Entity Controller (m/v)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Entity Controller (m/v)"

Transcriptie

1 KONINKLIJKE ACADEMIE VAN BEELDENDE KUNSTEN DEN HAAG Entity Controller (m/v) Zelfstandig werken in een sterk internationale informele setting vanuit een professionele kantooromgeving in Amsterdam. Ruimte voor groei en ontwikkeling met uitstekende arbeidsvoorwaarden. Je bent minimaal HBO opgeleid (BE of AC) met minimaal 1 tot 3 jaar werkervaring, bij voorkeur in Accountancy of Trust. Kijk op vijzelaar.com of bel Clarine Spiekhout continuïteit in finance MEDIATOPPER! GRATIS Samsung LCD TV 32 + Samsung GSM 81 cm p/mnd Kijk voor deze of één van de vele andere aanbiedingen op 21 Woensdag Januari GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP HOLLANDSE HOOGTE / BEELDBEWERKING DE PERS Zwarte Jezus is geland En nu moet Barack Obama, sinds gisteren de nieuwe baas van de wereld, echt aan de slag. Hij wordt geacht wonderen te verrichten voor jan en alleman, zoals: Het Binnenhof PvdA-Kamerlid Angelique Eijsink wil dat hij Yankee Doodle zingt. Lees meer op pagina 3 Het milieu De economie De wereld Amerika moet anderen tonen dat energieslurpen ook met zon en wind kan. Heb lef en doe iets on-amerikaans: nationaliseer banken. We zijn er opnieuw klaar voor om de leiding te nemen. Lees meer op pagina 11 Lees meer op pagina 9 Lees meer op pagina 4 UIT & THUIS De erfenis van Percy Piepjong was Kirsten den Elsen toen ze mode-ontwerper Percy Irausquin voor het eerst ontmoette. Ze werd zijn rechterhand, tot Percy augustus vorig jaar plots overleed. Nu probeert ze op haar 22e, met een team van zeven man, zijn wintercollectie alsnog vorm te geven. Lees meer op pagina SPORT Niets lukt meer bij Feyenoord 0-3 tegen Heerenveen IN BUSINESS Hi, this is Richard Branson speaking Twee studenten vlogen plots met megamiljonair Branson naar Obama s inauguratie. Pagina 10. IN BUSINESS Manager is de weg kwijt Een succesje boeken hier en een bonusje opstrijken daar. Als het economisch goed gaat, hoor je daar niemand over. Want: als de slechte tijden aanbreken, dan zal die goedbetaalde manager al zijn speciale kwaliteiten aanwenden om de boel te redden. Maar niet heus. Lees meer op pagina 9

2 2 NL Lange Poten PETER MIDDENDORP E en paar maanden geleden was er nog een wereld die veroverd moest worden, maar voor GeenStijl bestaat die al niet meer. Een paar complimenten hebben ze gehad, een beetje aandacht in de media, en nu zijn ze overstuur. Op GeenStijl gaat het alleen nog over GeenStijl, de grappen die ze hebben gemaakt, de plannen die ze hebben, wat anderen elders nu weer over hen hebben gezegd. Zo is er voor niemand nog veel aan. Ik vond het wel goed wat ze deden, beetje zeuren, lastig zijn, speels oneerbiedig belangrijke mensen het een beetje moeilijk maken. Traditionele media raakten misschien een hoop lezers kwijt geld moeten ze, anders gaat de democratie verloren we hadden er wel mooi GeenStijl voor teruggekregen. Je zou zeggen: na Vogelaar weer snel nieuwe filmpjes maken, maar daar gaat het vermoedelijk niet meer van komen. De belangrijkste werkgever van GeenStijl is Defensie. Verslaggever Rutger Castricum laat zich door het leger inhuren om grapjes te maken met Nederlandse soldaten in Suriname en zich in Afghanistan met verstikte stem met de jongens te identificeren; ach, die eenzame Kerst ook weer aldaar. Een van de favoriete bezigheden van GeenStijl is internetverkiezingen van anderen verpesten. Daartoe roept men de eigen lezers op massaal te gaan stemmen en binnen minuten is andermans feestje verpest. Ik vond dat op zich wel een keer een geestig gegeven, tot ik ontdekte dat ze het niet voor het plezier doen, maar serieus zijn, bloedfanatiek. Ze willen zelf de wedstrijd winnen, Rutger laat zich door het leger inhuren om grapjes te maken. niets liever dan met een beker naar huis. De laatste internetverkiezing die GeenStijl probeerde te kapen, was die voor het Tv-moment van het Jaar. Ook Rutger was genomineerd en de lezers van GeenStijl hadden voldaan aan de oproep allemaal op hem te stemmen. Het plan mislukte, iemand anders won: Paul de Leeuw die achterna werd gezeten door een mongool. Nu heb ik niets tegen mongolen of eigenlijk wel, waarom ook voorzichtig zijn, ze lezen toch niet mee een heel boeiend tv-moment vond ik het niet. Wel zagen we die avond alvast het tv-moment van 2009: Rutger Castricum die hoort dat hij de prijs niet heeft gekregen. Mooie televisie. 1 Peter Middendorp doet als schrijver/journalist dagelijks verslag van zijn belevenissen in Den Haag. Alcoholbeleidsdag Het beeld dat van ons bestaat is overdreven Water? Dat gieten we over de vrouwen Een bierbrouwerij en de studentenverenigingen zijn het erover eens: er moet minder gedronken worden. Maaike Boersma DOMMELEN Een brouwerij, doorgaans gericht op de verkoop van zoveel mogelijk bier, en studenten, die erom bekend staan veel bier te nuttigen, kwamen gisteren samen. De alcoholbeleidsdag, georganiseerd door de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) en bierbrouwerij InBev, was bedoeld om bestuursleden van de grote verenigingen te leren hoe ze alcoholmatiging binnen hun vereniging moeten aanpakken. De locatie? De Dommelschbrouwerij in het pittoreske Dommelen. Ja, een opvallende locatie voor zo n dag, grapt Mighael Vroom van een grote vereniging in Delft. Bij zijn vereniging met 750 leden gaat er wekelijks zo n liter bier doorheen. Er wordt op verenigingen wel veel gedronken, maar het beeld dat van ons bestaat is echt ontzettend overdreven, vindt medebestuurslid Ardaan Walvis. Studenten drinken misschien meer dan anderen, maar wel verspreid over verschillende dagen. De reden dat de LKvV het initiatief nam voor deze alcoholbeleidsdag is om iets aan het imago van de zuipende student te doen, en de verenigingen handvatten te geven. Win-win situatie Dat een brouwerij studenten alcoholmatiging leert vindt woordvoerder Ronald Panis van InBev helemaal niet zo vreemd. Het is een win-winsituatie. Wij zitten er ook niet op te wachten dat studenten zich de eerste jaren laveloos drinken, en dan als ze afgestudeerd zijn zeggen: Nee hoor, voor mij geen Dommelsch meer, daar ben ik als student zo ziek van geweest. We hebben er meer baat bij als mensen minder bier drinken maar wel over een langere periode, dan dat ze in een keer heel veel drinken en er dan genoeg van hebben. Ook het imago van een maatschappelijk bewuste brouwer doet InBev uiteraard geen pijn. Grote uitverkoop HANS WIEGEL E ssent wordt verkocht. Het begin van de grote uitverkoop van onze energiebedrijven. Straks zijn Nuon, Eneco en Delta aan de beurt. In de politiek klinkt geweeklaag. Krokodillentranen en huichelarij. Want de politiek heeft tegen het Je kunt het minder goed inschatten als iemand er net tegenaan hangt. Tijdens het eerste gedeelte van het programma legt Eva Versteeg van de GGD de studenten een aantal stellingen voor. Ik drink altijd als ik uitga. Bijna iedereen steekt een groene kaart de lucht in. Maar de stelling matig drinken wordt binnen onze vereniging gestimuleerd wordt door bijna iedereen ontkend. Bij de vraag of je wel eens hebt gekotst door drank, gaan alle groene kaarten omhoog. Laveloos Volgens Versteeg drinken jongeren gemiddeld 13 glazen alcohol per week, studenten die lid zijn van een vereniging drinken het dubbele. Toch vindt een student uit Enschede, die liever niet met zijn naam in de krant wil, dat het beeld van de laveloze student die niets anders doet dan zuipen vreselijk overtrokken is. Natuurlijk zijn studenten en alcohol onlosmakelijk met elkaar verbonden, dat heeft verzet van de energiebedrijven in besloten die ondernemingen te splitsen. Naar de waarschuwingen vanuit de sector, dat die bedrijven dan hapklare brokken voor buitenlandse energiegrootmachten zouden worden, werd niet geluisterd. Ons land wilde ook hier weer voor de muziek uitlopen. De Europese Gekke Henkie uithangen, zoals ik ergens las. Het adagium van onze toenmalige minister Luns, dat het uitgangspunt van zijn buitenlandbeleid in de eerste, tweede en derde plaats het Nederlands belang was, is al lang verlaten. Uiteraard hebben Duitsland en Frankrijk zich niets aangetrokken van HH te maken met de gewoonte. Het hele studentenleven is om zo n bar heen gebouwd. Het is puur een sociaal gebeuren, ik vind het leuk om met een paar gasten af te spreken, dat is de reden dat er gedronken wordt. Maar dat er elke avond iemand boven de plee hangt, klopt volgens hem niet. Omdat wij een christelijke vereniging zijn, speelt alcohol een minder grote rol, zegt Martin Bac uit Rotterdam. Maar ook bij ons wordt overmatig gedronken. Het grootste probleem is volgens Bac om te herkennen wanneer iemand echt dronken dreigt te worden. Dan kun je hem makkelijk bier weigeren, maar je kunt het minder goed inschatten als iemand er net tegenaan hangt. De 256 leden drinken er overigens wekelijks 350 liter bier weg. Geen van de aanwezige verenigingen doet al iets aan alcoholmatiging. Versteeg geeft wat tips. Je kunt bijvoorbeeld een happy-fris-hour instellen, of in plaats van een meter bier, ook een meter water. Dat vindt een van de studenten, die overigens nog een kegel uit zijn mond heeft, een bijster goed idee. Water? Dan gieten we dat over de vrouwen, dat is ook leuk. 1 de Europese wens de energiebedrijven te splitsen. In die landen wordt wel op het nationale belang gelet. Zij wisten een verplichting tot splitsing tegen te houden. Toch ging Nederland met oogkleppen op door. De kardinale fout die in ons land gemaakt is, ligt overigens in het verleden. Zo n twintig jaar geleden. De samenwerkende elektriciteitsproducenten, verenigd in de NV SEP, steggelden toen over de vraag of er in ons land één grootschalig productiebedrijf moest komen. Een van de grootste ondernemers toen, ir. Frits Fentener van Vlissingen, en ik waren in die tijd vicevoorzitter en voorzitter van de raad van commissarissen van Einde café krakersbolwerk VRANKRIJK MOET DICHT De gemeente Amsterdam wil de vergunning van het café van krakersbolwerk Vrankrijk intrekken. Reden voor het besluit is de ernstige mishandeling van een bezoeker op 13 september vorig jaar. Daar zouden onder meer medewerkers van de kroeg bij betrokken zijn geweest. Vrankrijk gaat het besluit van de gemeente aanvechten. Almere wil einde geweld BUS MOET WEER VEILIG De gemeente Almere, politie en busmaatschappij Connexxion gaan samen het geweld in de bussen te lijf. De drie hebben een pakket maatregelen samengesteld. Zo betalen de busmaatschappij en de gemeente samen de halfgesloten cabines in de 62 bussen, gaan er s avonds meer controleurs meerijden en gaat de politie meer surveilleren. Begrafenis in Nederland VAN DER VALK OVERLEDEN Horeca-ondernemer Gerrit van der Valk (80) is gisteren in het Spaanse Marbella na een hersenbloeding overleden. Hij was al geruime tijd ziek. Van der Valk, geboren in Voorschoten, was jarenlang de baas van het familieconcern. Hij breidde het bedrijf uit met tientallen restaurants, hotels en motels in meerdere landen. Van der Valk was getrouwd en had zeven kinderen. Hij wordt in Nederland begraven. ANP de SEP. Het is ons en opeenvolgende ministers van Economische Zaken toen niet gelukt de elektriciteitsbaronnen tot elkaar te brengen. Grote ego s, kleine blik. Wat zou het niet in het belang van de energievoorziening van ons land zijn geweest als dat wel was gebeurd. Met de Belgen spraken wij zelfs over één groot Belgisch/Nederlands productiebedrijf. Nu zal de energievoorziening in ons land in buitenlandse handen komen. Er zal winst moeten worden gemaakt. Straks gaan de prijzen hier dus omhoog. De Nederlandse burger zal de rekening betalen. Wat een onvoorstelbaar dom beleid van Den Haag. 1 Opruimwoede Curaçao wil af van de overal verspreide flessen en begint daarom een statiegeldcampagne. Iedereen die twintig flesjes of blikjes inlevert, krijgt 45 eurocent. Popiejopie Obama is populair, ook bij de Nederlandse jeugd. Meer dan 90 procent van de jongeren zegt vertrouwen te hebben in de nieuwe president van de VS. Stoeipoes Kim Holland eist bijna een half miljoen euro van 123video.nl. Op de website waren clips van Hollandproducties gratis te zien en dit pikt de pornoster niet.

3 NL 3 Inauguratie Maak de zin af Obama kan me tien keer bellen Wat zouden politici nooit doen, zelfs niet als Barack Obama ze tien keer belt? Lid worden van een andere partij. Tranen met tuiten Meningsuiting Hirsch Ballin werkt stug door Meerderheid wil godslastering uit wetboek maar wat wordt de prijs? Een Kamermeerderheid stemde gisteren voor afschaffing van het verbod op godslastering, maar of het wordt geschrapt, wanneer en tegen welke prijs is nog ongewis. Kustaw Bessems DEN HAAG Historisch, oordeelde SP-Kamerlid Jan de Wit meteen nadat een meerderheid van de Tweede Kamer een motie had ondersteund om het verbod op godslastering op te heffen. Het verbod wordt al lang niet meer gebruikt, maar heeft voor zowel christelijke partijen (handhaven!) als seculiere partijen (afschaffen!) een symbolische betekenis. SP dreigt zelf wet te maken als Hirsch Ballin nu tijd gaat rekken. Maar minister Hirsch Ballin van Justitie is niet van plan het soort geschiedenis te schrijven waar De Wit op zit te wachten. Hirsch Ballin wérkt namelijk al aan afschaffing van het verbod, maar gelijktijdig ook aan een alternatief: uitbreiding van het verbod op belediging. En dat laatste zou vanuit De Wit en zijn medestanders bekeken een middel kunnen zijn dat erger is dan de kwaal: verdere inperking van de vrije meningsuiting. De emoties liepen gisteren hoog op in de vertrekhal van vliegbasis Eindhoven. De zesde lichting militairen van de staf Task Force Uruzgan kreeg daar een Brabants afscheid. De nieuwe commandant van de Task Force is Tom Middendorp. Hij was tot voor kort commandant van de 13e Gemechaniseerde Brigade die de kern vormt van de eenheden in Uruzgan. Uit handen van commissaris van de koningin Hanja Maij-Weggen ontvingen de 123 militairen een Brabantse vlag. Directeur Jan Reker van PSV gaf ze een gesigneerde clubvlag mee naar Afghanistan. Allemaal heel mooi natuurlijk, maar de vrouwen en familieleden bleven eenzaam achter. 1 FOTO: ANP SP, VVD, GroenLinks en D66 deden gisteren ook een poging om het invoeren van dat alternatief te voorkomen, maar die mislukte. Hirsch Ballin liet direct weten gewoon verder te werken aan zijn plannen om enerzijds het verbod op godslastering te schrappen en anderzijds het verbod op belediging uit te breiden. Dat zal inclusief alle adviesrondes lang duren. Het is de vraag of dat voorstel het ooit zal halen coalitiepartij ChristenUnie heeft er grote moeite mee, alleen Hirsch Ballins eigen CDA en misschien de PvdA zien er wat in maar dan is hij zo jaren verder. Om te voorkomen dat Hirsch Ballin nu aan het tijd rekken slaat, dreigt de SP zelf een wet te maken. 1 Marcia Nieuwenhuis DEN HAAG Op de dag van de inauguratie van Barack Hussein Obama toog De Pers de wandelgang in met de vraag deze zin af te maken: Obama kan me tien keer bellen, maar ik zal nooit CDA-Kamerlid Sybrand van Haersma Buma is lang stil. Dat tien keer bellen, waar is dat ook alweer van? Wie had dat ook alweer gezegd? We helpen even. Het is gebaseerd op de memorabele zin die De Telegraaf optekende uit de mond van Defensie-minister Van Middelkoop. De nieuwe Amerikaanse president Obama kan me tien keer bellen, maar onze missie in Uruzgan stopt augustus De ChristenUnie-minister mag zich er morgen weer voor verantwoorden. D66-leider Alexander Pechtold heeft dan ook meteen een antwoord. Ook al belt Obama me tien keer, ik zal nooit vertellen wat ik écht van Van Middelkoop vind. Al blijft de telefoon vanuit The Oval Office maar rinkelen, er is één ding dat de PVV-leider Geert Wilders een van de weinige Nederlandse politici die niet op Obama zou stemmen nooit zou doen. Niet opnemen. En de 44e Amerikaanse president mag in Nederland dan met open armen worden ontvangen, er zijn dingen waar hij niet mee aan hoeft te komen. Meer troepen naar Uruzgan, daar zijn SP, GroenLinks, PvdA, VVD, en PVV niet voor. Het langer openhouden van Guantánamo Bay kan evenmin op bijval rekenen, zeggen GroenLinks-leider Femke Halsema en de kersverse woordvoerder buitenland van de VVD Atzo Nicolaï. Obama heeft beloofd het detentiekamp op Cubaanse bodem binnen drie maanden na zijn aantreden te sluiten. Ook al klinkt de beltoon van Obama bij PvdA-Kamerlid Martijn van Dam aanhoudend, ik zal nooit zeggen wat ik écht van Van Middelkoop vind. HH nooit zal hij het opnemen van gevangen uit Guantánmo Bay steunen. Dat probleem moet hij zelf oplossen. Zijn partijgenote Eijsink zal de president niet meteen met gewichtige staatszaken lastigvallen: Als Obama mij belt, stá ik er op dat hij Yankee Doodle met mij zingt. Dat heeft tien coupletten. Ken je het? Gaat zo: Yankee Doodle, keep it up. Yankee Doodle dandy. Et cetera. De woordvoerster JSF fladdert de vergaderzaal in. PvdA-bewindsvrouw Albayrak Ja, ik heb een heel goede. Ik zou nooit mijn pleidooi stoppen voor erkenning door de VS van het internationaal strafhof. Je kent toch die rare Amerikaanse wet dat ze hier in Nederland zouden komen binnenvallen als er een Amerikaan vast werd gehouden door het strafhof? Nou, bij alle change en hope wordt het ook eens tijd dát te veranderen. Van Haersma Buma is er inmiddels ook uit: Ik zou nooit lid worden van een andere partij. Tja, het is niet origineel, maar zo zit het. 1 Met medewerking van Kustaw Bessems en Dirk Jacob Nieuwboer. Argus Eerste zwarte president in Witte Huis Seks wekt interesse MUSEUM IN TOPTIEN Het beruchte Sexmuseum gelegen op het Damrak in Amsterdam is als negende geëindigd in de toptien van meest bezochte musea op de website Het museum heeft een grote collectie erotische schilderijen, beelden en objecten en neemt de bezoekers mee op een reis door de geschiedenis van seks. Het Anne Frank museum eindigde als zevende. Het meest bezochte museum was Madame Tussauds in Londen. Geen diploma Te veel docenten in het onderwijs staan onbevoegd voor de klas. Bouwfonds Ontwerpprijsvraag Prijsuitreiking 19 februari 2009 TOEGANG GRATIS

