SAMEN WERKEN AAN EEN GROENER GELDERLAND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SAMEN WERKEN AAN EEN GROENER GELDERLAND"

Transcriptie

1 VERKIEZINGSPROGRAMMA GELDERLAND SAMEN WERKEN AAN EEN GROENER GELDERLAND

2 Colofon Verkiezingsprogramma GroenLinks Gelderland voor de provinciale statenverkiezingen op 18 maart Programmacommissie Thijs de la Court Paul Fransen Dirk Kuipers Nelson Verheul Redactie Reinder Boeve Ontwerp Thijs van den Broek 2

3 INLEIDING Het gaat GroenLinks om mensen. Mensen van overal, nu én in de toekomst. Voor ons in Gelderland doet het er werkelijk toe dat iedereen een prettig, veilig, gezond en waardevol leven kan leiden. En niet alleen, maar samen met elkaar, eerlijk delend, in een mooie provincie. Daar knokt GroenLinks voor, onder andere via de politiek, één van de manieren om de maatschappij te veranderen. Dus zijn we begaan met thema s als cultuur, natuur, mobiliteit, werkgelegenheid, waterbescherming, klimaat en bestuur. Elk van die thema s heeft invloed op onze levens: - De natuur waarin we graag tot rust komen, of juist sporten, maar waar ook onze kinderen nog van moeten kunnen genieten. - Het voedsel dat dagelijks op ons bord komt dat lekker, maar ook veilig en gezond moet zijn. En waarvan de productie niet ten koste mag gaan van de wereld om ons heen. - Kansen om mee te doen door werk, door zinvolle activiteiten. Niemand hoeft aan de kant te blijven staan. - Veilig, betaalbaar verkeer en vervoer voor fietsers, wandelaars, OV-reizigers. - Zorg voor de toekomst door zuinig met energie te zijn, die zelf op te wekken, energie-armoede te voorkomen en innovatie en creativiteit te stimuleren. - De kwaliteit van het water dat we drinken en waarin we recreëren. - De mogelijkheid om te genieten en leren van wat ons mensen eigen maakt: cultuur verrijkt ons leven. - De zorg die wij graag krijgen, maar ook aan onze geliefden willen geven. - De betrokkenheid bij onze woonomgeving en de mogelijkheden om daar zelf invloed op uit te oefenen. Dit zijn thema s waarop wij, via de Provinciale Staten, ons ideale Gelderland een stapje dichterbij kunnen brengen. In dit verkiezingsprogramma lees je wat we de komende jaren willen bereiken. Elk thema heeft zijn eigen hoofdstuk. Met dit programma gaan we de campagne voor de verkiezingen op 18 maart 2015 in. We zullen de inwoners van Gelderland overtuigen dat een stem op GroenLinks de beste weg is naar een betere, mooiere, eerlijkere wereld. Een wereld die om mensen draait. En we hopen daarbij van harte op jouw steun! GroenLinks Gelderland, November 2014 INHOUDSOPGAVE 1. HET DRAAIT OM MENSEN 4 2. KOPLOPER IN DUURZAAMHEID 8 3. NATUUR, DIEREN EN LANDBOUW (GELDERS) WATER BETER BEREIKBAAR INVESTEREN IN MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT 27 3

4 1. HET DRAAIT OM MENSEN Openbaar bestuur draait om mensen en hun maatschappij. Over hoe we samen willen leven. Ook het provinciaal bestuur draait om mensen, hoewel haar sociale taken en mogelijkheden beperkt zijn. Vanaf 2015 zal de jeugdzorg, de laatste specifieke taak van de provincie, overgedragen worden aan de gemeenten. GroenLinks steunt deze verschuiving, want zo komt al het sociaal beleid bij één overheidslaag te liggen en is meer maatwerk mogelijk. Tegelijk zien we dat gemeenten wel steun nodig hebben bij haar sociale taken. Zeker omdat gemeenten van het Rijk minder geld krijgen om het deze taken uit te voeren. GroenLinks wil dat de provincie de gemeenten bijstaat met advies, bemiddeling en financiële middelen. Ongeacht waar je woont, moet je toegang hebben tot goede zorg. Met name kleine gemeenten krijgen het zwaar. Wij willen deze niet verplicht laten opgaan in grotere gemeenten. De grootte van een gemeente moet aansluiten bij de politieke cultuur en sociale en maatschappelijke omgeving van haar inwoners. GroenLinks zoekt daarom de oplossing in het bevorderen van kennisuitwisseling en samenwerking. Ook gemeenten die te maken krijgen met krimp, moeten bij de provincie steun kunnen krijgen om hun omgeving anders in te richten en sociale voorzieningen in stand te houden. Waar gemeenten met elkaar gaan concurreren, moet de provincie regie nemen en samenwerking organiseren. Niet zoeken naar een nieuwe schaal, maar inzetten op samenwerking gaat natuurlijk ook op voor de provincie zelf. Op dit moment zien wij geen noodzaak voor een provinciale herindeling. Een belangrijke maatschappelijke ontwikkeling is dat de economische ongelijkheid in Nederland steeds groter wordt. GroenLinks vindt het belangrijk dat iedereen, ongeacht economische positie, de mogelijkheid krijgt om mee te doen in de maatschappij en kansen krijgt om zich te ontwikkelen. Cultuur, sport, en vervoer moeten daarom voor iedereen toegankelijk blijven. Met name voor kinderen en jongeren die volop zichzelf aan het ontwikkelen zijn en proberen een plek in de maatschappij te krijgen. Waar mogelijk ondersteunen wij mensen om werk te vinden. Wij richten ons hierbij vooral op jongeren die aan het begin staan van hun carrière, maar weinig kansen hebben om werkervaring op te doen en voor wie de carrière in de dop gebroken dreigt te worden. Ook mindervaliden en mensen die al lang werkzoekend zijn, hebben onze aandacht. De provincie geeft zelf het goede voorbeeld door stageplaatsen en een deel van de vacatures in te vullen door mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De provincie zou deze eis ook moeten stellen aan bedrijven waar het grote opdrachten uitzet CULTUUR Of het nu gaat om theater, literatuur, beeldende kunst, muziek of anderzijds: Cultuur verbreedt je blik op de wereld en is van grote maatschappelijke en economische waarde. Verder levert cultuur plezier op aan de makers en bezoekers ervan. GroenLinks heeft geen behoefte aan het vernauwen van cultuur. Wij willen niet oordelen over wat wel of niet smaakvol is, wat wel of niet vernieuwend is of welke kunst wel of niet met een hoofdletter geschreven zou moeten worden. Dat is aan het publiek en degenen die kunst maken. Waar GroenLinks zich wel mee bezig wil houden is de toegankelijkheid van cultuur. Wij willen dat ieder hier toegang tot heeft. In de stad en op het platteland, rijk en arm. Om die reden wil GroenLinks juist de kleine initiatieven ondersteunen. Hierbij zijn vaak veel mensen met weinig financiële steun bezig met cultuur en kunnen er veel mensen van genieten. Cultuurhuizen zijn er voldoende in Gelderland. Nu moeten deze nog permanent bewoond gaan worden. GroenLinks staat kritisch tegenover dure nieuwe projec- 4

