Ieder z n doel Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ieder z n doel Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn?"

Transcriptie

1 Ieder z n doel Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn? Prof. Dr. J. De Maeseneer, MD, PhD Department of Family Medicine and PHC- Ghent University, Belgium General Practitioner (part-time), Community Health Centre, Ledeberg-Ghent (Belgium) Chairman European Forum for Primary Care Secretary-General The network Towards Unity for Health Director International Centre for PHC and FM Ghent University, Belgium WHO-Collaborating Centre on PHC

2 An De Sutter Huisarts Associate professor Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Pauline Boeckxstaens Huisarts PhD Student Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Onderzoeksthema: multimorbiditeit

3

4 Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn? 1. Inleiding 2. Multimorbiditeit in een internationale context 3. De naam van de ziekte 4. Chronische aandoeningen en multimorbiditeit: een verticale benadering of integratie in een versterkte, geïntegreerde eerstelijnsgezondheidszorg? 5. Conclusies

5 De mensen worden steeds ouder

6

7 De Epidemie van Multimorbiditeit 50% van de 65 plussers heeft minstens 3 chronische aandoeningen 20% van de 65 plussers heeft er minstens 5.

8 Multimorbiditeit bij chronische aandoeningen, wordt de regel, niet de uitzondering Meer dan de helft van de patiënten met COPD hebben ofwel hart- en vaatlijden, of diabetes Patienten met COPD hebben 3- tot 6- keer meer risico om al deze problemen te hebben (Eur Respir J 2008;32:962-69) (Anderson 2003)

9 De Epidemie van Multimorbiditeit Stijging van multimorbiditeit in een cohortstudie in de USA: Aandeel patiënten met meer dan 5 chronische aandoeningen 31% in > 50% in 2002 Hyperlipidemie, osteoporose stegen sterk Mentale aandoeningen stegen sterk Aantal hartproblemen bleef stabiel

10 Prevalentiecijfers van multimorbiditeit op populatieniveau

11 Prevalentiecijfers van multimorbiditeit uit de eerste lijn

12 Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn? 1. Inleiding 2. Multimorbiditeit in een internationale context: the non-communicable disease crisis 3. Chronische aandoeningen en multimorbiditeit: een verticale benadering of integratie in een versterkte, geïntegreerde eerstelijnsgezondheidszorg? 4. Conclusies

13 Communicable versus non-communicable diseases Communicable diseases: Patiënten met HIV/aids, tuberculose, malaria, SOA s, Ontstaan van selective primary health care en verticale mono-disease gerichte programma s Echter: Communicable diseases geven aanleiding tot chronische aandoeningen of krijgen door therapie een chronisch karakter.

14 De naam van de ziekte : chronische aandoeningen of non-communicable Diseases Spreken over een NCD-crisis suggereert een snelle oplossing chronische aandoeningen zijn een deel van la condition humaine en zullen dit blijven. De naam non-communicable diseases (NCDs) stimuleert een analoge aanpak als voor de infectieziekten.

15 Non-communicable diseases Ook hier een verticale ziekte-gerichte aanpak Bv. in België: zorgtraject diabetes, chronische nierinsufficientie,.. Multimorbiditeit Meerdere ziekteprogramma s van toepassing

16 Verticale ziekte-georiënteerde programma s en multimorbiditeit bij chronische aandoeningen Leiden tot duplicatie Leiden tot inefficiënt gebruik van voorzieningen Leiden tot gebrek aan coördinatie Leiden tot ongelijkheid tussen patiënten

17 Inequity by disease : In vele landen is de specifieke toegang tot zorgverlening geconditioneerd door de diagnose van de patient.

18 Inequity by disease becomes an increasing problem both in developed and developing countries [ see ]

19 Resolution WHA62.12 Primary Health Care, including health systems strengthening

20

21 Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn? 1. Inleiding 2. Multimorbiditeit in een internationale context 3. Chronische aandoeningen en multimorbiditeit: integratie in een versterkte, geïntegreerde eerstelijnsgezondheidszorg 4. Conclusies

22 EMPOWERMENT

23

24 But

25 Het verhaal van Margriet Margriet is 75 jaar. Vijftien jaar geleden overleed haar partner en leerde je haar kennen als huisarts. Gedurende de afgelopen jaren heeft ze heel wat meegemaakt op medisch vlak: ze kreeg een heupprothese door uitgebreide artrose, ze kreeg last van hoge bloeddruk, diabetes type II, COPD. Bovendien is er osteoporose. Ze woont zelfstandig thuis, met wat hulp van haar jongste dochter Elisabeth. Je bezoekt haar regelmatig en elke keer begint ze te klagen: Dokter, je moet me helpen. Dan volgt een opeenstapeling van klachten en gevoelens van onwel zijn: soms heeft het te maken met het hart, op een andere keer met de longen, dan is het de heup,

26 Elke keer suggereer je volgens de standaarden- alle soorten onderzoek, die echter haar situatie niet verbeteren. Ze wordt steeds meer ongedurig over het gebrek aan vooruitgang, en je gevoelens van machteloosheid en niet genoeg te doen, nemen toe. Bovendien moet je soms werken met standaarden die tegenstrijdig zijn: voor COPD heeft ze corticosteroïeden nodig, wat dan uiteraard weer slecht is voor haar diabetes-controle. De aanpassing van de medicatie voor de bloeddruk (soms te hoog, dan weer te laag), kan op weinig bijval rekenen, evenmin je belangstelling voor haar HbA1C en de resultaten van haar longfunctietesten.

