Opleider: drs. L.Tijhuis Aangeboden aan de CCB van de opleidingscommissie NVGP: 8 juni 2005

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleider: drs. L.Tijhuis Aangeboden aan de CCB van de opleidingscommissie NVGP: 8 juni 2005"

Transcriptie

1 Het cursusaanbod in opleiding tot groepstherapeut: Cursussen in de NVGP opleidingsroute tot groepstherapeutisch medewerker en tot groepspsychotherapeut Opleider: drs. L.Tijhuis Aangeboden aan de CCB van de opleidingscommissie NVGP: 8 juni 2005 Preambule Dit opleidingsplan is geschreven ten behoeve van een beoordeling door de commissie contouren & beoordeling (CCB) van de opleidingscommissie NVGP. Dit opleidingsplan is geschreven vanuit een tweetal behoeften, namelijk: De nieuwe opleidingsroutes tot groepstherapeutisch medewerker nvgp en groepspsychotherapeut zoals door het bestuur en vereniging is vastgesteld in 2005, in te vullen met een coherent pakket aan cursusonderdelen die in hun samenhang en kwaliteit voldoen aan de leerpunten van zowel groepstherapeutische medewerkers zoals vaktherapeuten en sociotherapeuten, alsook groepspsychotherapeuten zoals klinisch psychologen, psychiaters en basispsychotherapeuten. De jarenlange ervaring met het geven van de eerder vigerende opleidingsonderdelen, ttk-a en ttk-b, te benutten voor de nieuwe opleidingssystematiek van een route voor groepstherapeutisch medewerker nvgp en een route voor groepspsychotherapeut. Door de jaarlijkse evaluaties 1 van de gegeven cursussen is er een kwalitatief stevig raamwerk ontstaan voor de didactische opzet van een integrale opleiding waarin beide nvgp-groepstherapeut-disciplines op ieders specifieke vakgebieden aan bod kunnen komen. Verantwoording Voor de didactische opbouw van de cursussen maakt de opleider in deze gebruik van de nieuwste inzichten omtrent de leerprocessen van ggz-professionals, zowel de vaktherapeuten (Kwakman 2003) als de psychotherapeuten (o.a. Hutschemaekers 2001). In de opleiding zijn deze leerprocessen het uitgangspunt. De theoretische inzichten omtrent de practitioner- scientist en de reflective principle (Schön 1983) zijn met een inhoudelijke vertaalslag omgezet naar het expliciteren van praktijkkennis en -theorie voor de GGz. Deze principes zijn uitgewerkt en theoretisch onderbouwd in van Praag-van Asperen en van Praag (2000;1993). Organisatie-theorie over opleiden werd ontleend aan Kamminga en Wiebenga (2001). Daarnaast is van de opleider in deze verschenen: Groepssupervisie (2000 i.s.m. Ph. van Praag) Supervisie over kinder- en jeugd-psychotherapie (2000) Leertherapie voor groepstherapeuten: een existentieel aandachtspunt (2001) Individuatiepraxis: opleiden tot goed genoeg psychotherapeut (2005) Opleiden tot groepstherapeut (is aangeboden aan redactie groepspsychotherapie). In onderstaande uitgangspunten zal deze visie op leerprocessen kort uiteengezet worden. Didactische uitgangspunten Eerste uitgangspunt in deze opleiding is het drievoudige basisprincipe van het leerproces van professionals: weten doen ervaren. Elementen van dit leerproces zijn te onderscheiden in: Weten 1 Zie bijlage 1 voor een van deze evaluaties van een cursus groepsdynamisch werken met kinder- en adolescentengroepen Pagina 1 van 7

2 - Kennis in de zin van theoretische kennis verwerven - Kennis in de zin van praktijkkennis expliciteren Doen - Vaardigheden verwerven - Houding ontwikkelen Ervaren - Persoonlijk beleven - Professioneel reflecteren In de cursusopbouw zijn deze elementen met elkaar verweven in een zogenoemde cursuswip. De cursuswip is een didactische systematiek van stimuleren van elementaire leerprocessen binnen bovengenoemde drievoudige basisprincipe. In het programma is er een afwisselend accent op deze elementen waardoor het leerproces in het geheel een balans krijgt die men zich zou kunnen voorstellen als een wip-wap waarbij de verschillende leerprocessen afwisselend naar voren komen, oftewel aangeboden worden aan de opleidelingen Dit accentueren van leermomenten is het principe van dubbelslag leren: ontdekkend leren, lerend leren of reflectief leren van de professional in opleiding Deze didactische systematiek kan in een eenvoudig schema voorgesteld worden: Theoretische kennis verwerven Persoonlijk beleven DOEN: vaardigheden houding Praktijkkennis expliciteren Professioneel reflecteren Figuur 1: de cursuswip Deze systematiek is ontwikkeld op basis van de evaluaties van de deelnemers aan de jaarlijks gegeven cursussen in de periode met betrekking tot de onderscheiden leer-elementen. De metafoor van de wip staat voor het wisselend accentueren van de facetten van leerprocessen in eenenhetzelfde curriculum Theoretische uitgangspunten Pagina 2 van 7

3 Het conceptueel basiskader voor deze opleiding tot beide nvgpdisciplines groepstherapeut is de leer van de groepsfenomenen en groepsprocessen ten dienste van het werken met therapiegroepen en hun diverse formaten. De groepstherapie-formaten die in deze opleiding ter onderscheiding worden geëxpliciteerd, zijn: Steunende en ontdekkende groepen, zowel als groeps -psychotherapie alsook als vaktherapie Gesprekstherapeutische en niet-verbale, een medium gebruikende groepsbenadering Methodiek-bepaalde groepstherapie voor doelgroepen Binnen deze opdeling in groepstherapie-formaten is er vervolgens een subdeling gemaakt in twee theoretische en technische aandachtspunten: Modificaties in interventies, specifiek behorend bij format en doelgroep Specifieke aspecten van groeps(psycho) therapeutschap behorend bij format en doelgroep. Voor een nadere toelichting en verantwoording van deze didactische opzet verwijs ik naar Tijhuis (2005a) en Tijhuis (2005 b) en Tijhuis (2005 c). Werkwijze volgens dit opleidingsmodel In de hiernavolgende paragrafen zullen de verschillende opleidingsonderdelen separaat beschreven worden volgens de contouren zoals aangegeven in de NVGP contouren nota 2004/2005. Vooraleerst dit per cursusonderdeel beschreven zal worden, volgt hieronder de boven in schema (figuur 1) aangeduide werkwijze van deze opleider. De voorgestelde drie pijlers zijn: theorie, techniek 2 en eigen ervaring. THEORIE 1. Het verwerven van theoretische kennis vindt plaats via literatuurbespreking: - in de vorm van een stellingendiscussie van een uur - 2 of 3 stellingen worden aan het begin van de bijeenkomst door docent uitgereikt - de stellingen zijn (ge-anonimiseerde) stellingen van deelnemers in eerdere cursussen - de stellingen hebben zo veel als mogelijk betrekking op de subitems die in de contourennota vermeld worden onder de afzonderlijke te behandelen onderwerpen - de discussie over de stellingen vindt plaats in de vorm van een groepsdiscussie onder gespreksleiding van een cursist - elke cursist maakt eigen notulen en aantekeningen voor zichzelf - facultatief worden groepsnotulen gemaakt 2. Het expliciteren van praktijkkennis vindt plaats middels: - het bespreken van casuïstiek aangeleverd door de docent - casuïstiek inbreng door cursisten wordt aangemoedigd en sterk gewaardeerd (= tijd en aandacht voor gemaakt) - een collega-cursist notuleert voor de casusinbrenger - observaties (door 2 observatoren) van specifieke/themagerichte groepsoefeningen worden plenair besproken - de video De kracht van de groep 3 en bijbehorende tekst wordt bestudeerd - de video Schijngestalten van de groep 4 over de groepsontwikkeling en fasen van Levine wordt bediscussieerd. 2 In de contourennota wordt deze pijler oefening genoemd. 3 Deze videoband is in eigen beheer gemaakt als instructiefilm over groepsvorming 4 Video uitgebracht door de NVGP (zeer gedateerde beeldpresentatie:1980) over groepsontwikkeling Pagina 3 van 7

4 TECHNIEK Aan deze pijler wordt op de volgende wijze gestalte gegeven. 1. groepsoefeningen met observatie-opdrachten corresponderend met onderwerp van bijeenkomst wordt themagerichte groepsoefening, o.a. focus op normen en rollen of focus op groepssamenwerking en cohesievorming, aangeboden; deze groepsoefeningen worden geobserveerd door minstens twee observatoren aan de hand van een instructie op een observatieformulier. In de plenaire nabespreking van deze observaties wordt naast het analyseren en bediscussiëren van de groepsfenomenen en interacties ook aandacht besteed aan de wijze van observeren, zoals het participerend observeren, het analytisch en het klinisch doen van observaties. 2. Simulatie van therapiegroep met patiënten Start, ontwikkeling en verloop van een therapiegroep met patiënten wordt middels een draaiboek met afgebakende leerpunten daadwerkelijk en in vivo vorm gegevens volgens een strict gestructureerd script. Door het hanteren van dit script wordt de groep zelf gebruikt ter illustratie en om te ervaren. Door de spelregels van het script wordt voorkomen dat het een leertherapiegroep wordt en dat de cursisten elkaars therapeut menen te moeten zijn.. Belangrijkste pluspunt van het werken met dit script is een didactische: de docent blijft docent, dat wil zeggen leerprocesbegeleider, en plaatst zichzelf niet/wordt niet beleefd als of gemaakt tot de therapeut van de cursusgroep of van groepsleden. Het script wordt aan het begin van de cursus besproken, toegelicht en schriftelijk aan de cursisten aangeboden. Het script wordt door de docent consistent en eenduidig gehanteerd en gehandhaafd., ter beveiliging van het leerklimaat (zie Tijhuis 2005a) en ter garantie van een verantwoord didactisch proces (zie Kamminga en Wielinga 2001). Het script bevat: - instructie van een therapiegroep die feitelijk start bij het begin van de (daartoe geëigende) cursus met bijbehorende werkrelatie-afspraken, therapieregels en sociale omgangsregels - instructie van cursisten omtrent hun rol als patiënten in deze simulatie, en mogelijke rolinvulling door de individuele deelnemers - instructie van de therapeut waarbij accent ligt op diens taak van procesbegeleiding en groepsvorming - instructie van de observatoren omtrent hun helicopter-view op het groepsproces en groepsfenomenen, en hun taak als rapporteurs van groepsthema s en verslaggever van het groepsproces. Het simulatie-programma waarin het script uitgewerkt wordt, heeft de volgende structurele leerelementen: - voorbereiding rollenspel met keuze therapeut, observatoren en vaststelling context - het rollenspel van exact een half uur als afspiegeling van anderhalf uur - het post-session interview van de pijnrol (therapeut) door docent - verslag van de helicopter-view door de observatoren - analyse van het groepsproces op geleide van het groepsfocaal rubriceringssysteen GFS door observatoren, therapeut en groepsleden in de hoedanigheid van cursisten met coaching van de docent. - thematisering en cognitising: gezamenlijk vaststellen van het groepsfocale conflictthema( s). - de observatieverslagen van de observatoren en de notulen van de analyse van de therapiegroepzitting door de cursistengroep worden bewaard in een therapie-logboek van de cursus Pagina 4 van 7

