiksrendement van voorzieningen worden gerealiseerd. Voorbeelden zijn kunstgrasvelden die zowel een functie voor de sportverenigingen als ook voor de wijk kunnen vervullen, verenigingsgebouwen die ook voor kinderopvang of BSO geschikt zijn, gymlokalen die geschikt worden gemaakt voor allerhande wijkactiviteiten en klaslokalen, die in het kader van brede schoolconcepten ook na schooltijd een functie krijgen ten behoeve van sportieve of culturele activiteiten. Door in te zetten op multifunctioneel gebruik kunnen gemeenten besparen op investeringen in (nieuwe) monofunctionele voorzieningen.

11 11 Landelijk sport(stimulering)beleid Met de Breedte Sport Impuls (BSI) en de Impuls Buurt Onderwijs Sport (BOS - projecten) heeft het Rijk laten zien verantwoordelijkheid te nemen voor sportstimulering. Met het beschikbaar stellen van middelen via het Gemeentefonds voor de aanstelling van combinatiefunctionarissen en recent middels de voortzetting en aanvulling via het programma sport en bewegen in de buurt geeft het Rijk een verbreding aan de combinatiefunctionarissen en wordt het stimuleringsbeleid een nieuwe impuls gegeven (2900 FTE s in 2016). De aangekondigde programma s in de nota Tijd voor Sport (2005) en het uitvoeringsprogramma Samen voor Sport (2006) worden onverminderd voortgezet. Wel zal in het sportbeleid een aantal accenten worden verlegd en prioriteiten worden gesteld. De Rijksoverheid wil investeren in de kracht van de sport, dit geldt zowel in de breedte als aan de top. Voor deze investeringen wordt de sport wel gevraagd iets terug te doen: het creëren van een sportieve, gezonde en veilige omgeving en de inzet van (top)sporters voor maatschappelijke doelen. Samengevat zet het landelijk sportbeleid de komende jaren in op: de gezamenlijke inzet van minstens 2900 combinatiefuncties voor brede scholen, sport en cultuur. het creëren van aanvullende faciliteiten voor talenten. het creëren van meer mogelijkheden voor gehandicaptensport via het speciaal onderwijs, zorginstellingen en sportverenigingen. de evaluatie en herijking van het beleid voor de gehandicaptensport. de uitbreiding van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen met een belangrijke focus op de jeugd. de ondersteuning van de sportsector bij maatregelen gericht op de bevordering van sportiviteit en respect en het tegengaan van uitwassen. het bevorderen van samenwerking tussen gemeenten, bedrijven, scholen en sportverenigingen. samen met gemeenten bevorderen dat er bij de aanleg van nieuwe wijken voldoende ruimte voor sport en bewegen is. het streven naar meer gymlesuren per week in het primair onderwijs. het onderschrijven van de ambitie om de Nederlandse sport op Olympisch niveau te brengen, zonder de Olympische Spelen naar Nederland te willen halen. Een laatste ontwikkeling, die in het kader van sportbeleid niet onvermeld mag blijven, is de landelijke campagne 30 minuten bewegen. De hoofddoelstelling is mensen aan te zetten tot een meer actieve leefstijl. Stand van zaken Rijksbeleid Visie op sport en bewegen De Rijksoverheid hecht veel waarde aan sport en bewegen als basis voor een gezonde en actieve leefstijl, waarbij keuzevrijheid voor het individu voorop staat. De ambitie is dat voor iedere Nederlander die dat wil een passend sport- en beweegaanbod in de buurt aanwezig is, dat bovendien veilig en toegankelijk is. Samen met andere partijen zoals de sportsector, lokale overheden en het bedrijfsleven wil de Rijksoverheid voorwaarden scheppen om mensen (meer) te kunnen laten sporten en bewegen, zowel in de stad als op het platteland. De Rijksoverheid omarmt daarbij het particuliere initiatief en de publiek - private samenwerking. De Rijksoverheid staat voor Nederland Veiliger. Daarbij hoort ook veilig kunnen sporten, zowel op het speelveldje in de buurt als bij de sportvereniging. Intimidatie, vandalisme en geweld horen niet in de sport thuis. Om de sport

12 12 veiliger te maken zodat iedereen met plezier kan sporten, hebben de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie maatregelen opgesteld samen met de sport- en welzijnssector en gemeenten. Deze worden toegelicht in het actieplan Naar een veiliger sportklimaat. Veilig sporten betekent ook verantwoord sporten en bewegen. Zo kan het risico op sportblessures en sportuitval zoveel mogelijk worden verkleind en kunnen medische kosten en arbeidsverzuim zo veel mogelijk worden beperkt. Behalve in breedtesport investeert de Rijksoverheid in topsport. Topsport levert ons niet alleen medailles op, maar ook een wij-gevoel en nationale trots. Het geeft mensen plezier, een gevoel van saamhorigheid en het inspireert tot het verleggen van de eigen grenzen. Topsport kan ook een positieve uitstraling hebben richting de breedtesport. Door grote topsportevenementen te organiseren laat Nederland zien waartoe een klein land in staat kan zijn. Dit zet niet alleen Nederland en de Nederlandse topsport op de kaart, maar geeft ook een grote impuls aan de gaststad en de regionale economie. Internationaal gezien biedt de organisatie en Nederlandse deelname aan grote topsportevenementen kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven om zich te pro ileren in het buitenland. Dit kabinet wil de economische betekenis van topsport en breedtesport, zowel nationaal als internationaal, beter benutten. Speerpunten voor de Rijksoverheid zijn sport en bewegen in de buurt en uitblinken in sport, het versterken van de economische betekenis van sport en de ambitie om de Nederlandse sport op Olympisch niveau te brengen. In de Sportagenda wordt uitgegaan van een verhoging van de sportparticipatie van 65% naar 75%. Deze verhoging kan alleen worden bereikt in nauwe samenwerking met de gemeenten, aangezien sportbeleid voor een groot deel lokaal beleid is. Prioriteiten sport- en beweegbeleid Samenvattend zijn er drie prioriteiten te benoemen voor het sport- en beweegbeleid waar dit kabinet de komende jaren het verschil wil gaan maken: 1. Sport en bewegen in de buurt. 2. Werken aan een veiliger sportklimaat. 3. Uitblinken in sport. Sportinfrastructuur in Nederland Uit een in opdracht van het Ministerie van VWS door het Mulier Instituut in 2011 uitgevoerde nulmeting (quickscan), die inzicht geeft in de stand van zaken ten aanzien van (breedte)sportaccommodaties en faciliteiten op wijkniveau blijkt het volgende: Sportaccommodaties in Nederland zijn niet op één centrale plek volledig geregistreerd. Ditzelfde geldt voor een groot deel van de gegevens voor de toegankelijkheid van de accommodaties. Gemeenten hebben zicht op de eigen accommodaties maar deze kennis wordt niet landelijk gebundeld. Sporters maken voor de sportbeoefening het meest gebruik van de openbare weg, gevolgd door het overdekte zwembad en het itnesscentrum. De kwaliteit van de accommodatie, de sportorganisatie en (sociale) veiligheid is van belang voor de keuze voor een sportvoorziening. De afstand tot de accommodatie blijkt minder van belang te zijn. Voor de behoefteberekeningen voor de sport wordt door de gemeenten uitgegaan van de planningsnormen uit het handboek sportaccommodaties gekoppeld met de ledenaantallen van de verenigingen. Bij toekomstprognoses zijn de bevolkingsprognoses voor de gemeente leidend. Er zijn vele bronnen voor gegevens over sportaccommodaties en sportorganisaties, wat resulteert in een grote versnippering van kennis. Gebruiksgegevens van accommodaties worden niet centraal gecoördineerd verzameld. Dit is vooral het resultaat van het ontbreken van één accommodatiemonitor.