27 Na zo vele contacten zegt Margriet: Dokter, ik wil u vertellen wat voor mij er echt toe doet. Op dinsdag en donderdag wil ik mijn vrienden in de buurt bezoeken om met hen kaart te spelen. Op zaterdag, wil ik naar de supermarkt gaan met mijn dochter. En voor het overige, wil ik gerust gelaten worden, ik wil niet meer voortdurend de therapie aanpassen, En ik wil ik niet meer voortdurend dit moeten doen en dat moeten laten. In het gesprek dat volgde, werd het duidelijk op welke manier Margriet de doelstellingen voor haar leven had geformuleerd. En tezelfdertijd was er de uitdaging hoe de NHG-standaarden een bijdrage konden leveren tot de realisatie van de doelstellingen van Margriet. Je bezoekt Margriet² nu opnieuw met enthousiasme: je weet wat ze wil, en hoeveel je daar (maar) kan toe bijdragen.

28 Sum of the guidelines Taken voor de patiënt Gewrichtsprotectie Energieverbruik beperken Self monitoring van bloedsuiker oefentherapie Zonder belasting bij ernstig voetpathologie, met belasting voor de osteoporose Aerobic oefeningen ged 30 min per dag spierversterking bewegingsrange Vermijden van omgeving die COPD exacerbaties kan uitlokken Dragen van correct schoeisel Beperk alcohol Behouden van normaal gewicht Klinische taken Jaarlijks influenzavaccinatie Bloeddrukcontrole bij elk consult en soms ook thuis Bekijken van de zelfmetingen van de glycemie Voet onderzoek labotesten: Microalbuminuria jaarlijks (indien afwezig) Creatinine en electrolieten minstens 1-2 keer per jaar Cholesterol jaarlijks Leverfunctie tweejx per jaar HbA1C twee tot 4 keer per jaar Verwijzingen physiotherapie oogonderzoek longrevalidatie Time Medications 7:00 AM Ipratropium dose inhaler Alendronate 70 mg/wk 8:00 AM Calcium 500 mg Vit D 200 IU Lisinopril 40mg Glyburide 10mg Aspirin 81mg Metformin 850 mg Naproxen 250 mg Omeprazol 20mg 1:00 PM Ipratropium dose inhaler Calcium 500 mg Vit D 200 IU 7:00 PM Ipratropium dose inhaler Metformin 850 mg Calcium 500 mg Patient education Vit D 200 IU voetverzorging Lovastatin 40 mg Osteoartritis Naproxen 250 mg COPD medicatie en gebruik van de toestelletjes As needed Diabetes 11:00 PM Ipratropium dose inhaler Albuterol dose inhaler Paracetamol 1g Boyd et al. JAMA, 2005

29

30 Problems with guidelines in multimorbidity Evidence is produced in patients with 1 disease (exlcusion of patients with co-morbidity) Guidelines may lead to contradictions (e.g. in therapy) Outcome measures: patient relevant?

31

32 Treat-to-target Treat the patient

33 Problems with guidelines in multimorbidity Standaarden of richtlijnen voor mensen met meerdere aandoeningen? Bv. diabetes + depressie? - Er is geen gestructureerd clustering van combinaties van ziektes (lage prevalenties, zwakke associaties) - Een generische aanpak lijkt meer relevant dan een ziekte- of combinatiespecifiek aanpak

34 Quality of care Efficacy Medical Effectiveness Contextual Efficiency & equity Policy EVIDENCE De Maeseneer J, van Driel M,et al. The Lancet 2003;362:

35

36 Probleem-georiënteerd versus Doel-georiënteerd Definitie van gezondheid Probleemgeoriënteerd Afwezigheid van ziekte zoals gedefinieerd door het gezondheidszorgsyste em Doel-georiënteerde zorg Maximale gewenste en bereikbare kwaliteit en/of kwantiteit van leven zoals gedefinieerd door elk individu

37 Problem-oriented vs goal-oriented care Problem-oriented Goal-oriented Doelstellingen van gezondheidzorg Ziekte uitroeien Mortaliteit voorkomen Het individu ondersteunen om zijn maximale gezondheidspotentieel te bereiken

38 Problem-oriented vs goal-oriented care Hoe succesvolle zorg meten? Problem-oriented Accuraatheid van diagnostiek Evidence-Based behandeling Dalende morbiditeit Dalende mortaliteit Goal-oriented Bereikt de patiënt zijn individuele doelstellingen?

39 Problem-oriented vs goal-oriented care Problem-oriented Goal-oriented Wie evalueert het succes Arts Pay for Performance systemen Patient

40 Evolutie van Chronic Disease Management naar Participatory Patient Management Stelt de patiënt centraal in het proces Verandert het perspectief van probleem georiënteerde zorg naar doelgerichte zorg

41

42

43

44 F R A G M E N T A T I O N duplicatie inefficiënt gebruik van voorzieningen gebrek aan coördinatie

45 The first essential is to curb the incentive for specialisation, which has been encouraged to an unreasonable degree..

46 Wat er voor patiënten echt toe doet Functionele toestand Sociale participatie

47 De componenten van het menselijk functioneren volgens ICF Participatie Zorg dragen voor anderen Activiteiten Knopen dichtdoen Lichaamsfuncties De beweeglijkheid en stabiliteit van de gewrichten Lichaamsstructuur Gewrichten Externe en persoonlijke factoren 47

48 Doelgerichte zorg patiëntgerichte benadering focust op alternatieve gezondheidsgerelateerde uitkomstmaten kwaliteit van leven functionele toestand sociale participatie aandacht voor empowerment van patiënten.

49 Doelgerichte zorg Nood aan paradigmashift bij hulpverleners èn bij patiënten Paradigm shift = a profound change in a fundamental model or perception

50 Problem oriented paradigm: Evidence based medicine treat to target : cave: pay for performance systemen Ziektespecifieke zorgtrajecten ->Het is een extreme uitdaging om doelgerichte zorg te bieden in een systeem dat gedomineerd is door en gestructureerd is volgens een strikt biomedisch model.

51 Als de tijd genomen wordt om het perspectief van de patiënt helder te krijgen zullen de doelstellingen van de therapie meer helder zijn en zal de patiënt ook duidelijkheid hebben over waar het met de aanpak al dan niet naartoe kan gaan. Goede communicatie Contextual evidence: =Specifieke patiënt in zijn/haar specifieke situatie Persoonlijkheid Persoonlijke geschiedenis Kenmerken van de ziekte Doelstellingen (persoonlijk, familie) Sociaal economische en culturele omstandigheden

52 Hoe komen we tot doelgerichte zorg, waarbij de patiënt zelf bepaalt welke doelstellingen in zijn levenssituatie van belang zijn? 1. Inleiding 2. Multimorbiditeit in een internationale context 4. Chronische aandoeningen en multimorbiditeit: een verticale benadering of integratie in een versterkte, geïntegreerde eerstelijnsgezondheidszorg? 5. Uitdagingen

53 Ieder zijn doel Uitdagingen voor goal oriented care

54 Paradigmashift: probleem->doel - Informeren/ overtuigen/ opleiden zorgverleners - Ondersteuning/educatie van patiënten

55 Het identificeren van doelstellingen Doelen formuleren is voor patiënten immers geen evidente oefening Denk maar aan jezelf Kwalitatief onderzoek (met diepte-interviews) heeft hierbij belangrijke drempels aangetoond Laat staan dat we deze oefening evident kunnen maken in een klassiek huisartsenconsult

56 Doelen identificeren is teamwerk Patiënt als belangrijkste speler Oefening van de zorgkundigen in het rust- en verzorgingstehuis. Zij waren erg goed vertrouwd met wat de bewoners belangrijk vonden Continuïteit van zorg Intensiteit van het contact De rol van de ergotherapeut Expert in het menselijk functioneren Expert in het begeleiden van doelstellingen formuleren

57 Hoe zullen deze doelen ons beleid beïnvloeden? Hier hebben we onvoldoende zicht op Gevaar voor verslapping van medische zorg? kwaliteit van doelgerichte zorg moeilijk te vatten in wetenschappelijk onderzoek Er is geen gouden standaard voor geïndividualiseerde zorg Andere uitkomstmaten nodig En doen we dit niet al? Huisartsen integreren contextuele en persoonlijke factoren in hun (complex) zorgbeleid Cave: grotere aandacht voor biomedische targets, pay for performance systemen en ziektespecifieke zorgtrajecten

58 Doelgerichte zorg : valkuil voor ongelijkheid in zorg? Cognitieve beperkingen Taalproblemen Psychiatrische problematiek Emotionele ontreddering Socio-economische omstandigheden Moeilijkheden met eigen beslissingen nemen -> Therapeut/zorgverlener hierin rol van advocaat. -> Quid identificatie van zorgproblemen die patiënt zelf niet identificeert?

59 Core value of primary care. To rely as much as possible on the power of patients to take care of their own illness. Zoveel als mogelijk vertrouwen op de kracht van patiënten om zelf hun ziekte in handen te nemen

60 Dank voor uw aandacht

61 Problems with guidelines in multimorbidity - RCT: strikte inclusiecriteria, co-morbiditeit vaak exclusie criterium - Bv. Fortin et al 980 dossiers. Meeste patiënten die in aanmerking kwamen voor antihypertensiva trial zouden geëxcludeerd worden op basis van comorbiditeit - Populatie in trials: niet altijd vergelijkbaar met populatie in de huisartsgeneeskunde - Bv. Mant et al Populatie in studie waarop de richtlijn is gebaseerd is anders dan populatie in huisartspraktijk - Uitkomstmaten: relevant voor de patiënt

Heusden-Destelbergen 18 januari 2013. Dr Pauline Boeckxstaens Dr Patricia Sunaert

Heusden-Destelbergen 18 januari 2013. Dr Pauline Boeckxstaens Dr Patricia Sunaert Heusden-Destelbergen 18 januari 2013 Dr Pauline Boeckxstaens Dr Patricia Sunaert De Epidemie van Multimorbiditeit 50% van de 65 plussers heeft minstens 3 chronische aandoeningen 20% van de 65 plussers

Nadere informatie

Interprofessionele vorming Sint-Amandsberg. Donderdag 10 september 2015

Interprofessionele vorming Sint-Amandsberg. Donderdag 10 september 2015 Interprofessionele vorming Sint-Amandsberg Donderdag 10 september 2015 Welkom! Enkele minder bekende disciplines De podoloog Podoloog versus pedicure Podoloog (podotherapeut) Erkend paramedicus Behandelen

Nadere informatie

RICHTLIJNEN VOOR MULTIMORBIDITEIT: WHICH WAY TO GO?

RICHTLIJNEN VOOR MULTIMORBIDITEIT: WHICH WAY TO GO? RICHTLIJNEN VOOR MULTIMORBIDITEIT: WHICH WAY TO GO? Pauline Boeckxstaens. Huisarts-onderzoeker. Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg. Universiteit Gent. In samenwerking met Bert Vaes

Nadere informatie

Uitdagingen en ambities voor de toekomst

Uitdagingen en ambities voor de toekomst Trefdag Patiëntenparticipatie 29 november 2014 Uitdagingen en ambities voor de toekomst Kristof EECKLOO, LLM, PhD Strategische Beleidscel UZ Gent Universiteit Gent Patiëntenparticipatie Benutten van de

Nadere informatie

Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen?

Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen? Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen? TRANZO ZORGSALON 14 oktober 2010 Marjolein Lugtenberg TRANZO, UvT/ PZO, RIVM Richtlijnen o Ter verbetering van kwaliteit van zorg o Bron van evidence-based

Nadere informatie

Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care?

Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care? Symposium Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care? Sodehotel La Woluwe 25/04, 09u-13u. Symposium - Towards an evidence-based Workforce Planning in Healthcare. Hoe is het dreigende huisartsentekort

Nadere informatie

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen Prof. Dr. Paul Van Royen Deze voordracht Enkele basiscijfers qua aanbod en gebruik van zorg Vijf uitdagingen voor de toekomst

Nadere informatie

Heusden-Destelbergen samen in zorg 17/01/2013

Heusden-Destelbergen samen in zorg 17/01/2013 Heusden-Destelbergen samen in zorg 17/01/2013 VERSLAG Aanwezigen (lijst in bijlage): 9 apothekers, 2 diëtisten, 4 diabeteseducatoren, 11 verpleegkundigen, 13 huisartsen, 2 kinesisten, 1 kinesist-podoloog,

Nadere informatie

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit Mariëtte de Rooij Inhoud Artrose en comorbiditeit Aangepaste oefentherapie bij comorbiditeit Resultaten pilot studie Voorbeeld Conclusie Randomized

Nadere informatie

Hoe geïntegreerde zorg voor mensen met claudicatio intermittens realiseren?

Hoe geïntegreerde zorg voor mensen met claudicatio intermittens realiseren? Hoe geïntegreerde zorg voor mensen met claudicatio intermittens realiseren? Workshop Jaarcongres ClaudicatioNet 13 maart 2014 te Den Bosch Cor Spreeuwenberg en Henk Giessen Platform Vitale Vaten / Hart

Nadere informatie

van chaos naar eenheid

van chaos naar eenheid van chaos naar eenheid Alles is aanwezig, je moet het alleen op de juiste plek zetten Carel Bakx, huisarts Doesburg Mark van der Wel Henny Peelen Wat gaat er gebeuren? Waarom een nieuw Vasculair Risico

Nadere informatie

Health Advisory Services 08-03-06

Health Advisory Services 08-03-06 Health Advisory Services 08-03-06 Oolgaardtlezing 4 maart 2008 Van Disease Management naar levensloopbegeleiding voor mensen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) Ir. W. (Wine) te Meerman MSc, Managing

Nadere informatie

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid presentatie ESPRi Symposium 26-11-2015 Michiel Boog, klinisch psycholoog, psychotherapeut Titel:

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

U BENT AAN HET VINKEN

U BENT AAN HET VINKEN Vinken en/of vonken Prof. Dr. Dinny de Bakker RCH sandwich-nascholing, Tilburg 18/27 november 2013 Protocol aflopen Meetwaarden noteren Gedoe met KIS en ICT Gedoe met declaraties Mensen doorzagen over

Nadere informatie

Patient Empowerment. Prof. dr. W.H. van Harten, mei 2009

Patient Empowerment. Prof. dr. W.H. van Harten, mei 2009 Patient Empowerment Prof. dr. W.H. van Harten, mei 2009 Trends in Zorgstelsel Prestatie bekostiging/competitie. Technologische vernieuwing & personalised medicine. Investeringen vragen grootschaligheid

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Klassiek ziektemodel vs. geriatrische presentatie

Klassiek ziektemodel vs. geriatrische presentatie Klassiek ziektemodel vs. geriatrische presentatie Klassiek Symptomen 1:1 Ziekte Klassiek Geriatrische ziekte uiting Waarom? Ziektebeloop: Patiënten met bv. kanker, hartfalen, dementie. Lorenz KA Ann Int

Nadere informatie

samenvatting 127 Samenvatting

samenvatting 127 Samenvatting 127 Samenvatting 128 129 De ziekte van Bechterew, in het Latijn: Spondylitis Ankylopoëtica (SA), is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich vooral manifesteert in de onderrug en wervelkolom.

Nadere informatie

Een chronische ziekte komt zelden alleen! Hans Vlek, programmamanager

Een chronische ziekte komt zelden alleen! Hans Vlek, programmamanager Een chronische ziekte komt zelden alleen! Hans Vlek, programmamanager Syntein 12 oktober 2010 Zorggroepencongres 2 Kenmerken Syntein Organisatie multidisciplinaire zorggroep (BV) Doelgroep 135.000 Huisartsen

Nadere informatie

Chronische Nierschade in Nederland

Chronische Nierschade in Nederland Chronische Nierschade in Nederland Stadium GFR (ml/min/1,73m 2 ) Albuminurie > 30 mg/24 hr Prevalentie VS (%) Prevalentie Nederland (%) 1 >90 Ja 3,3 1,3 2 60-89 Ja 3,0 3,8 3 30-59 Ja/nee 4,3 5,3 4 15-29

Nadere informatie

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1.1 V&V 2020 heeft op basis van: de rondetafelgesprekken met vele honderden beroepsbeoefenaren; de achtergrondstudies met een review van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

DOKTEREN DOE JE NIET ALLEEN OVER CONCRETE SAMENWERKING IN PRAKTIJK, EERSTE EN TWEEDE LIJN. Spiegelbijeenkomst 15 april 2015

DOKTEREN DOE JE NIET ALLEEN OVER CONCRETE SAMENWERKING IN PRAKTIJK, EERSTE EN TWEEDE LIJN. Spiegelbijeenkomst 15 april 2015 DOKTEREN DOE JE NIET ALLEEN OVER CONCRETE SAMENWERKING IN PRAKTIJK, EERSTE EN TWEEDE LIJN Spiegelbijeenkomst 15 april 2015 Huisarts en Praktijkondersteuner : wie ondersteunt wie? Prof. dr Guy Rutten, UMC

Nadere informatie

Samenvatting. Belangrijkste bevindingen

Samenvatting. Belangrijkste bevindingen Samenvatting Chronische nierschade (CNS) en de complicaties daarvan, veroorzaken, naast de grote persoonlijke impact, veel druk op gezondheidszorg voorzieningen. Door de vergrijzing en de toename van suikerziekte

Nadere informatie

Highlights in ehealth

Highlights in ehealth Highlights in ehealth Hans C. Ossebaard KLM HEALTH SERVICES 23 JANUARI 2015 Center for ehealth Research and Disease management Kwaliteitsinstituut 1. Ontwikkeling kwaliteitstandaarden 2. Implementatie

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

ehealth en zelfmanagement Hoe worden we daar beter van?