4 4 Perspectief Verenigde Staten Welkom president Obama Yes, we did yes, I swear De kroning van de messias is een feit. Barack Obama belooft van Amerika weer een supermacht te maken. Zijn wijze woorden vormen slechts de prelude. Lars Anderson Het is zover: Barack Obama is beedigd als president van de Verenigde Staten. Met zijn hand op de bijbel van Abraham Lincoln, die werd gedragen door zijn vrouw Michelle, legde Obama haperend van de zenuwen de eed af. Zijn speech, vanaf de autocue, was weer als vanouds. Twee miljoen mensen luisterden ademloos naar zijn woorden tellende rede. Obama deed nadrukkelijk een beroep op het verantwoordelijkheidsgevoel van alle Amerikanen: Wij hebben plichten naar onszelf, ons land en de wereld. Plichten die we niet met tegenzin accepteren, maar gretig omarmen. [ ] Dat is de prijs en de belofte van het burgerschap. De crisis waarin Amerika momenteel verkeert was een terugkomend thema: Onze natie is in oorlog, tegen een verstrekkend netwerk van geweld en haat. Onze economie is sterk verzwakt, een gevolg van de hebzucht en het gebrek aan verantwoordelijkheid van sommigen. Maar de crisis is ook te wijten aan het feit dat wij niet in staat zijn geweest moeilijke keuzes te maken en het land voor te bereiden op een nieuw tijdperk. Minder goed meetbaar, maar minstens even diepgaand is het groeiende gebrek aan vertrouwen in ons hele land de knagende angst dat de neergang van Amerika onontkoombaar is, en dat de volgende generatie haar verwachtingen zal moeten bijstellen. De uitdagingen waarmee wij geconfronteerd worden zijn reëel. Ze zijn ernstig en talrijk. Ze zijn zeker niet eenvoudig op te lossen. Maar dit wil ik u zeggen, Amerika: ze zullen worden opgelost! Obama deed een ferme handreikin naar een ieder die vindt dat het Amerika onder Bush in moreel opzicht ver is afgegleden. Tegen alle andere volkeren en regeringen die vandaag kijken: weet dat Amerika een vriend is van elke natie en alle mannen, vrouwen en kinderen die op zoek zijn naar een toekomst vol vrede en waardigheid, en dat we er opnieuw klaar voor zijn om de leiding te nemen. Aan de moslimwereld zeg ik dat we op zoek zijn naar een weg voorwaarts, gebaseerd op gezamenlijke interesse en wederzijds respect. Aan die leiders in de wereld die conflicten proberen te stimuleren, of het leed van hun samenleving aan het Westen wijten: weet dat uw volk u zal beoordelen op basis van wat u kunt opbouwen, niet wat u kunt vernietigen. Aan diegenen die hun macht ontlenen aan corruptie en bedrog en het monddood maken van andersdenkenden: weet dat u de geschiedenis niet aan uw zijde hebt staan, maar dat wij u een hand zullen toereiken als u bereid bent om uw vuist te openen. 1 De wereld wordt nog steeds verlicht door idealen. ANP Bush laat Obama memo achter George W. Bush heeft een brief voor Barack Obama achtergelaten in de Oval Office. De inhoud is onbekend. Nu maar hopen dat hij geen adviezen geeft Dagbladen verdienen aan eed (1) Amerikaanse kranten verschijnen met hogere oplages, speciale edities en bijlagen. De kranten hopen dat de eedaflegging een financiële meevaller wordt. Dagbladen verdienen aan eed (2) De NYT drukt 2,2 miljoen kranten, 75 procent meer dan normaal. De Washington Post drukt er 1,7 miljoen. De prijs? Twee dollar in plaats van 75 dollarcent.

5 Perspectief 5 Wij zijn hier omdat wij hebben gekozen voor hoop in plaats van angst. Van harte gefeliciteerd (1) Koningin Beatrix heeft Obama in een telegram gefeliciteerd met zijn inauguratie tot de 44e president van de VS en hem veel succes toegewenst. Van harte gefeliciteerd (2) Jan Peter Balkenende heeft de nieuwe Amerikaanse president per brief gefeliciteerd. Hij ziet uit naar de samenwerking en hoopt hem snel te ontmoeten. Van harte gefeliciteerd (?) Iran wacht het beleid af voor het een oordeel velt. De Russische premier Poetin vindt dat de grootste teleurstellingen voortkomen uit hoge verwachtingen.

6 6 Wereld First lady s Wie waren zij? Van Martha via Jackie naar Michelle De first lady is officieel de gastvrouw van het Witte Huis. Een blik in de geschiedenis. Redactie buitenland Het zijn er heel veel, maar nog niet allemaal. De first lady van weduwnaar Thomas Jefferson ( ) was zijn dochter Martha. Ook Rachel Jackson staat er niet bij. Zij stierf vlak na de verkiezingszege van haar man Andrew in Hij ging alleen verder. Margaret Taylor ( ) was first lady in naam, maar haar gezondheid was zo slecht dat ze zich nooit liet zien. Hetzelfde geldt voor Jane Pierce, de vrouw van Franklin ( ). De first lady van Chester Arthur ( ) was zijn zuster Mary. Vrouw Ellen stierf in De enige vrijgezel was James Buchanan ( ). Hij werd bijgestaan door zijn nicht Harriet Lane. 1 FOTOS: HOLLANDSE HOOGTE Michelle Obama De vrouw van de eerste zwarte president van de Verenigde Staten. Ze wordt gezien als een van de belangrijkste politieke adviseurs van haar man. Jacqueline Kennedy Zij verbeeldde samen met haar man John het nieuwe, frisse, sterke Amerika. Hij werd vermoord in Dallas, zij hertrouwde met de Griekse scheepsmagnaat Aristoteles Onassis. Mary Todd Lincoln Hoewel ze uit het Zuiden kwam steunde ze haar man Abraham in zijn strijd tegen de slavernij. Ze zat naast hem in het theater toen hij werd vermoord. Martha Washington Zij was de allereerste first lady, al bestond die term toen nog niet. Tijdens de regeerperiode van haar man George werd ze Lady Washington genoemd. Michelle Obama Laura Bush Hillary Clinton Barbara Bush Nancy Reagan Rosalyn Carter Betty Ford Pat Nixon Lady Bird Johnson Jacqueline Kennedy Mamie Eisenhower Bess Truman Eleanor Roosevelt Lou Hoover Grace Coolidge Florence Harding Edith Wilson Ellen Wilson Helen Taft Edith Roosevelt Ida McKinley Caroline Harrison Frances Cleveland Lucretia Garfield 1881 Lucy Hayes Julia Grant Eliza Johnson Mary Todd Lincoln Harriet Lane Abigail Filmore Sarah Polk Julia Tyler Letitia Tyler Anna Harrison 1841 Angelica Van Buren Louisa Adams Elizabeth Monroe Dolley Madison Abigail Adams Martha Washington Kotsjing VANUIT OEGANDA MARCIA LUYTEN an het begin van elk trimester gaat Maureen naar de Aschool van haar kinderen om te praten. Lang duurt het nooit. Ze zijn het snel eens. Haar kinderen hebben kotsjing nodig coaching. Voor vier maanden kost haar dat shilling de meester (38 euro). Drie kinderen heeft ze en dus legt ze elk trimester voor kotsjing shilling op tafel, 70 procent van haar maandloon. Dat komt boven op het schoolgeld ( per trimester). Maureen heeft het er graag voor over, want zonder het eerste is het tweede weggegooid geld. De leraar besteedt alleen aandacht aan kinderen voor wie extra is betaald. Dat de meeste kinderen geen kotsjing krijgen, bleek vorige week. De scores voor de Oegandese Citotoets waren schrikbarend laag. Nog geen 40 procent van de geteste kinderen zat in de hoogste twee schalen. Alles daaronder kan eigenlijk niet goed lezen, schrijven en rekenen. Nu rollen leraren en examencommissie ruziënd over straat. Het is de schuld van de toets, zeggen de leraren. Die gebruikte veel te moeilijk Engels. Onzin, zegt de examencommissie. Afgelopen jaar stuurde ze waarnemers het land in, zodat scholen niet konden valsspelen. Nu ze hun resultaten niet hebben kunnen pimpen, blijkt pas hoe belabberd het onderwijs is. Ook het ministerie van Onderwijs gaf de leraren de schuld. Die staan vaker niet dan wel voor de klas. Voor menig leerling geldt hetzelfde. Zelfs de regeringskrant zet nu vraagtekens bij de gigantische hoeveelheid geld die wordt uitgegeven aan basisonderwijs: bijna eenderde van de overheidsbegroting. De kritiek wringt met het applaus dat westerse landen juist Oeganda geven voor zijn onderwijs. Sinds Museveni in 1997 het schoolgeld officieel afschafte, steeg het aantal kinderen dat zich voor de basisschool inschrijft van vier naar zeven miljoen, ruim 90 procent van alle kinderen. Daarmee lijkt het alsof Oeganda het tweede Millenniumdoel gaat halen: in 2015 alle kinderen naar school. Alleen waren de scholen niet berekend op zo n toestroom. De leraren evenmin; die hadden ineens honderd kinderen voor hun neus; zonder dat er genoeg boeken, stoelen en banken zijn. Bovendien bleef het lerarensalaris schamel. Omdat je van shilling geen gezin kunt onderhouden, klust de meester onder werktijd bij. Het resultaat van gratis onderwijs is dat het gros van de schoolverlaters praktisch analfabeet is. Wie wat wil leren, moet naar een dure privéschool. Al verdient Maureen bijna het dubbele van een leraar, dat kan zij niet lijden. Dat lukt alleen de elite, de gelukkigen met een baan bij de staat - en toegang tot de middelen die naar gezondheidszorg of onderwijs zouden moeten gaan. 1 Ook op deze dag in 1643 zet ontdekkingsreiziger Abel Tasman, uit het Groningse Lutjegast, als eerste vreemdeling voet op de Polynesische eilandengroep Tonga. Het weer Edinburgh: 2ºC/1ºC, bewolkt Lossiemouth: 3ºC/1ºC, zonnig Old Kilpatrick: 3ºC/2ºC, bewolkt Gevonden! Een Duitse vrouw die twaalf jaar geleden verdween, is teruggevonden in Zwitserland. Daar zwierf ze rond in een bos bij Bern. Ze woonde in een tentje.

7 Wereld 7 Voor de Thai is koning Bhumibol bijna God. Thailand Celstraf voor majesteitsschennis Waag het niet om de koning te beledigen De Thaise koning Bhumibol heeft zo ongeveer de status van een heilige. Wie met hem durft te spotten, moet een hoge prijs betalen. Sarah Maso Koning Phra Chaoyuhua Bhumibol Adulyadej zit al op de troon sinds Hij is daarmee de langst zittende koning ooit. Toen hij aantrad, werd Thailand in feite geregeerd door een groep corrupte generaals. Bhumibol wist zich daar langzaam maar zeker aan te ontworstelen en maakte zo de weg vrij voor een tamelijk stabiele democratie. Dat hij daarbij ook nog zorgde dat zijn volk voldoende te eten en te drinken had, leverde hem een grenzeloos respect op. Voor de Thai is hij bijna God. Bankbiljet Majesteitsschennis wordt daarom gezien als een zeer ernstige overtreding. Strafrechtartikel 112 is speciaal ontworpen om kwaadsprekers aan te pakken. Zelfs voor het verscheuren van een bankbiljet kun je in theorie drie tot vijftien jaar gevangenisstraf krijgen. Zo kon het gebeuren dat de onbekende Australische schrijver Harry Nicolaides deze week tot zijn schrik werd veroordeeld tot drie jaar cel. Hij heeft een boek geschreven, zo zei de rechter, dat de koning, de kroonprins Het verscheuren van een bankbiljet kan al goed zijn voor 15 jaar cel. en Thailand en de monarchie zwartmaakt. Mond snoeren Critici zien de wet echter vooral als een effectief middel om tegenstanders van het regime de mond te snoeren. Gisteren werd bekend dat ook de prominente Thaise politicoloog Ji Ungpakorn beschuldigd wordt van het beledigen van de koning. In een boek uit 2007 bekritiseert hij het leger over de manier waarop het premier Thaksin Shinawatra een jaar eerder afzette: de militairen beschuldigden Shinawatra van majesteitsschennis. Ze kwamen nooit met bewijs, maar het bleek toch voldoende om de premier naar huis te sturen. Volgens Ji gebruikt het leger artikel 112 steeds vaker om tegenstanders uit de weg te ruimen. Koning Bhumibol houdt zich intussen buiten alle discussies. Hij verleent vooral gratie. Een Zwitser die in 2007 werd veroordeeld tot tien jaar wegens het spuiten van zwarte verf op een portret van de koning, kreeg na vier maanden gratie. De raadsman van Nicolaides zei dat ook zijn cliënt bij de koning gaat aankloppen. 1 Rusland Advocaat Markelov vermoord Kritiek is goed, maar niet op alles Advocaat en journalist zijn uiterst gevaarlijke beroepen in Rusland. Althans, voor wie de confrontatie met de autoriteiten aandurft. Hans Crooijmans MOSKOU Of hij niet bang was voor de veiligheid van zijn gezin, werd Stanislav Markelov onlangs gevraagd. Nee, zei hij: Mijn vrouw en kinderen wonen in Duitsland. En uw eigen veiligheid? Ik ben te bekend. Mijn vijanden zijn niet zo stom mij wat aan te doen. Dat was verkeerd ingeschat. Maandag werd Markelov (34) geliquideerd in het centrum van Moskou. Anastasia Baboerova (25), een leerling-journaliste die achter de schutter aanging, werd ook doodgeschoten. Kort tevoren had Markelov aangekondigd beroep aan te tekenen tegen de vervroegde vrijlating van Joeri Boedjanov. Deze ex-kolonel zat een straf van tien jaar uit voor het verkrachten en wurgen van een 18-jarig Tsjetsjeens meisje, in Vorige week donderdag liep Boedjanov wegens goed gedrag de gevangenis uit. In de politieauto ging per ongeluk het wapen van een van de agenten af. Politkovskaja Kennissen van Markelov twijfelen er niet aan dat de moord verband houdt met zijn werk. Hij stond eerder onder meer de in oktober 2006 vermoorde journaliste en mensenrechtenactiviste Anna Politkovskaja bij. Magomed Jevlojev, hoofdredacteur van de oppositionele website Ingushetiya.ru, stierf in 2008 nadat in een politieauto per ongeluk een pistool was afgegaan. Vlak daarvoor was hij op last van Ingoesjetië s president Zvazikov gearresteerd. Die klaagde dat de journalist hem had lastiggevallen. Dat zou goed kunnen, want Jevlojev bestempelde Zvazikov regelmatig als corrupt. Zwaar afgetuigd De hoofdredacteur van de Chimki Pravda, een lokale krant in Moskou, werd in november zo zwaar afgetuigd dat hij in kritieke toestand moest worden opgenomen. Michail Beketov (50) voerde campagne tegen de burgemeester, die een snelweg wil aanleggen dwars door een bos waar de bewoners van Chimki recreëren. Igor Troenov, een advocaat die onder meer nabestaanden vertegenwoordigt van de 130 slachtoffers van het gijzelingsdrama in het Moskouse Doebrovka-theater in 2003, dreigde onlangs door justitie uit zijn beroep te worden gezet. Hij had een van moord verdachte man wat al te goed verdedigd. Troenov zet door, mede omdat het gevaar dat hij loopt niets is vergeleken met dat van een journalist van Novaja Gazeta. Daar zit wat in, want behalve Politkovskaja en Baboerova werkten ook de vermoorde journalisten Joeri Sjekosjichin en Igor Domnikov voor deze oppositiekrant. 1 Congo RWANDA KOMT TE HULP Rwandese soldaten zijn gisteren de Democratische Republiek Congo binnengetrokken om samen met het Congolese leger Hutu-rebellen op te sporen. Het gaat volgens schattingen om ongeveer soldaten. Onder de rebellen zijn strijders die in 1994 deelnamen aan de slachting van bijna een miljoen Tutsi s en gematigde Hutu s in Rwanda. De operatie gaat tien tot vijftien dagen duren. Gaza VN-TOPMAN GESCHOKT VN-secretaris-generaal Ban Kimoon, gisteren op bezoek in Gaza, noemt de Israëlische bombardementen van lokale VN-gebouwen buitensporig en onacceptabel. Hij pleitte opnieuw voor een onderzoek. Ban omschreef wat hij had gezien als schokkend, alarmerend en hartverscheurend. Een speciaal humanitair team van de VN reist morgen naar Gaza om te onderzoeken welke hulp nodig is. Spanje ACTIE TEGEN TERREUR De politie in Spanje heeft zeker tien terreurverdachten aangehouden in Barcelona, Madrid en op de Canarische Eilanden. Het gaat om extremistische moslims. Dat heeft een bron rond het onderzoek gezegd. Het is nog onduidelijk wat de verdachten van plan waren. Spanje werd in maart 2004 getroffen door bomaanslagen op drie treinen in Madrid. Daardoor kwamen 191 mensen om het leven. Thailand PANDA S ZIJN ER KLAAR VOOR Pandaporno, diëten en spermadonaties. Niets leek te helpen om een Thais pandakoppel zover te krijgen om te gaan paren. Totdat de temperatuur begon te zakken tot ongeveer 4 graden Celsius en de reuzenpanda s dicht bij elkaar kropen. Ze zijn er helemaal klaar voor, meldt de directeur van de dierentuin van Chiang Mai. We hopen binnenkort met goed nieuws te komen. Reuzenpanda s staan bekend om hun lage libido. Losgeld Twintig jaar na dato is een deel terug van de 1,5 miljoen euro losgeld die de familie betaalde voor de ontvoerde Belgische premier Vanden Boeynants. Daarvan is nu euro opgedoken.

