Bouw - sector prognose

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bouw - sector prognose"

Transcriptie

1 Bouw - sector prognose Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs maart 2016 Eenzijdig herstel in de bouwsector De bouwsector herstelde in 2015 sterk. Ook in 2016 en 2017 is groei van de bouwsector te verwachten, maar het groeitempo neemt wel af. De vooruitzichten voor de woningbouw zijn zeer positief. De utiliteitsbouw en grond-, water- en wegenbouw (gww) blijven hierbij sterk achter, mede door hoge leegstandscijfers en beperkte investeringen door de overheid. De hout- en bouwmaterialenindustrie en groothandel profiteren van het herstel van de bouwsector, net als de installateurs. De architecten profiteren van het herstel van de woningbouw, maar hun tarieven staan nog sterk onder druk. De ingenieurs hebben ten slotte goede vooruitzichten, maar de afkoelende wereldeconomie is voor hen een risico. De bouw groeit door in 2016 en 2017 De bouw heeft in 2015 een topjaar beleefd, met een groei van de bouwproductie van 8,2%. Deze groei heeft twee oorzaken. Allereerst herstelt de woningmarkt snel, wat een positief effect heeft op de woningbouw. Hier profiteert met name de nieuwbouw van. Ten tweede was er sprake van een eenmalig effect, namelijk de verhoging van de btw op arbeid bij de renovatie van woningen. De btw is op 1 juli 2015 weer verhoogd van 6% naar 21%. Dit had als resultaat dat de bouwproductie in juni met 25,9% j-o-j steeg. Zonder deze sterke stijging in juni zou de bouwproductie in 2015 met 6,4% zijn gestegen. De verwachtingen voor 2016 en 2017 zijn wat gematigder, vooral omdat de verwachtingen voor de woningbouw lager zijn dan in Maar nog steeds verwachten we een groei voor de bouw van 4,5% in 2016 en 3,5% in Woningbouw is koploper Zoals gezegd zorgde de woningbouw er in 2015 voor dat de bouwproductie zo hard steeg. Dit bleek duidelijk uit de investeringen in woningen in Die stegen met 26,8%, zoals uit de grafiek op de volgende pagina blijkt. De groei zwakte in het vierde kwartaal wel wat af. Ook in 2016 en 2017 groeit de woningbouw naar verwachting het hardst van alle branches in de bouw. De groei is in deze twee jaren wel lager dan in Mutaties productie en omzet naar branche, in % Bouw (productie): 3,2 8,2 4,5 3,5 Woningbouw 2,6 14,0 7,0 5,0 Utiliteitsbouw 3,7 3,0 2,0 2,0 Gww 2,4 2,5 1,5 3,0 Aanverwante sectoren bouw: Installatiebedrijven (omzet) 1,4 3,5 4,0 3,0 Hout- en bouwmaterialenindustrie (productie) 2,1 6,0 3,5 3,0 Groothandel hout- en Bouwmaterialen (omzet) 2,9 7,6 4,5 3,5 Architecten (omzet) 1,2 3,9 3,0 3,0 Ingenieurs (omzet) 4,1 4,4 3,0 3,0, ramingen en prognoses ABN AMRO Economisch Bureau Kerncijfers Nederlandse economie, in % Bbp 1,0 1,9 1,7 1,9 Particuliere consumptie 0,0 1,6 1,8 2,1 Overheidsconsumptie 0,3 0,0 1,0 0,9 Investeringen 3,5 10,3 3,3 4,0 Uitvoer 4,0 4,2 2,8 4,7 Invoer 4,0 4,9 4,2 5,5 Inflatie 1,0 0,6 0,6 1,6 Werkloosheid (% beroepsbev.) 7,4 6,9 6,5 6,3, ramingen en prognoses ABN AMRO Economisch Bureau

2 Wij verwachten dat de woningmarkt in 2016 en 2017 minder hard zal groeien als in Dit heeft zijn weerslag op de woningbouw. Investeringen woningen groeien hard % groei, j-o-j hoe de woningbouw zich de komende tijd gaat ontwikkelen. De afgegeven vergunningen stijgen nog wel, maar ook minder hard. Orderportefeuille woningbouwers op hoog niveau Aantal maanden tweede halfjaar van 2015 stegen de vergunningen nog maar met 6,6% j-o-j. De afgegeven vergunningen voor renovaties van woningen stegen licht in 2015, met 2,3%. Afgegeven vergunningen nieuwe woningen stabiliseren eind 2015 Aantal Ook geven de voorlopende indicatoren aan dat de groei zal afzwakken. De orderportefeuille van woningbouwers laat een minder harde groei zien dan in 2014, maar bevindt zich wel op een hoog niveau. Voor deze grootte van orderportefeuille moeten we terug naar De orderportefeuille bedroeg in januari ,5 maanden. In januari 2015 bedroeg de orderportefeuille nog 7,6 maanden. Dit is een aanzienlijke groei, maar het groeitempo zwakt af. Dit is in de grafiek rechts te zien. Naast de orderportefeuille geven ook de afgegeven vergunningen een goed beeld van Dit is een vergelijkbare ontwikkeling als wat er met de orderportefeuille gebeurt. Dit is in de grafiek rechts te zien. Zoals uit de grafiek blijkt zijn vooral de vergunningen voor nieuwe woningen gestegen, de vergunningen voor renovatie van woningen zijn veel stabieler. De afgegeven vergunningen voor nieuwe woningen stegen in 2014 hard, met 39,6%. In 2015 was er ook nog een groei te zien, die bedroeg 30,1%. De groei vond wel met name in het eerste halfjaar van 2015 plaats. Toen stegen de afgegeven vergunningen met 60,3% j-o-j. In het, ABN AMRO Economisch Bureau De sterkste groei zit dus nog steeds in nieuwbouwwoningen. In 2015 werden vooral meer vergunningen afgegeven voor nieuwe huur- en koopwoningen die door particuliere opdrachtgevers worden gebouwd. Absoluut gezien worden de meeste vergunningen voor nieuwe koopwoningen verstrekt aan commerciële opdrachtgevers. Als we naar de ontwikkelingen op de wat langere termijn kijken, valt op dat er in 2015 minder vergunningen zijn afgegeven dan in Maar er zijn twee uitzonderingen. Allereerst zijn er meer

3 vergunningen afgegeven aan commerciële partijen voor de bouw van nieuwe huurwoningen, terwijl er minder vergunningen aan woningcorporaties worden afgegeven. Ten tweede zijn er in 2015 meer vergunningen afgegeven aan particuliere opdrachtgevers voor de bouw van nieuwe koopwoningen. Leegstand teistert utiliteitsbouw De utiliteitsbouw heeft het in tegenstelling tot de woningbouw een stuk moeilijker. De utiliteitsbouw kampt nog met hoge leegstandscijfers waardoor er weinig nieuwe utiliteitsgebouwen worden gebouwd. De investeringen in gebouwen liepen in 2015 terug, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Investeringen in utiliteitsgebouwen omlaag % groei, j-o-j Over het gehele jaar was een daling van 1% te zien. In de eerste twee kwartalen van 2015 was nog een stijging te zien, maar in het derde en vierde kwartaal van 2015 daalden de investeringen in gebouwen flink. Gezien de hoge leegstandscijfers van winkels en kantoren is dit geen verrassende ontwikkeling. In 2015 stond 17% van de kantoren leeg en 9,2% van de winkels. De winkelleegstand zal verder stijgen door het verdwijnen van nogal wat grotere winkelketens en warenhuizen. Een deel van de panden zal weer verhuurd worden, maar voor de panden aan de randen van Nederland zal dit moeilijker zijn. En daar is de winkelleegstand al hoger. Maar de utiliteitsbouw is een heel diverse sector, dus de vooruitzichten zijn niet voor alle branches slecht. In de grafiek op de volgende pagina is de ontwikkeling van de waarde en aantal afgegeven vergunningen te zien. Voor scholen, kassen en combinatie bedrijfshallen is zowel een stijging te zien in de waarde als het aantal afgegeven vergunningen. Voor kantoren is een stijging te zien in het aantal afgegeven vergunningen, maar een daling in de waarde van de afgegeven vergunningen. Er worden dus meer kleine kantoren gebouwd. Dit past bij de behoefte die er bestaat bij bedrijven. Doordat er veel meer thuis wordt gewerkt, hebben bedrijven genoeg aan minder kantoorruimte. Eenzijdig herstel wat zijn de risico s? Het herstel van de bouw was in 2015 vrijwel geheel gebaseerd op het herstel van de woningbouw. De verwachting is dat dit in 2016 en 2017 ook het geval zal zijn. Net als voor de Nederlandse economie geldt dat het goed is als de groei in de bouw breed gedragen is. Dat betekent voor de bouw dat verschillende branches bijdragen aan de groei van de sector. Er zijn namelijk risico s verbonden aan de afhankelijkheid van één branche. Stel dat er onverwachte dingen gebeuren die de woningbouw raken, kan de woningbouw daar negatief op reageren waardoor de groei van de bouwsector ook wegzakt. De woningbouw is ook een volatiele sector, waardoor bij negatieve ontwikkelingen de woningbouw ook ver wegzakt. Dat hebben we tijdens de crisis in de bouw ook gezien. In de grafiek hieronder is te zien hoe sterk de investeringen in woningen zijn weggezakt tijdens de crisis in vergelijking met de investeringen in gebouwen en gww. Investeringen woningen flink gedaald Index 1996kw1=100, ABN AMRO Economisch Bureau

4 De risico s voor bouwers zijn bij kleine kantoren over het algemeen lager. De kantoren die nog worden gebouwd, zijn duurzaam. Voor hallen en loodsen is de ontwikkeling precies omgekeerd. Daar stijgt de waarde van de afgegeven vergunningen, maar daalt het aantal. Er worden dus steeds grotere hallen en loodsen gebouwd. Dit is ook een logische ontwikkeling, gezien er steeds meer online gekocht wordt. Voor winkels en schuren en stallen daalde zowel de waarde als het aantal afgegeven vergunningen. Wisselend beeld afgegeven vergunningen nieuwe gebouwen % groei 2015, j-o-j Overheidsbezuinigingen hebben weerslag op gww Ook de gww heeft het nog moeilijk. De omzet van bedrijven in de gww daalde in 2015 met 2,5%. De productie is naar verwachting wel licht gestegen. Vooral de kabels- en buizenleggers hadden een slecht jaar, hun omzet daalde met 12,6%. De bouwers van wegen, tunnels en spoorwegen lieten maar een minieme omzetstijging zien van 1%. De bedrijven actief in de natte waterbouw hadden in 2015 wel een goed jaar. Hun omzet steeg in de eerste drie kwartalen van 2015 met 29,2% j-o-j. Er zijn nog geen jaarcijfers bekend. Uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) van de Rijksoverheid blijkt dat de investeringen door de Rijksoverheid stuivertje gaan wisselen. Er is lange tijd meer geïnvesteerd in het Deltafonds, wat is opgezet ten behoeve van de waterkwaliteit- en veiligheid. Vanaf 2015 dalen de investeringen in het Deltafonds trendmatig, al is er in 2018 en 2019 een lichte stijging te zien. De investeringen in het Infrastructuurfonds gingen de afgelopen jaren juist omlaag. Vanaf 2017 gaan de investeringen in het infrastructuurfonds weer stijgen. Daardoor stijgen de totale investeringen in de infrastructuur vanaf 2017 weer, met circa 1,2% per jaar. Er wordt vanaf 2017 veel in het hoofdwegennet geïnvesteerd, de investeringen stijgen in de periode met ruim 56%. Terwijl de investeringen in de spoorwegen met 27% afnemen in deze periode. Ook in het hoofdvaarwegennet wordt minder geïnvesteerd. De stijging komt dus geheel ten goede aan de aanleg van wegen. De orderportefeuille van wegenbouwers is in 2015 licht gestegen van 5,7 naar 5,9 maanden. De orderportefeuille van grond- en waterbouwers is juist gedaald van 6,7 naar 6 maanden. Daling investeringen Deltafonds Mln EUR Bron: Infrastructuurfonds/Deltafonds 2016, EIB Tussen de 30-40% van de investeringen in de infrastructuur wordt besteed aan beheer en onderhoud. De investeringen voor onderhoud stegen langere tijd, maar uit het MIRT blijkt dat dit na 2016 gaat veranderen. Dit is in de grafiek

5 hieronder te zien. Vanaf 2017 daalt het budget voor beheer en onderhoud. Het sterkst dalen de investeringen voor onderhoud op basis van het Deltafonds. Daling investeringen onderhoud Mln EUR steeg in 2015 met 3,5% en ook in 2016 en 2017 wordt omzetgroei verwacht. De orderportefeuille van installateurs laat ook zien dat er omzetgroei te verwachten is, al is de groei beperkt. Installateurs gaan een grotere rol spelen in de bouw. Installateurs zijn uitermate geschikt om bij trends zoals vergrijzing en verduurzaming het voortouw te nemen. Deze trends worden de komende jaren steeds belangrijker, waardoor het belang van de installateurs ook toeneemt. Orderportefeuille installateurs Aantal maanden vaker in bij de groothandel. De groothandel in bouwmaterialen liet in het tweede kwartaal de grootste omzetstijging zien. De omzet zal in 2016 en 2017 wat minder hard groeien omdat er geen eenmalige prikkels zoals de btw verlaging te verwachten zijn. Maar de groothandel zal nog steeds nette groeicijfers laten zien, omdat ze profiteren van het herstel van de bouwsector. Vooral groei houtindustrie De hout- en bouwmaterialenindustrie herstelde in 2015 en verder herstel is te verwachten in 2016 en De houtindustrie herstelde sneller dan de bouwmaterialenindustrie, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Bron: Infrastructuurfonds/Deltafonds 2016, EIB Productie houtmaterialen herstelt sneller Index 2010=100 Investeringen door (lagere) overheden in de infrastructuur om nieuwe woningen aan te sluiten op de bestaande infrastructuur zullen de komende jaren toenemen. De overheid is hier de opdrachtgever omdat zij meestal eigenaar is van de grond waarop de wegen worden aangelegd. Installateurs profiteren van herstel bouw De installateurs profiteren van het herstel van de bouwsector, en dan vooral van het herstel van de woningbouw. Ook het herstel van de industrie werkt in hun voordeel. Hun omzet Bron: EIB Groothandel profiteert van uitbesteden renovatie woningen De groothandel had een goed jaar in De omzet steeg met 7,6%. Een groot deel van deze omzet is te danken aan de btw verlaging op de renovatie van woningen. Hierdoor hebben consumenten vaker een aannemer ingehuurd. En (kleinere) aannemers kopen hun materialen, ABN AMRO Economisch Bureau Dit komt waarschijnlijk omdat de houtindustrie meer afhankelijk is van renovatie. Zoals eerder

6 gezegd, liet de renovatie van woningen in 2015 een flinke sprong zien door de btw verhoging in juli. De bouwmaterialenindustrie is sterker afhankelijk van de gww, waar het een stuk slechter gaat. De prijsdruk was in de houtindustrie ook minder groot. Daar nam de omzet harder toe dan de productie. De bouwmaterialenindustrie kent nog wel prijsdruk. Daar daalde de omzet in 2015, terwijl de productie steeg. Wel is verder herstel van de productie van bouwmaterialen te verwachten door de toenemende nieuwbouw en vanaf 2017 ook door toenemende investeringen in de infrastructuur. eerst sinds 2008 weer. De stijging bedroeg 0,2%, zoals uit de grafiek rechts blijkt. Tarieven voor het eerst sinds 2008 weer omhoog % groei Slot De bouwsector is duidelijk aan het herstellen van de crisis. Dit geldt voor alle branches, maar de onderlinge verschillen zijn groot. De verwachting is dat de woningbouw in 2016 en 2017 het hardst zal groeien. De utiliteitsbouw en gww blijven sterk achter door hoge leegstand en dalende investeringen in de infrastructuur. Het herstel van de bouw leunt daarom sterk op de woningbouw. De installateurs en aanverwante sectoren laten allemaal herstel zien. Architecten hebben nog lange weg te gaan De architecten zijn sterk afhankelijk van de woningbouw en profiteren daarom van het huidige herstel. Architecten zullen daar in 2016 en 2017 van blijven profiteren. Wij verwachten dat hun omzet zowel in 2016 als in 2017 met 3% zal groeien. Dit is gebaseerd op de ontvangen opdrachten in de eerste drie kwartalen van 2015 die met 12,5% j-o-j stegen. De nieuwe opdrachten voor nieuwbouw en renovatie van woningen stegen het hardst. Ook kregen architecten meer opdrachten voor nieuwbouw van utiliteitsgebouwen. Ze kregen minder opdrachten voor renovatie van utiliteitsgebouwen. Ook stegen in 2015 de tarieven die architecten kunnen vragen voor het Wereldeconomie risico voor ingenieurs Ingenieurs hebben het de afgelopen jaren relatief goed gedaan. Sinds 2013 stijgt hun omzet weer. Dit komt doordat ingenieurs vaak wereldwijd opdrachten uitvoeren. Dat is op dit moment een risico. Ten eerste komen er steeds meer concurrenten uit landen waar de lonen een stuk lager liggen waardoor zij scherp kunnen concurreren. Ten tweede zwakt de wereldeconomie af. Onlangs zijn onze ramingen voor de groei van de wereldeconomie naar beneden bijgesteld. Dit is een risico voor ingenieurs.

7 Economisch Bureau Nederland Contactgegevens ABN AMRO Economisch Bureau Nederland: Aandachtsgebied Telefoonnummer: adres: Jacques van de Wal (hoofd) Algemeen Eric Huliselan Zakelijke Dienstverlening Casper Burgering Industrie (w.o. industriële materialen) Nadia Menkveld Transport & Logistiek Frank Rijkers Agrarisch, Food Sonny Duijn Retail, TMT Hans van Cleef Olie & Gas Madeline Buijs Bouw, Real Estate Nico Klene Macro-economie Philip Bokeloh Woningmarkt, Macro-economie Theo de Kort Informatieanalist, Autohandel Volg ons ook op Disclaimer This document has been prepared by ABN AMRO. It is solely intended to provide financial and general information on economics. The information in this document is strictly proprietary and is being supplied to you solely for your information. It may not (in whole or in part) be reproduced, distributed or passed to a third party or used for any other purposes than stated above. This document is informative in nature and does not constitute an offer of securities to the public, nor a solicitation to make such an offer. No reliance may be placed for any purposes whatsoever on the information, opinions, forecasts and assumptions contained in the document or on its completeness, accuracy or fairness. No representation or warranty, express or implied, is given by or on behalf of ABN AMRO, or any of its directors, officers, agents, affiliates, group companies, or employees as to the accuracy or completeness of the information contained in this document and no liability is accepted for any loss, arising, directly or indirectly, from any use of such information. The views and opinions expressed herein may be subject to change at any given time and ABN AMRO is under no obligation to update the information contained in this document after the date thereof. Before investing in any product of ABN AMRO Bank N.V., you should obtain information on various financial and other risks and any possible restrictions that you and your investments activities may encounter under applicable laws and regulations. If, after reading this document, you consider investing in a product, you are advised to discuss such an investment with your relationship manager or personal advisor and check whether the relevant product considering the risks involved- is appropriate within your investment activities. The value of your investments may fluctuate. Past performance is no guarantee for future returns. ABN AMRO reserves the right to make amendments to this material. ABN AMRO, 2016

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 Op korte termijn positieve vooruitzichten bouw Flevoland De productie van gebouwen blijft op dit moment

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 Bouw Gelderland leunt op koopwoningen De productie van gebouwen in Gelderland bleef in de eerste 10

Nadere informatie

Bouw - sector prognose

Bouw - sector prognose Bouw - sector prognose Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 23 januari 2015 Nieuwbouw groeimotor voor bouw in 2015 In 2014 is het herstel van de bouwsector ingezet. Wij verwachten

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 Goed vooruitzicht bouw Limburg ondanks krimpgebieden De economie van Limburg groeide harder dan de economie

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 In Friesland trekt woningbouw de kar Terwijl de economie en woningmarkt in Friesland minder snel herstellen

Nadere informatie

blijven, omdat daar geen vergunning voor hoeft te worden aangevraagd. Vergunningen renovatie minder volatiel Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau

blijven, omdat daar geen vergunning voor hoeft te worden aangevraagd. Vergunningen renovatie minder volatiel Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau Bouw - sector focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 9 september 2015 Woningrenovatie heeft de toekomst De renovatie van woningen is belangrijk voor de woningbouw. Renovatie

Nadere informatie

bouwsector als geheel; er worden geen uitspraken gedaan over de financiële situatie van individuele bouwbedrijven.

bouwsector als geheel; er worden geen uitspraken gedaan over de financiële situatie van individuele bouwbedrijven. Bouw - sector focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 juni 2015 Hoge kosten struikelblok voor bouwbedrijven Ontwikkeling bedrijfsresultaat Ondanks dat de bouwproductie op dit

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de PvdA Statenfractie Noord-Brabant

Schriftelijke vragen van de PvdA Statenfractie Noord-Brabant Schriftelijke vragen van de PvdA Statenfractie Noord-Brabant Betreft: Bouwen voor Leegstand Netersel, 1 maart 2016 Geacht college, Leegstand is in Brabant een grote maatschappelijke opgave. In "Beweging

Nadere informatie

Ontwikkeling woning- en utiliteitsbouw Oost Nederland eerste halfjaar 2014. Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau

Ontwikkeling woning- en utiliteitsbouw Oost Nederland eerste halfjaar 2014. Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Renovatie heeft de toekomst in Oost Nederland De ontwikkelingen in de oostelijke provincies lopen uiteen.

Nadere informatie

Woningbouw - sector focus

Woningbouw - sector focus Woningbouw - sector focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 8 december 2014 Herstel woningbouw ligt in het verschiet In deze sector focus wordt stilgestaan bij het herstel van

Nadere informatie

Bouw - sector update. Randstad bepaalt ontwikkelingen Nederlandse bouwsector

Bouw - sector update. Randstad bepaalt ontwikkelingen Nederlandse bouwsector Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Randstad bepaalt ontwikkelingen Nederlandse bouwsector De Randstad is het grootste en belangrijkste landsdeel

Nadere informatie

steeg met 5,4% j-o-j. In de overige leeftijdsgroepen was een daling te zien. Vooral meer uitzendkrachten % groei j-o-j eerste halfjaar 2016

steeg met 5,4% j-o-j. In de overige leeftijdsgroepen was een daling te zien. Vooral meer uitzendkrachten % groei j-o-j eerste halfjaar 2016 ZZP - focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 28 oktober 2016 Zzp er geen oplossing voor vergrijzing Het aantal zzp ers is in het eerste halfjaar van 2016 opnieuw toegenomen.

Nadere informatie

Ontwikkeling productie per kwartaal. kw1 kw2 kw3 kw Bron: CBS (2010=100)

Ontwikkeling productie per kwartaal. kw1 kw2 kw3 kw Bron: CBS (2010=100) Bouw - Sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 2 383 82 1 25 september 213 Grote onderlinge verschillen tekenen bouwsector Nu Prinsjesdag achter de rug is en de beoogde invulling van

Nadere informatie

Installatie - branche update

Installatie - branche update Installatie - branche update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 22 januari 2014 Effect huidige btw-verlaging op installatiesector nihil De installatiebranche heeft net als de rest

Nadere informatie

last van prijsdruk. Schoonmaak- en beveiligingsbedrijven hebben niet alleen te Omzet overige diensten groei p. kw, joj, in %

last van prijsdruk. Schoonmaak- en beveiligingsbedrijven hebben niet alleen te Omzet overige diensten groei p. kw, joj, in % Zakelijke dienstverlening - prognoses Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan +31 2 628 21 38 26 september 214 Nieuwe bedrijfsmodellen bieden onvoldoende compensatie aan structurele marktdruk De opleving

Nadere informatie

Prognoses Economie & Sectoren

Prognoses Economie & Sectoren Prognoses Economie & Sectoren augustus 2015 Sectoren groeien gestaag verder.. en 7 andere feiten die je moet weten over sectoren en de Nederlandse economie De laatste tijd heeft het positieve nieuws over

Nadere informatie

Bouw - sector update. Bouwbedrijven in Noord Nederland moeten meer inspelen op bevolkingskrimp en vergrijzing

Bouw - sector update. Bouwbedrijven in Noord Nederland moeten meer inspelen op bevolkingskrimp en vergrijzing Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Bouwbedrijven in Noord Nederland moeten meer inspelen op bevolkingskrimp en vergrijzing De woning- en

Nadere informatie

Bouw - branche update

Bouw - branche update Bouw - branche update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 2 augustus 2016 Stuivertje wisselen in de infrastructuur De gww blijft achter bij de ontwikkelingen in de bouwsector. De

Nadere informatie

Stand van Food. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Nadia Menkveld Februari 2017

Stand van Food. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Nadia Menkveld Februari 2017 Stand van Food Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Sector Advisory Nadia Menkveld Februari 217 Stand van Food: Gunstig klimaat foodsector Productie food gestegen 3 Omzet groothandel groente en

Nadere informatie

Bouw - sector prognose

Bouw - sector prognose Bouw - sector prognose Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 6 februari 2014 2015 jaar van herstel voor de bouwsector De lichte economische groei en aantrekkende bedrijfsinvesteringen

Nadere informatie

Bouw - sector update. Bouwsector Noord-Brabant heeft beste vooruitzichten in Zuid Nederland

Bouw - sector update. Bouwsector Noord-Brabant heeft beste vooruitzichten in Zuid Nederland Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Bouwsector Noord-Brabant heeft beste vooruitzichten in Zuid Nederland De bouw in Zuid Nederland daalde

Nadere informatie

Bouw - branche update

Bouw - branche update Bouw - branche update Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 24 januari 2017 Nieuwbouw woningen in lagere versnelling Na records in 2015, zette de stijgende lijn op de woningmarkt in 2016 door.

Nadere informatie

Bouw - sectorprognose

Bouw - sectorprognose Bouw - sectorprognose Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 30 maart 2017 De bouwsector komt in evenwicht De bouwsector zal naar verwachting verder groeien in 2017 en 2018. De groei zal wel

Nadere informatie

als voorlopende indicatoren aanwijzingen geven of en wanneer herstel in de verschillende branches van de bouw te verwachten is.

als voorlopende indicatoren aanwijzingen geven of en wanneer herstel in de verschillende branches van de bouw te verwachten is. Bouw - Sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 2 383 82 1 13 juni 213 Bodem bouw wordt niet voor 214 bereikt Na een slecht 212 en eerste kwartaal van 213 is de vraag die de bouwsector

Nadere informatie

Branche update - Advocatenkantoren

Branche update - Advocatenkantoren Branche update - Advocatenkantoren Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 () 2 6437684 September 216 Omzetgroei advocatuur houdt aan. De groei van het aantal advocaten vlakt af, maar de omzetgroei

Nadere informatie

ZZP - focus. Opmars zzp ers zet door ondanks nieuwe regelgeving

ZZP - focus. Opmars zzp ers zet door ondanks nieuwe regelgeving ZZP - focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 28 juni 2016 Opmars zzp ers zet door ondanks nieuwe regelgeving Ondanks dat het merendeel van de Nederlandse beroepsbevolking nog

Nadere informatie

Thema: faillissementen in de Retail

Thema: faillissementen in de Retail Thema: faillissementen in de Retail Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 (0) 65 1186389 +31 (0) 20 3436535 11 oktober 2016 Faillissementen in Retail op laagste niveau sinds 2008 Het aantal faillissementen

Nadere informatie

Autoretail - sector update

Autoretail - sector update Autoretail - sector update Economisch Bureau Nederland Theo de Kort +31 20 628 0489 1 februari 2016 Positief sentiment, maar structureel nog veel te doen De autoretail was in 2015 de laatste sector die

Nadere informatie

De halfgeleiders hebben in de eerste helft van dit jaar een stijging laten zien van 10% j-o-j. Dit is dus goed nieuws voor de luchtvrachtsector.

De halfgeleiders hebben in de eerste helft van dit jaar een stijging laten zien van 10% j-o-j. Dit is dus goed nieuws voor de luchtvrachtsector. Luchtvracht - Update Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Oktober 2014 Het tij zit mee, maar structurele trends werken tegen De wereldhandel neemt toe en ook de verzending van halfgeleiders laat

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening - prognoses

Zakelijke dienstverlening - prognoses Groei per kw in %, joj 2= Zakelijke dienstverlening - prognoses Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan +31 2 628 21 38 September 215 Eric Huliselan +31 2 628 21 38 Niet alle branches zijn de klap van

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015 Stand van Transport overwegend positief Wereldexport: 4% (dec) PMI Nederland: 53,9 (feb) PMI

Nadere informatie

Deurwaarders en incassobureaus: lage groei en grote uitdagingen

Deurwaarders en incassobureaus: lage groei en grote uitdagingen Branche update Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) 20 634 36 87 Juli 2016 Deurwaarders en incassobureaus: lage groei en grote uitdagingen Verschillende factoren beperken de groeimogelijkheden

Nadere informatie

Bouw - focus op sociale woningbouw

Bouw - focus op sociale woningbouw Bouw - focus op sociale woningbouw Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 2 november 2015 Sociale woningbouw in een spagaat De sociale huursector is in verhouding tot andere Europese

Nadere informatie

Sector Update: Uitzendbranche

Sector Update: Uitzendbranche Sector Update: Uitzendbranche Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan 9 september 2013 Uitzendmarkt geen graadmeter voor economisch herstel Resultaten uitzendbranche dalen al zes kwartalen op rij Zeer

Nadere informatie

Prognoses Economie & Sectoren

Prognoses Economie & Sectoren Prognoses Economie & Sectoren 28 januari 2015 Economisch Bureau Nederland Jacques van de Wal +31 20 6280499 Bedrijfsleven gaat spannend jaar tegemoet Groei in alle sectoren, maar structurele veranderingen

Nadere informatie

Agrifood - Update. Forse groei voor biologisch, maar ook achterblijvende productie

Agrifood - Update. Forse groei voor biologisch, maar ook achterblijvende productie X EUR miljoen Agrifood - Update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 2 628 64 37 Sector econoom Agrarisch, Food en Agrarische Grondstoffen Juni 216 Forse groei voor biologisch, maar ook achterblijvende

Nadere informatie

Sectorupdate voeding- & drankenindustrie

Sectorupdate voeding- & drankenindustrie saldo pos./neg. antwoorden (%) Sectorupdate voeding- & drankenindustrie Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 () 2 628 64 37 november 215 Gezonde voedingsbodem voor de toekomst van de levensmiddelenindustrie

Nadere informatie

Leisure Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) Juli 2016

Leisure Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) Juli 2016 Leisure Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) 20 343 7684 Juli Minder Britse toeristen door Brexit Het aantal bezoekers dat vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Nederland komt, neemt af door

Nadere informatie

Zomer in zakelijke dienstverlening

Zomer in zakelijke dienstverlening Stand van de Zakelijke Dienstverlening Zomer in zakelijke dienstverlening Kasper Buiting Senior Sectoreconoom augustus 17 Inhoudsopgave sheet 1 Macro-economie: Eurozone en NL Groei versterkt 3 3 Voorlopende

Nadere informatie

Economisch Bureau - Sector Advisory 1 augustus Update faillissementen - Minder ontsporingen: economie loopt als een trein

Economisch Bureau - Sector Advisory 1 augustus Update faillissementen - Minder ontsporingen: economie loopt als een trein Economisch Bureau - Sector Advisory augustus Update faillissementen - Minder ontsporingen: economie loopt als een trein Update faillissementen Inhoudsopgave Minder ontsporingen: economie loopt als een

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 215 Inhoudsopgave 217 in beeld 3 Consument trekt economische groei Nederland 5 Overslag haven Hamburg

Nadere informatie

Thema update - Leegstand in de winkelstraat

Thema update - Leegstand in de winkelstraat Thema update - Leegstand in de winkelstraat 17 juni 2016 Ingreep noodzakelijk in veranderend winkellandschap Het bezoek van de winkelstraat daalde sinds 2004 met meer dan 20%. Er waren in 2015 op een koopzaterdag

Nadere informatie

informatietechnologie een nog belangrijker onderdeel binnen de bedrijfsprocessen wordt.

informatietechnologie een nog belangrijker onderdeel binnen de bedrijfsprocessen wordt. Groei j.o.j. in % Branche update - TMT Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 () 2 3436535 25 november 215 Meer stimulering voor omscholing nodig Figuur 1: IT-bedrijven en de economie Bron: CBS 6

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening - prognoses

Zakelijke dienstverlening - prognoses groei per kw, in %, joj Zakelijke dienstverlening - prognoses Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan +31 20 628 21 38 10 maart 2015 Eric Huliselan +31 20 628 21 38 Economisch herstel geen garantie

Nadere informatie

Sector Update - Industrie

Sector Update - Industrie Sector Update - Industrie Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 2 383 26 93 26 november 213 Bedrijvigheid in de blijft gunstig Na een lange periode van krimp lijken de meeste indicatoren voor

Nadere informatie

Agrarisch branche update

Agrarisch branche update Agrarisch branche update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 05 november 2014 Keuzes maken in de Phalaenopsisteelt De markt voor Phalaenopsis is een relatief jonge markt. Toch is

Nadere informatie

Bouwbedrijven blijven positief over de toekomst

Bouwbedrijven blijven positief over de toekomst Stand van de Bouw de bouwsector in economisch perspectief Madeline Buijs Sector Econoom Bouw mei 7 Bouwbedrijven blijven positief over de toekomst Stand van de Bouw Bouwbedrijven blijven positief over

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Februari 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Februari 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Februari 216 Stand van Transport: Risico s toegenomen Macro-economie: prognoses naar beneden bijgesteld

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 215 Inhoudsopgave Economie Consumptie zorgt voor economische groei VS en eurozone 3 Afkoeling China

Nadere informatie

Autoretail - sector update

Autoretail - sector update Autoretail - sector update Economisch Bureau Nederland Theo de Kort +31 20 628 0489 Bescheiden groei in 2014 De sterk gestegen omzet in het laatste kwartaal van 2013, de verwachte hogere economische groei,

Nadere informatie

Retail - sectorupdate

Retail - sectorupdate Retail - sectorupdate Economisch Bureau Sector & Commodity Research Mathijs Deguelle +31 23 442179 18 februari 213 Herstel balans huishoudens doet volumes retail dalen Besteedbaar inkomen Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Branche update - Drukkerijen

Branche update - Drukkerijen Branche update - Drukkerijen Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 (0) 6 51186389 22 september 2016 Export door drukkerijen neemt flink toe Eén zwaluw maakt geen zomer. Toch is de omzetgroei van

Nadere informatie

Branche update - Glasgroenten

Branche update - Glasgroenten Branche update - Glasgroenten Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 20 november 2014 Russische boycot dwingt tot strategische herijking De export van groenten is van groot belang voor

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Augustus 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Augustus 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Augustus Prijs Index BBP Groei China (% j.o.j.) jan-05 aug-05 mrt-06 okt-06-07 dec-07 jul-08 feb-09 sep-09

Nadere informatie

Agrarisch/Food sector update

Agrarisch/Food sector update Agrarisch/Food sector update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 02 september 2014 In de ban van de Russische boycot Op woensdag 6 augustus kondigde de Russische premier Dmitri Medvedev

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 20 383 26 93 21 mei 2014 Groei industriële productie houdt aan in 2014 De industrie is dit jaar goed uit de startblokken gekomen,

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2016

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2016 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 216 Stand van Transport: Een aantal vragen beantwoord Groei in Nederland boven gemiddelde eurozone

Nadere informatie

Branche update - Glasgroenten

Branche update - Glasgroenten Branche update - Glasgroenten Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 20 november 2014 Russische boycot dwingt tot strategische herijking De export van groenten is van groot belang voor

Nadere informatie

Stabiele Sector Advisory grondstofprijzen op korte termijn, maar opwaartse trend blijft intact in 2017

Stabiele Sector Advisory grondstofprijzen op korte termijn, maar opwaartse trend blijft intact in 2017 Stabiele Sector Advisory grondstofprijzen op korte termijn, maar opwaartse trend blijft intact in ABN AMRO Economisch Bureau ABN AMRO Sector Advisory maart Maandupdate prijsvooruitzichten grondstoffen

Nadere informatie

De bouwsector stoomt door

De bouwsector stoomt door Stand van de Bouw de bouwsector in economisch perspectief De bouwsector stoomt door Madeline Buijs Sector Econoom Bouw Oktober 17 Stand van de Bouw De bouwsector stoomt door oktober 17 Inhoudsopgave sheet

Nadere informatie

Branche update - Beveiliging

Branche update - Beveiliging Branche update - Beveiliging Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 () 2 6437684 Juni 217 Beveiligingsbranche op slot? De beveiligingsbranche heeft te maken met een beperkte omzetgroei. Ook in

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 216 Stand van Transport: Gunstig ondernemerssentiment Derde kwartaalcijfers overstijgen

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 20 383 26 93 12 februari 2015 Sentiment industriële ondernemers is goed De industrie (exclusief food) heeft 2014 positief afgesloten,

Nadere informatie

Agrifood - sector prognoses

Agrifood - sector prognoses Agrifood - sector prognoses Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 26 februari 2015 Bestendige groei voor het agrifood-complex Volumemutaties naar (sub)sector Het zogenoemde agrifood-complex, bestaande

Nadere informatie

Branche update - Fruitteelt

Branche update - Fruitteelt Branche update - Fruitteelt Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 () 2 628 64 37 26 augustus 215 Hardfruitteelt branche heeft nog voldoende kansen om laaghangend fruit te plukken De hardfruitteelt

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juni 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juni 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juni 216 Stand van Transport: Vooral wegtransport presteert Brexit grootste risico voor EU 3 Onrust

Nadere informatie

Focus op consumptie. Balansherstel consument drukt consumptie

Focus op consumptie. Balansherstel consument drukt consumptie Focus op consumptie Economisch Bureau Nederland Mathijs Deguelle Nico Klene 24 januari 214 Balansherstel consument drukt consumptie Consumptie in derde kwartaal 213 teruggevallen naar niveau midden 24

Nadere informatie

Food - Sector prognoses

Food - Sector prognoses Food - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 020 628 64 37 Sector econoom Agrarisch, Food en Agrarische Grondstoffen 05 februari 2016 Hongerige foodsector vindt het groeipad weer In

Nadere informatie

Binnenvaart - sector update

Binnenvaart - sector update Binnenvaart - sector update Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld +31 20 628 6441 20 mei 2016 Is er toekomst voor droge bulk? Waar de tankvaart vorig jaar nog flink groeide, namen de droge bulk volumes

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Januari 2016

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Januari 2016 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Januari 216 Stand van Transport: Groeipad zet voort Herstel zet door in VS en eurozone 3 Opkomende markten

Nadere informatie

Industriële Metalen Monitor

Industriële Metalen Monitor Industriële Metalen Monitor Prijzen industriële metalen nemen toe Economisch Bureau Casper Burgering casper.burgering@nl.abnamro.com januari 2014 Huidige standen regionale industriële PMI s bieden goed

Nadere informatie

Industriële Metalen Monitor

Industriële Metalen Monitor VS Eurozone Eurozone China VS China Industriële Metalen Monitor Hogere prijzen voor basismetalen volgend jaar Economisch Bureau Casper Burgering casper.burgering@nl.abnamro.com Terwijl overcapaciteit de

Nadere informatie

Agrarisch/Food sector update

Agrarisch/Food sector update Agrarisch/Food sector update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 07 augustus 2014 Russische importbeperkingen zorgen voor hoofdpijn Nadat er eind vorige week bekend werd gemaakt

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 20 383 26 93 3 oktober 2014 Groei industriële productie houdt stand De industrie maakte na een goede start in het eerste kwartaal

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Madeline Buijs Februari 2017

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Madeline Buijs Februari 2017 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Sector Advisory Madeline Buijs Februari 2017 Stand van Transport: Divers beeld Stevige groei Nederlandse economie vierde kwartaal 3 Gunstige

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering 020 383 26 93 Senior sector econoom Industrie & Industriële Metalen 23 december 2015 Industriële productie houdt groei vast in

Nadere informatie

Transport & Logistiek - sectorprognose

Transport & Logistiek - sectorprognose Transport & Logistiek - sectorprognose Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 13 april 2017 Transportsector op de goede weg De omzet van bedrijven in de transportsector daalde in 2016 licht met

Nadere informatie

Prognoses - Transport & Logistiek

Prognoses - Transport & Logistiek Prognoses - Transport & Logistiek Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld +31 20 62 86 441 12-2- 2016 Volumes Nederlandse transportsector stijgen In 2016 groeien de volumes bij de verschillende sectoren,

Nadere informatie

Transport & Logistiek - sectorprognose

Transport & Logistiek - sectorprognose Transport & Logistiek - sectorprognose Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 13 april 2017 Transportsector op de goede weg De omzet van bedrijven in de transportsector daalde in 2016 licht met

Nadere informatie

bouw sectormonitor november 2011

bouw sectormonitor november 2011 sectormonitor bouw november 211 > ABN AMRO verwacht na klein herstel in 211 een terugval in 212 > Daling verkoop nieuwbouwwoningen leidt tot krimp woningbouw > Ondernemers focussen in krimpende markt meer

Nadere informatie

Branche update - Telecom

Branche update - Telecom Branche update - Telecom Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 () 2 3436535 29 december 215 Dreiging telecomovernames gunstig voor consument Het blijft voor Europese telecombedrijven voorlopig lastig

Nadere informatie

Agrarisch - Sector prognoses

Agrarisch - Sector prognoses Agrarisch - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 2 628 64 37 Sector econoom Agrarisch, Food en Agrarische Grondstoffen 3 december 215 Hogere prijzen voor agrarische producten in 216

Nadere informatie

Retail - Sectorprognoses

Retail - Sectorprognoses Retail - Sectorprognoses Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 (0) 6 51186389 +31 (0) 20 3436535 22 januari 2016 Verkopen retailers omhoog, maar druk op winstmarge 2016 wordt een hoopgevend én uitdagend

Nadere informatie

PERSCONFERENTIE WOONKREDIETEN 2016

PERSCONFERENTIE WOONKREDIETEN 2016 PERSCONFERENTIE WOONKREDIETEN 2016 SÉBASTIEN DEGAND GREET VAN CRIEKINGEN 2/02/2017 @BNPPFBelgie #BNPPFimmo AGENDA 1. VASTGOEDSECTOR IN BELGIË 2. BELANGRIJKSTE TENDENSEN 2016 A. Algemene tendensen: blijven

Nadere informatie

Positieve uitgangspunten voor de transportsector

Positieve uitgangspunten voor de transportsector Stand van Transport de transportsector in economisch perspectief Positieve uitgangspunten voor de transportsector Madeline Buijs Sector Econoom Transport & Logistiek Mei 17 Stand van Transport Positieve

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juli 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juli 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juli 216 Stand van Transport: Gevolgen Brexit voor transport beperkt Brexit geeft druk op economische

Nadere informatie

Food - sectorprognose

Food - sectorprognose Food - sectorprognose Sector Advisory Nadia Menkveld +31 6 13 54 51 47 4 april 2017 Uitdagende markt voor Food ondernemers Hogere consumentenbestedingen en een toegenomen export zorgden ervoor dat de Foodsector

Nadere informatie

Bouwproductie groeit voor derde jaar op rij

Bouwproductie groeit voor derde jaar op rij Vooruitzicht Bouw Bouwproductie groeit voor derde jaar op rij Bouwproductie groeit met 4% in 216 Einde aan enorme groei afgegeven vergunningen en verkoop nieuwbouw 4% 216 ING Economisch Bureau 1 Bouw Bouwproductie

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

Sector Update TMT. TMT-sector toch weer onder de nullijn

Sector Update TMT. TMT-sector toch weer onder de nullijn Sector Update TMT 29 oktober 2013 TMT-sector toch weer onder de nullijn Omzet IT-diensten daalt door krimpende bedrijfsinvesteringen Mediabranches zien omzet dalen door recessie en marktveranderingen Telecom

Nadere informatie

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie;

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie; Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Energie en klimaatverandering als beleggingsthema: the real deals

Energie en klimaatverandering als beleggingsthema: the real deals Energie en klimaatverandering als beleggingsthema: the real deals Jacco Minnaar - Triodos Investment Management 8 juni 2017 Instituut voor Pensioeneducatie 0 Triodos in een oogopslag Triodos Bank Onafhankelijke

Nadere informatie

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Financieren van duurzame energie initiatieven ING Auke de Boer- manager ING Groenbank N.V. Agenda I 1. Introductie 2. Financiering duurzame energie initiatieven

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening

Zakelijke dienstverlening Zakelijke dienstverlening Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Juni 16 Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting Senior sector econoom 3376 kasper.buiting@nl.abnamro.com Inhoud Onderwerp Pag Kernpunten

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Najaar 2015 Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 10 2 Architectenbureaus 12 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om 10.00 uur 1 Marktkansen 2011 en verder Bouwproductie & -prognoses Jacco Ridderhof & Richard Lamb 2 Wat ga ik vertellen Economische ontwikkelingen Situatie

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Special huurprijzen winkelmarkt

Special huurprijzen winkelmarkt januari 2016 Special huurprijzen winkelmarkt Huurprijsdaling zet zich gestaag door in 2015 Voor de Nederlandse winkelmarkt geldt, zoals ook zichtbaar binnen de andere commerciële vastgoedsectoren, dat

Nadere informatie

Practice what you preach. AT Osborne hoofdkantoor 3 jaar later

Practice what you preach. AT Osborne hoofdkantoor 3 jaar later Practice what you preach AT Osborne hoofdkantoor 3 jaar later 19 september 2012 Kenmerken van het object en waarde voor belegger Drs.M.H.M. Mulder Head of Assetmanagement Bouwfonds REIM 19 september 2012

Nadere informatie

21/09/2017 DE WINNAARS ECONOMIE UITDAGINGEN EN KANSEN VAN DE DIGITALE REVOLUTIE. KOEN DE LEUS Brussel, 21/09/2017

21/09/2017 DE WINNAARS ECONOMIE UITDAGINGEN EN KANSEN VAN DE DIGITALE REVOLUTIE. KOEN DE LEUS Brussel, 21/09/2017 DE WINNAARS ECONOMIE UITDAGINGEN EN KANSEN VAN DE DIGITALE REVOLUTIE KOEN DE LEUS Brussel, 21/09/2017 1 2 Stevige productiviteitsgroei leek het nieuwe normaal Brussel 21/09/2017 5 maar begon dan te vertragen

Nadere informatie