5 ten, zoals die van het oorlogsmuseum in Nijmegen. Cultuurhistorie staat op de kaart in Gelderland en dat houden wij ook op peil. Het aanvragen van een financiële bijdrage voor culturele activiteiten moet eenvoudig zijn. Het is onacceptabel dat alleen een zeer ervaren professional zich door de bureaucratische rompslomp kan worstelen. Culturele instellingen moeten verder weer een structurele subsidie krijgen, in plaats van enkel subsidies op projectbasis ( tenders ). Ook toegang tot boeken is belangrijk. Een bibliotheek is ook in het digitale tijdperk een toegangspoort tot kennis, en een voorwaarde voor levenslang leren en culturele ontwikkeling. De bibliotheek is ook een belangrijke ontmoetingsplek, maar voor GroenLinks betekent dat niet dat in ieder dorp een stenen gebouw hoeft te staan. Een systeem van een voorraad boeken verdeeld over scholen en een of meerdere mobiele bibliotheekbus(sen), gecombineerd met een overzichtelijk reserveringssysteem is goedkoper en is vaak een goed alternatief. 1.2 SPORT Sport is gezond voor jong en oud en levert vooral ook veel plezier op. Het mooie landschap van Gelderland leent zich goed voor wandelen, fietsen en paardrijden. Wij zorgen dat hiervoor goede paden zijn die makkelijk te vinden zijn. Ook voor toeristen is dit aantrekkelijk. Daarnaast willen wij ook sportvoorzieningen in het buitengebied op peil houden en waar nodig op peil brengen. Ook kleine sportevenementen ondersteunen wij graag en gebruiken wij verder om gezond, biologische en regionaal voedsel onder de aandacht te brengen. Gezond eten en sport kunnen immers niet zonder elkaar. Groen- Links investeert in breedtesport, zodat iedereen kan sporten. Het jeugdsportfonds willen we uitbreiden naar alle gemeenten in Gelderland. Van de topsport verwachten we meer financiële zelfredzaamheid. 1.3 WERKGELEGENHEID Ongeveer 8 procent van de Gelderlanders is zonder werk en zoekt een baan. Wij vinden het belangrijk dat deze mensen ook een baan vinden! Met name voor jongeren is het belangrijk om een start te kunnen maken in hun carrière door werkervaring op te doen. Jongeren zijn zich nog vol aan het ontwikkelen en op zoek naar een plek in de maatschappij. Ook voor mindervaliden en anderen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zet GroenLinks zich in. Gemeenten laten deze doelgroep vaak liggen, omdat ze moeilijk naar werk te bemiddelen zijn. De provincie moet samen met gemeenten zoeken naar mogelijkheden voor deze doelgroep, want iedereen moet de kans krijgen om mee te doen in onze maatschappij. Dat kan door ze te begeleiden naar betaald werk, maar ook naar werkervaringsplaatsen of zinvol vrijwilligerswerk. De provincie moet werk voor publieke aangelegenheden waarderen en voorkomen dat hier door bezuinigingen nog meer nuttig werk verdwijnt. 1.4 ZORG EN WELZIJN De provincie speelt geen hoofdrol op het thema van zorg en welzijn. Ze moet er echter wel op toezien dat ieder in Gelderland toegang heeft tot kwaliteitszorg. De burger staat centraal en de provincie ondersteunt deze door problemen te signaleren en te agenderen. Daarnaast ondersteunt de provincie gericht initiatieven en gemeenten om knelpunten op te lossen. Een bijzondere rol heeft zij in de jeugdzorg die ze in 2015 overdraagt aan de gemeenten. Structureel wil GroenLinks geld vrijmaken voor het realiseren en in stand houden van kwaliteitszorg. Initiatieven van onderop kunnen steun krijgen bij de realisatie van hun plannen, zoals wanneer in vrijgekomen buitengebied zorgboerderijen zouden kunnen worden gevestigd. Deze functies verbinden omgeving en sociale functies en zijn daarom ook van provinciaal belang. Om knelpunten in de jeugdzorg op te kunnen lossen, zet de provincie zich samen met gemeenten in voor een kinderombudsman, die kan fungeren als meldpunt en onafhankelijk deskundige. 5