ehealth en zelfmanagement Hoe worden we daar beter van? ehealth en zelfmanagement Hoe worden we daar beter van? Bart Brandenburg 21 maart 2013 Wat is ehealth? en hoe worden we daar beter van? Er zijn 51 definities van ehealth Supporting Health by technology

Nadere informatie

Evidence Based Care coaching Ann Van den Bruel Academic Clinical Lecturer, University of Oxford

Evidence Based Care coaching Ann Van den Bruel Academic Clinical Lecturer, University of Oxford Evidence Based Care coaching Ann Van den Bruel Academic Clinical Lecturer, University of Oxford Evidence Based Medicine 1 Evidence Based Medicine Levels of Evidence for Eminence-based medicine Level I:

Nadere informatie

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen symposium 11/10/14 (On)zin van diabetes behandeling bij ouderen Dr. K. Mortelmans Endocrinologie RZ HHart Leuven Belang Toenemende prevalentie type 2 diabetes Wijzigende levensgewoonte Vergrijzing Meer

Nadere informatie

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie Margot Geerts Verpleegkundig Specialist Diabetische polyneuropathie 1. Distale symmetrische polyneuropathie Uitval van een combinatie van sensore,

Nadere informatie

Eén ziekte - één richtlijn: Balanceren tussen eenvoud en complexiteit. Dr. Jako S. Burgers

Eén ziekte - één richtlijn: Balanceren tussen eenvoud en complexiteit. Dr. Jako S. Burgers Eén ziekte - één richtlijn: Balanceren tussen eenvoud en complexiteit Dr. Jako S. Burgers TRANZO Zorgsalon, Tilburg 14 oktober 2010 Inhoud van presentatie Definitie van richtlijnen, normen en standaarden

Nadere informatie

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Verbetering van therapietrouw Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Therapietrouw bij hypertensie Vrouw, 47 jaar, bloeddruk 184/102 mm Hg Diagnose: Essentiële hypertensie

Nadere informatie

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG What s in a name? Jens Detollenaere Research group Equity in Health Care Department of Family Medicine and Primary Health Care De levensverwachting van de Belgen neemt toe

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Effectiveness of case management in the reduction of COPD re-admissions: results of a pilot study Annelies E. van Eeden, Ingrid van de Poll, Gertrud van Vulpen, Tim Roldaan, Wies Wagenaar, Melinde Boland,

Nadere informatie

Samenvatting Zorgstandaard astma

Samenvatting Zorgstandaard astma Samenvatting Zorgstandaard astma Hierbij een samenvatting van de Zorgstandaard astma voor volwassenen namens de COPD-werkgroep van de huisartsenkring Amsterdam. Wij hebben voor u geprobeerd de belangrijkste

Nadere informatie

Ondersteuning bij implementatie zelfmanagement

Ondersteuning bij implementatie zelfmanagement Ondersteuning bij implementatie zelfmanagement Implementatie ondersteunde zelfzorg opschalen Chronische zieke mensen helpen aan hun eigen gezondheid te werken, ondersteund door de zorgverlener, ehealth,

Nadere informatie

Psychofarmaca bij d e de ouderen Waarom slikken zij? A D. D Hooghe Hooghe

Psychofarmaca bij d e de ouderen Waarom slikken zij? A D. D Hooghe Hooghe Psychofarmaca bij de ouderen Waarom slikken zij? A. D Hooghe Psychofarmaca Benzodiazepines en aanverwanten Antidepressiva Antipsychotica Antipsychotica Assessment of antipsychotic prescribing in Belgian

Nadere informatie

Nurse versus physician-led care for the management of asthma

Nurse versus physician-led care for the management of asthma TRAM onderzoek Nurse versus physician-led care for the management of asthma Maarten C Kuethe1, Anja A P H Vaessen-Verberne1, Roy G Elbers2, Wim MC Van Aalderen3 1. Paediatrics, AMPHIA Hospital, Breda,

Nadere informatie

Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie. Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr.

Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie. Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr. Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr.guus Schrijvers Introductie Inleiding Definitie Zorgpad Variantie analyse: evaluatie

Nadere informatie

Het Individueel Zorgplan

Het Individueel Zorgplan Het Individueel Zorgplan Bedreiging of Gezamenlijke Kans? Hans in t Veen, longarts STZ Expertise Centrum Astma & COPD h.intveen@sfg.nl Wat is een IZP? Het IZP is de dynamische set van afspraken van de

Nadere informatie

Case management of coördinatie van de zorg?

Case management of coördinatie van de zorg? Pistes voor integratie van de zorg voor kwetsbare ouderen die thuis wonen Case management of coördinatie van de zorg? THÉRÈSE VAN DURME JEAN MACQ INSTITUT DE RECHERCHE SANTÉ ET SOCIÉTÉ (IRSS - BRUSSEL)

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Advance Care Planning bij chronisch orgaanfalen: praat voor het te laat is!

Advance Care Planning bij chronisch orgaanfalen: praat voor het te laat is! Advance Care Planning bij chronisch orgaanfalen: praat voor het te laat is! Carmen Houben MSc. Wetenschappelijk onderzoeker Medisch Psycholoog 24 november 2015 Chronische ziekten - 1900: overlijden door

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Reductie van de vraag naar spoedzorg, daar gaat het om

Reductie van de vraag naar spoedzorg, daar gaat het om Reductie van de vraag naar spoedzorg, daar gaat het om Lezing op donderdag 21 november 2013 op het dertiende spoedzorgcongres van de Julius Academy te Zeist Vorig jaar: preventie van spoedzorg Letselpreventie

Nadere informatie

NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn

NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn Dit standpunt is vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van 12 mei 2005. NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn Toelichting op de NHG-Standpunten

Nadere informatie

ACHIL: evaluatie van de zorgtrajecten diabetes mellitus type 2 en chronische nierinsufficiëntie

ACHIL: evaluatie van de zorgtrajecten diabetes mellitus type 2 en chronische nierinsufficiëntie ACHIL: evaluatie van de zorgtrajecten diabetes mellitus type 2 en chronische nierinsufficiëntie Achil Phase 1 (2009-2013). Ambulatory Care Health Information Laboratory Feedback rapport Lokale Multidisciplinaire

