5 Opstellen businesscase

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "5 Opstellen businesscase"

Transcriptie

1 5 Opstellen In de voorgaande stappen is een duidelijk beeld verkregen van het beoogde project en de te realiseren baten. De batenboom geeft de beoogde baten in samenhang weer en laat in één oogopslag zien op welke wijze het project bijdraagt aan de meerjarendoelstellingen van de organisatie. In deze stap ontwikkelen we de daadwerkelijke door de kosten en baten van het project te kwantificeren. De opbouw daarvan is als volgt. Allereerst brengen we de huidige in kaart. Dit is de kasstroom zoals die in huidige situatie bestaat. Vervolgens kwantificeren we de kosten en baten van het project. Op basis hiervan kan de te verwachten toekomstige in kaart worden gebracht. In de volgende paragrafen gaan we nader in op deze stappen. 5.1 Huidige 1. Intake 2. Kick-off 3. Interviews 4. Batenboom 5. Opstellen 6. Documentatie en rapportage 5.1 Huidige 5.2 Effect van project 5.3 Toekomstige 5.4 Samenstellen Als referentiepunt voor het in kaart brengen van de toekomstige baten wordt de huidige situatie gehanteerd. Het doel van deze stap is inzicht krijgen in het zogenaamde nul-scenario. Dit scenario beschrijft de situatie waarin het beoogde project niet wordt uitgevoerd en de huidige situatie wordt gecontinueerd. Om het kwantitatieve effect van de geselecteerde toekomstige baten inzichtelijk te maken is dit van belang. meegenomen. Hierbij kan gedacht worden aan de volgende elementen: kosten voor licenties, onderhoud en beheer van huidige software; tijd die in de huidige situatie binnen het werkproces wordt besteed en de kosten van deze tijdsbesteding; opbrengsten die in de huidige situatie worden gerealiseerd. Voor het in kaart brengen van de huidige worden de huidige kosten en opbrengsten geïnventariseerd. De onderdelen die worden beïnvloed door het project worden daarin Ict-projecten in het onderwijs hebben naast een financieel effect vaak ook een effect op het onderwijskundige rendement van de instelling. 14

2 Hierbij kan gedacht worden aan: aantallen studenten of nieuwe inschrijvingen per opleiding of sector aantal behaalde diploma s voortijdige uitval van studenten aantal studenten dat tussentijds van opleiding wisselt Wanneer het de verwachting is dat het beoogde project ook op deze zaken een effect zal hebben, is het van belang ook hiervan de huidige situatie in kaart te brengen. Probeer zoveel mogelijk effecten ook uit te drukken in een financieel effect. Een verlaging van de uitval heeft bijvoorbeeld positieve gevolgen voor de ontvangen bekostiging. Voorkomen moet worden dat tijdens de besluitvorming de discussie gaat over de validiteit van de gehanteerde data en de opzet van het rekenmodel. Nadat je de huidige situatie in kaart hebt gebracht valideer je de resultaten met de betrokken stakeholders. Het doel van de validatie is dat stakeholders inzicht krijgen in de opbouw van de gehanteerde data zodat mogelijke interpretatieverschillen tijdig in beeld komen. Daarnaast is het van belang dat de overtuiging bestaat dat met de juiste dataset is gewerkt en dat de gehanteerde uitgangspunten realistisch en valide zijn. Huidige Jaarlijks Kosten -180 Licentiekosten -100 Beheerkosten -50 Projectkosten 0 Tijdsbesteding aan proces x -30 Baten 50 Opbrengsten proces x 50 Cashflow -130 Figuur 5. Voorbeeld huidige 5.2 Effect van project 1. Intake 2. Kick-off 3. Interviews 4. Batenboom 5. Opstellen 6. Documentatie en rapportage 5.1 Huidige 5.2 Effect van project 5.3 Toekomstige 5.4 Samenstellen De volgende stap is het kwantificeren van de kosten en baten van het project. Het kwantificeren van de kosten wordt bij voorkeur gedaan samen met de beoogd projectleider. Hij of zij is straks 15

3 immers verantwoordelijk voor het uitvoeren van het project. Wanneer de begroting nog niet is gemaakt, is het mogelijk om tijdens een workshop een aantal uitgangspunten van de begroting af te stemmen, op basis waarvan de projectbegroting opgesteld kan worden. Hierbij gaat het om vragen als: Welke van de werkzaamheden kunnen we zelf uitvoeren en voor welke van de werkzaamheden zijn externen nodig? Hoeveel interne medewerkers worden bij het project betrokken en hoeveel tijd is hiermee gemoeid? Worden interne uren als kosten in de projectbegroting opgenomen of kan het project kosteloos van de inzet van deze mensen gebruik maken? Voorbeelden van aspecten die opgenomen worden in een projectbegroting zijn: project aansturing, opstellen visie en begeleiding, standaardisatie, selectie en implementatie van een systeem, ingebruikname van een systeem en de nazorg. In bijlage 3 zijn ter illustratie twee varianten opgenomen van een projectbegroting. De eerste begroting gaat uit van een expertmatige benadering van het project. In die benadering wordt gebruik gemaakt van een relatief beperkte groep betrokken medewerkers. Dit bespaart tijd en geld. De tweede begroting gaat uit van een participatieve benadering van het project. In die benadering worden veel medewerkers betrokken. Dit vergroot het draagvlak, maar heeft hogere kosten tot gevolg. In het geval van een ict-project zijn bijvoorbeeld niet altijd vooraf de licentiekosten bekend. In dat geval is het vaak wel mogelijk om te werken met een bandbreedte. Behalve kosten heeft een project ook baten. Bij het uitwerken van het effect van het project staat de vraag voorop wat het beoogde project oplevert. De uitdaging in deze stap is het kwantificeren van de mogelijke baten van een potentiële investering. De uitgangspunten voor de te kwantificeren onderdelen van de toekomstige baten worden gebaseerd op een combinatie van aannames, casuïstiek, kengetallen en historische reeksen. De voorkeur bij de uitwerking van de uitgangspunten gaat uit naar data gebaseerd op casuïstiek, kengetallen en historische reeksen. Deze categorieën vormen namelijk uitgangspunten die zijn gebaseerd op ervaringen uit de praktijk. Uitgangspunten gebaseerd op aannames hebben geen duidelijke basis maar zijn een inschatting. Hierdoor heeft deze groep een grotere mate van onzekerheid. Indien er gebruikt gemaakt wordt van aannames zijn dit bij voorkeur inschattingen die zijn gemaakt door of getoetst bij een groep inhoudelijke deskundigen zoals bijvoorbeeld de klankbordgroep. Behalve de eenmalige kosten is het ook van belang om de toekomstige exploitatiekosten expliciet te maken. In het geval van een nieuwe ict-toepassing gaat het hierbij bijvoorbeeld om de kosten voor beheer en licenties. Natuurlijk is het niet altijd mogelijk om vooraf alle kosten in beeld te hebben. 16

4 Huidige Kosten en baten van project Jaarlijks Kosten -180 Licentiekosten -100 Verlaging van de jaarlijkse licentiekosten van 100 naar 40 Beheerkosten -50 Verlaging van de jaarlijkse beheerkosten van 50 naar 30 Projectkosten 0 Eenmalige projectkosten van 250 Tijdsbesteding aan proces x -30 Proces x kan efficiënter worden uitgevoerd en de arbeidskosten dalen van 30 naar 10 Baten 50 Opbrengsten proces x 50 De opbrengsten zijn gedurende de realisatie van het project tijdelijk lager, maar daarna zijn de opbrengsten jaarlijks 70 tegenover 50 in de huidige situatie Cashflow -130 Figuur 6. Voorbeeld kosten en baten van project Aandachtspunten Maak in de projectbegroting onderscheid tussen interne en externe uren en out-of-pocket-kosten. Wanneer wordt gekozen om de interne uren niet ten laste van het project te laten komen, neem de uren wel op in de projectbegroting. Alleen dan is de projectbegroting een goede weergave van de inspanning van het project. Vergeet niet om in de projectbegroting uren voor opleiding en begeleiding op te nemen. Om draagvlak voor de te ontwikkelen is het van belang dat deze compleet, nauwkeurig en objectief is. Het is aan te bevelen om de uitgangspunten voor de uitwerking van de baten die in een worden gehanteerd goed te documenteren. De ervaring leert dat men in een later stadium van een project vaak de behoefte heeft om nog eens na te gaan wat de uitgangspunten waren van een en waar deze op gebaseerd zijn. 17

5 5.3 Toekomstige 1. Intake 2. Kick-off 3. Interviews 4. Batenboom 5. Opstellen 6. Documentatie en rapportage 5.1 Huidige 5.2 Effect van project 5.3 Toekomstige 5.4 Samenstellen De effecten van het project zijn gekwantificeerd. Op basis van deze ingrediënten kan de toekomstige in kaart worden gebracht. De toekomstige bestaat uit een overzicht van kosten en baten van de situatie vanaf de start van het project. De toekomstige laat dus zowel de kosten van het project zien als de kosten en baten zoals deze na realisatie van het project worden verwacht. Huidige Kosten en baten van project Toekomstige Jaarlijks Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Kosten Licentiekosten -100 Verlaging van de jaarlijkse licentiekosten van 100 naar 40 Beheerkosten -50 Verlaging van de jaarlijkse beheerkosten van 50 naar Projectkosten 0 Eenmalige projectkosten van Tijdsbesteding aan proces x -30 Proces x kan efficiënter worden uitgevoerd en de arbeidskosten dalen van 30 naar Baten Opbrengsten proces x 50 De opbrengsten zijn gedurende de realisatie van het project tijdelijk lager, maar daarna zijn de opbrengsten jaarlijks 70 tegenover 50 in de huidige situatie Cashflow Figuur 7. Voorbeeld toekomstige 1 In sommige gevallen lopen oude kosten nog door en is er sprake van een geleidelijke afname van de kosten. In dit voorbeeld is uitgegaan van een directe en gelijkmatige verlaging van de licentiekosten. 2 In sommige gevallen (bijvoorbeeld in het geval van de aanschaf van hardware) worden de kosten gespreid over een aantal jaren afgeschreven. 18

6 5.4 Samenstellen 1. Intake 2. Kick-off 3. Interviews 4. Batenboom 5. Opstellen 6. Documentatie en rapportage 5.1 Huidige 5.2 Effect van project 5.3 Toekomstige 5.4 Samenstellen In deze stap van de ontwikkeling van de komen de berekeningen uit de voorgaande stappen bij elkaar in een rekenmodel. Het rekenmodel van de geeft antwoord op de vraag of het financiële resultaat over de gehele levensduur van het project voldoende is om de investeringskosten te dekken. De reden dat naar de hele levensduur van een project wordt gekeken is omdat vaak de investeringen niet in 1 of enkele jaren zijn terugverdiend. Huidige Toekomstige Jaarlijks Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Kosten Licentiekosten Beheerkosten Projectkosten Tijdsbesteding aan proces x Baten Opbrengsten proces x Cashflow Figuur 8. Voorbeeld huidige en toekomstige 19

7 Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Cashflow continueren huidige situatie Cashflow bij uitvoeren project Verandering per jaar Verandering cumulatief Figuur 9. Voorbeeld huidige en toekomstige vergeleken Het rekenmodel gaat uit van een vergelijking van de in de huidige situatie ten opzichte van de te verwachten in de toekomstige situatie. Alle ingrediënten daarvoor zijn in de voorgaande stappen verzameld. De onderste twee rijen geven een overzicht van het te verwachten bottomline-effect van het uitvoeren van het project. Dit voorbeeld laat zien dat de projectkosten in het eerste jaar op het resultaat drukken en er dus sprake is van een negatief effect op de. In het tweede jaar worden er baten gerealiseerd maar is het negatieve effect uit het eerste jaar nog niet gecompenseerd. In het derde jaar heeft het positieve effect op de ervoor gezorgd dat alle aan het project gerelateerde investeringen zijn terugverdiend. Bepalen van rendement Op basis van het hiervoor beschreven rekenmodel is het mogelijk een aantal veelgebruikte kengetallen te berekenen. Deze worden vaker gebruikt om investeringen te beoordelen. Het is handig om te weten of deze rendementskengetallen binnen de eigen instelling worden gebruikt en op welke wijze. De meest gebruikte rendementskengetallen zijn: Return on Investment (ROI) geeft de verhouding tussen het rendement en de investering aan. Indien de investering een verlies oplevert dan is de ROI investment een negatief getal. De ROI is een verhoudingsgetal. De ROI van een project kan men berekenen door de specifieke opbrengst voor een project te delen door de specifieke investering. Terugverdientijd (TvT) is de tijd die nodig is om het geïnvesteerde bedrag terug te verdienen. Het project is rendabel indien de TvT kleiner is dan een vooropgestelde periode van de te maken investering. Netto Contante Waarde (NCW) gaat uit van de totale waarde van het project omgerekend naar de waarde vandaag. Deze berekening houdt rekening met het gegeven dat een euro vandaag meer waard is dan een euro over 2 jaar. Het berekenen van de NCW is niet eenvoudig en je doet er verstandig aan deze berekening op te stellen met een financieel deskundige binnen de eigen instelling. Een investering is de moeite waarde wanneer deze een positieve NCW kent. Vaak worden combinaties van rendementskengetallen gebruikt. Bijvoorbeeld TvT in combinatie met NCW of ROI. Door de combinatie kan geschat worden hoe lang het duurt voordat de investering zich heeft terugverdiend en wat de waarde is van de investering. Een project dat een positieve NCW heeft maar een lange TvT, is bijvoorbeeld een project waar men nog eens goed over na moet denken. 20

8 Kengetallen voor rendement Berekening Voorbeeld Return on Investment (ROI) Terugverdientijd (TvT) ROI = (opbrengsten investering) * 100 Moment waarop de cumulatieve positief wordt (zie tabel 5 verandering cumulatief ) (80 / 250) * 100 = 32% In dit voorbeeld tussen jaar 2 en 3. Netto Contante Waarde (NCW) ook wel Net Present Value (NPV) of kortweg Present Value (PV) PV = FV (1+ i) t 80/(1+0,04) 3 = PV = huidige waarde (afkorting van het Engelse present value ) in munteenheid FV = toekomstige waarde (afkorting van het Engelse future value ) in munteenheid t = periode waarover de waarde berekend wordt. i = rekenrente 3 Figuur 10. Voorbeeld rendementskengetallen Wanneer er meerdere varianten van een project zijn berekend, kan het zinvol zijn om deze effecten van deze varianten op de in een grafiek met elkaar te vergelijken. Dit geeft de besluitvormers een instrument in handen om een onderbouwd besluit te nemen over het uit te voeren project. kunnen stakeholders een besluit nemen over het al dan niet investeren in het project en de daaraan te stellen voorwaarden. Met het rekenmodel van de : kan worden bepaald of het project voldoende waarde creëert en of die waarde ook in voldoende mate kan worden vertaald in een directe kosten- en opbrengstenstroom voor het project; kan financiële haalbaarheid van verschillende uitvoeringsvarianten over de gehele levenscyclus eenvoudig worden vergeleken; 3 De rekenrente is het rendement dat met een risico-arme investering zoals een staatsobligatie had kunnen worden behaald. Vraag de controller van de eigen instelling met welke rekenrente gerekend wordt. 21

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

Business case modelcasus

Business case modelcasus 1/5 Modelcasus Van Bleek fabriek - Business Case Business case modelcasus Inleiding De Business case geeft antwoord op de vraag of het financiële resultaat over de gehele levensduur van het project voldoende

Nadere informatie

Instrument: de Business case. 1. Wat is een Business case. 2. Doel van een Business case. Instrumenten Business Case

Instrument: de Business case. 1. Wat is een Business case. 2. Doel van een Business case. Instrumenten Business Case Instrument: de Business case Instrument: de Business case 1 1. Wat is een Business case 1 2. Doel van een Business case 1 3. Het opstellen van een Business case 3 3.1 Het Business concept 3 3.2 Opbrengsten,

Nadere informatie

De investeringsanalyse

De investeringsanalyse Het programma van vandaag: het investeringsproject de cashflow het gemiddelde rendement de terugverdientijd de netto contante waarde Adele 1 Investeringsbeslissingen Waarom investeren? We verwachten winst

Nadere informatie

ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN

ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN Datum: 28januari 2015 Onze ref. NL221-30019 Deze rapportage geeft de resultaten weer van de actualisatie van de maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) daken en gevelpanelen,

Nadere informatie

Rapport. Opdrachtgever: Gemeente Mill en St. Hubert Postbus 10001 5430 CA Cuijk. Documentnummer: 20140075-R04. Projectnaam:

Rapport. Opdrachtgever: Gemeente Mill en St. Hubert Postbus 10001 5430 CA Cuijk. Documentnummer: 20140075-R04. Projectnaam: Adviseurs & Ingenieurs Opdrachtgever: Gemeente Mill en St. Hubert Postbus 10001 5430 CA Cuijk Documentnummer: 20140075-R04 Projectnaam: Gemeente Mill, onderzoek CV- en E- installatie. Datum: 9-12-2014

Nadere informatie

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven.

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. www.jooplengkeek.nl Investeringsselectie Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. belangrijk Calculaties voor beslissingen

Nadere informatie

Themakatern duurzaamheid

Themakatern duurzaamheid ziekteverzuim cijfer totaal investering totaal energie totaal onderhoud ziekteverzuim docenten (klasse B1) (klasse B2) (klasse B2' ) vloerverwarming + 6% 5% 5% 5% 4% -- - +/- + ++ 6,5 8 Themakatern duurzaamheid

Nadere informatie

We danken u voor u bijdrage in de vorm van het invullen van de vragenlijst. 1. De organisatie waarvoor u de vragenlijst gaat beantwoorden?

We danken u voor u bijdrage in de vorm van het invullen van de vragenlijst. 1. De organisatie waarvoor u de vragenlijst gaat beantwoorden? Introductie Deze vragenlijst is onderdeel van studie naar de business case van ehealth toepassingen. Op basis van een formeel model van het Nictiz worden een aantal stakeholders onderscheiden rond een

Nadere informatie

Thema 7. Investeringsmanagement

Thema 7. Investeringsmanagement Thema 7 Investeringsmanagement 1. Investeringsbeslissingsproces Besluitvormingsproces voor investeringen (6 fasen) (Choate & Racette, 1983) Investeringsopportuniteiten Nieuwe investeringsopportuniteiten

Nadere informatie

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN Janssen REM Consulting INTRODUCTIE EN KENNISMAKING ONS AANBOD Uitvoeren van Levensduur analyses Het bieden van softwareoplossingen

Nadere informatie

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 2: INVESTERINGSANALYSE 1. Toepasbare beoordelingsmethodes 1.1. Pay-back 1.2. Return on investment 1.3. Internal rate of return 1.4. Net present value 2. De investeringsbeslissing

Nadere informatie

Beoordeling van investeringsvoorstellen

Beoordeling van investeringsvoorstellen Beoordeling van investeringsvoorstellen C2010 1 Beoordeling van investeringsvoorstellen Ir. drs. M. M. J. Latten 1. Inleiding C2010 3 2. De onderneming C2010 3 3. Investeringen G2010 3 4. Selectiecriteria

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers 1. Balans in detail 2. Kengetallen Les 4. Vergelijk je resultaten op 4 manieren + maak goede investeringsbeslissingen Les 4 Vergelijk je resultaten

Nadere informatie

Research Note Prestatie-analyse met behulp van box plots

Research Note Prestatie-analyse met behulp van box plots Research Note Prestatie-analyse met behulp van box plots Inleiding Voortdurend worden er wereldwijd enorme hoeveelheden beursdata gegenereerd en verzameld. Dit is mede te danken aan de opkomst van internet

Nadere informatie

IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011

IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011 IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011 Sparrenheuvel, 3708 JE Zeist (030) 2 270 500 offertebureau@mxi.nl www.mxi.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Zevende ronde ICT Benchmark Gemeenten 2011 3 1.2 Waarom

Nadere informatie

De ROI van sociale media: het is wel te berekenen Door: Rick Mans

De ROI van sociale media: het is wel te berekenen Door: Rick Mans De ROI van sociale media: het is wel te berekenen Door: Rick Mans Laten we één misverstand direct uit de weg helpen. De calculatie van de zogenaamde Return on Investment is uitermate eenvoudig: ROI = (Meeropbrengsten

Nadere informatie

:: Investeringsanalyse

:: Investeringsanalyse :: Investeringsanalyse Patrick Henckes Business Development 19-03-2010 :: Inhoud Definitie Uitgangsprincipe Basisbegrippen Rendabiliteitscriteria TVT NPV KBE Invloedsfactoren investeringsanalyse Voorbeeld

Nadere informatie

Eindexamen vwo m&o 2012 - II

Eindexamen vwo m&o 2012 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Begin 2012 ontvangt John Wasies voor zijn huishouden de jaarafrekening van zijn energieleverancier Eltron over het jaar 2011. Naast de

Nadere informatie

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw De opgave is groot De Rijksoverheid streeft naar een energieneutrale bebouwde omgeving in 2050. Op weg daar naar toe is de ambitie

Nadere informatie

4 Energiebesparingsadvies

4 Energiebesparingsadvies 4 Energiebesparingsadvies 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het energiebesparingsadvies voor het gebouw gepresenteerd. Allereerst wordt een inventarisatie gegeven van de reeds getroffen en onderzochte

Nadere informatie

Business Case publieke eid-middelen

Business Case publieke eid-middelen Business Case publieke eid-middelen Door: Walter Hulsker, Frank van Zutphen, Jenny Verheyen (Ecorys) Versie: definitief Inleiding Voor een digitale overheid is het belangrijk dat er een systeem is voor

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

In deze memo gaan we achtereenvolgens in op de volgende onderwerpen: Berekening structureel financieel effect en terugverdientijd UHR.

In deze memo gaan we achtereenvolgens in op de volgende onderwerpen: Berekening structureel financieel effect en terugverdientijd UHR. Aan Jos Zon (gemeente Utrechtse Heuvelrug) en Arnold Geytenbeek (BghU) Van ANG/ Berenschot Datum 12 mei 2015 Betreft Resultaat Quick Scan financiële consequenties toetreding UHR tot BghU Status Concept/

Nadere informatie

Het topje van de ijsberg. Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse

Het topje van de ijsberg. Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse Het topje van de ijsberg Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse datum 24 november 2009 versie definitief Auteur(s) P. van der Wekken Integraal Inwonersbeleid en Processen,

Nadere informatie

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Als bijlage bij de subsidieaanvraag moet u een projectplan bijvoegen. Dit projectplan dient een beschrijving te geven

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

Niets mis met een goede business case

Niets mis met een goede business case Niets mis met een goede business case In veel projectmanagementmethoden is het gebruik van business cases ingebed als stuurinstrument. Prince2 gaat zelfs uit van de business case als de drijvende kracht

Nadere informatie

Deerns Kostenmanagement DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN

Deerns Kostenmanagement DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN Kostenbeheer in de installatietechniek: een vak apart Kostenbeheer is binnen de installatietechniek een vak apart. Fluctuerende marktprijzen, nieuwe bouwtrends en veranderende

Nadere informatie

Afbouw DVO Dobbeplas, samenvattend overzicht, toelichting en kostenberekening

Afbouw DVO Dobbeplas, samenvattend overzicht, toelichting en kostenberekening Afbouw DVO Dobbeplas, samenvattend overzicht, toelichting en kostenberekening Samenvattend overzicht bevindingen Dobbeplas Kosten huidige dienstverlening door GZH: De kosten van de huidige dienstverlening

Nadere informatie

E-LINE LED 4000 LM 36W VS T8 2X 58W PROJECTREFERENTIE BESCHRIJVING VAN HET PROJECT

E-LINE LED 4000 LM 36W VS T8 2X 58W PROJECTREFERENTIE BESCHRIJVING VAN HET PROJECT E-LINE LED 4000 LM 36W VS T8 2X 58W PROJECTREFERENTIE BESCHRIJVING VAN HET PROJECT BEVOEGD MEDEWERKER Wanneer men een conventionele verlichtingsinstallatie met T8-armaturen en CVSA's vervangt door hoogefficiente

Nadere informatie

EPD Epic. (Inbare) Baten met het nieuwe EPD

EPD Epic. (Inbare) Baten met het nieuwe EPD EPD Epic (Inbare) Baten met het nieuwe EPD Agenda 1. De baten in de business Case 2. Voorbereiding realisatie gedurende implementatie Epic Business Case Epic MCL Opdracht: werk een business case integraal

Nadere informatie

Gebruik van de Duurzame Tool Als de tool geopend wordt moet de beveiliging worden uitgezet. Handleiding 1/10. Inbo Van. Aan

Gebruik van de Duurzame Tool Als de tool geopend wordt moet de beveiliging worden uitgezet. Handleiding 1/10. Inbo Van. Aan Aan Inbo Van Matti Boeschoten Datum 31 mei 2010 Handleiding Handleiding Geachte gebruiker Welkom bij de DuurzameTtool. Deze tool is als afstudeer opdracht door Matti Boeschoten onder begeleiding van Inbo

Nadere informatie

De waarde van een business case

De waarde van een business case INVESTERINGSSELECTIE Wat is het en wanneer gebruikt u het? M.J. Putters is consultant bij Capgemini Nederland (martin.putters@capgemini.com) De waarde van een business case 12 Voor de verantwoording van

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

Bijlage bij agendapunt 5

Bijlage bij agendapunt 5 Bijlage bij agendapunt 5 Financiën 2015 Gevraagd besluit Goedkeuren van: a) Begroting 2015 b) Contributie 2015 c) Bandbreedte regionale contributies 2015 43 44 Bijlage bij agendapunt 5a Financiën: a) Begroting

Nadere informatie

Reactie op SEO-studie naar welvaartseffecten van splitsing energiebedrijven

Reactie op SEO-studie naar welvaartseffecten van splitsing energiebedrijven CPB Notitie Datum : 6 juli 2006 Aan : Ministerie van Economische Zaken Reactie op SEO-studie naar welvaartseffecten van splitsing energiebedrijven 1 Inleiding Op 5 juli 2006 heeft SEO, in opdracht van

Nadere informatie

Hoofdstuk 22. De kosten van duurzame productiemiddelen. Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit!

Hoofdstuk 22. De kosten van duurzame productiemiddelen. Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit! www.jooplengkeek.nl De kosten van duurzame productiemiddelen Hoofdstuk 22 Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit! Duurzame bezittingen gaan we afschrijven in meerdere jaren. (niet in

Nadere informatie

Afkorting Naam gebouw of variant Fit Cert Adv Fin huidig X X v ariant 1 Variant HR-ketel X X X v ariant 2 Variant isoleren X X X

Afkorting Naam gebouw of variant Fit Cert Adv Fin huidig X X v ariant 1 Variant HR-ketel X X X v ariant 2 Variant isoleren X X X 15 februari 2007 15:32 uur Blz. 1 / 6 1 Fitten op de meterstanden In onderstaande tabel wordt een overzicht van de berekeningen getoond. Voor zowel de e situatie als voor de varianten wordt de afkortingen

Nadere informatie

Instrument: De maatschappelijke kostenbaten analyse van een warmteuitwisselingsproject. 1. Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse?

Instrument: De maatschappelijke kostenbaten analyse van een warmteuitwisselingsproject. 1. Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse? Instrument: De maatschappelijke kostenbaten analyse van een warmteuitwisselingsproject 1. WAT IS EEN MAATSCHAPPELIJKE KOSTEN-BATENANALYSE?...1 2. DE MAATSCHAPPELIJKE KOSTEN EN BATEN VAN EEN WARMTE-UITWISSELINGSPROJECT...2

Nadere informatie

Kernenergie. Van uitstel komt afstel

Kernenergie. Van uitstel komt afstel 23 Kernenergie. Van uitstel komt afstel Bart Leurs, Lenny Vulperhorst De business case van Borssele II staat ter discussie. De bouw van een tweede kerncentrale in Zeeland wordt uitgesteld. Komt van uitstel

Nadere informatie

Overheadkosten agrarisch collectief i.r.t. taken en omzet

Overheadkosten agrarisch collectief i.r.t. taken en omzet STICHTING COLLECTIEF AGRARISCH NATUURBEHEER Overheadkosten agrarisch collectief i.r.t. taken en omzet Elk agrarisch collectief doet middels een gebiedsaanvraag een aanbod aan de provincie waarin het collectief

Nadere informatie

Strategische Analyse van Vastgoed Objecten

Strategische Analyse van Vastgoed Objecten Strategische Analyse van Vastgoed Objecten Hold-Sell-Invest-Analyse 1 HOLD Desinvesteren 2 SELL 3 INVEST Desinvesteren 4 INVEST & SELL De strategische matrix TRADEMARK Vastgoed / TRADE-MAKELAARS drs. Ernst

Nadere informatie

Business case afnemer CBG Virtual Pipeline Ten behoeve van Virtual Pipeline concept Ameland Flexigas

Business case afnemer CBG Virtual Pipeline Ten behoeve van Virtual Pipeline concept Ameland Flexigas Business case afnemer CBG Virtual Pipeline Ten behoeve van Virtual Pipeline concept Ameland Flexigas Februari 204 Rapport R-0022-03 Eilandstraat 3 335AB Papendrecht kamst@cleanmiles.eu www.cleanmiles.eu

Nadere informatie

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste 29-214 Datum: 27 juli 215 Versie: 1.1 In opdracht van: Opgesteld door: Hendrik Bijker Wecycle Laura Golsteijn Marisa Vieira Dit rapport is geschreven

Nadere informatie

0A631: Leren Innoveren: Economische aspecten Door Tommy van der Vorst (t.v.d.vorst.1@student.tue.nl).

0A631: Leren Innoveren: Economische aspecten Door Tommy van der Vorst (t.v.d.vorst.1@student.tue.nl). 0A631: Leren Innoveren: Economische aspecten Door Tommy van der Vorst (t.v.d.vorst.1@student.tue.nl). Kosten- Batenanalyese Een kosten- batenanalyse (cost- benefit analysis, CBA) wordt uitgevoerd door

Nadere informatie

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT (Innovatieve) projecten Financiële haalbaarheid Welke kennis is essentieel Bedrijfsplan Investeringsselectie Inkoopmarkt Bedrijf Verkoopmarkt Productiemiddelen Gelduitgaven

Nadere informatie

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: Opdrachtgever: Auteur: 27 mei 2014 Gemeente Maasdriel Wendie Hardeman en Edwin van de Voort Inleiding In de periode februari mei 2014 is door en

Nadere informatie

Instrument: De business case van een warmte-uitwisselingsproject

Instrument: De business case van een warmte-uitwisselingsproject Instrument: De business case van een warmte-uitwisselingsproject 1. WAT IS EEN BUSINESS CASE?...1 2. DE BUSINESS CASE VAN EEN WARMTE-UITWISSELINGSPROJECT...2 3. DE TECHNIEK VAN EEN BUSINESS CASE...3 4.

Nadere informatie

Afbouw DVO Rottemeren, samenvattend overzicht, toelichting en kostenberekening

Afbouw DVO Rottemeren, samenvattend overzicht, toelichting en kostenberekening Afbouw DVO Rottemeren, samenvattend overzicht, toelichting en kostenberekening Samenvattend overzicht bevindingen Rottemeren Kosten huidige dienstverlening door GZH: De kosten van de huidige dienstverlening

Nadere informatie

Hoe De Kanteling een slag vooruit kan maken met de inzet van samenwerkingspartners

Hoe De Kanteling een slag vooruit kan maken met de inzet van samenwerkingspartners DE KANTELING VOORUIT! Hoe De Kanteling een slag vooruit kan maken met de inzet van samenwerkingspartners De Kanteling is in Nederland inmiddels al een gevleugeld begrip. Veel gemeenten zijn bezig met De

Nadere informatie

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter.

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Overzicht alle risico s Zoals ook in de paragraaf weerstandsvermogen

Nadere informatie

Beantwoording vragen CDA en progressief Woerden naar aanleiding van het. raadsvoorstel: afvalinzameling 15R.00074

Beantwoording vragen CDA en progressief Woerden naar aanleiding van het. raadsvoorstel: afvalinzameling 15R.00074 Beantwoording vragen CDA en progressief Woerden naar aanleiding van het 2 maart 2015 raadsvoorstel: afvalinzameling 15R.00074 Vraag 1: Het voorstel is om een zwaarwegende bewonerspeiling te houden. A)

Nadere informatie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie Flexibele & Rendabele Zonne-energie Voor Verenigingen van Eigenaren Herman is een product van LENS Inleiding Zonne-energie is duurzaam én winstgevend. Wij geloven in een wereld waar mensen hier samen de

Nadere informatie

Financiële overzichten en risico s windpark Elzenburg de Geer

Financiële overzichten en risico s windpark Elzenburg de Geer Titel Financiële overzichten en risico s windpark Elzenburg de Geer Datum 26 januari 2015 Auteur Ruud van Rijn Inleiding Dit document geeft op hoofdlijnen inzicht in de kosten/baten en de risico s van

Nadere informatie

Richtlijn financieel ratingsysteem. Uitgave nr. : versie 2.7 Datum : 1 januari 2016

Richtlijn financieel ratingsysteem. Uitgave nr. : versie 2.7 Datum : 1 januari 2016 Richtlijn financieel ratingsysteem Uitgave nr. : versie 2.7 Datum : 1 januari 2016 INHOUD Inleiding... 3 Waardering financiële positie van licentiehouders... 3 Definities van kernvariabelen uit financieel

Nadere informatie

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Bewonersinitiatief Versie 1.1 augustus 2013 Inhoudsopgave A Inleiding... 2 B Aanpak van het project... 2 1 Vaststellen plangebied en uitgangssituatie...

Nadere informatie

Module: Aanpassing kruispunt

Module: Aanpassing kruispunt Module: Aanpassing kruispunt Invullen van de tool In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie reistijd

Nadere informatie

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid Businesscase WAO 1. Inleiding In de begrotingsafspraken 2014 van de regeringspartijen met D66, CU en SGP is het volgende afgesproken: Het UWV maakt een businesscase over hoe en voor welke groepen de kansen

Nadere informatie

Business Case. <>

Business Case. <<Naam project>> Business Case SYSQA B.V. Almere Versie : Datum : Status : Opgesteld door : Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1.1 Doel van dit document...

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Impactanalyse Raadsman bij politieverhoor

Impactanalyse Raadsman bij politieverhoor Impactanalyse Raadsman bij politieverhoor Rapportage - deel 2 Nadere (piek- en dal)analyse voor consultaties en eerste verhoren Nationale Politie Barneveld, 22 december 2015 Referentie: WJ/bv/14.343 Versie:

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

BEOORDEEL DE VERMOGENSPOSITIE VAN UW SCHOOLBESTUUR

BEOORDEEL DE VERMOGENSPOSITIE VAN UW SCHOOLBESTUUR BEOORDEEL DE VERMOGENSPOSITIE VAN UW SCHOOLBESTUUR Door financieel adviseur Reinier Goedhart, VOS/ABB Hoe beoordeel ik de vermogenspositie van mijn schoolbestuur? Op deze vraag wordt uitgebreid ingegaan

Nadere informatie

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR Heeft u plannen om te gaan beleggen? En overweegt u daarvoor een afspraak te maken met een vermogensbeheerder of heeft u dit al gedaan? Dan worden u bij het eerste gesprek

Nadere informatie

Begroting 2015 en meerjarenraming 2016-2018

Begroting 2015 en meerjarenraming 2016-2018 1 VALKENBURG AAN DE GEUL Begroting 2015 en meerjarenraming 20162018 Een analyse 11 november 2014 2 D66 heeft in de vergadering van de raadscommissie EFTR (29 oktober 2014) aangegeven tevreden te zijn over

Nadere informatie

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION 1. De Controllers (en adviseurs) van MKB-ondernemingen en organisaties gebruiken de om een volledig

Nadere informatie

Functiepuntanalyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Functiepuntanalyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Functiepuntanalyse Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 WAT

Nadere informatie

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee 1 van 5 W- "W" OEMEENTE J ^ Q Q J *! ^ t Zaaknummer MOOISBS Behoort bii opleqqer: 1001958 nr. : Programmabegroting^g R u m e j k e Ordening en Volkshuisvesting Telefoonnummer ; 0229-252200 : Middelen en

Nadere informatie

Module: Ontbrekende schakel in netwerk

Module: Ontbrekende schakel in netwerk Module: Ontbrekende schakel in netwerk Invullen In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Investeringen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - I

Eindexamen m&o vwo 2010 - I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. Peter Steenbergen en Erik Koolwijk zijn de twee directeur-grootaandeelhouders van glastuinbouwbedrijf Rijkgroen bv. Het bedrijf heeft

Nadere informatie

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards ID Naam Koploper Datum toetsing 174 M. Van Happen Transport BV 2-4-2012 Toetsingscriteria 1. Inhoud en breedte besparingen 2. Nulmeting en meetmethode 3. Haalbaarheid minimaal 20% CO2-besparing na 5 jaar

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

Examen PC 2 Financiële Rekenkunde

Examen PC 2 Financiële Rekenkunde Examen PC 2 Financiële Rekenkunde Instructieblad Examen : Professional Controller 2 leergang 7 Vak : Financiële Rekenkunde Datum : 30 juni 2014 Tijd : 10.00 11.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor

Nadere informatie

Plan van aanpak toetsing animo en draagvlak voor Rustpunthouderschap in Laag Holland. Juli 2010

Plan van aanpak toetsing animo en draagvlak voor Rustpunthouderschap in Laag Holland. Juli 2010 Plan van aanpak toetsing animo en draagvlak voor Rustpunthouderschap in Laag Holland fase 1 van het project Ontwikkeling en Exploitatie Rustpunten Laag Holland Juli 2010 Een project van Water, Land & Dijken,

Nadere informatie

Business Cases LED verlichting in de Zorgsector

Business Cases LED verlichting in de Zorgsector Business Cases LED verlichting in de Zorgsector Business Cases Het gebruik van LED verlichting in de Zorgsector Door: Daan Bording Betreft: Afstudeeropdracht Bachelor Science, Business & Innovation (SBI)

Nadere informatie

Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 2015

Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 2015 Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 205 Inhoudsopgave Managementsamenvatting 3 Inleiding 4. Achtergrondkenmerken bedrijven 5. Organisatorische kenmerken 5.2 Activiteiten 7.3 Omzet 9 2. Marktomvang-

Nadere informatie

Ketenanalyse Huisvestingsadvies aan bankfiliaal

Ketenanalyse Huisvestingsadvies aan bankfiliaal Ketenanalyse Huisvestingsadvies aan bankfiliaal Uitgevoerd door Search Consultancy Versie 3, 0ktober 2013 Akkoord MVO-coördinator: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek...

Nadere informatie

1. INVESTERINGSBESLISSINGEN, INVESTERINGSCALCULATIE EN

1. INVESTERINGSBESLISSINGEN, INVESTERINGSCALCULATIE EN INHOUD INLEIDING 13 1. INVESTERINGSBESLISSINGEN, INVESTERINGSCALCULATIE EN 15 KAPITAALBUDGETTERING 1.1 De aard van de investeringsbeslissing 15 1.2 Organisatorische context 17 1.2.1 Strategische context

Nadere informatie

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Introductie Bernd Karstenberg, LCC adviseur André van den Hoek, Projectmanager onderwijshuisvesting (o.a. voor Lucas

Nadere informatie

Scenario analyse ABC

Scenario analyse ABC analyse Juiste in FP huidig De intelligentie Inleiding Voor u ligt de QSM analyse voor het project (fictief project om u een indruk te geven van de toegevoegde waarde die de QSM project bieden). Project

Nadere informatie

Datum: 26 juni 2014 Agendapunt nr: 6.b.

Datum: 26 juni 2014 Agendapunt nr: 6.b. Datum: 26 juni Agendapunt nr: 6.b. Aan de Verenigde Vergadering Energieproject rwzi Spijkenisse Aard voorstel Informerend stuk Aantal Bijlagen 2 Voorstel behandeld door Datum Verenigde Vergadering 26 juni

Nadere informatie

SAMENVATTING VOORGESCHIEDENIS

SAMENVATTING VOORGESCHIEDENIS Aan de raad, Onderwerp: Digitale informatieborden Voorstel: 1. De huidige 23 analoge evenementeninformatieborden vervangen door 20 digitale informatieborden 2. Geen gebruik maken van sponsoring en commerciële

Nadere informatie

Hoe haalt u het maximale rendement uit uw WMS? Arjen Lagerweij a.lagerweij@evo.nl +31 6 2191 7307

Hoe haalt u het maximale rendement uit uw WMS? Arjen Lagerweij a.lagerweij@evo.nl +31 6 2191 7307 Hoe haalt u het maximale rendement uit uw WMS? Arjen Lagerweij a.lagerweij@evo.nl +31 6 2191 7307 Wat gaan we doen? 1. Introductie 2. Wat willen we bereiken met WMS? 3. Voorbereiding aanschaf WMS 4. Samenvatten

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1 vwo 2003-I

Eindexamen wiskunde A1 vwo 2003-I Levensduur van koffiezetapparaten Enkele jaren geleden is onderzocht hoe lang nieuw aangeschafte koffiezetapparaten meegaan. Op basis daarvan is een kansmodel gemaakt zoals weergegeven in figuur 1. Hierin

Nadere informatie

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting Onderzoek Indextrackers Samenvatting 1. Inleiding De stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op correcte, duidelijke en niet misleidende informatieverstrekking aan consumenten. Het

Nadere informatie

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat Australiëlaan 5 3526 AB Utrecht T: 030 693 60 00 KvK nr. 31042832 E: info@atrive.nl I: www.atrive.nl Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat dr. Ronald Franken maart 2015 B l a d 1 Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

Huisvesting gemeente Bergen en brandweerkazerne

Huisvesting gemeente Bergen en brandweerkazerne Huisvesting gemeente Bergen en brandweerkazerne Scenariostudie Projectnummer 7350 Datum 8 augustus 2011 Rapportnummer 001 Opgesteld door de heren ir. F. Taverne, ing. A. Stuit, ing. A. Boersma Versie 002

Nadere informatie

Financiën en risicomanagement

Financiën en risicomanagement Financiën en risicomanagement Leergang Bedrijfskunde voor de Agribusiness Miranda Meuwissen, Alfons Oude Lansink Bedrijfseconomie, Wageningen Universiteit Inhoud Risico-identificatie & stress test (Miranda)

Nadere informatie

Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst

Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst gemeente Eindhoven 16R6733 Raadsnummer Inboeknummer 16bst00378 Beslisdatum B&W 22 maart 2016 Dossiernummer 16.12.252 Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst Inleiding In 2005 heeft uw gemeenteraad ingestemd

Nadere informatie

Nordex Windturbine type

Nordex Windturbine type Vergelijking aannames Energie-U, Bosch & van Rijn, BvLW Aannames Energie-U/ Kema/ECN/BvLW Energie U Kema/ECN BvLW Eenheid Nordex Nordex Windturbine type N100 N100 Vermogen 2,5 2,5 2,5 MW Aantal 8 8 8 Totaal

Nadere informatie

memo Opdracht Ontwikkeling Business Case HNAW

memo Opdracht Ontwikkeling Business Case HNAW 20/ Ministerie van Justitie CIOT STATUS : DEFINITIEF / Bureau Secretar is PPAC Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2 500 EH Den Haag www.justitie.nl Contactpersoon memo Opdracht Ontwikkeling

Nadere informatie

Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen

Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen 1 Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen V A N L E V E N S D U U R D E N K E N N A A R M I L I E U W A A R D E N A N A L Y S E ( M I W A ) Bij duurzaamheid gaat het om doen of laten. De praktijk

Nadere informatie

Holland Marine Equipment

Holland Marine Equipment Holland Marine Equipment Projecten goed op koers houden Hoe houd je als kleine organisatie je projecten financieel op koers? Zeker als ze sterk verschillen in activiteiten en looptijd is dat niet eenvoudig.

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie