RENOVATIE BOUW Derde graad BSO Derde leerjaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RENOVATIE BOUW Derde graad BSO Derde leerjaar"

Transcriptie

1 RENOVATIE BOUW Derde graad BSO Derde leerjaar september 2004 LICAP BRUSSEL

2

3 RENOVATIE BOUW Derde graad BSO Derde leerjaar LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS LICAP BRUSSEL September 2004 ISBN-nummer: Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

4

5 Inhoud 1 Lessentabel Studierichtingsprofiel Profilering Beroepsprofielen en opleidingsprofielen Relatie met restauratie bouw Instroom Globale competenties Uitstroom Pedagogisch didactische aanpak Algemeen Noodzakelijkheid van teamwerking Diversiteit van instroom Aansluiting met het bedrijfsleven Aandachtspunten Samenwerking met de sociale partners De geïntegreerde proef Stages Informatie- en communicatietechnologie Leerplandoelstellingen, leerinhouden en pedagogisch didactische wenken Gemeenschappelijke leerplandoelstellingen en leerinhouden Specifieke competenties in verband met renovatie Stagedoelstellingen Evaluatie Wat en waarom evalueren? Wanneer evalueren? Hoe evalueren? Hoe rapporteren? Evaluatie in relatie met de geïntegreerde proef en stages Minimale materiële vereisten Algemene beschouwingen Infrastructuur - algemeen Uitrustingslijst voor realisaties renovatie Nuttige adressen Bibliografie Boeken en cursussen Reglementen en normen Relevante software Geïntegreerde proef de graad BSO 3de leerjaar 3

6

7 INLEIDING De impulsen die aan de basis lagen om het leerplan te herzien worden hieronder opgesomd. De splitsing van het 7 de jaar Restauratie-renovatie in twee afzonderlijke studierichtingen namelijk respectievelijk Restauratie bouw en. Een duidelijke omschrijving van het studierichtingsprofiel, dit in functie van de totale renovatie van gebouwen van kleien omvang. Het afstemmen van de leerplandoelstellingen en leerinhouden op de competenties die uitgewerkt zijn door de Dienst voor Beroepsopleiding in het kader van het experiment modularisering. De omvorming (afschaffing) van het 7 de jaar Ruwbouwafwerking. Actualisering: nieuwe technieken en technologieën, nieuwe normen en voorschriften, nieuwe inzichten. Door de wijze van formuleren dienen de leerplandoelstellingen het verwachte niveau zo duidelijk mogelijk aan te geven, zodat complexe en moeilijk hanteerbare taxonomieën worden vermeden. De volledige integratie van de theorie en de praktijk. De optie van het VVKSO om in de nieuwe leerplannen het totale lestijdenpakket van de basisvorming en het fundamentele gedeelte van 32 uur op 30 uur te brengen, zodat het complementaire gedeelte kon uitgebreid worden tot 6 uur. 3de graad BSO - 3de leerjaar 5

8 1 Lessentabel 6 3de graad BSO 3de leerjaar

9 Toelichting en bij de lessentabel en aanbevelingen De lessentabel is uitgeschreven in een vork (minimum maximum). Het maximum van 36 uur wordt aanbevolen. Het is op basis hiervan dat het leerplan werd opgesteld. Het verschil van 6 uur tussen het maximum en het minimum vormen het complementaire gedeelte. Voor het gemeenschappelijke gedeelte van de basisvorming bevelen we 4 uur project algemene vakken aan. Voor de beperkt gemeenschappelijke vorming bevelen we een tweede taal aan (2 uren) en dit bij voorkeur aan te bieden in combinatie met project algemene vakken (2 uren). We beogen hiermee enerzijds maatschappelijke weerbaarheid en anderzijds weerbaarheid in een tweede taal in de context van de toekomstige beroepsactiviteiten. Het fundamentele gedeelte dient als volgt geïnterpreteerd: "Bedrijfsbeheer 0/2". Kiest de school voor het minimum (30 uur) dan kan bedrijfsbeheer niet worden opgenomen. Realisaties renovatie Kiest de school voor het minimum (18 uur) dan komen de leerplandoelstellingen en leerinhouden, die aangeduid zijn als uitbreiding (U), niet is aanmerking. Wij bevelen echter 22 uur aan, zodat uitbreidingsdoelstellingen en leerinhouden kunnen worden opgenomen. De som van de uren administratief ingericht als respectievelijk PV Praktijk,/PV Stages/TV Stages Bouw en TV Bouw dient uiteraard gelijk te zijn aan het gekozen aantal uren Realisaties renovatie. De complementaire uren kunnen echter ook door de school, geheel of gedeeltelijk zelf worden ingevuld. Ze kan hiervoor kiezen uit de lijst van vakken opgesomd in het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 1989, zoals gewijzigd. 3de graad BSO - 3de leerjaar 7

10 2 Studierichtingsprofiel 2.1 Profilering Dit specialisatiejaar beoogt de beroepskwalificatie van een beginnende beroepsbeoefenaar voor het renoveren van gebouwen. Dit omvat zowel de renoverende werkzaamheden van de ruwbouw en de ruwbouwafwerking. De klemtoon ligt dus op het aanpassen van oudere gebouwen aan de tegenwoordige eisen. Dit houdt onder meer in: isoleren, uitvoeren van herstellingen, verbouwen (inclusief afwerking), gevelrenovatie, Door ook bedrijfsbeheer in de opleiding op te nemen behoort het zelfstandig worden tot de mogelijkheden. 2.2 Beroepsprofielen en opleidingsprofielen Bij het opstellen van de competenties baseerden we ons op de relevante beroepsprofielen van de SERV. We hebben ook in hoge mate rekening gehouden met de competenties die vermeld staan in de opleidingsprofielen opgesteld door de DBO (Dienst voor Beroepsopleiding), in het bijzonder deze die leiden tot de certificaten van: metselaar siermetselwerk, metselaar renovatiewerk. Inhoudelijk betekent dit het realiseren van: Siermetselwerk Dit omvat het uitvoeren van sierverbanden, koppenverband, vlechtingen, bogen, tuinmuren met ezelrug, trapgevels, gebogen wanden, gemetselde trappen... Het resultaat van de uitvoering beperkt zich niet louter tot het verfraaien van het gevelvlak. Uitvoeren van uitspringende en dieper gelegen delen, gebogen en schuine muren behoren tot de werkzaamheden. Renovatie metselwerk Dit betekent het aanpassen van gebouwen aan de tegenwoordige eisen. De confrontatie met een bestaande omgeving maakt de werken minder voorspelbaar dan bij nieuwbouw. De bestaande afmetingen zijn bepalend voor de uitvoering van de werken. Het uitvoeren van eenvoudig sloopwerk, bouwmaterialen demonteren en in uitzonderlijke gevallen recupereren, bestaande muren isoleren (thermische, akoestische en hygrisch) behoren tot de werkzaamheden. De renovatiewerken (nieuw metselwerk, betonbalken, metalen profielen ) worden geïntegreerd en aansluitend gerealiseerd met de bestaande constructie. Specifieke stuten schoortechnieken voor renovatiewerken zijn inbegrepen. Stabiliseren van bouwwerken Dit omvat het uitvoeren van werken om de stabiliteit van de bouwwerken te verbeteren namelijk: onderstutten, afschermen, schoren, consolideren, onderkappen, verstevigen en versterken. Bijzondere aandacht gaat naar het onderkappen van metselwerk (vochtwerende laag) en het ondermetselen van bestaande funderingen. Daar we opteren om, in de context van renovatiewerken, ook afwerking aan bod te laten komen, werd rekening gehouden met competenties die specifiek zijn voor ruwbouwafwerking. 2.3 Relatie met restauratie bouw Bij restauratie ligt de klemtoon op bouwwerken gekaderd in een historisch perspectief (monumenten, kerken, geklasseerde gebouwen, bewerken en bijwerken van gesteenten, ). Bij zowel restauratie bouw als renovatie bouw dient men over gemeenschappelijke competenties (kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes) te beschikken, weliswaar respectievelijk gekaderd in de context van restauratieof renovatiewerkzaamheden. Deze gemeenschappelijke competenties slaan ondermeer op: het opmeten van bestaande toestanden, topografische werkzaamheden, noties van stellingbouw, rekening houden met stabiliteitsvoorwaarden, plannen en organiseren, uitvoeren van siermetselwerk, Deze gemeenschappelijke competenties werden in het leerplan duidelijk afgebakend. 8 3de graad BSO 3de leerjaar

11 2.4 Instroom De logische instroom komt uit de derde graad Ruwbouw BSO, Steen- en Marmerbewerking BSO en Bouwtechnieken TSO. Instroom vanuit de derde graad Ruwbouwafwerking BSO is ook mogelijk. Door de diversiteit van mogelijk instroom wordt er een gedifferentieerde aanpak verwacht, dit enerzijds voor de opleiding op school en anderzijds bij de keuze van de stageplaatsen. 2.5 Globale competenties De gevaren en risico's die inherent verbonden zijn aan het uitvoeren van renovatiewerken inschatten en rapporteren en zo mogelijk maatregelen voorstellen. Schade aan bouwconstructies (vooraf en tijdens de werken) opmerken, signaleren, classificeren; de gevolgen onderkennen en afdoende maatregelen voorstellen om verdere schade aan het gebouw te voorkomen. Inzicht verwerven in stabiliteitsvoorwaarden en belastingsoverdracht om tijdens de bouwwerken permanent afdoende maatregelen te nemen om de stabiliteit te garanderen, zoals stutten, schoren, ondervangen, De functionele kenmerken van elk bouwelement in relatie met andere bouwelementen toelichten. De relevante regelgeving in verband met welzijn op het werk (veiligheid, ergonomie, hygiëne, milieu, beschermingsmiddelen, ) raadplegen en toepassen in de context van renovatiewerken. Topografische werkzaamheden, zowel bij opmeten en uitzetten, uitvoeren. Noteren, schetsen of fotograferen van de bestaande toestand in functie van het uit te voeren werk. De wijze van aanneming, de prijsaanbieding, het gunnen van de opdracht kennen en rekening houden met de consequenties (procedures, verplichtingen, ). Rekening houdende met de specificiteit van renovatie, een aanbiedingsprijs opstellen en indienen. Op basis van meetgegevens, schetsen en plannen; uitvoeringstekeningen (werktekeningen en details) maken en de werfvoorbereiding opmaken. De werkzaamheden van een klein renovatieproject plannen en de vorderingen opvolgen, de werken opleveren en de nacalculatie uitvoeren. De bouwplaats inrichten. Oordeelkundig kiezen en gebruiken van de bouwgereedschappen, -machines, -materialen en hulpmiddelen. Metselwerk toelichten en uitvoeren. Opbreken en afbreken, recupereren en afvoeren van materialen. Stut- en schoorwerk uitvoeren. Herstellen, versterken en verbinden van dragende bouwelementen (funderingen, balken, kolommen, vloeren, ) toelichten en uitvoeren. Reinigen, herstellen en beschermen van gemetselde gevels. Vervangen en plaatsen van bouwelementen (dorpels, lintelen, bekledingen, ) in diverse materialen (baksteen, natuursteen, beton, hout, ijzer, ). Op basis van inzichten in bouwproblematieken (vochtproblemen, verzakkingen, verwering, ) en in de gestelde eisen (stabiliteit, uitzicht, afwerking, duurzaamheid, voorschriften, veiligheid, milieu, normen, onderhoud van gereedschappen, isolatie, ) oplossingstechnieken (materiaalkeuze, geschikte gereedschappen, uitvoeringsmethoden, ) voorstellen en uitvoeren. De mogelijkheden van informatie en communicatietechnologie (ICT) aanwenden in de context van de voorbereiding en opvolging van renovatiewerkzaamheden. 2.6 Uitstroom Na het beëindigen van de studies kan men de volgende beroepsactiviteiten uitoefenen: polyvalent renovatiewerk zowel de ruwbouw als de ruwbouwafwerking metselaar siermetselwerk betonhersteller 3de graad BSO - 3de leerjaar 9

12 3 Pedagogisch didactische aanpak 3.1 Algemeen Alle technische theoretische en praktische aspecten dienen op een geïntegreerde wijze te worden aangeboden. Zo leert de leerling structureel inzichtelijk praktisch te handelen binnen de context van renovatiewerken. Er wordt best gewerkt via gevallenstudies of projecten. Theoretische aspecten dienen dus zoveel mogelijk in directe relatie te staan met de praktische uitvoering. Het is enorm belangrijk om zowel bij de inzichtelijke (cognitieve) aspecten als de uitvoeringsgerichte aspecten (vaardigheden) zoveel mogelijk beroep te doen op zelfwerkzaamheid van de leerlingen (met eigen woorden formuleren, zelf opzoeken, zelf gereedschappen en materialen kiezen, zelf plannen en organiseren,...) Het is immers de bedoeling om de leerlingen op te leiden om zelfstandig en verantwoord bouwtechnische problemensituaties op te lossen en/of te voorkomen. De begeleiding van de leerlingen berust op een grote individuele vrijheid, waardoor ze hun zelfstandigheid kunnen ontplooien en persoonlijke verantwoordelijkheid nemen. Daartoe zal men: persoonlijk werk en individuele opdrachten inschakelen; documentatie en naslagwerken veelvuldig laten gebruiken; als begeleider naast de leerlingen staan; het werken in kleine groepen accentueren. 3.2 Noodzakelijkheid van teamwerking De leerkrachten dienen als een team op te treden in de omgang met de leerlingen. Dit houdt in dat: alle leerkrachten zich informeren over vernieuwingen, in het algemeen, en over de verwezenlijking ervan in de eigen school in het bijzonder; de leerkrachten samen de pedagogisch-didactische aanpak bespreken; 3.3 Diversiteit van instroom Door de diversiteit van mogelijk instroom wordt er een gedifferentieerde aanpak verwacht, dit enerzijds voor de opleiding op school en anderzijds bij de keuze van de stageplaatsen. 3.4 Aansluiting met het bedrijfsleven Om zich een reëel beeld te vormen van de arbeidswereld, moeten de jongeren daar progressief naartoe worden begeleid en moet er een optimale aansluiting worden gerealiseerd tussen de beroepsopleiding in de school en het bedrijfsleven. Dit kan worden gerealiseerd door volgende vormen van contact tussen school en socio-economische milieus. Deze interactie kan worden bevorderd via: het inwinnen van beroepeninformatie, de leerlingen in contact te brengen met verschillende beroepen van het bedrijfsleven die verwant zijn aan de gekozen studierichting, dit kan door: werknemers, werkgevers en zelfstandigen als gastsprekers in de klas uit te nodigen; klasbezoeken aan KMO's, bedrijven, instellingen en diensten te organiseren; individuele observatiebezoeken aan bedrijven of werven. een zeer goede manier om jongeren in contact te brengen met de concrete werkervaring zijn de stages. De stages vergemakkelijken de voorbereiding op en de intrede in het actieve leven. het opzetten van een minionderneming. 10 3de graad BSO 3de leerjaar

13 4 Aandachtspunten 4.1 Samenwerking met de sociale partners De opbouw van dit specialisatiejaar is in nauw overleg gebeurd met de sector, namelijk binnen de begeleidingscommissie van het onderwijsconvenant dat met het FVB werd afgesloten. 4.2 De geïntegreerde proef Voor de geïntegreerde proef verwijzen we naar: de omzendbrief van 25 juni 1999 punt 8 Evaluatie en bekrachtiging van de studies, naar het algemene kader in verband met de geïntegreerde proef van het VVKSO, de specifieke invulling renovatie bouw opgesteld door het VVKSO, zie bijlage 1 of de website van het VVKSO. 4.3 Stages Ervaring op de werkvloer vormt een belangrijke component. Een aantal uitvoeringsgerichte leerplandoelstellingen kunnen immers alleen via de stage worden gerealiseerd. De stageplaatsen dienen dus oordeelkundig te worden gekozen zodat de stage nauw aansluit bij de opleiding. De stagebegeleider zal er steeds moeten op toezien dat de stage voldoende extra en specifieke leerervaringen inhoudt. Met betrekking tot de vorm van de stages gaat de voorkeur naar blokstages. In het leerplan zijn stagedoelstellingen opgenomen, zie 5.3. Vele vakken kunnen erg zinvol inspelen op de voorbereiding of de nazorg van de stages. Niet alleen de beroepspraktijk speelt in op de stage, maar ook de technische vakken en zelfs de algemene vakken concentreren de leerstof (of een deel ervan) rondom de stages. Het is daarbij eveneens aangewezen dat de leerkrachten algemene en technische vakken concreet kennismaken met de stageplaatsen van de leerlingen en de inhoud van de stageopdrachten duidelijk kennen. Voor wat de regelgeving betreft verwijzen we naar de plaats waar de vigerende reglementering is terug te vinden, namelijk: bij het departement Onderwijs, door te surfen naar en achtereenvolgens te klikken op "per rubriek", "Coördinatie van de omzendbrieven", "Secundair onderwijs" en "Stages"; bij het VVKSO, in de Mededelingen, Kl ; de afdeling TSO/BSO van de VLOR heeft een "Advies betreffende de leerlingenstages in het voltijds secundair onderwijs TSO en BSO" uitgebracht. Deze informatie is te verkrijgen via: en te klikken op "Advies". U vindt het onder "Afdeling Technisch en Beroepssecundair Onderwijs" bij "Raad voor het Secundair Onderwijs". 4.4 Informatie- en communicatietechnologie Het is evident dat men optimaal gebruik maakt van de mogelijkheden die de computer op het didactisch vlak biedt. Typische mogelijkheden die op dit leerplan betrekking hebben zijn: prijsaanvragen prijsberekeningen planning en organisatie technische informatie raadplegen regelgeving opzoeken Er dient opgemerkt dat de programma s die men aanwendt in die mate gebruiksvriendelijk zijn dat de klemtoon ligt op de te verwerven leerplandoelstellingen en niet op de beheersing van één of ander softwarepakket. 3de graad BSO - 3de leerjaar 11

14 5 Leerplandoelstellingen, leerinhouden en pedagogischdidactische wenken Leeswijzer De genummerde leerplandoelstellingen (bv ) werden soms verder uitgewerkt, via opsommingen, om meer duidelijkheid te scheppen. De aanduiding (U), tekst in cursief, betekent leerplandoelstellingen en leerinhouden die als uitbreiding dienen beschouwd. De scholen die het minimum aantal uren aanbieden kunnen deze niet opnemen. Bij het formuleren van de doelstellingen wordt vaak het werkwoord "toelichten" gebruikt. In de context van dit leerplan begrijpen we hieronder waarneembare en dus ook evalueerbare uitleg geven. Deze uitleg kan zowel verbaal, via schetsen, via tekenen, via (ver)wijzen naar, gegeven worden. Anders gezegd houdt dit dus in: via diverse middelen van communiceren antwoord bieden op vragen in verband met: wat, hoe, waarom, wanneer, en dit in een bouwtechnische context. 5.1 Gemeenschappelijke leerplandoelstellingen en leerinhouden Voorbereiding, voorkennis en inzichten Leerplandoelstellingen Schade aan bouwconstructies (vooraf en tijdens de werken) opmerken, signaleren, classificeren De oorzaken en de gevolgen onderkennen en afdoende maatregelen voorstellen om verdere schade aan het gebouw te voorkomen. De graad van beschadiging van lokale elementen tijdens het verrichten van de werkzaamheden vaststellen en signaleren. De opbouw van de constructie en het gebruikte materiaal herkennen, fouten en afwijkingen lokaliseren. Zichtbare gebreken vaststellen en deze catalogeren. Tijdens het uitvoeren van renovatiewerkzaamheden gebreken achterhalen die tijdens de voorbereiding niet konden worden opgemerkt, deze signaleren en de oorzaak trachten op te sporen. De nadelige inwerking van klimatologische invloeden herkennen. Mogelijk optredende schade ten gevolge van wijzigende waterstanden of werkzaamheden in de nabijheid in concrete gevallen verduidelijken. De invloed van plantengroei als schadebepalende factor met eigen woorden uitleggen. Mogelijke Informatie inwinnen in verband met vroeger uitgevoerde werkzaamheden en verbouwingen. Leerinhouden Schade aan gebouwen graad van beschadiging zichtbare gebreken structuurwijziging van het materiaal barsten loszittende delen vochtproblemen schadebepalende factoren verwering verrotting plantengroei waterstanden klimatologische invloeden wijzigingen in de toestand van de ondergrond werkzaamheden in de nabijheid mogelijke gevolgen instorten afkalven maatregelen ter voorkoming afbreken chemisch behandelen 1 Dit zijn competenties die ook gelden in de context van restauratiewerken 12 3de graad BSO 3de leerjaar

15 De gevaren en risico's die inherent verbonden zijn aan het uitvoeren van renovatiewerken inschatten en rapporteren en zo mogelijk maatregelen voorstellen. Visueel de noodzaak tot schoren onderkennen. Inschatten waar en wanneer men beschoeiingen dient aan te brengen om bestaande muren te ondermetselen. De eigen beperktheid terzake onderkennen en indien nodig deskundige hulp inroepen. De gevaren die inherent verbonden zijn aan het uitvoeren van renovatiewerken toelichten De functionele kenmerken van elk bouwelement in relatie met andere bouwelementen toelichten. Door hun vorm en afmetingen, de deelelementen van de hoofdelementen onderscheiden en hun onderlinge relatie duiden. Onderscheid maken tussen hoofdoverspanningen en deeloverspanningen en deze herkennen. Welke elementen mogen zonder gevaar of nadelige invloeden verwijderd worden. De functie van de bouwelementen duiden. Gevaren en risico s instortingsgevaar mogelijke scheurvorming verzakkingen aanpalende gebouwen draagvermogen van fundering Maatregelen schoren beschoeiingen Bouwelementen vorm en afmetingen plaats in het geheel functie dragend, niet dragend isolerende functie beschermende functie esthetisch uitzicht modulaire vormgeving afwerking Inzicht verwerven in stabiliteitsvoorwaarden en belastingsoverdracht om tijdens de bouwwerken permanent afdoende maatregelen te nemen om de stabiliteit te garanderen, zoals stutten, schoren, ondervangen,... Stabiliteitsrisico s bij stapelen, stutten en schoren inschatten. Toelichten op welke wijze de draagstructuur en de funderingen werden geconcipieerd. De impact van een bestemmingswijzing, wijziging van draagstructuur en/of belasting met eigen woorden uitleggen in een concrete situatie. Met eigen woorden de noodzaak van het verzekeren van de stabiliteit van een constructie of een constructieonderdeel duiden. Toelichten welke belastingen aanleiding geven tot verticale en horizontale krachten. Diverse systemen van stutten en schoren toelichten. Inzicht verwerven in welfwerking en ponsgevaar. Vals draagvermogen onderkennen. Toelichten hoe men de lasten voldoende dient te spreiden. Mogelijke uitvoeringsmethoden van bovengronds ondervangwerk schetsmatig voorstellen en de eraan verbonden te treffen maatregelen met eigen woorden uitleggen. Onder begeleiding uit de verschillende uitvoeringsmogelijkheden een keuze maken. Stabiliteitsvoorwaarden en belastingsoverdracht stabiliteitsproblemen stabiliteit van funderingen en draagstructuren overdracht van belastingen krachtwerking draagrichting spreiding van de lasten evenwichts- en vormveranderingsdraagvermogen van de ondergrond... systemen van stutten en schoren uitvoeringswijzen (vrijstaande gevels, kransschoring,...) types (stapelsystemen, losse elementen,...) draagvermogen... ondervangwerken beschoeiingen 3de graad BSO - 3de leerjaar 13

16 De relevante regelgeving in verband met welzijn op het werk (veiligheid, ergonomie, hygiëne, milieu, beschermingsmiddelen, ) raadplegen in de context van renovatiewerken. De richtlijnen in verband met basisveiligheid kennen om deze toe te passen. 2 In het kader van uit te voeren renovatiewerken de specifieke regelgeving raadplegen. De basis handelingen van EHBO kennen en toepassen. Basisveiligheid regelgeving risico s en ongevallen werkvergunningen gevaarlijke producten brand en ontploffing besloten ruimten gereedschap en machines ergonomisch werken lasten tillen, dragen en hijsen struikelen, uitglijden en vallen werken op hoogte elektriciteit persoonlijke beschermingsmiddelen collectieve beschermingsmiddelen signalisatie en pictogrammen Specifieke gevaren en risico s risico-analyse specifieke veiligheidsvoorzieningen bij lawaaioverlast trillingen stellingen specifieke ongevallenrisico s bij onder meer metselen van puntgevels het ondermetselen van bestaande funderingen maken van openingen herstellen van dakaansluitingen EHBO ALGEMENE PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE WENKEN EN DIDACTISCHE MIDDELEN Door confrontatie met een verouderde constructie, de toestand leren evalueren, niet enkel visueel maar ook inzake stabiliteit en materiaalkwaliteit. Belang hechten aan het zelfstandig inwinnen van informatie, bezoek en onderzoek, zodat het inzicht wordt verruimd naar opbouw en lastoverdracht. Illustreer zoveel mogelijk met concrete voorbeelden. Hecht voortdurende aandacht aan de voorschriften in verband met het welzijn op het werk. 2 We verwijzen hier eveneens naar het VCA-attest dat in principe behaald werd in de derde graad. 14 3de graad BSO 3de leerjaar

17 5.1.2 De werkzaamheden voorbereiden, plannen, organiseren en de kostprijs berekenen Leerplandoelstellingen Topografische werkzaamheden, zowel bij opmeten en uitzetten. Lengten, hoogten, hoeken, bogen,... opmeten. Op basis van plannen referentiepunten, lengten, peilen, hoeken en bogen uitzetten. Topografische instrumenten gebruiken. Ter verificatie controlemetingen verrichten zowel bij opmeten als bij uitzetten en afwijkingen vaststellen. De onnauwkeurigheid van de meetgereedschappen onderkennen en vaststellen. Leerinhouden Topografische werkzaamheden opmeten lengtemeting hoogtemeting hoeken controle metingen (afstanden, hoeken, vlakheid, verticaliteit, ) uitzetten referentiepunten en peilen afstanden hoeken boogvormen verticaliteit Topografische instrumenten Noteren, schetsen of fotograferen van de bestaande toestand in functie van het uit te voeren werk. Meetkundige vormkenmerken herkennen, opmeten en via schetsen voorstellen. De materiaalbeschrijving en de maten op een schets aanbrengen. De uitvoeringswijze van een bestaande constructie in woorden beschrijven De wijze van aanneming, de prijsaanbieding, het gunnen van de opdracht kennen en rekening houden met de consequenties (procedures, verplichtingen, ). De verschillende manieren waarop een aannemingsovereenkomst kan worden afgesloten met eigen woorden uitleggen. De verschillende manieren waarop een opdracht kan worden gegund met eigen woorden uitleggen. Het onderscheid formuleren tussen door de overheid goedgekeurde aannemingsovereenkomsten en privé-overeenkomsten. Opmetingsschetsen en beschrijvingen grondplannen doorsneden beëindigingen afdekkingswijzen legende plaatsbeschrijving Opmeten en controleren lengtemetingen hoogtemetingen haaksheid dag- en nachtmaten verticaliteit Uitvoeringswijzen metselverbanden vloeropbouw afwerking. Aard van de aanneming totale prijs volgens prijslijst op grond van gecontroleerde uitgaven gemengde opdracht in regie prijsherzieningen Privé- en overheidsovereenkomsten Gunnen van de opdracht aanbesteding offerte aanvraag onderhandse overeenkomst raamcontract 3de graad BSO - 3de leerjaar 15

18 Rekening houdende met de specificiteit van renovatie, een aanbiedingsprijs opstellen en indienen. Een prijsaanvraag opstellen. Aan de hand van de prijsoffertes van de leveranciers een prijsvergelijking maken. Vanuit een kostprijsraming een aanbiedingsprijs opstellen en indienen Op basis van meetgegevens, schetsen en plannen; uitvoeringstekeningen (werktekeningen en details) maken. Plannen lezen en meetgegevens interpreteren. Schetsen en uittekenen van uitvoeringsdetails. Prijsaanvraag en prijsvergelijking 3 Kostprijsraming en aanbiedingsprijs directe kosten materiaal materieel arbeid onderaanneming... indirecte kosten bouwplaatskosten ondernemingskosten risicofactoren winst BTW... Uitvoeringsplannen en bestekken Uitvoeringsdetails werktekeningen op ware grootte mallen De werkzaamheden van een klein renovatieproject plannen en de vorderingen opvolgen. De werfinrichting schetsen. Zelfstandig of in team uit de verschillende uitvoeringsmogelijkheden een keuze maken. Planningstechnieken interpreteren in functie van de eigen opdracht. Voor de eigen uit te voeren werkzaamheden een planning met een tijdschaal opstellen en indien nodig bijsturen. De werkzaamheden opvolgen en waar nodig bijsturen. De taak van ieder lid van de ploeg duiden en de instructies geven om de gewenste taak uit te voeren. De werkmethode in functie van rendement en welzijn op het werk analyseren en indien nodig bijsturen. Bestelhoeveelheden bepalen, bestellingen uitvoeren en leveringen controleren. Planning en organisatie bouwplaatsdossier werfinrichting planningstechnieken ploegsamenstelling per bewerking tijdsduur per bewerking uitvoeringstijden wachttijden beschikbaar materieel en materiaal materiaalkeuze leveringstermijnen en tijdstippen netwerkplanning balkendiagram... opvolging vorderingsstaten stockregistratie controle van de leveringen uitgevoerde hoeveelheden tijdlimieten nog uit te voeren werkzaamheden dagrapporten... 3 Leg wat dit gedeelte betreft de link met bedrijfsbeheer. 16 3de graad BSO 3de leerjaar

19 De nacalculatie uitvoeren en het resultaat evalueren. De reële kostprijs bepalen. Het belang van prijsafspraken onderkennen in functie van verrekeningen. De resultaten interpreteren en eventuele voorstellen tot bijsturing voor de toekomst formuleren De werken opleveren. Weten door wie en op welke wijze een uitvoeringscontrole gebeurt. De opleveringsprocedure met eigen woorden uitleggen. Het belang van de aansprakelijkheid aantonen. Nacalculatie vorderingsstaten en kostprijsbewaking verrekeningen prijsherzieningen eindafrekening rendement Uitvoeringscontrole Oplevering voorlopige oplevering definitieve oplevering Tienjarige aansprakelijkheid ALGEMENE PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE WENKEN EN DIDACTISCHE MIDDELEN De gebruikte meetgereedschappen met elkaar vergelijken en hun afwijkingen ten opzichte van elkaar vaststellen. IJkmerktekens toelichten. Laat de leerlingen steeds controlemetingen uitvoeren na het opmeten en/of uitzetten van renovatieprojecten. Moderne meetinstrumenten zoals lasertoestellen en afstandsmeters gebruiken bij renovatieprojecten. Laat de leerlingen, in team, een bestaand en te renoveren gebouw opmeten, beschrijven, noteren, schetsen en fotograferen. Leer eerst onder begeleiding werkmethodes ontwikkelen. Laat in een latere fase de leerlingen zelf de uitvoeringswijzen kiezen en beschrijven in functie van het uit te voeren werk. Vertrek van concrete voorbeelden uit de praktijk om de wijze van aanneming, prijsaanbieding en het gunnen van de opdracht toe te lichten. Stel concrete voorbeelden van plannen, vorderingsstaten en prijsherzieningen ter beschikking en bespreek deze samen met de leerlingen. Geef aan de leerlingen de verantwoordelijkheid voor het bijhouden van het dagboek, materieel- en materiaalbeheer, planning, taakverdeling, uitvoering, controle, rapportering, Materiaalhoeveelheden voor iedere nieuwe opdracht (project) op voorhand laten berekenen. Breng een bezoek aan een bouwfirma met specifieke aandacht voor de planning, de calculatie en de werfopvolging. Laat de leerlingen voortdurend zelf verschillende bronnen raadplegen in verband met eenheidsprijzen, uurlonen, indexen, Laat de leerlingen gebruik maken van bestaande specifieke software voor planningstechnieken, kostprijsberekening, Leer de leerlingen via gerichte opdrachten informatie opzoeken met behulp van ICT dit betreffende technische documentatie, technieken, prijsaanvragen, Bezoek uitgevoerde renovatieprojecten met de architect, aannemer en bouwheer en bespreek de kostprijsraming, reële kostprijs, uitvoering, uitvoeringstermijn, oplevering, toelagen, Tijdens de uitvoering van de opdracht (project) het juiste verbruik van de materialen, na ieder praktijkcyclus, laten noteren om na beëindiging van de opdracht een vergelijking met de vooraf geschatte materialen te kunnen maken. Voor de start van een opdracht (project) een planning laten opmaken (=stappenplan). Indien het gaat om een groter project kan teamwork hier goed van pas komen.. 3de graad BSO - 3de leerjaar 17

20 5.1.3 De werkzaamheden inzichtelijk uitvoeren Op basis van inzichten in bouwproblematieken (vochtproblemen, verzakkingen, verwering, verbouwingen, ) rekening houdend met de gestelde eisen (stabiliteit, uitzicht, afwerking, duurzaamheid, voorschriften, veiligheid, milieu, normen, onderhoud van gereedschappen, isolatie, ) oplossingstechnieken (materiaalkeuze, geschikte gereedschappen, uitvoeringsmethoden, ) voorstellen en uitvoeren 4. Leerplandoelstellingen De bouwplaats inrichten. De bouwplaats voorbereiden. Aansluitingen voorbereiden. De nodige signalisatie voorzien. Het werfterrein afbakenen volgens de voorschriften. Opstellen van de werfuitrusting. Rekening houden met de plaatselijk geldende verordeningen De uitvoeringsmethoden van metselwerk toelichten en toepassen. 5 Het uitvoeren van traditioneel metselwerk en voegtechnieken. Het uitvoeren van siermetselwerk. Het uitvoeren van complex metselwerk. Leerinhouden Bouwplaatsinrichting bouwplaatsvoorbereiding leeghalen gebouwen (U) effenen bouwterrein (U) doorgangen signalisatie afbakeningen bescherming... nutsvoorzieningen werfinrichting machines bouwmaterialen keet (U) sanitaire voorzieningen (U)... verordeningen Traditioneel metselwerk en voegtechnieken Siermetselwerk sierverbanden vlechtingen bogen muur- en gevelbeëindigingen Complex metselwerk gebogen wanden muuraansluitingen muur- en gevelbeëindigingen gemengd metselwerk boogvelden gemetselde trappen (U) 4 Niet alle werkzaamheden kunnen in de school uitgevoerd worden. We verwijzen hiervoor naar stage en specifieke bedrijfsopleidingen. 5 Leerlingen die de derde graad BSO Ruwbouw volgden hebben al een gedeelte van deze competenties verworven. 18 3de graad BSO 3de leerjaar

RENOVATIE BOUW RESTAURATIE BOUW

RENOVATIE BOUW RESTAURATIE BOUW RENOVATIE BOUW RESTAURATIE BOUW DERDE GRAAD BSO SPECIALISATIEJAAR LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL D/2012/7841/037 (vervangt het leerplan D/2004/0279/031 en D/2004/0279/095 vanaf 1 september

Nadere informatie

Leerlingen op de werf (opleiding ruwbouw derde graad)

Leerlingen op de werf (opleiding ruwbouw derde graad) Leerlingen op de werf (opleiding ruwbouw derde graad) Werkplekleren Reeds zes jaren krijgen leerlingen van de derde graad ruwbouw praktijk op de werf. Waarom samenwerken met bedrijven? Weinig beperking

Nadere informatie

Opleiding: VOEGER. Voegwerk in cement. Elastisch voegwerk

Opleiding: VOEGER. Voegwerk in cement. Elastisch voegwerk Opleiding: VOEGER De voeger voert zowel voegwerk in cement als elastisch voegwerk uit. Hij werkt tevens het voegwerk af en sluit gevelelementen aan. Basistechnieken metselwerk Voegwerk in cement Elastisch

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR METSELAAR

OPLEIDINGENSTRUCTUUR METSELAAR OPLEIDINGENSTRUCTUUR METSELAAR RSO/LW/EXT/DOC/037bijl25 1 1. BESCHRIJVING Referentiekader: Nota WELZIJN OP HET WERK (SERV oktober 2004) Beroepsprofielen in de bouwnijverheid METSELAAR (SERV/FVB 1998) Instapcompetenties

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e BSO TWEEDE GRAAD vak TV ELEKTRICITEIT 1 u/week IT-e 2000/057 (vervangt 98036) 1 2 e graad SO Vak: ELEKTRICITEIT TV 1 ste jaar: 1u/w 2 de jaar: 1u/w BEGINSITUATIE VOOR HET VAK Voor het vak elektriciteit

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Hout

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Hout STUDIEGEBIED Hout Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Daktimmerman BO HO 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 16 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Deel 1 Opleiding...

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR METSELAAR. Specifiek uitvoeringswerk

OPLEIDINGENSTRUCTUUR METSELAAR. Specifiek uitvoeringswerk OPLEIDINGENSTRUCTUUR METSELAAR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) METSELAAR Beroepsprofielen in de bouwnijverheid (SERV/FVB, 1998) METSELAAR Instapcompetenties

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Bouw. Secundair volwassenenonderwijs Zwevende Modules

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Bouw. Secundair volwassenenonderwijs Zwevende Modules STUDIEGEBIED Bouw Secundair volwassenenonderwijs Zwevende Modules Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 14 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Zwevende modules in het studiegebied

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR MONTEUR CENTRALE VERWARMING

OPLEIDINGENSTRUCTUUR MONTEUR CENTRALE VERWARMING OPLEIDINGENSTRUCTUUR MONTEUR CENTRALE VERWARMING 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) MONTEUR CENTRALE VERWARMINGSINSTALLATIES Beroepsprofielen in

Nadere informatie

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE RLLL/EXT/ADV/006bijl26 Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Opleiding Openbare Werken IT 005 (Ontwerp) Bijlage bij Vlor-advies Pagina 1 van 16 Inhoud Vlaams Ministerie

Nadere informatie

Buitengewoon secundair onderwijs - Opleidingsvorm 3 - Opleidingsprofielen - Interieurwever - Opleidingsprofiel

Buitengewoon secundair onderwijs - Opleidingsvorm 3 - Opleidingsprofielen - Interieurwever - Opleidingsprofiel Buitengewoon secundair onderwijs - Opleidingsvorm 3 - Opleidingsprofielen - Interieurwever - Opleidingsprofiel Ga terug naar: overzicht opleidingsvorm 3 1: Algemeen 2: Opleidingsprofiel DOEL: Interieurbouwwerk

Nadere informatie

Schilderwerk. Pistoolschilderwerk

Schilderwerk. Pistoolschilderwerk Opleiding: SCHILDER Een schilder is iemand die het houtwerk of andere materialen van een gebouw van een verflaag voorziet. Je mag geen hoogtevrees hebben, want soms werk je op een ladder en/of steiger.

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR DAKTIMMERMAN

OPLEIDINGENSTRUCTUUR DAKTIMMERMAN OPLEIDINGENSTRUCTUUR DAKTIMMERMAN 1 1. BESCHRIJVING Referentiekader: Nota WELZIJN OP HET WERK (SERV oktober 2004) Beroepsprofielen in de bouwnijverheid SCHRIJNWERKER-TIMMERMAN (HIVA/FVB 1998) Instapcompetenties

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR PIJPFITTER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR PIJPFITTER OPLEIDINGENSTRUCTUUR PIJPFITTER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) PIJPFITTER Beroepsprofiel (SERV/vzw Montage, juli 2006) De pijpfitter vervaardigt

Nadere informatie

Beton is een mengsel van grind, zand, cement en water. Gewapend beton is beton dat verstevigd is met ijzer.

Beton is een mengsel van grind, zand, cement en water. Gewapend beton is beton dat verstevigd is met ijzer. De ruwbouw is het geheel van funderingen, muren, balken, welfsels en dak. Een aannemer in bouwwerken voert de ruwbouw uit. Hij heeft gekwalificeerde vaklui als metselaars, betonbekisters en ijzervlechters

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap vrijdag 5 mei 2006 STUDIEGEBIED BOUW

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap vrijdag 5 mei 2006 STUDIEGEBIED BOUW STUDIEGEBIED BOUW Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Dakdekker metalen dak BO BW 027 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap vrijdag 5 mei 2006 1 Deel

Nadere informatie

Bachelor in de bouw. Competentiematrix. X Opleiding prof. Ba BO Opleiding prof. Ba EM

Bachelor in de bouw. Competentiematrix. X Opleiding prof. Ba BO Opleiding prof. Ba EM 1 Bachelor in de bouw Competentiematrix Departement IW&T Doc. Nr. Rev. Nr. Toepassingsgebied X Opleiding prof. Ba BO Opleiding prof. Ba EM Opleiding prof. Ba EO-ICT Opleiding prof. Ba LV Het doel van de

Nadere informatie

Secundair Volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW. Opleiding Natuursteenbewerker

Secundair Volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW. Opleiding Natuursteenbewerker Secundair Volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW Opleiding Natuursteenbewerker BO BW 029 Pagina 1 van 12 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2010 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

P/BWI/1.3 Deeltaak: profielen en kozijnen waterpas en te lood stellen en het meterpeil aanbrengen aan de hand van werktekeningen.

P/BWI/1.3 Deeltaak: profielen en kozijnen waterpas en te lood stellen en het meterpeil aanbrengen aan de hand van werktekeningen. Profieldelen Profiel: Bouwen, wonen en interieur BB KB GL Bouwproces en bouwvoorbereiding Taak: een kleinschalig bouwproject voorbereiden en het bouwproces organiseren maatvoeren en uitzetten profielen

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR WERFBEDIENER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR WERFBEDIENER OPLEIDINGENSTRUCTUUR WERFBEDIENER 1 1. BESCHRIJVING Referentiekader: Nota WELZIJN OP HET WERK (SERV oktober 2004) Instapcompetenties van een WERFBEDIENER (TEMPERA/FVB augustus 2000) De werfbediener helpt

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED AUTO

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED AUTO RLLL/EXT/ADV/006bijl4 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED AUTO Zwevende modules (ontwerp) Versie 1.0 Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Zwevende modules in het studiegebied Auto... 3 1.1 Korte omschrijving...

Nadere informatie

Opleiding: PLAATSER SOEPELE VLOERBEKLEDING

Opleiding: PLAATSER SOEPELE VLOERBEKLEDING Opleiding: PLAATSER SOEPELE VLOERBEKLEDING Je leert soepele vloerbekleding plaatsen met de bedoeling het interieur te verfraaien. De opleiding plaatser soepele vloerbekleding kan een aanvulling zijn op

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

VSKO. Leerplan OPLEIDING. Zwevende module. Modulair. Studiegebied Auto

VSKO. Leerplan OPLEIDING. Zwevende module. Modulair. Studiegebied Auto VSKO Leerplan OPLEIDING Zwevende module Modulair Studiegebied Auto Goedkeuringscode 2010/149/6//D 31 januari 2010 Administratieve groep: 34630 / 34631 Gevaarlijke Stoffen 40 Leerplan Zwevende module Studiegebied

Nadere informatie

Polyvalent touwtechnieker

Polyvalent touwtechnieker DBSO-opleidingskaarten Administratieve groep37700 Rubriek: Onderhoud 9/06/2011 Polyvalent touwtechnieker Kerntaken De polyvalent touwtechnieker werkt op grote hoogten of moeilijk bereikbare plaatsen. Hij

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR STELLINGBOUWER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR STELLINGBOUWER OPLEIDINGENSTRUCTUUR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) MONTAGESECTOR Beroepenstructuur (SERV/vzw Montage, november 2004) Beroepsprofielen in de

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KOELMONTEUR. KOELMONTEUR Beroepscompetentieprofiel (SERV/De bouw-, elektrotechnische en metaalsector, maart 2009)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KOELMONTEUR. KOELMONTEUR Beroepscompetentieprofiel (SERV/De bouw-, elektrotechnische en metaalsector, maart 2009) OPLEIDINGENSTRUCTUUR KOELMONTEUR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) KOELMONTEUR Beroepscompetentieprofiel (SERV/De bouw-, elektrotechnische en metaalsector,

Nadere informatie

2. MODULES. Module Inbedrijfstelling residentiële installatie

2. MODULES. Module Inbedrijfstelling residentiële installatie OPLEIDINGENSTRUCTUUR RESIDENTIEEL ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) RESIDENTIEEL ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR Beroepsprofiel

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Bouw

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Bouw STUDIEGEBIED Bouw Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Werfbediener BO BW 005 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 12 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Deel 1 Opleiding...

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR LASSER BEKLEDE ELEKTRODE

OPLEIDINGENSTRUCTUUR LASSER BEKLEDE ELEKTRODE OPLEIDINGENSTRUCTUUR LASSER BEKLEDE ELEKTRODE 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) PIJPLASSER Beroepscompetentieprofiel (SERV/INOM, juli 2008) De

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Bouw

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008. STUDIEGEBIED Bouw STUDIEGEBIED Bouw Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Schilder-decorateur BO BW 011 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 22 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Deel

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR CONTAINERHERSTELLER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR CONTAINERHERSTELLER OPLEIDINGENSTRUCTUUR CONTAINERHERSTELLER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HOEKNAADLASSER Beroepscompetentieprofiel (SERV/INOM, juli 2008) PLAATLASSER

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BEKISTER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BEKISTER OPLEIDINGENSTRUCTUUR BEKISTER RSO/LW/EXT/DOC/037bijl3 1 1. BESCHRIJVING Referentiekader: Nota WELZIJN OP HET WERK (SERV oktober 2004) Beroepsprofielen in de bouwnijverheid BEKISTER (SERV /FVB 1998) De

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS ELEKTRISCHE ZWEMBADUITRUSTINGEN

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS ELEKTRISCHE ZWEMBADUITRUSTINGEN OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS ELEKTRISCHE ZWEMBADUITRUSTINGEN 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) TECHNICUS ELEKTRISCHE ZWEMBADUITRUSTINGEN Beroepsprofiel

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR VERHUIZER-DRAGER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR VERHUIZER-DRAGER OPLEIDINGENSTRUCTUUR VERHUIZER-DRAGER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) VERHUIZINGEN Beroepencluster (SERV/Vlaamse sociale partners van de sector

Nadere informatie

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Nieuwe leerplannen en lessentabellen met ingang van 1 september 2010 In de regel worden alle graadleerplannen (en bijhorende

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS DOMOTICA

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS DOMOTICA OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS DOMOTICA 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) TECHNICUS DOMOTICA/IMMOTICA Beroepsprofiel (VORMELEK, juni 2007) RESIDENTIEEL

Nadere informatie

Stage? Werkplekleren? Buitenschoolse praktijk? Bouwproject 5 & 6RBW TSM

Stage? Werkplekleren? Buitenschoolse praktijk? Bouwproject 5 & 6RBW TSM Stage? Werkplekleren? Buitenschoolse praktijk? Bouwproject 5 & 6RBW TSM marc.vandereycken@tsmmechelen.be School zkt arbeidsmarkt 02-12-2014 Eén van de belangrijkste vernieuwingen in de huidige leerplannen

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Koeling en warmte

STUDIEGEBIED Koeling en warmte STUDIEGEBIED Koeling en warmte Modulaire opleiding Installateur individuele gasverwarming BO KW 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1 Korte beschrijving... 3 1.1.1 Relatie

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TERTIAIR ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TERTIAIR ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR OPLEIDINGENSTRUCTUUR TERTIAIR ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) TERTIAIR ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR Beroepsprofiel

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o BSO TWEEDE GRAAD vak TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE 1 u/w IT-o 2000/095 (vervangt 97323) TV AUTOTECHNIEK / CARROSSSERIE INHOUDSOPGAVE Beginsituatie voor het vak... 2 Specifieke visie... 2 Leerplandoelstellingen

Nadere informatie

Andere controleorganismes :

Andere controleorganismes : VERZEKERING ALLE BOUWPLAATSRISICO'S - VRAGENLIJST I.VERZEKERING SCHADE EN VERLIEZEN VERZEKERDEN NAAM + ADRES TE VERZEKEREN? Verzekeringnemer : Bouwheer : Aannemer of bouwbedrijf : Onderaannemers : Architect(en)

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar Licap - Brussel september 1998 MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BASISOPERATOR PROCESCHEMIE

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BASISOPERATOR PROCESCHEMIE OPLEIDINGENSTRUCTUUR BASISOPERATOR PROCESCHEMIE 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) BASISOPERATOR PROCESCHEMIE Standaard/Ervaringsbewijs (SERV, maart

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BANDENMONTEUR

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BANDENMONTEUR OPLEIDINGENSTRUCTUUR BANDENMONTEUR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) BANDENMONTEUR Standaard/Ervaringsbewijs (SERV, maart 2009) De bandenmonteur

Nadere informatie

Leuvenseplein 4 19 december 2006 1000 Brussel RLLL/EXT/ADV/007bijl7. STUDIEGEBIED Hout. Modulaire opleidingen

Leuvenseplein 4 19 december 2006 1000 Brussel RLLL/EXT/ADV/007bijl7. STUDIEGEBIED Hout. Modulaire opleidingen Vlaamse Onderwijsraad Raad Levenslang en Levensbreed Leren Leuvenseplein 4 19 december 2006 1000 Brussel RLLL/EXT/ADV/007bijl7 STUDIEGEBIED Hout Modulaire opleidingen Inhoud 1 Binnenschrijnwerker (BO HO

Nadere informatie

Hout en bouw. Toegepaste wetenschappen in hout, bouw en schilderwerk een zorgenkind?

Hout en bouw. Toegepaste wetenschappen in hout, bouw en schilderwerk een zorgenkind? Hout en bouw Toegepaste wetenschappen in hout, bouw en schilderwerk een zorgenkind? In de huidige lessentabellen van hout, bouw en schilderwerk staat het vak TW nog afzonderlijk vermeld. Heel wat leraren

Nadere informatie

DON BOSCO. INPROFIEL info@donboscohoboken.be. 2 de graad BSO TECHNISCH INSTITUUT

DON BOSCO. INPROFIEL info@donboscohoboken.be. 2 de graad BSO TECHNISCH INSTITUUT DON BOSCO TECHNISCH INSTITUUT INPROFIEL info@donboscohoboken.be 2 de graad BSO INLEIDING Wanneer je deze infomap in handen krijgt, duidt dit op interesse voor het beroepsonderwijs. Kiezen voor het beroepsonderwijs

Nadere informatie

ANCO-TORENS TURNHOUT. VERKOOPSLASTENBOEK PARKEERGARAGE Fase

ANCO-TORENS TURNHOUT. VERKOOPSLASTENBOEK PARKEERGARAGE Fase Generaal Lemanstraat 27 B-2018 Antwerpen Telefoon 03 232 08 79 Telefax 03 232 21 38 www.wilma.be ANCO-TORENS TURNHOUT VERKOOPSLASTENBOEK PARKEERGARAGE Fase 4 Versie: 30 juli 2010 anco verkoopslastenboek

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BORDENBOUWER. Bedrading en testing bord en kast elektriciteit

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BORDENBOUWER. Bedrading en testing bord en kast elektriciteit OPLEIDINGENSTRUCTUUR 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) Beroepsprofiel (VORMELEK, juni 2007) Profiel (SERV/VORMELEK, december 1998) De bordenbouwer

Nadere informatie

2. Vloerlaag tekenen die akoestisch geïsoleerd is. blauwe lijn vlies om contactgeluid te voorkomen Rode lijn isolatie om luchtgeluid te voorkomen

2. Vloerlaag tekenen die akoestisch geïsoleerd is. blauwe lijn vlies om contactgeluid te voorkomen Rode lijn isolatie om luchtgeluid te voorkomen 1. Elementaire verschillen in principes barok en moderne periodes. Barok veel detail en versiering. Maakt gebruik van ovale en ellipsvormige toepassingen Moderne periodes abstract, versiering buitensluiten.

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs. STUDIEGEBIED Decoratieve technieken

Secundair volwassenenonderwijs. STUDIEGEBIED Decoratieve technieken RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl6 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Decoratieve technieken Opleiding Reclame- en decoratieschilder BO DT 001 (Ontwerp) technieken Reclame- en decoratieschilder - Versie

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR PC-TECHNICUS

OPLEIDINGENSTRUCTUUR PC-TECHNICUS OPLEIDINGENSTRUCTUUR PC-TECHNICUS 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) PC-TECHNICUS/PC-ENGINEER (update) Beroepsprofiel (CEVORA, juni 2008) De pc

Nadere informatie

1.2 Adres: Speelhoflaan 9 3800 Sint-Truiden

1.2 Adres: Speelhoflaan 9 3800 Sint-Truiden Stichting Techno+ Inschrijvingsdossier 1 Algemene gegevens: 1.1 School: KTA Sint-Truiden 1.2 Adres: Speelhoflaan 9 3800 Sint-Truiden 1.3 Telefoon: 011/684347 1.4 Fax: 011/586843 1.5 Email: utens@ktasint-truiden.be

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL FIETSMECANICIEN Datum uitgave: mei 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11 32 Fietsmecanicien Situering van het beroep

Nadere informatie

6 Mens en techniek ICT 1ste graad

6 Mens en techniek ICT 1ste graad Materialen 6.1 Kinderen zien in dat courante producten gemaakt zijn uit welbepaalde materialen en/of grondstoffen. OD2.1 ET2.1 vervoeren van bananen link met tandwielen van de fiets maken van een ribbelmachine

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vademecum Techniek (2013-2014) In het vademecum geef ik jullie graag een overzicht van de begrippen

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs. STUDIEGEBIED Decoratieve technieken

Secundair volwassenenonderwijs. STUDIEGEBIED Decoratieve technieken Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Decoratieve technieken Opleiding Reclame- en decoratieschilder BO DT 001 decoratieschilder - Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 16 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs

Nadere informatie

WETENSCHAPPELIJK TEKENEN

WETENSCHAPPELIJK TEKENEN WETENSCHAPPELIJK TEKENEN TWEEDE GRAAD TSO TECHNIEK-WETENSCHAPPEN COMPLEMENTAIR LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL (Vervangt leerplan D/1998/0279/021A vanaf 1 september 2013) Vlaams Verbond van

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 13.30-15.00 uur BOUWTECHNIEK-METSELEN CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 44 vragen.

Nadere informatie

Opleiding: BESTUURDER REACHTRUCK

Opleiding: BESTUURDER REACHTRUCK Opleiding: BESTUURDER REACHTRUCK De bestuurder reachtruck verplaatst en stapelt goederen over korte afstanden, vooral in smalle gangpaden van een magazijn. Hij gebruikt de reachtruck om goederen te stapelen

Nadere informatie

Evalueren Inleiding projectdoelstelling Evalueren is geen doel op zich TIPS! vakgroep leerlijn leerlingen en ouder(s)

Evalueren Inleiding projectdoelstelling Evalueren is geen doel op zich TIPS! vakgroep leerlijn leerlingen en ouder(s) Evalueren Inleiding In het leerplan techniek 1b en A-stroom vind je info i.v.m. evalueren. Het is belangrijk dat je vooraf deze tekst even doorneemt. Aanvullend willen we je met dit document extra informatie

Nadere informatie

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA ONDERHOUDSWERKER GEBOUWEN 24 maanden

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA ONDERHOUDSWERKER GEBOUWEN 24 maanden Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA ONDERHOUDSWERKER GEBOUWEN 24 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot onderhoudswerker gebouwen worden.

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS INBRAAKBEVEILIGINGSSYSTEMEN

OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS INBRAAKBEVEILIGINGSSYSTEMEN OPLEIDINGENSTRUCTUUR TECHNICUS INBRAAKBEVEILIGINGSSYSTEMEN 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) RESIDENTIEEL ELEKTROTECHNISCH INSTALLATEUR Beroepsprofiel

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW Opleiding Assistent Calculator Bouw BO BW 040 Pagina 1 van 18 Inhoud 1 Opleiding... 4 1.1 Relatie opleiding- referentiekader... 4 1.2 Inhoud... 4 1.3 Certificering...

Nadere informatie

Hoekenwerk sector bouw opdracht 1

Hoekenwerk sector bouw opdracht 1 Hoekenwerk sector bouw opdracht 1 Beroep metselaar (voor de leerkracht) Omschrijving van het beroep De metselaar zet het plan van de architect om in realiteit. Van bakstenen maak je immers een gebouw.

Nadere informatie

Opleiding: BESTUURDER HEFTRUCK

Opleiding: BESTUURDER HEFTRUCK Opleiding: BESTUURDER HEFTRUCK De bestuurder heftruck verplaatst en stapelt goederen over korte afstanden, zowel binnen als buiten. Hij laadt en lost externe transportmiddelen. Hij voorziet de heftruck

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR MATROOS BINNENVAART

OPLEIDINGENSTRUCTUUR MATROOS BINNENVAART OPLEIDINGENSTRUCTUUR MATROOS BINNENVAART 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) BINNENSCHEEPVAART Beroepenstructuur (SERV/Fonds voor Rijn- en binnenscheepvaart

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor de vakwerkgroep Personenzorg (component verzorgende vakken)

Mogelijke opdrachten voor de vakwerkgroep Personenzorg (component verzorgende vakken) Mogelijke opdrachten voor de vakwerkgroep Personenzorg (component verzorgende vakken) De vakgroep kan bestaan uit : 1 leraren die vak geven vanuit dezelfde discipline (vb. gezondheidsopvoeding, verzorging,

Nadere informatie

KB van 28 maart 2014 Brandpreventie op de arbeidsplaatsen

KB van 28 maart 2014 Brandpreventie op de arbeidsplaatsen KB van 28 maart 2014 Brandpreventie op de arbeidsplaatsen Situering Het koninklijk besluit (KB) van 28 maart 2014 betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen vervangt en verruimt artikel 52 van

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BESTUURDER HEFTRUCK

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BESTUURDER HEFTRUCK OPLEIDINGENSTRUCTUUR BESTUURDER HEFTRUCK 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) BESTUURDER HEFTRUCK/REACHTRUCK Beroepencluster (SERV/Compensatiefonds

Nadere informatie

Fortstraat 47 9700 Oudenaarde 055 30 94 49 www.hetcvo.be

Fortstraat 47 9700 Oudenaarde 055 30 94 49 www.hetcvo.be KOETSWERKHERSTELLER Brochure: modulefiches Fortstraat 47 9700 Oudenaarde 055 30 94 49 www.hetcvo.be Module: Basis Elektriciteit (M ME C 100) Lestijden: 40 (10 TV + 30 PV) De inhoud van de module beoogt

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL BANDENMONTEUR PERSONENWAGENS EN LICHTE BEDRIJFSVOERTUIGEN (< 3,5 T) Datum uitgave: juni 2012 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW 20 oktober 2011 RLLL-RLLL-ADV-002bijl1 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BOUW Opleiding Assistent Calculator Bouw BO BW 041 (Ontwerp) Bijlage bij het Vlor-advies - Opleidingsprofiel Volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Jaarplan PV elektriciteit

Jaarplan PV elektriciteit Schooljaar 2012-2013 Leerkracht(): Gert Vandersmiss Vak: PV elektriciteit Klass: 3BAUTOA15 Schooljaar: 2012-2013 Algeme gegevs Gebruikte handboek: Leerplannummer: LICAP... 2 Knismaking met vervanger Joerie

Nadere informatie

SCHILDERWERK EN DECORATIE Derde graad BSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. September 2003 LICAP BRUSSEL D/2003/0279/020

SCHILDERWERK EN DECORATIE Derde graad BSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. September 2003 LICAP BRUSSEL D/2003/0279/020 SCHILDERWERK EN DECORATIE Derde graad BSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS September 200 LICAP BRUSSEL D/200/0279/020 SCHILDERWERK EN DECORATIE Derde graad BSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS September 200 LICAP

Nadere informatie

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1 JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen Inhoud 1. 1 ste constructiedetail... 2 2. 2 de constructiedetail... 3 3. Beschrijving van de opbouw

Nadere informatie

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot logistiek assistent

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 STUDIEGEBIED BOUW. Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Schilder BO BW 010

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 STUDIEGEBIED BOUW. Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Schilder BO BW 010 STUDIEGEBIED BOUW Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Schilder BO BW 010 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Deel 1 Opleiding...

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Pagina 1 van 5 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Procesevaluatie: richt zich op de kwaliteit van het leerproces en probeert dus het leerproces van de leerlingen en het onderwijsproces (het didactisch

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BESTUURDER REACHTRUCK

OPLEIDINGENSTRUCTUUR BESTUURDER REACHTRUCK OPLEIDINGENSTRUCTUUR BESTUURDER REACHTRUCK 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) BESTUURDER HEFTRUCK/REACHTRUCK Beroepencluster (SERV/Compensatiefonds

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Vrij Instituut voor Secundair Onderwijs te Gent

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Vrij Instituut voor Secundair Onderwijs te Gent Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SPUITER Datum uitgave: november 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11 32 Carrosserie: Spuiter Situering van het beroep

Nadere informatie

Modulefiche. Schoonheidsspecialist-salonbeheer. Code module M LVG 224

Modulefiche. Schoonheidsspecialist-salonbeheer. Code module M LVG 224 Modulefiche Studiegebied Naam opleiding Naam module Lichaamsverzorging Schoonheidsspecialist-salonbeheer Handverzorging Code module M LVG 224 Korte omschrijving In deze module leert de cursist een behandelingsplan

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder)

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector Bouw Beginsituatie:

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Gitok bovenbouw te Kalmthout

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Gitok bovenbouw te Kalmthout Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Koeling en warmte

STUDIEGEBIED Koeling en warmte STUDIEGEBIED Koeling en warmte Modulaire opleiding Loodgieter BO KW 004 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1 Korte beschrijving... 3 1.1.1 Relatie opleiding - beroep... 3 1.1.2

Nadere informatie

Toetstermen en taxonomiecodes

Toetstermen en taxonomiecodes Toetstermen en taxonomiecodes Door middel van toetstermen is vastgelegd wat deelnemers moeten kennen en kunnen. Een toetsterm is bepalend voor de inhoud van de opleiding en de toetsing. Dit betekent dat

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ONDERHOUDSMECANICIEN ZWARE BEDRIJFSVOERTUIGEN

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ONDERHOUDSMECANICIEN ZWARE BEDRIJFSVOERTUIGEN OPLEIDINGENSTRUCTUUR ONDERHOUDSMECANICIEN ZWARE BEDRIJFSVOERTUIGEN 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) ONDERHOUDSMECANICIEN VRACHTWAGENS Beroepscompetentieprofiel

Nadere informatie