Nadere informatie

Terug in het heden: een nuchtere blik op de zin en onzin van meten in de zorg. Sandra Beurskens

Terug in het heden: een nuchtere blik op de zin en onzin van meten in de zorg. Sandra Beurskens Terug in het heden: een nuchtere blik op de zin en onzin van meten in de zorg Sandra Beurskens Patient/client centred SDM (RVZ, 2013) Evidence Based Practice Context Multi/inter-disciplinair Doelgerichte

Nadere informatie

Ontmedicalisering. Gezondheid voor iedereen

Ontmedicalisering. Gezondheid voor iedereen * Ontmedicalisering Gezondheid voor iedereen Keuze voor de huisartsgeneeskunde: voor continuïteit voor persoonlijke zorg voor integrale zorg Maar ook: voor het gezonde WHO definitie gezondheid (1948) Een

Nadere informatie

Stoppen met langdurig antipsychoticagebruik voor gedragsproblemen. Gerda de Kuijper Arts verstandelijk gehandicapten/senior onderzoeker

Stoppen met langdurig antipsychoticagebruik voor gedragsproblemen. Gerda de Kuijper Arts verstandelijk gehandicapten/senior onderzoeker Stoppen met langdurig antipsychoticagebruik voor gedragsproblemen Gerda de Kuijper Arts verstandelijk gehandicapten/senior onderzoeker Congres Focus op onderzoek Utrecht 22 juni 2015 Inhoud presentatie

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie

Communicatie in medisch handelen KLINISCHE CONSULTVOERING. Consultvoering in V-lijn. Klassieke consultvoering. Patiënt-centred care.

Communicatie in medisch handelen KLINISCHE CONSULTVOERING. Consultvoering in V-lijn. Klassieke consultvoering. Patiënt-centred care. KLINISCHE CONSULTVOERING V-lijn 1 ste MASTER Communicatie in medisch handelen Internationaal Sinds jaren 80 veel interesse voor evidenced-based onderzoek wat betreft communicatie 1998 Skills for Communicating

Nadere informatie

Het elektronisch dossier van de zorgverlener en de patiënt wordt het belangrijkste instrument om nieuwe medische kennis te verwerven

Het elektronisch dossier van de zorgverlener en de patiënt wordt het belangrijkste instrument om nieuwe medische kennis te verwerven Diagnostics Quality of care EMD als registratie- en kennisinstrument Education development Care for the elderly Nicolas Delvaux, 22 oktober 2015 www.achg.be Het elektronisch dossier van de zorgverlener

Nadere informatie

Herstel van een persoonlijke crisis in een wereld van richtlijnen I rond diagnoserecept-rom: goede weg?

Herstel van een persoonlijke crisis in een wereld van richtlijnen I rond diagnoserecept-rom: goede weg? Herstel van een persoonlijke crisis in een wereld van richtlijnen I rond diagnoserecept-rom: zitten we op de goede weg? Herstelbeweging.De essentie van herstel is de psychiatrische diagnose te boven komen..

Nadere informatie

The quality of dying: autonomie en begeleiding

The quality of dying: autonomie en begeleiding 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht The quality of dying: autonomie en begeleiding Marieke Schreuder Verpleegkundig specialist UMCUtrecht/IKMN haschreuder@ikmn.nl Inhoud Concept autonomie Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Research Bio-markers Concept Conference NIOC 2013 1. Probleem

Research Bio-markers Concept Conference NIOC 2013 1. Probleem Onderzoek naar de mogelijke ontwikkeling van een intelligent web-based systeem gericht op screening & monitoring op colorectale kanker van patiënt risico groepen met behulp van op bloedonderzoek gebaseerde

Nadere informatie

Zorgvastgoed innovatief en financieel verantwoord. Fred Bisschop

Zorgvastgoed innovatief en financieel verantwoord. Fred Bisschop Zorgvastgoed innovatief en financieel verantwoord Fred Bisschop Financiering op basis van de businesscase De businesscase beslaat een lange periode en wordt door verschillende actoren bepaald Financiers

Nadere informatie

Patiëntveiligheid door Klinische Paden

Patiëntveiligheid door Klinische Paden Patiëntveiligheid door Klinische Paden Dr. Kris Vanhaecht CZV-KULeuven Secretary General European Pathway Association Kris.Vanhaecht@med.kuleuven.be Klinisch Pad Een middel om een patiëntgericht programma

Nadere informatie

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Mijn innovatie is beter dan de concurrentie Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op Bijvoorbeeld: Mortaliteit Kwaliteit

Nadere informatie

Persoonsgerichte preventie: wie, wat, waar, hoe. Roderik Kraaijenhagen NIPED, Amsterdam

Persoonsgerichte preventie: wie, wat, waar, hoe. Roderik Kraaijenhagen NIPED, Amsterdam Persoonsgerichte preventie: wie, wat, waar, hoe Roderik Kraaijenhagen NIPED, Amsterdam Chronic disease burden - hart- en vaatziekten - diabetes - COPD - depressie / angst - obesitas Adequate preventie

Nadere informatie

Ruth Mangroe,MSc 20 maart 2013

Ruth Mangroe,MSc 20 maart 2013 Ruth Mangroe,MSc 20 maart 2013 Ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg hebben direct invloed op de wijze waarop men verwacht dat de praktische dienstverlening zal worden uitgevoerd of geboden. Dat de

Nadere informatie

2 Anders werken: de patiënt vraagt erom

2 Anders werken: de patiënt vraagt erom 2 Anders werken: de patiënt vraagt erom 2.1 Zijn zorgprofessionals voorbereid op de toekomst? Onvoldoende voorbereid op toename chroniciteit Curatief denken nog dominant Voorbeeld: Chronic Care Model Zijn

