Onrendabele top berekeningsmethodiek. M. de Noord E.J.W. van Sambeek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onrendabele top berekeningsmethodiek. M. de Noord E.J.W. van Sambeek"

Transcriptie

1 Augusus 2003 ECN-C Onrendabele op berekeningsmehodiek M. de Noord E.J.W. van Sambeek

2 Veranwoording Di rappor is geschreven in opdrach van he Miniserie van Economische Zaken onder he ECN raamwerkconrac Beleidsanalyses Duurzame Energie De werkzaamheden onder di conrac zijn bij ECN opgenomen onder projecnummer Conacpersoon bij ECN voor he bovengenoemd projec en di rappor is E.J.W. van Sambeek, elefoon: , Absrac This repor describes he mehodology used o calculae he financial gap of renewable elecriciy sources and echnologies. This mehodology is used for calculaing he producion subsidy levels (MEP subsidies) for new renewable elecriciy projecs in 2004 and 2005 in he Neherlands. 2 ECN-C

3 INHOUD 1. INLEIDING 5 2. BEREKENINGSMETHODIEK ONRENDABELE TOPPEN Definiie onrendabele op Rendemen op kapiaal Belasingen en afschrijvingen Energie InveseringsAfrek Perioden Cash flow berekeningen Operaionele kosen biomassa/afval bij- en meesoken Warmewaardering bij WKK-opies Onrendabele op berekening Effec van de beleidsperiode op de onrendabele op HANDLEIDING ONRENDABELE TOP MODEL Inleiding Modelsrucuur Inpus Cash Flow Oupu 15 BIJLAGE A LIJST VAN GEBRUIKTE VARIABELEN 16 A.1 Perioden: 16 A.2 Variabelen 16 ECN-C

4 4 ECN-C

5 1. INLEIDING In he kader van he vassellen van de MEP-subsidies voor 2004 en 2005 berekenen ECN en KEMA de onrendabele oppen van duurzame elekricieisopies. Di rappor beschrijf de berekeningsmehodiek die word gebruik in he onrendabele op model (OT-model), waarmee deze berekeningen worden uigevoerd. Daarnaas geef di rappor een handleiding in he gebruik van he onrendabele op model. Hoofdsuk 2 geef de berekeningsmehodiek. Hoofdsuk 3 geef een handleiding in he gebruik van he OT-model. ECN-C

6 2. BEREKENINGSMETHODIEK ONRENDABELE TOPPEN 2.1 Definiie onrendabele op De onrendabele op (OT) is he producieafhankelijk gedeele van de inkomsen da nodig is om de neo conane waarde van een invesering op nul e doen uikomen: NCW(OT) = 0 (1) waarbij: NCW(OT) de neo conane waarde als funcie van de onrendabele op De onrendabele op word berekend aan de hand van een cash flow berekening. Een belangrijk onderscheid me convenionele cash flow berekeningen is da nie he projecrendemen word uigerekend (inerne renevoe) maar da de onrendabele op als funcie van de cash flows en een minimum vereis rendemen op kapiaal word berekend. Essenieel is da de waarde van he rendemen op kapiaal dan als inpu zal moeen dienen, deze moe dus van evoren worden bepaald. In di verband word onderscheid gemaak ussen equiy (eigen vermogen) en deb (bankleningen). 2.2 Rendemen op kapiaal De rendemenen waarmee gerekend word zijn: Rene op bankleningen: 6% Rendemen op eigen vermogen: 15% Bij de beschreven mehodiek is nie explicie rekening gehouden me een minimale deb service coverage raio waaraan een projec gedurende de loopijd van een lening moe voldoen. 2.3 Belasingen en afschrijvingen In de cash flow berekeningen word rekening gehouden me belasing op de wins van he projec. Afschrijvingen en renebealingen van de belasbare wins afgerokken. Wanneer he belasbaar inkomen door afschrijvingen negaief is, word aangenomen da di negaief resulaa kan worden afgerokken van een posiief resulaa elders in he bedrijf. Als belasingpercenage is 35% aangehouden. De periode waarover afgeschreven word is 10 jaar. 2.4 Energie InveseringsAfrek He effec van de EIA (Energie Inveseringsafrek) is meegenomen in de invesering mis deze op de echnologie in kwesie van oepassing is. De EIA is afhankelijk van de hooge van de oale invesering. De afrek voor 2003 is 55% over een oaal inveseringsbedrag van en hoogse 99 miljoen euro. De maximale afrek per projec is dus derhalve 54,5 miljoen euro in bedrijfsjaar 1. Per echnologie is op basis van represenaieve schaalgrooes geconroleerd of deze maximale afrek zou worden overschreden. Indien di he geval is de EIA-afrek afgeop op 54,5 miljoen euro. In de berekeningsmehodiek zoals die hier gehaneerd is word he EIA-voordeel eruggerekend naar zijn conane waarde. Vervolgens word aangenomen da he EIA-voordeel na he eerse 6 ECN-C

7 bedrijfsjaar word gebruik om een afbealing op de lening e doen. De oaal reserende lening is dan: VV = D C o - CW(EIA) (2) waarbij: EIA = C 55% τ me: D Aandeel vreemd vermogen van de oale invesering VV Vreemd vermogen na afrek van EIA-voordeel EIA Effec van de EIA-afrek in jaar 1, C o oale invesering C He inveseringsbedrag waarover afrek mogelijk is, als C o 99 mln euro dan C = C o, anders C = 99 mln euro τ belasingpercenage CW(EIA) EIA-effec verdisconeerd naar jaar 0 Rene en aflossing gedurende de res van de loopijd van de lening worden bepaald door he vreemd vermogen na afrek van he EIA-voordeel (VV). Rene en aflossing vormen samen een annuïei. 2.5 Perioden Ten behoeve van de cash flow berekeningen worden de volgende perioden onderscheiden: Beleidsperiode: T b 10 jaar Termijn van lening van de bank: T r 10 jaar Afschrijvingsermijn : T b 10 jaar Economische levensduur van he projec: T variabel, afhankelijk van de echnologie. De beleidsperiode is de ermijn waarover de producenenvergoeding aan producenen word uigekeerd. De beleidsperiode sar bij he eerse jaar van elekricieisproducie en loop dan onafgebroken door o en me he iende bedrijfsjaar. De loopijd van de banklening is gekoppeld aan de beleidsperiode. 2.6 Cash flow berekeningen He inkomen voor belasingen word als volg uigerekend: IVB = (OT + EL - VK )Q - U.FK (3) me: bedrijfsjaar, 0 < T [jaar] IVB inkomen voor belasingen in jaar [ ] OT onrendabele op [ /kwh] EL elekricieisprijs in jaar [ /kwh], EL = 0 in geval bijof meesook (zie ook 2.6.1) VK variabele kosen in jaar [ /kwh] Q producie in jaar [kwh] U unigrooe [kw] FK vase kosen in jaar [ /kw] ECN-C