8 controller controller amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- Amsterdam vac.nr KWF Kankerbestrijding gaat al 60 jaar voorop in de strijd tegen kanker. Als controller draag je bij aan de volgende professionaliseringsslag en vertaal je organisatiebeleid naar concrete doelstellingen en begroting. Met je team (5 fte) ben je daarnaast verantwoordelijk voor management informatie, marktonderzoek en data-analyse. Samen sta je voor het juiste kwaliteits- en kwantiteitsniveau, tijdigheid en efficiency. Je adviseert alle geledingen van de organisatie. Profiel: hbo, daadkrachtig. Nicole Sloots: amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- + bonus Soesterberg (Utr.) vac.nr Pearle Benelux met de merken Pearle en Eye Wish Groeneveld is toonaangevend in de optiekbranche en kenmerkt zich door enthousiasme, dynamiek en groei. Als controller ben je sparring partner. Je draagt zorg voor de beheersing van de goederen- en aanverwante geldstroom, het standaardiseren en verbeteren van processen, het vastleggen van procedures en rapportage. Profiel: hbo, 3-5 jaar ervaring, kennis van processen en datawarehousing, analytisch sterk, ambitieus, initiatief. Jaap van der Vlist: finance finance compensation & benefits specialist hr manager/mt-lid amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen marktconform De Meern (Utr.) vac.nr Albron is de grootste zelfstandige cateraar van Nederland. Zij staan voor lekker, gevarieerd en gezond eten en drinken in een prettige omgeving. Je bent verantwoordelijk voor het beheer en ontwikkeling van arbeidsvoorwaarden binnen Albron. Je bent vraagbaak voor het management. Je verzorgt managementinformatie door middel van analyses en verbetervoorstellen. Profiel: hbo, 3-5 jaar werkervaring, kennis van arbeidsrecht, pensioenen en performancemanagement. Benno Duteweerd: amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- + bonus + lease-auto Zaanstad vac.nr Cleopatra is een internationale fabrikant van luxe sanitair producten in de wereld van wellness. In deze zelfstandige rol ben je verantwoordelijk voor alle denkbare hr aspecten. Je maakt deel uit van het mt en je rapporteert aan de general manager. Profiel: hbo P&A opleiding, minimaal acht jaar ervaring in een vergelijkbare functie, bij voorkeur in een productie-omgeving. Pragmatisch, overtuigend, flexibel, assertief, teamplayer, selfstarter en integer. Engels goed, enige kennis van Duits. Heidi Kroon: human resource management human resource management afdelingshoofd financiën contract specialist amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- Brielle vac.nr Gemeente Brielle is een oude vestingstad en vormt samen met de kernen Zwartewaal en Vierpolders een gemeente van inwoners. Als afdelingshoofd financiën ben je eindverantwoordelijk voor de centrale financiële administratie en de planning- en controlcyclus. Je adviseert over het gemeentelijk financieel beleid en geeft leiding aan 5 medewerkers. Profiel: hbo be, de ideale kandidaat heeft ervaring als financieel adviseur bij een gemeente en wil de stap maken naar een leidinggevende functie. Eline van der Schee: amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- De Meern (Utr.) vac.nr Voor uitbreiding van deze snelgroeiende en zeer succesvolle organisatie wordt een gedreven contract specialist gevraagd. Oracle Financing verleent payment services, nationaal en internationaal. In deze uitdagende functie ben je verantwoordelijk voor het totale onderbreng proces. Je bewaakt en controleert overeenkomsten en de lopende cashflows. Er wordt een actieve deelname in verschillende projecten van je verwacht. Profiel: hbo, relevante ervaring. Engels vloeiend en stressbestendig. Sandra Holwerda: finance finance business controller controller amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- + bonus Zoetermeer vac.nr Nutricia Advanced Medical Nutrition is een onderdeel van Groupe Danone en marktleider op het gebied van medische voeding. Je acteert als het financieel geweten van de organisatie. Je bent verantwoordelijk voor het budgetterings- en planningsproces, sales- en P&L analyses en managementrapportages. Je neemt deel aan afdelingsoverschrijdende projecten en rapporteert aan de manager controlling. Profiel: hbo be/bk, 3-5 jaar ervaring, analytisch, doelgericht, teamspeler. Ralph Franken: amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- Leerdam vac.nr Gemeente Leerdam telt inwoners en is door de centrale ligging in Nederland goed bereikbaar. Als controller ben je verantwoordelijk voor de planning & controlcyclus, sparringpartner van college, directie en afdelingshoofden en in staat om kwaliteitsslagen te bewerkstelligen. Je geeft mede vorm aan strategische, tactische bedrijfsvoering en beleidsontwikkeling. Profiel: hbo be/bedrijfskunde, minimaal 3 jaar ervaring. Analytisch sterk, stevige persoonlijkheid met overtuigingskracht. Yee-Fan Yeung: finance finance bedrijfskundige (32-36 uur) productmanager vloeren amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen tot ,- Naaldwijk (Z-H) vac.nr Gemeente Westland bouwt aan een professionele en innovatieve organisatie. Als bedrijfskundige ben je verantwoordelijk voor het stroomlijnen van processen voor gemeentebrede projecten, zoals elektronische dienstverlening. Je signaleert, analyseert en adviseert het MT om (nieuwe) processen binnen de organisatie in te richten, te optimaliseren en vervolgens te beschrijven. Profiel: hbo/ wo, minimaal 2 jaar ervaring met bedrijfsprocessen. Analytisch, overtuigend, communicatief sterk, zelfstandig. Hester Kerkkamp: amsterdam utrecht den haag rotterdam eindhoven arnhem groningen uitstekende voorwaarden Amsterdam vac.nr Fetim is een internationaal handelshuis gespecialiseerd in sourcing, marketing en verkoop van bouw- en woonconcepten aan de professionele en de Doe-Het-Zelf markt. Je bent verantwoordelijk voor alle doelstellingen (rendement per m2, concepten) met betrekking tot de productgroep Vloeren voor de Doe-Het-Zelf markt. Profiel: hbo, minimaal 3 jaar ervaring met productmanagement binnen retail. Gevoel voor ketendenken, plannen en organiseren, ondernemerschap, vasthoudend. Martine Schutten: public marketing Randstad Search & Selection kijkt verder dan het cv van een kandidaat. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat wanneer een professional op de juiste plek zit, deze succesvol is. En daarmee de werkgever. Daarom kijken we naast het cv naar de persoonlijkheid van de kandidaat en de cultuur van uw organisatie. Dat is wat wij verstaan onder werving en selectie. Kijk op

9 GREEN DEAL Obama s apostelen De groene Barack Obama, inspireert tot de ene na de andere Green New Deal. Ook in Nederland. Onderzoek Twijfels over functioneren Managers zijn de weg kwijt 11 Dagblad De Pers In Business 9 Topmanagers hebben genoeg ideeen om bedrijven door de crisis te loodsen. Helaas geloven ze niet dat hun eigen plannen werken. Sylvia Marmelstein Een succesje boeken hier en een bonusje opstrijken daar. Leiding geven aan een bedrijf in tijden dat het economisch goed gaat is leuk en verdient lekker. Als legitimatie roepen managers steevast dat ze over zeldzame kwaliteiten beschikken. Zo kunnen ze ook in tijden dat het economisch slecht gaat een bedrijf aansturen. De beloftes zijn vaak loos, blijkt uit onderzoek van adviesfirma Booz & Company onder topmanagers van voornamelijk Europese en Amerikaanse bedrijven. Een op de drie managers betwijfelt of hun eigen plannen om het bedrijf door de kredietcrisis te loodsen wel deugen. Leidinggevenden zijn totaal lamgeslagen door de economische neergang de afgelopen maanden, luidt de verklaring van Neil McArthur, vicepresident van Booz & Company. Ze snappen dat ze moeten reageren, maar weten niet hoe. Ook Paul Donkers, directeur van Lee Hecht Harrison, ziet de onzekerheid bij managers toenemen. Jarenlang dachten ze dat zij alles in het De echt goede managers komen tijdens deze crisis bovendrijven. bedrijf konden aansturen. Maar tijdens deze crisis ontdekken ze dat ze op heel veel zaken geen invloed hebben. Dat maakt leidinggevenden heel onzeker, zegt Donkers, wiens bedrijf managers coacht en traint. Uiteindelijk werkt de crisis verfrissend voor de manier waarop we bedrijven leiden, voorspelt Hans de Bruijn, hoogleraar organisatie en management aan de Technische Universiteit Delft. We kijken straks minder op tegen de mensen aan de top en beseffen meer dat alle werknemers samen voor successen zorgen. Organisaties waar iedereen samenwerkt en gemotiveerd is zullen namelijk het sterkst uit de crisis komen. Managementrainers zien nog meer voordelen. Goede managers komen bovendrijven. Leiding geven in goede tijden is immers makkelijk. Maar als je een bedrijf door een storm kunt loodsen, heb je echt wat in je mars, zegt Haik van Exel, trainer bij Schoonderwoerd en Partners. En veel topmangers vinden het leuk om mensen blij te maken. Nu zien we welke ook boeman kunnen zijn. 1 Even geen Volkswagens Staatshulp Autofabrikanten zoeken steun overheid Terwijl de autoverkopen drastisch teruglopen, wenden steeds meer fabrikanten zich tot Vadertje Staat. Redactie economie Autofabrikanten Fiat en Chrysler gaan een uitgebreid samenwerkingsverband aan. Fiat krijgt een belang van 35 procent in de noodlijdende Amerikaanse branchegenoot, zonder dat de Italianen een directe kapitaalinvestering hoeven te doen. Fiat gaat Chrysler helpen bij het opstellen van het bedrijfsplan dat de producent later dit jaar moet inleveren bij de Amerikaanse overheid om krediet te kunnen krijgen. Chrysler heeft bij de overheid aangeklopt om de economische crisis te overleven. De Mexicaanse Volkswagenfabriek is drie dagen dicht. De werknemers krijgen de helft van hun salaris uitbetaald. Door de tijdelijke productiestop rollen er Kevers, Bora s en Jetta s minder van de band. 1 Daarnaast krijgt Chrysler zo onder meer toegang tot nieuwe technologie en meer mogelijkheden op de Europese markt. Fiat zou de Amerikanen gaan helpen fabrieken om te bouwen voor zuinigere auto s. De Italianen kunnen ook hun aanwezigheid op de Amerikaanse markt versterken. In Frankrijk werd gisteren de knoop over staatssteun doorgehakt: de auto-industrie krijgt snel vijf tot zes miljard euro. In Duitsland blijkt ook BMW met het idee te spelen om bij de staat aan te kloppen voor zijn financiële dochter BMW Finance. 1 Crisis Bad Bank of eigen bank? Obanker in chief Wordt kersverse president Barack Obama bankeigenaar? Nationaliseren is vooralsnog taboe in Amerika. Remco Tomesen Het feest is voorbij, nu begint het vuile economische werk voor Barack Obama. Een van die nare klussen zou wel het eigenaarschap van de Bad Bank kunnen zijn. Zo noemen planmakers in Washington een eventueel nieuw te vormen bank. Die moet shit van de in problemen verkerende Amerikaanse banken overnemen, dus de rammelende financiële producten en onzekere hypotheken. Het is een bank die weerstand oproept bij Amerikaanse burgers, want veel opgekochte schulden zullen nooit worden terugbetaald. Ze komen voor rekening van de belastingbetalers. Dieprode cijfers De plannen voor de Bad Bank zijn trouwens niet nieuw; ze zoemden al rond bij de aankondiging afgelopen herfst dat de Amerikaanse regering met 700 miljard dollar de financiële sector ging helpen. De regering Bush durfde niet en besloot om rechtstreeks geld in banken te pompen. Die steunactie hielp niet. De Amerikaanse banken hebben alleen maar meer problemen gekregen. Een hele rij banken kwam vorige week met dieprode cijfers. Om de bankencrisis toch te boven te komen, fluisteren Obama-adviseurs daarom alweer stiekem over een te vormen Bad Bank, die de balansen van de doodzieke banken weer gezond moet maken. Maar moet Obama wel zo n bank op willen richten? Nee, schrijft Nobelprijswinnaar Paul Krugman in de New York Times. Het is volgens hem halfslachtig en duur. Een Wouter Bosachtige overname zou volgens hem de enige echt goede oplossing zijn. Een probleempje: Niemand in Washington durft het N-woord te noemen. Nationalisatie is een van de grote Amerikaanse taboes. Winst Als het aan Krugman ligt doorbreekt Obama dat taboe. Immers, een overname kost de belastingbetaler op termijn minder dan een Bad Bank. Met wat geluk kan Obama een door hem gekochte bank over een paar jaar zelfs met winst verkopen. Net als Bos hoopt met zijn ABN Amro. Wellicht moet Bos hem toch eens bellen. 1 Akkoord GASKRAAN WEER OPEN Er stroomt weer Russisch gas door de pijpleidingen in Oekraïne. Dat heeft het Oekraïense gasbedrijf Naftogaz gisteren bevestigd. Ook de Russische staatsgigant Gazprom heeft laten weten de leveranties weer te hebben hervat. Rusland en Oekraïne tekenden afgelopen weekend een nieuwe overeenkomst over de betaling van gas. Rusland sloot de gasvoorziening begin januari af bij gebrek aan een akkoord met Oekraïne. Mode BURBERRY SCHRAPT BANEN De Britse fabrikant van luxekleding en handtassen Burberry schrapt 540 banen in Groot-Brittannië en Spanje om kosten te besparen. Volgens het bedrijf, dat vooral bekend is van het karakteristieke ruitjespatroon, zijn de maatregelen nodig in verband met de uitdagende marktomstandigheden, zo werd gisteren bekendgemaakt. Het 153 jaar oude Burberry sluit een naaifabriek in het Noord-Engelse Rotherham, waardoor 290 banen verloren gaan, en stopt met zijn slechtlopende Thomas Burberry-kledinglijn in Spanje. Daardoor verdwijnen 250 arbeidsplaatsen. De ingrepen moeten tot een jaarlijkse kostenbesparing leiden van 35 miljoen pond sterling (38 miljoen euro). Ondanks de wereldwijde economische crisis wist Burberry over de afgelopen drie maanden wel de omzet met 9 procent te verhogen tot 329 miljoen pond (355 miljoen euro), wat meer is dan verwacht. Dat was vooral te danken aan stevige kortingen en promotieacties om onverkochte voorraden weg te werken. Uitzendwerk De omzet in de uitzendbranche in Nederland is vorig jaar gemiddeld met 3 procent afgenomen. Het aantal gewerkte uren daalde gemiddeld met 7 procent ten opzichte van Bouw weer beter Pas in 2012 wordt herstel van de bouwproductie verwacht, zo blijkt uit rapport van het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB). Opa opvolgen De Japanse autofabrikant Toyota Motor heeft gisteren Akio Toyoda, de kleinzoon van de oprichter, benoemd tot topman.

10 10 In Business Koster & Jojanneke Met medewerking van: Lorianne van Gelder en Suzanne Peters Feestje van de week Sms en naar Washington Branson te laat voor Obama Twee studenten vliegen in privéjet mee naar inauguratie. Q&A Wie bel je als je ineens met Sir Richard Branson in een busje op weg bent naar Schiphol-Oost om met zijn privé-falcon naar de inauguratie van Obama te vliegen? Studenten Omar Kribi en Lennard Hulsbosch, oprichters van Otoucho, een internetservicebureau, pakten hun mobieltjes en belden hun vriendinnen. Dat was niet goed, grinnikt Charles Ruffolo die samen met Branson en de twee studenten in de taxi zat. Je belt je moeder, want die is belangrijker dan een vriendinnetje, stookte deze Amerikaanse Nederlander uit Pittsburgh. De hachelijke keuze van Hulsbosch en Kribi was het gevolg van een krankzinnig toeval. Het ondernemersduo had zich gisteren bij de Big Improvement Day in de RAI ingeschreven voor een lezing van Branson en hem tijdens een vragenrondje een brutale sms gestuurd. Would you take two broke students to Obama?, flikkerde de tekst op in de zaal. Het werd even thrillerachtig stil in de zaal, totdat Branson, die voor dollar een dagje Nederland deed, yes zei op de vanzelfsprekende toon alsof hij een kopje thee wilde. Toen steeg er een applaus op. (Dat geld gaat trouwens naar Virgin United, zijn goede-doelenfonds). En zo zaten die twee vlerkjes, die de tassen van Branson moesten dragen, een half uur later met de bebaarde miljardair in het busje: zonder tandenborstel, zonder verse onderbroek, maar met 300 euro zakgeld. Branson met Kribi (l) en Hulsbosch vlak voor ze zijn tassen gingen dragen. ANP Dat hadden ze in de hand gestopt gekregen van de Raj Patel, CEO van Exact Software, die bang was dat ze in Washington als zwervers op straat zouden belanden. We zullen er echt geen biertjes van kopen, piepten deze zelfverklaarde sloebers nog. En toen gingen ze dus stoer lopen bellen. Ruffolo: Branson begon zich ermee te bemoeien en zei: Ja, bel eerst je moeder eens. De conversatie die toen volgde behoort al tot dé dialoog van De moeder van Hulsbosch geloofde niet dat haar zoon daadwerkelijk op weg was naar Obama met de Virgin-oprichter. Toen pakte Branson zijn telefoon en zei: Hi, this is Richard Branson, wij hebben uw zoon gekidnapt en we zullen goed voor hem zorgen. Ze vlogen de oceaan over met miles per uur, maar kwamen uiteindelijk toch te laat. Ze konden niet landen vanwege het barre weer. Als je ergens in een Virgin hotel incheckt, doe dat dan maar onder mijn naam, zei Branson nog. De twee studenten kondigden daarop aan dat ze hun honger naar alcohol zouden omzetten in een feestmaal voor daklozen. Ruffolo met de kenmerkende sentimentele Al Pacino-intonatie: Wat hun is gegund, moeten zij nu overdragen op de rest van de wereld. 1 Miljoenenbedrijf groeit in crisis Wonderondenemer Ben Woldring (23), begon op zijn dertiende met vergelijkingssite bellen.com. Zijn bedrijf groeit, ondanks de crisis. Ben, je bent de 23-jarige CEO van je eigen bedrijf Bencom. Wat was je omzet dit jaar? Hihi, dat kan ik niet zeggen. Klinkt niet goed. Viel het tegen? Nee, helemaal niet. GEERT SNOEIJER De crisis hakt erin, zeker. Heb je ook wat moeten afschrijven? De crisis is juist goed voor mijn bedrijf. We hebben meer en meer bezoekers, juist door de crisis. Mensen willen prijzen vergelijken om de goedkoopste optie te kunnen kiezen. Dus het is wél goed geweest dit jaar. Haha, jazeker. We hebben bezoekers per dag. Het was hier Big. Maar waar is Mr. Big? Voor 1,5 miljard in de olie (zij op links) Obama-business is het nieuwe helpen. Waarom heb ik deze prijs gewonnen? En die omzet is dus We verdienen niet op bezoekers, maar op adverteerders. Ook lucratief. Hoeveel was de omzet van de adverteerders? Daar staat mijn accountant, vraag het hem maar. Slotervaartkoningin Aysel Erbudak. Joop Drechsel, CEO BCD, sponsor. Caroline Brouwer-Lauryssen, SJB. Raj Patel van Exact sponsort BID. FOTOS GEERT SNOEIJER Je accountant mag niets zeggen. Kom op, Ben, de cijfers. Wat was de omzet in crisistijd? Nou, uh, haha. We zijn geen beursgenoteerd bedrijf. Dus ik hoef je helemaal niets te zeggen. Maar je blijft wel aandringen hè? Goed. Ze zeggen dat we een miljoenenbedrijf zijn. En dat kan ik niet tegenspreken. 1 Spreid sluit (I) MARK LEENARDS edereen die ooit heeft leren zwemmen kent de instructie I spreid sluit. Twee eenvoudige acties die het verschil betekenen tussen blijven drijven of zinken, maar die voor beginnende zwemmers maanden oefenen kosten. Ook bij beleggen gaat deze instructie prima op, maar in mijn vak zie ik beleggers dagelijks zinken. Spreid! Vaak zit het probleem in het eerste commando: spreid! Ik ken weinig beleggers die een verstandige spreiding aanhouden in hun portefeuille en daaronder reken ik ook mezelf en vele professionele beleggers. Vaak blijft men voor een onnodig groot deel cash of koopt men voor het volledige vermogen aandelen, vaak uit één regio. Al in de jaren vijftig bewees professor Markowitz dat de rendementsverwachting toeneemt indien beleggers meerdere type beleggingen ( assets ) combineren die zo min mogelijk correlatie vertonen. Die constatering was de basis van de traditionele portefeuille bestaande uit liquide middelen, obligaties, vastgoed en aandelen. Mijn reden om niet te spreiden volgens de wetten van Harry Markowitz is dat ik een bovengemiddeld risico accepteer en graag concrete kansen wil benutten, ook al kosten die een relatief groot deel van mijn vermogen. Naarmate mijn vermogen en de noodzaak tot pensioenopbouw groeit, zal ik mijn centen echter steeds meer spreiden. Dat laatste zie ik vermogende particulieren of bijna-gepensioneerden nauwelijks doen. U kent vast wel de vastgoedbaronnen die met forse financiering hun kapitaal volledig in pandjes stoppen, de aandelenhobbyisten die bijna de hele AEX bezitten, al dan niet middels opties, en de fondsbeleggers die netjes de radioinstructies van Robeco opvolgen. Sparen Na eerst diep te zijn gezonken, hebben veel van deze beleggers een nieuwe methode ontdekt: sparen! Spaarrentevergelijkingswebsites draaien op volle toeren en complete Icesavevermogens vinden nu hun weg naar de AK Bank, want daar bieden ze ook 5 procent. Anderen storten zich op obligaties, want het rendement daarop was in de afgelopen tien jaar net zo hoog als op aandelen, zo beweren sommige experts. Voor een index als de AEX kan dat kloppen, maar alleen als u vol bent meegegaan in de internethype en afgelopen jaren veel financials in portefeuille had. Bovendien vertellen die experts u niet dat een portefeuille met deels obligaties en deels aandelen een veel hoger rendement had opgeleverd. Had u in 1999 ook een tweede huis gekocht en wat geld weggezet op een degelijk deposito, dan zou u nu lachen om de beweringen van die obligatiefanatici. Zelfs als u, net als ik, vorig jaar de waarde van uw aandelen heeft zien halveren en misschien ook al in Vorig jaar was dat bijna onvermijdelijk, maar tijdens de internetcrash waren er diverse alternatieven voor technologieaandelen, zoals Chinese aandelen en Amerikaanse small caps. Maar ook bijvoorbeeld goud en hedgefunds. Die laatste twee types assets horen wat mij betreft ook thuis in een gespreide portefeuille, bij voorkeur hedgefunds zonder correlatie met de marktindices en goudfutures. Goud is in euro s meer waard dan een jaar geleden en er zijn diverse hedgefunds die het rampjaar 2008 positief hebben afgesloten. Aandelenselectie Spreiding is niet alleen belangrijk bij de verdeling van uw geld tussen verschillende assets, maar ook bij de samenstelling binnen die categorie. De afgelopen achttien maanden maakte het weinig uit welke aandelen u precies kocht, maar er gaat absoluut weer een tijd komen dat aandelenselectie een groot deel van uw rendement gaat bepalen. Een wereldwijde portefeuille met veel verschillende soorten bedrijven verdient ook nu absoluut de voorkeur. Niet alle tienduizenden beursgenoteerde ondernemingen ter wereld draaien nu slecht tenslotte. Volgende week meer over de tweede beleggersnoodzaak: sluit! 1

11 In Business 11 Green Deal Nederland geïnspireerd door retoriek Obama heeft ook hier een leger groene apostelen Eco-nomie Een beetje politicus, visionair of milieubeweging presenteert zijn eigen Green New Deal. Maar net als bij president Obama zijn het vooralsnog alleen mooie woorden. HH Jan-Hein Strop Als Barack Obama praat over duurzaamheid en het milieu, gaat het al snel over het creëren van jobs. Ook na zijn inauguratie zal de nieuwe president veel vaker werkgelegenheid noemen als reden voor grootschalige investeringen in de groene sector, dan een nijpend klimaatprobleem. Niet zo gek nu de VS de zwaarste recessie verwacht sinds de jaren dertig. Zelden kijkt een industrie of het moet de bancaire zijn met zoveel spanning uit naar het beleid van een volgende president. Want de Amerikaanse zonnecelbouwers en ontluikende windmolenboeren hebben ook last van de crisis. Zij wachten op inlossing van Obama s verkiezingsbeloftes, die het investeringsniveau in de clean tech weer op het oude peil moeten brengen. Ondanks het krankzinnige begrotingstekort zei Obama 150 miljard dollar te investeren in duurzame bedrijvigheid, waarmee vijf miljoen nieuwe banen ontstaan, onder meer door veel plug-in hybrids (auto s met stopcontact) te bouwen. Bovendien heeft Obama gezegd dat in 2025 een kwart van de elektriciteit uit hernieuwbare bron moet komen (nu 8 procent). Momentum Zulke plannen inspireren wereldwijd politici en voorvechters van het milieu, die in ronkende termen momentum ruiken voor de groene revolutie. A New Green Deal luidde de titel van een recent rapport van een groep Britse intellectuelen, dat een breed spectrum van aanbevelingen voor de regering bevat. Ook in Nederland heeft de overheid-moet-investeren-koorts om zich heen gegrepen. Vorige week presenteerden vakbond FNV en Stichting Natuur en Milieu hun eigen New Green Deal, vlak voor de bekendmaking van nieuwe economische steunmaatregelen van het kabinet. In het Obama krijgt uitleg over zonnepanelen in Springs Reserve, Las Vegas. AP De meeste groene plannen helpen de economie niet direct vooruit. voorstel pleiten de partijen onder meer voor een versnelde aanleg van windmolenparken op zee, kredietgaranties voor duurzame energieprojecten en een fonds van een half miljard om woningen energiezuiniger te krijgen. Idee is dat woningbezitters voor tegen de twee procent rente een lening krijgen om hun huizen beter te isoleren. Ook woningbouwcorporaties zouden een prikkel moeten krijgen om te investeren in duurzame renovatie. Dat levert de komende twee jaar zo n honderdduizend banen op, becijfert het voorstel. Kosten? Drie miljard slechts. Eerder in december heeft GroenLinks een soortgelijk plan ( The Green Deal ) in het leven geroepen, dat op grote lijnen overeenkomt met dat van FNV en Milieu Centraal. Verschil is evenwel dat GroenLinks meer nadruk legt op vergroening van het belastingstelsel het moet ergens vandaan komen natuurlijk en nauwelijks rept over de kansen voor de werkgelegenheid. Nauwelijks reactie Toch lijkt het erop dat juist dat argument onder de huidige economische omstandigheden hout snijdt. Tot nu toe hebben de Green Deals nauwelijks tot politieke reactie geleid of tot zoiets als een maatschappelijk debat, terwijl duidelijk is dat ook in Nederland de werkgelegenheid gaat oplopen als gevolg van de crisis. Dit kabinet is tot nu toe behoorlijk voorzichtig met ambitieuze steunplannen. Er bestaat zeker bij minister Bos van Financiën grote weerstand tegen het verder laten oplopen van het begrotingstekort. Bovendien zijn de meeste groene voorstellen geen zaken die de economie direct vooruit helpen. Voordat die windmolens er komen en huishoudens massaal besluiten glaswol onder het dak te proppen, kruipt de economie als het goed is weer uit het dal. Ook Obama realiseert zich dat, maar hij weet ook dat de olie ooit op raakt. Duurzaam, dat is toch iets voor de lange termijn? 1 Onderzoek MVO MINDER BELANGRIJK Niet alleen de werkgelegenheid krijgt een klap, blijkt uit onderzoek van NRC Focus, het kwartaalblad van NRC Handelsblad, in samenwerking met Boer & Croon. Ook zachtere thema s als maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzaamheid en behoorlijk bestuur worden nu als het minst urgent aangemerkt. Aan het onderzoek hebben 790 bedrijven met een omzet van meer dan 25 miljoen euro meegewerkt. Optimisme NU KANSEN VOOR MVO De economische crisis vergroot de kansen en ambities voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid. Dat constateert Willem Lageweg, directeur van MVO Nederland (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen), op basis van een rondgang langs diverse brancheorganisaties en tal van koplopers op duurzaam terrein. MVO Nederland signaleert in veel sectoren ambitieuze MVO-plannen die ondanks de recessie met kracht worden doorgezet. Besparing is juist nu interessant, stelt Lageweg. Wat bespaart ú met woningisolatie? Vul de in. Ga naar Wijze prins DILEMMA NATASJA VAN DEN BERG K un je als Republikein trots zijn op je koningshuis? Op het eerste gezicht een rare vraag, maar het is onze kroonprins gelukt. Op het World Future Energy Summit hield de prins een speech die niet anders dan revolutionair te noemen valt. Hij vergeleek onze beschaving en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen met het Romeinse Rijk en zijn verslaving aan hout. Die beschaving ging ten onder door het niet duurzame gebruik van haar primaire energiebron. En de prins vraagt zich af of wij wijzer zijn. Dan noemt hij een aantal inspirerende kansen voor alternatieve energie en tot slot roept hij ons op geen domme dingen te doen: De tijdelijk toenemende afhankelijkheid van steenkool doet onze pogingen de CO2-uitstoot te reduceren teniet. Helemaal mee eens. De volledige speech is te vinden op Wat betekenen deze inspirerende woorden voor de praktijk van alledag? Volgens onderzoek van managementbureau Accenture is 18 procent van de Nederlanders uiterst bezorgd over de klimaatproblemen. Dat is niet heel veel. Maar wel genoeg om een actueel probleem op te lossen. Vorige week maakte Essent bekend dat het wordt overgenomen door het Duitse RWE. Dit bedrijf wordt de grootste vervuiler van Europa genoemd. Van de energie die RWE in Duitsland opwekt komt 65 procent uit fossiele brandstoffen. Het bedrijf maakt intensief gebruik van oude, klassieke kolencentrales en heeft voor zover bekend niet de ambitie dat te veranderen. Een kwart wordt opgewekt met kerncentrales. Amper 10 procent wordt gewonnen uit alternatieve energiebronnen. De Tweede Kamer kan de verkoop niet tegenhouden. Maar de aandeelhouders wel. En laten die aandeelhouders nu verantwoording moeten afleggen aan ons, de burgers. Het zijn tenslotte gekozen politici. Dus moeten we even mailen naar de provincies en gemeenten die eigenaar zijn van Essent en hen vragen hun macht als aandeelhouder eens goed te gebruiken. Of politici gevoelig zijn voor dit soort druk, moet nog blijken. Er is gelukkig een alternatief. Wij zijn naast burger ook consument en die macht is nu heel handig. Als alle klanten van Essent die zich zorgen maken over klimaatverandering, vandaag nog overgaan naar een andere, groenere energieleverancier, ben ik benieuwd wat er gebeurt. Stel dat 18 procent van de klanten wegloopt, dan lijkt mij de kans vrij groot dat de deal niet doorgaat. Ikzelf ben al jaren klant van Greenchoice, een duurzame energieleverancier. Maar er zijn ook anderen. Overstappen is een paar minuten werk. Leuk toch dat wij als consumenten iets kunnen wat de politiek niet lukt. Luister dus naar de wijze woorden van onze kroonprins en stap vandaag nog over. 1 Vergeet Vermeend niet Nog zo n groene apostel is oud-minister Willem Vermeend. Hij pleit ervoor Nederland vol te leggen met zonnepanelen. Dankzij Fiat 500 Fiat krijgt een belang in het Amerikaanse Chrysler. Waarom? Omdat Fiat zo goed weet hoe je zuinige autootjes bouwt. Donkere tijden voor led Philips heeft te maken met een tegenvaller : de led-lampjes-afdeling draait niet lekker. Terwijl ledverlichting een alternatief is voor de gloeilamp.

12 12 In Business De markt BEURS VANDAAG REDACTIE: IEX.NL Bijna gratis euro s e Europese Centrale Bank verlaagt in maart de rente Dnaar 1%. Zodra de aandelenmarkten zich herstellen, hebben grote Amerikaanse aandelen de voorkeur. Deze boodschap verkondigde gisteren beleggingsstrateeg Rekha Sharma van JP Morgan Asset Management bij een presentatie in Amsterdam. In de regen aan beleggingsboodschappen die banken over de markt uitstrooit, heeft JP Morgan Chase van alle banken wellicht het meeste recht van spreken. Deze grootbank is relatief veel ellende bespaard gebleven. Het Dow Jones-fonds is met een marktwaarde van rond de 75 miljard dollar nu de grootste Amerikaanse financial. Sharma gaf antwoord op vragen waar beleggers nu mee worstelen. Wordt de recessie net zo erg als de grote depressie uit de jaren dertig? Nee, met name de Amerikaanse centrale bank heeft snel en hard ingegrepen door de hoeveelheid geld die in omloop is flink te vergroten. Die reactie kwam vijftien maanden nadat de problemen begonnen. Toen Japan twintig jaar terug in een recessie terechtkwam, werd pas na acht jaar gegrepen naar zulke onconventionele monetaire maatregelen. Dit geeft aan dat we er nu op tijd bij zijn en hoewel 2009 economisch een zwaar jaar wordt, is de angst voor een grote depressie overtrokken. Iedereen kiest nu voor de zogenaamde veiligheid van (staats) obligaties. Is dit niet de volgende luchtbel? Dat hangt ervan af of de deflatieangst terecht is. Het voor inflatie gecorrigeerde rendement van Amerikaanse staatsobligaties is voor het eerst in meer dan dertig jaar negatief. Dat geeft aan dat beleggers serieus rekening houden met deflatie als gevolg van onder meer dalende olieen grondstofprijzen. Als die deflatie uitblijft, kijken veel obligatiehouders opeens aan tegen een negatief rendement en dat maakt ze kwetsbaar. Hoeveel geld moet er nog in noodlijdende banken gepompt worden? De Bank of England heeft een bedrag genoemd van 2,8 biljoen dollars. Dat is 20% van het bruto nationaal product van de Verenigde Staten en daarmee is de recessie ongeveer even erg voor de westerse wereld als de Azië-crisis in 1998 voor Zuid-Korea. Het is nog afwachten of de schade uiteindelijk echt zo groot is. Tot nu toe staat de teller op ruim 1,1 biljoen. Daar staat tegenover dat banken en andere financiële instellingen 1 biljoen dollar hebben opgehaald bij beleggers of aan staatssteun. De angst voor een grote depressie in 2009 is overtrokken. De ellende begon met een luchtbel op de Amerikaanse huizenmarkt. Zijn de huizenprijzen in de VS inmiddels op een normaal niveau? Nee, als gekeken wordt naar enkele factoren zoals hoeveel huizen er te koop staan en de hoogte van de constructiekosten, ligt de gemiddelde prijs nog 15% te hoog. Twee jaar geleden was dat nog 60%. Het is nog afwachten of de huizenprijs straks niet doorslaat naar een onderwaardering. De beurskoersen schieten de afgelopen maanden dagelijks alle kanten op, maar op termijn vooral omlaag. Wanneer keert de rust terug? De beweeglijkheid op de aandelenmarkten heeft in 2008 het hoogste niveau ooit bereikt, terwijl de onrust in andere beleggingscategorieën ook enorm opliep. De VIX Index meet de beweeglijkheid van de aandelen in de Amerikaanse S&P 500 en die indicator is de laatste weken flink gedaald. Zolang het vertrouwen onder beleggers zoek is kunnen fikse koersbewegingen niet worden uitgesloten. 1 VIX 46,11 VERSCHIL: -4,89 22 januari januari 09-9,59% De markt in kaart VS NASDAQ 1440,86-5,78% BRAZILIË BOVESPA 37472,32-3,65% Bron koersgegevens: VS DOW JONES 7949,09-4,01% LONDEN FTSE ,40-0,42% FRANKRIJK CAC ,28-2,15% NEDERLAND AEX 240,11-2,08% Nederland AEX Index - slotkoersen 20 januari AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME aegon 3,743 3,81-0,07 3,92 3, ahold 9,20 9,03 0,17 9,249 8, akzo nobel 28,58 28,775-0,20 29,27 27, arcelor mittal 17,09 17,05 0,04 17,74 16, asml holding 12,63 12,94-0,31 13,30 12, bam groep 6,191 6,605-0,41 6,599 6, corio 32,095 33,10-1,00 33,83 32, dsm, kon. 18,78 19,385-0,60 19,40 18, fortis 1,191 1,321-0,13 1,35 1, fugro 20,20 20,37-0,17 20,60 19, heineken 23,615 23,37 0,24 24,13 23, ing groep c. 5,381 6,22-0,84 6,36 5, kpn 10,39 10,515-0,12 10,51 10, philips, kon. 12,66 13,39-0,73 13,475 12, randstad 14,17 14,33-0,16 14,40 13, reed elsevier 8,852 9,188-0,34 9,194 8, royal dutch shell a 18,645 18,885-0,24 18,91 18, sbm offshore 9,828 9,941-0,11 10,19 9, tnt 13,69 14,32-0,63 14,30 13, tomtom 4,10 4,489-0,39 4,967 4, unibail-rodamco 97, ,365-2,52 101,855 97, unilever c. 18,115 17,99 0,12 18,295 17, usg people 7,867 8,371-0,50 8,42 7, wereldhave 53,705 55,28-1,58 57,00 53, wolters-kluwer c. 14,51 14,415 0,10 14,69 14, Amsterdam Midcap Index - slotkoersen 20 januari AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME aalberts ind. 4,25 4,52-0,27 4,52 4, amg 6,55 6,60-0,05 6,86 6, arcadis 8,933 9,057-0,12 9,30 8, asm international 5,609 5,92-0,31 6,05 5, binckbank 6,105 6,10 0,00 6,20 6, boskalis westm. 14,36 14,80-0,44 14,895 14, crucell 16,85 16,62 0,23 16,86 16, csm 10,62 10,76-0,14 10,90 10, draka holding 6,00 6,367-0,37 6,494 6, eurocomm. prop. 20,51 21,09-0,58 21,72 20, heijmans 5,55 6,00-0,45 6,05 5, imtech 10,99 10,99 0,00-11,10 10, logica 0,71 0,73-0,02 0,74 0, nutreco holding 23,74 24,155-0,42 24,50 23, oce 2,276 2,44-0,16 2,53 2, opg groep 9,20 9,26-0,06 9,40 9, ordina 2,751 2,86-0,11 2,86 2, pharming group 0,57 0,589-0,02 0,58 0, smit international 35,88 36,90-1,02 37,20 35, sns reaal 2,65 2,953-0,30 2,85 2, ten cate 13,90 14,50-0,60 14,45 13, vastned retail 32,43 33,74-1,31 33,81 32, vopak 29,08 29,385-0,30 29,75 28, wavin 2,26 2,065 0,20 2,389 2, wessanen c. 4,704 4,769-0,06 4,895 4, Amsterdam Smallcap Index - slotkoersen 20 januari AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME accell group 16,00 16,53-0,53 16,85 15, antonov 0,17 0,18-0,01 0,17 0, ballast nedam 13,10 13,42-0,32 13,50 12, beter bed 7,20 7,02 0,18 7,35 7, brunel intern 7,90 8,34-0,44 8,398 7, eriks group 23,38 24,00-0,62 23,995 23, exact hold. 13,85 14,11-0,26 14,11 13, fornix biosciences 8,10 8,40-0,30 8,50 8, gamma holding 6,11 6,892-0,78 6,891 6, grontmij c. 16,115 16,025 0,09 16,19 15, innoconcepts 3,05 3,12-0,07 3,149 3, kardan 2,04 2,068-0,03 2,16 2, kas bank 9,90 9,76 0,14 9,90 9, lanschot, van 42,50 42,49 0,01 42,50 40, macintosh retail 7,50 7,75-0,25 7,815 7, moolen holding 2,04 2,084-0,04 2,16 2, nieuwe steen 11,25 11,70-0,45 12,345 11, qurius 0,259 0,28-0,02 0,28 0, sligro food gr 15,32 15,23 0,09 15,495 15, spyker cars 2,41 2,411-0,00 2,56 2, super de boer 2,46 2,51-0,05 2,52 2, tkh group 6,648 7,00-0,35 7,00 6, tmg 14,05 14,20-0,15 14,09 13, unit 4 agresso 7,80 7,605 0,20 7,80 7, vastned off/ind 7,067 7,423-0,36 7,75 7,

13 In Business 13 De markt DUITSLAND DAX 4239,85-1,77% RUSLAND RTS-INDEX 514,29 JAPAN NIKKEI ,79-2,31% DE GONG De directie van SeleX vierde gisteren de oprichting van het bedrijf met een slag op de gong in het beursgebouw. Ulf Doornbos, voormalig bestuurder van Euronext Amsterdam, vergezeld van zijn zakenpartners Jerry de Leeuw (oud-beurshandelaar) en Richard Kooij (headhunter en detacheerder) opende de handel. SeleX is een werving & selectiebureau dat zich richt op functies binnen de financiële industrie; tevens assisteert SeleX mensen die vanuit de effectenbranche een andere sector in zouden willen zoals bijvoorbeeld de energiehandel. Daarnaast heeft SeleX met verschillende bedrijven samenwerkingsovereenkomsten om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Doornbos werd gevraagd naar zijn beste investering op Beursplein 5. Op het juiste moment had ik een aantal put-opties AEX over. Hij verwacht dat de huidige crisis zich zal herstellen vanaf juli ,27% HONGKONG HANG SENG 12959,77-2,85% SINGAPORE STRAITS TIMES 1723,37-1,35% HET PANEL REDACTIE: IEX.NL STELLING VAN DE DAG: Daar gaat olie weer? De olieprijs staat zo n 75% lager dan die nu al legendarische 147 dollar van juli Toch meldt trackerhuis ETF Securities een tracker is een product dat één op één een beleggingsitem volgt dat de instroom aan geld nu weer even groot is als in juli vorig jaar. Begint het hele-lieve-olieleven nu weer van voren af aan? SLIM Ad van Tiggelen (aandelenstrateeg) De onderinvestering in olieproductie zal op lange termijn tot hogere prijzen leiden. Korte termijn neerwaartse risico s (door vraaguitval) nemen beleggers voor lief. Dat is slim, want oliefondsen vormen in een beleggingsportefeuille een perfect tegenwicht voor staatsleningen. Als olie daalt is dat goed voor obligatiekoersen (deflatie-angst) en vice versa. OVERSHOOTING Corné van Zeijl (fondsmanager SNS) Nee, de olieprijs wordt zeker niet bepaald door het aanbod zoals Opec zou willen, maar door de vraag: de groei van de wereldeconomie. Wellicht dat er een overshooting is, omdat al het speculatieve geld dat er in de zomer in zat eruit is gevlucht. Aan de andere kant gaat het snel slechter met de wereldeconomie. OVERDRIJVEN Peter van Kleef (financieel redacteur) De olieprijs lijkt goedkoop, maar kan goedkoper. Recessie is niet goed voor de vraag. Op de lange termijn zal olie wel weer richting de 75 dollar kruipen. Omhoog werd overdreven met de piek op 147 dollar, naar beneden wordt ook overdreven. Wie nu koopt, moet op korte termijn pijn kunnen lijden om op lange termijn winst te kunnen oogsten. 1 Agenda woensdag 21 januari AEX Index 240,11 VERSCHIL: -5,11 21 januari januari 09-2,08% Euro/Dollar 1,2874 VERSCHIL: -0, januari januari 09-1,51% Hang Seng 12959,77 VERSCHIL: -380,22 21 januari januari 09-2,85% Goud 861,18 VERSCHIL: +22,53 21 januari januari 09 +2,69% Dow Jones 7949,09 VERSCHIL: -332,13 22 januari januari 09-4,01% Olie 44,90 VERSCHIL: +0,51 21 januari januari 09 +1,15% Bedrijven Buitenland - BHP Billiton Productiecijfers 2e kwartaal Abbott Jaarcijfers General Motors Internationale verkoopcijfers American Airlines Jaarcijfers Apple 1e kwartaalcijfers e-bay Jaarcijfers 2008 Economie Binnenland CBS Containerisatie CBS Immigratie uit ex-sovjet-unie CBS Obligatiemarkt CBS Prijzen bestaande koopwoningen dec Europoint The Permanent Oil Crisis Tweede Kamer Schiphol Aldersadvies ao Tweede Kamer Gesprek Holland Financial Centre Raad van State Uitspr. winning kalksteen Margraten EVD en NCH Turkije in the Spotlight, seminar VNO-NCW en MKB Toekomstvisie op Europa Economie Buitenland Duitsland Producentenprijzen Euromoney conferences Central & Eastern European Forum ECB-president Trichet Verklaring in Europees Parlement Anwaltskanzlei Strick Duitsland-Borrel

14 14 De betere wereld COLUMN CHRISTINE ROMPA Waarom lukt het niet? E en deel van zorg in het basispakket bestaat uit preventieve zorg. Bijvoorbeeld gebitsof zwangerschapscontroles en het voorschrijven van cholesterol- of bloeddrukverlagende medicijnen. Daarnaast vergoeden veel zorgverzekeraars diverse vormen van preventieve zorg deels in de aanvullende verzekering. Bijvoorbeeld preventieve geneesmiddelen, preventieve inentingen, hulp bij stoppen met roken of fitnesskosten. Preventie is méér dan het voorkomen van ziekte. Het gaat ook om het bevorderen van een gezonde leefstijl. Nederlanders zijn in anderhalve eeuw veel gezonder geworden, maar de verbetering stagneert. Om dit om te buigen, richt de overheid zich op vijf speerpunten: overgewicht, roken, overmatig alcoholgebruik, diabetes en depressie. Januari is de maand waarin meer dan de helft van de Nederlanders met goede voornemens start, maar vele voornemens ook weer stranden. De meeste hebben ook dit jaar weer te maken met gezondheid en vitaliteit. De topdrie: stoppen met roken, afvallen, gezonder leven. Gezondheid is ons grootste goed. En toch lukt het vaak niet om goede voornemens vast te houden. Waarom wilt u stoppen met roken? Omdat u er zelf last van heeft of omdat u partner steeds zeurt? Stoppen om van het gezeur af te zijn of omdat het toevallig 1 januari is, is een goed voornemen, maar niet concreet genoeg om het ook echt te doen. En hoe zit het met uw gewicht? Als die drie kilo u niet in de weg zit en geen bedreiging is voor uw lijf maar alleen voor die spijkerbroek in de verkeerde maat, zit het er dik in dat na het verlies van de drie kilo u volgend jaar vier kilo moet afvallen. Maar als u overgewicht heeft waardoor uw gezondheid echt in gevaar is, is afvallen wel een goed voornemen. Vraag advies en steun, deel je voornemen met iemand die kan helpen. Begin met een bezoek aan de beurs Gezond Leven 2009 van 23 t/m 25 januari 2009: elke dag van uur. Hal drie, Jaarbeurs Utrecht. 1 Christine Rompa, Persvoorlichter Zilveren Kruis Achmea De ondernemers in Nederland zijn het economisch hart van de samenleving. Inmiddels telt Nederland bedrijven, waarvan ruim eenmanszaken. David Berg Vorig jaar zijn er weer veel ondernemingen bij gekomen. Een derde van alle nieuwkomers haalt overigens maar het vijfde jaar. Wist u dat Nederland de meeste patenten per hoofd van de bevolking heeft ter wereld? We zijn een ondernemend land. De economie kent van oudsher pieken en dalen, dat is niets nieuws. Het gaat erom wat je van een mindere periode leert, en welke acties er zijn ondernomen om een volgend dal beter te verwerken. Hopelijk komen veel bedrijven sterker uit het huidige dal. We leven nu in boeiende tijden. Klanten kiezen steeds bewuster hun producten en diensten. Hij wil weten hoe het product is gemaakt, in welke mate het kan worden hergebruikt, en of er een eerlijke prijs is betaald voor de grondstoffen etc. Het draait ook niet alleen om de prijs. Uit onderzoeken is gebleken dat klanten bereid zijn iets meer te betalen als de beleving van het product maar goed is. Daarnaast beginnen bedrijven zich te realiseren dat zorgzaam ondernemen geen geld kost, maar direct geld oplevert. Vergeet het woord maatschappelijk verantwoord ondernemen, dat dekt de lading niet meer en gaat niet over de gehele onderneming en haar impact op onze samenleving. Wat bedrijven zich nog niet echt realiseren is dat zorgzaam ondernemen en dus hun sociale identiteit, in 2020 een voorwaarde is om te kunnen ondernemen. De klant eist het namelijk. Klanten willen en kunnen met hun bestedingen een verschil maken en Het draait niet alleen om de prijs Zorgzaam ondernemen levert direct geld op Consument wil meer betalen als de beleving van het product goed is. een bijdrage leveren aan de betere wereld. Ondernemers moeten steeds meer naar buiten treden, en hun verhaal vertellen. Ondernemers en goede doelen zullen vaker gaan samenwerken, en ook met hun klanten. Procter & Gamble (P&G), Lego en Hewlett Packard wijzen de weg. Het connect & develop -programma van P&G is een aantal jaren geleden gestart om ook innovatieve ideeën van buiten P&G te krijgen. Het programma heeft alle verwachtingen overtroffen. Inmiddels komt 50 procent van alle nieuwe innovaties van de klanten van P&G. Authenticiteit De wereld heeft ook kennisgemaakt met crowdsourcing. Wikipedia is daar een voorbeeld van, maar van het type crowd wisdom. De meeste crowdsourcing ondernemingen zijn niet bewust als onderneming begonnen, daarin ligt ook de reden van hun succes, namelijk hun authenticiteit. Neem bijvoorbeeld Een online platform waar elke amateur en professionele fotograaf zijn foto s kan plaatsen. Klanten kunnen deze voor een klein bedrag kopen en gebruiken. De fotograaf krijgt een vergoeding en istockphoto uiteraard ook. Dit initiatief is gestart om goedkoop foto s beschikbaar te stellen, maar al snel ging het als een viraal vuurtje door het internet. Neem ook YouTube, begonnen als platform om videofilmpjes uit te wisselen. Is onlangs voor 1 miljard dollar overgenomen door Google. Het spreekt voor zich dat nu en zeker in 2020 een goede en actieve website erg belangrijk is. Helaas hebben nog veel ondernemers niet door dat hun website een bron van inkomsten, besparingen, service, innovaties en relatiebeheer is. Steeds meer bedrijven starten ook een eigen social network. Maar maken vaak nog de fout door te snel, te commercieel te willen zijn. Dan haken klanten af. Het gaat er vooral om Door de band met de klant ontstaat een nieuwe bron van financiering. welke behoefte van de klant kan worden vervuld door een social network. Sinds kort is gestart, een prachtig voorbeeld van een social network, met ook zeer veel mogelijkheden voor ondernemers om gebruik van te maken. Ook ontstaat door een nauwere samenwerking en betere communicatie met de klant een nieuwe bron van financiering. De klant en zijn omgeving financiert nieuwe innovaties en initiatieven. De rol van de bank wordt dan beperkt tot een rekening courant staat ook helemaal in het teken van samenwerking tussen ondernemers. is daar een goed voorbeeld van. Op dit platform kunnen kleine ondernemers kennis delen, diensten ruilen en opdrachten uitwisselen. Veel succesvolle ondernemingen zullen in de toekomst bestaan uit een samenwerkingsverband van kleine ondernemers. Elke ondernemer is verantwoordelijk voor zijn eigen inkomsten, premies en overige kosten. Steeds meer ondernemers zullen om de productiviteit, betrokkenheid en passie van hun medewerkers te vergroten het 9 tot 5 principe loslaten. Het is veel verstandiger en goedkoper om variabele begintijden en eindtijden te introduceren, en een combinatie van op kantoor en thuis werken. Dan is het fileprobleem ook opgelost. Met alle bijkomende economische voordelen. 1 Combinatie van diesel- en elektromotor VOLVO LEVERT EERSTE HYBRIDE VUILNISWAGEN AAN ROTTERDAM Onlangs heeft Roteb te Rotterdam overeenstemming bereikt met Volvo Trucks over de aanschaf van een Volvo FE Hybrid vuilniswagen. Deze truck wordt in het najaar van 2009 geleverd. Rotterdam heeft hiermee naast Londen en Parijs de primeur voor wat betreft zware trucks met hybride-aandrijving. Het is erg positief dat Roteb en de stad Rotterdam de eerste in Nederland zijn die de voordelen van hybridetechnologie gaan benutten. Zij staan bekend om hun toewijding voor milieuvriendelijke oplossingen; net als wij, legt Jan Schouten, account manager special products van Volvo Truck Nederland uit. De hybride vuilniswagen van Roteb is gebaseerd op het Volvo FE model dat geschikt is voor zwaar werk. Het grootste verschil tussen deze vrachtwagen en normale vuilniswagens is de aandrijflijn. Volvo s hybride oplossing combineert een dieselmotor met een elektromotor, waarbij de elektromotor wordt gebruikt bij het wegrijden vanuit stilstand en voor acceleratie tot ongeveer 20 km/u. Bij hogere snelheden wordt de dieselmotor geactiveerd. Wanneer de truck stopt, bijvoorbeeld tijdens het inzamelen van afval, wordt de dieselmotor automatisch uitgeschakeld om onnodig brandstofverbruik en geluidsoverlast te voorkomen. Accu s De accu s worden opgeladen met het vermogen dat gegenereerd wordt tijdens het remmen of door de dieselmotor. Hierdoor is dit systeem zeer geschikt voor bedrijfscycli met herhaaldelijk stoppen en optrekken. De Volvo FE Hybrid zal naar verwachting 15 à 20 procent minder brandstof gebruiken en daarmee een vergelijkbaar percentage minder kooldioxide uitstoten. 1