13 13 De Verenigingsmonitor (project van het Mulier Instituut in samenwerking met NOC*NSF) is landelijk en lokaal een belangrijke instrument. Beleidsorganisaties gebruiken de kennis uit de monitor om ondersteuning te bieden aan de sportorganisaties en in te spelen op ontwikkelingen. Gemeenten gebruik en een lokale Verenigingsmonitor steeds meer als instrument om verenigingen in beeld te krijgen die in staat zouden zijn om een rol te vervullen in de uitvoering van het gemeentelijk sportbeleid. In relatie tot de ruimte voor sport wordt vooral reactief en probleemoplossend gewerkt. Er moet een duidelijke behoefte zijn alvorens accommodaties worden gepland. Met een goed voorspellingsmodel en een sportieve ruimtenorm zou meer proactief beleid kunnen worden gemaakt. Er is behoefte aan meer speci ieke en (centraal) gebundelde kennis over sportinfrastructuur om antwoord te kunnen geven op beheersmatige- en planningsvraagstukken over sportaccommodaties. Provinciaal beleid Op 11 november 2009 stelden Provinciale Staten het voorstel Gelderland Sportland, een wereld te winnen! vast. Daarmee omarmde Gelderland een nieuwe ambitie voor breedte en topsportbeleid, met als doel om sport en bewegen in Gelderland de komende jaren in de volle breedte op een hoger niveau te brengen. Richting kabinet gaf Gelderland te kennen aan te willen sluiten bij de Alliantie Olympisch Plan en bij te willen dragen aan de nationale Olympisch ambitie. In het vervolg op Gelderland Sportland: een wereld te winnen! is onder de titel Gelderland Sportland: programma de programmatische uitwerking van deze ambitie beschreven. Het programma bestaat uit een samenhangend en breed afgestemd pakket van sportinvesteringen en sportstimulerende maatregelen en activiteiten, die eraan bijdragen om van Gelderland een sportland te maken. Om de inzet in het kader van Gelderland Sportland van focus te voorzien en om versnippering van middelen te voorkomen, is gekozen voor een beperkt aantal van tien sporten, de Gelderse kernsporten. Hiervoor is in het programma op basis van criteria de eerste ring van vijf kernsporten bepaald. Dit zijn: atletiek (met ook hardlopen, joggen, Nordic Walking, wandelen), hippische sport (met ook dressuur/springen, endurance, recreatief rijden van bijvoorbeeld lange afstandsroutes), wielersport (met ook toer ietsen, mountainbiken, BMX), judo en volleybal. Dit is inclusief de paralympische varianten. Met de inzet van sport wil de provincie Gelderland in 2016 een nog gezondere, meer vitale en aantrekkelijkere provincie worden. Daarom investeert de provincie samen met haar partners in zowel breedtesport als talenten. Maar ook door ruimtelijke kwaliteiten en economische kansen te versterken en te benutten. Met sport halen we het beste uit Gelderland! Sporten is niet alleen leuk en gezellig, maar vermindert ook overgewicht. Het bevordert de gezondheid, waarmee de zorgkosten op termijn verlagen. Daarom gaat er extra aandacht uit naar groepen die nu nog weinig sporten. Sportieve bewegingsruimte Willen we meer mensen verleiden tot bewegen en enthousiast aan het sporten houden, dan verdient ook de buitenruimte aandacht. Deze buitenruimte kan aantrekkelijker worden gemaakt door het creëren van sport en speelplekken in de (directe) woonomgeving en in de natuur. Maar ook door meer sportieve en uitdagende routes, zoals hardloop-, mountainbike- en paardrijroutes, die het sporten en bewegen stimuleren.

14 14 Talentenondersteuning De provincie Gelderland zet in op talentontwikkeling en -ondersteuning met hulp van het Olympisch Netwerk Gelderland. In dit netwerk werken de Gelderse Sport Federatie en de stichting Topsport Gelderland nauw samen en brengen zo breedtesport en talentondersteuning bij elkaar. Sport, economie en gezondheid Grote sportevenementen worden georganiseerd in samenhang met stimuleringsactiviteiten, zoals clinics op scholen, om sport breder onder de aandacht te brengen. Topsporters vervullen hierbij de rol van nieuwe helden. De provincie wil sportevenementen daarnaast gebruiken om economische bedrijvigheid in een gemeente of regio te stimuleren. Ook wil de provincie samen met bedrijven investeren in de combinatie tussen sport, gezondheid, voeding en innovatie. Sportaccommodaties De provincie draagt bij aan topaccommodaties, zowel wedstrijd- als trainingsfaciliteiten, die de Gelderse kernsporten een stevige kwaliteitsimpuls geven. Topaccommodaties overstijgen de reguliere lokale schaal en uitstraling. Zij zorgen voor vitaliteit, lee baarheid en ruimtelijke structuur van stad en regio. Tot 2016 heeft de provincie Gelderland 30 miljoen euro beschikbaar voor Gelderland Sport! De helft hiervan wordt besteed aan sportaccommodaties voor de Gelderse kernsporten atletiek, judo, paardensport, volleybal en wielersport. Subsidiemogelijkheden voor Gelderland sport Bedrijven, gemeenten en (sport)organisaties kunnen gebruik maken van de subsidieregeling Gelderland Sport. De provincie Gelderland stelt subsidies beschikbaar voor projecten die sport en bewegen in Gelderland een steun in de rug geven. Er zijn subsidies voor de volgende projecten: projecten waardoor inwoners (met de nadruk op jongeren, werknemers en ouderen) meer gaan sporten of een meer gezonde en actieve leefstijl ontwikkelen. projecten gericht op de ontwikkeling van sporttalenten tot topsporters. Het gaat hierbij met name om vijf Gelderse kernsporten: judo, volleybal, wielersport, paardensport en atletiek (inclusief wandelen). projecten gericht op innovatie en het vergroten van kennis op het gebied van sport. projecten gericht op nationale en internationale evenementen in de kernsporten en de potentiële kernsporten, in combinatie met side-events (sportstimuleringsactiviteiten). Lokaal beleid In het bestuursakkoord Veerkracht en Verbinding staat de andere gemeente centraal. Een gemeente die durft los te laten maar er wél is als het echt moet. Een gemeente die de focus verlegt naar de plekken waar mensen leven, werken en elkaar ontmoeten. Een gemeente die zich niet onderscheidt door plannen en processen maar door excellente uitvoering. Een gemeente die meer kwaliteit levert voor minder geld. De inanciële tegenwind, waarin de gemeente Apeldoorn verkeert, legt een stevige hypotheek op het huidig bestuursakkoord. Er komt minder binnen. In dit licht heeft de Gemeenteraad in het najaar van 2010 intensief gediscussieerd over de kerntaken van de Gemeente en de rolverdeling met de partners in de samenleving. De Gemeenteraad vindt dat de Gemeente en gesubsidieerde instellingen taken dichter bij de burger moet uitvoeren: meer op niveau van dorpen en wijken, en minder vanuit het stadhuis. Uitvoeringsorganisaties moeten meer samenwerken, vertrekkend vanuit de vraag van de burgers. Meer ruimte geven aan de eigen kracht van burgers met een logische (maatwerk) ondersteuning door professionals. Deze nieuwe benadering, dicht bij en samen met burgers, met nieuwe vormen en instrumenten, vereist een ingrijpende omslag binnen de Gemeente en betrokken instellingen. De Gemeente heeft uitgesproken dat onderdelen van gemeentelijk beleid geen kerntaak meer zijn. Zo ook met betrekking tot sportbeleid voor wat betreft het subsidiëren van sportverenigingen en het inancieren van het totale onderhoud van sportvelden en accommodaties.

15 15 Een terugtredende overheid, die zich alleen nog bezig houdt met een nog nieuw vast te stellen sportbeleid. Opteert voor een regiefunctie, waarbij zij binnen de inanciële kaders faciliterend bezig blijft en waar nodig maatwerk verricht. Een gemeente, die zich uitspreekt voor (meer) samenwerking tussen de sportverenigingen en voor een optimalisering en waar nodig afstoting van gemeentelijk vastgoed (waaronder sportvoorzieningen). Om sportverenigingen professioneel te ondersteunen wordt steeds meer een beroep gedaan op de inzet van combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches. In die zin is er niet zozeer sprake van een terugtredende overheid, maar van een verandering naar een meer stimulerende rol. De inanciële vertaling van vorenstaande heeft plaatsgevonden middels vaststelling van de Voorjaarsnota 2011 en de Zomernota Het sportbeleid van de gemeente Apeldoorn dat is vastgelegd in de sportnota Op weg naar 2012 is hiermee niet meer leidend. Door de ingrijpende bezuinigingen op het onderdeel sport in de begroting van de gemeente Apeldoorn dient een proces in gang te worden gezet, waarbij alle betrokken partijen zich moeten beraden over de wijze waarop nog een gezonde sportinfrastructuur in de gemeente Apeldoorn in stand kan worden gehouden. Deze notitie geeft hiertoe een eerste aanzet.

16 16

17 17 Hoofdstuk 4 De vitale sportvereniging Algemeen De wijze waarop sport wordt aangeboden is een belangrijk aspect binnen de sport en het sportbeleid. Laagdrempeligheid, lexibiliteit, kwaliteit en beschikbaarheid van het aanbod zijn veelal bepalend of en waar mensen gaan sporten en bewegen. Sportaanbieders zullen vandaag de dag vaker moeten inspelen op de veranderende behoeften van mensen en diverse maatschappelijke ontwikkelingen. Door ontgroening en vergrijzing zullen er minder jongeren en meer ouderen zijn. Visie De toekomstige sportvereniging dient zich op deze ontwikkelingen voor te bereiden en moet in staat zijn de veranderende vraag in te vullen. Ook in het sportbeleid moet daarmee rekening worden gehouden. Belangrijk is dat de gemeente Apeldoorn de sportverenigingen blijft ondersteunen die een maatschappelijke rol willen vervullen en zich openstellen voor vernieuwing. De sportverenigingen hebben een vaste positie verworven in de maatschappij. De sportvereniging bereikt met haar activiteiten een groot aantal mensen. Sporters komen zo in aanraking met ontspanningsmogelijkheden, normen en waarden, saamhorigheid en gezonde tijdsbesteding. Landelijk gezien is de sportdeelname in verenigingsverband maar 30% van de 65% sporters. Toch wordt de sportvereniging in Apeldoorn nog steeds gezien als één van de belangrijkste partners van het lokale sportbeleid. Maar daarnaast kiezen ook steeds meer mensen ervoor hun sport te beoefenen zonder lid te worden van een vereniging of andere sportinstelling. Zij gaan bijvoorbeeld individueel ietsen, trimmen en wandelen in de openbare ruimte (ongeorganiseerde sport). Ook wint modieuze sportbeoefening nog altijd terrein. Sfeer en omgeving zijn belangrijk. Denk hierbij aan itness, aerobics, spinning enzovoort (anders georganiseerde sport). Veranderende positie De sportbeoefening bij een vereniging draagt op de eerste plaats bij aan een itter en gezonder leven. Daarnaast zorgt de sportvereniging voor binding tussen mensen, kunnen haar leden zich ontplooien via vrijwilligerswerk en brengen de trainingen/wedstrijden sporters en toeschouwers letterlijk in beweging! De positie van de sportvereniging is echter aan verandering onderhevig. Onder druk van veranderende behoeften, een kostenbewustere overheid en een afnemende bereidheid tot vrijwilligerswerk wordt de traditionele sportvereniging gedwongen na te denken over haar rol en deze te heroverwegen. Sportverenigingen krijgen een nog nadrukkelijker rol in de maatschappij. Zo worden steeds meer verantwoordelijkheden bij sportverenigingen neergelegd. Kwaliteit is daarbij het motto. Daarbij dient de gemeente Apeldoorn sportverenigingen te stimuleren om door te groeien naar een vitale vereniging.

18 18 Definitie en vitaliteitaspecten Een vitale sportvereniging is een vereniging die de continuïteit van de vereniging voor zowel de korte als lange termijn waarborgt door organisatorisch en inancieel gezond te zijn. Daardoor is de vereniging in staat een bijdrage te leveren aan de sportdoelstellingen en bredere maatschappelijke thema s in de stad. Bovenstaande de initie laat zich verder omschrijven op de navolgende vitaliteitaspecten van een sportvereniging. Strategie en beleid Een vitale sportvereniging heeft een meerjaren - beleidsplan, waarin op basis van de identiteit van de vereniging een visie op de toekomst is uitgewerkt. Doelstellingen zijn geformuleerd op de diverse deelbeleidsterreinen (onder meer vrijwilligersbeleid, beleid ledenbehoud en werving) en de wijze waarop deze doelstellingen bereikt worden (plan van aanpak) beschreven is. Leden Het aantal leden van een sportvereniging is op zichzelf niet leidend om de mate van vitaliteit van een vereniging te kunnen duiden. Om inancieel en organisatorisch gezond te kunnen zijn zal een vitale vereniging echter wel een bepaalde omvang moeten hebben. Het ledenaantal van een vereniging moet enerzijds minimaal het aantal zijn dat nodig is om als vereniging duurzaam te kunnen voortbestaan. Anderzijds dient de omvang van het aantal leden te passen binnen dat aantal, waarvoor de vereniging een (sport) aanbod kan aanbieden. Denk hierbij aan benodigde ruimte aan sportvloer en benodigd kader (betaald of onbetaald). Het hebben van een jeugdafdeling binnen de vereniging is een meerwaarde, maar geen absolute must. Het ledenaantal van een vitale vereniging is geleidelijk stijgend of in ieder geval stabiel. Het verloop van leden is klein. Om de duurzaamheid van het ledenaantal te waarborgen voert de vereniging actief beleid om leden te behouden en nieuwe leden te werven om zodoende een zo optimaal mogelijk aantal leden te hebben. Organisatie Een vitale sportvereniging heeft zowel voldoende bestuurlijk als sporttechnisch onbetaald en/of betaald kader. De vereniging voert actief kaderbeleid, waarmee de kwantiteit van het aantal kaderleden wordt gewaarborgd en ook geïnvesteerd wordt in de kwaliteit (deskundigheidsbevordering) van het kader. Naast de kwantiteit en kwaliteit van het kader is een gestructureerde organisatie belangrijk. Een vitale vereniging heeft een heldere organisatiestructuur, een bestuursreglement, duidelijke taakomschrijvingen en besteedt aandacht aan de communicatie tussen de in de vereniging aanwezige geledingen. Aanbod De vitale sportvereniging is op de hoogte van de wensen en behoeften van haar (potentiële) leden en sluit hier met haar aanbod op aan. Om de betrokkenheid van de leden bij de vereniging en onderling te vergroten, verzorgt de vereniging naast haar reguliere sportaanbod ook nevenactiviteiten. Accommodatie Accommodaties zijn een voorwaarde voor sport. Voor de sportvereniging is accommodatie een voorwaarde om haar sport aan te kunnen bieden. Een vitale sportvereniging heeft haar uitgangspunten geformuleerd ten aanzien van eigendom/huur en invulling van de accommodatiebehoefte. De vereniging heeft voldoende ruimte aan sportaccommodatie beschikbaar en streeft na deze sportaccommodatie optimaal te bezetten. Voorts voert de vereniging het onderhoud uit waarvoor het verantwoordelijk is. Financiën Om het voortbestaan van een sportvereniging nu en in de toekomst te kunnen waarborgen is een gezonde inanciële positie van de vereniging noodzakelijk. Een vitale sportvereniging heeft een sluitende (meerjaren)begroting welke door haar leden is goedgekeurd. De vereniging voert een solide inancieel beleid, met positieve liquiditeit en solvabiliteit van de vereniging. De vereniging komt betalingsverplichtingen tijdig na.

19 19 Maatschappelijke betrokkenheid Sportverenigingen hebben een belangrijke maatschappelijke functie doordat zij mensen in de gelegenheid stellen om met elkaar te sporten. Een vitale sportvereniging heeft daarnaast de ambitie een bijdrage te leveren aan bredere maatschappelijke thema s in de stad/wijk/dorp. Sportverenigingen kunnen onder meer meewerken aan sportactiviteiten geïnitieerd vanuit het onderwijs, meedoen aan sportstimuleringsprojecten of een plek voor een maatschappelijke stage of re-integratietraject aanbieden. Maar ook aandacht voor duurzaamheid binnen de vereniging, structurele aandacht voor thema s als Sportiviteit en Respect of Jeugd en Alcohol of het organiseren van acties ten behoeve van goede doelen zeggen iets over de vitaliteit van de vereniging. Sport en maatschappij zijn sterk met elkaar verbonden. Gebeurtenissen die plaatsvinden in de sport hebben hun uitwerking op de maatschappij en andersom. Een vitale sportvereniging hanteert een gedragscode gebaseerd op normen en waarden die de vereniging van haar leden verwacht, onder meer respect, fair play en antidiscriminatie. De vereniging draagt het opgenomen gedrag uit en handhaaft via maatregelen bij overtredingen. Samenwerking Het succes van samenwerken ligt in de kracht van het collectief. Ook voor sportverenigingen kan samenwerking een meerwaarde betekenen. Het aangaan van een samenwerkingsverband kan onder meer op het gebied van gezamenlijk centrale inkoop van goederen en diensten, vrijwilligersbeleid (bijvoorbeeld het gezamenlijk organiseren van scholingen), gezamenlijk gebruik van accommodatie (velden en kantine), gezamenlijk organiseren van sport en spel activiteiten en uitwisselen van kennis en informatie op de diverse onderwerpen waar verenigingen mee te maken hebben. Een vitale sportvereniging staat open voor samenwerking met partijen binnen- en buiten de sport. De vereniging is bereid een mogelijk gezamenlijk belang te dienen, uiteenlopend van gezamenlijke inkoop van goederen en/of diensten tot een intensieve samenwerking dan wel fusie. De stap naar vitale vereniging Niet alle sportverenigingen kunnen zo maar, zonder hulp, de stap naar de vitale vereniging zetten. De reeds geconstateerde knelpunten ten aanzien van vrijwilligers en het bestuurlijk vermogen van sportverenigingen (terugloop van kader en ontbreken van kennis) maken het voor sportverenigingen moeilijk om zich tot vitale verenigingen te ontwikkelen. Vitalisering sportverenigingen Om de vitaliteit van de sportverengingen te verbeteren zullen alle beschikbare middelen moeten worden ingezet. Middelen: - Verenigingsondersteuning Het doel van verenigingsondersteuning is het verbeteren van het functioneren van de sportvereniging. Verenigingsondersteuning zal zich richten op het oplossen van knelpunten welke zich binnen een vereniging voordoen, maar ook op brede problemen welke vereniging overstijgend zijn. In de huidige situatie zijn het Verenigingsburo, Sportraad Apeldoorn, Bestuurdersacademie en de inzet van combinatiefunctionarissen hiervan goede voorbeelden. De komende jaren zal verenigingsondersteuning er meer op gericht moeten zijn om sportverenigingen te ondersteunen op het gebied van professionalisering, maatschappelijke betrokkenheid en vrijwilligersbeleid met als doel vitale, goed georganiseerde, maatschappelijk betrokken sportverenigingen te krijgen. Deze verenigingen leveren een breed sportaanbod en maatwerk voor de huidige consument. Om dit doel te bereiken is het belangrijk om de vitaliteit van de sportverenigingen in Apeldoorn in kaart te brengen. Om dit te kunnen dient gebruik te worden gemaakt van de Lokale verenigingsmonitor die door het Mulier Instituut is ontwikkeld.

20 20 - Sportstimulering In opdracht van de Gemeente organiseert en coördineert Accres Apeldoorn diverse sportstimuleringsprojecten. Het doel van deze projecten is om de inwoners van Apeldoorn aan het sporten te krijgen en vervolgens structureel te laten blijven sporten. De sportverenigingen hebben, door deel te nemen aan deze projecten, de mogelijkheid nieuwe leden te werven. Ook de inzet van combinatiefunctionarissen/buurtcoaches heeft een positieve uitwerking op het aan het sporten krijgen van de inwoners van Apeldoorn. - Financiële ondersteuning Zoals eerder vermeld kunnen niet alle sportverenigingen zo maar de stap naar de vitale vereniging zetten. Zij zullen hierbij moeten worden geholpen en uitgedaagd zo nodig met een inanciële prikkel. - Sportaccommodaties Ook de komende jaren moeten investeringen worden gedaan voor het in stand houden en optimaliseren van basissportvoorzieningen. Om deze investeringen mogelijk te maken en uit het oogpunt van doelmatige besteding van gemeentelijke middelen, is een optimaal gebruik van de beschikbare ruimte noodzakelijk. Om optimaal gebruik van de accommodaties te bewerkstelligen, zal in de toekomst bij het ter beschikking stellen van inanciële middelen vitaliteit als voorwaarde gehanteerd moeten gaan worden. Vanuit deze optiek (optimaal gebruik) zullen ook andere eisen gesteld moeten worden, zoals het samengaan of samenwerken van verenigingen op de accommodaties. - Mogelijkheden van samenwerking dan wel fusie Een middel om te vitaliseren, waarvan de toepasbaarheid bij alle verenigingen nog moet worden onderzocht, is samenwerking of fusie. Zorgvuldig en goed voorbereide bundeling van krachten zal een verbetering bewerkstelligen van de inanciële positie, het beschikbare kader en beschikbare faciliteiten, wat de vitaliteit zal verbeteren. Overigens wordt geconstateerd dat er al enige vorm van samenwerking tussen sportverenigingen aanwezig is. Het zij echter nog op beperkte en bescheiden schaal.

Vitale sportverenigingen

Vitale sportverenigingen DATUM 28 november 2011 REGISTRATIENUMMER ONDERWERP Vitale sportverenigingen Inhoudsopgave Aanleiding 2 De vitale sportvereniging 3 Definitie en vitaliteitsaspecten 3 Vitalisering sportverenigingen 5 Middelen

Nadere informatie

12 Sportbeleidsstukken

12 Sportbeleidsstukken DC 12 Sportbeleidsstukken 1 Inleiding In dit thema bespreken we het overheidsbeleid ten aanzien van sport. We besteden aandacht aan de sportnota Tijd voor Sport. Het ministerie van VWS heeft in 2011 een

Nadere informatie

Anders georganiseerd sporten: verder kijken dan de sportvereniging

Anders georganiseerd sporten: verder kijken dan de sportvereniging Anders georganiseerd sporten: verder kijken dan de sportvereniging VSG Kennisdag 16 februari 2017, Rotterdam Remco Hoekman, senior onderzoeker @RemcoHoekman Mulier Instituut, Utrecht Februari, 2017 Ontwikkeling

Nadere informatie

Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten.

Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten. Hoofdstuk 11 Sport 11.1 Inleiding Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten. In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: 11.2

Nadere informatie

Versterking. Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland 2012-2016. Professionalisering Positionering Samenwerking

Versterking. Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland 2012-2016. Professionalisering Positionering Samenwerking Versterking Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland Professionalisering Positionering Samenwerking 2012-2016 Samenleving Energie uit het hart van de samenleving Sportverenigingen Brancheorganisatie

Nadere informatie

Sportaccommodatiegebruik in de toekomst: implicaties van trends en ontwikkelingen

Sportaccommodatiegebruik in de toekomst: implicaties van trends en ontwikkelingen Sportaccommodatiegebruik in de toekomst: implicaties van trends en ontwikkelingen VSG Kennisdag Sportaccommodaties en Zwembaden 3 november 2016, Zwolle Remco Hoekman, senior onderzoeker @RemcoHoekman Mulier

Nadere informatie

Evaluatie sportbeleid

Evaluatie sportbeleid Evaluatie sportbeleid 1. Inleiding Het collegeprogramma was aanleiding om in 2007 een evaluatie van het sportbeleid in gang te zetten. Deze nota is de afronding van die evaluatie. De evaluatie is gebaseerd

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD VAN ZEELAND

PROVINCIAAL BLAD VAN ZEELAND Nummer 19 van 2001 PROVINCIAAL BLAD VAN ZEELAND Besluit van 23 maart 2001, nummer WEB-390, directie Welzijn, Economie en Bestuur, afdeling Welzijn, tot afkondiging van het besluit van Provinciale Staten

Nadere informatie

Sport en bewegen in Vaals

Sport en bewegen in Vaals Sport en bewegen in Vaals Sport- en beweegprogramma 2015-2020 Van visie naar activiteiten Netwerk Gezond Leven Donderdag 6 november 2014 Waarom een sport- en beweegprogramma? Strategische Visie 2020 Bestuursopdracht

Nadere informatie

Nota sport- en bewegen Cranendonck Samenvatting

Nota sport- en bewegen Cranendonck Samenvatting Nota sport- en bewegen Cranendonck Samenvatting 2011-015.7 nota sport en bewegen samenvatting 2451715 - (versie 1) Versie15-02-11 2 1. Samenvatting In de nota sport en bewegen beschrijven we het streven

Nadere informatie

Burgerijenquête 2005. Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties

Burgerijenquête 2005. Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties Burgerijenquête 2005 Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties Burgerijenquête 2005 Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties De Oosterhoutse Burgerijenquête is een vorm van onderzoek

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Zet u straks ook een combinaris in?