8 waarbij: Q = U.H me: H aanal draaiuren in jaar [h] In de berekeningen is een jaaronafhankelijk, dus consan aanal draaiuren aangehouden. In de variabele kosen zijn alle (marginale) kosen meegenomen die samenhangen me de producie van elekriciei, dus in he geval van biomassa/afval ook brandsofkosen. In he geval van windenergie zijn ook kosen van onbalans ingevolge de programmaveranwoordelijkheid meegenomen. In de vase kosen zijn alle onkosen meegenomen welke onafhankelijk zijn van de producie van elekriciei. Hierbij kan aan loonkosen, jaarlijkse kosen voor onderhoudsconracen, verzekeringen, ec. worden gedach. De vase en variabele kosen zijn eveneens jaaronafhankelijk in de berekeningen meegenomen 1. He inkomen na belasingen word als volg uigerekend: INB = (1-τ) IVB + τ (DEP + R ) (4) me: INB inkomen na belasing in jaar [ ] DEP afschrijvingen in jaar [ ] DEP = C o /T b voor T b R renebealingen in jaar [ ] (R = 0 als > T r ) Operaionele kosen biomassa/afval bij- en meesoken De inveseringen die voor biomassa/afval bij- en meesook opies zijn genomen bereffen meerinveseringen. Di zijn inveseringen die nodig zijn om een besaande insallaie geschik e maken voor bij- of meesook. Di beeken da slechs addiionele kosen worden meegeeld in de berekeningen. Effecen brandsofsubsiuie Doorda he bij mee- en bijsook om addiionele inveseringen bij een besaande cenrale gaa, word de verkoop van geproduceerde elekriciei nie meegeeld in de cash flow berekening. Deze is immers nie addiioneel. Gekeken is naar de baen van uigespaarde primaire brandsof (kolen of gas) als gevolg van he mee- en bijsoken en opziche van de kosen van de inze van secundaire brandsof. Aangezien de brandsofsubsiuie een nadelig effec kan hebben op he rendemen van de oale insallaie is hiervoor een brandsofsubsiuiefacor meegenomen in de berekeningen. Deze facor represeneer he omgerekende rendemensverlies voor de oale insallaie uigedruk als percenage van de maximale e besparen hoeveelheid primaire brandsof. Deze brandsofsubsiuiefacor beva o.a. ook de addiionele kosen en gevolge van corrosie, rookgasreiniging, ec. In formulevorm: K b = B s. P s - α. B p. P p (5) 1 In sommige gevallen is er op basis van de beschikbare informaie voor gekozen om alle operaionele kosen oe e rekenen aan de vase kosen of variabele kosen. 8 ECN-C

9 me: K b oale brandsofkosen [ /] B s hoeveelheid secundaire brandsof [GJ] P s prijs secundaire brandsof [ /GJ] α brandsofsubsiuiefacor [%], waarbij α 1 B p hoeveelheid primaire brandsof [GJ] P p prijs primaire brandsof [ /GJ] Kosen van secundaire brandsof De kosen van de secundaire brandsof (biomassa) worden als volg uigerekend: K Z Q s K = (6) Es ηe me: K secundaire brandsofkosen in jaar [ ] K s kosen van secundaire brandsof [ /on] Z aanal GJ e per kwh e ; Z = 0,0036 [GJ e /kwh e ] Q elekricieisproducie in jaar [kwh e ] E s energie inhoud secundaire brandsof [GJ/on] η e elekrisch rendemen [%] Besparing op primaire brandsof De besparing op he gebruik van primaire brandsof (kolen/gas) word als volg uigerekend: S = Q Z p, (7) ηe α E p me: S p, besparing op primaire brandsof [on] of [m 3 ] α brandsofsubsiuiefacor, zie (2) [%] E p energie inhoud primaire brandsof [GJ/on] of [GJ/m 3 ] Warmewaardering bij WKK-opies Voor de waardering van de geleverde warme bij WKK-opies word eers he equivalene volume aan aardgas berekend da zou zijn gebruik om een zelfde hoeveelheid warme e leveren. Di word gedaan aan de hand van een hermisch referenie rendemen voor de producie van warme ui gas. In de berekeningen is uigegaan van een referenie rendemen van 90%. W = Q Zη h vol, (8) ηeη ref Egas me: W vol, volume van de equivalene warme in jaar [m 3 aardgas] η h hermisch rendemen WKK insallaie [%] η ref hermisch rendemen van de referenie [%] E gas energie inhoud van aardgas, E gas = 0,03165 [GJ/m 3 ] ECN-C

10 De waarde van de warmelevering door WKK insallaies word nu als volg berekend: W = W ( BSB + K ) (9) wkk, vol, p me: W wkk, waarde van de warmelevering door WKK in jaar [ ] BSB besparing op BSB [ /m 3 ] K p primaire brandsofkosen (aardgas) [ /m 3 ] 2.7 Onrendabele op berekening Voor he berekenen van de onrendabele op word uigegaan van he rendemen op eigen vermogen. Hiervoor word dus nie uigegaan van he projecrendemen. Aangezien he rendemen op eigen vermogen uigangspun van de berekeningen is gewees, volsaa he uisluiend e kijken naar he equiy gedeele van de invesering in de cash flows. De NCW berekeningen op basis van rendemen op equiy gaan nu als volg: CW e = INB A T = 1 (1+ re ) NCW e = CWe E. Co T INB A = E. C o = 1 (1 + re ) = 0 (11) me: (N)CW e (Neo) Conane Waarde equiy [ ] r e rendemen op equiy [%] A annuïei van de lening [ ] E he gedeele equiy in de oale invesering [%], de waarde hiervan varieer per echnologie. waarbij: (10) A = D + R (12) me D de aflossing van de lening in jaar, D = 0 als > T r. De annuïei word bepaald op basis van de leningsermijn T r, de bankrene en he geleende deel van he inveseringsbedrag. De waarde van de annuïei is ijdonafhankelijk, dus consan voor de duur van de lening. De formule voor de onrendabele op op basis van rendemen op equiy word nu als volg: OT (1 τ )( Q ( EL T E. Co = 1 = T VK = 1 ) U. FK (1+ r ) (1 + r ) Q (1 τ ) e e ) + τ ( DEP + R ) A (13) Effec van de beleidsperiode op de onrendabele op In de berekeningsmehodiek word onderscheid gemaak ussen de economische levensduur van een insallaie en de ermijn waarover de MEP-subsidie word uigekeerd. De MEP-subsidie geld voor een periode van 10 jaar vanaf he momen van ingebruikname van een insallaie. De economische levensduur van duurzame elekricieisinsallaies is doorgaans langer. Om een basis e verschaffen voor he vassellen van een producenenvergoeding dien de onrendabele op 10 ECN-C

11 over de economische levensduur e worden omgerekend naar een onrendabele op over 10 jaar. Deze berekeningswijze zorg ervoor da de inveseerder zekerheid word geboden da hij binnen 10 jaar he onrendabele deel van zijn invesering kan dekken. Daarmee zijn echer nog nie alle kosen gedek. De producen moe ook na 10 jaar als hij geen producenenvergoeding meer krijg blijven produceren om uieindelijk zijn hele invesering erug e verdienen en zijn vereise rendemen e behalen. Hierdoor word de uieindelijke OT-berekening als volg: OT = E. C o T = 1 (1 τ )( Q ( EL VK T b = 1 ) U. FK (1 + re ) Q (1 τ ) (1+ r ) e ) + τ ( DEP + R ) A (14) He verschil van formule (14) me formule (13) beref de periode waarover in de noemer gesommeerd word (T b i.p.v. T). ECN-C

12 3. HANDLEIDING ONRENDABELE TOP MODEL 3.1 Inleiding In di hoofdsuk word een kore de handleiding gegeven bij he OT model, versie Bij deze versie besaa de mogelijkheid een een Mone Carlo onzekerheidsanalyse (MCA) ui e voeren me he op MS Excel Deze handleiding rich zich echer op he model 3.2 Modelsrucuur He OT-model besaa ui een MS Excel besand me de volgende workshees: Inpu_Oupu Hierin word de waarde van de inpu variabelen door de gebruiker ingevoerd. In deze shee word evens de oupu weergegeven van de cash flow berekening, namelijk de onrendabele op. Me een kleurcodering van de inpuvelden is aangegeven welke velden de gebruiker wel of nie kan invoeren. Cashflow In de shee Cashflow vind de cash flow berekening plaas. In deze shee kan door de gebruiker nies worden ingevoerd. Colofon Hierin worden naas de vermelding van de duurzame bron de kenmerken weergegeven van de modelversie zoals aueur, daum, ec. Tevens is hier een kleurcodering van de inpu weergegeven (wel/nie inpu door gebruiker mogelijk). 12 ECN-C

13 3.3 Inpus De inpuvariabelen in de shee Inpu_Oupu_User zijn weergegeven in Tabel 3.1. Als voorbeeld zijn de waarden voor wind op land voor de berekening van de onrendabele op voor de MEP-subsidie van 2004 ingevuld. Tabel 3.1 Inpuvariabelen ui Inpu_Oupu_User INPUTVARIABELEN Waarde Eenheid Uni grooe 1000 kw e Uni grooe elekricieisdeel 1000 kw e Bedrijfsijd/vollasuren 1800 Uren/jaar Economische levensduur 15 Jaar Elekrisch rendemen 0% Thermisch rendemen WKK 0% Referenierendemen WKK 0% Besparing op BSB voor WKK 0,0000 Euro/ m 3 Inveseringskosen 1125 Euro/ kw e Onderhoudskosen vas 39 Euro/ kw e Onderhoudskosen variabel 0 Euro/kWh e Overige operaionele kosen 0 Euro/kWh e Energie inhoud secundaire brandsof 0 GJ/on Kosen secundaire brandsof 0 Euro/on Brandsofkosen e vervangen brandsof 0,00 Euro/on of Euro/m 3 Effeciviei brandsofsubsiuie 0% E-inhoud e vervangen brandsof 0 GJ/on of GJ/ m 3 Markprijs sroom 0,0271 Euro/kWh Kosen van onbalans 0,006 Euro/kWh EIA van oepassing? ja EIA 55% EIA max Euro Gedeele van de invesering in aanmerking EIA 85% Rene lening 5% Vereise reurn on equiy 15% Equiy share in invesering 20% Deb share in invesering 80% Venooschapsbelasing 35% Termijn lening 10 Jaar Afschrijvingsermijn 10 Jaar Beleidsperiode 10 Jaar Belangrijk is om de eenheid van de unigrooe in e voeren: di kan in kw e of in kw h. Di is me name van belang als daa zoals inveseringskosen, onderhoudskosen ec. is gegeven in een van beide eenheden. De overige eenheden zoals weergegeven in de kolom Eenheid worden dan auomaisch aangepas. Le op brandsofkosen e vervangen brandsof en E-inhoud e vervangen brandsof : deze moeen me dezelfde basiseenheid worden ingevoerd (per on of per m 3 ). 3.4 Cash Flow In deze shee vind de cash flow berekening plaas op basis van de mehode beschreven in Hoofdsuk 2. Posiieve bedragen in de cash flow zijn baen voor he projec. Negaieve bedragen zijn kosen voor he projec. ECN-C

14 Belangrijke regels van de cash flow zijn aangegeven me een leer, in een apare kolom word weergegeven wa he verband is me eerdere regels me gebruikmaking van deze leercodering. In Tabel 3.2 is een overzich van de cash flow onderdelen weergegeven. Als voorbeeld zijn de waarden voor wind op land voor de berekening van de onrendabele op voor de MEP-subsidie van 2005 ingevuld. Tabel 3.2 Overzich van de cash flows Jaar 0 1 Invesering Euro -1,100,000 Elekricieisopbrengs kwh 1,800,000 A Operaionele kosen Euro -39,000 B Brandsofkosen Euro 0 Besparing primaire brandsof Ton of m 3 0 C Besparing primaire brandsof Euro 0 D Markwaarde elekriciei Euro 37,980 WKK volume equivalene warme m 3 0 E WKK waarde warmelevering Euro 0 F Inkomen oaal Euro C+D+E 37,980 G Kosen oaal Euro A+B -39,000 H Bruo inkomen Euro F+G -1,020 J Afschrijving Euro -110,000 K Rene Euro -35,478 L Aflossing Euro -56,413 M Toale lasen lening Euro K+L -91,891 Belasbaar inkomen Euro H+J+K -146,498 N Belasing Euro 51,274 Neo inkomen na belasing Euro H+M+N -41,637 In de cashflow shee is evens een samenvaing en breakdown van de inveseringen weergegeven voor deb / equiy en he effec van de EIA, zie Tabel 3.3. Als voorbeeld zijn wederom de waarden voor wind op land voor de berekening van de onrendabele op voor de MEP-subsidie van 2005 ingevuld. Tabel 3.3 Overzich invesering, financiering en EIA A Toale invesering Euro E + F + G 1,100,000 B WACC % 5.6 C Invesering in aanmerking voor EIA Euro A x 85% 935,000 D Energie Inveserings Afrek Euro C x 55% 514,250 E NCW(EIA) Euro D/(1 + B)^1 170,443 F Aandeel lening Euro 80% x A - E 709,557 G Aandeel equiy Euro 20% x A 220, ECN-C

15 3.5 Oupu De oupu is weergegeven onderaan de shee Inpu_Oupu. Deze oupu is de onrendabele op uigedruk in c/kwh. ECN-C

16 BIJLAGE A LIJST VAN GEBRUIKTE VARIABELEN A.1 Perioden: Beleidsperiode: T b 10 jaar Termijn van lening van de bank: T r 10 jaar Afschrijvingsermijn : T b 10 jaar Economische levensduur van he projec: T variabel, afhankelijk van de echnologie A.2 Variabelen In volgorde van verschijning: D Aandeel vreemd vermogen van de oale invesering VV Vreemd vermogen na afrek van EIA-voordeel EIA Effec van de EIA-afrek in jaar 1 C o oale invesering C He inveseringsbedrag waarover afrek mogelijk is, als C o 99 mln euro dan C = C o, anders C = 99 mln euro τ belasingpercenage CW(EIA) EIA-effec verdisconeerd naar jaar 0 bedrijfsjaar, 0 < T [jaar] IVB inkomen vòòr belasingen in jaar [ ] OT onrendabele op [ /kwh] EL elekricieisprijs in jaar [ /kwh], EL = 0 in geval bijof meesook VK variabele kosen in jaar [ /kwh] Q producie in jaar [kwh] U unigrooe [kw] FK vase kosen in jaar [ /kw] H aanal draaiuren in jaar [h] INB inkomen na belasing in jaar [ ] DEP afschrijvingen in jaar [ ] (DEP = 0 als > T b ) R renebealingen in jaar [ ] (R = 0 als > T r ) K b oale brandsofkosen [ /] B s hoeveelheid secundaire brandsof [GJ] P s prijs secundaire brandsof [ /GJ] α brandsofsubsiuiefacor [%], waarbij α 1 B p hoeveelheid primaire brandsof [GJ] P p prijs primaire brandsof [ /GJ] K secundaire brandsofkosen in jaar [ ] K s kosen van secundaire brandsof [ /on] Z aanal GJ e per kwh e ; Z = 0,0036 [GJ e /kwh e ] Q elekricieisproducie in jaar [kwh e ] 16 ECN-C

17 E s energie inhoud secundaire brandsof [GJ/on] η e elekrisch rendemen [%] S p, besparing op primaire brandsof [on] of [m 3 ] α brandsofsubsiuiefacor, zie (2) [%] E p energie inhoud primaire brandsof [GJ/on] of [GJ/m 3 ] W vol, volume van de equivalene warme in jaar [m 3 aardgas] η h hermisch rendemen WKK insallaie [%] η ref hermisch rendemen van de referenie [%] E gas energie inhoud van aardgas, E gas = 0,03165 [GJ/m 3 ] W wkk, waarde van de warmelevering door WKK in jaar [ ] BSB besparing op BSB [ /m 3 ] K p primaire brandsofkosen (aardgas) [ /m 3 ] (N)CW e (Neo) Conane Waarde van equiy [ ] r e rendemen op equiy [%] A annuïei van de lening [ ] E he gedeele equiy in de oale invesering [%], de waarde hiervan varieer per echnologie. ECN-C

Integratiepracticum III

Integratiepracticum III Inegraiepracicum III Casus I Projecevaluaie Irrigaie landbouwgronden in Ruriania Bas Beerenhou (556622) & Cliff Voeelink (554506) Deadline casus I: 2 januari 2007 TR2 Inleiding Er zijn een hoop derdewereldlanden.

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 2013 IB 275-1T31FD Volg u in 2013 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVC-procedure (Erkenning Verworven Compeenies)?

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1T12FD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 20 Aanvullende oeliching Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 20 Volg u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven hiervoor, zoals lesgeld en de uigaven

Nadere informatie

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten Canonpercenages He vassellen van canonpercenages bij de herziening van erfpachconracen Juli 23 SBV School of Real Esae Drs. L.B. Uienbogaard Drs. J.P. Traudes Inhoud Blz. 1. Inleiding... 3 2. Toeliching

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholings uitgaven

Studiekosten of andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 Sudiekosen of andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1TFD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure (Erkenning

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing IB 266-1T02FD (2464) Sudiekosen of andere scholingsuigaven Volgde u in een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven

Nadere informatie

Rekenen banken te veel voor een hypotheek?

Rekenen banken te veel voor een hypotheek? Rekenen banken e veel voor een hypoheek? J.P.A.M. Jacobs en L.A. Toolsema Me enige regelmaa word door consumenen en belangenorganisaies gesuggereerd da banken de hypoheekrene onmiddellijk naar boven aanpassen

Nadere informatie

Master data management

Master data management meadaa Maser daa Aanpak voor opzeen van maserdaa-programma De kwaliei van de oenemende hoeveelheid daa in ondernemingen is van groo belang. Om die kwaliei e waarborgen kan maser daa worden oegepas. De

Nadere informatie

Testen aan de voorkant

Testen aan de voorkant esen als kriische Tesen aan de voorkan Opimaal rendemen halen ui s De meese organisaies zien esen als noodzakelijke en effecieve maaregel om de kwaliei van sysemen e bepalen en fouen erui e halen voorda

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 009 ijdvak wiskunde A, He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John Complexiei onder conrole, kosen inzichelijk? Naar een diensbare Gezien de populariei van is he goed eens erug e gaan naar de basis en e kijken naar wa SOA eigenlijk is, wa de redenen zijn om he in e voeren,

Nadere informatie

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2014 voor buienlands belasingplichigen IB 264-1T41FD BUI Bijverdiensen of opbrengsen als Werke u in 2014 als freelancer of gasouder of had u bijverdiensen? Selde u een beziing,

Nadere informatie

Deel 2. Basiskennis wiskunde

Deel 2. Basiskennis wiskunde Deel 2. Basiskennis wiskunde Vraag 26 Definieer de funcie f : R R : 7 cos(2 ). Bepaal de afgeleide van de funcie f in he pun 2π/2. (A) f 0 ( 2π/2) = π (B) f 0 ( 2π/2) = 2π (C) f 0 ( 2π/2) = 2π (D) f 0

Nadere informatie

Belasting en schenken 2013

Belasting en schenken 2013 Belasing en schenken 2013 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2011 11 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Belasting en schenken 2012

Belasting en schenken 2012 Belasing en schenken 2012 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Blok 1 - Vaardigheden

Blok 1 - Vaardigheden 6 Blok - Vaardigheden Blok - Vaardigheden Exra oefening - Basis B-a Bij abel A zijn de facoren achereenvolgens 8 : = 6 ; 08 : 8 = 6 en 68 : 08 = 6. Bij abel A is sprake van exponeniële groei. Bij abel

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS Nespar OCCASIONAL PAPERS Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase

Nadere informatie

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland Simulaiesudie naar Mehodebreuken in he Onderzoek Verplaasingen in Nederland Bianca Wouers Cenraal Bureau voor de Saisiek bias@cbs.nl Jan van den Brakel Cenraal Bureau voor de Saisiek jbrl@cbs.nl Bijdrage

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 freelancer, gasouder, aries of apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud of andere aanpassingen

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 GEBRUIKSAANWIJZING Binnenuni voor luch-waerwarmepompsyseem en opies EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 EKHBRD011ACV1 EKHBRD014ACV1 EKHBRD016ACV1 EKHBRD011ACY1

Nadere informatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie Whiepaper One Ne Efficiëner zakendoen en innoveren me mobiele communicaie One Ne is een complee oplossing voor hosed elefonie die kosen helder en beheersbaar maak, zorg voor eenvoud en de bereikbaarheid

Nadere informatie

Een methodische aanpak voor legacy

Een methodische aanpak voor legacy Een mehodische aanpak voor legacy Assessmens resuleren in vier mogelijke sraegieën Legacysysemen vormen een acuu probleem als onderhoud onmogelijk word door verdwijnende kennis of beëindigde onderseuning

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding. Classificatie. NP compleetheid. Algoritme van Johnson. Oplossing via TSP. Netwerkalgoritme. Job shop scheduling 1

Overzicht. Inleiding. Classificatie. NP compleetheid. Algoritme van Johnson. Oplossing via TSP. Netwerkalgoritme. Job shop scheduling 1 Overzich Inleiding Classificaie NP compleeheid Algorime van Johnson Oplossing via TSP Newerkalgorime Job shop scheduling 1 Inleiding Gegeven zijn Machines: M 1,,..., M m Taken: T 1, T 2,... T n Per aak

Nadere informatie

Privacy en cloud computing

Privacy en cloud computing legale kaders Privacy en cloud compuing Beveiliging van persoonsgegevens in de cloud E-mail leen zich goed als cloudservice. He voordeel is da de ICT-afdeling geen eigen mailserver hoef op e zeen, wa efficiëner

Nadere informatie

Loonstaat personeel aan huis

Loonstaat personeel aan huis Belasingdiens 2012 Loonsaa personeel aan huis Waarom di formulier? U vul een loonsaa personeel aan huis in voor elke werknemer die onder de vereenvoudigde regeling val. Op de loonsaa houd u de gegevens

Nadere informatie

Cloud computing: waar begin je aan?

Cloud computing: waar begin je aan? cloud compuing Cloud compuing: waar begin je aan? Succesfacoren voor cloud compuing Cloud compuing is er en gaa nie meer weg. In 2010 sond he helemaal bovenaan in Garners hype cycle. Da geef aan da er

Nadere informatie

digitale signaalverwerking

digitale signaalverwerking digiale signaalverwerking deel 2: sampling en digiale filerechniek Hoewel we de vorige keer reeds over he samplen van signalen gesproken hebben, komen we daar nu op erug, om de ermee samenhangende effecen

Nadere informatie

Uw auto in 3 simpele stappen

Uw auto in 3 simpele stappen Uw auo in 3 simpele sappen 1 Als financieringsmaaschappij van Fia Group Auomobiles SA is Fia Financial Soluions als geen ander op de hooge van he Ialiaanse auoaanbod. Daarnaas beschik Fia Financial Soluions

Nadere informatie

Bijlage V Bepalingsmethode van het peil van primair energieverbruik van woongebouwen

Bijlage V Bepalingsmethode van het peil van primair energieverbruik van woongebouwen VEA 1 Bepalingsmehode van he peil van primair energieverbruik van woongebouwen bvr 19//21 b.s. 8/12/21 wijz. bvr 2/5/2 b.s. 29/8/2 (inwerkingreding 8/9/2) Deze bijlage is enkel van oepassing op dossiers

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2014

Correctievoorschrift VWO 2014 Correcievoorschrif VWO 04 ijdvak nauurkunde He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

- 1 - Vaststelling van de methodiek voor de rentetermijnstructuur

- 1 - Vaststelling van de methodiek voor de rentetermijnstructuur - - Vasselling mehode eneemijnsucuu Vasselling van de mehodiek voo de eneemijnsucuu Hiebij maak DNB bekend da DNB de nominale eneemijnsucuu voo he FTK wil consueen op basis van de swapcuve. Deze eneemijnsucuu

Nadere informatie

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen.

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen. Gemeene Ede Memo Aan : Gemeeneraad Van : College van burgemeeser en wehouders Daum : 5 okober 203 Zaaknummer : 594 Opgeseld door : Rikker Sniselaar, Adviseur geluid, luchkwaliei en exerne veiligheid Bijlagen

Nadere informatie

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer IT-audi & Ousourcing in conrol Leveranciersmanagemen en hird pary reporing Via ousourcing van sandaardprocessen proberen veel organisaies hun diensverlening aan de klan e verbeeren. Om in conrol e blijven

Nadere informatie

Gebruik van condensatoren

Gebruik van condensatoren Gebruik van condensaoren He spanningsverloop ijdens he laden Als we de schakelaar s sluien laden we de condensaor op. De condensaorspanning zal oenemen volgens een exponeniële funcie en de spanning over

Nadere informatie

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk Van grijs naar groen Richlijnen voor energiebesparingen in he rekencenrum Ook binnen de ICT-branche word men zich seeds bewuser van de invloed van hun acivieien op he klimaa. Seeds meer ICT-managers houden

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Draadloze communicatie

Hoofdstuk 6: Draadloze communicatie Elekronica: Tweede kandidauur indusrieel ingenieur 1 Hoofdsuk 6: Draadloze communicaie 1: Principewerking He is de bedoeling in di hoofdsuk de elemenaire principes van draadloze communicaie e besuderen.

Nadere informatie

Geen enkel lakproces is gelijk aan andere systemen.

Geen enkel lakproces is gelijk aan andere systemen. My of i l er ec hni eki n er na i ona l T : +31( 0) 481461191 E : i nf o@my ogend. c om W: www. my ogend. c om Pos a dr es Wi l l em Al e x a nder s r a a 23c 6691E EGend Geen enkel lakproces is gelijk

Nadere informatie

N.V. Hollandse Bosbouw Maatschapplj Utrecht. Jaarverslag 2006

N.V. Hollandse Bosbouw Maatschapplj Utrecht. Jaarverslag 2006 N.V. Hollandse Bosbouw Maaschapplj Urech Jaarverslag 26 JAARVERSLAG 26 nhoudsopgave Bladzijde,. SAMENSTELLNGSVERKLARNG 1 2. ALGEMEEN 1. Vasselling jaarrekening 25 3. ANALYSE 1. Resulaa 2. Financiële posiie

Nadere informatie

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS Behorende bij de Bacheloropdrach HS Door: Julia Berkhou Lena Jezuia Sephen Willink Begeleider: Prof.dr. A.A. Soorvogel Daum: 17 juni 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Achergrondinformaie 3 2.1 He geij.................................

Nadere informatie

Softwarearcheologie als basis voor strategie

Softwarearcheologie als basis voor strategie sofware legacy Besuurlijke grip op sofware Sofwarearcheologie als basis voor sraegie Als he managemen grip wil krijgen op de sofware binnen de organisaie, kan onderzoek door onafhankelijke expers uikoms

Nadere informatie

Samenvatting Natuurkunde 1 HAVO Beweging

Samenvatting Natuurkunde 1 HAVO Beweging Beweging Samenvaing Nauurkunde HAVO Eenparig rechlijnige beweging a Eenparig versnelde rechlijnige beweging a a = consan a = 0 m/s Oppervlake = v = 0 m/s Oppervlake = v v v v = consan v() = a Oppervlake

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei Moderne wiskunde 9e ediie Havo A deel Uiwerkingen Hoofdsuk - Formules voor groei bladzijde 00 V-a = 08, ; 870 08, ; 70 0, 8; 60 00 00 870 70 08,, gemiddeld 0,8 b De beginhoeveelheid is 00 en de groeifacor

Nadere informatie

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis De Woordpoor De beseksverwerker van He Digiale Huis Een STABU-beseksverwerker zonder weerga. Verfrissend eenvoudig en och me meer mogelijkheden dan welke andere beseksverwerker ook. Zeer uigebreide mogelijkheden

Nadere informatie

C. von Schwartzenberg 1/11

C. von Schwartzenberg 1/11 G&R havo A deel C von Schwarzenberg 1/11 1a m 18:00 uur He verbruik was oen ongeveer 1150 kwh 1b Minimaal ongeveer 7750 kwh (100%), maimaal ongeveer 1150 kwh (145,%) Een oename van ongeveer 45,% 1c 1d

Nadere informatie

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen 2011 Toeliching Aangife schenkbelasing Di is een oeliching bij he formulier Aangife schenkbelasing. Deze oeliching besaa ui vier onderdelen: A Algemene informaie over de schenkbelasing B Uileg bij de vragen

Nadere informatie

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet?

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet? Gebouwauomaisering WKO Amserdam Science Park Drie gebouwen, één syseem, o och nie? B+U 2 2014 33 In de bouw is men gewend e wheelen en e dealen binnen besaande siuaies. Zo ook was he geval bij de realisaie

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT WISSELSTROOMTHEORIE. Technisch Instituut Sint-Jozef, Wijerstraat 28, B-3740 Bilzen. Cursus : Ian Claesen. Versie: 19-10-2008

ELEKTRICITEIT WISSELSTROOMTHEORIE. Technisch Instituut Sint-Jozef, Wijerstraat 28, B-3740 Bilzen. Cursus : Ian Claesen. Versie: 19-10-2008 EEKTTET WSSESTOOMTHEOE Technisch nsiuu Sin-Jozef, Wijersraa 28, B-3740 Bilzen ursus : an laesen Versie: 19-10-2008 1 Sooren spanningen en sromen... 3 1.1 Gelijksroom... 3 1.2 Wisselsroom... 4 2 Sinusvormige

Nadere informatie

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op markwaardebasis Jasper Holke Klein Juni 2009 Vrije Universiei Faculei der Exace Weenschappen Sudieriching Bedrijfswiskunde en Informaica De

Nadere informatie

De impact van vergrijzing op de overheidsfinanciën. voorstel ontwerp eindrapport 1ste versie 27 augustus 2008

De impact van vergrijzing op de overheidsfinanciën. voorstel ontwerp eindrapport 1ste versie 27 augustus 2008 Spoor A2: De impac van vergrijzing op de overheidsfinanciën voorsel onwerp eindrappor 1se versie 27 augusus 2008 K. Algoed KULeuven CES Vlekho Business School Augusus 2008 Algemeen secreariaa Seunpun beleidsrelevan

Nadere informatie

Seizoencorrectie. Marcel van Velzen, Roberto Wekker en Pim Ouwehand. Statistische Methoden (10007)

Seizoencorrectie. Marcel van Velzen, Roberto Wekker en Pim Ouwehand. Statistische Methoden (10007) 109 Seizoencorrecie Marcel van Velzen, Robero Wekker en Pim Ouwehand Saisische Mehoden (10007) Den Haag/Heerlen, 2010 Verklaring van ekens. = gegevens onbreken * = voorlopig cijfer ** = nader voorlopig

Nadere informatie

Labotekst. Meetsystemen

Labotekst. Meetsystemen Labo Meesysemen dr ir J.Baeen Laboeks Meesysemen MSYSL 2006 3 II Elekronica 3 II Elekromechanica (opie au) EK Elo EK EL - - J. Baeen Labo Meesysemen Doelsellingen - Inhoud - Evaluaie Doelsellingen Op basis

Nadere informatie

OPDRACHTGEVEND BESTUUR : Kinderpsychiatrisch Centrum vzw SCHIEPSE BOS 8 3600 GENK OMSCHRIJVING VAN DE DIENST

OPDRACHTGEVEND BESTUUR : Kinderpsychiatrisch Centrum vzw SCHIEPSE BOS 8 3600 GENK OMSCHRIJVING VAN DE DIENST ALGEMENE ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN EN VOORWAARDEN VAN EEN OVERHEIDSOPDRACHT VAN DIENSTEN OPDRACHTGEVEND BESTUUR : Kinderpsychiarisch Cenrum vzw SCHIEPSE BOS 8 3600 GENK OMSCHRIJVING VAN DE DIENST Aangaan

Nadere informatie

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggeriche aanpak van pensioenvoorliching ERIK VAN DER SPEK De laase jaren is pensioenvoorliching vaak negaief in he nieuws gewees. Ui verschillende

Nadere informatie

Optimale strategieën voor gunstige binomiale spellen (Engelse titel: Optimal control of favourable binomial games)

Optimale strategieën voor gunstige binomiale spellen (Engelse titel: Optimal control of favourable binomial games) Technische Univesiei Delf Faculei Elekoechniek, Wiskunde en Infomaica Delf Insiue of Applied Mahemaics Opimale saegieën voo gunsige binomiale spellen (Engelse iel: Opimal conol of favouable binomial games)

Nadere informatie

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kuns Beroepsvereniging van Beeldende unsenaars BB Amserdam Gedeponeerd er griffie van de Arrondissemens-Rechbank e Amserdam d.d. 23-6-1983 onder nummer 174/1983

Nadere informatie

Labotekst. Meetsystemen

Labotekst. Meetsystemen Labo Meesysemen dr ir J.Baeen Laboeks Meesysemen 2004 3 II Elekronica 3 II Elekromechanica (opies au/el) - - J. Baeen Labo Meesysemen Proef 1: Digiale opische meesysemen Proef I: Digiale opische meesysemen

Nadere informatie

STICHTING SINGELDINGEN TE ROTTERDAM. Jaarrekening 2013. ffi

STICHTING SINGELDINGEN TE ROTTERDAM. Jaarrekening 2013. ffi STICHTING SINGLDINGN T ROTTRDAM Jaarrekening 2013 ffi a INHOUDSOPGAV ACOOUNTANTSVRSLAG 1 Beoordelingsverklaring / r 2 Algemeen Pagina JAARRKNING 1 Balans per 31 december 2013 2 Saa van baen en lasen over

Nadere informatie

NEMO: CPB s energievraagmodel tussen top-down en bottom-up

NEMO: CPB s energievraagmodel tussen top-down en bottom-up NEMO: CPB s energievraagmodel ussen op-down en boom-up P ETER MULDER * Samenvaing Di arikel doe verslag van he doorrekenen van vier beleidsscenario s me behulp van NEMO, he Nederlandse energievraagmodel

Nadere informatie

Het effectief tarief van de transactiekosten op de aankoop van de eigen zelfbewoonde woning

Het effectief tarief van de transactiekosten op de aankoop van de eigen zelfbewoonde woning He effecief arief va de rasaciekose op de aakoop va de eige woig Seupu Beleidsreleva oderzoek Besuurlijke Orgaisaie Vlaadere Spoor Fiscaliei ber.brys@hoge.be He effecief arief va de rasaciekose op de aakoop

Nadere informatie

te r Geachte mevrouw Schultz van Haegen,

te r Geachte mevrouw Schultz van Haegen, e r Braban Waer NV. Telefoon 0736838888 Fa 073 683 89 99 Ineme wj.brabanwaer.n1 Kiderse www.duk1nbqabariwae.nl Miniserie van i&m Mevrouw drs. M.H. Schulz van Haegen Pos1ares Posbus 1068 Posbus 20901 2500

Nadere informatie

Testgedreven projectvoering

Testgedreven projectvoering esen Tesgedreven projecvoering Uiloop en budgeoverschrijding voorkomen In veel i-projecen worden fouen in requiremens en documenaie pas bij de esvoorbereiding ondek. Di is duur omda de fouen pas laa in

Nadere informatie

Partners. Bunnig administtstie + belaslingadvies

Partners. Bunnig administtstie + belaslingadvies CHECKLIST IB 2013 Bunnig administsie + beaslingadvies Parners Om u in saa e seen deze gegevens overzicheijk en voedig aan e everen, hebben wij ondersaande vragenijs opgesed. Wij verzoeken u de vragen/

Nadere informatie

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn.

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn. I B2.4. Onwerp van de bijsluier voor HepBQuin Informaie voor de paiën Lees deze bijsluier op een rusig momen aandachig door, ook als di geneesmiddel al eerder aan u werd oegediend. De eks kan gewijzigd

Nadere informatie

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties 1 STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM Proocol Collegiale Visiaies Inleiding Aanleiding projec collegiale visiaie De gymnasia van de SHZG werken seeds inensiever samen aan de kwaliei van de gymnasiumopleiding,

Nadere informatie

SecurAsset (LU) Bond 2019/11/08 Maxi Plus Focus US. (Blootstelling van het volledige kapitaal aan deposito s bij Argenta Spaarbank)

SecurAsset (LU) Bond 2019/11/08 Maxi Plus Focus US. (Blootstelling van het volledige kapitaal aan deposito s bij Argenta Spaarbank) SecurAsse (LU) Bond 2019/11/08 Maxi Plus Focus US (Blooselling van he volledige kapiaal aan deposio s bij Argena Spaarbank) Gesrucureerde schuldvordering uigegeven door SecurAsse SA Blooselling van he

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2015

Correctievoorschrift VWO 2015 Correcievoorschrif VWO 205 ijdvak wiskunde C (pilo) He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor

Nadere informatie

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten?

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten? IT-audi & Hoe goed ben u in conrol over de robuusheid van uw ICT-keen? Mehodiek voor bepalen van mae van beheersing van robuusheid in ICT-keens ICT-keens worden enerzijds seeds complexer en anderzijds

Nadere informatie

Oefeningen Elektriciteit I Deel Ia

Oefeningen Elektriciteit I Deel Ia Oefeningen Elekriciei I Deel Ia Di documen beva opgaven die aansluien bij de cursuseks Elekriciei I deel Ia ui he jaarprogramma van de e kandidauur Indusrieel Ingenieur KaHo Sin-Lieven.. De elekrische

Nadere informatie

lsolatieboxen met of zonder sluis?

lsolatieboxen met of zonder sluis? lsolaieboxen me of zonder sluis? Modelonderzoek naar he risico voor kruisinfecies bij verschillende bouwkundige onwerpen voor een medium-care verpleegafdeling in he Wilhelmina Kinderziekenhuis e Urech

Nadere informatie

1800W. 2. De klemspanning van een batterij daalt van 14,4V naar 8V bij het belasten met 100A. Hoe groot is de inwendige weerstand van de batterij?

1800W. 2. De klemspanning van een batterij daalt van 14,4V naar 8V bij het belasten met 100A. Hoe groot is de inwendige weerstand van de batterij? Basisleersof vragen: oplossingmodel. Een accu van ol lever een sroom van 50A aan een moor. Hoe groo is de weersand (impedanie) van de moor? Hoe groo is he geleverde vermogen in W en PK? Geg. Ω 4 Gevr.?

Nadere informatie

Multidisciplinair veranderen

Multidisciplinair veranderen archiecuur Innovaief simuleer he verandervermogen Mulidisciplinair veranderen Zorgverzekeraars hebben voordurend e maken me veranderingen in regelgeving en producen. Di vereis een goede afsemming ussen

Nadere informatie

Gebruiksvriendelijke compiler voor het onderwijs

Gebruiksvriendelijke compiler voor het onderwijs Helium moe funcioneel programmeren onderseunen Gebruiksvriendelijke compiler voor he onderwijs Foumeldingen van compilers zijn vaak moeilijk e inerpreeren. Om he programmeeronderwijs e verbeeren word aan

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: LOGISCHE SCHAKELINGEN

Hoofdstuk 2: LOGISCHE SCHAKELINGEN Hoofdsuk 2: LOGISCHE SCHKELINGEN 2.1 lgemeenheden Gedurende vele jaren sond de Digiale echniek in hoofdzaak in funcie van compuersysemen. Daarin is er de laase jaren veel verandering gekomen. Denken we

Nadere informatie

Beveiligingsunits Micrologic 2.0 A, 5.0 A, 6.0 A, 7.0 A Laagspanningsapparatuur

Beveiligingsunits Micrologic 2.0 A, 5.0 A, 6.0 A, 7.0 A Laagspanningsapparatuur Beveiligingsunis Micrologic.0, 5.0, 6.0, 7.0 Laagspanningsapparauur Gebruikshandleiding We do more wih elecriciy Beveiligingsunis Micrologic.0, 5.0, 6.0, 7.0 Kennismaken me de beveiligingsuni Beveiligingsuni

Nadere informatie

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis De Knaakbaak He begroingsprogramma van He Digiale Huis De Knaakbaak - gemaak door De Twee Snoeken Auomaisering - is een nieuwkomer in begroingsland, waarvan he markaandeel gesaag begin e groeien. He programma

Nadere informatie

mr. M.J. Cools 8, aldus de bedrijfsomschrijving in het handelsregister van de

mr. M.J. Cools 8, aldus de bedrijfsomschrijving in het handelsregister van de VERSLAG TEN BEHOEVE VAN DE VERIFICATIEVERGADERING D.D. 27 AUGUSTUS 2015 OM 10.00 UUR EX ART. 137 FW Faillissemensverslag: Nummer: 5 Daum: 17augusus2015 Gegevens onderneming: de besloen Vennooschap me beperke

Nadere informatie

Regeling Rijksbegrotingsvoorschriften 2012

Regeling Rijksbegrotingsvoorschriften 2012 Regeling Rijksbegroingsvoorschrifen 2012 Inhoudsopgave 1. Wijzigingen... 2. Tijdschema... 3. RBV deel I... He jaarverslag... 23 De inriching van de veranwoording... 23 He deparemenale jaarverslag... 24

Nadere informatie

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs Aandach voor allochone sudenen in he hoger onderwijs Inhoudsopgave Samenvaing en conclusies 5 1 Inleiding 15 1.1 Achergrond van he onderzoek 15 1.2 Opze van he onderzoek 16 1.3 Analyse van de nonrespons

Nadere informatie

35faöb 26 augustus 2008 R&S

35faöb 26 augustus 2008 R&S Paraaf secrearis ADVIES AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Paraaf afdelingshoofd ADVIES VAN Daum Afdeling Opseller Telefoon Regisraie 35faöb 26 augusus 2008 R&S H.D. Weserhof 262 BW08.0849 / ONDERWERP Planschadeverzoeken

Nadere informatie

OVERZICHT. De Raad 09-12-2014 Aanvang: 19:00. Vermeerzaal 1.03. Tijd. Molendijkzaal 0.01. Raadzaal 1.02. Het Plein 19:00

OVERZICHT. De Raad 09-12-2014 Aanvang: 19:00. Vermeerzaal 1.03. Tijd. Molendijkzaal 0.01. Raadzaal 1.02. Het Plein 19:00 OVERZICHT De Raad 0--0 anvang: :00 Tijd Raadzaal.0 Molendijkzaal 0.0 Vermeerzaal.0 He Plein :00 :0 Tweerichingenvarian omgeving Kersenbaan vrz: Dijkserhuis pfh: Buijelaar secr: Bongers Onwikkeling groenvisie

Nadere informatie

www.aarde nu Voor een profielwerkstuk over de aarde Tweede Fase havo/vwo Leerlingenboekje wiskunde

www.aarde nu Voor een profielwerkstuk over de aarde Tweede Fase havo/vwo Leerlingenboekje wiskunde Voor een profielwerksuk over de aarde www.aarde nu In opdrach van: Vrije Universiei Amserdam Universiei van Amserdam Technische Universiei Delf Universiei Urech Wageningen Universiei Teksen: Gerard Heijmeriks

Nadere informatie

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse xml/inegraie Respec voor verschillen en uieenlopende bevoegdheden Gelaagde berichenuiwisseling in de srafrechskeen He programma epv houd zich bezig me elekronische berichenuiwisseling in de srafrechskeen.

Nadere informatie

wiskunde A vwo 2015-I

wiskunde A vwo 2015-I wiskunde A vwo 05-I Diabeesrisicoes maximumscore 4 He aanal personen me verborgen diabees is binomiaal verdeeld me n = 400 en p = 0, 0 P( X 00 ) = P( X 99 ) Beschrijven hoe di me de GR berekend word De

Nadere informatie

1 Opening, mededelingen en vaststelling agenda & ingekomen stukken

1 Opening, mededelingen en vaststelling agenda & ingekomen stukken Voebalvereniging Noordwijk Posbus 130 2200 AC Noordwijk www.vvnoordwijk.nl besuur@vvnoordwijk.nl (Concep) Verslag; Algemene ledenvergadering van 21 november 2013 De agenda; 1 Opening, mededelingen en vasselling

Nadere informatie

Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 4. 4.1 Soorten straling en stralingsbronnen

Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 4. 4.1 Soorten straling en stralingsbronnen Uiwerkingen opgaven hoofdsuk 4 Opgave 1 a 4.1 Sooren sraling en sralingsbronnen Eröngenfoon = h f h f 4 = 6, 6607 10 Js 19 = 1, 9 10 Hz E = = röngenfoon 4 19 14 6, 6607 10 1,9 10 1, 59 10 J b De hoeveelheid

Nadere informatie

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN ZZP ERS EN HUN PENSIOEN De pensioengevolgen als he werknemersschap word ingeruild voor he zelfsandig ondernemerschap Annelies Langelaar 0583618 Maserscripie Universiei van Amserdam Maser Acuarial Sciences

Nadere informatie

2.4 Oppervlaktemethode

2.4 Oppervlaktemethode 2.4 Opperlakemehode Teken he --diagram an de eenparige beweging me een snelheid an 10 m/s die begin na 2 seconden en eindig na 4 seconden. De afgelegde weg is: =. (m/s) In he --diagram is de hooge an de

Nadere informatie

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd Tuinsijlen Tuinsijlen He aanleggen van een uin word voorafgegaan door he maken van een uinonwerp. Om de uin o een geheel e maken moe u in he onwerp rekening houden me een bepaalde uinsijl. Door allerlei

Nadere informatie

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering business alignmen case Overkoepelende aal en echnieken ArchiMae-mehode verbind archiecuurdomeinen In juli 2002 sare een aanal Nederlandse insiuen en bedrijven he projec ArchiMae. He doel is een aal voor

Nadere informatie

Ze krijgt 60% korting op het basisbedrag van 1000,- (jaarpremie) en moet dan 400,- (jaarpremie) betalen.

Ze krijgt 60% korting op het basisbedrag van 1000,- (jaarpremie) en moet dan 400,- (jaarpremie) betalen. 1a 1b G&R havo A deel 1 Tabellen en grafieken C. von Schwarzenberg 1/14 Een buspakje kan door de brievenbus, een pakke nie. Een zending die voorrang krijg. 1c 5, 40. (Worldpack Basic prioriy Buien Europa

Nadere informatie

Gouden tijden voor beleggers in vastgoed? Waarom deze nieuwsbrief?

Gouden tijden voor beleggers in vastgoed? Waarom deze nieuwsbrief? Vasgoedkran nieuwsbrief me onmisbare informaie voor beleggers in vasgoed. Gouden ijden voor beleggers in vasgoed? Waarom deze nieuwsbrief? Als u een belegging in vasgoed wil doen, heef u informaie nodig.

Nadere informatie

xxx SNEL, SNELLER, SNELST SNELLOOPDEUR A2020 hoogte onderzijde lagerplaat - 50mm hoogte onderzijde lagerplaat A2020 DICHT BIJ U ALTIJD

xxx SNEL, SNELLER, SNELST SNELLOOPDEUR A2020 hoogte onderzijde lagerplaat - 50mm hoogte onderzijde lagerplaat A2020 DICHT BIJ U ALTIJD hooge onderzijde lagerplaa an hooge en breede x A2020 A2020 hooge onderzijde lagerplaa an hooge en breede x A2020 Bedrijfsdeurenfabriek.nl is specialis op he gebied van overheaddeuren, laad- en lossysemen,

Nadere informatie

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding globalisaie Zeven sappen naar succesvolle offshore uibeseding Een beheers proces voorkom eleursellingen Offshore uibeseding is een complexe manier van werken en er zijn veel verschillende onderwerpen die

Nadere informatie

Ned s Expat NED S EXPAT UW VERZEKERINGSGIDS. international IN AANVULLING OP EEN FRANSE VERPLICHTE BASISVERZEKERING. Een andere kijk op verzekeren.

Ned s Expat NED S EXPAT UW VERZEKERINGSGIDS. international IN AANVULLING OP EEN FRANSE VERPLICHTE BASISVERZEKERING. Een andere kijk op verzekeren. [ LA MOBILITÉ] PARTICULIEREN Ned s Expa De verzekering voor Nederlanders in Frankrijk 2015 Bekijk de video en ondek waarom expas in Frankrijk kiezen voor APRIL Inernaional als zorgverzekeraar Volg ons

Nadere informatie

Overzicht Examenstof Wiskunde A

Overzicht Examenstof Wiskunde A Oefenoes ij hoofdsuk en Overzih Examensof Wiskunde A a X min 0, X max 0, Y min 0 en Y max 000. 0 lier per minuu. Als de ank leeg is, dan is W 0, dus 00 0 0 dus 0. Na 0 minuen is de ank leeg. a Neem de

Nadere informatie

Manu De Backer en Carlos De Backer

Manu De Backer en Carlos De Backer service-oriened archiecure Inleiding in BPMN Karakerisieken en mogelijkheden van de modelleringsaal Bedrijfsprocessen kunnen beschreven worden aan de hand van de gesandaardiseerde grafische noaie Business

Nadere informatie