6 1.5 BESTUUR Gelderland is een grote provincie, met veel diversiteit. Dat maakt het lastig om maatwerk te leveren. Er worden vaak discussies gevoerd over welke omvang de provincie als middenbestuur moet hebben. GroenLinks vindt een benaderbare overheid met een menselijke maat van belang. Bovendien blijkt dit in de praktijk vaak efficiënter. Samenwerking is beter dan je te verliezen in allerlei reorganisaties. GroenLinks vindt het belangrijk dat debatten die gevoerd worden in de provinciale politiek openbaar zijn. Zo kunnen de pers en de burgers weten welke politieke twistpunten een rol gespeeld hebben bij de totstandkoming van het beleid. Er zijn veel waardevolle burgerinitiatieven, die de ruimte moeten krijgen. Ze verdienen ondersteuning door de provincie, door samen naar de mogelijkheden te kijken. Eventueel brengt de provincie initiatiefnemers, overheden en andere spelers samen. Ook moet er meer gebeuren om betrokkenen in een vroeg stadium te informeren over- en te betrekken bij beleid dat in ontwikkeling is door de provincie zelf. Nu al is interactieve besluitvorming in zwang. Hierbij is het belangrijk vooraf randvoorwaarden te formuleren, zodat de discussie concreet wordt. Ook moet achteraf duidelijk zijn bij wie input is verzameld en wat hiermee is gedaan. Gebeurt dit niet, dan creëer je een rookgordijn waarachter van alles tevoorschijn kan komen, zonder dat duidelijk is waarom keuzes juist zo zijn gemaakt. De provincie is groot, maar veel problemen organiseren zich niet naar de provinciale grenzen. GroenLinks wil nauw samenwerken met omliggende provincies, bijvoorbeeld over waar natuur verbonden kan worden en infrastructuur moet aansluiten. Ook kunnen wij van elkaar leren, over hoe om te gaan met krimpgebieden, het bevorderen van duurzaamheid of anderszins. GroenLinks kijkt niet alleen over de provinciegrens, maar ook over de landsgrenzen. Gelderland heeft immers een lange grens met de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen. Samenwerking over onze landsgrens kan een bron zijn van ideeën en inspiratie, in plaats van een bestuurlijk obstakel. Gemeentelijk bestuur vraagt maatwerk. GroenLinks vindt dat gemeenten moeten aansluiten bij de politieke cultuur en socialeen maatschappelijke omgeving van haar burgers. Wij steunen oplossingen die ervoor zorgen dat ook kleine gemeenten hun werk goed kunnen doen, bijvoorbeeld door het (gezamenlijk) inkopen van expertise die gemeenten niet zelf in huis hebben. Als er vanuit gemeenten zelf de behoefte ontstaat voor een fusie, zal GroenLinks dit steunen. GroenLinks steunt de afbouw van de stadsregio, in verband met de matige democratische controle op dit ongekozen tussenbestuur. PROGRAMMAPUNTEN a. Cultuur is een bron van inspiratie en van waarde voor de ontwikkeling van mensen en de economie. De provincie investeert in kleinschalige culturele initiatieven. b. De provincie steunt culturele projecten die een bredere Gelderse betrokkenheid bevorderen zowel vanuit het historische gezamenlijke verleden als heden. c. De provincie stimuleert het intensieve gebruik van bestaande culturele gebouwen, onder meer door deze goedkoper ter beschikking te stellen aan lokale initiatieven. d. Om de toegankelijkheid van cultuur voor de jeugd te vergroten, stelt de provincie een provinciaal jeugdcultuurfonds in. e. Er komen kortere en eenvoudigere procedures om een financiële bijdrage aan te vragen voor culturele initiatieven. f. De provincie investeert in een moderne vorm van de bibliotheek. Zij stimuleert het behoud van de bibliotheekvoorzieningen in de grotere dorpen en kernen. g. De provincie investeert in breedtesport. 6

7 h. Sportvoorzieningen in het buitengebied willen we op peil brengen en houden. Ook investeert de provincie in goede voorzieningen voor sportieve (vakantie)activiteiten in de natuur. Om de toegankelijkheid van sport voor de jeugd verder te vergroten, zet de provincie zich in om het jeugdsportfonds uit te breiden naar alle gemeenten. i. Publieke taken zijn van groot belang voor de maatschappij. De provincie voorkomt dat hier nog meer ontslagen vallen, door niet verder op deze taken te bezuinigen. j. Mensen zonder werk worden positief benaderd. De provincie helpt met gerichte investeringen in werkzoekenden om mensen aansluiting te laten vinden op de arbeidsmarkt. k. De provincie biedt werk- en stageplekken voor jongeren, mindervaliden en mensen, al langdurig zonder werk. Deze doelgroepen krijgen ook voorrang bij een deel van het werk dat bedrijven doen in opdracht van de provincie. meenten nauwlettend in de gaten houden door gemeenten en organisaties te adviseren op basis van signalen. o. Daar waar ruimte vrijvalt in het buitengebied ondersteunt de provincie de realisatie van initiatieven die buitengebied en sociale functies verbinden, zoals zorgboerderijen. p. De provincie ondersteunt cliënten- en patiëntenplatforms door haar signalen bovenlokaal te bundelen. q. De provincie zet in op samenwerking en kennisuitwisseling tussen gemeenten. Gemeenten die zelfstandig willen blijven, kunnen dat. Waar samenwerking tot een behoefte voor fusie leidt in de gemeenten zelf, wordt dit door de provincie ondersteund. l. Samen met gemeenten investeert de provincie in bemiddeling naar werk, stageplaatsen of uitdagend vrijwilligerswerk. m. De provincie geeft steun aan gemeenten, met name op het gebied van (jeugd)zorg. In de portefeuille van zorg en welzijn komt er structureel budget beschikbaar voor het stimuleren van kwaliteitszorg in Gelderland. n. Samen met gemeenten zet de provincie zich in voor een regionale Kinderombudsman, waar kinderen en jongeren en hun ouders die te maken hebben met de jeugdzorg zich kunnen melden. Een regionale Kinderombudsman heeft als taak om de kwaliteit en toegankelijkheid van de overheveling van de jeugdzorg naar ge- 7

8 2. KOPLOPER IN DUURZAAMHEID Dit is de eeuw van het veranderende wereldklimaat. We nemen onze verantwoordelijkheid: no time to waste. Duurzaamheid en een circulaire economie, daar maken we ons sterk voor. Alle afval wordt grondstof. We zorgen ervoor dat materialen vele levens kunnen hebben. Daarmee verbeteren we het milieu, dragen we bij aan zinvolle werkgelegenheid en versterken we de economie. Deze 'circulaire economie' raakt alle aspecten van ons dagelijks leven. Er komt een apart programma Circulaire Economie. Biobased Economy is een onderdeel van dit programma. Drie onderwerpen willen we benadrukken: - We zijn vóór een landbouw die bijdraagt aan gezond voedsel, een vruchtbare bodem en verrijking van landschap en natuur. - We zijn vóór een energievoorziening zonder uitstoot van broeikasgassen, die betaalbaar is en werkgelegenheid versterkt. - We zijn vóór woningen en bedrijven waarin we investeren in energiebesparing en efficiëntie, zodat we meer werkgelegenheid en een sterkere economie krijgen. 2.1 VOORTZETTING PROGRAMMA ENERGIE- TRANSITIE Duurzame ontwikkeling wordt dé banenmotor voor Gelderland. Gelderse burgers en bedrijven besteden gezamenlijk jaarlijks zes miljard euro aan hun energierekening. Die zetten we om in investeringen op het gebied van energiebesparing, innovatie en duurzaam renoveren. Daarvoor verscherpt de provincie het programma voor energietransitie programma. Ze doet dat samen met gemeenten, bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en burgerinitiatieven. De doelstelling is drieledig: - 3% energiebesparing per jaar, - 20% hernieuwbare energie in 2020, - uitbouw van GreenTech Alliances als cluster van milieu enenergiebedrijven. Dit is een enorme inspanning. De provincie faciliteert de regio's met het opzetten van routekaarten naar een klimaatneutrale samenleving. Op basis van deze routekaarten kunnen de regio's en gemeenten een goed onderbouwd plan neerzetten op het gebied van energiebesparing, hernieuwbare energie en innovatie. 2.2 BESTAANDE BOUW De provincie gaat een ambitieus renovatieplan uitrollen, dat ertoe leidt dat de grote meerderheid van de Gelderse woningen in 2030 geen of een heel kleine energierekening hebben. Daarvoor maken we afspraken met alle gemeenten, de belangrijkste betrokken bedrijven (zoals bouwers en installateurs), onderwijsinstellingen (voor opleiding en certificering), maatschappelijke organisaties (zoals lokale energiecoöperaties) en financiële instellingen (waaronder PPM Oost). In 2020 dient de helft van de Gelderse woningen aangepakt te zijn. In 2050 is de hele Gelderse gebouwde omgeving energieneutraal. Dit leidt tot versterking van de werkgelegenheid in alle regio's, tot lagere woonlasten, tot hoger wooncomfort en natuurlijk tot verlaagde CO2 uitstoot. Speciale aandacht gaat uit naar de huursector (woningcorporaties). De provincie zal met woningcorporaties, gemeenten en beleggers een uitvoeringsprogramma opstellen zodat in 2020 alle huurwoningen daadwerkelijk gemiddeld minstens label B hebben. Dat is ook de afspraak in het SER Energieakkoord. Vervolgens wordt de stap gezet naar een geheel energieneutrale gebouwde omgeving, zowel in de particuliere sector, de huursector, de 8