Zet u straks ook een combinaris in? Zet u straks ook een combinaris in? Visiedocument Combinatiefuncties in provincie Groningen juni 2008 Huis voor de Sport Groningen Visiedocument Combinatiefuncties in provincie Groningen Inhoudsopgave

Nadere informatie

Sport in beweging. Beleidsnota Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018. Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 1

Sport in beweging. Beleidsnota Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018. Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 1 Sport in beweging Beleidsnota Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 Sport en Bewegen in Harderwijk 2011-2018 1 Inhoudsopgave: 1 Samenvatting 3 2 Inleiding 7 2.1 De uitdaging 7 2.2 De uitvoering 7 3

Nadere informatie

Olympisch Plan Brabant:Versterken sportinfrastructuur

Olympisch Plan Brabant:Versterken sportinfrastructuur Bijlage 3 bij Statenvoorstel 61/10 Olympisch Plan Brabant: versterken sportinfrastructuur : mogelijke invulling Algemeen Naam voorstel Investeringsdomein Olympisch Plan Brabant:Versterken sportinfrastructuur

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Beleidsregels sport (2005 en verder)

Beleidsregels sport (2005 en verder) (2005 en verder) 1. Beleidsterrein Beleidstaak: Sport Beheerstaken: 530.90 Overige kosten sportbeoefening, functienummer 2. Uitgangspunten van beleid De uitgangspunten ten aanzien van de stimulerende taak

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Rv. nr..: B&W-besluit d.d.: 2 februari 2010 B&W-besluit nr.:

RAADSVOORSTEL Rv. nr..: B&W-besluit d.d.: 2 februari 2010 B&W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL 10.0020 Rv. nr..: 10.0020 B&W-besluit d.d.: 2 februari 2010 B&W-besluit nr.: 10.0129 Naam programma +onderdeel: 8. Cultuur, Sport en Recreatie Onderwerp: Evaluatie Topsportbeleid 2006 2008

Nadere informatie

BIJLAGE 1 Maatschappelijke ontwikkelingen en trends op het gebied van sport en bewegen

BIJLAGE 1 Maatschappelijke ontwikkelingen en trends op het gebied van sport en bewegen BIJLAGE 1 Maatschappelijke ontwikkelingen en trends op het gebied van sport en bewegen Individualisering De individualisering neemt toe. Dit komt ook tot uiting in het sportgedrag. Zo neemt de populariteit

Nadere informatie

Sportvisie Heeze-Leende Jubelen, Klagen, Acties en Prioriteiten. Bijeenkomst maandag 3 oktober 2011

Sportvisie Heeze-Leende Jubelen, Klagen, Acties en Prioriteiten. Bijeenkomst maandag 3 oktober 2011 Sportvisie Heeze-Leende Jubelen, Klagen, Acties en Prioriteiten Bijeenkomst maandag 3 oktober 2011 Het programma van vanavond Terugblik avond 4 juli 2011 Doel van de sportvisie Kaders en uitgangspunten

Nadere informatie

Wat kunnen de programma's 'Sport, Bewegen in de Buurt' en 'Veilig Sportklimaat' voor uw vereniging betekenen? Peet Mercus en Jan Minkhorst, NOC*NSF

Wat kunnen de programma's 'Sport, Bewegen in de Buurt' en 'Veilig Sportklimaat' voor uw vereniging betekenen? Peet Mercus en Jan Minkhorst, NOC*NSF Wat kunnen de programma's 'Sport, Bewegen in de Buurt' en 'Veilig Sportklimaat' voor uw vereniging betekenen? Peet Mercus en Jan Minkhorst, NOC*NSF NOC*NSF Nederlandse Olympisch team Topsport en talentontwikkeling

Nadere informatie

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen voorstel aan de raad Opgesteld door Maatschappelijke Ontwikkeling Toussaint, N.J. (Niek) Kenmerk 16.506219 Vergadering Gemeenteraad Vergaderdatum 22 december 2016 Jaargang en nummer 2016 115 Geheim Nee

Nadere informatie

Tips voor verenigingen

Tips voor verenigingen Tips voor verenigingen Tips voor sportverenigingen die meer leden willen: levensfase gepensioneerden (zo ongeveer vanaf 60 jaar en ouder) Ook als je als club al 60plus leden hebt! Er zijn nog zoveel 60plussers

Nadere informatie

Maatschappelijke opgave 1a: Een gezonde geest in een gezond lichaam

Maatschappelijke opgave 1a: Een gezonde geest in een gezond lichaam Maatschappelijke opgave 1a: Een gezonde geest in een gezond lichaam Inleiding Met ingang van 2013 geven Spurd, Sportraad Purmerend en Stichting Gehandicaptensport Waterland samen met een divers aantal

Nadere informatie

Veilig opgroeien in Leeuwarden Factsheet Haulerwijk. bijlage

Veilig opgroeien in Leeuwarden Factsheet Haulerwijk. bijlage Veilig opgroeien in Leeuwarden 2015 bijlage Factsheet Haulerwijk Deze bijlage bevat cijfers op zowel buurtniveau als gemeentelijk- en provinciaal niveau. De cijfers geven inzicht in trends op het gebied

Nadere informatie

Tynaarlo, Olympisch in de breedte

Tynaarlo, Olympisch in de breedte december 2011 Tynaarlo, Olympisch in de breedte Het geeft precies aan wat wij belangrijk vinden in ons gemeentelijk sportbeleid. Iedereen moet kunnen meedoen als het gaat om sport en bewegen. En iedereen

Nadere informatie

Integraal (sport) beleid. Lerende Netwerken 18 april Zaanstad

Integraal (sport) beleid. Lerende Netwerken 18 april Zaanstad Integraal (sport) beleid Lerende Netwerken 18 april Zaanstad Gemeente Katwijk Aanleiding sportnota Visie op sport en bewegen Integrale en interactief benadering Proces Sportnota Realisering combinatiefuncties

Nadere informatie

Kadernotitie Sportbeleid Wat Hoogeveen beweegt

Kadernotitie Sportbeleid Wat Hoogeveen beweegt Kadernotitie beleid 2008 2011 Wat Hoogeveen beweegt 1. Inleiding In 2000 stelde de gemeenteraad de sportbeleidsnota Samen spelen, samen scoren vast. Deze beleidsnota beschreef de speerpunten voor de jaren

Nadere informatie

Startnotitie Kadernota sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2016 2021 Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf

Startnotitie Kadernota sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2016 2021 Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf Startnotitie Kadernota sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2016 2021 Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf Aanleiding De gemeenten Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf werken

Nadere informatie

CDA SPORTVISIE NIEMAND BUITENSPEL _

CDA SPORTVISIE NIEMAND BUITENSPEL _ INLEIDING: SPORTVISIE NIEMAND BUITENSPEL _ De sportvisie draagt de titel Niemand buitenspel. Onze doelstelling in deze visie is, dat iedereen in de gelegenheid gesteld moet worden om te kunnen sporten.

Nadere informatie

Uitvoeringskader combinatiefuncties/buurtsportcoach 2015 e.v. Versie 19-3-2015

Uitvoeringskader combinatiefuncties/buurtsportcoach 2015 e.v. Versie 19-3-2015 Uitvoeringskader combinatiefuncties/buurtsportcoach 2015 e.v. Versie 19-3-2015 1. Inleiding In 2008 is de gemeente Nijmegen gestart met de inzet van 13,3 fte combinatiefuncties bij Onderwijs, Sport en

Nadere informatie

Gemeente Venlo Verenigingsondersteuning met marketingstrategie. Henri Elbersen Senior consulent verenigingsondersteuning

Gemeente Venlo Verenigingsondersteuning met marketingstrategie. Henri Elbersen Senior consulent verenigingsondersteuning Gemeente Venlo Verenigingsondersteuning met marketingstrategie Henri Elbersen Senior consulent verenigingsondersteuning Venlo 100.006 inwoners Logistiek centrum Weinig topsport; wel breedtesport 150 verenigingen

Nadere informatie

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW 5

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW 5 Inleiding 3 Buurtsportcoaches 4 Procedure 4 Stimulerende rol 5 Effectief accommodatiegebruik 5 De Sportimpuls 6 Lokale sport- en beweegaanbieders 6 Lokale aanpak en samenwerking 7 Omvang van de subsidie

Nadere informatie

Bijlage bij notitie ZWC-0891 Versterking sportinfrastructuur Brabant: uitwerking investeringsvoorstel

Bijlage bij notitie ZWC-0891 Versterking sportinfrastructuur Brabant: uitwerking investeringsvoorstel Nadere informatie kansrijke initiatieven sportaccommodaties Bijlage bij notitie ZWC-0891 Versterking sportinfrastructuur Brabant: uitwerking investeringsvoorstel In het licht van Road to London 2012 zien

Nadere informatie

Sport Federatie Soest Pagina 1 van 1

Sport Federatie Soest Pagina 1 van 1 Erik Tolboom bestuurslid - Sport Federatie Soest De Sport Federatie Soest heeft drie statutair vastgelegde doelstellingen waarbij de behartiging van de belangen van de sport in de gemeente Soest in het

Nadere informatie

Waar sporten we in 2030? 10 maart 2016 Dag van de Sportaccommodaties

Waar sporten we in 2030? 10 maart 2016 Dag van de Sportaccommodaties Waar sporten we in 2030? 10 maart 2016 Dag van de Sportaccommodaties 1 Kennis- en Innovatieplatform voor buitensportvoorzieningen BSNC ontwikkelt vakinhoudelijke kennis over aanleg, onderhoud, beheer en

Nadere informatie

Limburgse Olympische Ambitie (LOA) Heel Limburg op Olympisch niveau

Limburgse Olympische Ambitie (LOA) Heel Limburg op Olympisch niveau Limburgse Olympische Ambitie (LOA) Heel Limburg op Olympisch niveau Limburgse Olympische Ambitie: met sporten en bewegen, zowel als doel en/of als middel, in de volle breedte een optimaal vestigingsklimaat

Nadere informatie

Provinciaal blad 2010, 65

Provinciaal blad 2010, 65 Provinciaal blad 2010, 65 ISSN 0920-105X Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 26 oktober 2010, nr. 2010INT264149, houdende nadere regels op grond van de Algemene subsidieverordening provincie

Nadere informatie

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 6

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 6 RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 6 Datum: 18 december 2012. Deelsessie: 19.00 19.50 uur in de Raadzaal. Doel: Beeldvorming. Onderwerp: Kadernota Sport 2013-2016 Toelichting: De kadernota sport beoogt kaders

Nadere informatie

Procesaanpak Sportbeleid gemeente Lingewaard 2015-2020

Procesaanpak Sportbeleid gemeente Lingewaard 2015-2020 Procesaanpak Sportbeleid gemeente Lingewaard 2015-2020 1 1. Inleiding. De huidige sportnotitie Sportbeleid beweegt door! is in december 2012 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze notitie heeft betrekking

Nadere informatie

Nijmegen Sportief en Vitaal. Beleidsplan sport en bewegen 2013-2016

Nijmegen Sportief en Vitaal. Beleidsplan sport en bewegen 2013-2016 Nijmegen Sportief en Vitaal Beleidsplan sport en bewegen 2013-2016 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 1. Inleiding... 4 2. Uitgangspunten en ontwikkelingen... 5 2.1. Uitgangspunten sportbeleid Nijmegen...

Nadere informatie

Sportvoorzieningen en sportdeelname in stad en land

Sportvoorzieningen en sportdeelname in stad en land Sportvoorzieningen en sportdeelname in stad en land DSO 2013 Eindhoven 7 november 2013 Remco Hoekman Senior onderzoeker Mulier Instituut, Utrecht November, 2013 Inhoud Introductie: faciliterende rol van

Nadere informatie

Steven Dijk. Oorlogswinter 2013 Landelijke tournee Peer Gynt (Zuidelijk Toneel)

Steven Dijk. Oorlogswinter 2013 Landelijke tournee Peer Gynt (Zuidelijk Toneel) Steven Dijk 1952 geboren 1978-2002 raadslid PvdA Diemen 1986-1994 wethouder PvdA 1988 afgestudeerd econoom Vrije Universiteit 2002-2004 wethouder Leefbaar Diemen 2005-heden voorzitter Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Raadsbesluit. 17 december 2014 Aanwijzingsbesluit diensten van algemeen economisch belang (DAEB)

Raadsbesluit. 17 december 2014 Aanwijzingsbesluit diensten van algemeen economisch belang (DAEB) Kenmerk 132007 Datum 17 december 2014 Aanwijzingsbesluit diensten van algemeen economisch belang (DAEB) De raad van de gemeente Renkum; gezien het voorstel d.d. 30 september 2014 Gelet op artikel 25h,

Nadere informatie

UITVOERINGSNOTA UTRECHT IN BEWEGING. Provinciale uitvoeringsnota UTRECHT IN BEWEGING

UITVOERINGSNOTA UTRECHT IN BEWEGING. Provinciale uitvoeringsnota UTRECHT IN BEWEGING Provinciale uitvoeringsnota UTRECHT IN BEWEGING 1 Provincie Utrecht, juni 2008 Contact: Yvonne Knegt, telefoon: 030-2582379 E-mail: Yvonne.Knegt@provincie-utrecht.nl 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 3 2. PROVINCIALE

Nadere informatie

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW

* Medegefinancierd door het Ministerie van OCW Inleiding 3 Buurtsportcoaches 4 Procedure 4 Stimulerende rol 5 Effectief accommodatiegebruik 5 De Sportimpuls 6 Lokale sport- en beweegaanbieders 6 Lokale aanpak en samenwerking 6 Procedure en omvang van

Nadere informatie

Koers houden en kansen benutten. Kadernota sport

Koers houden en kansen benutten. Kadernota sport Koers houden en kansen benutten Kadernota sport Actualisatienota voor het Sportbeleid 2013-2016 1 Inhoud Inleiding... 3 1. Samenvatting... 4 2. Landelijke trends en ontwikkelingen... 6 2.1. Sociaal- maatschappelijke

Nadere informatie

Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Gemeente Almere

Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Gemeente Almere Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Gemeente Almere Uitleg format Subsidieaanvraag Combinatiefuncties Het voor u liggend formulier is bedoeld om subsidie aan te vragen bij de gemeente Almere voor een combinatiefuncties.

Nadere informatie

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht Factsheet Sportparticipatie in Utrecht mei 2015 Overzicht Deze factsheet geeft op hoofdlijnen een beeld van sporten en bewegen in de stad en maakt deel uit van Utrecht Sport, de Utrechtse sportvisie op

Nadere informatie

BELEIDSCYCLUS MISSIE VISIE AMBITIE 2016: DE NTFU OP KOP STRATEGISCHE PIJLERS VOORWAARDEN

BELEIDSCYCLUS MISSIE VISIE AMBITIE 2016: DE NTFU OP KOP STRATEGISCHE PIJLERS VOORWAARDEN NTFU JAARPLAN 2015 BELEIDSCYCLUS MISSIE VISIE AMBITIE 2016: DE NTFU OP KOP STRATEGISCHE PIJLERS MARKTPOSITIE BELANGENBEHARTIGING VOORWAARDEN STERKE BONDSORGANISATIE INNOVATIEF HANDELEN NAAMSBEKENDHEID

Nadere informatie

Voorontwerp van decreet houdende het stimuleren en subsidiëren van een lokaal Sport voor Allen beleid DE VLAAMSE REGERING,

Voorontwerp van decreet houdende het stimuleren en subsidiëren van een lokaal Sport voor Allen beleid DE VLAAMSE REGERING, Voorontwerp van decreet houdende het stimuleren en subsidiëren van een lokaal Sport voor Allen beleid DE VLAAMSE REGERING, Op voorstel van de Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke

Nadere informatie

Naar een Olympisch Stadsbestuur

Naar een Olympisch Stadsbestuur Naar een Olympisch Stadsbestuur Sportieve handvaten voor het programakkoord 2010-2014 Wie wij zijn De Sportraad Amsterdam is een onafhankelijk adviesorgaan dat door de gemeenteraad in 1952 in het leven

Nadere informatie

Jaarplan Verenigingsondersteuning 2014. 1. Inleiding

Jaarplan Verenigingsondersteuning 2014. 1. Inleiding Jaarplan Verenigingsondersteuning 2014 1. Inleiding Sportformule is hét kennis- en expertisecentrum op het gebied van stimuleren van sport & bewegen. Sportformule richt zich op drie aandachtsvelden te

Nadere informatie

Sportaanbiedersmonitor

Sportaanbiedersmonitor 0-100 leden 101-250 leden 251-500 leden 501-1000 leden meer dan 1000 leden 18-2-2016 Sportaanbiedersmonitor context clubs ACCOMMODATIE 428 sportaanbieders hebben meegedaan 94% een vereniging 38% van de

Nadere informatie

SPORT zet. Zeist in beweging! Sport- en beweegvisie. Zeist 2015-2020. verkorte versie. Zeist 11

SPORT zet. Zeist in beweging! Sport- en beweegvisie. Zeist 2015-2020. verkorte versie. Zeist 11 SPORT zet Zeist in beweging! Sport- en beweegvisie Zeist 2015-2020 verkorte versie Zeist 11 1 EEN NIEUWE SPORTVISIE 1 EEN NIEUWE SPORTVISIE 1 EEN NIEUWE SPORTVISIE het hoe en waarom 1.1 Het is tijd voor

Nadere informatie

Sportverenigingsmonitor 2016

Sportverenigingsmonitor 2016 Sportverenigingsmonitor 2016 1 BELEIDSONDERZOEK 071-516 5123 I info@leidenincijfers.nl I www.leidenincijfers.nl Inleiding In opdracht van Sportstad Leiden is in het najaar van 2016 een digitaal onderzoek

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 3 Sport in de samenleving Bij deze opgave horen de teksten 7 en 8, tabel 4 en figuur 3 uit het bronnenboekje. Inleiding Sport en bewegen nemen in de Nederlandse samenleving een belangrijke plaats

Nadere informatie

De combinatiefunctionaris:

De combinatiefunctionaris: School & sport, samen sterker De combinatiefunctionaris: School & sport, samen sterker de sleutel tot een succesvolle samenwerking tussen school en vereniging Maatschappelijke ontwikkelingen worden kansen

Nadere informatie

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6 Index 1. Waar komen we vandaan? 1 2. Waar gaan we naartoe? 2 2.1 Missie 2 2.2 Visie 2 2.3 Doelstellingen 3 2.4 Strategie 4 2.4.1 Organisatie 4 2.4.2 Aanbod 4 2.4.3 Maatschappelijk rolmodel 4 2.4.4. Marketing

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst VSG Modern Sport- en Beweegbeleid

Inspiratiebijeenkomst VSG Modern Sport- en Beweegbeleid Inspiratiebijeenkomst VSG Modern Sport- en Beweegbeleid Workshop Miriam van Moll, SSNB Totstandkoming visiedocument Veldhoven Beweegt! Even voorstellen Sportservice Noord-Brabant Miriam van Moll mei 2015

Nadere informatie

Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp!

Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp! Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp! Agenda Voorstellen Vragen initiatiefnemers Kader sportverenigingen Trends & ontwikkelingen Aansprekende voorbeelden Evaluatie Voorstellen 3 ICSadviseurs

Nadere informatie

Gemeenten kunnen lokaal kiezen waarom ze voor Sportdorp kiezen en wat ze hierin belangrijk vinden.

Gemeenten kunnen lokaal kiezen waarom ze voor Sportdorp kiezen en wat ze hierin belangrijk vinden. Sportdorpen Limburg Wat is Sportdorp? Sportdorp is een samenwerkingsverband van sportverenigingen en andere lokale partijen in een dorpskern om inwoners vanuit hun eigen behoefte meer en vaker te laten

Nadere informatie

Sportnota Boxmeer: een sportief elftal! Terug naar eerste pagina

Sportnota Boxmeer: een sportief elftal! Terug naar eerste pagina Sportnota 2009 Boxmeer: een sportief elftal! Waarom sportnota? De gemeenteraad wenst een algemene gemeentelijke sportnota waarin een visie wordt neergelegd voor de komende jaren. Inhoudelijke uitgangspunten:

Nadere informatie

Jongerenparticipatie in en door de sport. Niet betrokken, dus vertrokken (Johan Stekelenburg, voorzitter Jeugd in Beweging)

Jongerenparticipatie in en door de sport. Niet betrokken, dus vertrokken (Johan Stekelenburg, voorzitter Jeugd in Beweging) Jongerenparticipatie in en door de sport Niet betrokken, dus vertrokken (Johan Stekelenburg, voorzitter Jeugd in Beweging) Nota Jongerenparticipatie in en door de sport Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs,

Nadere informatie

Provinciaal blad 2008, 37

Provinciaal blad 2008, 37 Provinciaal blad 2008, 37 ISSN 0920-105X Verordening van provinciale staten van Utrecht van 23 juni 2008, 2008int220620 houdende tijdelijke regels voor subsidiëring van vernieuwende projecten gericht op

Nadere informatie

Impuls brede scholen, sport en cultuur

Impuls brede scholen, sport en cultuur Impuls brede scholen, sport en cultuur Sport Koepel Edam Volendam, combineert de hele dag! Sport Koepel is de organisatie voor Edamse en Volendamse sportverenigingen, scholen, sportieve Edammers en Volendammers

Nadere informatie

Monitoren van Sport en Bewegen in Nederland

Monitoren van Sport en Bewegen in Nederland Monitoren van Sport en Bewegen in Nederland Dr. Ir. Wanda Wendel-Vos Senior onderzoeker Sport Bewegen en Gezondheid Coördinator Kernindicatoren Sport en Bewegen Wanda.Vos@rivm.nl Ministerie van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Sport-

Stadsmonitor. -thema Sport- Stadsmonitor -thema Sport- Modules Sportdeelname bij volwassenen 2 Sportdeelname bij jongeren 5 Sportaanbod 7 Sportevenementen en topsport 9 Bijlage: Bronnen 10 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen Onderzoek

Nadere informatie

Koers houden en kansen benutten. Kadernota sport

Koers houden en kansen benutten. Kadernota sport Koers houden en kansen benutten Kadernota sport Actualisatienota voor het Sportbeleid 2013-2016 Inhoud Inleiding... 3 1. Samenvatting... 4 2. Landelijke trends en ontwikkelingen... 6 2.1. Sociaal- maatschappelijke

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

Verenigingsmonitor Heemskerk 2014

Verenigingsmonitor Heemskerk 2014 Verenigingsmonitor Heemskerk 2014 Janine van Kalmthout Harold van der Werff Mulier Instituut, Utrecht Februari 2015 Op basis van de resultaten van de verenigingsmonitor 2014 wil de gemeente Heemskerk inzicht

Nadere informatie

Toolkit: Beïnvloeding lokale bezuinigingen sport Toon creativiteit en lef in tijden van lokale bezuinigingen in de sport

Toolkit: Beïnvloeding lokale bezuinigingen sport Toon creativiteit en lef in tijden van lokale bezuinigingen in de sport Toolkit: Beïnvloeding lokale bezuinigingen sport Toon creativiteit en lef in tijden van lokale bezuinigingen in de sport Er zijn aanwijzingen dat door verschillende gemeenten gekort gaat worden op sport.

Nadere informatie

Tabel 25.1b Percentage Leidenaren dat meer dan 12 x per jaar aan sport doet, in % van alle Leidenaren

Tabel 25.1b Percentage Leidenaren dat meer dan 12 x per jaar aan sport doet, in % van alle Leidenaren 25 SPORTDEELNAME De sportdeelname van Leidenaren staat centraal in dit hoofdstuk. Het RSO (Richtlijn Sportdeelname Onderzoek), een landelijk standaardmodel voor onderzoek naar sportdeelname, is als uitgangspunt

Nadere informatie

Burgerpanel Zeewolde. Resultaten peiling 7: sportbeleving

Burgerpanel Zeewolde. Resultaten peiling 7: sportbeleving Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 7: sportbeleving oktober 2013 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 7 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging deze keer

Nadere informatie

Van realiseren naar optimaliseren Open atelier, Grip op sport. Margot Icking, Hospitality Consultants 23 september 2010

Van realiseren naar optimaliseren Open atelier, Grip op sport. Margot Icking, Hospitality Consultants 23 september 2010 Van realiseren naar optimaliseren Open atelier, Grip op sport Margot Icking, Hospitality Consultants 23 september 2010 Agenda Van realiseren naar optimaliseren: een nieuwe koers in het accommodatiebeleid

Nadere informatie

Regionale Aanpak Aangepast Sporten. Extra modules B

Regionale Aanpak Aangepast Sporten. Extra modules B Regionale Aanpak Aangepast Sporten Extra modules B 15.0015/KZ/LH Colofon Stichting Sportservice Zuid-Holland Arckelweg 30 2685 SN Poeldijk T 0174 24 49 40 F 0174 28 11 47 info@sportzh.nl www.sportzh.nl

Nadere informatie

Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 18 november 2014

Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 18 november 2014 Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam Amsterdam, 18 november 2014 Betreft: Initiatiefvoorstel Amsterdamse ouderen in beweging Geachte heer/mevrouw, De

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CS1 Notitie samenwerking en spreiding kinderopvang, peuterspeelzaalwerk en primair Onderwerp : onderwijs 'Een stap in het bundelen van krachten' Kenmerk: 10/0025968 Aan de

Nadere informatie

Utrecht onderweg naar 2016

Utrecht onderweg naar 2016 C O N V E N A N T Utrecht onderweg naar 2016 2 0 1 1-2 0 1 6 Inzake Optimalisering van voetbalverenigingen in Utrecht Partijen (voetbalverengingen) KNVB, Vereniging Sport Utrecht (VSU) & Gemeente Utrecht

Nadere informatie

Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst

Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst Thijs Kiers, beleidsmedewerker afdeling Ontwikkeling, ontspannen Martin Niessink, coordinator cluster Groen, afdeling Beheer 13 accommodaties; 11 gemeentelijk

Nadere informatie

De Europese Spelen 2019 in Nederland

De Europese Spelen 2019 in Nederland 1/5 De Europese Spelen 2019 in Nederland Wat zijn de Europese Spelen? In juni 2015 wordt de eerste editie van de Europese Spelen georganiseerd in Baku, Azerbeidzjan. Deze continentale spelen zijn de evenknie

Nadere informatie

Onderwerp: Ongevraagd advies betreffende het sport- en sportaccommodatiebeleid van de gemeente Leiden

Onderwerp: Ongevraagd advies betreffende het sport- en sportaccommodatiebeleid van de gemeente Leiden Aan het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leiden Postbus 9100 2300 PC Leiden Onderwerp: Ongevraagd advies betreffende het sport- en sportaccommodatiebeleid van de gemeente Leiden Leiden,

Nadere informatie

EINDrapportage. de Vitale Sportvereniging Apeldoorn

EINDrapportage. de Vitale Sportvereniging Apeldoorn EINDrapportage de Vitale Sportvereniging Apeldoorn Onderzoek Sportraad Apeldoorn (VSA) naar de vitaliteit van de sportverenigingen in de gemeente Apeldoorn, november 2015 2 3 Inhoud 1. Inleiding 05 2.

Nadere informatie

voor sport en voor jou!

voor sport en voor jou! voor sport en voor jou! Wat bespreken we vandaag Sportbeleid van Roosendaal o Impuls Brede School, Sport & Cultuur o Uitvoeringsopdracht - Projectgebieden - Sporten voor 50 + - Sporten met beperkingen

Nadere informatie

PARTICIPATIE GEZONDHEID

PARTICIPATIE GEZONDHEID MWKEN Allemaal meedoen is belangrijk voor een goed democratisch proces. Dan gaat het niet alleen om de verkiezingen lx per vier jaar, maar gaat het vooral om dagelijks het gevoel hebben datje mee kan en

Nadere informatie

Advies LEA-Werkgroep - Combinatiefunctionarissen - Hoornaar, 23 mei 2016

Advies LEA-Werkgroep - Combinatiefunctionarissen - Hoornaar, 23 mei 2016 Advies LEA-Werkgroep - Combinatiefunctionarissen - Hoornaar, 23 mei 2016 Agenda Sport en Bewegen in de Buurt Werkgroep en Proces Advies: We zien de noodzaak en benutten de kansen Onze visie Onze programma

Nadere informatie

Augustus 2012: Sector Inwonerszaken. Startnotitie Sportbeleid

Augustus 2012: Sector Inwonerszaken. Startnotitie Sportbeleid Augustus 2012: Sector Inwonerszaken Startnotitie Sportbeleid Inleiding Voor u ligt de startnotitie sportbeleid van gemeente Westvoorne welke vanaf 2013 voor zeven jaar moet gaan gelden. In Westvoorne zijn

Nadere informatie

389 van de 770 benaderde panelleden hebben de vragenlijst ingevuld; ruim 50%.

389 van de 770 benaderde panelleden hebben de vragenlijst ingevuld; ruim 50%. Inleiding Sporten én bewegen dragen bij aan een goede gezondheid. Verder stimuleert het de sociale binding en bevordert het dat mensen actief onderdeel uitmaken van de samenleving. De gemeente stelt daarom

Nadere informatie

Olympische Spelen in Nederland. Olympisch Plan 2028

Olympische Spelen in Nederland. Olympisch Plan 2028 Olympische Spelen in Nederland Olympisch Plan 2028 Doel vandaag Twee ambitieuze plannen voor Nederland Ambitieus olympisch plan 2028 (2016 Nederland op olympisch niveau) Ambitieus agenda voor verbetering

Nadere informatie

Samen zijn we Tennisvereniging Engelen

Samen zijn we Tennisvereniging Engelen Samen zijn we Tennisvereniging Engelen Beleidsplan 2020 Samenvatting Datum: juni - oktober 2016 Door: Bestuur Tennisvereniging Engelen Bespreken met leden: 24 november 2016 1. Inleiding Het bestuur heeft

Nadere informatie

Bestuurlijk & Organisatorischbeleid. Jeugd- & Baanatletiek (incl. materialen)

Bestuurlijk & Organisatorischbeleid. Jeugd- & Baanatletiek (incl. materialen) Bijlage 2 1. Bestuurlijk & organisatorischbeleid Bestuurlijk & Organisatorischbeleid Gezellig / Betrokken / Sociaal / Financieel Trainersbeleid Organisatie (evenementen) Baanaccommodatie Behoud talenten

Nadere informatie

Sportdeelname volwassenen 2012

Sportdeelname volwassenen 2012 b In Eindhoven doet ongeveer twee derde deel van de bevolking (15-84 jaar) aan sport. De sportparticipatie ligt op 66%. In 2008 was de sportdeelname 67%. b Sporters voelen zich gezonder dan niet-sporters

Nadere informatie

Een kansrijk sport- en beweegklimaat in Heerhugowaard. Beleidskader sport 2012-2016

Een kansrijk sport- en beweegklimaat in Heerhugowaard. Beleidskader sport 2012-2016 Een kansrijk sport- en beweegklimaat in Heerhugowaard Beleidskader sport 2012-2016 maart 2012 Afdeling Welzijn, Onderwijs en Cultuur Sector Stadsbeheer Een kansrijk sport -en beweegklimaat in Heerhugowaard

Nadere informatie

Feiten en cijfers beweegnormen

Feiten en cijfers beweegnormen Feiten en cijfers beweegnormen * Hoe staat Súdwest-Fryslân er voor op het gebied van sport en bewegen? Evaluatie sportbeleidsnota 2013-2016 * Nieske Witteveen MSc - maart 2016 Achtergrondinfotmatie beweegnormen

Nadere informatie

Raads inforrnatiebrief

Raads inforrnatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer 07. R2III. OOI Inboeknummer oybstoog98 Dossiernummer 7I9.202 8 mei zoog Raads inforrnatiebrief Betreft afhandeling moties en toezeggingen sportparticipatie. 1 Inleiding Tijdens

Nadere informatie

Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. 4.

Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. 4. Raadsvoorstel AGENDAPUNT NO. 4. Voorstel tot het verstrekken van een eenmalige bijdrage aan Paardensportvereniging Aalten ten behoeve van de realisatie van een rijhal AAN DE RAAD Samenvatting De Paardensportvereniging

Nadere informatie

Sport beweegt Rotterdam. Sportnota Samenvatting

Sport beweegt Rotterdam. Sportnota Samenvatting Sport beweegt Rotterdam Sportnota 2017+ Samenvatting 1 Inhoudsopgave Woord vooraf Woord vooraf 3 Rotterdam in 2030? 7 Sportnota 2017-2020 11 Veel mensen vinden het leuk om te bewegen en te sporten. Het

Nadere informatie

Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar. meting voorjaar 2003

Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar. meting voorjaar 2003 Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar meting voorjaar 2003 O&S Nijmegen februari 2004 Inhoudsopgave 1 Samenvatting en conclusies 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Sportdeelname

Nadere informatie

Uitbreiding deelname Programma Sport en Bewegen in de Buurt

Uitbreiding deelname Programma Sport en Bewegen in de Buurt gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W Onderwerp Portefeuillehouder drs. M.J. Bezuijen Collegevergadering 4 december 2012 Inlichtingen Maurits van Tubergen Lotgering (023 5676632 ) Registratienummer 2012.0068182

Nadere informatie

8.750 wedstrijddagen per jaar; 90% is springen en/of dressuur. Er zijn 1.350 wedstrijdorganisaties, circa 75% daarvan is vereniging.

8.750 wedstrijddagen per jaar; 90% is springen en/of dressuur. Er zijn 1.350 wedstrijdorganisaties, circa 75% daarvan is vereniging. BIJLAGEN 1 BIJLAGE 1 Wedstrijden en wedstrijdsporters Ruim 7.000 wedstrijden jaarlijks. 8.750 wedstrijddagen per jaar; 90% is springen en/of dressuur. 95% van de wedstrijden is status categorie 3. Er zijn

Nadere informatie