15 Uit & thuis 15 Talent Kirsten den Elsen (22) zet werk Percy voort Zelfverzekerdheid, dat is sexy Terwijl leeftijdsgenoten hun tijd verdoen in de kroeg, zwaait Percy s piepjonge voormalig rechterhand de scepter in zijn atelier. Ik ben de enige die hem kan laten voortleven. Maaike Boersma De eerste keer dat modeontwerper Percy Irausquin haar ontmoette, was hij op slag verliefd. Ze werd uit talloze kandidaten uitverkoren om bij hem stage te lopen en sinds dag één waren ze onafscheidelijk. Wij hadden een ontzettende klik, dezelfde visie, vertelt Kirsten den Elsen in de lobby van Zantman Modegroep, waar Percy onder contract stond, en wat Den Elsens tweede huis is. Ze werd Percy s rechterhand en werkte tot die noodlottige dag in augustus vorig jaar aan zijn haute-couturecollectie. Nu leidt ze het team van zeven man dat zijn kledinglijn voortzet. Percy, die sinds 2001 flink aan de weg timmerde in modeland en bekend werd met zijn vrouwelijke jurken, overleed op 14 augustus aan een hersenbloeding. Toen Percy overleed, was het eerste dat ik tegen Pascal (Zantman, red.) zei, dat we door moesten gaan met zijn werk. Natuurlijk na goedkeuring van zijn familie. Het was echt ons kindje, dat zet je niet zomaar bij de vuilnis, aldus Den Elsen. Een moedig besluit voor iemand van haar leeftijd. Want het mooie meisje, gekleed in jeans en een grijze trui, dat nu de leiding heeft in Percy s atelier, is niet ouder dan 22 jaar. Kleurrijk Ik ben de enige die hem echt kan laten voortleven. Wat typisch Percy is, is ook typisch Kirsten. En dat is vrouwelijk, kleurrijk. Toch kostte haar besluit om door te gaan in het begin veel moeite. Ik was heel onzeker, vroeg me bij alles af of Percy het wel mooi zou vinden. Dat punt ben ik nu voorbij. Ik heb tegen mezelf gezegd: vroeger had hij vertrouwen in me, dus nu nog steeds. Dus zette ze haar tanden op elkaar en maakte ze de zomercollectie 2009 af, waar ze samen met Percy aan had gewerkt. Dat was heel moeilijk voor me, want aan elk van die stukken kleefde verdriet. Met de nieuwe wintercollectie is de ernst eraf, daarover hadden we alleen nog maar ideeën, nog niets concreets. Nu kan ik gewoon weer mooie dingen maken zoals we altijd deden. Den Elsen heeft weer zelfvertrouwen en dat is haar aan te zien. Ondanks het vroege uur stralen haar Filmmuseum MODEPROJECT OP HET DOEK Mode is meer dan alleen kleding, het is emotie, expressie. Dertig studenten van het AMFI zijn een half jaar lang op zoek gegaan naar wat mode voor hen betekent en hebben dat vastgelegd in acht korte films. Aanstaande zondag zullen ze te zien zijn in het Filmmuseum tijdens een avondvullend programma over mode en film. Naast de acht korte films is er ook aandacht voor historische fashion-filmfragmenten. Vroeger had hij vertrouwen in me, dus nu nog steeds. KICK SMEETS blauwe ogen. Percy s idee om de collectie breder te maken werkt ze nu uit. De vorige wintercollectie was heel erg into de jurkjes, dat heb ik wat verder uitgebreid. Je wilt er ook een leuk vestje bij aan kunnen trekken. Het is nu een ronder beeld, iedereen moet de Percy-collectie aan kunnen. Wij zijn er om mensen mooier te maken. En daar valt in Nederland nog heel wat te winnen. Het blijft een moeilijk land, alles moet hier praktisch en zwart zijn en niet te veel opvallen. Over de vraag welk beeld ze wil creëren hoeft Den Elsen niet lang na te denken. Een sexy beeld. Het hoeft niet per se bloot of strak te zijn, het heeft te maken met kleding waar je je goed in voelt, hakken eronder. Het gaat om wat je uitstraalt. Zelfverzekerdheid, dat is sexy. Den Elsen leidt een heel ander leven dan haar leeftijdsgenoten. Toen Percy er nog was, stonden we vaak twintig uur per dag in het atelier. Tussendoor werkten we misschien even een pizza naar binnen en dan gingen we om drie uur s nachts naar huis en stonden we er de volgende ochtend om zeven uur gewoon weer. Nog steeds is ze zeven dagen per week bezig met haar werk. Maar het voelt als mijn leven, niet als een baan. 1 D&G versus Armani PLAGIAATRELLETJE MODELAND Het is wederom gelazer in modeland. En dit keer is het menens. De heren van D&G hebben ruzie met collega Giorgio Armani. Hij beschuldigt het ontwerpersduo er namelijk van het ontwerp voor een gevoerde broek te hebben gejat. Afgelopen weekend showden zowel Armani als D&G hun mannencollectie. Het opmerkzame publiek zag echter zowel zaterdag als zondag dezelfde gewatteerde broek op de catwalk voorbijlopen. D&G liet in een officiële verklaring weten dat Armani nooit een inspiratiebron is geweest voor ons. We zijn jaren geleden al opgehouden met naar zijn shows te gaan kijken. Marieke Ordelmans van de bekende fashionblog heeft er zo haar gedachten over: Het is niet nieuw dat ontwerpers kledingstukken van collegadesigners wederom de catwalk opsturen. Veel ontwerpers shoppen stiekem bij vintage designerwinkels, twintig jaar later naaien ze er hun eigen label in en dan kan het kledingstuk zo de catwalk weer op. De mooiste banen vindt u bij werving- en selectiebureaus 100 K + functies Senior HR Consultant Management Development & Organization Ahold (Corporate Center), Amsterdam, aangeboden door RaymakersvdBruggen Vice President Buy & Supply Europe Global organisation, industry leader, aangeboden door Quaestus Directeur P & O Nedtrain, Utrecht, aangeboden door Blaauw Sombeek & Partners Chief Financial Officer Snelgroeiende hi-tech organisatie, aangeboden door Quaestus Directiefuncties Lid Algemene Directie Primair Onderwijs Stichting Bestuur Openbaar Onderwijs, Rotterdam (BOOR), aangeboden door GITP Financieel Directeur MAN, Vianen, aangeboden door Michael Page Directeur Royal Huisman Shipyard B.V., Vollenhove, aangeboden door Van der Velde Groep Directeur Basisschool Randstad, aangeboden door Match4 Managementfuncties Supply Chain Controller (lid MT) LEAF Holland, Turnhout en Oosterhout (NB), aangeboden door Randstad Search & Selection Hoofd Communicatie Waterschap Hollandse Delta, aangeboden door Projactive Teammanager Valuation & Reporting Vermogensbeheerder, aangeboden door IWS Executive Search Team Manager Engineering MPS (Meat Processing Systems), Lichtenvoorde, aangeboden door Siebert & Wassink Overige functies Vakgroepmanager AA-prakijk Flynth Adviseurs en Accountants, aangeboden door Bruins BV Senior Project Manager Internet Een stevige PM-positie in e-publishing, Houten, aangeboden door Björk Group Senior New Product Developer Koninklijke Verkade N.V., Zaandam, aangeboden door DUPP / Den Uijl, Ploeg & Partners HR Adviseur / Senior HR Adviseur GVB Exploitatie, Amsterdam, aangeboden door RaymakersvdBruggen Senior Consultant Supply Chain & Industry Philips, aangeboden door Triceps Service Manager NISCAYAH (voorheen Securitas Systems), aangeboden door Blom search + selectie Advocaat-medewerker Ondernemingsrecht KienhuisHoving, Enschede, aangeboden door Challenge Group Technician QC Analyses OctoPlus, Leiden, aangeboden door Checkmark Labrecruitment Logistics & Supply Chain Coordinator Biomet, Dordrecht, aangeboden door Inspired Search Kijk voor deze en ruim andere interessante functies op Nieuwe lingerie-trend Op de internationale lingeriebeurs in Parijs zetten ze alle trends op het gebied van ondergoed op een rijtje. Ook voor de mannen is er iets nieuws: de push-up onderbroek. Correctie Wij meldden gisteren op pagina 9 dat de Franse regisseur Jean- Pierre Jeunet vorige week overleden zou zijn. Het doet ons genoegen mede te delen dat dit een vergissing is. Jeunet is springlevend. Anthony Fokkerweg CP Amsterdam Postbus CK Amsterdam T: E:

16 16 Op de buis FILM: LA TOURNEUSE DE PAGES, CANVAS Drama over een pianiste die moeite heeft zich te concentreren. SECRET MILLIONAIRE RTL4 Britse miljonair gaat undercover bij minderbedeelden en deelt geld uit. FILM: LOVE & SEX RTL5 Romantische komedie à la Woody Allen, met Famke Janssen. FILMFESTIVAL JOURNAAL, NED2 Twan Huys interviewt sterren en regisseurs in Rotterdam. MOVIE CONNECTIONS BBC1 Rubriek over de geschiedenis van de Britse cinema. Afl. Sliding doors. Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:00 KRO Kindertijd 17:01 Vandaag gebeurt het 17:06 Laura de koe 17:12 Gitaarles 17:15 Kikker 17:22 Maria pelt mais 17:25 Sesamstraat 17:51 Partij voor de Vrijheid 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:15 EénVandaag 18:40 NOS Sportjournaal 19:00 Lingo 19:25 AVRO De Centrale Huisartsenpost 20:00 NOS Journaal 20:30 Villa Felderhof 21:30 KRO Detectives: A touch of Frost 23:10 Pauw & Witteman 17:00 NOS Journaal 17:05 Kijk het Vaticaan 17:35 Tijd voor MAX 18:25 That s the question 18:50 Man bijt hond 19:20 Goudzoekers 19:50 Vroege vogels 20:25 Netwerk 20:50 Tien voor taal 21:25 Opium 22:00 NOS Journaal 22:15 Nova/Den Haag Vandaag 22:50 Filmfestival Journaal 23:25 NPS Wereldcinema: La antena 17:20 Lena en Cem 17:45 Baasjes 18:00 SpangaS 18:23 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 18:59 Nederland 3 19:00 ONM 19:22 NOS Journaal 19:30 De Wereld Draait Door 20:20 NOS Journaal 20:30 Topverkopers 21:15 Nieuwslicht 21:50 ConsuMinderman 22:30 NOS Sportjournaal 22:55 NOS Journaal 23:10 Raymann is laat 17:05 As the world turns 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 RTL Boulevard 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 Goede tijden, slechte tijden 20:30 Werk aan de woning 21:30 Secret millionaire 22:30 Jouw vrouw, mijn vrouw 23:25 RTL Nieuws 23:35 RTL Weer 23:40 RTL Boulevard 17:40 The king of Queens 18:05 My name is Earl 18:30 How I met your mother 19:00 Wie is de chef? 19:30 Dharma & Greg 20:00 PostcodeLoterij: Deal or no deal 20:30 Mickey blue eyes 22:25 Love & sex 23:50 Dharma & Greg RTL 7 18:00 The A-Team 18:55 Knight rider 19:55 Married with children 20:30 RTL Voetbal: KNVB Beker NAC Breda - FC Groningen 22:45 RTL Voetbal: KNVB Beker samenvattingen 23:45 RTL Poker: Heads up RTL 8 17:15 Oprah Winfrey show 18:10 Dr. Phil 19:05 Goede tijden, slechte tijden 19:35 Heren maken de man 20:30 Wicker Park 22:40 As the world turns 23:30 Oprah Winfrey show SBS 6 NET 5 Veronica Eén 17:00 Little house on the prairie 18:00 De grote verbouwing 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:20 Shownieuws - Vroege editie 20:00 Trauma centrum 20:30 De 25 meest hilarische tv-blunders aller tijden 22:30 Hart van Nederland - Late editie 22:45 Piets weerbericht 22:50 Shownieuws - Late editie 23:15 Kliniek voor gênante aandoeningen 17:35 McLeod s daughters 18:35 Home and away 19:00 ER 20:00 Smaken verschillen 20:30 Topstylist - Home edition 21:30 Stylista 22:25 Gordon Ramsay: Hell s Kitchen 23:20 Criminal intent 17:10 Famous 5 17:35 Phineas & Ferb 18:00 Politieachtervolgingen 18:10 My wife and kids 18:40 According to Jim 19:05 Will & Grace 19:30 Friends 20:00 Joey 20:30 Criminal minds 21:25 Numb3rs 22:20 The border 23:10 Profiler 17:30 Sporza: Kunstschaatsen 17:35 Buren 18:00 Het journaal 18:10 De rode loper 18:35 Blokken 19:00 Het journaal 19:40 Man bijt hond 20:05 Joker- en lottotrekking 20:10 Het weer 20:15 Thuis 20:45 Volt 21:35 Huis te koop 22:10 De slimste mens ter wereld 23:00 Het journaal laat 23:21 Winstverdeling joker en lotto 23:22 KENO-uitslagen 23:23 Het weer 23:30 Schone schijn Canvas National Geographic BBC 1 BBC 2 Comedy Central 17:15 Zoé Kezako 17:30 Gawayn 17:45 George van de jungle 18:00 Op schok 18:10 Karrewiet 18:20 Amika 18:35 Lolmops 18:45 En daarmee basta! 19:00 Carl2 19:20 Karrewiet 19:30 The Sleepover Club 19:59 CANVAS 20:00 Terzake 20:36 Gedichtendag 20:40 La tourneuse de pages 22:05 Mijn vader 22:35 When kids get life 17:00 Megastructures: Impossible bridges - China 18:00 Animal 24/7 19:00 Animal inspectors 19:30 Animal inspectors 20:00 Seconds from a disaster: Pentagon :00 Earth investigated: Shark attacks 22:00 Ancient megastructures: The great pyramid 23:00 Master of disaster: Avalanche 17:00 Thumb wrestling federation 17:05 Gastronuts 17:35 Blue Peter 18:00 MySay 18:05 Newsround 18:15 The weakest link 19:00 Nieuws en weerbericht 19:30 Regionaal nieuws en weerbericht 20:00 The One show 20:30 Inside out 20:57 Nieuws en regionaal nieuws 21:00 Waterloo Road 22:00 The secret life of elephants 23:00 Nieuws en weerbericht 23:25 Regionaal nieuws en weerbericht 23:35 The National Lottery draws 23:45 Movie connections 17:30 Ready steady cook 18:15 Cash in the celebrity attic 19:00 Eggheads 19:30 Extreme dreams: The ultimate challenge 20:00 The real Sir Alan 21:00 It s not easy being green 21:30 Masterchef 22:00 The City uncovered with Evan Davis 23:00 QI 23:30 Newsnight 20:00 The Simpsons 20:25 Dead like me 21:15 Family guy 21:40 American dad! 22:05 That 70 s Show 22:30 The Sarah Silverman program 22:55 Malcolm in the middle 23:20 The Simpsons 23:50 Stand Up Comedy: Kevin Brennan Discovery Channel 17:05 Biker build-off: Roland Sands vs Jesse Rooke 18:05 Miami Ink: Kat and Ami tattoo the troops 19:00 Mythbusters: Franklin s kite 20:00 World s toughest tribes: Jungle rangers 21:00 Ultimate survival: Panama 22:00 Chris Ryan s elite police: Best of 23:00 Overhaulin : Chip & Chris flipped Oplossingen puzzels Laatste van de drie: 33. Vermenigvuldig de cijfers uit het eerste vakje met elkaar en tel er het getal uit het tweede bij op Cryptogram Horizontaal: 1. Priveles; 4. aanlopen; 6. klop; 8. meerkol; 9. Rome; 10. knalprÿs; 11. sprietje. Verticaal: 1. Prater; 2. volume; 3. lapwerk; 5. nekhaar; 6. klopje; 7. poosje. Zweeds POPULAIR Spraakmakend nieuws Volg het op depers.nl Obama-dag Alles over de historische eedaflegging. Foto Bekijk de beelden van de inauguratie van Obama. Filmpje Chaos in de printshop.

17 Op de bank 17 Dvd Eurotopper speelt in eurotrashthriller Kan een goede acteur een slechte film redden? Gary Oldman doet zijn best in de Spaanse bossen. Dirk Koppes De hoogtijdagen van de eurotrashfilm liggen al lang achter ons. Dankzij speciale subsidieregelingen van de Europese Unie zagen filmproducenten zich genoodzaakt met collega s uit diverse lidstaten samen te werken. Inclusief een cast met tien verschillende nationaliteiten. Met zijn openingsbeelden doet The Backwoods direct aan die eurotrashtijden denken. Twee echtparen rijden in 1978 de Spaanse bossen in. De merkwaardige combinatie van acteurs overtuigt niet. En dat terwijl debuterend regisseur Koldo Serra met Gary Oldman (Harry Potter, The Dark Knight) een topper in huis heeft. Kan een goede acteur een slechte film redden? Het scenario: hoogopgeleide stedelingen gaan de confrontatie aan met bloeddorstige boeren en buitenlui. Een gegeven dat in Deliverance (1972) voor het eerst is uitgewerkt met een groep vrienden die met een kano een survivaltocht maakt. Het leverde twee prototypen op: de stoere stedeling die dol is op geweren en geweld, en de slappeling die niets durft maar aan het eind van de film getergd iedereen neerknalt. Gary Oldman speelt de eerste, Paddy Considine de tweede. De Spanjaarden beperken zich tot karikaturale schlemielen en neuroten. Het lukt Koldo Serra niet aan het oergegeven van Deliverance een nieuwe draai te geven. Hij blijft hangen in europrut die mooie dreigende beelden van sombere wouden oplevert. Meer niet. 1 De serie werd met Emmy s en Golden Globes overladen. Comedy Arrested Development De Bluths, rijk en vervelend De sitcom Arrested Development hield het in de VS maar kort uit. Begrijpeijk want: te goed geschreven en rare karakters. Kortom: een aanrader. Maarten Bloem Now the story of a wealthy family who lost everything, and the one son who had no choice but to keep them all together. Iedereen was op zoek naar een tweede Friends, dat werd dit niet. Met die zin begint elke aflevering van de sitcom Arrested Development, te zien bij Comedy Central. Hoofdrolspeler is de familie Bluth. Steenrijk en vervelend geworden met het verkopen van onroerend goed. Blut door het gesjoemel van de Bernie Madoff van de familie, George Bluth sr. Hij heeft huisarrest en zijn tegoeden zijn bevroren. En dat is balen voor de overige familie die allemaal nog geen dag in hun leven hebben gewerkt. Aan zoon Michael, de normaalste persoon in de serie schone taak de boel bij elkaar (en onder hetzelfde dak) te houden. Van schatrijk naar straatarm gaan is natuurlijk geen lolletje maar wel voor ons als kijker. Het leed dat armoede heet voert niet de boventoon in Arrested Development dat doen de incestgrollen, Blut door gesjoemel van de Bernie Madoff van de familie. bizarre maar goede humor, verwijzingen naar populaire cultuur en gastrollen van onder meer Charlize Theron en Liza Minelli. Tel dat op bij een documentaireachtige benadering met veel flashbacks en intelligente plotwendingen en je snapt waarom deze serie met Emmy s en Golden Globes werd overladen. Arrested Development stamt uit 2003, iedereen is op zoek naar een tweede Friends. Zender Fox ook en waagt met Arrested Development, een sitcom zonder lachband en studiopubliek, een gokje. Niet zo verwonderlijk als een van de bedenkers Hollywoodregisseur Ron Howard (o.a. Apollo 13, A Beautiful Mind) is. Hij laat zich inspireren door de schandalen bij Enron en Worldcom, en werkt het idee uit met schrijver Mitchell Hurwitz. Ze combineren in Arrested Development het beste van Sex and the City, Seinfeld en The Simpsons. Een antwoord op Friends wordt de serie niet. Te veel complexe verhaallijntjes, obscure referenties en geen bordkartonnen karakters die je meteen (maar later wel) in je hart sluit. Arrested Development wordt gevolgd door zes miljoen Amerikanen en oogstte overal juichende kritieken. Maar dat is voor een grote zender als Fox te weinig en ze trekken de stekker er in 2006 uit. Arrested Development past ook meer in het repertoire van HBO en Showtime. Die wilde de serie graag voorzetten, maar de schrijver vond het wel mooi geweest. Net als veel van de hoofdrolspelers die hun vleugels uitspreidden en nu in Hollywood hoge ogen gooien. Dat is ook de plek waar echte fans voor het laatst van nieuw Arrest Development materiaal kunnen genieten. In 2010 komt er een bioscoopfilm. 1 * Comedy Central 0.10 uur en morgen uur Acteertalent NOG MEER YOLANTHE Rond haar vriend is het gelukkig een beetje stil geworden maar van het liefje van Jan Smit, Yolanthe, zijn we voorlopig nog niet verlost. Ze gaat een rol spelen in de RTL serie Voetbalvrouwen. Cabau van Kasbergen zal in de huid kruipen van het personage Kate, een visagiste die voet aan de grond wil krijgen in het voetbalwereldje. Kellyklapjes STAND BY YOUR MAN Kelly Osbourne heeft kort vastgezeten in Londen, ze had een journaliste een mep gegeven in een nachtclub. De journaliste had het vriendje van Kelly gevraagd hoe aardbevingen ontstaan, dat wist hij niet. Hij weet dat best en wordt nu door iedereen gepest, zou Kelly de journaliste hebben toegebeten om haar vervolgens een mep te verkopen. Brommen BOY WORDT BESCHERMD Zelfs in de gevangenis heb je geen privacy meer! Op de bovenstaande foto deelt zanger Boy George handtekeningen uit aan medegevangenen. Boy moet vijftien maanden brommen, na mishandeling van een escort. De gevangenisdirecteur heeft voor Boy George bescherming geregeld in de vorm van een boomlange Jamaicaanse celgenoot. Ook mag Boy George lekker veilig in de keuken werken van de gevangenis. Lezerscolumn Echte helden Ronald Huttinga I n mijn jonge(re) jaren kon ik vaak urenlang dagdromen. Uit het raam loerend, zowel met vriendjes of alleen, vonden er de spannendste avonturen plaats in de achtertuinen van ons blok. Een held als Batman passeerde ondanks zijn vermoedelijk drukke schema regelmatig de revue en bood hulp waar nodig, wanneer er weer eens inslechte boeven op het idee gekomen waren onze buurt te terroriseren. Terwijl de buurvrouw nietsvermoedend de was stond op te hangen, zagen onze ogen wat wij wilden dat zij zagen: onze handen werden tijdelijk pistolen waarmee het kwaad werd verslagen. Wij waren echte helden. Met het klimmen der jaren hebben wij in ruil hiervoor de ratio gekregen. We voelen ons allang geen helden meer en bekommeren ons over wat Gelukkig heb ik mezelf nog. Ik speel soms stiekem met autootjes. men van ons zal denken. Maar kan een volwassen man als ik niet meer zeggen: Zullen we doen dat ik een vliegtuig ben, jij een brandweerman of ik een kooibooi (lees: cowboy)? Nee, daarvoor moet men naar een toneelgroep (spreek uit op zeurderige toon). Het moet georganiseerd zijn. Eerst gezellig een kopje koffie, praten over het weer en acteren maar. Achteraf nog een babbeltje over de kinderen en je nieuwe baan. Alles voor de goede orde. Gelukkig heb ik mezelf nog. Ik speel soms stiekem met autootjes. Wanneer ik ergens ben, in een wachtkamer bijvoorbeeld. Of laatst nog: toevallig in een speelgoedzaak. Ik til het wagentje op tussen twee vingers, en daar gaat ie: de lucht in. Ik zit voorin, mijn voet op het gas, heb het vehikel onder controle en kan me in alle richtingen bewegen zonder dat enige natuurwet mijn vliegkunsten in de weg staat. Dat kan nooit, is een niet bestaande zin in mijn hoofd en ik raas door de lucht in mijn superieure voertuig. Kan ik u helpen, hoor ik een medewerker achter me zeggen. Geschrokken draai ik me om en antwoord: Nee ik kijk zo maar even rond. Ik voel me betrapt en neem de benen. Antiheld. 1 Uw column in De Pers? Stuur uw pennenvrucht (maximaal 350 woorden) naar Albert bij KPN De reclame van KPN rond volkszanger Fons krijgt een vervolg. Het decor van RTL Boulevard en Albert Verlinde spelen een rolletje. Zonder friends Niemand met geld of ideeën voor een script heeft mij benaderd. Ik denk niet dat het gebeurt. Lisa Kudrow over een eventuele filmversie van Friends. 50 Cent: 100% businessman Rapper 50 Cent heeft al een kledinglijn en een platenlabel en gaat nu ook films produceren. In zijn eerste zal Nicholas Cage de hoofdrol spelen.

18 18 Doe het zelf ZWEEDS RAADSEL: CRYPTOGRAM: OPLOSSINGEN: liefste kostje broeikas spinsel buidel besluit van een overheid SUDOKU bid loog vleesgerecht 2 langspeelplaat kleding kerkelijke straf gordel waterdoorlatend fijngemalen graan 4 kookgerei onderbreking ondergrondse lof verfstof voorzetsel 1 klinknageltje roem brandgang plakboek 3 7 Griekse letter LAATSTE VAN DE DRIE: 6 adellijk Horizontaal: 1. Periodiek onderwijs? (5,3); 4. Door naderen een kleur krijgen (8); 6. Verliesgevend geluid (4); 8. Vogel of waterheks (7); 9. In die stad komen alle wegen uit (4); 10. Rotjes in de aanbieding? (8); 11. Grassigaar (8). Verticaal: 1. Parkredenaar (6); 2. Dat zit erin! (6); 3. De glazenwasser zorgt niet voor een degelijke reparatie (7); 5. Breng die vrouw om hals! (7); 6. Tik jij op deur, raam of schouder? (6); 7. Pauzeer je nog even? (6). De eerste twee getallen bepalen het derde. Welke logica zit er achter en wat moet op de plaats van het vraagteken worden ingevuld? SUDOKU De oplossingen van de puzzels staan op de RTV-pagina s elders in deze krant. Laatste van de drie: 33. Vermenigvuldig de cijfers uit het eerste vakje met elkaar en tel er het getal uit het tweede bij op Cryptogram Horizontaal: 1. Priveles; 4. aanlopen; 6. klop; 8. meerkol; 9. Rome; 10. knalprÿs; 11. sprietje. Verticaal: 1. Prater; 2. volume; 3. lapwerk; 5. nekhaar; 6. klopje; 7. poosje. Een uitgave van Mountain Media BV Anthony Fokkerweg CP Amsterdam tel: fax: website: Zweeds POPULAIR distributie: sales: marketing: oprichter: Cornelis van den Berg uitgever: Ben Rogmans hoofdredactie: Jan-Jaap Heij, Alain van der Horst art direction: Antoine Hamers Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NSstations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Kijk op voor een uitgebreid overzicht van de distributiepunten. a SUDOKU PRIJSPUZZEL b c Speel mee met de Sudoku Prijspuzzel en win mooie prijzen. Los de puzzel op en sms Pers gevolgd door de cijfers in de gele vlakken naar 7171 (60 cent p.o.b.). Bijvoorbeeld: Pers a4b8c1 Vandaag te winnen: vijf exemplaren van het nieuwste boek Herman Dichtbij van Herman den Blijker. De winnaar wordt vrijdag bekendgemaakt. De winnaar van 16 januari: mevr. I. Massink uit Assen. Geven aan een goed doel? Let op dit keurmerk Tel: ( 0,35 p.m.) 111 Vandaag De dag begint grijs en nevelig met lokaal mist. De nevel en mist verdwijnen langzaam en pas in de middag kan de zon er af en toe even bij. Het blijft overwegend droog met temperaturen tussen 4 en 6 graden. De zuidenwind is zwak tot matig. Vanavond neemt de wind geleidelijk toe. Ook dan blijft het droog, maar bewolkt. 111 Morgen Donderdag belooft een zeer onstuimige dag te worden. Een storing zal het land passeren. s Ochtends gaat het dan al vanuit het westen regenen. De regen breidt zich overdag naar het oosten uit. De meeste neerslag zal echter in de avond gaan vallen. Overdag waait de zuidenwind stevig door. De dagen erna blijft het wisselvallig. Tijdelijke wijzigingen OV: 111 Aalsmeer (bus) Vandaag van 5.00 tot uur Connexxionlijn 171. Haltentraject Aalsmeerderweg 142 tot en met J.C. Mensinglaan. Amsterdam (tram) Morgen van tot uur GVBlijnen 4, 9 en 14. Halten Rembrandtplein, Mr. Visserplein, Waterlooplein, Plantage Kerklaan, Keizersgracht, Prinsengracht en Frederiksplein vervallen. IJmuiden (bus) Vandaag Connexxionlijnen 4, 75, 575 en 675. Halten Heerenduinweg en Zeeweg vervallen. Meer op Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op mobiel.9292ov.nl

19 Sport 19 Voetbal Gastgezinnen zijn belangrijk om de top te halen Waken voor al te veel taxi s Op weg naar hun droombaan als profvoetballer hebben jonge spelers ook buiten het veld begeleiding nodig. Na het avondeten en de afwas gaan ze naar bed. Ik heb soms de neiging om er een achter het behang te plakken. Geert Jan Hahn Er hangt een geur van witlof en draadjesvlees in de woning van Marij Peters. De perschef van NEC woont in Bemmel samen met haar vriend Iwan van Eldijk. Op de gedekte tafel staan echter niet twee, maar drie borden. Peters en Van Eldijk hebben namelijk een speciale gast. Eén die elke dag komt eten en slapen. Eén die de Nederlandse normen en waarden wordt bijgebracht. Een die wordt verteld wat hij moet doen en laten voor het mooiste beroep ter wereld: profvoetballer. De gast heet Shanon Carmelia, Antilliaans jeugdinternational en speler bij Jong NEC. Deze zomer kwam hij vanuit Curaçao naar Nijmegen in het kader van het maatschappelijke partnership van het eiland met NEC. Sindsdien woont de verdediger bij Peters. Carmelia is een van de vele profvoetballers in spe die in Nederland wordt begeleid door gastouders. Een fenomeen van alle tijden en nog belangrijker geworden voor clubs sinds de ondergang van het jeugdinternaat. Voetballers als Jan Vertonghen, Moussa Dembélé en Steven Pienaar werden grootgebracht in een dergelijk gastgezin. Nog steeds zien ze het nut ervan in. Als je net zestien bent, voel je je heel stoer, maar de opvoeding is feitelijk nog niet klaar, zei Vertonghen deze week nog in Het Parool. NEC-talent Shanon Carmelia (links) moet ook de vuilniszakken buiten zetten. GER LOEFFEN In alle rust Net als Peters zijn de gastouders vaak al langer bekend bij en met de club. Zo nam de woordvoerster ooit Edgar Barreto tijdelijk in huis, omdat zij Spaans spreekt. Leen Looyen, tot voor kort hoofd profscouting bij NEC en bondscoach van de Nederlandse Antillen, klopte ditmaal bij haar aan omdat een oproep in de NEC-krant en op de website niet de gewenste respons had opgeleverd. Inmiddels heeft Carmelia zich in alle rust gevestigd op de bovenste verdieping. Maar hij moet net als wij de afwasmachine uitladen en de vuilniszakken verversen. De Groningse variant van Peters is Geert Nijboer, chauffeur voor de jeugd van de plaatselijke FC, maar sinds vier jaar ook gastouder. Op dit moment heeft de Bedumer samen met zijn vrouw Jacobien zelfs twee kinderen in huis, de 17-jarige A1-spelers Wouter Vente en Youssouf Zinga. Een Amersfoorter en een Angolees, lacht hij. Lastig zijn ze niet, al heeft Nijboer heel soms de neiging om er één achter het behang te plakken. Hij ziet het als zijn taak om ze in het gareel te houden. Om half negen, na het eten en de afwas, gaan ze pitten. Maar dat willen ze ook. Deze jongens zijn ervan doordrongen dat ze met iets bezig zijn waar je geen oneindige kansen voor hebt. Er zijn ook spelers die zich aan het gastgezin onttrekken. Oud-Feyenoorder Petur Petursson hield wel van nachtelijke escapades met een fles wodka. Die eigenwijsheid kostte John Schot zijn doorbraak. Van zijn veertiende tot zijn negentiende levensjaar was het toenmalige PSV-talent een basisspeler in alle vertegenwoordigende Nederlandse elftallen. De geboren Zeeuw kreeg echter een vriendinnetje, wilde samenwonen en zegde op 17-jarige leeftijd zijn gastgezin al gedag. Het op mezelf wonen, Ik vreet mijn pet op als een van deze jongens het eerste elftal niet haalt. ik dacht er klaar voor te zijn. PSV ook, en dus hebben ze een appartement geregeld. Maar ik had veel vrije tijd en kon opeens doen en laten wat ik wil. De beslissing bleek funest voor zijn carrière. Schot ging stappen, héél veel stappen. Het Eindhovense uitgaansleven had er een nieuwe koning van de taxi bij, zo vaak liet het talent zich vervoeren na weer een nacht doorhalen. Soms zelfs direct naar het trainingsveld. Er was toch niemand die op hem lette. De eerste jaren kon Schot nog teren op zijn voetbalkwaliteiten. Maar uiteindelijk betaalde hij de prijs voor zijn gebrek aan controle en discipline. Guus Hiddink haalde de middenvelder niet naar het eerste elftal en zijn contract werd niet verlengd. Nu speelt de koning van de taxi voor RBC. Tussendoor werkte Schot, nu 24 jaar, nog twee jaar bij een bakker. Peters en Nijboer hopen hun gastkinderen wel naar de top van het betaalde voetbal te kunnen begeleiden. Hij doet het goed bij Jong NEC, maar de concurrentie is groot, zegt Peters eerlijk. Nijboer is overtuigender in zijn commentaar: Ik vreet m n pet op als niet minimaal één van deze twee jongens het eerste van Groningen haalt. Het zijn goede kerels. 1 Schaatsen ONDERZOEK KUSSENS Gerard Kemkers wil een onderzoek naar betere bochtenbeveiliging bij schaatswedstrijden. De coach van TVM zei dat gisteren naar aanleiding van de zware valpartij van zijn pupil Erben Wennemars. De Zwollenaar ging zaterdag tijdens de eerste 500 meter van de WK sprint in Moskou onderuit. Wennemars sloeg hard tegen de kussens en stuiterde vervolgens terug op het ijs. Kemkers: In de huidige kussens zit of te veel of te weinig lucht. Voetbal ROMMEDAHL VERLAAT AJAX NEC huurt Dennis Rommedahl tot het einde van het seizoen van Ajax. De 30-jarige aanvaller kan vandaag in het bekerduel met Sparta al zijn debuut maken. Rommedahl was bezig aan zijn tweede seizoen bij Ajax. De Deen kwam eerder uit voor Charlton Athletic, PSV, RKC Waalwijk en Lyngby FC. Hij voetbalde tot nu toe 329 wedstrijden op het hoogste niveau en kwam daarin 44 keer tot scoren. Ook speelde hij 83 interlands voor Denemarken. Vrienden = Hyves, muziek = itunes Shoppen = De snelste weg naar de leukste winkelstraten! ANP Zaak-Van Boekel VERDACHTEN ZITTEN VAST De politie heeft afgelopen maand zes verdachten opgepakt wegens bedreiging van Pol van Boekel, scheidsrechter betaald voetbal uit Venray. De verdachten komen uit Kerkrade, Gouda en Landgraaf en zijn 18 tot 26 jaar oud, maakte het Openbaar Ministerie (OM) in Roermond gisteren bekend. Ze werden vlak voor Kerst opgepakt nadat ze in april de woning en auto van de arbiter met verf hadden beklad. Australian Open NADAL AL VROEG IN TOPVORM Rafael Nadal heeft Christopher Rochus gisteren totaal kansloos gelaten in de eerste ronde van de Australian Open. De Spaanse nummer één van de wereld stond de Belg, nummer 75 op de wereldranglijst, in drie sets slechts vier games toe: De partij duurde 1 uur en 17 minuten. Rochus kon alleen maar toekijken hoe Nadal de ballen diep in de hoeken sloeg of vlak langs de lijnen. De Spanjaard liet een sublieme vorm zien en produceerde tien aces en 44 winners. Zijn beste prestatie ooit op de Australian Open was de halve finale vorig jaar, waarin hij verrassend door de Fransman Jo-Wilfried Tsonga werd verslagen. Nadal, die vorig jaar de nummer 1-positie overnam van Roger Federer, voelde zich gisteren niet anders. Ik probeer gewoon mijn beste tennis te spelen. Het enige dat veranderd is, is mijn positie op de wereldranglijst, aldus de 22-jarige Spanjaard, die zijn lange shorts inmiddels verruild heeft voor een korte(re) broek. Hij treft in de volgende ronde de Kroaat Roko Karanusic. Hockey ORANJE WINT VAN AMERIKA Het Nederlands vrouwenhockeyteam is de reeks oefenwedstrijden tegen de Verenigde Staten begonnen met een ruime zege. Oranje won in San Diego met 4-0. Vera Vorstenbosch scoorde twee keer, Naomi van As en Marilyn Agliotti maakten ieder één goal. De selectie van bondscoach Herman Kruis verblijft tot eind januari voor een trainingsstage in het Amerikaanse San Diego. Oranje speelt vijf keer tegen de VS. Lezers We vroegen onze lezers gisteren wat springschenen zijn. En wat een respons kregen we! Het blijkt om overbelasting van de pezen te gaan. Dank! Kippenvel Serena Williams tennist nog in Australië, maar kon de inauguratie van Barack Obama niet uit haar hoofd zetten. Ik kreeg er kippenvel van. Dan maar Ribery In Manchester City kan momenteel alles. Nu Kaká heeft besloten in Milaan te blijven, probeert de club met de oliedollars Franck Ribery aan te trekken.

20 20 Sport Tour Down Under Lance voelt zich al sterk op klimmetjes André Greipel heeft gisteren in Australië de eerste etappe van de Tour Down Under gewonnen. Lance Armstrong deed het rustig aan. Redactie sport Greipel won na 140 kilometer van Norwood naar Mawson Lakes de massasprint. De Australiërs Baden Cooke en Stuart O Grady werden respectievelijk tweede en derde. De 37-jarige Armstrong kwam in het peloton als 120e van de 133 renners binnen. Dat was oké. Ze hadden me verteld dat vandaag een makkelijke dag zou zijn, maar het parkoers in combinatie met de temperatuur was zwaar. Maar op de klimmetjes voelde ik me sterk. Vandaag volgt de eerste echte klimtest in de 145 kilometer van Hahndorf naar Stirling. Mogelijk vertrekken de renners zonder Robbie McEwen. De Australiër kwam gisteren in botsing met een cameralens van een toeschouwer. Dat gebeurde bij de finish tijdens de massasprint. McEwen reed bijna 70 kilometer per uur. Hij werd met een flinke snee en kneuzing aan zijn onderarm naar het ziekenhuis gebracht. Ik kan niet meer remmen, dus het is wel een probleem, aldus de Australiër. 1 EEN SMS VAN KAI REUS Rabo-renner Kai Reus sms t De Pers elke dag over zijn belevenissen in de Ronde van Australië Eerste etappe van de Tour Down Under achter de rug. We speelden de kaart Brownie vandaag. Helaas had hij pech met zijn schoenplaatje, anders had hij kort geëindigd. Tijdens de koers niet gedacht aan mijn officiële terugkeer in de Pro- Tour. Had maar één gevoel: het is zo warm!!! Ciao. Kai. Alles zit tegen in De Kuip. PRO SHOTS Crisis SC Heerenveen slacht Feyenoord ook in De Kuip af: 0-3 En nu óók nog uit de beker De ellende in De Kuip wordt alleen maar groter na weer een blamage. Iwan Tol ROTTERDAM Het eerste bedrijf van de tragikomedie voor een halflege Kuip begint om iets voor half negen in de persruimte. Hoofdrolspeler is Eric Gudde, de algemeen directeur die per dag een jaar ouder lijkt te worden. Zijn gelaat kleurt goed bij z n pak: grijs. Gudde komt vertellen dat er niets te vertellen valt als het gaat het om de vacature van trainer. En ja, er zijn fouten gemaakt. Zo paste de ontslagen Gertjan Verbeek wél perfect bij het beleidsplan van de club, maar niet bij de spelersgroep. Het spijt hem zeer, zegt hij. Ik heb heel lang en heel hard gewerkt om die relatie te herstellen. In het tweede bedrijf zijn de spotlights gericht op clubicoon Gerard Meyer. De verzorger is al bijna vijftig jaar in dienst van de club en spreekt op het veld Het Legioen toe. Zijn verhaal staat haaks op dat van Gudde. Het liep al niet vanaf het begin, vertelt Meyer in plat Rotterdams. De Kuip is muisstil. Ik wil niet gaan vertellen wat er allemaal gebeurd is, want bij een scheiding zijn er altijd meerderen schuldig. Dat kan zelfs de schoonmoeder zijn. Want die zijn er ook hoor, schuldige schoonmoeders. Gelach. Hij klopt met zijn hand op het embleem van Feyenoord op zijn trainingspak. Jongens, vraagt hij de supporters, maak er geen klerezooi van vanavond. Direct daarop wordt in het stadion een bandje met Hand in Hand, Kameraden ingezet. De Kuip haakt voorzichtig in. Genoeg woorden, daden willen ze zien in het derde bedrijf. De hoofdact van de avond komt traag op gang. Giovanni van Bronckhorst schiet over, Diego Biseswar naast. En dat is het wel zo n beetje aan Het Legioen is met pensioen, zingt het vak met feestende Heerenveen-fans. hoogtepunten. Ze zijn verkrampt, de hoofdrolspelers. In de 37e minuut loopt Theo Lucius de ene kant en Dwight Tiendalli de andere kant op. Heerenveen-spits Viktor Elm staat wél op de juiste plek en schuift de 1-0 langs doelman Henk Timmer, die met woeste gebaren de bal uit het net haalt. Na de pauze zet Het Legioen nog één keer in: Niets is sterker dan dat ene woord: Fe-ye-noord. Georginio Wijnaldum schiet op de keeper en in de rebound naast. Ze willen wel, de spelers van Feyenoord, maar het is trekken aan een dood paard. Een term die al vaker is gevallen de afgelopen week in de Kuip. Doelpunten van opnieuw Elm en Roy Beerens kleuren de hemel boven De Kuip inktzwart. Arm Feyenoord. De kas is leeg, de spelersgroep te oud of transfervrij, het technisch kader onthoofd, de beoogde opvolger van Verbeek niet beschikbaar, uitzicht op sportief succes definitief verkeken. En Het Legioen? Het Legioen is met pensioen, zingt het vak met feestende Heerenveen-supporters. 1 De Graafschap door GEEN STUNT DORDRECHT De Graafschap heeft gisteravond de kwartfinale van de strijd om de KNVB-beker bereikt. De Doetinchemmers versloegen FC Dordrecht met 1-0. De beslissende treffer in Dordrecht maakte Jason Oost, die in de tweede helft een strafschop benutte. De kwartfinales van de KNVB-beker worden op 3, 4 en 5 maart afgewerkt. FC Dordrecht haalde vorig seizoen nog wel de laatste acht in het bekertoernooi. Manchester City ROBINHO LOOPT BOOS WEG Sterspeler Robinho heeft om onduidelijke redenen het trainingskamp van Manchester City op Tenerife verlaten. De Engelse club bevestigt dat de Braziliaan inderdaad weg is, maar wilde niet ingaan op het gerucht dat de aanvaller een fikse aanvaring had gehad met trainer Mark Hughes. Ik weet dat Robinho niet meer aanwezig is op het trainingskamp, zei directeur Garry Cook, die het gedrag van de voetballer beschreef als een schending van de clubregels. Volgens Engelse media ontstond de ruzie nadat Hughes terugkwam op zijn belofte aan Robinho dat hij naar Brazilië mocht afreizen om zijn 25e verjaardag te vieren. Robinho heeft al vaak kritiek geuit op zijn ploeg en adviseert Hughes graag over wie de oefenmeester moet halen om het kwakkelende elftal te versterken. Robinho werd in augustus de duurste Engelse transfer aller tijden, toen City 36 miljoen euro betaalde aan Real Madrid. De spits scoorde al twaalf keer en groeide uit tot de lieveling van de fans. Real Madrid HUNTELAAR MOET SPELEN Real Madrid stapt naar het internationale sporttribunaal CAS om zowel Klaas-Jan Huntelaar als Lassana Diarra toch nog speelgerechtigd te krijgen voor de Champions League. Dat zei voorzitter Vicente Boluda gisteren. Volgens de UEFA moet Real kiezen. De club mag tussendoor drie nieuwe spelers aanmelden, maar slechts één die al Europees actief was. Huntelaar speelde met Ajax UEFA Cup, Diarra met Portsmouth. Dikkerdje Corinthians is de Braziliaanse competitie begonnen zonder zijn te dikke sterspeler Ronaldo. De aanvaller: Ik wil niet op het veld staan met overgewicht. Petje af De Schotse tennisser Andy Murray verkeert in topvorm, vertelde hij in Australië. Zijn geheim: Ik speel beter omdat ik geen petje meer draag. Boze Duitsers Oei, wat zijn onze oosterburen opeens boos. Stoke City-manager Tony Pulis noemt Michael Ballack de schwalbekoning van dit moment. Onzin, kopt Bild.

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali PrO -weekkrant Week 45 november 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 4-1 0 november 2013 Eenvoudig Communiceren Nederlandse soldaten naar Mali Foto: ANP In Mali helpen buitenlandse soldaten de inwoners.

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

1. Besluit dat je wilt sturen op cijfers

1. Besluit dat je wilt sturen op cijfers Een winstgevend plan voor je bedrijf hebben en gericht werken aan de uitvoering daarvan is pure noodzaak. En toch zijn er maar weinig ondernemers die hierin slagen. Het grote obstakel is dat ze niet weten

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

De medewerker de baas. Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman

De medewerker de baas. Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Zelfsturende teams in de praktijk De medewerker de baas Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Geen verlofkaarten of handtekeningen onder declaraties meer. Wel eigen verantwoordelijkheid, een

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 25 (29-06)

De Bijbel open 2013 25 (29-06) 1 De Bijbel open 2013 25 (29-06) Vandaag bespreken we een vraag die ik kreeg over 1 Koningen 2. Daarin gaat het over de geschiedenis van Adonia, een oudere broer van Salomo, die zojuist koning was geworden.

Nadere informatie

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven.

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij de terugkeer van de laatste Task Force Uruzgan, Vliegbasis Eindhoven, 8 augustus 2010. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Commandant van

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

60 Lof. LOF27_Dubbelinterview_P - CAV.indd 60

60 Lof. LOF27_Dubbelinterview_P - CAV.indd 60 Leni Boeren (1963) studeerde economische wetenschappen en bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit. Ze werkte bij de Alcredi Bank en de Rabobank en werd in 1994 directeur Marketing en Productmanagement

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Bonaire Preek Jesaja 58 versie 1.1 5 oktober 2014. Leef 58

Bonaire Preek Jesaja 58 versie 1.1 5 oktober 2014. Leef 58 Leef 58 Best een vreemde titel op de voorkant van de liturgie vind je ook niet Leef 58 wat kan dat toch betekenen? 58 jaar leven misschien gelukkig niet stel je voor dat iedereen 58 wordt dat is toch raar.

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur 1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur GESPREK MET DE MINISTER-PRESIDENT, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER DE VOORJAARSNOTA EN DE KONINKLIJKE FAMILIE Nederland

Nadere informatie

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Deze uitvaartverzekering is onderdeel van uw ABN AMRO Pakketverzekering. Waarvoor is deze verzekering? Met deze verzekering betalen we een bedrag als degene die verzekerd

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters

Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende situaties terecht en samen hebben ze al heel wat spannende

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 22 november. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014

Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014 Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014 Geachte heer de Wit, beste Jan, Een paar weken geleden kwam je mijn kamer in lopen met een mooie bos bloemen. Voor mij! Je kwam me vertellen

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

KIJKWIJZER FDN MUSEUM

KIJKWIJZER FDN MUSEUM KIJKWIJZER FDN MUSEUM Welkom in Heerenveen Museum. Hier ontdek je het verhaal van Heerenveen. Je gaat straks kijken naar het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum. Domela had een duidelijke mening over drank

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

ABN AMRO Risicoverzekering

ABN AMRO Risicoverzekering Voorwaarden 1304 ABN AMRO Risicoverzekering Wat staat er in deze voorwaarden? Blad 1: Algemene afspraken Blad 3: Wat mag u van ons verwachten? Blad 5: Wat verwachten wij van u? Blad 6: Wat mag u veranderen

Nadere informatie

Programma Vakmanschap Centraal!

Programma Vakmanschap Centraal! Programma Vakmanschap Centraal! Het verlangen om als vakman gewoon je vak te kunnen uitvoeren is groot. De tijd dat protocollen koste wat het kost gevolgd moeten worden en het verstand en jarenlange ervaring

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie