De Schijf van Vijf De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum laat zien hoe je gezond kunt eten. Zo werkt het:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Schijf van Vijf De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum laat zien hoe je gezond kunt eten. Zo werkt het:"

Transcriptie

1 DE SCHIJF VAN VIJF IN KINDERTAAL Gezond eten en veel bewegen: waarom zou je? Gezond eten en veel bewegen is goed voor je. Dat hoor je waarschijnlijk zo vaak dat je het irritant vindt. Vraag je je weleens af waarom het eigenlijk zo belangrijk is? Het is heel simpel. Door gezond te eten krijg je alle voedingsstoffen binnen die je nodig hebt. Voedingsstoffen leveren bijvoorbeeld energie zodat je goed kan rennen en denken, maar ook bouwstoffen voor je botten en spieren zodat je kan groeien. Bewegen zorgt ervoor dat je lekker in je vel zit en je lichaam aan het werk houdt. Je spieren verbranden namelijk de energie. En als je meer energie binnenkrijgt dan je nodig hebt, wordt je dikker. De Schijf van Vijf De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum laat zien hoe je gezond kunt eten. Zo werkt het: De vakken De vakken van de Schijf van Vijf dat is de rand met plaatjes van eten en drinken. Uit elk vak heb je iedere dag wat nodig. En hoe groter het vak, hoe meer je er van kan eten. Veel groente en fruit en graanproducten (zoals brood) dus en minder vlees, zuivel, vetten en oliën. Dat is ook beter voor het milieu! 1. Groente en fruit Wat zit erin: vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen. Dit heb je eraan: helpt je om te groeien en gezond te blijven. Vitamine C helpt bijvoorbeeld bij het genezen van wondjes, foliumzuur is nodig om rode bloedlichaampjes te maken. 2. Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten Wat zit erin: koolhydraten, eiwit, vezels, B-vitamines en mineralen. Dit heb je eraan: geeft je energie en je hebt ze nodig om goed te groeien. Vezels heb je nodig om bijvoorbeeld goed te kunnen poepen. 3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers Wat zit erin: eiwit, mineralen zoals ijzer en calcium, B-vitamines en visvetzuren. Dit heb je eraan: calcium is goed voor je botten. IJzer voor het vervoer van zuurstof in het bloed, visvetzuren voor je hartfunctie. 4. Vetten en olie Wat zit erin: vitamine A, D en E en essentiële vetzuren. Dit heb je eraan: vitamine A heb je nodig om goed te zien en voor de groei, Vitamine D is belangrijk voor sterke botten en tanden. 5. Dranken Wat zit erin: water Dit heb je eraan: het zorgt dat je lijf goed werkt, het voert afvalstoffen af. En: het helpt je af te koelen als je het warm krijgt als je bijvoorbeeld sport. 1/10

2 Waar staan de drop en chips? Extra s zoals drop, chips en koek staan niet in de Schijf van Vijf. Er zitten vaak weinig gezonde voedingsstoffen in, terwijl ze wel veel energie leveren. Daardoor kan je er makkelijk te veel van eten. En dan kun je er dikker van worden. Dit betekent natuurlijk niet dat je ze nooit mag nemen. Niet te veel en niet te vaak, dat is slim. Ik eet heel anders! Je kunt op heel veel verschillende manieren gezond eten. Op de plaatjes staan gewoon wat voorbeelden. Misschien eet jij thuis niet veel volkorenpasta, maar wel zilvervliesrijst of couscous. In alle wereldkeukens zijn er gezonde en minder gezonde gerechten. Of het nu gaat om de Turkse, Marokkaanse, Surinaamse, Poolse of Italiaanse keuken, er is altijd iets te kiezen. Gezond is: - Veel groente, fruit en volkoren producten - Drie gezonde hoofdmaaltijden - Niet te veel zout - Maximaal vier keer iets tussendoor, vooral fruit en gewoon water of thee zonder suiker - Niet te veel zoete drankjes, of dat nu frisdrank of appelsap is - Weinig snoepen. Of dat nu een candybar, spekkoek of baklava is. Je neemt ook niet te veel. Bijvoorbeeld één koekje of biscuitje, in plaats van meer - Neem normale porties: neem niet te veel, zeker van dingen als chips of chocola. Doe bijvoorbeeld een of twee handjes chips in een bakje en neem niet meer dan dat - Snacks als een broodje döner kebab, shoarma, kapsalon, pizza, roti of een patatje, neem je niet tussendoor, maar alleen af en toe als maaltijd. Neem je er dan een salade bij? De regels van de Schijf van Vijf Regel 1. Gevarieerd Gevarieerd betekent afwisselen. Dat geldt dus ook voor je eten. Om echt alle gezonde stoffen binnen te krijgen, is het heel belangrijk dat je niet steeds dezelfde dingen eet. In een banaan zitten bijvoorbeeld net andere goede stoffen dan in een appel of in druiven. Eet niet alleen aardappelen maar ook eens pasta of rijst, en wissel af tussen verschillende soorten vlees, vis en vegetarisch. Per vak kies je dus steeds andere dingen. Variëren voor voedingstoffen Je varieert om alles binnen te krijgen wat je nodig hebt. Wat heb je ook alweer waar voor nodig? Vitamines en mineralen: zijn belangrijk om te groeien en om je lichaam goed te onderhouden. Het mineraal calcium zorgt samen met vitamine D voor sterke botten. IJzer zorgt voor het vervoer van zuurstof door je bloed. Koolhydraten: zorgen dat jouw motor blijft draaien en je hersenen werken. Vetten: zorgen ook voor jouw motor en leveren vetzuren. Sommige vetzuren bijvoorbeeld die uit vis zijn belangrijk voor het gezond houden van je hart. Eiwit: zijn onmisbaar voor je spieren, botten en bloed. Voedingsvezels: zijn nodig om je darmen goed te laten werken. Slim kiezen Het is niet altijd gemakkelijk om te weten wat gezond is. De regel gevarieerd helpt. Want: als je veel verschillende dingen uit de Schijf van Vijf eet, krijg je automatisch ook veel gezonde stoffen binnen. 2/10