Nadere informatie

Samenwerking en geintegreerde zorg. Kans of risico? Prof. Richard Grol IQ healthcare

Samenwerking en geintegreerde zorg. Kans of risico? Prof. Richard Grol IQ healthcare Samenwerking en geintegreerde zorg Kans of risico? Prof. Richard Grol IQ healthcare Hoge kwaliteit voor aanvaardbare prijs Kosten reductie door, bijv (Bussiness Week 2009) : Reductie fouten en adverse

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie in en voor de Basis GGz

Cognitieve gedragstherapie in en voor de Basis GGz Cognitieve gedragstherapie in en voor de Basis GGz Mark van der Gaag PhD Hoogleraar Klinische Psychologie, Vrije Universiteit Amsterdam Hoofd Psychose Onderzoek, Parnassia, Den Haag 1 Wat is gedragstherapie

Nadere informatie

17-1-2013. De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme / computer programma Het onderzoek

17-1-2013. De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme / computer programma Het onderzoek Patiënt-empowerment; het individueel zorgplan en de ziektelastmeter bij COPD Onno van Schayck CAHAG 7e conferentie Utrecht, 24 januari 2013 Inhoud De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme

Nadere informatie

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling Is de NHG-Standaard nog up-to-date? MONITORING VAN ONDERBEHANDELING! Simon Verhoeven en Daniel Tavenier MAAR HOE ZIT HET MET OVERBEHANDELING? Sterfte

Nadere informatie

Wat verwachten COPD patiënten met co-morbiditeit van hun huisarts? Een kwalitatief onderzoek.

Wat verwachten COPD patiënten met co-morbiditeit van hun huisarts? Een kwalitatief onderzoek. Wat verwachten COPD patiënten met co-morbiditeit van hun huisarts? Een kwalitatief onderzoek. Decuypere C, De Sutter A, Boeckxstaens P Samenvatting Decuypere C, De Sutter A, Boeckxstaens P. Wat verwachten

Nadere informatie

huisartsgeneeskunde in een multidisciplinair perspectief ri de ridder houthalen 15.04.2015

huisartsgeneeskunde in een multidisciplinair perspectief ri de ridder houthalen 15.04.2015 huisartsgeneeskunde in een multidisciplinair perspectief ri de ridder houthalen 15.04.2015 1984 toen een consultatie 348 frank (8,68 euro) en een huisbezoek 372 frank (9,22 euro) kostten 1976 bijgeschoold

Nadere informatie

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Amsterdam School of Health Professionals / HvA Amsterdam Kwaliteit en Proces Innovatie / AMC Amsterdam Goede zorg Effectief Doelmatig Veilig Tijdig Toegankelijk

Nadere informatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie 220205 Condite, Nieuwegein, 205 Disclosure belangen spreker kwaliteit van leven en kosten Potentiële belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsering of

Nadere informatie

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012 Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis Hogeschool Zuyd, juni 2012 1 SilverFit maakt systemen voor virtuele revalidatie SilverFit maakt een systemen voor virtuele fysiotherapie en ouderenfitness

Nadere informatie

6/11/2012. Wat is case management? Case management. Case management en ontslagmanagement in algemene en psychiatrische ziekenhuizen

6/11/2012. Wat is case management? Case management. Case management en ontslagmanagement in algemene en psychiatrische ziekenhuizen Case management en ontslagmanagement in algemene en psychiatrische ziekenhuizen Prof. Dr. Philip Moons Eva Goossens Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap KU Leuven Wat is case management? Management:

Nadere informatie

Een nationaal hepatitis plan voor Nederland

Een nationaal hepatitis plan voor Nederland Een nationaal hepatitis plan voor Nederland 1 PROF. DR. JAN HENDRIK RICHARDUS AFDELING MAATSCHAPPELIJKE GEZONDHEIDSZORG ERASMUS MC, ROTTERDAM Disclosure belangen spreker 2 (potentiële) belangenverstrengeling:

Nadere informatie

Sturen op kosten in de zorg. Patiënt, professional, politiek? Shared Decision Making. NFU-RVZ Utrecht 06-09-2013

Sturen op kosten in de zorg. Patiënt, professional, politiek? Shared Decision Making. NFU-RVZ Utrecht 06-09-2013 Sturen op kosten in de zorg. Patiënt, professional, politiek? Shared Decision Making. NFU-RVZ Utrecht 06-09-2013 Trudy van der Weijden Huisartsgeneeskunde School CAPHRI MUMC+ Shared Decision Making Gezamenlijke

Nadere informatie

Evolutie in de zorg voor diabetespatiënten: van specialist naar multidisciplinaire teamwerking

Evolutie in de zorg voor diabetespatiënten: van specialist naar multidisciplinaire teamwerking Evolutie in de zorg voor diabetespatiënten: van specialist naar multidisciplinaire teamwerking Chantal Mathieu, MD PhD Endocrinologie UZ Leuven, KU Leuven België Hoe kwaliteit van zorgen voor mensen met

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Multimorbiditeit in de huisartsenpraktijk

Multimorbiditeit in de huisartsenpraktijk Postprint Version 1.0 Journal website http://vb23.bsl.nl/frontend/index.asp?custom_product_id=0168-9428&product_id={a9ee6675-58b1-4251-bd27-6fa916bb35dd} Pubmed link DOI Multimorbiditeit in de huisartsenpraktijk

Nadere informatie

Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen?

Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen? Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen? Drs. Mariëlle AMJ van der Velden-Daamen Prof. Dr. Jan PH Hamers Prof. Dr. Hans Peter Brunner la Rocca Dr. Frans ES Tan Prof. Dr. Jos MGA

Nadere informatie

Disease mongering: ziekte gezocht voor nieuwe pil

Disease mongering: ziekte gezocht voor nieuwe pil huisartsgeneeskunde & ouderengeneeskunde Disease mongering: ziekte gezocht voor nieuwe pil Henriëtte van der Horst, huisarts Hoofd afdeling huisartsgeneeskunde & ouderengeneeskunde VUmc LOVAH congres 23

Nadere informatie

Vergrijzing/verzilveren. Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009. Ons vak in beweging

Vergrijzing/verzilveren. Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009. Ons vak in beweging Ons vak in beweging Dr. Hans Hobbelen, Lector healthy Lifestyle, Ageing and Health Care Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009 Vergrijzing/verzilveren Ontwikkeling grijze druk De 2010-2025

Nadere informatie

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012 ACA Congres 2012 LICHAAMSBEWEGING EN SUCCESVOL OUDER WORDEN Meer bewegen - Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit; - Afdeling Epidemiologie en

Nadere informatie

Regien Kievits, Gerrit van Roekel Malaga, 2014

Regien Kievits, Gerrit van Roekel Malaga, 2014 Regien Kievits, Gerrit van Roekel Malaga, 2014 Dhr Terlouw, 62 jaar is sedert 1 jaar bekend met COPD, Gold 2. Rookgeschiedenis: 52 pakjaren Comorbiditeit: ACS 60 jarige leeftijd, dotter met stentplaatsing.

Nadere informatie

Begeleiding van HIV-patiënten

Begeleiding van HIV-patiënten Symposium Up-to-Date in Infectieziekten Zaterdag 11 februari 2012 Begeleiding van HIV-patiënten Anneleen Lijnen Nurse physician assistant Dienst Infectieziekten 1) Voorstelling Verpleegkundige Ondersteuning

Nadere informatie

Van Activiteit naar Kwaliteit van Bewegen

Van Activiteit naar Kwaliteit van Bewegen Van Activiteit naar Kwaliteit van Bewegen Activiteiten Monitoring is Hot Kenneth Meijer Vakgroep Bewegingswetenschappen Maastricht University Medical Centre Kenneth.meijer@bw.unimaas.nl VROEER Negatieve

Nadere informatie

Praktijkorganisatie voor chronische zorg 18 M EI 2013

Praktijkorganisatie voor chronische zorg 18 M EI 2013 Praktijkorganisatie voor chronische zorg WORKSHOP DAG VAN DE HUISARTS 18 M EI 2013 G EERT GODERIS & LIESBETH BORGERMANS Verloop Workshop Kader & voorbeeld (15 ) Brainstorm in groepjes volgens het Walt

Nadere informatie

De zorgrelatie: ervaringen van de patiënt

De zorgrelatie: ervaringen van de patiënt De zorgrelatie: ervaringen van de patiënt 18 oktober 2013 Icuro: relaties zin zorg: zorg in relatie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw Inhoud 1. Wat is het Vlaams Patiëntenplatform vzw? 2. Relatie

Nadere informatie

Bestaan er ideale condities voor samenwerking?

Bestaan er ideale condities voor samenwerking? Workshop: Congres Chronische Zorg 29 juni 2012 Bestaan er ideale condities voor samenwerking? Pim Valentijn, Jan van Es Instituut Email: p.valentijn@jvei.nl Inhoud De kunst van het samenwerken Het onderzoek

Nadere informatie

palliatieve zorg Prof. Dr. Paul Van Royen Universiteit Antwerpen

palliatieve zorg Prof. Dr. Paul Van Royen Universiteit Antwerpen Kwaliteitsdenken in de geneeskunde en palliatieve zorg Prof. Dr. Paul Van Royen Vakgroep Eerstelijns- en Interdisciplinaire i i Zorg Universiteit Antwerpen Voorwaarden voor kwaliteit van zorg De praktijk

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Op weg naar de module ouderenzorg

Op weg naar de module ouderenzorg Op weg naar de module ouderenzorg Geïntegreerde zorg voor ouderen met multiproblematiek Stichting Gezondheidscentra Eindhoven Robert Vening Katinka Mijnheer 12 oktober Inhoud presentatie 1. Introductie

Nadere informatie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie Raymond Ostelo, PhD Professor of Evidence-Based Physiotherapy Dept. Health Sciences EMGO+ Institute for Health and Care Research VU University Amsterdam, the Netherlands r.ostelo@vumc.nl 1 Classificeren

Nadere informatie

Casus. PrevalenOe OSAS 17-04-16. Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS. Disclosures

Casus. PrevalenOe OSAS 17-04-16. Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS. Disclosures 170416 Disclosures Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS Geen (potentiële) belangenverstrengeling Bedrijfsnamen Voor bijeenkomsten mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

De waarde van kosteneffectiviteitsanalyses (KEA) bij de evaluatie van disease management programma's

De waarde van kosteneffectiviteitsanalyses (KEA) bij de evaluatie van disease management programma's Levensverwachting stijgt harder dan gedacht De waarde van kosteneffectiviteitsanalyses (KEA) bij de evaluatie van disease management programma's Maureen Rutten-van Mölken, PhD Universitair Hoofddocent

Nadere informatie

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker MAPPING STUDIE Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker UKON symposium 7 april 2016 A study on the characteristics, care needs and quality of life of patients with both Mental

Nadere informatie

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen Innovatie in mondzorg voor kwetsbare groepen Maandag 16 maart 2015 Maatschappelijke Tandheelkunde Universiteit Gent- Universitair Ziekenhuis JVO & LDV - 18 maart 2015 1 Maatschappelijke Mondzorg, Vakgroep

Nadere informatie

HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering VVP Gent, 16-10- 2015 Marc Stein

HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering VVP Gent, 16-10- 2015 Marc Stein HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering VVP Gent, 16-10- 2015 Marc Stein HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering

Nadere informatie

Ruimte voor duurzame innovatie in de zorg

Ruimte voor duurzame innovatie in de zorg Ruimte voor duurzame innovatie in de zorg De Doelen 22 november 2012 Kim Putters Erasmus Universiteit Rotterdam Koen Harms Achmea Programma Opening Kim Putters: Innoveren in een meervoudige omgeving Presentatie

Nadere informatie