9 scholen en kantoren. De provincie werkt daarbij samen met institutionele beleggers en de sector een financieringsplan en een business case uit. Met een grootschalig renovatieplan kunnen de kosten per woning substantieel omlaag. Deze ongekende versnelling van verduurzaming is te bereiken door goede samenwerking met kennisinstellingen en de bouwwereld op het vlak van innovatie. Voorbeelden daarvan zijn de zogenoemde nul-op-de-meter -renovaties en recente uitvindingen op het gebied van warmtewisselaars en warmtekussens in kruipruimten. De provincie maakt hiervoor een krediet vrij van een half miljard tot een miljard euro. Een krediet dat zich in een periode van 20 tot 35 jaar terugverdient en dat institutionele beleggers en banken dienen te verdubbelen. Hiermee investeert de provincie grootschalig in de bouw, werkgelegenheid, scholing, een schoner milieu én een lagere energierekening voor kwetsbaren. 2.3 NIEUWBOUWLOCATIES Samen met gemeenten zorgt de provincie ervoor dat alle nieuwbouwlocaties waar de overheid regie op heeft energieneutraal zijn. Zo zullen vanaf 2016 alleen nog maar nul-opde-meter starterswoningen worden gebouwd. Ook al het maatschappelijk vastgoed in nieuwbouw (denk aan scholen, gemeentehuizen) zijn minstens energieneutraal. Daarbij wordt in deze nieuwbouw maximale aandacht gegeven aan 'cradle to cradle'-ontwerp. Dat betekent heel concreet dat de nieuwbouw moet voldoen aan de hoogste normen. De provincie zal, met de gemeenten, tweejaarlijks rapporteren over de voortgang op dit gebied en bijdragen aan de bundeling van projecten. Ook om financierbaarheid te versterken. 2.4 WET MILIEUBEHEER Investeringen in energiebesparing die zich binnen vijf jaar terug verdienen, moeten bedrijven uitvoeren. Dat stelt de Wet Milieubeheer. We vinden dat die wet ook uitgevoerd moet worden. Samen met de Gelderse gemeenten, het bedrijfsleven en de handhavers in de zeven regionale uitvoeringsdiensten gaat de provincie daarvoor zorgen. Dat levert het bedrijfsleven een enorme besparing in kosten op, die ze weer in haar bedrijfsvoering kan steken. Het zal resulteren in meer banen en een beter milieu. We gaan dit samen met het bedrijfsleven doen. Door aan te sluiten bij landelijke ontwikkeling (Energie Prestatie Keur en de lijst erkende maatregelen), door gemeenschappelijke scholing en Communities of Practice en door de goede voorbeelden stevig in het zonnetje te zetten (koplopersproject naar Fries voorbeeld). Daarmee zorgen we ervoor dat achterblijvers en peloton aansluiting vinden bij de koplopers. 2.5 ENERGIEKE SAMENLEVING Gelderland kent een groot aantal lokale energie-initiatieven. Energiecoöperaties van burgers die zorgen dat van 'onderop' zon-pv, windenergie, bio-massa en energiebesparing worden gestimuleerd. Organisaties die ook werken aan slimme energienetten en duurzame mobiliteit. Op dit moment vervult de provincie al heel goed een ondersteunende rol, bijvoorbeeld via een Community of Practice. Die rol bouwen we uit, zodat in alle regio's en gemeenten het maatschappelijk initiatief ruim baan kan krijgen en geprofessionaliseerd wordt. De provincie zet hiervoor regiogelden in. Voor elke regio is een half miljoen tot een miljoen euro beschikbaar voor aanvragen van burgercoöperaties, die als cofinanciering hun vrijwillige tijd mogen inzetten. Inzetten op windenergie is noodzakelijk om onze energiedoelstellingen te halen. Bovendien levert windenergie een belangrijke bijdrage aan de economie. De provincie kan draagvlak onder omwonenden vergroten door meer actieve steun te geven aan processen van onderop en door inwoners in een vroeg stadium te betrekken bij plannen. Ook (financiële) participatie of deelname aan lokale energiecoöperaties kan de populariteit van windenergie vergroten. 9

10 2.6 EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID De provincie gaat haar eigen wagenpark verduurzamen. Dat betekent dat alle bedrijfsauto's (ook de auto s van de gedeputeerden) in de komende vier jaar overgaan op elektrisch en waar dat praktisch niet mogelijk is, op groen gas. De provincie koopt alleen groene elektriciteit en gas in met certificaten van Nederlandse bodem (geen sjoemelstroom). De provincie koopt 100% duurzaam in, gebruikt de CO2-ladder bij al haar aanbestedingen en gebruikt in haar eigen bedrijfskantine alleen maar biologische producten. Bij de concessieverlening van het regionaal openbaar vervoer schrijft de provincie in navolging van de Stadsregio het gebruik van groen gas verplicht voor. 2.7 INNOVATIE Gelderland kent grote onderwijs- en kenniscentra waar enorm veel praktisch toepasbare techniek wordt ontwikkeld. Gelderland is nu al groot in 'Clean Tech' en kan daar verder in groeien. Dat is belangrijk, want dit is de markt van de toekomst. Samen met de kenniscentra wil GroenLinks dit beleid verder uitbouwen. Zo zorgen we ervoor dat concreet toepasbare kennis op het gebied van duurzame ontwikkeling in Gelderland op voorsprong wordt gezet. Denk aan energietechniek, energiebesparing, slimme netten en slimme huizen, procestechnologie, milieu technologie, duurzame mobiliteit, gezondheidszorg. Want dat leidt tot meer werkgelegenheid, meer inkomen en directe milieuwinst. Om dat te doen wordt gericht innovatiebeleid uitgewerkt met ondersteuning van Gelderse kennisnetwerken. 2.8 CIRCULAIRE EN NIEUWE ECONOMIE: NIEUWE ALLIANTIES We zullen de komende jaren investeren in nieuwe allianties waarbij de overheid de kaders zet maar het bedrijfsleven veel meer ruimte krijgt om in consortia invulling te geven aan vormgeving, uitvoering en beheer. Dat zal gebeuren in alle sectoren. Van wegenbeheer, bomenonderhoud tot aan maatschappelijk vastgoed. Daarbij zullen ook nieuwe business modellen, zoals de opzet van maatschappelijke Energy Service Companies (Esco), een belangrijke rol krijgen. De provincie gaat, met regio's, gemeenten, bedrijfsleven en het maatschappelijke middenveld op zoek naar de echte 'game changers', die ervoor zorgen dat gelden die verdiend worden in duurzame ontwikkeling ook teruggeploegd worden in diezelfde ontwikkeling. De provincie geeft ruim baan met haar investeringsfondsen voor duurzame renovatie voor dergelijke Esco's. Met de regio s en koplopergemeenten werkt de provincie naar het op grote schaal in werking zetten van dergelijke 'game-changers'. Het energietransitieteam krijgt de taak dit binnen twee jaar op de rit te zetten om vervolgens met de concrete toepassing van start te gaan. 2.9 AANPASSING AAN EEN VERANDEREND KLIMAAT Samen met regio's (zowel de WGR regio's als veiligheidsregio's), gemeenten, de waterschappen, bedrijfsleven (zoals agrarisch bedrijfsleven, vrijetijdseconomie), zorginstellingen en maatschappelijke organisaties bereidt de provincie zich voor op de onvermijdelijke klimaatverandering. Thema's die de komende collegeperiode nadrukkelijk de aandacht krijgen, zijn: - klimaatrobuuste landinrichting, - klimaatbuffers in natuurontwikkeling, - duurzame renovatie in combinatie met generatiebestendig renoveren (domotica, koelte voor de zomer, energiebesparing gecombineerd), - klimaat robuuste herstructurering van dijken en wijken. De provincie stelt een breed adaptatieplan op. Elke regio werkt een regio-specifiek adaptatieplan uit, waarin de concrete acties in het veld staan uitgewerkt. Een apart programma Klimaatadaptatie geeft hier vorm aan. 10

11 PROGRAMMAPUNTEN a. De provincie verscherpt met gemeenten, bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en burgerinitiatieven het Programma Energietransitie. Het doel is drieledig: 3% energiebesparing per jaar, 20% hernieuwbare energie in 2020 en de uitbouw van GreenTech Alliances als cluster van milieu en energiebedrijven. Het vereist ook een versnelling en opschaling van het huidige windprogramma. b. De provincie maakt haar taakstelling van 230,5 MW windenergie waar. Met de Green Tech Alliances, energiecooperaties en andere partijen wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn om in % inzet van duurzame energie te halen. c. Bouwen aan lokaal draagvlak voor windenergie, via een maximum aantal projecten in coöperatief eigendom. d. De Provincie faciliteert de regio s op het gebied van energietransitie (van fossiel naar 100% duurzaam) door het opzetten van zogenaamde Routekaarten. Deze routekaarten geven aan hoe een regio de transitie daadwerkelijk kan vormgeven. Elke regio zal daarbij een eigen identiteit aan de routekaart moeten kunnen geven. e. De provincie maakt harde afspraken met gemeenten, bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke instellingen zoals corporaties voor een ambitieus renovatieplan. Doel: de grote meerderheid van de Gelderse woningen heeft in 2030 geen of een heel kleine energierekening. Met speciale aandacht voor de huursector. In 2020 dient de helft van de Gelderse woningen aangepakt te zijn, en hebben alle huurhuizen minstens energielabel B. In 2050 is de hele Gelderse gebouwde omgeving (kantoren, scholen, woningen, etcetera) energieneutraal. Energieneutraal betekent hier: in een jaar wordt door of vanuit het gebouw evenveel energie opgewekt als de gebruikers van het gebouw gebruiken. De provincie stimuleert de innovatie in de bouw maximaal. Particuliere woningeigenaren worden gestimuleerd om klimaatneutrale investeringen aan hun woning te doen. De provincie kan hiertoe, aansluitend bij de reeds bestaande regelingen, budgetneutraal een revolving fund opzetten, tegen rentetarieven die aantrekkelijk zijn in vergelijking met actuele spaarrentes. f. Waar de overheid regie heeft op nieuwbouwlocaties, ondersteunt de provincie de betrokken partijen bij energieneutrale nieuwbouw. Vanaf 2016 zijn nieuwe starterswoningen en maatschappelijk vastgoed energieneutraal en voldoen aan de hoogste normen op het gebied van duurzaam bouwen, zoals BREEAM nieuwbouw. g. Handhaving van de wet milieubeheer. Die stelt dat het bedrijfsleven verplicht is om energie-besparende maatregelen te doen die binnen vijf jaar zijn terug te verdienen. h. Ruim baan voor maatschappelijk initiatief zoals burgercoöperaties, via inzet van regiogelden. In 2020 zijn coöperatieve energieverenigingen de dominante partijen op de energiemarkt. i. De provincie verduurzaamt het gehele eigen wagenpark, inclusief de auto's van gedeputeerden. De komende vier jaa schakelt zij over op elektrisch rijden of groen gas. j. De provincie stimuleert duurzame innovatie in de kennisnetwerken van Gelderland en gaat op zoek naar allianties met 'game changers' in duurzame ontwikkeling. De provincie richt zich daarbij op het versterken van kenniscentra. k. De provincie maakt meer werk van aanpassing aan het veranderend klimaat. In 11

12 2020 hebben alle Gelderse regio's én veiligheidsregio's plannen gereed om voorbereid te zijn op de effecten van klimaatverandering. l. De provincie ondersteunt nieuwe, innovatieve ontwikkelingen voor hernieuwbare energie. 12

13 3. NATUUR, DIEREN EN LANDBOUW Na de decentralisatie van overheidstaken heeft de provincie een nieuwe, belangrijke rol gekregen ten aanzien van natuur, ruimtelijke ordening, water en regionale economie. De belangrijkste taak voor de provincie is volgens ons: Gelderland groen en gezond houden. Door de enorme veestapel van koeien, varkens en kippen te verminderen, te investeren in natuur, het stimuleren van een klimaatneutrale provincie en van schone vormen van mobiliteit. Ook de komende periode willen we onze actieve bijdragen blijven leveren aan een mooie en duurzame provincie. Dat doen we vanuit onze eigen positie en door samen te werken met natuur- en milieuorganisaties in Gelderland. We willen zorgen voor een goed beheer van de Gelderse natuur en onderhoud van het landschap. We nemen tal van initiatieven om Gelderland mooier en duurzamer te maken. De stad, het dorp en het buitengebied worden steeds vaker gemaakt door bewoners. Overal wordt buiten gezaagd, geknipt en geïnventariseerd. Burgers zoeken elkaar op, vormen netwerken en komen met eigen initiatieven voor bijvoorbeeld natuur, wonen, energie of mobiliteit. Dit gaat echter niet vanzelf. De provincie moet samen met natuur- en milieuorganisaties dit proces stimuleren en ondersteunt bewoners die de energieke samenleving vormen. We gaan dit doen op basis van expertise en met een netwerk dat zich uitstrekt tot in de 'haarvaten' van Gelderland. Daarmee vormt zich een verbindende schakel naar provincie, gemeenten en bedrijven en helpen we bewonersinitiatieven tot klinkende resultaten te komen. De structurele samenwerking door de provincie is cruciaal om dit tot stand te brengen. 3.1 GELDERLANDS VITALE PLATTELAND Iedereen wil wonen in een veilige omgeving. Iedereen wil mobiel zijn en kunnen genieten van rust en natuur dicht bij huis. Met ruim twee miljoen mensen in Gelderland is dat een hele puzzel. Daartoe moet verrommeling van het platteland stoppen en dient geïnvesteerd te worden in natuur en landschap. Op die manier kunnen de open ruimte en de karakteristieke Gelderse landschappen hersteld worden. Dat betekent dat we binnen de bebouwde kom naar ruimte moeten zoeken om te wonen en te werken. 3.2 GROENE ZORG Natuur en landschap hebben een waarde van zichzelf. Ditzelfde geldt voor de planten en dieren die er leven. Ook de variatie aan soorten heeft een waarde van zichzelf. Wij dienen ons in te spannen om natuur, landschap, plant en dieren en biodiversiteit te hoeden en te beschermen. Sommigen noemen dit rentmeesterschap en gebruiken termen als: we hebben de aarde in bruikleen. Anderen geven aan dat ook planten en dieren recht hebben om op deze aarde te kunnen leven en dat we dat moeten respecteren. Planten en dieren hebben uiteenlopende behoeften aan water-, lucht- en bodemkwaliteit, maar ook aan een minimum areaal om te kunnen overleven. Naast een kwantitatieve verbetering van de natuur wil GroenLinks Gelderland dat de provincie de natuurkwaliteit verbetert. We verwachten minimaal van de Provincie dat alle maatregelen uit de programmatische aanpak stikstof (PAS) ook worden uitgevoerd en nog meer. Zo verwachten we dat voor alle Natura 2000 gebieden en de overige nattelandnatuurgebieden in de eerste beheerplanperiode van 6 jaar de hydrologie op orde wordt gebracht. We verwachten tevens dat in deze eerste beheerplanperiode de stikstofdepositie zodanig wordt teruggebracht dat de minst kwetsbare natuur dan in een goede staat van instandhouding is gebracht. In de volgende twee beheerplanperioden verwachten we op zijn minst dat met uitzondering van de zeer kwetsbare natuur alle andere natuur in een goede staat van instandhouding zijn gebracht. De voorheen beschermde Natuurmo- 13

3. NATUUR, DIEREN EN LANDBOUW

3. NATUUR, DIEREN EN LANDBOUW 3. NATUUR, DIEREN EN LANDBOUW Na de decentralisatie van overheidstaken heeft de provincie een nieuwe, belangrijke rol gekregen ten aanzien van natuur, ruimtelijke ordening, water en regionale economie.

Nadere informatie

Geef natuur en landschap de vijf

Geef natuur en landschap de vijf Geef natuur en landschap de vijf Bijdragen aan een groen en gezond Gelders verkiezingsprogramma Na de decentralisatie van overheidstaken heeft de Provincie Gelderland een nieuwe, belangrijke rol gekregen

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

Overijssel kleurt groen in 2020

Overijssel kleurt groen in 2020 Overijssel kleurt groen in 2020 Natuur en Milieu Overijssel Circulaire economie Vitale leefomgeving Kracht van de samenleving Waarom een groen Overijssel? Winst voor iedereen: Vitale leefomgeving voor

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Maken dat natuur tegen een stootje kan Natuur combineren met

Maken dat natuur tegen een stootje kan Natuur combineren met Vooruit met natuur Stelt u zich voor een sterke, fitte, sprankelende natuur, waarvan je volop kunt genieten. Natuur dichtbij, die ontspant en die maakt dat je je prettig voelt op de plek waar je woont.

Nadere informatie

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen TOPSURFLAND Hieronder wordt beschreven wat de toegevoegde waarde is van Topsurf voor de samenleving en wat de effecten zijn van het gebruik van Topsurfland voor alle belanghebbenden. 1. Waterschappen De

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard. Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018. "Alles van waarde is weerloos"

Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard. Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018. Alles van waarde is weerloos Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018 Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard "Alles van waarde is weerloos" Lucebert Dat moet dus beschermd worden 1 December 2013 Inhoud 1. Maatschappelijke

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

oprichtings manifest

oprichtings manifest oprichtings manifest 23 januari 2008 Water is een onafhankelijke organisatie, die staat voor schoon en natuurlijk ingericht water waaraan en waarop het goed en veilig wonen, werken en recreëren is. Zo

Nadere informatie

Menselijke maat in het landelijk gebied

Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Mensen maken het landelijk gebied. Het zijn juist de trotse en betrokken bewoners die zorgen voor een landelijk gebied dat

Nadere informatie

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren,

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015 Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Wanneer we kijken naar de wereld om ons heen, dan beseffen we hoe rijk gezegend we zijn met de omgeving waarin we

Nadere informatie

Bewonersvereniging Noordwest

Bewonersvereniging Noordwest Bewonersvereniging Noordwest Centrum Publieksparticipatie Natura 2000 T.a.v. 65 Postbus 30316 2500 GH Den Haag Betreft: Zienswijze van de Bewonersvereniging Noordwest (Wageningen) op aanwijzing van Het

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân Gebruik de lokale, Friese kracht voor meer duurzame energie en werkgelegenheid Vijf stellingen voor een duurzamer Fryslân Steeds meer Friezen kiezen er voor om zelf duurzame energie op te wekken, thuis

Nadere informatie

Advies Regiocommissie Rivierenland over de Omgevingsvisie Gelderland. 22-2-2013 Regiocommissie Rivierenland

Advies Regiocommissie Rivierenland over de Omgevingsvisie Gelderland. 22-2-2013 Regiocommissie Rivierenland Advies Regiocommissie Rivierenland over de Omgevingsvisie Gelderland 22-2-2013 Regiocommissie Rivierenland Inhoud Inleiding... 2 I. Snapshot Rivierenland 2013... 2 II. Toekomstbeeld Rivierenland 2040...

Nadere informatie

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd.

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd. Plan van Aanpak Vermaatschappelijking van groen, natuur en landschap 2016-2017 23 november 2015 Aanleiding De provincie geeft aan dat draagvlak en betrokkenheid van burgers en maatschappelijke organisaties

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Voortzetting van de subsidieregeling

Voortzetting van de subsidieregeling Voortzetting van de subsidieregeling De huidige regeling Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen is zo succesvol dat deze recht doet aan continuering. De 60 aanvragen bij de laatste tranche van deze

Nadere informatie

verdiepen en versterken

verdiepen en versterken Verbreden, verdiepen en versterken Samenvatting Gelders Energieakkoord maart 2015 Pieter van der Ploeg, Alliander Volkert Vintges en Maarten Visschers, Gelderse Natuur- en MilieuFederatie Thijs de la Court,

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Het door wethouder A Smit, woordelijk, gestelde:

Het door wethouder A Smit, woordelijk, gestelde: Aan: Gemeente Assen Ter attentie van de gemeenteraad Postbus 30018 9400 RA ASSEN Ubbena, 10 oktober 2015 Geacht raadslid, Met dit schrijven wil ik uw aandacht vragen voor punt 9 van de Vergadering Gemeenteraad

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID.

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID. MIDDEN TUSSEN DE MENSEN De uitgangspunten van het CDA Koggenland zijn helder: je wilt werken voor je brood, je ziet om naar elkaar en je laat de wereld knap achter voor je kinderen. Het CDA staat voor

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

F O D I Federatie van Oppervlaktedelfstoffenwinnende Industrieën. Zorgvuldig winnen. Gedragscode Flora- en faunawet voor natuurbewust ontgronden

F O D I Federatie van Oppervlaktedelfstoffenwinnende Industrieën. Zorgvuldig winnen. Gedragscode Flora- en faunawet voor natuurbewust ontgronden F O D I Federatie van Oppervlaktedelfstoffenwinnende Industrieën Zorgvuldig winnen Gedragscode Flora- en faunawet voor natuurbewust ontgronden Zorgvuldig In Nederland is in het verleden veel zand, grind,

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

LEADER Kempenland. Samen investeren in een leefbaar platteland

LEADER Kempenland. Samen investeren in een leefbaar platteland LEADER Kempenland Samen investeren in een leefbaar platteland Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling; Europa investeert in zijn platteland Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling;

Nadere informatie

Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten

Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten Gerbrand van t Klooster LTO Nederland Coördinator ruimtelijke ordening Waarden van het landschap, RLG (1996): ruimte en

Nadere informatie

Ruimte voor initiatief en ondernemerschap

Ruimte voor initiatief en ondernemerschap Ruimte voor initiatief en ondernemerschap Verkiezingsprogramma VVD Winterswijk 2014-2018 Voorwoord Voor u ligt het verkiezingsprogramma van de VVD Winterswijk voor de periode 2014 2018. De VVD wil werken

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

Gebiedsprogramma 2016-2020. Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020.

Gebiedsprogramma 2016-2020. Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020. Gebiedsprogramma 2016-2020 Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020. 1 Integrale gebiedsopgaven Initiëren, faciliteren en uitvoeren van integrale gebiedsopgaven

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Hengelosestraat 51 Aan de Gemeenteraad TELEFOON 14 0 53 DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest UW BRIEF

Nadere informatie

Een. ondernemende EHS. voor Brabant

Een. ondernemende EHS. voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Natuur- en landschapsontwikkeling is belangrijk voor een mooi, gevarieerd en aantrekkelijk Brabants platteland. Brabantse boeren en tuinders

Nadere informatie

Verslag Verkiezingsdebat Provinciale Staten Regio Rivierenland 13 januari 2014

Verslag Verkiezingsdebat Provinciale Staten Regio Rivierenland 13 januari 2014 Verslag Verkiezingsdebat Provinciale Staten Regio Rivierenland 13 januari 2014 1. Inleiding Op dinsdag 13 januari j.l. heeft het eerste Provinciale Statenverkiezingsdebat in aanloop naar de verkiezingen

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem Linda van der Weijden Opzet Inhoud: Hoe ontwikkel je met het natuurlijk systeem? Proces: Hoe pakken we dat aan? 2 Wat is kringlooplandbouw?

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020. 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC

Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020. 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC Gemeenschappelijk landbouwbeleid 2014-2020 Kansen voor Kringloop aanpak Prioriteiten 2 e pijler

Nadere informatie

Draagvlak voor natuur: van verdelen naar verbinden

Draagvlak voor natuur: van verdelen naar verbinden Draagvlak voor natuur: van verdelen naar verbinden CSA (Kris) van Koppen, Universitair hoofddocent Milieubeleid, Wageningen Universiteit 1.Karakterisering 2.Diagnose 3.Hoe verder Karakterisering: trends

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14 Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten Resultaten digitale verkenning 22 september 14 In het kort Doelgroep: Gelderse gemeenten Doel: verkennen behoefte aan provinciale ondersteuning bij faciliterende

Nadere informatie

PROGRAMMA 4: KUNST, CULTUUR EN RECREATIE

PROGRAMMA 4: KUNST, CULTUUR EN RECREATIE PROGRAMMA 4: KUNST, CULTUUR EN RECREATIE Portefeuillehouder: V.M. van de Fliert-Klein Programmacoördinator: J.S.J. Bimmel 4.1 Missie De gemeente Scherpenzeel wil een vitale samenleving zijn waarin inwoners

Nadere informatie

WAAROM 50PLUS IN ALLE PROVINCIALE STATEN.

WAAROM 50PLUS IN ALLE PROVINCIALE STATEN. WAAROM 50PLUS IN ALLE PROVINCIALE STATEN. De 50PLUS-partij doet voor de tweede keer in haar bestaan mee aan de verkiezingen voor Provinciale Staten. Daarbij wil de partij in alle provincies haar aanwezigheid

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Afdeling OIRSCHOT DE BEERZEN. Verkiezingsprogramma 2014 2018

Afdeling OIRSCHOT DE BEERZEN. Verkiezingsprogramma 2014 2018 Afdeling OIRSCHOT DE BEERZEN Secretariaat: De Korenaar 21 5688 TS Oirschot Telefoon: 0499 479060 E mail: secretaris@vvdoirschot.nl Internet: www.vvdoirschot.nl Economisch herstel Verkiezingsprogramma 2014

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 25 oktober 2011) Nummer 2567

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 25 oktober 2011) Nummer 2567 van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 25 oktober 2011) Nummer 2567 Onderwerp Nederland meest vervuilde land van Europa Aan de leden van Provinciale Staten

Nadere informatie

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën Koepel van het Nederlandse grondstofwinnende bedrijfsleven De leden van FODI zijn in principe brancheorganisaties. Zand (beton, wegfundering)

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Verklaring van Hoog & Droog

Verklaring van Hoog & Droog Verklaring van Hoog & Droog Aangenomen bij acclamatie op woensdag 6 juni bij Burgers Zoo te Arnhem Over de andere kant van de Delta Verklaring van Hoog & Droog Conclusies en adviezen geformuleerd tijdens

Nadere informatie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Manifest Input voor het coalitieakkoord Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Maart 2015 Geachte heer, mevrouw, Op het PlattelandsParlement Gelderland

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen!

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de productie van vlees. Smaak en prijs zijn niet meer maatgevend.

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

arme grond, rijke natuur NAtuur & Milieu 1 Arme grond, rijke natuur Programmatische Aanpak Stikstof herstelt Natuur

arme grond, rijke natuur NAtuur & Milieu 1 Arme grond, rijke natuur Programmatische Aanpak Stikstof herstelt Natuur arme grond, rijke natuur NAtuur & Milieu 1 Arme grond, rijke natuur Programmatische Aanpak Stikstof herstelt Natuur 2 NAtuur & Milieu Arme grond, rijke natuur Arme grond, rijke natuur NAtuur & Milieu 3

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN INLEIDING Foto: Timo Tijhof, Creative Commons OP PEIL BRENGEN Voor iedereen is het belangrijk dat er genoeg schoon water

Nadere informatie

Overzicht partijprogramma s Provinciale Verkiezingen Limburg 2011

Overzicht partijprogramma s Provinciale Verkiezingen Limburg 2011 Overzicht partijprogramma s Provinciale Verkiezingen Limburg 2011 EHS / Natura2000 Energie / Duurzaamheid Landbouw CDA - De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) moet er komen. - Alle natuurcompensatie moet

Nadere informatie

Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering

Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering Pina Dekker Gemeente Ooststellingwerf, beleidsmedewerker en ondersteunend lid van de werkgroep Es van Tronde. Deze notitie

Nadere informatie

Vergroening en verduurzamen landbouw

Vergroening en verduurzamen landbouw Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Vergroening en verduurzamen landbouw Wim Dijkman Dronten, 2-12 2014 1 Agenda Groen Ondernemen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Maatregelen POP en water

Nadere informatie

Wat is het Agroconvenant?

Wat is het Agroconvenant? Wat is het Agroconvenant? Nationale doelen Agroconvenant: 200 PJ Biomassa, 12 PJ Windenergie 2 %/jr Efficiencyverbetering 30 % Reductie broeikasgasemissies Gebaseerd op ambitieuze Schoon & Zuinig doelen,

Nadere informatie

Programma van Eisen - Beheerplannen

Programma van Eisen - Beheerplannen Programma van Eisen - Beheerplannen Eisen voor de inhoud Inventarisatie 1. Het beheerplan geeft allereerst een beschrijving van de natuurwaarden in het Natura 2000-gebied (de actuele situatie en trends,

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e

AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e Stand van zaken Regiocontract (1november 2015) Subsidieverlening De provincie heeft besloten voor 2 programma's in het Regiocontract: Aantrekkelijk

Nadere informatie

De positieve aanpak. Ruud Hanou - MHHNH Vereniging tot Behoud van het OpenLandschap van Kaag en Braassem e.o 5 maart 2015

De positieve aanpak. Ruud Hanou - MHHNH Vereniging tot Behoud van het OpenLandschap van Kaag en Braassem e.o 5 maart 2015 De positieve aanpak Ruud Hanou - MHHNH Vereniging tot Behoud van het OpenLandschap van Kaag en Braassem e.o 5 maart 2015 It starts with a Why : het juiste beheer van milieu, natuur en het openlandschap

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015 Echt thuis Ondernemingsplan 2011-2015 2 INLEIDING Mooiland is een woningcorporatie met circa 27.000 woningen verspreid over ruim 150 gemeenten in heel Nederland. Daarmee zijn wij een van de twintig grootste

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Overzicht verkiezingsprogramma s over cultuur/erfgoed/monumenten

Overzicht verkiezingsprogramma s over cultuur/erfgoed/monumenten Verkiezingen Provinciale Staten van Zuid-Holland Overzicht verkiezingsprogramma s over cultuur/erfgoed/monumenten VVD: De VVD wil het karakter van het landschap van Zuid-Holland zoveel mogelijk behouden.

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland Paul Opdam Wageningen Universiteit en Alterra paul.opdam@wur.nl 3 kernpunten EHS: verzekering voor biodiversiteit Klimaatverandering

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

Gebieden Energie Neutraal

Gebieden Energie Neutraal Gebieden Energie Neutraal Kennismaken met het programma GEN Liesbeth Schipper 27 september 2012 Inhoud Achtergrond Opzet GEN programma GEN Nieuwbouw Energieconcept Ontwikkel en businessmodel Omgeving GEN

Nadere informatie

Rol PBL in het natuurbeleid Netwerk Land en Water. Petra van Egmond 21 maart 2014

Rol PBL in het natuurbeleid Netwerk Land en Water. Petra van Egmond 21 maart 2014 Rol PBL in het natuurbeleid Netwerk Land en Water Petra van Egmond 21 maart 2014 Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) Het PBL draagt bij aan de kwaliteit van de politiek-bestuurlijke afweging door het

Nadere informatie