3 Het Voedingscentrum heeft een tabel gemaakt. Daarin staat aangegeven of iets een slimme keuze is (bij voorkeur), of je het niet te vaak moet eten (middenweg) of dat je beter niet eet (bij uitzondering). Of iets een slimme keuze is, ligt hieraan: - Zit er niet te veel verzadigd vet in? - Zitten er genoeg vezels in? - Zit er niet te veel zout in? - Zit er niet te veel toegevoegde suiker in? - Zitten er niet te veel calorieën in? Lees meer over gevarieerd eten. Tips bij regel 1 Vitaminepillen Als je gezond en gevarieerd eet, heb je eigenlijk geen vitaminepillen nodig. Aan echt eten, zoals fruit of groente, heb je meer. Ten eerste: je stilt je trek en eet dan niet zo snel iets minder goeds, zoals snoep. Ten tweede: in echt eten zitten vaak meer gezonde stoffen dan alleen vitamines en mineralen. Ook vezels en hele ingewikkelde stofjes die goed voor je zijn. Alleen kleine kinderen (tot 4 jaar) en oude mensen hebben een pilletje met extra vitamine D nodig omdat ze anders niet genoeg binnen krijgen. Vegetarisch eten Let jij op het milieu of vind je vlees eten zielig voor dieren? Je kunt, ook als je in de groei bent, vegetarisch eten. Maar, in vlees zitten veel stoffen die je echt nodig hebt, zoals ijzer en B-vitamines. Gelukkig zitten die stoffen ook in ander eten. Bijvoorbeeld in ei, peulvruchten (zoals bruine of witte bonen en kapucijners), tahoe, tempé, vegetarische schnitzels, burgers, balletjes of noten. Het is belangrijk dat je daarbij een beetje wisselt. Dus niet elke dag een ei of een burger, maar van alles wat! Zien je ouders het niet zitten om vegetarisch te koken? Help ze dan! Op staan heel veel recepten. Regel 2. Niet te veel en beweeg Als je te veel eet en te weinig beweegt, word je dikker. Steeds meer kinderen in Nederland zijn te zwaar. Dit komt niet alleen door eten en drinken, maar ook doordat kinderen minder buiten spelen dan vroeger. Je vader en moeder speelden vroeger gemiddeld twee keer zo lang buiten per dag. Wat heb je ongeveer nodig op een dag? Hier zie je wat je op een dag in totaal ongeveer nodig hebt. Het verschilt een beetje per kind. Het belangrijkste is dat je gewoon gezond eet. Veel groente, fruit en boterhammen. Eet niet te veel en niet te weinig. Juist nu heb je alle voedingstoffen nodig om te groeien en om fit en vrolijk te blijven. 3/10

4 Productgroep 1-3 jaar 4-8 jaar 9-13 jaar jaar Groente g 1-2 opschep- lepels g 2-3 opscheplepels g 3-4 opscheplepels 200 g 4 opscheplepels Fruit 150 g 1 ½ stuk 150 g 1 ½ stuks 200 g 2 stuks 200 g 2 stuks Brood g 2-3 sneetjes g 3-4 sneetjes g 4-5 sneetjes g 6-7 sneetjes Aardappelen, rijst, pasta, peulvruchten g 1-2 aardappelen/opscheplepels g 2-3 aardappelen/opscheplepels g 3-4 aardappelen/opscheplepels g 4-5 aardappelen/opscheplepels Melk(producten) 300 ml 400 ml 600 ml 600 ml Kaas ½ plak (10 g) ½ plak (10g) 1 plak (20 g) 1 plak (20 g) Vlees(waren), vis, kip, eieren, g g g g vleesvervangers Margarine met maximaal 40% vet g 5 g /sneetje g 5 g /sneetje g 5 g /sneetje g 5 g/sneetje Bak-, braad- en frituurproducten, olie 15 g 1 eetlepel 15 g 1 eetlepel 15 g 1 eetlepel 15 g 1 eetlepel Dranken (inclusief melk) ¾ liter 1 liter 1-1 ½ liter 1-1 ½ liter Tips bij regel 2 Trek? Eet eens wat meer fruit, groente en boterhammen! Heb je trek? Je kunt elke dag veel fruit, groente en boterhammen eten. Zo zorg je automatisch dat je gezond eet en hoef je er verder niet te veel over na te denken. Af en toe snoepen en snacken is dan ook geen probleem. Soms helpt het ook om gewoon even wat anders te gaan doen. Dan vergeet je snel dat je trek had. Als je iets wil snoepen, neem dan niet te veel. Drie keer per dag goed eten Ontbijt altijd, lunch goed en neem elke dag een bord warm eten. Als je drie keer per dag gezond en lekker eet, heb je tussendoor minder trek. Je eet dan niet snel te veel snoep. Neem 3-4 keer iets tussen de maaltijden door. Dat is ook beter voor je tanden. Zorg goed voor je tanden Je kunt gaatjes of gewoon zwak tandglazuur krijgen als je vaak eet en drinkt. Neem drie hoofdmaaltijden en maximaal vier keer iets tussendoor. Poets twee keer per dag. Wist je dat vruchtensap en frisdranken slecht zijn voor je tanden? Poets nooit vlak nadat je een glas hebt gedronken, dan is je glazuur nog niet hersteld. 4/10

