Karlijn van Beurden - Evelien Brouwers - Monique Loo Frank Moret 19 juni 2015 BG-dagen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Karlijn van Beurden - Evelien Brouwers - Monique Loo Frank Moret 19 juni 2015 BG-dagen"

Transcriptie

1 Richtlijn handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen Karlijn van Beurden - Evelien Brouwers - Monique Loo Frank Moret

2 Project team Karlijn van Beurden Margot Joosen Marjolein Lugtenberg Evelien Brouwers Jac van der Klink Jaap van Weeghel Berend Terluin Workshop Monique Loo Frank Moret

3 Disclosure belangen sprekers Dienstverband(en) Evelien en Karlijn werken bij Tilburg University Tranzo Frank is verzekeringsarts i.o. bij UWV Eigen onderneming(en) en aandelen Adviseurschappen en honoraria incl. sprekersvergoedingen > 500 Sponsoring en onderzoeksgelden Monique is zelfstandig organisatieadviseur, bedrijfsarts en NHGsupervisor (team)coach Frank is zelfstandig bedrijfsarts Geen ZonMw

4 Programma Deel 1 Doel onderzoek Hoe zag de training eruit? Ervaring bedrijfsarts Deel 2 Groepswerk Ervaring bedrijfsarts Deel 3 Resultaten onderzoek Discussie

5 DEEL 1 Doel onderzoek Hoe zag de training eruit? Ervaring bedrijfsarts

6

7 Aanwijzingen voor positieve relatie tussen richtlijngebruik en verzuimduur (Nieuwenhuijsen e.a. 2003; Rebergen e.a en 2009)

8 Implementatie en evaluatie NVAB richtlijn 1. Welke barrières staan richtlijngebruik door bedrijfsartsen in de weg en hoe kunnen die worden verholpen? 2. Leidt richtlijngebruik tot snellere en duurzamere werkhervatting van werknemers met psychische problemen?

9 Design onderzoek Bedrijfsartsen (BA) werkzaam bij ArboUnie in Zuid NL Interventiegroep (n=32) Richtlijn training Controlegroep (n=34) Geen training Registratie ziekteverzuim en werkhervatting (n>3000) Werknemers van BAs interventiegroep (n=62) Vragenlijsten Baseline, 3, 6, 12 mnd Werknemers van BAs controlegroep (n=66) Vragenlijsten Baseline, 3, 6, 12 mnd (van Beurden e.a. (2013) BMC Public Health)

10 Opzet richtlijn training Begeleide leergroepen: 6 groepen van 4 à 6 BAs In 1 jaar 8 bijeenkomsten a 2 uur Richtlijn stap voor stap doorlopen Bedrijfsartsen zoeken zelf oplossingen voor bestaande barrieres* *Lugtenberg e.a. (2009) Implementation Science

11 Ervaring Frank Moret

12 DEEL 2 Groepswerk Ervaring bedrijfsarts

13 Opbouw richtlijn Randvoorwaarden 1. Probleemoriëntatie en diagnose 2. Interventies 3. Terugvalpreventie 4. Evaluatie en afsluiting 13

14 chronologie van de training 1. Kennismaking 2. Probleemoriëntatie 3. Diagnostiek 4. Interventies en procesmatig handelen 5. Interventies en procesmatig handelen 6. (Terugval)Preventie, Evaluatie en afsluiting 7. Procesmatig handelen 8. Evaluatie training

15 Cyclisch kwaliteit Plan Do Check Act Circel van Deming

16 Ziekteverzuim door psychische problemen 3 e bijeenkomst 1. Terugblik vorige bijeenkomst 2. Bespreking van de onderdelen Diagnostiek Inhoudelijke bespreking/opdrachten Inventarisatie barrières per kernaanbeveling Inventarisatie mogelijke oplossingen 3. Plan van aanpak maken (toepassing in de praktijk) 4. Programma volgende keer plan check - act

17 Probleemoriëntatie en diagnose 1. Richtlijn toepassen? 2. Procesdiagnose? 3. Probleemdiagnose? 4. Dimensionale/ categorale diagnose? 5. Risicosituaties/ complicaties? 6. Werkhypothese? 17

18 1.4 Diagnose (dimensioneel en categoriaal) 1. Stress- en kwetsbaarheidscomponent 2. Dimensies: distress, somatisatie, depressie, angst (4DKL) 3. Klachtenbeloop bij stagnatie 4. Classificatie: Stressgerelateerde stoornis, Depressieve stoornis, Angststoornis, Overige psychiatrie 18

19 hier en nu groepjes 6 personen thema; 4 DKL uitwisseling 15 min bekend? praktijk? barrières & oplossingen? noteer plenair oogsten jullie inbreng voorbeeld inbreng interventie artsen

20 Dimensies van klachten 4 DKL Screenings instrument Normering Gebruik depressiescore > 5 kans op stoornis verder vlgs DSM IV angstscore > 12 kans op stoornis verder vlgs DSM IV ondersteuning diagnostiek monitoring motivator

21

22 Dimensies van klachten 4 DKL Screenings instrument Normering Gebruik depressiescore > 5 kans op stoornis verder vlgs DSM IV angstscore > 12 kans op stoornis verder vlgs DSM IV ondersteuning diagnostiek monitoring motivator

23 lezen e-tool xls DO aanpassen oefenen DO PLAN CHECK PLAN CHECK ACT ACT kennis toegang nut tijd, ervaring toegang tijd, ervaring

24 Ervaring Frank Moret

25

26

27 DEEL 3 Resultaten onderzoek Discussie

28 Onderzoeksvragen bedrijfsartsen Welke barrières ervaren bedrijfsartsen? Helpt de richtlijntraining om barrières te verminderen? En wat zijn de ervaringen van de bedrijfsartsen? Werken bedrijfsartsen na de training ook beter volgens de richtlijn?

29 Ervaren barrières bedrijfsartsen Kennis: Op alle gebieden van richtlijn gebrek aan kennis Attitude: Moeite met / weerstand om te veranderen bv. uitvoeren van diagnostiek Gebrek aan self-efficacy bv. niet goed weten hoe men de werkomgeving kan activeren (Lugtenberg e.a., in ontwikkeling)

30 Ervaren barrières bedrijfsartsen Extern: (Werk)omgevingsfactoren Gebrek aan tijd Organisatorisch bv. verschillende locaties, gebruiksonvriendelijke systemen Beleid/samenwerking derden bv. (Conflicterend) beleid van huisarts of psycholoog, samenwerking andere zorgverleners (Lugtenberg e.a., in ontwikkeling)

31 Impact op ervaren barrières N= 31 Kennis Attitude Extern Barrières Kennis Self-efficacy Tijdgebrek = Motivatie Organisatorisch = Beleid derden = * Vragenlijst voor en na de training * Analyses met McNemar test voor paired samples (Joosen e.a., geaccepteerd, BMC Medical Education)

32 Ervaringen van bedrijfsartsen Gemiddeld cijfer voor de training = 8,4 Ervaren effectieve trainingselementen: Kleine groepjes en herhaling van inhoud richtlijn Gericht op barrières en oplossingen in praktijk Andere ervaringen: Bewustwording Empowerment (Joosen e.a., geaccepteerd, BMC Medical Education)

33 Richtlijngebruik obv dossieronderzoek Beoordeling van de dossiers Verschillende onderdelen van de richtlijn beoordeeld Bij nog geen 20% van de 114 dossiers wordt de totale richtlijn toegepast Interventiegroep doet het significant beter dan de controlegroep, op 4 van de 5 onderdelen van de richtlijn Geen verschil te zien bij Zorgcontinuïteit (Joosen e.a., in ontwikkeling)

34 Conclusie bedrijfsartsen Een implementatie strategie gericht op ervaren barrières wordt door bedrijfsartsen als zeer waardevol ervaren heeft een positief effect op daadwerkelijk richtlijngebruik Echter richtlijngebruik is nog beperkt bedrijfsartsen ervaren nog veel externe barrières

35 Dus De richtlijntraining heeft een positieve invloed op richtlijngebruik door bedrijfsartsen Maar Heeft het nu ook impact op de werknemer?

36 Onderzoeksvragen werknemers Welke invloed heeft de interventie op: herstel werknemers met psychische problemen werkhervatting werknemers met psychische problemen

37 Herstel werknemers Beïnvloedt de interventie het herstel van werknemers? Vragenlijsten op baseline, 3 mnd, 6 mnd 12 mnd: depressie, angst, stress, somatisatie (4DKL) uitputting, competentie, distantie (UBOS) ervaren werkvermogen (WAI) werk gerelateerde self-efficacy (RTW-SE) Linear mixed models analyse (N = 128)

38 Herstel werknemers N = 128 (baseline) Interventie heeft geen invloed op afname symptomen Interventie leidt tot: toename werk gerelateerde self-efficacy werknemer gedurende eerste 3 mnd (t= -2.6, p =.01) toename ervaren werkvermogen werknemer gedurende 1 jaar (t= 3.6, p =.01) (Van Beurden et al., 1x submitted en 1x in ontwikkeling)

39 Werkhervatting werknemers Leidt interventie tot snellere werkhervatting? tijd tot volledige en duurzame werkhervatting tijd tot eerste werkhervatting Cox regression analysis met frailty random effect

40 Werkhervatting werknemers N = 3228 hazard ratio = 0.96 (95%BI ) 154 dagen (median) tot volledige werkhervatting 92 dagen (median) tot eerste werkhervatting (Van Beurden et al., in ontwikkeling)

41 Waarom geen effect interventie? Ligt het aan de bedrijfsarts? richtlijngebruik is verbeterd, maar wordt niet optimaal Ligt het aan de training? blijvende externe barrières Ligt het aan de richtlijn? richtlijn, hoewel evidence-based, niet effectief voor verminderen ziekteverzuimduur?

42 Waarom geen effect interventie? Ligt het aan de onderzoeksopzet? Training bedrijfsarts Verbetert begeleiding werknemers? Verbetert Beter richtlijngebruik bedrijfsarts? Sneller(e) herstel en werkhervatting werknemers

43 Mate van richtlijngebruik en werkhervatting Is het richtlijngebruik door bedrijfsartsen gerelateerd aan de tijd tot werkhervatting werknemers? audit medische dossiers werknemers tijd tot werkhervatting Cox regressie analyse met frailty random effect

44 Mate van richtlijngebruik en werkhervatting N = 114 Frequent contact tussen werkomgeving en bedrijfsarts snellere volledige werkhervatting werknemer (HR = 1.87, 95%BI , p =.02) Beter richtlijngebruik bedrijfsarts geen associatie met snellere werkhervatting werknemer (Van Beurden et al., in ontwikkeling)

45 Concluderend werknemers Onvoldoende bewijs gevonden dat interventie bijdraagt aan sneller(e) herstel en werkhervatting werknemer Positief effect interventie op: ervaren werkvermogen werknemer werk gerelateerde self-efficacy werknemer Frequent contact tussen werkomgeving en bedrijfsarts snellere volledige werkhervatting

46 Dilemma s en discussie Bedrijfsartsen zeer enthousiast, meer empowered, meer kennis en positievere attitude na training. Richtlijngebruik is significant verbeterd, maar nog niet optimaal. Blijvende externe barrières voor uitvoeren richtlijn na training; andere interventies/oplossingen nodig? Bij optimaal richtlijngebruik mogelijk wel vermindering ziekteverzuimduur werknemers Samenwerking werkomgeving, bedrijfsarts, arbodienst en andere behandelaars om externe barrières op te lossen. Kansen voor verbetering

47 Informatie & Aanknopingspunten richtlijnmakers wetenschappers werkgevers behandelaars richtlijn-updaters arbodiensten werknemers richtlijnimplementeerders (beroepsvereniging) bedrijfsartsen

48 Discussie

49 Hartelijk bedankt voor uw aandacht!

Return@Work. E-health voor de verzuimende werknemer met psychische en lichamelijke klachten. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

Return@Work. E-health voor de verzuimende werknemer met psychische en lichamelijke klachten. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Improving Mental Health by Sharing Knowledge Return@Work E-health voor de verzuimende werknemer met psychische en lichamelijke klachten Danielle Volker, Trimbos-instituut Moniek Zijlstra, Trimbos-instituut

Nadere informatie

Herziene NVAB-richtlijn handelen van de bedrijfsarts bij werknemers met psychische problemen

Herziene NVAB-richtlijn handelen van de bedrijfsarts bij werknemers met psychische problemen Herziene NVAB-richtlijn handelen van de bedrijfsarts bij werknemers met psychische problemen 1 datum NVAB Inhoud presentatie Wat is gebleven in de richtlijn? Wat is nieuw in de richtlijn? Opbouw van de

Nadere informatie

Duurzame Re-integratie

Duurzame Re-integratie Duurzame Re-integratie van mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten Margot Joosen Monique Frings-Dresen Judith Sluiter Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Nadere informatie

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Depressie en verzuim Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking krijgt eens in zijn of haar leven een depressie. Het hebben van een depressie beïnvloedt het leven

Nadere informatie

NVAB-richtlijn blijkt effectief

NVAB-richtlijn blijkt effectief NVAB-richtlijn blijkt effectief Nieuwenhuijsen onderzocht de kwaliteit van de sociaal-medische begeleiding door bedrijfsartsen van werknemers die verzuimen vanwege overspannenheid, burn-out, depressies

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

Participatieve werkaanpassing bij stressgerelateerde klachten

Participatieve werkaanpassing bij stressgerelateerde klachten Participatieve werkaanpassing bij stressgerelateerde klachten NVAB Kring Den Haag/Leiden 11 maart 2008 Sandra van Oostrom EMGO-instituut VU Medisch Centrum 1 Achtergrond Protocol Participatieve Werkaanpassing

Nadere informatie

Werkgerichte interventies bij psychische klachten

Werkgerichte interventies bij psychische klachten Werkgerichte interventies bij psychische klachten Dr. Karen Nieuwenhuijsen voor Arbeid en Gezondheid, AMC Goed Gestemd aan het werk, 20 maart 2013 Inhoud I. Psychische aandoeningen en problemen in werk

Nadere informatie

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO + Instituut VU medisch centrum, Amsterdam Disclosure

Nadere informatie

Samenvatting. Werkhervatting bij werknemers met stressgerelateerde klachten Kosteneffectiviteit van de participatieve werkaanpassing

Samenvatting. Werkhervatting bij werknemers met stressgerelateerde klachten Kosteneffectiviteit van de participatieve werkaanpassing Samenvatting Werkhervatting bij werknemers met stressgerelateerde klachten Kosteneffectiviteit van de participatieve werkaanpassing Psychische klachten komen vaak voor in Nederland. De meeste psychische

Nadere informatie

Duurzame Re-integratie

Duurzame Re-integratie Duurzame Re-integratie van mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten Margot Joosen Monique Frings-Dresen Judith Sluiter Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Stressgerelateerde stoornissen

Stressgerelateerde stoornissen Stressgerelateerde stoornissen Werkhervatting en effectiviteit Prof. dr. R.W.B. Blonk Inleiding Stressgerelateerde stoornissen Effectstudies Stressgerelateerde stoornissen Even recapituleren Volgens de

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie Kennislacunes Kennislacunes 1. Het nut van screening naar depressie bij mensen met een chronische somatische aandoening in de (noot 15-16). 2. De 4DKL als instrument om het verloop van de (ernst van de)

Nadere informatie

SAMENWERKEN BIJ ASPECIFIEKE LAGE RUGKLACHTEN

SAMENWERKEN BIJ ASPECIFIEKE LAGE RUGKLACHTEN SAMENWERKEN BIJ ASPECIFIEKE LAGE RUGKLACHTEN Een gezamenlijke nascholing voor huisartsen, bedrijfsartsen en fysiotherapeuten December 2014 Arnela Suman a.suman@vumc.nl 020-4445945 DISCLOSURE BELANGEN Drs.

Nadere informatie

Herziening NVAB richtlijn Zwangerschap, postpartumperiode en werk

Herziening NVAB richtlijn Zwangerschap, postpartumperiode en werk Herziening NVAB richtlijn Zwangerschap, postpartumperiode en werk Ageeth Schonewille-Rosman, verloskundige, senior onderzoeker Monique van Beukering Bedrijfsarts, onderzoeker Disclosure belangen spreker

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp . Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap Nickie van der Wulp 7-02-2014 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

De revisie van de richtlijn angststoornissen

De revisie van de richtlijn angststoornissen De revisie van de richtlijn angststoornissen Ton van Balkom VU-MC/GGZ ingeest Amsterdam Dagelijkse behandeling angststoornis (Young et al, Arch Gen Psychiatry 2001) Depressie Angst Angst + Depressie

Nadere informatie

Hoe voorkom ik een loonsanctie WELKOM. Henriëtte Sterken Werkgeversrelaties UWV

Hoe voorkom ik een loonsanctie WELKOM. Henriëtte Sterken Werkgeversrelaties UWV Hoe voorkom ik een loonsanctie WELKOM Henriëtte Sterken Werkgeversrelaties UWV 1 Re-integratieverslag Het eerste spoor Deskundigenoordelen Het tweede spoor Loonsanctie WIA beoordeling Het re-integratieverslag

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen?

Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen? Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen? TRANZO ZORGSALON 14 oktober 2010 Marjolein Lugtenberg TRANZO, UvT/ PZO, RIVM Richtlijnen o Ter verbetering van kwaliteit van zorg o Bron van evidence-based

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen HR&O november 2014 Opgesteld door: Asja Gruijters, adviseur HR&O 1 1. Inleiding Om te komen tot een integraal PSA-beleid is het belangrijk richtlijnen op

Nadere informatie

De do s en don ts bij implementatie van nieuw testonderzoek Jeroen Kleijweg

De do s en don ts bij implementatie van nieuw testonderzoek Jeroen Kleijweg De do s en don ts bij implementatie van nieuw testonderzoek Jeroen Kleijweg Wetenschappelijk Bureau HSK VGCt Najaarscongres 2011 18 november 2011 Overzicht presentatie 1. Aanleiding om instrument te ontwikkelen

Nadere informatie

ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE

ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE Dr. Hiske Hees Psycholoog Afdeling Stemmingsstoornissen AMC Psychiatrie 20 maart 2013 Depressie Veelvoorkomend:11-21% Recidiverend: 50-90% Ernstige beperkingen in

Nadere informatie

Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS. Jaap Dogger

Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS. Jaap Dogger Ik zal handhaven Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS Jaap Dogger Definitie. Onder een traumatische ervaring wordt verstaan: een gebeurtenis die een dreigende

Nadere informatie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie Een andere kijk op werken kanker en re-integratie human support grensverleggend mensenwerk Kanker wordt steeds meer een chronische ziekte, dus krijgen organisaties en werkgevers in toenemende mate te maken

Nadere informatie

achtergronddocument bij de richtlijn Handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen

achtergronddocument bij de richtlijn Handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen achtergronddocument bij de richtlijn Handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen Colofon NVAB 2007 Uitgave NVAB Kwaliteitsbureau NVAB Postbus 2113 3500 GC Utrecht t 030 2845750

Nadere informatie

Casus Introductie Context Psychische bedrijfsgezondheidszorg in Nederland NVAB-richtlijn psychische klachten (2000)

Casus Introductie Context  Psychische bedrijfsgezondheidszorg in Nederland NVAB-richtlijn psychische klachten (2000) SAMENVATTING Casus Een werknemer loopt tegen problemen aan in zijn relatie en werk. Hij begint aan alles te twijfelen, voelt zich somber en ervaart de grip op zijn leven te verliezen. Ondanks een bezoek

Nadere informatie

Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts

Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts (potentiële) belangenverstrengeling Geen / Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Deel I Het startpunt van het Vital@Work onderzoek

Deel I Het startpunt van het Vital@Work onderzoek De babyboomer generatie, een langere levensverwachting en lagere geboortecijfers hebben als gevolg dat de samenleving vergrijst. Om de gevolgen van de vergrijzende samenleving, zowel vanuit bedrijfs- als

Nadere informatie

Samen S vatting S Samenv amen a v tting a 191

Samen S vatting S Samenv amen a v tting a 191 S S 191 S192 Dit proefschrift beschrijft het risico op terugkeer van verzuim na eerdere episoden van langdurig of frequent kortdurend ziekteverzuim. Een belangrijk aandachtspunt is de recidiefkans van

Nadere informatie

Psychische Problemen?

Psychische Problemen? Coach-Loura Psychische Problemen? PSYCHOSOCIALE ONDERSTEUNING FOLDER voor BEDRIJVEN & ONDERNEMERS Loura van Goch 2015 w w w. h a p p y s u c c e s v o l. n l Inhoudsopgave Inleiding Belasting Belastbaarheid

Nadere informatie

Drie vragenlijsten voor diagnostiek van depressie en angststoornissen

Drie vragenlijsten voor diagnostiek van depressie en angststoornissen ONDERZOEK Drie vragenlijsten voor diagnostiek van depressie en angststoornissen E.M. de Croon, K. Nieuwenhuijsen, N.I.R. Hugenholtz, F.J.H. van Dijk Samenvatting Dit artikel beschrijft de praktische en

Nadere informatie

Visitatie en Inspiratie

Visitatie en Inspiratie Visitatie en Inspiratie BG-dagen, Papendal Vrijdag 19 juni 2015 Gertjan Beens Sabrina Kwint Jos Manders Disclosure belangen spreker Dienstverband(en) Eigen onderneming(en) en aandelen HumanCapitalCare

Nadere informatie

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MARION SPIJKERMAN VGCT CONGRES, 13 NOVEMBER 2015 OVERZICHT Introductie Methode Resultaten Discussie Mindfulness en ACT interventies als ehealth:

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid personeel. Topzorg voor u en uw organisatie! Nieuwe innovatie: Topsportmodule Lampe Vitaal

Duurzame inzetbaarheid personeel. Topzorg voor u en uw organisatie! Nieuwe innovatie: Topsportmodule Lampe Vitaal Duurzame inzetbaarheid personeel Topzorg voor u en uw organisatie! Nieuwe innovatie: Topsportmodule Lampe Vitaal Definitie duurzaam inzetbaar: Duurzame inzetbaarheid betekent dat werknemers in hun arbeidsleven

Nadere informatie

(potentiële) belangenverstrengeling. Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld. Nee

(potentiële) belangenverstrengeling. Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld. Nee Disclosure belangen Marie-Louise Essink-Bot (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Dutch Summary - Nederlandse Samenvatting

Dutch Summary - Nederlandse Samenvatting 119 Hoofdstuk 1 - Algemene inleiding Hoofdstuk 1 bevat algemene informatie over type 2 diabetes, waarin onderwerpen aan bod komen zoals: risicofactoren voor het ontwikkelen van type 2 diabetes, de gevolgen

Nadere informatie

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Annemein Kemps, Henny Sinnema VGCT najaarscongres 2013 INHOUD

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord F. van Dijk en M. de Haan. Inleiding J.J.L. van der Klink en B. Terluin. I Uitgangspunten voor een activerende begeleiding 1

Inhoud. Voorwoord F. van Dijk en M. de Haan. Inleiding J.J.L. van der Klink en B. Terluin. I Uitgangspunten voor een activerende begeleiding 1 Inhoud Voorwoord F. van Dijk en M. de Haan Inleiding J.J.L. van der Klink en B. Terluin Literatuur XV XIX XXIII I Uitgangspunten voor een activerende begeleiding 1 1 Arbeid en gezondheid: de context en

Nadere informatie

Gebruik van de OQ-45 in de behandeling, ook U? Katinka Franken Neuropsycholoog

Gebruik van de OQ-45 in de behandeling, ook U? Katinka Franken Neuropsycholoog Gebruik van de OQ-45 in de behandeling, ook U? Katinka Franken Neuropsycholoog zondag 19 februari 2012 Doelen ROM (routine outcome monitoring) Secundair 1. gegevensverzameling voor beleid 2. gegevensverzameling

Nadere informatie

Overzicht van alle aanbevelingen in de Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (nieuwe vetgedrukt)

Overzicht van alle aanbevelingen in de Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (nieuwe vetgedrukt) Overzicht van alle aanbevelingen in de Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (nieuwe vetgedrukt) Nieuwe aanbeveling 1 De projectgroep is van mening dat patiënten altijd via een cardioloog doorverwezen

Nadere informatie

DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG. Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan

DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG. Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan VAN ZIEKTE EN ZORG NAAR GEZONDHEID EN GEDRAG De Gezondheidszorg staat onder

Nadere informatie

Functioneren op het werk in relatie met gezondheid

Functioneren op het werk in relatie met gezondheid Functioneren op het werk in relatie met gezondheid, PhD Universitair Medisch Centrum Groningen, Rijksuniversiteit Groningen, afdeling Sociale Geneeskunde Presentatiemiddag RiMoBo, Gent, Belgie 19 november

Nadere informatie

Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach

Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach ONLINE WERKEN AAN VERBETERD ZELFMANAGEMENT VOOR COPD PATIENTEN Chantal Hillebregt Onderzoeker Jan van Es Instituut 1 Toename ziektelast van COPD 3 de plaats ranglijst

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Proefschrift. Recurrence of Sickness Absence

Proefschrift. Recurrence of Sickness Absence Proefschrift Recurrence of Sickness Absence Samenvatting Het proefschrift van Petra Koopmans Recurrence of Sickness Absence beschrijft het risico op terugkeer van verzuim na eerdere episoden van langdurig

Nadere informatie

De effectiviteit van CGT en IPT bij Nederlandse, Turks-Nederlandse en Marokkaans- Nederlandse patiënten

De effectiviteit van CGT en IPT bij Nederlandse, Turks-Nederlandse en Marokkaans- Nederlandse patiënten De effectiviteit van CGT en IPT bij Nederlandse, Turks-Nederlandse en Marokkaans- Nederlandse patiënten Sprekers: Vivian Peerbooms MSc & Elif Sentürk MSc Begeleiders: Prof. Dr. M.H.J Bekker & G.A. SempérteguiVallejo

Nadere informatie

VISIE OP COMPETENTIEONTWIKKELING IN DE OPLEIDING TOT VERZEKERINGSARTS

VISIE OP COMPETENTIEONTWIKKELING IN DE OPLEIDING TOT VERZEKERINGSARTS VISIE OP COMPETENTIEONTWIKKELING IN DE OPLEIDING TOT VERZEKERINGSARTS Jac van der Klink VAN KENNIS NAAR KUNDE Muntendam Symposium 2014 DISCLOSURE BELANGEN SPREKER (potentiële) belangenverstrengeling Voor

Nadere informatie

De effectiviteit van rouwbegeleiding. J.W.A.M. Neijenhuis MSW 01/06/2012

De effectiviteit van rouwbegeleiding. J.W.A.M. Neijenhuis MSW 01/06/2012 De effectiviteit van rouwbegeleiding J.W.A.M. Neijenhuis MSW 01/06/2012 Even voorstellen rouwbegeleiding 01/06/2012 2/28 Visie mensbeeld 365 rouwbegeleiding 01/06/2012 rouwbegeleiding 01/06/2012 Een korte

Nadere informatie

Inhoud. Nieuw in de NHG Standaard Angst. Vraag 2. Vraag 1. Vraag 3. Nieuw in de NHG standaard in beleid. Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie

Inhoud. Nieuw in de NHG Standaard Angst. Vraag 2. Vraag 1. Vraag 3. Nieuw in de NHG standaard in beleid. Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie Inhoud Nieuw in de NHG Standaard Angst Christine van Boeijen PAO H 2012 Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie En verder Wat hebt u geleerd? Vraag 1 Waarmee presenteert een patient met een angststoornis

Nadere informatie

De inzet van robots in de behandeling van autisme. Bibi Huskens en Rianne Verschuur

De inzet van robots in de behandeling van autisme. Bibi Huskens en Rianne Verschuur De inzet van robots in de behandeling van autisme Bibi Huskens en Rianne Verschuur In samenwerking met: Emilia Barakova TU/e Jan Gillesen TU/e Tino Lourens TiViPe Met dank aan: Agentschap NL Deelnemende

Nadere informatie

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda.

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda. agenda Ruggespraak Kennismaking Achtergrond van het onderzoek Methode Resultaten Discussie Conclusie A.R.J. Sanders1, W.Verheul2, T.Magneé2, H.M.Pieters, P. Verhaak2, N.J. de Wit1,, J.M. Bensing2 RUGPIJN?

Nadere informatie

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn!

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Jorien Pierik -Minisymposium pijnbestrijding van A tot Z- 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014

WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014 WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014 1 PROGRAMMA Voorstellen / intro Deel 1: (h)erken stress Deel 2: visie op burn-out Deel 3: aanpak Borrel

Nadere informatie

Willem van Rhenen. From stress to engagement

Willem van Rhenen. From stress to engagement Willem van Rhenen From stress to engagement Chapter 10 Samenvatting Dit proefschrift is het resultaat van een uitgebreide evaluatie van een Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO genoemd) met bijbehorende

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 134 Nederlandse samenvatting De inleiding van dit proefschrift beschrijft de noodzaak onderzoek te verrichten naar interpersoonlijk trauma en de gevolgen daarvan bij jongeren in

Nadere informatie

richtlijn Handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen

richtlijn Handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen richtlijn Handelen van de bedrijfsarts bij werkenden met psychische problemen Colofon NVAB 2007 Uitgave NVAB Kwaliteitsbureau NVAB Postbus 2113 3500 GC Utrecht t 030 2845750 e kwaliteitsbureau@nvab-online.nl

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC Presentatie casus beroepsziekte en Capita Selecta 5 e PIM workshop, najaar 2013 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC/Coronel

Nadere informatie

Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013. Dyslexie, Emotioneel welbevinden en Schoolverzuim handvatten voor signalering, diagnostiek en begeleiding

Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013. Dyslexie, Emotioneel welbevinden en Schoolverzuim handvatten voor signalering, diagnostiek en begeleiding Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013 Dyslexie, Emotioneel welbevinden en Schoolverzuim handvatten voor signalering, diagnostiek en begeleiding Nouchka Tick 1 Thea Vogelaar 2 1 Senior Onderzoeker,

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Collaborative stepped. angststoornissen

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Collaborative stepped. angststoornissen Improving Mental Health by Sharing Knowledge Collaborative stepped care bij angststoornissen Anna Muntingh Onderzoeksgroep: Prof. dr. C.M. van der Feltz-Cornelis, Tilburg University PI Dr. H.W.J. van Marwijk,

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 182 Depressie komt veel voor en is een van de meest invaliderende aandoeningen met een negatieve invloed op vele

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap 2008-2012 Nickie van der Wulp, MSc 12, Ciska Hoving, PhD 2, Wim van Dalen, MSc 1, & Hein de Vries, PhD 2 1 Nederlands

Nadere informatie

Samenvatting. J. Nachtegaal, S.E. Kramer, J.M. Festen (Amsterdam)

Samenvatting. J. Nachtegaal, S.E. Kramer, J.M. Festen (Amsterdam) Samenvatting Associatie tussen gehoorverlies en psychosociale gezondheid bij 18 tot 70 jarigen: eerste resultaten van de Nationale Longitudinale Studie naar Horen (NL-SH). J. Nachtegaal, S.E. Kramer, J.M.

Nadere informatie

Herstel na ziekteverzuim en werkhervatting

Herstel na ziekteverzuim en werkhervatting Vragenlijst Herstel na ziekteverzuim en werkhervatting Leidinggevenden Respondentnummer: Datum versturen: - - 2012 Datum ontvangen: - - 2012 Vragenlijst - Leidinggevenden versie 26-10-2010 KvB 1 Introductie

Nadere informatie

Psychofysiologische begeleiding zinvol bij SOLK. (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten)

Psychofysiologische begeleiding zinvol bij SOLK. (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten) Psychofysiologische begeleiding zinvol bij SOLK. (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten) Eveline Kempenaar Algemene Leden Vergadering VDV november 2012 In het nieuws! 1 Definitie SOLK Lichamelijke

Nadere informatie

Symposium psychische gezondheid en werk & duurzame inzetbaarheid. Tilburg, 17 april 2015

Symposium psychische gezondheid en werk & duurzame inzetbaarheid. Tilburg, 17 april 2015 Symposium psychische gezondheid en werk & duurzame inzetbaarheid Tilburg, 17 april 2015 Waarom dit symposium: 3 redenen - Resultaten ZonMw projecten. richtlijngebruik bedrijfsartsen. ontwikkeling meetinstrument

Nadere informatie

Workability & Inzetbaarheid. The Finnish Experience. Boaborea ledenplatform 'Gezond Werken' Bussum, 26 maart 2008

Workability & Inzetbaarheid. The Finnish Experience. Boaborea ledenplatform 'Gezond Werken' Bussum, 26 maart 2008 Workability & Inzetbaarheid Boaborea ledenplatform 'Gezond Werken' Bussum, Rob Gründemann, Teamleider Personeelsbeleid Lector Sociale Innovatie, Hogeschool Utrecht De opzet van de presentatie De situatie

Nadere informatie

De behandeling van complexe rouw. Jantien Piekstra GZ psycholoog / cognitief gedragstherapeut

De behandeling van complexe rouw. Jantien Piekstra GZ psycholoog / cognitief gedragstherapeut De behandeling van complexe rouw Jantien Piekstra GZ psycholoog / cognitief gedragstherapeut Disclosure of interest Mogelijke belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/ Moe! Studies naar hulpzoekend gedrag laten zien dat het besluit om een arts te bezoeken doorgaans het resultaat is van een complex proces. Niet alleen gezondheidsgerelateerde, maar ook sociale, culturele

Nadere informatie

Richtlijn Werkdruk. Wat is werkdruk? Definitie. Welke vormen van werkdruk zijn er?

Richtlijn Werkdruk. Wat is werkdruk? Definitie. Welke vormen van werkdruk zijn er? Richtlijn Werkdruk Wat is Een hoge werkdruk wordt vaak in verband gebracht met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of

Nadere informatie

Ontwikkeling en mobiliteit van medewerkers en de rol van de OR. Wat zeggen arbeidsmarktcijfers daarover?

Ontwikkeling en mobiliteit van medewerkers en de rol van de OR. Wat zeggen arbeidsmarktcijfers daarover? Ontwikkeling en mobiliteit van medewerkers en de rol van de OR Wat zeggen arbeidsmarktcijfers daarover? STAZ Medezeggenschapsdag november 2015 Francisca van der Velde Ineke Bloemendaal Cornelis Huizinga

Nadere informatie

Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek

Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek Dr. Jorien Strijk Dr. Karin Proper Prof. dr. Allard van der Beek Prof. dr. van Mechelen

Nadere informatie

Workshop 7 Postpartum Depressie

Workshop 7 Postpartum Depressie Donderdag 26 januari 2012 KAMG Congres 'Over-koepelen' Workshop 7 Postpartum Depressie Snelle screening, gezamenlijke aanpak Angarath van der Zee van den Berg MSc., Jeugdarts KNMG Onderzoeker AWJTwente

Nadere informatie

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP)

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) De effectiviteit van een gecombineerde behandeling gericht op problematisch middelengebruik en partnergeweld bij plegers van partnergeweld

Nadere informatie

De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling

De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) Den Haag Voorjaarscongres 1 april 2009 Martiniplaza Groningen Stephanie Bohnen, Remco de

Nadere informatie

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding Versiedatum: 0-0-06 Pagina van 5 De wetenschappelijke onderbouwing van het huisartsgeneeskundig handelen vormt een belangrijke leidraad voor de huisarts. Deze moet een wetenschappelijke onderbouwing kunnen

Nadere informatie

10 jaar Reload

10 jaar Reload Terugblik op Netty de Graaf, verpleegkundig specialist longgeneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Hoe het begon in 2003 2003: landelijke oproep voor deelname aan het Doorbraakproject Ketenzorg COPD onder

Nadere informatie

Kanker en Werk Naar betere zorg voor de werkende patiënt

Kanker en Werk Naar betere zorg voor de werkende patiënt Kanker en Werk Naar betere zorg voor de werkende patiënt Drs. Desiree Dona Klinisch arbeidsgeneeskundige oncologie / bedrijfsarts Radboudumc Marikenhuis 23-02-2016 Kanker en werk cijfers kanker en werk

Nadere informatie

Cursus Stresspreventie en interventie volgens de CSR -Methode 4-daagse cursus effectieve stresscoaching vanuit psycho-biologische benadering

Cursus Stresspreventie en interventie volgens de CSR -Methode 4-daagse cursus effectieve stresscoaching vanuit psycho-biologische benadering Cursus Stresspreventie en interventie volgens de CSR -Methode 4-daagse cursus effectieve stresscoaching vanuit psycho-biologische benadering Accreditaties: NIP A&O/A&G, NOBCO, KNGF psychosomatisch fysiotherapeut

Nadere informatie

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden DAGBEHANDELING: DRIE DAGEN PER WEEK, TWAALF WEKEN LANG Onderdeel van Arkin De intensieve behandeling tijdens de Dagbehandeling helpt om uw verslaving

Nadere informatie

Positionering dienstverlening. uitdaging. Preventief: focus op groei. probleem. klachten. huisarts. psycholoog. Curatief: focus op genezen

Positionering dienstverlening. uitdaging. Preventief: focus op groei. probleem. klachten. huisarts. psycholoog. Curatief: focus op genezen Positionering dienstverlening uitdaging Preventief: focus op groei probleem klachten huisarts psycholoog Curatief: focus op genezen Ik wil iets in mijn leven veranderen en ik zoek daar ondersteuning in,

Nadere informatie

Bevorderen arbeidsparticipatie chronisch zieken: effectieve interventies

Bevorderen arbeidsparticipatie chronisch zieken: effectieve interventies Bevorderen arbeidsparticipatie chronisch zieken: effectieve interventies Marloes Vooijs Monique Leensen Jan Hoving Haije Wind Monique Frings-Dresen Organisatie voor Arbeid en Gezondheid (AMC) Preventie

Nadere informatie

Zorg Exclusief ALS HET ANDERS KAN MOET JE HET OOK ANDERS DOEN DE ARBODIENST DIE HET ANDERS DOET

Zorg Exclusief ALS HET ANDERS KAN MOET JE HET OOK ANDERS DOEN DE ARBODIENST DIE HET ANDERS DOET Zorg Exclusief ALS HET ANDERS KAN MOET JE HET OOK ANDERS DOEN DE ARBODIENST DIE HET ANDERS DOET Zorg Exclusief Dienstverlening Flexibele inzet van een vaste bedrijfsarts - op vaste dagdelen per week op

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Inleiding Het doel van dit proefschrift was het beantwoorden van vijf vragen over rouwinterventies voor weduwen en weduwnaars in het algemeen en over een bezoekdienst voor oudere

Nadere informatie

De toepassing van de multidisciplinaire richtlijn voor depressie in de 2 e lijn

De toepassing van de multidisciplinaire richtlijn voor depressie in de 2 e lijn De toepassing van de multidisciplinaire richtlijn voor depressie in de 2 e lijn Frans Poolen, Altrecht A. van Schaik, B. Penninx & T. van Balkom VGCt, najaarscongres 2012 Vraagstelling In hoeverre worden

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Nieuwegein, 11 maart 2015

Hartelijk welkom. Nieuwegein, 11 maart 2015 Hartelijk welkom Nieuwegein, 11 maart 2015 Menukaart 1. Toekomst arbeidsgerelateerde zorg 2. Actieprogramma arbodienstverlening 3. Urennorm kerndeskundigen 4. Duurzame inzetbaarheid 5. Vragen en discussie

Nadere informatie

Een zaak van de behandelaar?

Een zaak van de behandelaar? HersenletselCongres 2014 3 november Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Geen De betrokken relaties bij dit project zijn: C2 Onderpresteren bij mild hersenletsel: een zaak van

Nadere informatie

Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum

Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum Regelmatig lopen vrouwen die last hebben van Hyperemesis Gravidarum (HG) tegen arbeidsrechtelijke problemen aan. Contracten worden niet verlengd, er wordt gedreigd

Nadere informatie

De relationele en seksuele ontwikkeling van pubers met autisme: Gestandaardiseerde assessment en behandeling

De relationele en seksuele ontwikkeling van pubers met autisme: Gestandaardiseerde assessment en behandeling De relationele en seksuele ontwikkeling van pubers met autisme: Gestandaardiseerde assessment en behandeling Sophia Kinderziekenhuis 18 november 2015 Linda Dekker & Kirsten Visser Disclosure Linda Dekker

Nadere informatie

30-5-2012. Gezond en vitaal langer doorwerken?! Programma. Inleiding. Inleiding

30-5-2012. Gezond en vitaal langer doorwerken?! Programma. Inleiding. Inleiding Programma Gezond en vitaal langer doorwerken?! Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde,, EMGO + Instituut Onderzoekscentrum Body@Work TNO-VU/ VU/VUmcVUmc

Nadere informatie