5 3.Rolinvulling van groepsdynamische functies in de cursusgroep Onder de pijler techniek wordt ook beschouwd de invulling en het functioneren van de cursisten in de rol van groepsdiscussieleider, groepsroldrager of toegevoegd observerend cotherapeut, en participatie in de cursistengroep als werkgroep. Hierbij balanceert de cursuswip (zie figuur 1) tussen doen ervaren en praktijkkennis. De docent houdt aantekening van de prestaties van de cursisten, in vermeende sterke en minder sterke punten. EIGEN ERVARING De pijler eigen ervaring wordt ingevuld met een reflectiepracticum. Dit is een practicum in zelfreflectie op houding en beleving in een therapiegroep als professional en als persoon( zie Tijhuis 2005a,b). Doel is een persoonlijke reflectie op het functioneren in de cursusgroep als een groep-alsgeheel, oftewel feeling krijgen met de eigen groepsdynamische fenomenen. Tegelijkertijd is het een persoonlijke reflectie op eigen positie en gedrag in de cursusgroep als werkgroep. De warming up van het practicum geschiedt door het aanbieden van enkele individuatiethema s waarbij de cursisten enkele associaties op schrift kunnen stellen om het reflectieproces te focussen. Het practicum bestaat uit een groepsgesprek van een half uur met vrije interactie en discussie, waarbij de docent als niet-participerend toehoorder aanwezig is. Na het groepsgesprek krijgen de cursisten tijd om met steekwoorden een aanzet te maken van hun reflectieverslag. Het persoonlijk reflectieverslag is een vereiste. Een copie van het verslag wordt de eerstvolgende bijeenkomst aan de docent gegeven. Voor de docent zijn deze reflectieverslagen de manier om het proces van de individuele cursisten te kunnen volgen tijdens de cursus. Uitgezonderd de basiscursus groepsdynamica waar dit niet aan de orde is, kunnen de cursisten hun reflectieverslagen benutten voor de professional reports aan het eind van de cursus. De reflectieverslagen van de practicumsessies zijn in principe persoonlijk, ze worden niet meegenomen in de beoordeling of met de cursusgroep geëvalueerd. De cursist kan de eigen reflectieverslagen benutten voor zijn of haar professional report waarbij de docent over de schouder mee kan kijken en kan coachen. De weerstand tegen deze werkwijze en de angst voor het onbekende leerproces wordt tijdens de introductiebijeenkomst van de cursusgroep uitgebreid besproken aan de hand van de toelichting op het draaiboek. Tevens krijgt de cursist de werkafspraken en cursusgroepsregels schriftelijk aangereikt. De docent presenteert de opzet van de cursus met een powerpointpresentatie. Overigens is de ervaring dat voor sommige cursisten zelfs een dergelijke uitgebreide en nadrukkelijke voorbereiding op de werkwijze in de cursus nog onvoldoende geruststelt. De docent herhaalt veelal in de tweede cursusbijeenkomst de regels en afspraken voor de achterblijvers. Het is derhalve niet zo verwonderlijk dat met name de evaluatie van het begin van de cursus door deze voor vele opleidelingen onbekende en verrassende werkwijze minder positief beoordeeld wordt. Deze kwestie wordt nader ge-analyseerd in Tijhuis (2005c). beoordeling en toetsing De beoordeling en toetsing vindt in zijn algemeen plaats via een professional report. De cursist valueert de cursus vanuit de eigen praktijksituatie en evalueert het geleerde, respectievelijk middels de eigen ingebrachte casuïstiek en de opgedane theoretische inzichten. Hiertoe biedt de docent toegespitste vragen waarop de cursist in de eigen professional report antwoord kan geven bij wijze van leidraad. De cursist kan voor het persoonlijke aspect in de eigen professional report gebruik maken van de reflectieverslagen van het practicum. Voor de reflectie op het functioneren als groepstherapeut kan hij gebruik maken van de observatieverslagen, en voor de reflectie over de verworven praktijkkennis gebruik van de casuïstiekaantekeningen Doel van de professional report is een analyse te maken van de sterke en de minder sterke kanten in het functioneren als persoon en als therapeut in een groep, in de vorm van een persoonlijk reflectieverslag. Pagina 5 van 7

6 Bij de beoordeling ten behoeve van de evaluatie van de deelnemers wordt in meer of mindere mate devolgende beoordelingsdimensies gebruikt die door de NVGP-oplei- dingscommissie worden voorgesteld: (van kennis naar ervaren) - processen herkennen op groeps- en individueel niveau - samenhang tussen theoretische kennis en klinische praktijk aan kunnen brengen - kennis van persoonlijkheidstheorieën (voorzover noodzakelijk) - oog hebben voor non-specifieke factoren - kunnen alterneren van interventies op groeps- en individueel niveau - leren verdragen van allerlei gevoelens zoals kritiek, woede, verdriet, intimiteit - kennis van eigen gevoelens voor wat betreft zich in de groep en in de therapeut afspeelt - kennis van hoe men als therapeut beweegt op de dimensie afstand-nabijheid en activiteit-passiviteit - zicht hebben op tegenoverdracht en daar constructief gebruik van kunen maken Deze beoordelingsdimensies zijn onveranderd, maar wel in een gewijzigde volgorde overgenomen uit de Contouren-nota (NVGP ). De evaluatie van de basiscursus en toetsing vindt plaats via een evaluatie-vragenformulier dat op de laatste (vijfde) bijeenkomst wordt uitgereikt. In de specialistische cursus en specifieke modules worden de personal reports gebruikt ter evaluatie. Personal reports zijn door cursisten geschreven reflectieverslagen gebaseerd op hun ervaringen in het reflectiepracticum en simulatie therapiegroep. Voor het schrijven van een personal report wordt door de docent een schriftelijke instructie gegeven. De personal reports worden in groepsverband besproken. De cursist ontvangt aan het eind van de evaluatie de uitgereikte exemplaren van zijn personal report terug van zijn medecursisten. De docent behoudt zijn exemplaar ten behoeve van de toetsing. DE BEOORDELING DOOR DE DOCENT De docent beoordeelt de personal reports op de volgende aandachtspunten: - geeft de cursist blijk van een vermeerdering van zijn theoretische kennis en een verdieping van zijn praktijkkennis. Kan hij deze kennis expliciteren in de reflectie - kan de cursist aangeven in zijn reflectie op zijn functioneren waar zijn sterke en minder sterke kanten liggen en op welke wijze hij in de cursus aan deze aspecten heeft gewerkt - op welke wijze reflecteert de cursist op zijn functioneren als therapeut en als persoon en kan hij zijn groei tijdens de cursus concretiseren. Pagina 6 van 7

7 LITERATUUR Hutschemaeckers,G. (2001) Onder professionals. Professionalisering in de GGZ. Nijmegen: SUN. Kamminga, W. en Wielinga,U. (2001). Opleiden: van vakspecialist naar opleider, didactische vaardigheden. Zaltbommel: SN trainersacademie. Kwakman, K. (2003) Anders leren, beter werken. Nijmegen: HAN. Praag van Asperen, van H. en van Praag, Ph. (red) (2000). Handboek supervisie en intervisie. Leusden: de Tijdstroom. Praag, van Ph. en Tijhuis, L. (2000). Groepssupervisie. In Praag van Asperen, van H. en van Praag, Ph. (red) (2000). Handboek supervisie en intervisie. Leusden: de Tijdstroom. Schön,D.(1983) The reflective practitioner: How professionals think in action. Aldershot:Arena. Tijhuis, L. (2001). Leertherapie voor de groepspsychotherapeut: een existentieel aandachtspunt. Groepspsychotherapie, Verantwoording Tijhuis, L. (2005 a) Individuatiepraxis: opleiden tot goed genoeg psychotherapeut. Tijdschrift voor cliëntgerichte psychotherapie, Tijhuis, L. (2005 b).opleiden tot groepstherapeut: leertherapie en supervisie in groepsverband. Groepspsychotherapie, Tijhuis, L. (2005 c). Anders leren, praktijkgericht werken: een herstart van een theoretischtechnische opleiding tot groepstherapeut. Groepspsychotherapie L. Tijhuis / Nijmegen 2005 TIJHUIS PRAKTIJK VOOR KINDER- EN JEUGDPSYCHOTHERAPIE Marterstraat KB Nijmegen tel fax Pagina 7 van 7

Basiscursus Cliëntgerichte Psychotherapie

Basiscursus Cliëntgerichte Psychotherapie Basiscursus Cliëntgerichte Psychotherapie Februari 2014 Basiscursus in het kader van de opleiding Psychotherapeut CgP Docent: mw. drs. W.J.H.P. Schapendonk Locatie: de Plank 101 te Veldhoven - Inhoudsopgave

Nadere informatie

OPLEIDINGSREGLEMENT VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VOOR GROEPSDYNAMICA en GROEPSPSYCHOTHERAPIE

OPLEIDINGSREGLEMENT VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VOOR GROEPSDYNAMICA en GROEPSPSYCHOTHERAPIE OPLEIDINGSREGLEMENT VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VOOR GROEPSDYNAMICA en GROEPSPSYCHOTHERAPIE Voor de diverse lidmaatschappen van de Vereniging. 0. PREAMBULE 1. Dit reglement is ontstaan uit een tweetal

Nadere informatie

Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF

Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF Periode: Trainer: Bijeenkomsten: Locatie: April t/m September 2013 Drs. Jaco de Rapper Acht dagdelen Groep 3: 09/04(2 dagdelen), 21/05(2 dagdelen),

Nadere informatie

Coaching en coachend leiderschap

Coaching en coachend leiderschap S.E. Booij Consultancy Coaching en coachend leiderschap voor leidinggevenden in de zorg in samenwerking met drs Joep Choy prof dr Jan Moen prof dr Willem van der Does Burgemeester Ketelaarstraat 29 2361

Nadere informatie

Opleidingsreglement Nederlandse Vereniging voor Interpersoonlijke Psychotherapie

Opleidingsreglement Nederlandse Vereniging voor Interpersoonlijke Psychotherapie Opleidingsreglement Nederlandse Vereniging voor Interpersoonlijke Psychotherapie Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Vooropleiding 3. Belangstellend lid-nvipt 4. Aspirant lid-nvipt 5. IPT-opgeleide 6. Therapeut

Nadere informatie

Groepsdynamica in gedragstherapeutische en psychodynamische groepen

Groepsdynamica in gedragstherapeutische en psychodynamische groepen Groepsdynamica in gedragstherapeutische en psychodynamische groepen Werken met groepen Werken met groepen is een reeks afzonderlijke boeken voor professionals die werken in en met groepen. De reeks richt

Nadere informatie

Registratiereglement Schematherapeutisch Werkers Register Schematherapie Januari 2015

Registratiereglement Schematherapeutisch Werkers Register Schematherapie Januari 2015 Registratiereglement Schematherapeutisch Werkers Register Schematherapie Januari 2015 Inleiding In dit reglement worden de voorwaarden voor inschrijving in het Register Schematherapie als Schematherapeutisch

Nadere informatie

Registratiereglement voor aspirant, junior, senior en supervisor Register Schematherapie Ingangsdatum: 1 mei 2016

Registratiereglement voor aspirant, junior, senior en supervisor Register Schematherapie Ingangsdatum: 1 mei 2016 Registratiereglement voor aspirant, junior, senior en supervisor Register Schematherapie Ingangsdatum: 1 mei 2016 Inleiding Dit Registratiereglement is een nieuw Reglement en gaat in op 1 mei 2016. Tot

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Postmaster opleiding spelpsychotherapie. De docenten hebben veel ervaring, staan dichtbij het werkveld en halen het beste in je naar boven.

Postmaster opleiding spelpsychotherapie. De docenten hebben veel ervaring, staan dichtbij het werkveld en halen het beste in je naar boven. mensenkennis De docenten hebben veel ervaring, staan dichtbij het werkveld en halen het beste in je naar boven. Postmaster opleiding spelpsychotherapie Postmaster opleiding spelpsychotherapie Kinderen

Nadere informatie

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started Inhoud Competentiegericht opleiden 3 Doel van praktijktoetsen 4 Wijze van evalueren en beoordelen 4 Rollen 5 Getting started

Nadere informatie

Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep

Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep Een behandelprotocol voor depressie Dina Snippe Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Bohn

Nadere informatie

OPLEIDING ISTDP. Inleiding

OPLEIDING ISTDP. Inleiding OPLEIDING ISTDP Inleiding ISTDP ISTDP is de afkorting van Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy, en is een vorm van korte gestructureerde psychoanalytische psychotherapie. De methode en technieken

Nadere informatie

OPLEIDINGSREGLEMENT RELATIE- EN GEZINSTHERAPEUT (SYSTEEMTHERAPEUT) EN SYSTEEMTHERAPEUTISCH WERKER

OPLEIDINGSREGLEMENT RELATIE- EN GEZINSTHERAPEUT (SYSTEEMTHERAPEUT) EN SYSTEEMTHERAPEUTISCH WERKER OPLEIDINGSREGLEMENT RELATIE- EN GEZINSTHERAPEUT (SYSTEEMTHERAPEUT) EN SYSTEEMTHERAPEUTISCH WERKER Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie 25 november 2014 W.G. Plein 209 T (020) 612 30 78

Nadere informatie

Informatie 2-daagse opleiding tot TOPs!-coach

Informatie 2-daagse opleiding tot TOPs!-coach Informatie 2-daagse opleiding tot TOPs!-coach Den Dolder, mei 2014 Versie: 2 Auteur(s): Anna Hulsebosch/Joke Gierveld Het programma en de bijbehorende opleiding TOPs! is een programma voor jongens en meisjes

Nadere informatie

Van opleideling tot professional

Van opleideling tot professional 12 Van opleideling tot professional Over individuatie en de goed genoeg attitude van de groepstherapeut Individueren en schaatsen Hoe leer je een goed groepstherapeut 1 te worden? Hoe ontdek je dat je

Nadere informatie

Basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode

Basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode Basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode Inleiding Dit document beschrijft de basistraining Huiselijk Geweld en Kindermishandeling / Meldcode van trainingsbureau Moetd. Doelgroep

Nadere informatie

Gezin en systeemtherapeut in ontwikkeling

Gezin en systeemtherapeut in ontwikkeling Gezin en systeemtherapeut in ontwikkeling Basiscursus Systeemtherapie 132 uur Draaiboeknummer, verstrekt door bureau NVRG: D1118D (of als er gedeeltes gevolgd worden de nummers D11118B en D11118C) Docenten

Nadere informatie

Interpersoonlijke groepstherapie

Interpersoonlijke groepstherapie Psychiatrie Interpersoonlijke groepstherapie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY004 / Interpersoonlijke groepstherapie / 16-10-2013 2 Interpersoonlijke

Nadere informatie

H.49642.1214. Deeltijdbehandeling

H.49642.1214. Deeltijdbehandeling H.49642.1214 Deeltijdbehandeling Inleiding Deeltijdbehandeling houdt in dat u twee dagen per week een groepstherapie volgt. De deeltijdbehandeling is een onderdeel van de PAAZ (Psychiatrische Afdeling

Nadere informatie

Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc: Start 14 september 2016

Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc: Start 14 september 2016 Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc: Start 14 september 2016 Drs. Margreet Stolper (Onderzoeker & trainer Moreel Beraad Groep VUmc) Dr.

Nadere informatie

Postmaster opleiding psychosociale oncologie

Postmaster opleiding psychosociale oncologie Postmaster opleiding psychosociale oncologie mensenkennis Door de rollenspellen kon ik een betere verbinding maken tussen de theorie en de praktijk. Psychosociale oncologie Professionals die met oncologiepatiënten

Nadere informatie

Postmaster opleiding systeemtherapeut

Postmaster opleiding systeemtherapeut Postmaster opleiding systeemtherapeut mensenkennis In de context met cliënten, gezinnen en kinderen was dit leerzaam en direct bruikbaar in mijn werk. evaluatie deelnemer Postmaster opleiding systeemtherapeut

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING VAN OPLEIDINGEN EN CURSUSSEN

AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING VAN OPLEIDINGEN EN CURSUSSEN AANVRAAGFORMULIER VOOR ERKENNING VAN OPLEIDINGEN EN CURSUSSEN De vragen waarbij een artikel uit het Huishoudelijk Reglement vermeld staat, wegen mee ter beoordeling van de opleiding of cursus. De andere

Nadere informatie

Nadere eisen en voorwaarden ten aanzien van supervisie en leertherapie in de specialistische opleiding tot klinisch psycholoog

Nadere eisen en voorwaarden ten aanzien van supervisie en leertherapie in de specialistische opleiding tot klinisch psycholoog COLLEGE SPE CIALISMEN GEZONDHEIDSZORGPSYC HO LOOG Besluit CSG 2006-1 Nadere eisen en voorwaarden ten aanzien van supervisie en leertherapie in de specialistische opleiding tot klinisch psycholoog [Besluit

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 1 2 EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 3 INFORMATIE OVER PSYMENS PsyMens is een kleinschalige GGZ instelling met vestigingen in Utrecht, Nieuwegein, Woerden en Amersfoort. Wij bieden een

Nadere informatie

2. WERKWIJZE IN SUPERVISIE

2. WERKWIJZE IN SUPERVISIE SUPERVISIEGIDS 1. INLEIDING Supervisie is een praktijkgebonden leermethode. In kleine groepen wordt onder begeleiding van een supervisor gewerkt aan persoonlijke leerdoelen die voortkomen uit de werkervaringen

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Post-hbo cursus Coachen van zelfregulatie en zelfmanagement van de patiënt

Post-hbo cursus Coachen van zelfregulatie en zelfmanagement van de patiënt Post-hbo cursus Coachen van zelfregulatie en zelfmanagement van de patiënt de bewogen fysiotherapeut Geaccrediteerd door het KNGF Doel De post-hbo nascholingscursus Coachen van zelfregulatie en zelfmanagement

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Algemeen: Uw ROC wil door middel van eenduidige trainingen pesten structureel aanpakken. Trainingen en cursussen als maatwerk. Doelstelling: Het doel van de training

Nadere informatie

PROGRAMMA van de training DE SOCIALE PSYCHOLOGIE VAN VERANDEREN

PROGRAMMA van de training DE SOCIALE PSYCHOLOGIE VAN VERANDEREN PROGRAMMA van de training DE SOCIALE PSYCHOLOGIE VAN VERANDEREN drs. Ad van der Made, psycholoog, coach, docent De training Sociale Psychologie van Veranderen is bedoeld voor professionals voor wie de

Nadere informatie

1 Studieloopbaanbegeleiding (slb) 15 1.1 Doel en taken slb 15 1.2 slb-instrumenten en methoden 18

1 Studieloopbaanbegeleiding (slb) 15 1.1 Doel en taken slb 15 1.2 slb-instrumenten en methoden 18 Inhoud Inleiding 9 Deel 1 Theorie 13 1 Studieloopbaanbegeleiding (slb) 15 1.1 Doel en taken slb 15 1.2 slb-instrumenten en methoden 18 2 Gespreksvaardigheden 28 2.1 Communicatiewetmatigheden 28 2.2 Luisteren

Nadere informatie

Opleiding. Orthopedagogie. Code + officiële benaming van de module. E2 Samenwerkingsvaardigheden 2. Academiejaar 2015-2016. Semester.

Opleiding. Orthopedagogie. Code + officiële benaming van de module. E2 Samenwerkingsvaardigheden 2. Academiejaar 2015-2016. Semester. Opleiding Orthopedagogie Code + officiële benaming van de module E2 Samenwerkingsvaardigheden 2 Academiejaar 2015-2016 Semester 1 Studieomvang 3 studiepunten Totale studietijd 60 Aantal lestijden 40 Aandeel

Nadere informatie

MAAK ER WAT VAN. Gedragstraining voor leerlingen praktijkonderwijs

MAAK ER WAT VAN. Gedragstraining voor leerlingen praktijkonderwijs MAAK ER WAT VAN Gedragstraining voor leerlingen praktijkonderwijs Samenvatting Binnen het praktijkonderwijs aan licht verstandelijk gehandicapte jongeren is behoefte aan een doel- en resultaatgerichte

Nadere informatie

Toetsregeling Professionaliteit

Toetsregeling Professionaliteit Toetsregeling Professionaliteit Bacheloropleidingen Geneeskunde en Biomedische Wetenschappen Radboudumc Propedeuse Deze regeling is van kracht vanaf 31 augustus 2015. 1) Begripsbepaling Professionaliteit

Nadere informatie

Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden

Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden Persoonlijk leiderschap en trainersvakmanschap Zoek je een gedegen opleiding

Nadere informatie

Opleidingsreglement voor de Vereniging voor Kinder- en Jeugdpsychotherapie Vastgesteld in de ledenvergadering d.d.

Opleidingsreglement voor de Vereniging voor Kinder- en Jeugdpsychotherapie Vastgesteld in de ledenvergadering d.d. VERENIGING VOOR KINDER- EN JEUGDPSYCHOTHERAPIE Secretariaat Maliebaan 50b 3581 CS Utrecht telefoon 030-2965348 fax 030-2966549 e-mail vkjp@hetnet.nl www.vkjp.nl Opleidingsreglement voor de Vereniging voor

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Beoordelingsformulier tweedelijns toezicht

Beoordelingsformulier tweedelijns toezicht Datum beoordeling Naam + reg. nummer opleider Cursuscode + naam Eindresultaat : Voldoende / Onvoldoende* * zie pagina 6 Bevindingen Samenvattende uitwerking van bevindingen. Indien er onderdelen als aandachtspunten

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Actuele ontwikkelingen zoals flexibilisering van arbeid, de noodzaak tot het vergroten van de in- en externe mobiliteit van de werknemer, maar ook wetswijzigingen zorgen

Nadere informatie

Word ook cognitief gedragstherapeut VGCt Informatie over de opleiding en registratie bij de VGCt

Word ook cognitief gedragstherapeut VGCt Informatie over de opleiding en registratie bij de VGCt Word ook cognitief gedragstherapeut VGCt Informatie over de opleiding en registratie bij de VGCt Informatie voor afgestudeerden in de psychologie en pedagogiek, voor GZ-psychologen en psychotherapeuten

Nadere informatie

Deskundigheidsbevordering. Supervisie

Deskundigheidsbevordering. Supervisie Deskundigheidsbevordering Supervisie scholing_supervisie.indd Sec1:1 12-11-2007 04:38:47 Supervisie is een leermethode die wordt toegepast in mensgerichte beroepen als arts, psychotherapeut, leraar, maatschappelijk

Nadere informatie

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase 2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016. Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016. Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Werken in en met groepen Code: Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

COACHVAARDIGHEDEN VOOR BEDRIJFSARTSEN

COACHVAARDIGHEDEN VOOR BEDRIJFSARTSEN BIJSCHOLINGSPROGRAMMA COACHVAARDIGHEDEN VOOR BEDRIJFSARTSEN VOOR ARBEIDS- EN BEDRIJFSGENEESKUNDIGE PROFESSIONALS Coaching Plaza Rotterdam Redactie: Hans Polak Andrea Bierhuizen augustus 2011 cp/ba-9201

Nadere informatie

GROEPSDYNAMICA STUDIEHANDLEIDING

GROEPSDYNAMICA STUDIEHANDLEIDING GROEPSDYNAMICA STUDIEHANDLEIDING Opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Instituut ISO/Hogeschool Rotterdam Code ISOGDY Module-beheerder: Claudine van Boxtel Studiejaar: 2014-2015 Kwartaal: 1 Opleiding:

Nadere informatie

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling certificaat leraar dalton VO dalton kort Nunspeet tweedaagse

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling certificaat leraar dalton VO dalton kort Nunspeet tweedaagse Voortgezet Onderwijs Maatwerk bij incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling certificaat leraar dalton VO dalton kort Nunspeet tweedaagse Www.daltondeventer.nl/nascholing Schoolontwikkeling op

Nadere informatie

Systeemdynamiek in organisaties Bert Hellinger Instituut, Nederland

Systeemdynamiek in organisaties Bert Hellinger Instituut, Nederland Systeemdynamiek in organisaties Bert Hellinger Instituut, Nederland Systeemdynamiek in organisaties In zes blokken van twee dagen en een blok van drie dagen kunnen deelnemers leren om zelfstandig organisatieopstellingen

Nadere informatie

ACCREDITATIEREGLEMENT CURSUSSEN EN ACTIVITEITEN VOOR COGNITIEF GEDRAGSTHERAPEUTISCH WERKERS VGCt

ACCREDITATIEREGLEMENT CURSUSSEN EN ACTIVITEITEN VOOR COGNITIEF GEDRAGSTHERAPEUTISCH WERKERS VGCt ACCREDITATIEREGLEMENT CURSUSSEN EN ACTIVITEITEN VOOR COGNITIEF GEDRAGSTHERAPEUTISCH WERKERS VGCt Ingangsdatum 1 juli 2015 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN... 4 1 Basiscursus... 5 1.1

Nadere informatie

BEOORDELINGSCRITERIA VAN ONDERWIJSKWALIFICATIES Versie juli 2008

BEOORDELINGSCRITERIA VAN ONDERWIJSKWALIFICATIES Versie juli 2008 BEOORDELINGSCRITERIA VAN ONDERWIJSKWALIFICATIES Versie juli 2008 Toelichting Om te kunnen beoordelen of aan een docent een bepaalde onderwijskwalificatie (start, basis, uitgebreide of volledige kwalificatie)

Nadere informatie

Opleider. Context. Doel

Opleider. Context. Doel Opleider Doel (Mede)ontwikkelen van het opleidingsbeleid en ontwikkelen en (laten) verzorgen van trainingen en voor verschillende interne en/of externe doelgroepen, binnen de kaders van het beleid en de

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: cursusbijeenkomst 2, duwen/ trekken/ manoeuvreren..2

Hoofdstuk 1: cursusbijeenkomst 2, duwen/ trekken/ manoeuvreren..2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: cursusbijeenkomst 2, duwen/ trekken/ manoeuvreren..2 1.1 Introductie 3 1.2 Stellingen en discussie..5 1.3 Praktische oefening en klassikale nabespreking..7 1.4 Theorie overdragen..

Nadere informatie

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten najaar 2005 Inleiding In het assessment UvA-docent wordt vastgesteld welke competenties van het docentschap door u al verworven zijn en welke onderdelen nog

Nadere informatie

Informatie 4-daagse opleiding tot TOPs!-trainer Onderwijsvariant

Informatie 4-daagse opleiding tot TOPs!-trainer Onderwijsvariant Informatie 4-daagse opleiding tot TOPs!-trainer Onderwijsvariant Den Dolder, mei 2014 Versie: 2 Auteur(s): Anna Hulsebosch/Joke Gierveld Het programma en de bijbehorende opleiding TOPs! is een lesprogramma

Nadere informatie

Brochure Montessori Academie 2015-2016

Brochure Montessori Academie 2015-2016 Brochure Montessori Academie 2015-2016 De Montessori Academie is een onderdeel van het Montessori Kenniscentrum. Vanuit de Montessori Academie wordt jaarlijks een aantal cursussen aangeboden. In deze brochure

Nadere informatie

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven Coachend Leidinggeven Sales Force Consulting inleiding Leidinggeven aan de alledaagse uitvoering van het werk, is één van de belangrijkste kerntaken van elke manager.

Nadere informatie

HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD. ILS Nijmegen

HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD. ILS Nijmegen HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD ILS Nijmegen Mei 2009 Voorwoord: Dit voorstel voor een competentieprofiel van de spd is ontworpen op verzoek van de directies van ILS- HAN en ILS-RU door de productgroep

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

Kosten De kosten voor de registratie voor een periode van 5 jaar bedragen 175,- voor NVP leden en 250,- voor niet NVP leden.

Kosten De kosten voor de registratie voor een periode van 5 jaar bedragen 175,- voor NVP leden en 250,- voor niet NVP leden. Aanvraagformulier Register Supervisoren Psychotherapie Procedure De aanmeldingsprocedure verloopt in vier stappen: 1. U stuurt het ingevulde aanvraagformulier met alle bijbehorende bijlagen en bewijsstukken

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Cursusdoelen 1. De student heeft kennis van getalfuncties, inzicht in de telrij, (structuur van) getallen en getalrelaties

Nadere informatie

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Plan van aanpak Rekenkamer Maastricht februari 2007 1 1. Achtergrond en aanleiding 1 De gemeente Maastricht wil maatschappelijke doelen bereiken.

Nadere informatie

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl Psychiatrie Therapieprogramma www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het therapieprogramma... 3 Waarom groepstherapie?... 3 De groepsindeling... 4 De observatiegroep... 4 De behandelgroep... 4 Werkwijze therapeuten...

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten OPDRACHTFORMULIER Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3 Code Ad3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 120 studiebelasting (in uren)

Nadere informatie

DRIEDAAGSE BASISTRAINING GROEPSMAATSCHAPPELIJK WERK

DRIEDAAGSE BASISTRAINING GROEPSMAATSCHAPPELIJK WERK DRIEDAAGSE BASISTRAINING GROEPSMAATSCHAPPELIJK WERK Ontwikkelen van expertise in het werken met groepen: Van intuïtief doen naar bewust methodisch handelen! Inleiding / algemeen Het werken met groepen

Nadere informatie

Praktische Informatie NLP Trainer Opleiding

Praktische Informatie NLP Trainer Opleiding Praktische Informatie NLP Trainer Opleiding Opleiding tot INTERNATIONAL CERTIFIED NLP TRAINER Algemeen De gehele opleiding tot gecertificeerd NLP trainer is gebaseerd op het NLP trainersmodel van het New

Nadere informatie

discussiestuk voor 13 mei 2013

discussiestuk voor 13 mei 2013 1 Handreiking kwaliteitscriteria gespreksleider Moreel Beraad discussiestuk voor 13 mei 2013 Verantwoording Dit document is een initiatief van de werkgroep Kwaliteitscriteria Gespreksleiders Moreel Beraad,

Nadere informatie

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V.

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Programma van toetsing tot september 2015 Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding Voor studenten die zijn begonnen met het curriculum voor september 2015 is het oude

Nadere informatie

COACHTECHNIEKEN IN DE SPREEKKAMER

COACHTECHNIEKEN IN DE SPREEKKAMER BIJSCHOLINGSPROGRAMMA COACHTECHNIEKEN IN DE SPREEKKAMER VOOR ARBEIDS- EN BEDRIJFSGENEESKUNDIGE PROFESSIONALS Coaching Plaza Rotterdam Redactie: Caroline Koolhaas 4 september 2009 cp/ba-9001 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Handleiding Toetsboek Competentiegericht opleiden

Handleiding Toetsboek Competentiegericht opleiden Handleiding Toetsboek Competentiegericht opleiden Postmaster opleiding tot psychotherapeut 2015 Versie januari 2015 Stichting PDO-GGZ Leiden/Rotterdam en Stichting PDO-GGZ Utrecht St. Jacobsstraat 12-14

Nadere informatie

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Zesdaagse, geaccrediteerde Masterclass o.l.v. Annet van Laar, voor psychologen, trainers, coaches en therapeuten. Start: 14 februari 2014 Introductieworkshop:

Nadere informatie

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen mensenkennis De opleiding sluit perfect aan: sterker nog, door de theorie worden de tools die ik nu onbewust gebruik, meer bewust Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Nadere informatie

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse Voortgezet Onderwijs Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse NDV-certificaat Leraar VO De afgelopen jaren hebben al

Nadere informatie

De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie.

De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie. ROWF Les op locatie in de beroepsopdracht van de HvA. De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie. Het doel is de

Nadere informatie

Het individuele opleidingsplan (IOP)

Het individuele opleidingsplan (IOP) Het individuele opleidingsplan (IOP) Achtergrond Het Individueel Opleidings Plan (IOP) is een hulpmiddel om het leerproces van de aios te structureren en te vergemakkelijken. In een IOP wordt een beperkt

Nadere informatie

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs universitair onderwijscentrum groningen hoger onderwijs Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs 2008-2009 september 2008 Basiskwalificatie onderwijs 2 Wat is de basiskwalificatie onderwijs (BKO)? De basiskwalificatie

Nadere informatie

Interpersoonlijk competent

Interpersoonlijk competent Inhoudsopgave Inhoudsopgave...0 Inleiding...1 Interpersoonlijk competent...2 Pedagogisch competent...3 Vakinhoudelijk & didactisch competent...4 Organisatorisch competent...5 Competent in samenwerken met

Nadere informatie

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel Workshops en cursussen H E R S E N W E R K Scholing en advies op het gebied van hersenletsel 2016 Hersenwerk Hersenwerk is een organisatie die kennis en wetenschap verzamelt en verspreidt op het gebied

Nadere informatie

Wil je professioneel leren coachen?

Wil je professioneel leren coachen? Wil je professioneel leren coachen? Coaching is in deze tijd een vanzelfsprekend begrip geworden. Het lijkt wel of iedereen met coaching bezig is. Bij doorvragen blijkt, dat coaching een zeer rekbaar begrip

Nadere informatie

Interventie Leren doe je met elkaar. Mireille Kelatow. Kenniskring

Interventie Leren doe je met elkaar. Mireille Kelatow. Kenniskring Interventie Leren doe je met elkaar Mireille Kelatow Kenniskring Op het Regio College komen de regisseurs per regierol periodiek bij elkaar in een kenniskring. Het doel van deze kenniskringen is om gezamenlijke

Nadere informatie

Porfolio. Politie Vormingscentrum

Porfolio. Politie Vormingscentrum Porfolio 1. Inleiding 2. Wat is een portfolio? Hoe gebruik je het portfolio Reflectieverslagen Persoonlijke leerdoelen formuleren Werkwijze en denkmodel om opgaven/problemen op te lossen 1. INLEIDING Ligt

Nadere informatie

CONFLICTCOACHING BIJ TEAMS Over vastlopen en weer vlottrekken

CONFLICTCOACHING BIJ TEAMS Over vastlopen en weer vlottrekken CONFLICTCOACHING BIJ TEAMS Over vastlopen en weer vlottrekken Training voor professionals die op effectieve wijze conflicten in teams willen begeleiden. Conflictcoaching bij teams Introductie Vastlopende

Nadere informatie

Interpersoonlijke psychotherapie

Interpersoonlijke psychotherapie Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep een behandelprotocol voor depressie Dina Snippe, psychotherapeut Opleider-supervisor NVGP en NVIPT De genezing van de krekel Geacht somber gevoel,

Nadere informatie

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Zesdaagse, geaccrediteerde Masterclass voor psychologen, trainers, coaches en therapeuten. Start 30 maart 2012 Open Avond: 6 maart a.s. WAAROM EEN MASTERCLASS

Nadere informatie

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator 3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit hoofdstuk

Nadere informatie

MODEL VAN GROEPSDYNAMICA

MODEL VAN GROEPSDYNAMICA Een model van groepsdynamica Pieter Aerts en Johan Hovelynck Inhoudsopgave MODEL VAN GROEPSDYNAMICA 2 INLEIDING 2 HET MODEL 3 DE FASEN VAN GROEPSONTWIKKELING 4 INCLUSIE 4 INVLOED 4 INTIMITEIT 5 DE GROEPSSTRUCTUUR

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding portfolio handleiding Werkgroep portfolio & coaching 1 De plaats van portfolio in het leren op het VMBO. In enkele notities en werkdocumenten is het kader voor het nieuwe onderwijs geschetst. Dit komt

Nadere informatie