2012: Pluryn, Het Hietveld Misschien wel het moeilijkste werk ter wereld: de residentiële zorg voor jongeren met LVB

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2012: Pluryn, Het Hietveld Misschien wel het moeilijkste werk ter wereld: de residentiële zorg voor jongeren met LVB"

Transcriptie

1 2012: Pluryn, Het Hietveld Misschien wel het moeilijkste werk ter wereld: de residentiële zorg voor jongeren met LVB Hogeschool Leiden & UvA: prof.dr. Geert- Jan Stams en dr.peer van der Helm Contact? Peer van der Helm: Deze presentatie is mede mogelijk gemaakt door een Raak Publiek subsidie

2 LVB: al vroeg in de problemen Sociale uitsluiting door conflicten (competitie) Vernedering en sociale nadeelsituaties (uit plas drinken) Conflicten met meesters en juffen omdat zaken niet meteen worden begrepen (autoriteit) Altijd alleen (geen hulp)

3 Gevolgen voor de groep: Submissieve maar vaker agressieve probleemoplossingstijl, ook op de groep bij sociale nadeelsituaties, autoriteitsproblemen, competitie en hulp vragen/geven (vd Helm, Matthys & Stams 2013) (Nieuwe gevalideerde vragenlijst sociale probleemsituaties op de groep: TOPS-A = Diagnostisch instrument LVB)

4 gedragsproblemen= maatschappelijke problemen voor jongeren/ook op de groep Probleem lijkt groter te worden als gevolg van: IQ stijgt (3pt per 10 jaar) Een samenleving die ingewikkelder wordt (sneller, globalisering, internet etc ) Minder tolerant is tov afwijkend gedrag Hogere eisen stelt & competitiever wordt Minder eenvoudige baantjes in een beschermde omgeving (automatisering) Meer verantwoordelijkheid bij burgers zelf

5 Wat, als je niet mee kan komen? Gevolg: uitval op school/uit de maatschappij en vaak middelengebruik (grotere beschikbaarheid): kinderen komen in een residentiële setting Wat werkt op de groep?

6 Vragen: doet het werkt op de leefgroep er toe? Doet het werk ertoe op de groep? Doet het er toe hoe je met elkaar omgaat? Heb je invloed op elkaar? Jo Hermanns RSJ congres 28 maart jl.: niets werkt, alleen thuis? Is dat zo?

7 Nadelen niks werkt Demotiverend voor medewerkers Self fulfilling prophesy: negatieve uitkomsten voor jongeren Bezuinigingen op residentiële jeugdzorg bij transitie zorg naar gemeente Is het waar? Lees novembernummer (2012) TVO Praktijk

8 Meta-analyses of Evidence-Based residential Treatment (EBT) versus Usual Care (UC) 0,36 0,35 0,34 0,33 0,32 0,31 0,3 0,29 0,28 0,27 0,3 0,36 Weisz, 2006 De Swart, Van den Broek, Stams, Van der Helm, 2011 d

9 Onderzoek Schubert et al residentiële behandeling kan gedragsproblemen en recidive significant verminderen wanneer jongeren een positief leefklimaat ervaren. Wat is leefklimaat?

10 Onderzoek naar eigenschappen behandelmilieu responsiviteit pm er 2. Leren en zingeving (perspectief) 3. Repressiviteit (-) 4. Sfeer, structuur, veiligheid en onderlinge verhoudingen op de groep Nieuw: gevalideerde vragenlijst (PGCI, van der Helm, Stams & van der Laan, 2011, 36 items)

11 Onderzoek vd Helm Een positief behandelmilieu bepaald behandelmotivatie/iloc/criminele cognities/denkfouten/empathie/actie ve coping/ stabilisatie & agressie/sociale informatieverwerking

12 2008 onderzoek:het werkklimaat! De pedagogisch medewerker als sleutel van de behandeling: moeten kijken naar de wisselwerking op de groep (Sameroff 2009; voortschrijdend inzicht: het veld zegt: dat had ik je wel kunnen vertellen ). Een van de moeilijkste taakopgaven is therapeutisch te blijven handelen in weerwil van gebrek aan motivatie en agressie Structuur en veiligheid bieden en tegelijkertijd flexibel blijven (individuele behoeften jongeren)

13 Belangrijk: iets werkt, een positief leefklimaat met voldoende responsieve mw, uitdaging en perspectief Maar: de wisselwerking tussen medewerkers en jongeren verloopt vaak in een negatieve spiraal wat ging er mis?

14 Is dat zo? Medewerkers uit de residentiële LVB zorg aan het woord: ze heeft het nodig om vier maal per dag te worden vastgepakt Hij wil alleen in de separeer slapen onder een scheurlaken, we hebben het wel eens gezellig gemaakt, maar dat maakt hij weer kapot. Voordat je kan behandelen moet je ze eerst breken

15 Ook: onderzoek naar sociaal gedrag op de groep: LVB verstoorde sociale informatieverwerking (SIV, Van Nieuwenhuizen, 2010). Neiging om agressief te reageren op dingen die ze niet snappen Gevolg: leefklimaat wordt repressiever, negatieve coercieve cyclus

16 Uitkomsten onderzoek pm ers (Leiderschap en klimaat op de groep) van Iris Boekee, Teylingereind, Ma jeugdzorg 2011 Angst Meer angst betekent minder flexibiliteit en minder gevoel van controle Leiderschap Passief leiderschap betekent minder flexibiliteit en minder gevoel van controle inspirerend leiderschap betekent meer flexibiliteit en meer structuur Lambert (2011): meer ziekteverzuim en burn-out bij beheersmatig werken (it spills over ) Van der Helm, Boekee, Stams & van der Laan 2011: Fear is the Key JOURNAL OF CHILDREN S SERVICESj 2011, pp

17 Open Leefklimaat in de residentiële Jeugdzorg, Relatie en Motivatie T1 T2 T3 Behandelmotivatie Behandelmotivatie Behandelmotivatie Open Klimaat (Relatie) Responsiviteit (Relatie) Responsiviteit (Relatie) Responsiviteit Van der Helm, 2011

18 Transactionele processen bij conflicten op de groep Mw en jongeren bepalen samen het leefklimaat Maar: bij agressie gaan mw strakker optreden (forceren) of trekken zich terug (toegeven of vermijden) dit maakt jongeren onzeker en angstig Toegeven/vermijden/forceren zijn dysfunctionele manieren om met conflict op de groep om te gaan: gevolg =positioneringsgedrag en agressie op de groep Uitkomst: afname contact en destabilisatie jongeren en mw!

19 Het werkklimaat Onderzoek HL& UvA 2012 bij Hoenderloo Groep (Pluryn) en 4 andere instellingen Combinatie leefklimaatonderzoek en medewerkersonderzoek, doel: verbetering van het leefklimaat en het werkklimaat, rapporten op maat per leefgroep. Forensische Orthopedagogiek: Veronique van Miert/Anna Dekker/Quirine de Weerd en Florien Mackay

20 werkklimaat Veiligheid en structuur Organisatiecultuur en Leiderschap Conflicthantering Teamfunctioneren Motivatie (ook tov organisatie) dus niet alleen dingen goed doen maar ook goede dingen

21 Uitkomsten 2012 Een positief leefklimaat gaat altijd samen met een positief werkklimaat en probleemoplossen Maar: forceren/toegeven/vermijden gaan samen met een negatief leefen werkklimaat, contactafname en agressie op de groep (Onderzoek Nienke Ros 2012 Inforsa)

22 Iets werkt, input en output van conflicthantering : de wasmachine macht/punitive power = conflict Leefklimaat (Jo) werkklimaat (MW) Open: Open: forceren & probleemoplossen Probleemoplossen + SIV +SIV gesloten: forceren toegeven/vermijden gesloten: forceren toegeven/vermijden reactance & positionneren= negatieve SIV/ sociale problemen

23 Conclusie iets werkt De sociotherapeut is de sleutel naar een succesvolle behandeling Voorwaarden voor de sociotherapeut: leiderschap en communicatie met jongeren en binnen het team Voorwaarden voor is een therapeutische instelling (Lipsey, 2007), responsiviteit/groei/ atmosfeer en minder repressie die een verbeterde sociale informatieverwerking op gang kan brengen en aardoor minder agressie en meer prosociaal gedrag: dat komt van pas in de maatschappij!

24 LOEK DIJKMAN TEYLINGEREIND: ALLEMAAL MOOI, MAAR WAT HEBBEN WIJ DAAR AAN? 2011 ontwikkeling training TOP PM ers (En TOP ST ers in de Forensische Psychiatrie) Op basis uitkomsten onderzoek Iris Boekee 2010 Doel: ondersteuning medewerkers op de groep = training on the job

25 In 2011 en rapporten voor instellingen over leefklimaat in instellingen Vernieuwd onderwijs en een leerboek leefklimaat voor 11 HBO instellingen (augustus 2012) Wetenschappelijke artikelen die laten zien dat er iets werkt op de groep voor LVB Concrete aanbevelingen voor professionals 12 november congres voor pm ers met goede voorbeelden uit het leefklimaat in hogeschool Domstad (Utrecht)

26 Leerboek HBO

27 Nieuwe ontwikkelingen onderzoek voor de praktijk Academisering met als doel versterking van professionals en professionalisering van de sector en het HBO en WO samen met HL en UvA: een uitnodiging aan de sector

2014: studiemiddag Rino groep misschien wel het moeilijkste werk ter wereld (VK oktober 2013)

2014: studiemiddag Rino groep misschien wel het moeilijkste werk ter wereld (VK oktober 2013) 2014: studiemiddag Rino groep misschien wel het moeilijkste werk ter wereld (VK oktober 2013) Hogeschool Leiden, Windesheim & UvA: dr.peer van der Helm ism. prof.dr. Geert- Jan Stams, Marjorie Beld Contact?

Nadere informatie

Behandeling onder dwang en Drang Sympopna 2015: geweldige zorg rond agressie

Behandeling onder dwang en Drang Sympopna 2015: geweldige zorg rond agressie Behandeling onder dwang en Drang Sympopna 2015: geweldige zorg rond agressie Expertisecentrum Jeugd Hogeschool Leiden : Dr. Peer van der Helm en Sophie de Valk MSc Contact? Peer van der Helm: Helm.vd.p@hsleiden.nl

Nadere informatie

Onderzoek leef-, leer en werkklimaat

Onderzoek leef-, leer en werkklimaat Logo instelling Onderzoek leef-, leer en werkklimaat Het doel van het onderzoek is om in kaart te brengen hoe de jongeren het leefklimaat op de leefgroepen ervaren. Het onderzoek is een samenwerking tussen

Nadere informatie

Voor Straf Meedoen. Prof. Dr. Geert Jan Stams. Universiteit van Amsterdam. Forensische Orthopedagogiek

Voor Straf Meedoen. Prof. Dr. Geert Jan Stams. Universiteit van Amsterdam. Forensische Orthopedagogiek Voor Straf Meedoen Prof. Dr. Geert Jan Stams Forensische Orthopedagogiek Universiteit van Amsterdam 44 Thieves Bowlby, 1944 Meta-Analyses: Attachment & Psychopathie & Delinquentie 25 20 22 20 15 10 % 5

Nadere informatie

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2014 Een onderzoek naar het leef-, werk- en leerklimaat binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2014 Een onderzoek naar het leef-, werk- en leerklimaat binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2014 Een onderzoek naar het leef-, werk- en leerklimaat binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen Dr. G.H.P. van der Helm V.S.L. van Miert MSc. J. Nagtegaal MSc. Prof.

Nadere informatie

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2013

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2013 Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2013 Een onderzoek naar het Leef-, leer- en werkklimaat van Justitiële Jeugdinrichtingen G.H.P. van der Helm M.H.M. Beld A.L. Dekker V.S.L. van Miert J. Nagtegaal

Nadere informatie

Ik ga toch weer naar school

Ik ga toch weer naar school Ik ga toch weer naar school Expertisecentrum Jeugd Hogeschool Leiden, Windesheim & UvA: dr. Peer van der Helm Contact? Helm.vd.p@hsleiden.nl 0648133745 I.s.m. dr. Chris Kuiper, Jack de Swart en prof dr.

Nadere informatie

Vragenlijst Pedagogisch Klimaat voor kinderen van 8 tot 15 jaar Group Climate Instrument for Children (GCIC) 8-15

Vragenlijst Pedagogisch Klimaat voor kinderen van 8 tot 15 jaar Group Climate Instrument for Children (GCIC) 8-15 Vragenlijst Pedagogisch Klimaat voor kinderen van 8 tot 15 jaar Group Climate Instrument for Children (GCIC) 8-15 Handleiding Herzien: november 2016 Auteurs: Eefje Strijbosch (Juzt) Peer van der Helm (Hogeschool

Nadere informatie

Handleiding interviews leefklimaat onderzoek bij kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking

Handleiding interviews leefklimaat onderzoek bij kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Handleiding interviews leefklimaat onderzoek bij kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Auteurs: Evelyn Heynen Peer van der Helm Xavier Moonen Deze handleiding is mogelijk gemaakt

Nadere informatie

Ten geleide. Peer van der Helm

Ten geleide. Peer van der Helm Peer van der Helm Vier rode draden van het leef- of behandelklimaat in de klinische forensische zorg (zorg op grond van een justitiële- of civielrechtelijke titel) staan in dit boek op de voorgrond: (1)

Nadere informatie

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2013

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2013 Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2013 Een onderzoek naar het Leef-, leer- en werkklimaat van Justitiële Jeugdinrichtingen G.H.P. van der Helm M.H.M. Beld A.L. Dekker V.S.L. van Miert J. Nagtegaal

Nadere informatie

#weesduidelijk

#weesduidelijk Marianne de Ranitz-Gobel gedragswetenschapper master-orthopedagoog Inleiding Werkzaam bij Stek Jeugdhulp 2006-2016 Organisatie voor jeugd- en opvoedhulp Ambulant en (semi)residentieel Midden-Holland en

Nadere informatie

Uitnodiging. Congres: Het gezin centraal. Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling

Uitnodiging. Congres: Het gezin centraal. Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling Uitnodiging Congres: Het gezin centraal Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling Datum: Donderdag 1 oktober 2015 Tijd: Plaats: 09.30-16.00 uur The colour kitchen, Utrecht Project: Gezinsgericht

Nadere informatie

Doorontwikkeling leefklimaatvragenlijst

Doorontwikkeling leefklimaatvragenlijst Doorontwikkeling leefklimaatvragenlijst Van PGCI naar GCI (12+) 1 juli 2016 Dr. G.H.P. (Peer) van der Helm (lector) en medewerkers van het lectoraat Residentiële Jeugdzorg, onderdeel van Expertisecentrum

Nadere informatie

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2015 Een onderzoek naar het leef-, werk- en leerklimaat binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen

Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2015 Een onderzoek naar het leef-, werk- en leerklimaat binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen Rapportage Justitiële Jeugdinrichtingen 2015 Een onderzoek naar het leef-, werk- en leerklimaat binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen V.S.L. van Miert, MSc. Dr. G.H.P. van der Helm Dr. M. Ezinga Veronique

Nadere informatie

EXT, FCE, FCI, LA3, LCKM, LM3, LNAT, REN

EXT, FCE, FCI, LA3, LCKM, LM3, LNAT, REN Onderzoeksrapport Leef- en leerklimaat Fier Participerende leefgroepen en klassen: Asja I, Asja II, Asja III, Asja Rotterdam, Blijf, Evi, Gaja, Leerhuis, Metta I, Metta II, Metta III, Rena, Reza, Zahir

Nadere informatie

Sociale Informatieverwerking en behandeling bij Jongeren met een Licht Verstandelijke Beperking Maroesjka van Nieuwenhuijzen ij & Peer van der Helm Congres LVG en Criminaliteit, Zwolle 24 juni 2010 Nieuwenhuijzen.van.m@hsleiden.nl

Nadere informatie

GCI: Group Climate Instrument

GCI: Group Climate Instrument HANDLEIDING GCI: Group Climate Instrument Auteurs: J. J. Roest A. L. Dekker V. S. L. van Miert S. de Valk G. H. P. van der Helm April 2016 Inleiding Binnen de residentiële jeugdinstellingen (justitieel

Nadere informatie

Publicaties en bijdragen P. van der Helm:

Publicaties en bijdragen P. van der Helm: Publicaties en bijdragen P. van der Helm: Nationaal: Helm, G.H.P. van der (2000). Benchmarkresultaten: kwaliteitsverbetering door schaalvergroting? Sociaal Bestek, 12, 11-15 Helm. G.H.P. van der (2001).

Nadere informatie

Leef je in! Een sociaal cognitieve vaardigheidstraining voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen

Leef je in! Een sociaal cognitieve vaardigheidstraining voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen Leef je in! Een sociaal cognitieve vaardigheidstraining voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen Judith Arendsen, junior onderzoeker Research & Development Programma Ontwikkeling

Nadere informatie

Zes uitgangspunten voor een goed pedagogisch klimaat

Zes uitgangspunten voor een goed pedagogisch klimaat Foto: Martine Sprangers Pedagogisch handelen in de residentiële zorg Zes uitgangspunten voor een goed pedagogisch klimaat Door Netty Jongepier, Mascha Struijk en Peer van der Helm De jeugdzorg is gericht

Nadere informatie

Het straffen van psychiatrische patiënten die gewelddadig zijn lost vaak. niets op. Hun agressie heeft vaak wortels in een traumatisch verleden.

Het straffen van psychiatrische patiënten die gewelddadig zijn lost vaak. niets op. Hun agressie heeft vaak wortels in een traumatisch verleden. Eigen schuld, dikke bult? Leefklimaat en straf in de klinisch-psychiatrische zorg Door: Peer van der Helm & Petra Schaftenaar 1 Harte JM, Theeuws R, Leeuwen ME van. Geweld in de psychiatrie. Wel of geen

Nadere informatie

1. HIC vanuit Forensisch Perspectief: het model in het kort CONCEPT dd

1. HIC vanuit Forensisch Perspectief: het model in het kort CONCEPT dd NB dit hoofdstuk is een concept. U wordt uitgenodigd om input te geven. Copyright ligt bij de projectgroep FHIC. info@fhic.nl 1. HIC vanuit Forensisch Perspectief: het model in het kort CONCEPT dd 05-08-2016

Nadere informatie

Handleiding Vragenlijst onderlinge omgang van jongeren op leefgroepen van residentiële (jeugd)instellingen

Handleiding Vragenlijst onderlinge omgang van jongeren op leefgroepen van residentiële (jeugd)instellingen Handleiding Vragenlijst onderlinge omgang van jongeren op leefgroepen van residentiële (jeugd)instellingen november 2016 Auteurs: MSc. Ferdi Bekken MSc. Juliette Sonderman Dr. Peer van der Helm Leeswijzer

Nadere informatie

No Guts, No Gains! The Relation Between Living Group Climate and Social Development of Juvenile Delinquents in Detention E.J.E.

No Guts, No Gains! The Relation Between Living Group Climate and Social Development of Juvenile Delinquents in Detention E.J.E. No Guts, No Gains! The Relation Between Living Group Climate and Social Development of Juvenile Delinquents in Detention E.J.E. Heynen NO GUTS, NO GAINS! The relation between living group climate and social

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 13. 1 Inleiding in de sociotherapie 15. 2 Het werkterrein van de sociotherapeut 41. 3 Sociotherapie in Nederland 61

Inhoud. Inleiding 13. 1 Inleiding in de sociotherapie 15. 2 Het werkterrein van de sociotherapeut 41. 3 Sociotherapie in Nederland 61 Inhoud Inleiding 13 1 Inleiding in de sociotherapie 15 1.1 Inleiding 15 1.2 Geschiedenis van de omgang met mensen met abnormaal gedrag 15 1.2.1 Oudheid 15 1.2.2 Middeleeuwen, 500-1500 16 1.2.3 Renaissance

Nadere informatie

De resultaten van het project

De resultaten van het project De resultaten van het project Project (On)Beperkte Opvang Mensen met Licht Verstandelijke Beperkingen in de Maatschappelijke Opvang Peter van den Broek Landelijk projectleider Agenda Het project De instrumenten

Nadere informatie

Traumasensitief opvoederschap

Traumasensitief opvoederschap Traumasensitief opvoederschap Onderzoek naar vergroten van sensitiviteit van pedagogisch medewerkers, pleeg- en opvoedouder voor traumaervaringen van de kinderen die zij opvoeden en begeleiden Spirit,

Nadere informatie

Beschrijving Meester in de Klas november 2015

Beschrijving Meester in de Klas november 2015 Beschrijving Meester in de Klas november 2015 Hogeschool Leiden, Hogeschool Windesheim (Zwolle) en de Universiteit van Amsterdam doen sinds 2013 gezamenlijk onderzoek naar het leerklimaat in de klas van

Nadere informatie

De invloed van het orthopedagogisch klimaat in de residentiële justitiële jeugdzorg: recidivevermindering door opvoeding, behandeling en scholing.

De invloed van het orthopedagogisch klimaat in de residentiële justitiële jeugdzorg: recidivevermindering door opvoeding, behandeling en scholing. De invloed van het orthopedagogisch klimaat in de residentiële justitiële jeugdzorg: recidivevermindering door opvoeding, behandeling en scholing. Een wetenschappelijke onderbouwing. Dr. G.H.P. van der

Nadere informatie

Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie

Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen GGzE centrum kinder- en jeugd psychiatrie Universiteit van Tilburg, Tranzo http://www.youtube.com/watch?list=pl9efc

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Lectoraat Residentiële Jeugdzorg Expertisecentrum Jeugd Hogeschool Leiden

Jaarverslag 2014 Lectoraat Residentiële Jeugdzorg Expertisecentrum Jeugd Hogeschool Leiden Jaarverslag 2014 Lectoraat Residentiële Jeugdzorg Expertisecentrum Jeugd Hogeschool Leiden Dr. G.H.P. van der Helm 20 april 2015 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1 Betekenis voor het werkveld...

Nadere informatie

Welkom & Kennismaking

Welkom & Kennismaking Veiligheid in de residentiële jeugdzorg Congres: Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 10 mei 2011 Welkom & Kennismaking Marjan de Lange Marijke Lammers Programma Korte vraag Veiligheid in de residentiële

Nadere informatie

De invloed van het orthopedagogisch klimaat in de residentiële justitiële jeugdzorg: recidivevermindering door opvoeding, behandeling en scholing.

De invloed van het orthopedagogisch klimaat in de residentiële justitiële jeugdzorg: recidivevermindering door opvoeding, behandeling en scholing. De invloed van het orthopedagogisch klimaat in de residentiële justitiële jeugdzorg: recidivevermindering door opvoeding, behandeling en scholing. Een wetenschappelijke onderbouwing. Dr. G.H.P. van der

Nadere informatie

Prof.dr. Geert Jan Stams Universiteit van Amsterdam

Prof.dr. Geert Jan Stams Universiteit van Amsterdam Prof.dr. Geert Jan Stams Universiteit van Amsterdam Wij weten uit ervaring wat het beste is! Maar klinische werkervaring leidt nauwelijks tot betere oordelen over welk probleem de client heeft en wat de

Nadere informatie

OSA - A la Carte Innovatie in uitvoering

OSA - A la Carte Innovatie in uitvoering OSA A la Carte Innovatie in uitvoering Leren en ontwikkelen in welzijn. Iedere welzijnsorganisatie is uniek en kent haar eigen processen. OSA biedt daarom trainingen A la Carte aan. Zodat u uw persoonlijke

Nadere informatie

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker Interventies voor jji en jeugdzorgplus Leonieke Boendermaker 20 mei 2009 Evident? 1. Problemen doelgroep 2. Interventies die leiden tot vermindering problemen 3. Noodzaak goede implementatie 2 Om wat voor

Nadere informatie

Kinderen met een licht verstandelijke beperking een uitdaging voor de huidige samenleving

Kinderen met een licht verstandelijke beperking een uitdaging voor de huidige samenleving Peer van der Helm, Jacqueline van der Linden, Wiep Staal & Jan-Dirk de Jong Kinderen met een licht verstandelijke beperking een uitdaging voor de huidige samenleving SAMENVATTING Onze huidige samenleving

Nadere informatie

G.H.P van der Helm Telephone: 0648133745, e- mail: helm.vd.p@hsleiden.nl

G.H.P van der Helm Telephone: 0648133745, e- mail: helm.vd.p@hsleiden.nl G.H.P van der Helm Telephone: 0648133745, e- mail: helm.vd.p@hsleiden.nl Current affiliation: - Leiden University of Applied Sciences, dept. of Social Work & Applied Psychology - Amsterdam University,

Nadere informatie

SOVA /AR op Maat Presentatie

SOVA /AR op Maat Presentatie SOVA /AR op Maat Presentatie Doelgroep Sociale Vaardigheden op Maat Jongens en meisjes in de leeftijd van 15-21 jaar Jongeren met probleemgedrag dat o.a. voortkomt uit onvermogen tot zelfstandig en adequaat

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Stek Jeugdhulp & Zorggroep Solis

Stek Jeugdhulp & Zorggroep Solis Stek Jeugdhulp & Zorggroep Solis Jeroen van Geffen beleidsmedewerker deskundigheidsbevordering Marianne de Ranitz gedragswetenschapper residentieel Stek Jeugdhulp Hulp die helpt Stadsregio Rotterdam en

Nadere informatie

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Vitaal personeel Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Curatie Preventie Amplitie Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 2 Leidt geluk tot succes

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Psychosociale en institutionele interventies bij adolescenten met disruptieve gedrag stoornissen

Psychosociale en institutionele interventies bij adolescenten met disruptieve gedrag stoornissen Psychosociale en institutionele interventies bij adolescenten met disruptieve gedrag stoornissen Sabine Tremmery,MD MSC PhD; An de Decker, Ma PhD Liesbeth Bruckers, Ma PhD Forensische behandeling Forensische

Nadere informatie

Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet?

Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet? Stijging criminaliteit meisjes Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet? Anne-Marie Slotboom Vrije Universiteit Amsterdam 1 BRISBANE 2010 - Steeds meer jonge meisjes tussen tien en veertien

Nadere informatie

De Groeifabriek! 3-11-2015. Korte online interventie om jongeren te leren dat ze de potentie hebben om te veranderen!

De Groeifabriek! 3-11-2015. Korte online interventie om jongeren te leren dat ze de potentie hebben om te veranderen! De Groeifabriek! Het ontwikkelen van een groeimindset Dr. Petra Helmond, UvA & Pluryn Fenneke Verberg, MSc, Pluryn Doel De Groeifabriek! Korte online interventie om jongeren te leren dat ze de potentie

Nadere informatie

Wat is de herkomst van Agressie bij Jongeren in een Justitiële Jeugdinrichting?

Wat is de herkomst van Agressie bij Jongeren in een Justitiële Jeugdinrichting? Wat is de herkomst van Agressie bij Jongeren in een Justitiële Jeugdinrichting? Masterscriptie Forensische Orthopedagogiek Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen, Universiteit van Amsterdam,

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Begeleiders in Beeld Een training voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Linda Zijlmans Jill van den Akker

Begeleiders in Beeld Een training voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Linda Zijlmans Jill van den Akker Kennismarkt 26-5-2011 2011 Begeleiders in Beeld Een training voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen Linda Zijlmans Jill van den Akker Projectgroep Onderzoek Linda

Nadere informatie

National publications: Van der Helm, G. H. P. (2000). Benchmarkresultaten: kwaliteitsverbetering door schaalvergroting? Sociaal Bestek, 12, 11-15.

National publications: Van der Helm, G. H. P. (2000). Benchmarkresultaten: kwaliteitsverbetering door schaalvergroting? Sociaal Bestek, 12, 11-15. Publications and contributions Peer van der Helm National publications: Van der Helm, G. H. P. (2000). Benchmarkresultaten: kwaliteitsverbetering door schaalvergroting? Sociaal Bestek, 12, 11-15. Van der

Nadere informatie

Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk. Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016

Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk. Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016 Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016 100% meer? Of 2x zoveel?!? Resultaten >20% minder tandplak

Nadere informatie

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt.

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt. Hallo, Door deze vragenlijst in te vullen help je mee aan een onderzoek naar het leefklimaat op jouw groep. Hierbij gaat het om wat jij vindt van de ondersteuning van de medewerkers, de sfeer en wat je

Nadere informatie

Leadership & Change in de zorgsector: de menselijke dimensie

Leadership & Change in de zorgsector: de menselijke dimensie Leadership & Change in de zorgsector: de menselijke dimensie Antwerpen, 6 mei 2015 Maarten Andriessen Partner BDO Management Advisory The whole story 1 2 3 4 Page 2 Setting the scene Page 3 Context Verdere

Nadere informatie

Wat werkt in gesloten jeugdzorg

Wat werkt in gesloten jeugdzorg Wat werkt in gesloten jeugdzorg Onderzoek naar de ontwikkeling van jongeren in de gesloten jeugdzorg en justitiële jeugdinrichtingen Raak-Publiek aanvraag, cluster Social Work & Toegepaste Psychologie

Nadere informatie

Agressie tegen begeleiders. Wietske van Oorsouw i.s.m. Petri Embregts

Agressie tegen begeleiders. Wietske van Oorsouw i.s.m. Petri Embregts Agressie tegen begeleiders Wietske van Oorsouw i.s.m. Petri Embregts Alvorens te spreken over het ondersteunen van begeleiders in de omgang met agressie is enige voorkennis nodig om de context waarin begeleiders

Nadere informatie

Onderwijsinspectie. Opbrengstgericht werken! Socialiseringsfunctie scholen Sociale cohesie en burgerschap

Onderwijsinspectie. Opbrengstgericht werken! Socialiseringsfunctie scholen Sociale cohesie en burgerschap Staat van het Nederlandse onderwijs WERKEN MET GROEPSPLAN GEDRAG Dr. Kees van Overveld @kvoverveld Beleid OCW Terug naar de kern: taal en rekenen Opbrengstgericht werken Excellentie Passend onderwijs (Pesten)

Nadere informatie

Verdiepingssessie SCIL:

Verdiepingssessie SCIL: Studiedag Oog voor laag IQ 16-06-2017 Verdiepingssessie SCIL: Samenvatting prevalentie onderzoek in de algemene S-GGZ Korte presentatie van de SCIL Blik op de SCIL, instructie en SCIL uitslag: En nu? expertisecentrum

Nadere informatie

Vroegsignalering van angst bij kanker

Vroegsignalering van angst bij kanker Vroegsignalering van angst bij kanker Symposium juni 2016, Amsterdam Hoe harder we angst bevechten, hoe meer ze ons verleidt en verstikt. Hoe meer we de angst in de ogen zien, hoe sneller ze vrijheid biedt.

Nadere informatie

CGT en MDFT. En de toepassing hiervan bij jongeren met een licht verstandelijke beperking. Brenda Cooiman, gz-psycholoog en MDFT supervisor Reinaerde

CGT en MDFT. En de toepassing hiervan bij jongeren met een licht verstandelijke beperking. Brenda Cooiman, gz-psycholoog en MDFT supervisor Reinaerde CGT en MDFT En de toepassing hiervan bij jongeren met een licht verstandelijke beperking Brenda Cooiman, gz-psycholoog en MDFT supervisor Reinaerde 1 CGT en MDFT bij LVB jongeren Effectiviteit van CGT

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting proefschrift vd Helm: First do no Harm.

Nederlandse Samenvatting proefschrift vd Helm: First do no Harm. Nederlandse Samenvatting proefschrift vd Helm: First do no Harm. Inleiding In Nederland worden er naar schatting ieder jaar circa vijfduizend adolescenten van 12-18 jaar opgesloten in Justitiële Jeugdinrichtingen.

Nadere informatie

ORGANISATIEDISSONANTIE

ORGANISATIEDISSONANTIE ORGANISATIEDISSONANTIE Hebben wij dat? Marianne Kok 2015 Marianne Kok Titel Organisatiedissonantie Ondertitel Hebben wij dat? ISBN 978-90-823911-0-7 Druk Eerste druk, 2015 NUR 801 management algemeen Trefwoorden:

Nadere informatie

BLAASTRAINING. voor ouderen. ZorgSaam

BLAASTRAINING. voor ouderen. ZorgSaam BLAASTRAINING voor ouderen 1 ZorgSaam 2 Urineverlies leidt vaak tot een verstoord plaspatroon Bij mensen die last hebben van urineverlies is het plaspatroon vaak verstoord. Dit heeft verschillende oorzaken:

Nadere informatie

Veiligheid in het primair onderwijs

Veiligheid in het primair onderwijs Veiligheid in het primair onderwijs 1 april 2009 Maarssen 8 april 2009 Amsterdam 9 april 2009 Den Haag 21 april 2009 Eindhoven 22 april 2009 Assen Marij Bosdriesz, Cecile Godefrooy, Marina Moerkens Programma

Nadere informatie

Welkom bij de mastervoorlichting van Forensische orthopedagogiek. Mastertraject Pedagogische wetenschappen

Welkom bij de mastervoorlichting van Forensische orthopedagogiek. Mastertraject Pedagogische wetenschappen Welkom bij de mastervoorlichting van Forensische orthopedagogiek Mastertraject Pedagogische wetenschappen Wat is Forensische orthopedagogiek? Richt zich op het voorkomen, diagnosticeren en behandelen

Nadere informatie

Autismespectrumstoornis Voorspellers van beloop in een maatschappelijk perspectief. Dr. Kirstin Greaves-Lord 15 september 2016

Autismespectrumstoornis Voorspellers van beloop in een maatschappelijk perspectief. Dr. Kirstin Greaves-Lord 15 september 2016 Autismespectrumstoornis Voorspellers van beloop in een maatschappelijk perspectief Dr. Kirstin Greaves-Lord 15 september 2016 Doelen presentatie 1. Kader: maatschappelijke perspectieven en ontwikkelingen

Nadere informatie

Samen Sterker. Meerjaren onderzoeksprogramma gericht op verhoging van het rendement van jeugd- en opvoedhulp

Samen Sterker. Meerjaren onderzoeksprogramma gericht op verhoging van het rendement van jeugd- en opvoedhulp Samen Sterker Meerjaren onderzoeksprogramma gericht op verhoging van het rendement van jeugd- en opvoedhulp Workshop 25 april 2013 Samen Sterker Linda Heutink en Anita van de Ven (Maashorst) Mariska Mecking

Nadere informatie

Kwaliteit en bevlogenheid

Kwaliteit en bevlogenheid Kwaliteit en bevlogenheid Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Congres Werk Gezondheid 2 okt. 2012-1 Onderwerpen 1. Ontwikkelingen 2. Mega-trends 3. Bevlogenheid Congres Werk Gezondheid - 2 Werk Van Naar

Nadere informatie

Een mooie toekomst voor ieder kind

Een mooie toekomst voor ieder kind Een mooie toekomst voor ieder kind www.altra.nl Sanne Pronk Esme van der Ley Doelgroep School2Care Externaliserende gedragsproblemen Grensoverschrijdend / risicovol gedrag Geen acceptatie van gezag Ontbrekende

Nadere informatie

EF en gedragsproblemen. Walter Matthys

EF en gedragsproblemen. Walter Matthys EF en gedragsproblemen Walter Matthys Verminderde EF bij gedragsproblemen afhankelijk van ADHD (symptomen)? Meta-analyse bij jonge kinderen met externaliserend gedrag (Schoemaker, Mulder, Dekovic & Matthys,

Nadere informatie

Positief. van elkaar. denken, doen en leren. Groepsprogramma voor jongeren met antisociaal of delinquent gedrag

Positief. van elkaar. denken, doen en leren. Groepsprogramma voor jongeren met antisociaal of delinquent gedrag Positief denken, doen en leren van elkaar met TOPs! Groepsprogramma voor jongeren met antisociaal of delinquent gedrag Compleet programma voor jongeren gericht op positief denken en doen Jongeren in de

Nadere informatie

Consortium Effectieve Behandeling Gedragsproblemen LVG in het kader van het ZonMw-programma Onderzoek voor mensen met een verstandelijke beperking.

Consortium Effectieve Behandeling Gedragsproblemen LVG in het kader van het ZonMw-programma Onderzoek voor mensen met een verstandelijke beperking. Begeleiders in Beeld Consortium Effectieve Behandeling Gedragsproblemen LVG in het kader van het ZonMw-programma Onderzoek voor mensen met een verstandelijke beperking. Inleiding Begeleiders van mensen

Nadere informatie

De harnekkige mythe dat niks werkt in de gesloten jeugdzorg: aanbevelingen voor professionals

De harnekkige mythe dat niks werkt in de gesloten jeugdzorg: aanbevelingen voor professionals ONDERZOEK / RESEARCH De harnekkige mythe dat niks werkt in de gesloten jeugdzorg: aanbevelingen voor professionals Peer van der Helm, Karin S. Nijhof, Annemiek T. Harder, Coleta van Dam, Jack de Swart,

Nadere informatie

Goed voorbeeld doet volgen. Martine Noordegraaf 6-3-2015

Goed voorbeeld doet volgen. Martine Noordegraaf 6-3-2015 Goed voorbeeld doet volgen Martine Noordegraaf 6-3-2015 Welk type ouderschap ziet u het meest in de gehandicaptensector? Adequaat ouderschap Verstoord ouderschap Problematisch ouderschap Overvraagd ouderschap

Nadere informatie

Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017)

Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) Hechtingsrelatie Zelfregulatie en interactie tijdens de nacht Onderdeel van de discussie rond sensitief en responsief ouderschap richt zich

Nadere informatie

Adolescentenstrafrecht een ontwikkeling in volle gang, niet zonder problemen

Adolescentenstrafrecht een ontwikkeling in volle gang, niet zonder problemen NIFP 2014 De Hartelborcht & Hogeschool Leiden Drs Marijke van Genabeek/dr. Peer van der Helm Contact? Peer van der Helm: Helm.vd.p@hsleiden.nl 0648133745 Adolescentenstrafrecht een ontwikkeling in volle

Nadere informatie

Tussen opsluiten en opvoeden

Tussen opsluiten en opvoeden DJI Zien Nummer 10 november 2016 Achtergrond / Het dilemma van de jeugdinrichting Gegenereerd: 20-12-2016 Tussen opsluiten en opvoeden In Den Hey-Acker in Breda krijgen 116 jongeren 25 uur per week onderwijs.

Nadere informatie

behandelaanbod meisjes, dat zich

behandelaanbod meisjes, dat zich BEHANDELAANBOD MEISJES behandelaanbod meisjes De Hoenderloo Groep is specialist in de residentiële behandeling van jongeren met complexe problematiek. Als innovatieve 4 milieusvoorziening combineren we

Nadere informatie

Doorstroom HBO- WO: stimuleren of afremmen? Wilfred Diekmann, HvA Saskia Swart, HvA Johan Post, UvA

Doorstroom HBO- WO: stimuleren of afremmen? Wilfred Diekmann, HvA Saskia Swart, HvA Johan Post, UvA Doorstroom HBO- WO: stimuleren of afremmen? Wilfred Diekmann, HvA Saskia Swart, HvA Johan Post, UvA Opbouw inleiding Toenemende populariteit doorstroom Vrees voor kwaliteit HO bij soepele doorstroom vanuit

Nadere informatie

Vragenlijst Pedagogisch Klimaat 4-8 jaar Group Climate Instrument for Children (GCIC) 4-8. Handleiding. Juni 2015

Vragenlijst Pedagogisch Klimaat 4-8 jaar Group Climate Instrument for Children (GCIC) 4-8. Handleiding. Juni 2015 Vragenlijst Pedagogisch Klimaat 4-8 jaar Group Climate Instrument for Children (GCIC) 4-8 Handleiding Juni 2015 Auteurs: Eefje Strijbosch (Juzt) Peer van der Helm (Hogeschool Leiden, UvA) Aan de ontwikkeling

Nadere informatie

Het leefklimaat in Gezinshuizen; leefklimaatonderzoek bij Gezinshuis.com

Het leefklimaat in Gezinshuizen; leefklimaatonderzoek bij Gezinshuis.com Het leefklimaat in Gezinshuizen; leefklimaatonderzoek bij Gezinshuis.com Rapportage van het onderzoek in mei/juni 2016 Bekken, F.F. MSc. Willemse, R. BSc. Dr. G.H.P. van der Helm Ferdi Bekken (MSc) is

Nadere informatie

HANDLEIDING IDAI: Inpatient Daily Activities Inventory Vragenlijst Zinvolle dagbesteding voor volwassenen en jeugd in (forensische) klinische GGz

HANDLEIDING IDAI: Inpatient Daily Activities Inventory Vragenlijst Zinvolle dagbesteding voor volwassenen en jeugd in (forensische) klinische GGz HANDLEIDING IDAI: Inpatient Daily Activities Inventory Vragenlijst Zinvolle dagbesteding voor volwassenen en jeugd in (forensische) klinische GGz April 2014 Auteurs: Petra Schaftenaar (Inforsa) Peer van

Nadere informatie

Ontwikkeling en vernieuwing van de bedrijfsvoering

Ontwikkeling en vernieuwing van de bedrijfsvoering Ontwikkeling en vernieuwing van de bedrijfsvoering Geïnspireerd op ervaringen van PEC Zwolle Veel publieke organisaties hebben moeite tot echt vernieuwende invulling en organisatie van hun bedrijfsvoering

Nadere informatie

Marcel Seuninga, Voorlichting en Preventie VNN, lid landelijke commissie GHB

Marcel Seuninga, Voorlichting en Preventie VNN, lid landelijke commissie GHB GHB, Nazorg, begeleiding en dan.? Marcel Seuninga, Voorlichting en Preventie VNN, lid landelijke commissie GHB Onderwerpen Korte ( hernieuwde)kennismaking met GHB Behandeling bij VNN Vragen GHB: Gamma

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. "Kids Skills" Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home.

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. Kids Skills Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home. [2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen "Kids Skills" Gerrit van de Vegte gerritvandevegte@home.nl WAT IS KIDS SKILLS? Kids Skills is een speelse,praktische en oplossingsgerichte benadering om kinderen

Nadere informatie

Preventieve interventies Effectief tijdig ingrijpen bij risicojongeren

Preventieve interventies Effectief tijdig ingrijpen bij risicojongeren Preventieve interventies Effectief tijdig ingrijpen bij risicojongeren De laatste inzichten in de preventie van jeugdcriminaliteit Programma Ochtendprogramma Voor het ochtendprogramma in de Grote Zaal

Nadere informatie

Voorlichting sociale veiligheid

Voorlichting sociale veiligheid folder over de vragenlijst SVI: http://www.pearson-nl.com/producten/344-svi--sociale-veiligheidsindex--binnen-dewerkomgeving-.html Voorlichting sociale veiligheid BA&O CONGRES 1 april 2011 COKKIE VERSCHUREN

Nadere informatie

Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden. Prof. dr. Petri Embregts

Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden. Prof. dr. Petri Embregts Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden Prof. dr. Petri Embregts Kwaliteit van zorg- en hulpverlening vindt in de meest wezenlijke vorm plaats in een betekenisvolle relatie tussen de cliënt en

Nadere informatie

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn AUTISME EN CONFLICTHANTERING Anneke E. Eenhoorn UITGANGSPUNT UITGANGSPUNT DRIE VOORBEELDEN Rosa van 8 jaar. Na een ogenschijnlijk gewone dag op school, haalt ze fel uit Mike van 11 jaar. Na een kleine

Nadere informatie

Producten. Advies coaching en training Strategie Financieel

Producten. Advies coaching en training Strategie Financieel Het bedrijf Wij zijn een full concept bureau voor de automotive en Aftersales Specialist. Wij staan voor flexibel, transparant en praktische oplossingen. Producten Advies coaching en training Strategie

Nadere informatie

Inhoud. deel i een verkenning van het therapeutisch milieu 19. Ten geleide 1 3 Bij de eerste druk 1 3 Bij de vijfde druk 1 5 Bij de zesde druk 1 7

Inhoud. deel i een verkenning van het therapeutisch milieu 19. Ten geleide 1 3 Bij de eerste druk 1 3 Bij de vijfde druk 1 5 Bij de zesde druk 1 7 Ten geleide 1 3 Bij de eerste druk 1 3 Bij de vijfde druk 1 5 Bij de zesde druk 1 7 deel i een verkenning van het therapeutisch milieu 19 1 Het therapeutisch milieu, een nieuwe variatie op een oud thema

Nadere informatie

HeartMath. Hartcoherentie trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg.

HeartMath. Hartcoherentie trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg. HeartMath Hartcoherentie trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg. HeartMath Hartcoherentie Trainingen De HeartMath Hartcoherentie training binnen onderwijs en jeugdzorg omvat naast het stress management

Nadere informatie

Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning

Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning Mastertraject Pedagogische Wetenschappen Socrates, ongeveer 2500 jaar geleden: Onze jeugd heeft tegenwoordig een sterke hang naar

Nadere informatie

Het belang van een goede relatie met de leerkracht voor betrokkenheid en presteren Helma M. Y. Koomen

Het belang van een goede relatie met de leerkracht voor betrokkenheid en presteren Helma M. Y. Koomen Het belang van een goede relatie met de leerkracht voor betrokkenheid en presteren Helma M. Y. Koomen Congres Succesvol lezen in het onderwijs, Binnenkomer: Leraar Paul (VO) Een goede relatie met je leerlingen

Nadere informatie

Toelichting zeven dimensies

Toelichting zeven dimensies Toelichting zeven dimensies Expertsysteem ZIEN! voor het primair onderwijs December 2009 ZIEN! is een product van, in samenwerking met ParnasSys Inhoudsopgave Zeven dimensies 3 1. De kwaliteitsdimensies

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Jaarplan 2015 Krijnie Schotel en Petra Tjalma

Jaarplan 2015 Krijnie Schotel en Petra Tjalma Jaarplan 2015 Krijnie Schotel en Petra Tjalma Inleiding Het jaarplan 2014 van ForCA is een voorstel van de voorzitter van het Parlement van ForCA en een resultaat van: - De uitkomsten van 1 table d Hôte

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22989 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22989 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22989 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Pouw, Lucinda Title: Emotion regulation in children with Autism Spectrum Disorder

Nadere informatie