5 Slim drinken: water en thee Wist je dat je te zwaar kunt worden van te veel zoete drankjes? Kies elke dag één keer een drankje zoals vruchtensap, gewone frisdrank, chocolademelk of yoghurtdrank zoals Fristi of Yogi-drink. Drink verder gewoon water of (vruchten)thee zonder suiker. Af en toe frisdrank zonder calorieën kan ook. Je hebt elke dag ook ongeveer drie bekers melk of yoghurt nodig. Goede keuzes zijn bijvoorbeeld een beker magere melk of karnemelk. Trakteren Ook als je jarig bent is regel 2 handig. Hoeveel kinderen zitten er in je groep? Dus dat is per jaar hoeveel keer wat lekkers in de klas? Precies, toch best vaak. Met een klein cadeautje of wat fruit zit je altijd goed. Als het op school mag, kun je ook iets kleins zoets of hartigs doen. Bijvoorbeeld: - Paar snoepjes of dropjes - Popcorn - Smoothie - Ontbijtkoek - Fruitspies met twee marshmellows Wat zijn calorieën? Bij eten gaat het al snel over calorieën. Wat zijn dit eigenlijk? Je eten levert energie, dat is de benzine waar jouw motor op draait. En die energie is soms meer, soms minder. Hoeveel erin je eten zit, kan je aangeven met calorieën. Dus een appel bevat calorieën en een chocoreep calorieën. Energie heb je nodig om te groeien en om je spieren en botten te maken, maar ook om te denken, om je hart te laten kloppen, om te bewegen, te ravotten, je buurman te helpen in de tuin, voor alles. Deze benzine krijg je binnen met de koolhydraten (suikers), vetten en eiwitten die in je eten zitten. Je lichaam zet ze om stofjes die in jouw cellen de energie leveren. Mooi systeem, maar als je er meer van binnenkrijgt dan je nodig hebt, slaat je lichaam ze op als vet. Alsmaar calorieën tellen is totaal niet gezond. En: niet nodig. Als je ongeveer eet wat in de tabel hierboven staat, dan zit je goed. Af en toe eens snoepen is dan ook geen probleem. Relaxt met eten, wel zo fijn. Hoeveel energie heb ongeveer je nodig? Hoeveel energie je nodig hebt, hangt af van je leeftijd en of je een jongen of meisje bent en hoe veel je beweegt. Als je meer beweegt, heb je meer energie nodig en dus moet je iets meer eten. Jongens zijn groter dan meisjes en hebben daarom vaak net iets meer energie nodig. Weinig actieve leefstijl Jongens 4-8 jaar: 1500 kcal Meisjes 4-8 jaar: 1400 kcal per dag Jongens 9-13 jaar: 2200 kcal per dag Meisjes 9-13 jaar: 2100 kcal per dag Actieve leefstijl Jongens 4-8 jaar: 1700 kcal per dag Meisjes 4-8 jaar: 1500 kcal per dag Jongens 9-13 jaar: 2500 kcal per dag Meisjes 9-13 jaar: 2300 kcal per dag Te dik? Er zijn in Nederland steeds meer kinderen te zwaar. Je denkt dan al snel aan te veel snoepen en snacken. Het klopt dat je snel te zwaar wordt van dit soort eten omdat je er makkelijk te veel van eet, maar er kunnen ook heel veel andere redenen zijn dat iemand dik is. Vaak te vet avondeten, weinig groente op het bord, veel zoete drankjes drinken, veel tv kijken, het kan door van alles komen. Soms is iemand te zwaar door een ziekte. Hoe dan ook: zolang je in de groei bent moet je nooit zomaar op dieet gaan. Dat is slecht voor je, want je hebt alle voedingstoffen nodig om je te ontwikkelen. Ook is het vaak overdreven, want gewoon eten volgens de Schijf van Vijf en lekker veel spelen en sporten zorgt dat je gewoon gezond bent! 5/10

6 Schijf van Vijf: prima voor tussendoor! Je kunt ook tussendoor iets uit de Schijf van Vijf eten. Bijvoorbeeld een krentenbol, belegde boterham, yoghurt met muesli, fruit, snoeptomaatjes, paprikaatjes of worteltjes. En beweeg! Bewegen is goed voor je. Wat je eet, moet je lijf ook weer verbranden. Je verbrandt al calorieën als je gewoon stilzit, maar je lijf moet natuurlijk harder werken als je bijvoorbeeld naar een vriend of vriendin fietst. Bewegen past dus bij eten. Daarom staat het ook in de regels van de Schijf van Vijf. Beweeg elke dag minstens een uur. Alles telt mee. Naar school lopen, fietsen, buiten spelen, tikkertje spelen of sporten. Je voelt je fit en je wordt minder snel te zwaar. Probeer niet langer dan 2 uur per dag te gamen, computeren of tv-kijken. Moet jij soms per se buiten spelen, terwijl je vader of moeder ook gewoon op de bank ligt? Daag hem of haar uit voor een skatetochtje of potje voetbal! Niet lekker in je vel Voel je je soms niet helemaal fijn? Het blijkt uit onderzoek dat je je wat beter kunt voelen als je actief bent. Kom dus in actie, ook als je tot nu toe elke dag op de bank hing. Ga skaten, lopen, fietsen, voetballen. Blijf je je rot voelen? Kijk dan eens op Bewegen voor het slapen: na het eten gaan veel kinderen nog wat doen. Buiten spelen, sporten bij hun club of even fietsen met een vriend, vriendin of een van hun ouders. Slim! Regel 3. Minder verzadigd vet Vet staat in de Schijf van Vijf. Je hebt het dus gewoon nodig. Wel maakt het uit welk soort vet je kiest. Het Voedingscentrum heeft daarvoor een handig ezelsbruggetje bedacht: onverzadigd vet is oké, verzadigd vet is verkeerd. Dit heeft te maken met je bloedvaten. Verkeerd, verzadigd vet kan ervoor zorgen dat er stofjes in je bloed terechtkomen. Als je ouder wordt, kunnen deze ervoor zorgen dat je bloedvaten gaan dichtslibben. Je bloeddruk stijgt dan. Dat is niet goed. Onverzadigd vet zorgt dat dit soort stofjes juist afgevoerd worden. Daarom is het slim om niet te veel verzadigd vet te eten. Waarin? Het verkeerde vet zit vooral in gebak, snacks, worst en vast vet zoals roomboter en hard frituurvet. In olie en vloeibare bak- en braadproducten zit veel gezond, onverzadigd vet. Bakken met olie of de vloeibare bak- en braadproducten (uit de knijpflessen) is dus gezonder dan bakken in vaste margarine uit een pakje. Ook in vis zitten goede vetten. Eet vaker vis In vis zit nog een speciaal soort onverzadigd vet: visvetzuren. Deze zitten bijna alleen in vette vis zoals makreel en haring en in schaaldieren zoals garnalen. Ze zijn goed voor je hart en je aderen. Ook zijn ze belangrijk voor de hersenen en de ogen, helemaal als je nog in de groei bent. Sommige onderzoekers zeggen dat kinderen die genoeg vis eten, beter kunnen opletten, maar dat moeten ze nog verder uitzoeken. Eet daarom regelmatig vis, ten minste één keer per week vette vis, zoals haring of makreel. Alle vissoorten zijn gezond, maar eet niet te veel gepaneerde vis, zoals vissticks of kibbeling. Het vet dat bij het bakken wordt opgezogen in het deeglaagje is niet zo goed voor je. 6/10

7 Regel 4 meer groente, fruit en brood Groente, fruit en brood zijn echt supereten. Er zitten veel vezels, vitamines en mineralen in. En: je kunt er vrij veel van eten zonder dat je er dik van wordt. Veel mensen denken dat ze genoeg groente en fruit eten. Maar dat is meestal niet zo. Als we er meer van zouden eten, is dat goed voor de gezondheid en het milieu. Groente en fruit Je kent de regel vast: twee ons groente, twee keer fruit. Dat hebben volwassenen elke dag nodig. Groente Voor kinderen tot 12 jaar is het goed om elke dag 150 gram groente te eten. Bijvoorbeeld drie tomaten, vier grote lepels broccoli of sperziebonen. Of van verschillende soorten een beetje. Meer groente eten is natuurlijk prima. Alle soorten groente tellen mee, dus niet alleen vers maar ook uit blik, glas of diepvries. Fruit - Bij fruit is twee keer per dag goed voor je. Het gaat dan om stuks fruit ter grootte van een appel, peer, banaan of sinaasappel. Bij kleiner fruit ligt dit anders. Zo rekenen we twee mandarijnen of één trosje druiven of één schijf meloen of een schaaltje aardbeien, frambozen of bramen als één keer fruit. Je kunt af en toe een stuk fruit vervangen door één glas verse vruchtensap. Meer brood Je kunt zo vier of vijf sneetjes brood eten. Bijvoorbeeld: eentje s ochtends, drie tussen de middag en één uit school. Veel hè? Het is handig eten, omdat het je trek echt stilt. Je eet dan niet zo snel meer te veel snoep. Volkorenbrood is het beste voor je. Dit brood wordt gemaakt van de hele graankorrel, die wel zijn gemalen, maar waar alle vliesjes nog in zitten. Zonder die hele korrel gaan veel gezonde vezels, vitamines en mineralen verloren. Je kunt niet altijd zien of brood volkoren is. Soms is brood gewoon donker gemaakt om gezond te lijken. Ook een brood vol noten, zaden en pitten is niet altijd volkoren. Kijk altijd even op het etiket of vraag het aan de bakker. Eén met hartig, dan pas zoet? Moet jij altijd eerst hartig beleg nemen? Dat is best slim, want van smaakjes afwisselen leer je gevarieerd eten. Maar, op zich is hartig niet beter dan zoet. Besmeer je boterham altijd eerst met zachte halvarine of margarine. Hieronder staat waar je op kan letten bij je broodbeleg. Slim 30+-kaas Ham Jam Vruchtenhagel, gestampte muisjes Appelstroop Soms Volvette kaas Alle soorten worst Pindakaas Hagelslag, vlokken Chocopasta Gezond vies praatje Groente, fruit en volkorenbrood zijn ook goed omdat er veel vezels inzitten. Dit zorgt bijvoorbeeld dat je gemakkelijk kunt poepen. Wist je dat dit een teken is dat het goed met je lijf gaat? Volwassenen hebben het dan over een goede stoelgang. Het betekent dat je darmen het goed doen en wat je hebt gegeten goed in je darmen wordt fijngemalen en opgenomen. Al die vezels zorgen ervoor dat je poep een beetje dik blijft, maar wel soepel. Zo is je poep snel weer bij de uitgang! Misschien niet zo n lekker praatje, maar wel echt waar. 7/10

8 Regel 5. Veilig eten Veilig eten betekent bijvoorbeeld dat je geen bedorven eten neemt. En dat er geen viezigheid op je eten komt, bijvoorbeeld zand of bacteriën van buiten. Daarom is handen wassen nadat je naar de wc bent geweest en vóór het eten zo belangrijk. Het eten in Nederland is heel veilig. De overheid heeft heel veel regels en er zijn controleurs die kijken of bijvoorbeeld het eten dat in de supermarkt ligt wel oké is. Honderd procent veilig bestaat helaas niet. Er kunnen altijd toch ongezonde stoffen of bacteriën inzitten. Je kunt veilig eten ook onveilig maken, door het bijvoorbeeld niet in de koelkast te bewaren of door het niet goed klaar te maken. Elk jaar worden tot mensen ziek omdat ze iets verkeerds gegeten hebben. Vaak komt dit door bacteriën van rauw vlees. Daar moet je dus extra mee opletten. Tips bij regel 5 Is het nog goed? De houdbaarheidsdatum zegt niet alles! De houdbaarheidsdatum geeft aan tot wanneer je een product kunt bewaren, zolang de verpakking niet geopend is. Er zijn twee soorten: - THT-datum: staat voor ten minste houdbaar tot en betekent dat de fabrikant alleen tot die datum belooft dat het van goede kwaliteit is. Na die datum kan de kwaliteit van het product minder worden. De THT-datum vind je op minder bederfelijke producten zoals groente in blik, koekjes en meel. Je kunt het soms nog gewoon eten. Kijk, proef en ruik dan gewoon even goed. Vaak is het nog prima. - TGT-datum: staat voor te gebruiken tot en betekent dat je dit product tot en met die datum kunt eten. De TGT-datum vind je op zeer bederfelijke producten zoals vlees, vis, kip, voorgesneden groenten en koelverse maaltijden. Schoon eten. Was je handen voor je eten gaat koken of eten. En: gebruik altijd een aparte snijplank voor het snijden van vlees. Rauw vlees zorgt vaak dat je ziek wordt. Bewaar eten goed. Laat bijvoorbeeld vleeswaren niet nog een uur op tafel liggen na de lunch, maar stop ze in de koelkast. Goed bakken. Hitte maakt veel bacteriën dood. Zorg vooral dat je vlees altijd goed doorbakken is. Boodschappen. Als je meegaat naar de winkel: koop spullen uit de koeling en diepvries als laatste en berg ze thuis snel op. Niet aangebrand. Eet geen zwarte randjes of eten dat verbrand is. Mini-cursus etiket lezen Wat staat er sowieso op de verpakking? - Naam van het product - Hoeveel erin zit, in grammen, liters of stuks - Welke ingrediënten zijn gebruikt - Hoe en tot wanneer je het product het beste kunt bewaren - Voedingswaarde, dat is hoeveel er van bijv. vet, vitamines en mineralen inzit. - Gegevens van de fabrikant Ingrediënten en toevoegingen Ingrediënten zijn de stoffen die in het product zelf zitten, bijv. suiker, bloem, gehakt of appel. Het ingrediënt waarvan het meest is gebruikt, staat als eerste. Toevoegingen zijn stoffen zoals smaakstoffen, kleurstoffen en conserveringsmiddelen. Die laatste stoffen zijn er zodat je een product langer kunt bewaren. De meeste toevoegingen staan niet op het etiket met een naam, maar met een E-nummer. Dat betekent dat de stof getest is en veilig om te eten. Toevoegingen worden ook wel hulpstoffen genoemd. 8/10

9 Voedingswaarde Hier zie je voedingstoffen zoals eiwitten, koolhydraten, vezels, zout en vetten. En de calorieën. Je kunt kijken of hoeveel ervan inzit. Liever weinig: zout, suiker, verzadigd vet en calorieën. Liever veel: vezels, vitamines, mineralen. De voedingswaarde is er meestal per 100 gram of 100 ml van het product. Let op: een portie kan dus meer of minder zijn. Keurmerken en logo s Op de verpakking staan ook vaak keurmerken of logo s. Dit zijn plaatjes die iets vertellen over het product. Bijvoorbeeld dat het biologisch is (Europees keurmerk). Dat betekent dat het minder belastend is voor het milieu. Op de website van het Voedingscentrum vind je heel veel informatie en spreekbeurten over eten en het milieu. Gezonde chips? Op verpakkingen van sommige fabrikanten of winkels kan een groen of blauw Vinkje staan. Dat staat dan bijvoorbeeld op brood, soep en zelfs op chips. In vergelijking met andere soorten brood, soep of chips zijn die met een Vinkje iets gezonder. Dat betekent dat ze minder slechte stoffen bevatten en-of meer goede stoffen. Bij brood en vlees enzo staat er dan een groen Vinkje op, bij soep, snoep en chips een blauwe. Dat betekent dus alleen dat ze gezonder zijn dan hun vriendjes in het schap. Maar dat betekent natuurlijk niet dat je je gerust klem kunt eten! Kiezen en kopen: SuperShopper! Woon je met een vader en moeder, alleen een moeder of vader, twee vaders of a la Pippi Langkous op jezelf? Hoe dan ook, iemand doet de boodschappen. Wat er in huis is, eet je. Daarom is het belangrijk dat op de boodschappenlijst vooral lekkere, gezonde spullen staan. Het is namelijk heel lastig om niet te veel te eten als je vooral chips, koekjes en gehaktballen hebt gekocht. Nu je dit boekje bijna uit hebt, weet jij het waarschijnlijk al, maar we zetten nog even op een rijtje waar je rekening mee kunt houden: 1. Is er voor iedereen twee ons groente? 2. Is er genoeg fruit? 3. Is er genoeg volkoren brood? 4. Hebben we gezond avondeten? 5. Hebben we drinken zonder toegevoegd suiker? 6. Houden we een beetje rekening met het milieu, dieren en mensen? Hebben we bijvoorbeeld niet te veel voorverpakte producten, maar wel seizoensgroente, vleesvervangers en dingen met het woord biologisch erop of het Max Havelaar-keurmerk? Maaltijden Ontbijt Een goed ontbijt zet je lijf aan het werk. Je begint fris aan je dag. En: wie niet ontbijt, wil vaak later op de dag snoep en snacks. En daar heb je niets aan, omdat er wel veel calorieën inzitten, maar bijna geen goede voedingsstoffen zoals vitamines en mineralen. Neem bijvoorbeeld als ontbijt: twee volkorenboterhammen met halvarine en jam of vruchtenhagel + een beker karnemelk of halfvolle melk. Je kan ook kiezen voor yoghurt met muesli, Brinta of andere pap. Eet er dan wel wat fruit bij. 9/10

10 Lunch De lunch is belangrijk om fit aan het tweede deel van de dag te beginnen. In je broodtrommel zit: - Volkoren- of bruinbrood - Halvarine - Mager hartig beleg (magere vleeswaren, minder vette kaas), vis, jam, appelstroop, honing - Halfvolle of magere melkproducten, wat water - Fruit en groente Natuurlijk kun je ook een gezonde warme maaltijd eten of soep. Warme maaltijd Dit is de maaltijd om nog even flink te scoren met groente. Er zijn heel veel kinderen die niet genoeg groente eten. Schep er veel van op en vraag soms ook eens wat rauwe paprika, wortel of iets anders bij het eten als je dit lekker vindt. Ook slim: - Veel aardappelen, zilvervliesrijstrijst, volkoren pasta, peulvruchten - Niet te veel vlees - Twee keer per week vis, waarvan ten minste één keer vette vis - Als toetje magere yoghurt met fruit 10/10

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Voedingsbeleid Bso 1

Voedingsbeleid Bso 1 Voedingsbeleid Bso 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken Voedingsaanbod en eetmomenten o Fruit o Drinken o Eten o Broodbeleg Dagindeling

Nadere informatie

SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND?

SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND? SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND? Hieronder vind je alle informatie die je nodig hebt voor een spreekbeurt of werkstuk over gezond eten. De verschillende onderwerpen waar je in je spreekbeurt

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Voedingsbeleid KDV 1

Voedingsbeleid KDV 1 Voedingsbeleid KDV 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties Voedingsaanbod o Fruit o Drinken o Broodbeleg o Voedingsaanbod

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF IN HET KORT Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG

VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG Algemeen Gezond voedingsaanbod Dit voedingsbeleid is gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum en in overleg met de GGD. Wij vinden

Nadere informatie

De Schijf van Vijf in het kort

De Schijf van Vijf in het kort Gezond eten met de Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Document Pro 3 Procesverantwoordelijke: Hoofd opvangvormen Taakverantwoordelijke: Pedagogisch medewerkers Toepassingsgebied KDV PSZ BSO

Document Pro 3 Procesverantwoordelijke: Hoofd opvangvormen Taakverantwoordelijke: Pedagogisch medewerkers Toepassingsgebied KDV PSZ BSO TITEL Doel: GEZONDE VOEDING Kinderen die bij onze organisatie opgevangen worden krijgen gezonde voeding. Pedagogisch medewerkers hebben kennis van gezonde voeding Document Pro 3 Procesverantwoordelijke:

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Ondervoeding. Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte. In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten.

Ondervoeding. Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte. In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten. Ondervoeding Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten. Ondervoeding komt vooral voor bij ziekte en bij ouderen. Op oudere leeftijd is het soms

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar

Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar Ziekenhuis Gelderse Vallei Iedereen heeft een goede voeding nodig, dat is bekend. Daarbij moet wel aangegeven worden dat niet iedereen hetzelfde is. Een goede

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet.

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet. Voeding Inhoud Voeding... 1 Uitgangspunten... 2 Voeding op Polderpret... 3 Fruit en Groente... 3 Tussendoortjes... 3 Leverworst en smeerleverworst... 4 Drinken... 4 Eetmomenten... 4 Voedingsbeleid Polderpret...

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR Kinderen hebben een goede voeding nodig, dat is bekend. Maar waaruit moet deze voeding eigenlijk bestaan? In deze brochure wordt uiteengezet waaraan een gezonde

Nadere informatie

Voedingsadvies bij galklachten

Voedingsadvies bij galklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is gal? De lever maakt galvloeistof aan, die nodig is bij de vertering van vetten. Deze galvloeistof wordt opgeslagen in de galblaas. Zodra er vet voedsel in de darm

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek Koolhydraatvariatielijst Afdeling Diëtetiek Brood- en broodproducten Beschuit 1 stuks 10 7 Brood, bruin, volkoren, wit 1 snee 35 15 Broodje, bruin, volkoren, wit 1 stuks 50 23 Broodje, pistolet, bruin,

Nadere informatie

Protocol voor de voeding

Protocol voor de voeding Protocol voor de voeding Kindercentrum Dikkertje Dap hanteren ten aanzien van het voedingsbeleid de uitgangspunten van het Voedingscentrum. Het gebruik van de maaltijd en tussendoortjes is een gezamenlijke

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Koolhydraten en koolhydraten tellen

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Koolhydraten en koolhydraten tellen Koolhydraten en koolhydraten tellen KOOLHYDRATEN EN KOOLHYDRATEN TELLEN WAT ZIJN KOOLHYDRATEN? Koolhydraten is de verzamelnaam voor suikers en zetmeel. Ze zijn opgebouwd uit één of meerdere suikermoleculen,

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Wat is zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat. Als een vrouw deze

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Gezond eten en bewegen Voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. www.voedingscentrum.nl

Gezond eten en bewegen Voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. www.voedingscentrum.nl Gezond eten en bewegen Voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. www.voedingscentrum.nl Gezond eten en bewegen Deze folder gaat over gezond eten en bewegen. Eerst vertellen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf Inleiding Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Je voelt je daardoor beter. Daarnaast is het ook belangrijk om een gezond gewicht te krijgen of te houden. Om gezond te kunnen eten, moet je wel

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR Peuters en kleuters hebben een goede voeding nodig, dat is bekend. Maar waaruit moet deze voeding eigenlijk bestaan? In deze brochure wordt uiteengezet waaraan

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Voedingsbeleid Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V.

Voedingsbeleid Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V. Voedingsbeleid Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V. Schoolstraat 38 2712 VC Zoetermeer Tel 079-3167555 www.tinker-bell.nl Algemeen Gezond voedingsaanbod. Dit voedingsbeleid is grotendeels gebaseerd op

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn

Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn Inhoud: Gezond voedingsaanbod Vaste en rustige eetmomenten Allergieën en individuele afspraken Traktaties en feestjes Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar Eten

Nadere informatie

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren. Woordenlijst bij hoofdstuk 6 de aardappel Wat eten we vanavond, rijst of a? alcoholvrij zonder alcohol Graag een a bier. Ik moet nog auto rijden. de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013 Voedingsbeleid Villa Petit Paradis Inleiding Het voedingsbeleid van Villa Petit Paradis is er op gericht dat ieder kind voldoende gezonde en verantwoorde voedingsmiddelen krijgt. Dit voedingsbeleid is

Nadere informatie

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015 Voedingsbeleid Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties en feestje Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar o Drinken o Eten

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Postprandiale hypotensie

Postprandiale hypotensie Diëtetiek Geriatrie Postprandiale hypotensie i Patiënteninformatie Lage bloeddruk na het eten Slingeland Ziekenhuis Algemeen Postprandiale hypotensie betekent een lage bloeddruk na het eten. Als de bloeddruk

Nadere informatie

Ons voedingsbeleid. Inleiding

Ons voedingsbeleid. Inleiding Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Zó gezond! Gezond eten en bewegen met kinderen van 9-12 jaar

Zó gezond! Gezond eten en bewegen met kinderen van 9-12 jaar Zó gezond! Gezond eten en bewegen met kinderen van 9-12 jaar voorkom overgewicht Groep 5 voorbij Als je kind in de bovenbouw van de basisschool zit, wordt hij echt groot. Waarschijnlijk is hij volop in

Nadere informatie

v o e d i n g s b e l e i d

v o e d i n g s b e l e i d v o e d i n g s b e l e i d d e c e m b e r 2014 Molenwater 4A 4331 SB Middelburg 0118-62 36 52 www.koozie.nl info@koozie.nl Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën

Nadere informatie

Voedingsbeleid kinderopvang

Voedingsbeleid kinderopvang Voedingsbeleid kinderopvang Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties en feestje Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Inleiding U heeft van uw arts of verloskundige gehoord dat u zwangerschapsdiabetes heeft. In deze folder leest u wat dit inhoudt en wat de mogelijke gevolgen voor u en uw baby zijn.

Nadere informatie

Voedingsbeleid. Inhoud

Voedingsbeleid. Inhoud Voedingsbeleid Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties en feestje o Afwijkingen Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar

Nadere informatie

Goede voeding Voor kinderen van 5-12 jaar

Goede voeding Voor kinderen van 5-12 jaar Goede voeding Voor kinderen van 5-12 jaar Ziekenhuis Gelderse Vallei Ieder kind heeft een goede voeding nodig, dat is bekend. Daarbij moet ook benadrukt worden dat geen enkel kind hetzelfde is. Een goede

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind

Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind Afdeling dietetiek mca.nl Inhoudsopgave Hoe werkt de spijsvertering? 3 Wat is obstipatie? 4 Welke klachten ontstaan er bij obstipatie? 4 Wat zijn vezels? 4 Voorbeelddagmenu

Nadere informatie

Voedingsbeleid KombinoCare Gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum

Voedingsbeleid KombinoCare Gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum Voedingsbeleid KombinoCare Gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Inleiding Peuterdiarree is een lastig en vervelend probleem waar peuters (en hun ouders/verzorgers) mee te maken kunnen krijgen. De voeding van uw kind kan hiermee te maken

Nadere informatie

Ondervoeding, wat nu? INFORMATIE EN PRAKTISCHE TIPS OVER ONDERVOEDING VOOR MEDEWERKERS, BEWONERS EN FAMILIE. Maartje is onderdeel van

Ondervoeding, wat nu? INFORMATIE EN PRAKTISCHE TIPS OVER ONDERVOEDING VOOR MEDEWERKERS, BEWONERS EN FAMILIE. Maartje is onderdeel van Ondervoeding, wat nu? INFORMATIE EN PRAKTISCHE TIPS OVER ONDERVOEDING VOOR MEDEWERKERS, BEWONERS EN FAMILIE Maartje is onderdeel van Ondervoeding, wat nu? WAT KAN DE DIËTIST VOOR U BETEKENEN BIJ (DREIGENDE)

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Les 1, De schijf van vijf

Les 1, De schijf van vijf Les 1, De schijf van vijf Algemene inleiding: In deze eerste les van de lessenserie gaat het over de schijf van 5. Kinderen leren wat de schijf van 5 inhoud, hoe deze gebruikt moet worden en waarom deze

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID. Kinderopvang De Klompjes. Gezond Samenzijn. Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans

VOEDINGSBELEID. Kinderopvang De Klompjes. Gezond Samenzijn. Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans VOEDINGSBELEID Kinderopvang De Klompjes Gezond Samenzijn 2015 Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans Bianca Klomp, Kinderopvang De Klompjes Inhoud voorwoord Algemeen

Nadere informatie

Energiebeperkte voeding

Energiebeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is overgewicht? Overgewicht ontstaat doordat het evenwicht tussen de opname van voedingsstoffen en het verbruik ervan is verstoord. U eet in feite méér dan uw lichaam

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Het bijhouden van een diabetes-eetdagboek tijdens de sensor. Diëtetiek

Het bijhouden van een diabetes-eetdagboek tijdens de sensor. Diëtetiek Het bijhouden van een diabeteseetdagboek tijdens de sensor Diëtetiek Inleiding Mensen met diabetes kunnen hun glucosewaarden op verschillende manieren onder controle houden. Sommigen doen dat met een zorgvuldig

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek. Bij zwangerschapsdiabetes

Voedingsadviezen. Diëtetiek. Bij zwangerschapsdiabetes Diëtetiek Voedingsadviezen Bij zwangerschapsdiabetes Inleiding U heeft van uw behandelend arts vernomen dat u zwangerschapsdiabetes heeft. U heeft tijdens uw bezoek aan de diëtist al de voedingsadviezen

Nadere informatie

OPDRACHTKAART DRANKEN

OPDRACHTKAART DRANKEN OPDRACHTKAART DRANKEN Ga naar de afdeling met de sappen, frisdranken en sportdranken. Opdracht 1: Zoek van één soort frisdrank (mét prik) van hetzelfde merk een gewone en de light-versie. Bekijk de ingrediënten:

Nadere informatie

www.voedingscentrum.nl Veranderingen in indelingscriteria 1/10

www.voedingscentrum.nl Veranderingen in indelingscriteria 1/10 BIJLAGE 2: Vergelijking criteria RV 2009 versus RV 2011 Voor de voetnoten bij criteria RV 2011 zie RV zelf. Richtlijnen voedselkeuze 2009 hoofdgroep subgroep a/b b/c BASIS PRODUCTGROEPEN Groente* Alle

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Zwangerschapsdiabetes en voeding Afdeling diëtetiek Zwangerschapsdiabetes wordt ook wel diabetes gravidarum genoemd en is een tijdelijke vorm van diabetes (suikerziekte). Meestal wordt zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

5. Dagelijkse energie

5. Dagelijkse energie 5. Dagelijkse energie Elke beweging die je doet kost energie. Niet alleen bij het rennen, lopen, bukken en springen, maar ook slapen en zitten kosten dus energie. De energie die hiervoor nodig is, wordt

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Gezonde voeding : basis informatie

Gezonde voeding : basis informatie Gezonde voeding : basis informatie door: Anita Boone en Ingeborg de Booy Een gezonde basisvoeding bestaat uit eiwitten, koolhydraten en vetten. We streven naar de volgende verhoudingen: Eiwitten- 30%-

Nadere informatie

De kosten van een voorbeeldweekmenu. In opdracht van het Voedingscentrum

De kosten van een voorbeeldweekmenu. In opdracht van het Voedingscentrum De kosten van een voorbeeldweekmenu In opdracht van het Voedingscentrum Nibud, maart 2013 De kosten van een voorbeeld weekmenu / 2 Verantwoording Deze berekening is uitgevoerd in opdracht van het Voedingscentrum.

Nadere informatie

Pag. Inleiding 1 Visie 1

Pag. Inleiding 1 Visie 1 Inhoudsopgave Pag. Inleiding 1 Visie 1 1. Het voedingsaanbod 2 1.1 Zuigelingen/flesvoeding 2 1.2 Broodmaaltijd 2 1.3 Broodbeleg 2 1.4 Drinken en keuze dranken 3 1.5 Fruit en groente 3 1.6 Overige tussendoortjes

Nadere informatie

2013-2017. Voedings- en traktatiebeleid

2013-2017. Voedings- en traktatiebeleid 2013-2017 Voedings- en traktatiebeleid 0 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Ontbijt 3 3. Pauzehap 3. Lunch 3 5. Traktaties 3 Verjaardag van de leerlingen 3 Verjaardag van de docenten Speciale gelegenheden

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie