Centrale Commissie voor de Rijnvaart ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Centrale Commissie voor de Rijnvaart ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART"

Transcriptie

1 Centrale Commissie voor de Rijnvaart ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART STATISTIEKEN 2002

2

3 CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART (CCR) ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART 2002 Rijn- en Binnenvaartstatistieken

4 2

5 3 INHOUD INLEIDING VOORWOORD HOOFDSTUK 1 : Ontwikkelingen aan de vraagzijde 1.1 Algemene tendens 1.2 Ontwikkeling ten aanzien van de belangrijkste goederen 1.3 Containervervoer HOOFDSTUK 2: Ontwikkelingen aan de aanbodzijde HOOFDSTUK 3: Globaal overzicht van de economische situatie BIJLAGE 1: GOEDERENVERVOER A B Begripsbepalingen, methodes en goederennomenclatuur Goederenvervoer op de Rijn Vervoerstatistieken naar segment van de Rijn Tabel 1: Goederenvervoer en vervoersprestatie in ton-kilometer per sector en goederencategorie op de traditionele Rijn Grensverkeer Tabel 2: Goederenvervoer op de Rijn per meldpunt en vlag Tabel 3: Goederenvervoer op de Rijn bij de grenzen per vlag en goederensoort Tabel 4: Overzicht van de vervoerde goederensoorten op de Rijn tussen Rheinfelden en de duits-nederlandse grens Tabel 4b: Overzicht van het containervervoer op de Rijn en de daarmee verbonden vaarwegen (in TEU) Havenoverslag Tabel 5: Goederenoverslag in geselecteerde havens per goederensoort Internationaal verkeer Tabel 6: Goederenvervoer op de Rijn per soort vervoer (nationaal-internationaal) en vervoersrelatie ( ) Tabel 7: Goederenvervoer per vervoerswijze en soort vervoersrelatie ( ) BIJLAGE 2: OMVANG VAN DE VLOOT A Begripsbepalingen, methoden en nomenclatuur B Binnenvloten Tabel 8: Staat van de binnenvloot per scheepstype Tabel 9: Staat van de binnenvloot op per scheepstype en tonnageklasse Tabel 10: Staat van de binnenvloot op per scheepstype en vermogensklasse Tabel 11: Staat van de binnenvloot op per scheepstype en bouwjaar C Rijnvloten Tabel 12: Staat van de Rijnvloot per scheepstype Tabel 13: Staat van de Rijnvloot op per scheepstype en tonnageklasse Tabel 14: Staat van de Rijnvloot op per scheepstype en vermogensklasse Tabel 15: Staat van de Rijnvloot op per scheepstype en bouwjaar D Passagiersschepen Tabel 16: Staat van de binnenvloot passagiersschepen op per scheepstype en bouwjaar Tabel 17: Staat van de Rijnvloot passagiersschepen op per scheepstype en bouwjaar

6 4 INLEIDING Dit verslag met betrekking tot het jaar 2002 van de Centrale Commissie presenteert de statistieken van de Rijn- en Binnenvaart met betrekking tot vervoer en vloot. Het beantwoordt daarmee de opdracht in Artikel 45 van de Herziene Rijnvaartakte van 1868 (Akte van Mannheim) jaarlijks een verslag over de economische situatie van de Rijnvaart op te stellen. De statistieken zijn gebaseerd op de goederen- en vlootstatistieken, die door de statistische bureaus van de lidstaten van de CCR ter beschikking zijn gesteld. Het betreft hier voor: Duitsland: België: Frankrijk: Nederland: Zwitserland: Luxemburg: Statistisches Bundesamt te Wiesbaden Institut National de Statistique Voies Navigables de France te Béthune Centraal Bureau voor de Statistiek te Heerlen Rheinschifffahrtdirektion te Bazel Scheepvaartdienst *****

7 5 VOORWOORD De door de Centrale Commissie bijeengebrachte statistieken met betrekking tot 2002 laten zien dat ondanks een weinig gunstige conjunctuur, de Rijnvaart als geheel in 2002 goed weerstand heeft geboden, met name op de Midden Rijn. Met een stijging in de sectoren van de agrarische producten en eindfabrikaten, die ten dele de structurele teruggang bij het vervoer van bouwstoffen compenseert, nam de diversificatie verder toe. Deze ontwikkeling wist de afhankelijkheid van de Rijnvaart ten opzichte van de economie van de oeverstaten niet weg, maar draagt ertoe bij dat deze relatie minder direct en complexer van aard wordt. Ook de ontwikkeling van het vervoer van chemische producten over de Rijn, dat slechts in geringe mate toeneemt, ondanks een sterk aantrekken van de productie in de betreffende sector, getuigt hiervan. Verder keerde de groei in het containervervoer op de Rijn weer terug, maar het niveau bleef achter bij de in de zeehavens gerealiseerde groeipercentages. Dit zou kunnen duiden op een verzwakking van het marktaandeel van de binnenvaart ten opzichte van de andere vervoerswijzen over land in het segment van de gecontaineriseerde lading. In deze context heeft de vloot slechts een zeer geringe verandering laten zien. Misschien wordt een afwachtende houding aangenomen in verband met het aflopen van de oud voor nieuw regeling die in 2003 heeft plaats gevonden. Vaststaat dat de markt voor tweedehands tonnage in 2002 niet erg gunstig was. Het jaar 2003 zal in staat stellen met meer zekerheid te bepalen of de Rijnvaart het weerstandsvermogen tegen de conjuncturele teruggang zonder te veel elasticiteit zal weten te behouden. Jean-Marie WOEHRLING Secretaris-generaal

8 6 120 Ontwikkeling van het traditionele Rijnverkeer in volume en prestatie (index 100 van 1990) 110 prestatie volume ,00 Ontwikkeling in % van de vervoerde volumes in de onderscheiden sectoren van de Rijn tussen 2001 en ,00 2,00 MANNHEIM- BINGEN afvaart opvaart 1,00 0,00-1,00-2,00 RHEINFELDEN- STRAATSBURG STRAATSBURG- NEUBURGWEIER- NEUBURGWEIER MANNHEIM BINGEN- LULSDORF LULSDORF- ORSOY - 3,00 ORSOY- EMMERICH RHEINFELDEN- EMMERICH - 4,00-5,00-6,00

9 7 HOOFDSTUK 1: Ontwikkelingen aan de vraagzijde 1.1 ALGEMENE TENDENS De omvang van de economische afzwakking die in 2001 inzette, werd eerst in de loop van 2002 goed zichtbaar. Een afnemend consumentenvertrouwen en toenemende spanningen op het wereldtoneel droegen bij tot een stagnerende economie in de Euro-zone (0,8% t.o.v. 2001). Met uitzondering van Frankrijk, dat een groei van 1,2% realiseerde, bleven de cijfers voor de andere lidstaten hierbij zelfs nog achter. Met name Nederland en Duitsland, waarvan de betrokken economieën dicht tegen een recessie aanleunden, bleven sterk achter (0,3%, resp. 0,2%). Toch bleef in 2002 de vervoersvraag in de Rijnvaart, net zoals in 2001, in weerwil van deze ontwikkeling, op peil. Het traditionele Rijnverkeer bleef nagenoeg onveranderd zéér dicht tegen de 200 mio ton en ook de vervoersprestatie daalde maar licht. Daarentegen nam het vervoer in de delta met 3% af, waardoor het totale Rijnverkeer met 2% daalde. In de context van de economische teruggang en met name de zwakke conjunctuur in Duitsland geven deze cijfers eerder reden tot optimisme, omdat een groter effect verwacht had mogen worden. Immers de binnenvaart is sterk op de basisindustrieën georiënteerd en juist deze ervaren als eerste de gevolgen van een teruggang en een versterkte mondiale concurrentie. De beschouwingen hierna laten zien, dat enkele sectoren de economische teruggang beter hebben weerstaan dan andere en aldus hebben bijgedragen tot het op peil houden van de vervoersvraag. Voor de totale Rijnvaart kwam deze zelfs 4% hoger uit dan het gemiddelde over de afgelopen 4 jaren (tegen ruim 5% in 2001). Totale Rijnverkeer (1000 t) Internationaal vervoer op de NL sector van de Rijn Binnenlands Rijnkruisend verkeer in NL Traditionele Rijnvaart

10 8 Goederencategorieën die de Nederlands-Duitse grens passeerden (in 1000 ton) Belangrijkste goederencategorieën die de Nederlands-Duitse grens passeerden in % 13 % 16 % 9 % 15 % 15 % 25 % Landbouwsector Diversen Staalindustrie Energie: kolen Energie: olieproducten Bouwsector Chemiesector

11 9 1.2 ONTWIKKELING TEN AANZIEN VAN DE BELANGRIJKSTE GOEDEREN Teneinde de grafische weergave te vereenvoudigen zijn bepaalde goederen van verwante categorieën, of waarvan de markten onderling verbonden zijn, gegroepeerd naar de desbetreffende economische sector. Zo werden de levensmiddelen, veevoer en meststoffen in de categorie landbouwsector ondergebracht. In de categorie staalindustrie werden ertsen, metaalschroot ondergebracht. De categorie energie is samengesteld uit de vaste minerale brandstoffen en de olieproducten, die afzonderlijk worden behandeld. In de categorie bouwmaterialen werden ruwe en bewerkte mineralen ondergebracht. In de rubriek diversen zijn de gerede producten en andere goederen, die niet in de voorgaande rubrieken werden opgenomen, ondergebracht. Deze rubriek omvat daarmee een groot deel van de per container vervoerde goederen. De hiernavolgende grafieken geven een overzicht van de ontwikkeling per economische sector tussen 2001 en 2002, in volume en in vervoersprestatie. Goederencategorieën die de Nederlands-Duitse grens passeerden in 2002 afvaart opvaart 8 % 7 % 9 % 19 % 5 % 5 % 37 % 21 % 18 % 31 % 3 % 1 % 14 % Landbouwsector Diversen Staalindustrie Energie: kolen Energie: olieproducten Bouwsector Chemiesector 22 %

12 1.2.1 Landbouwsector De vraagzijde van dit marktsegment is betrekkelijk diffuus, waarbij de omvang van het vervoer grote fluctuaties laat zien. Deze laatste hangen met name samen met de exploitatie van het landbouwareaal, de bestemmingen van de gewassen (export of intra- Europese afzet) en de omvang van de oogst. Een belangrijke factor is daarbij de concurrentiepositie van de Europese landbouw op de wereldmarkt. Daarbij geldt de binnenvaart als een belangrijke vervoerswijze voor de betreffende goederengroepen en kon dit vervoer de afgelopen jaren zelfs aanmerkelijk groeien. Ten opzichte van 1992 nam het volume met zo'n 15%, de vervoersprestatie zelfs met meer dan 20% toe. In 2002 kon het peil van het voorgaande jaar gehandhaafd worden, waarbij de vervoersprestatie, conform de tendens van de afgelopen periode, sterker steeg dan het volume (4% in tkm tegenover ca. 1% in t). De afvoer van hout en daarmee verwante producten is na de hausse van 2000 weer terug op het gebruikelijke niveau. De overige producten laten schommelingen zien die hun oorsprong vinden in de hiervoor genoemde factoren landbouwproducten 1000 t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar Staalindustrie In weerwil van de turbulentie op de wereldmarkt, waarin de bijna explosieve groei van de Chinese staalindustrie en de protectionistische maatregelen van de Verenigde Staten op de voorgrond treden, heeft de Europese staalindustrie met een productie van nagenoeg 160 mio t het niveau van het voorgaande jaar in geringe mate verbeterd (+ 1%). Ook de ruwstaalproductie in Duitsland kon op het niveau van 2001 worden gehandhaafd (45 mio t). De Rijnvaartstatistieken weerspiegelen deze ontwikkelingen in zoverre dat het volume aan ertsen en schroot zich op het hoge niveau van 2001 bewoog (- 0,53%). De daling in termen van vervoersprestatie kan herleid worden naar een verminderd aandeel van de binnenvaart in het vervoer naar de staalindustrie in Saarland. Bij de staalproducten nam de afvoer naar het achterland vanuit de zeehavens sterk af (- 13%) als gevolg van de geconsolideerde concurrentiepositie van de Europese staalindustrie, die een deficit op de exportbalans van 4,5 mio t in 2001 tot 1,5 mio t in 2002 kon verbeteren Bouwmaterialen De structurele daling van dit vervoer zette zich ook in 2002 verder voort. Het volume nam af tot precies 40 mio t. Met name de aanvoer naar bestemmingen aan de Midden en de Boven Rijn, en de afvoer vanuit de Boven Rijn naar regionale bestemmingen lijken te verminderen, waarbij het effect op de vervoersprestatie achterblijft bij de daling van het volume (- 2,7% tegenover respectievelijk - 5,8%) staalindustrie (ertsen en staalproducten) t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar bouwmaterialen t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar

13 Energie Olieproducten: De afzet van olieproducten blijkt, ondanks een almaar toenemende mobiliteit van de bevolking, onder invloed van toepassing van nieuwe technologie relatief stabiel, of, voor bepaalde producten, licht dalende. Ook de vertraagde economie doet hier vanzelfsprekend haar invloed gelden. De vervoersvraag in de binnenvaart wordt daarbij vooral bepaald door de inzet van de raffinagecapaciteit in de door de vaarwegen omspannen regio, enerzijds en de gevoerde voorraadpolitiek, anderzijds. In het maatgevende Duitse achterland nam de afzet met ca. 4% af, voornamelijk als gevolg van een gering verbruik van lichte stookolie. De raffinagecapaciteit bleef onveranderd op het niveau van het voorgaande jaar, terwijl de voorraden onder invloed van de hoge prijs van ruwe olie op de wereldmarkt met ruim 10% af namen. Bijgevolg nam de invoer van olieproducten, die ruim 30% van de binnenlandse afzet vertegenwoordigt, met ca. 17% af. Deze tendens weerspiegelt zich in de Rijnvaartstatistiek, waarin het volume met ruim 5% en de prestatie met bijna 7% afnamen. Ook het vervoer naar de Boven Rijn laat deze tendens zien. Binnen de goederencategorie nam het vervoer van lichte olies sterk af (- 12%) als gevolg van een structureel dalend verbruik van huisbrandolie en een zachte winterperiode, maar steeg het vervoerde volume benzine (+ 5%). De vervoersprestatie van 9,4 mld tkm blijft overigens slechts in zeer geringe mate achter bij het gemiddelde over de laatste vijf jaren (- 2%). (Bron: MWV, Duitsland) energie: olieproducten 1000 t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar Vaste minerale brandstoffen: Ook voor deze vervoerstroom is de Duitse afzetmarkt gezichtsbepalend. Mede als gevolg van de zwakke economie liep de afzet van steenkolen (64,3 mio t SKE) in nagenoeg dezelfde mate terug (- 2%) als het totale verbruik van primaire energiedragers in dat land. In de verdeling van dit volume over de gebruikers bleef de afzet aan de staalindustrie en de stadsverwarming onveranderd (14,7 t resp. 3,6 mio t), maar kwam de verminderde afzet geheel voor rekening van de elektriciteitscentrales (50,2 tegenover 52,5 t in 2001). Aan de ingangszijde is het verminderde volume terug te vinden in een met 1 mio t SKE afgenomen winning in Duitsland en verminderde de invoer slechts met 0,5 mio t SKE. Tegen deze achtergrond volgt uit de Rijnvaartstatistiek een versterking van het marktaandeel van de binnenvaart (en daarmee de ARA-havens) in deze vervoerstroom, bij een toename van ruim 5% in volume en vervoersprestatie. Een belangrijke bijdrage daartoe leverde de aanvoer van kolen naar bestemmingen in Noord-Oost Frankrijk via de Moezel, die ten opzichte van het voorgaande jaar met bijna 20% steeg (3,5 mio t). (Bron: Verein der Kohlenimporteure) energie: kolen 1000 t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar

14 Chemische producten chemische producten De Europese chemische industrie zag haar productie in 2002 met zo'n 5% toenemen. De groei in Duitsland, Zwitserland en België kwam zelfs aanmerkelijk hoger uit. Het op de deelmarkt van de basischemicaliën aangewezen vervoer over water nam daarbij in volume slechts in geringe mate toe (ruim 1%), voornamelijk als gevolg van een sterkere afvoer van de aan de Beneden Rijn gelegen industrieën. De vervoersprestatie herstelde zich van de grote teruggang in 2001 en nam met bijna 5% fors toe t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar Diversen In dit door het vervoer van containers gedomineerde segment van halffabrikaten en consumentengoederen was sprake van een duidelijk herstel ten opzichte van het voorgaande jaar, voornamelijk als gevolg van een sterk toegenomen afvoer naar de zeehavens (ca. 11%). In de opvaart nam het volume slechts in geringe mate toe, de vervoersprestatie daalde zelfs. De Beneden Rijn liet de grootste groeipercentages zien, die van de Midden Rijn bleven daarbij duidelijk achter, terwijl op de Boven Rijn slechts van een matige ontwikkeling sprake was. Bijgevolg groeide de vervoersprestatie op de traditionele Rijn met ca. 5% minder dan de volumeontwikkeling (ca. 7%). Het belang van dit segment voor de ontwikkeling van het vervoer over water blijkt uit de cijfers over de afgelopen 10 jaren. Ten opzichte van 1993 wordt bijna driemaal zoveel, in vervoersprestatie bijna viermaal zoveel vervoerd. De gemiddelde jaarlijkse groei bedroeg aldus 10,6%, respectievelijk 15,7%. Met name het vervoer op bestemmingen naar de Midden Rijn nam krachtig toe en is daarmee verantwoordelijk voor de relatief sterker toegenomen vervoersprestatie. In vergelijking met deze groeipercentages zijn de cijfers over de laatste jaren een aanwijzing, dat de groei in dit segment begint af te vlakken stukgoed (gerede producten) 1000 t voortschrijdend gemiddelde over drie jaar

15 13 *) Verkeers intensiteit op de traditionele Rijn in 2002 ARNHEM 9 Emmerich NIJMEGEN km 800 Orsoy 750 NEUSS DUISBURG DÜSSELDORF 123 km 700 KÖLN BONN 650 Lulsdorf 146 km KOBLENZ Bingen 500 MAINZ 100 km 450 LUDWIGSHAFEN MANNHEIM Mannheim KARLSRUHE 74 km Neuburgweier STRASBOURG km Strasbourg Sélestat Colmar 250 FREIBURG 140 km MULHOUSE 020 *) Op basis van de vervoerde tonnen BASEL Rheinfelden

16 CONTAINERVERVOER Containerstatistieken voor de Rijn- en binnenvaart zijn nog maar sinds enige jaren beschikbaar. Trends dienen daarom met enige reserve te worden beschouwd. Dat dit vervoer in 2002 de groei kon hervatten na een jaar met een opmerkelijke teruggang, kan wel worden vastgesteld. De groei (in TEU) met bijna 8% voor de Rijnvaart wordt verklaard door een sterke toename van geladen containers in de afvoer en van lege containers in de aanvoer voor bestemmingen aan de Midden en de Boven Rijn. De Beneden Rijn liet zoals gebruikelijk een afwijkend patroon zien, waarbij de groei met 4,6% duidelijk achter bleef ten opzichte van beide andere regio's. Voort kan worden vastgesteld dat de ontwikkeling van het vervoer per binnenschip achter bleef bij het gezamenlijke containerverkeer van de zeehavens van Antwerpen en Rotterdam. In het licht van de aldaar gerealiseerde groei van 9,5% (ruim 13% voor Antwerpen en bijna 7% voor Rotterdam) zou de binnenvaart aan marktaandeel hebben prijsgegeven. Daarmee wordt de hiervoor genoemde trend van een afvlakking van de groei bevestigd. Ofschoon dat ook lijkt te gelden voor het verkeer in de Delta-regio (-ca 5% t.o.v. van 2001), moet worden opgemerkt dat het wisselverkeer tussen de beide zeehavens de functie van overflow heeft en daarmee uit oogpunt van de vervoersmarkt eigenlijk geen zelfstandige betekenis toekomt. In dit vervoer zijn de lege en de geladen containers nagenoeg in evenwicht. Het binnenlands vervoer in Nederland en Duitsland ontwikkelde zich bevredigend, vooral indien gelet wordt op het aantal vervoerde geladen containers. % Ontwikkeling aan de nederlands-duitse grens afvaart leer afvaart geladen opvaart leer opvaart geladen Ontwikkeling van het containervervoer naar regio van de Rijn (in TEU) gelost geladen TEU Benedenrijn Middenrijn Bovenrijn

17 15 Ontwikkeling in % van het containervervoer in de belangrijkste havens van de Beneden- en de Bovenrijn tussen 2001 en % 30 % 20 % 10 % 0 % Emmerich Neuss Kehl - 10 % - 20 % Duisburg Düsseldorf Köln Strasbourg Mulhouse- Ottmarsheim Basel Weil - 30 % Ontwikkeling in % van het containervervoer in de belangrijkste havens van de Middenrijn tussen 2001 en % 30 % 20 % 10 % 0 % Ludwigshafen - 10 % - 20 % - 30 % Bonn Koblenz Frankfurt Leverkusen Mainz- Wiesbaden Gernsheim Worms Mannheim Germersheim Karlsruhe Wörth - 40 %

18 16 Ontwikkeling van de binnenvloot in 1000 ton Tankschepen overig Tankvaart Rijnvloot Drogelading overig Drogelading Rijnvloot Structuur van de binnenvloot in % 13 % 22 % 61 % Drogelading Rijnvloot Drogelading overig Tankschepen Rijnvloot Tankschepen overig

19 17 HOOFDSTUK 2: Ontwikkelingen aan de aanbodzijde Evenals dat het geval was in 2001, laten de vloten in het verslagjaar een zeer bescheiden ontwikkeling zien. De Rijnvloot groeide in geringe mate (1,1% in tonnage), waarbij de droge lading vloot sterker toenam dan de tankvloot. De binnenvloot als geheel nam met 0,7% toe, waarbij een sterker accent op de tankvaart dan op de droge lading lag. In de verdeling tussen de landen kwam geen wezenlijke verandering. Juist omdat de veranderingen gering zijn moeten deze statistieken overigens met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd: de mutaties komen dicht bij de nauwkeurigheidsmarges van de statistieken. Om die reden is nader onderzoek gedaan naar de mutaties in de registers van de meest betrokken landen als gevolg van nieuw in de vaart genomen schepen en samen-hangend met aankoop in en verkoop naar het buitenland. De in dit jaarverslag gepubliceerde statistie-ken zijn gebaseerd op de registratie van de schepen in de ambtelijke en de administratieve registers. Het jaar 2002 was verder voorlopig het laatste volledige jaar waarin de oud voor nieuw -regel effectief van toepassing was. Deze is inmiddels op 29 april 2003 buiten werking gesteld (door middel van een verhouding tussen oud en nieuw van 0:1). In de aanloop naar dat moment toonde de markt zich terughoudend waar het gaat om nieuw in de vaart te brengen schepen. In de tankvaart maar vooral in de droge lading bleef de toegevoegde tonnage achter bij het gemiddelde over de looptijd van de structurele sanering ( ). Deze ontwikkeling is niet alleen het gevolg van de nog geldende oud voor nieuw -regel. Ook de sterk verslechterde markt voor tweedehands scheepsruimte en de in verband daarmee geringe financieringsmogelijkheden hebben naast de slechte conjunctuur het investeringsgedrag sterk beïnvloed. Om dezelfde reden wordt voor de periode die direct aansluit op de afloop van de oud voor nieuw -regel geen nieuwbouwgolf verwacht zoals het verleden die in vergelijkbare situaties meerdere heeft laten zien. De sterk gedaalde waarde van bestaande tonnage heeft overigens de sloop in het kader van de oud voor nieuw - regel merkbaar gestimuleerd. Zo werd in de droge lading bijna tweemaal zoveel scheepsruimte gesloopt als er aan de vloot werd toegevoegd, in de tankvaart oversteeg de sloop de nieuwe scheepsruimte met ruim 20%. Verdeling van de motorschepen (Rijnvaart) per tonnageklasse Percentage Rijndrogelading % Rijntankvaart % 0 tot 249 t t t t t t t t 3000 t en meer Klassen

20 18 Ontwikkeling naar laadvermogensklasse van motorvrachtschepen en tankschepen tussen begin 1980 en eind Percentage Rijndrogelading 1980 Rijndrogelading 1990 Rijndrogelading 2001 Rijntankvaart 1980 Rijntankvaart 1990 Rijntankvaart tot 249 t t t t t t 3000 t en meer Klassen 1600 Ontwikkeling van de gemiddelde tonnage van de schepen met eigen voorstuwing tonnage Drogelading binnenvloot Tankschepen binnenvloot Drogelading Rijnvloot Tankschepen Rijnvloot jaar

21 19 Rijnvaart: landenaandeel, in ton in de droge ladingvloot 1990 in de droge ladingvloot % 2 % 4 % 19 % 0 % 0 % 1 % 24 % 26 % 54 % Zwitserland Frankrijk Duitsland Nederland Belgie Luxemburg 56 % in de tankvaart 1990 in de tankvaart % 9 % 1 % 17 % 3 % 6 % 1 % 31 % 34 % 43 % 42 %

22 20 Nieuwe schepen tonnage droge lading tonnage tankvaart Ton (5m) 1989 (7m) Jaaren Nieuwe schepen Jaaren tankvaart droge lading duwboten antal tonnage antal tonnage antal tonnage Niewe shepen Gemiddeld total Geslopt in

23 21 HOOFDSTUK 3: Globaal overzicht van de economische situatie In veel opzichten was 2002 een herhaling van het daaraan voorafgaande jaar. De reeds zwakke conjunctuur liep nog iets terug, maar de Rijnvaart wist zich door de bank genomen te handhaven. De vervoersvraag bleef op peil en de vloot liet slechts een bescheiden ontwikkeling zien. Ofschoon met de voortgaande vernieuwing van de scheepsruimte de productiviteit van de vloot toeneemt, lijkt deze vooralsnog niet van dien aard dat gevreesd moet worden voor het snel opnieuw ontstaan van structurele overcapaciteit. Toch lijkt het wenselijk nadere aandacht te besteden aan het vraagstuk van het uit de vaart nemen van overbodige tonnage. In het licht van een situatie, waarbij gedurende bijna 40 jaar met een zekere regelmaat het instrument van de sloopactie is ingezet, zou het gevaar kunnen ontstaan dat de sector een afwachtende houding inneemt. Een aspect daarbij is dat verwacht mag worden dat het feitelijk slopen van schepen onder invloed van de zorg voor het milieu in de toekomst duurder en voor de betreffende branche minder profijtelijk wordt. Bij een gemiddeld genomen gunstige waterstand bewogen de vrachten zich op een niveau dat enigszins onder dat van het voorgaande jaar lag. De vrachtprijs kan verder als gevolg van een vraagontwikkeling zonder veel relief, als stabiel, gelijkmatig gekenschets worden. De internationale spanningen maakten de olieprijs (crude) vluchtig en gaf aanleiding tot een sterk oplopende gasolieprijs, die de exploitatie van de binnenvaart negatief beïnvloedde. Euro Ontwikkeling van de gasolieprijs (100 l) maand Is aan de vraagzijde de balans van stijgers en dalers voor de korte termijn nagenoeg in evenwicht, op langere termijn blijven enkele factoren van groot belang voor het handhaven van de positie van de binnenvaart. Zo kan in de eerste plaats worden vastgesteld, dat het spoorvervoer op weg is verloren terrein terug te veroveren. Hoewel het imago van deze vervoerswijze nog veel te wensen overlaat, lijken de structuurveranderingen die het afgelopen decennium onder druk van de politiek zijn doorgevoerd hun vruchten voorzichtig af te werpen: de capaciteit die op het net beschikbaar wordt gehouden neemt als gevolg van een rationalisering van de exploitatie toe, evenals de betrouwbaarheid van deze vervoersdiensten. Aangepaste faciliteiten moeten verder bijdragen tot een optimalisering van de logistiek. In het licht van de elkaar grotendeels overlappende karakteristieken van het vervoer per schip of per trein, maakt deze ontwikkeling het voor de grote industrieën mogelijk een beleid van differentiatie te voeren. De afgelopen jaren konden enige effecten daarvan worden vastgesteld. In de tweede plaats blijft de grote afhankelijkheid van de zware en basis-industrie een aandachtspunt voor de binnenvaart. Deze industrie groeit niet meer in dit deel van Europa, sterker, de omvang van de productie neemt geleidelijk aan af, terwijl het gebruik van grondstoffen steeds efficiënter plaats vindt. Hoewel deze ontwikkeling al vele jaren gaande is, zijn de gevolgen voor de binnenvaart tot op heden relatief gering geweest. Juist de niet aan binnenwateren gelegen locaties hebben als eerste het veld moeten ruimen of zullen dat op termijn moeten doen. Ook de voor de komende jaren aangekondigde sluiting van locaties voor de productie van ruwstaal en van walserijen laten daarvan voorbeelden zien, maar tonen tegelijkertijd dat zelfs aan water gelegen bedrijven de consequenties ervan ondervinden. Indien bovendien de productie van ruwstaal verplaatst zal worden naar de regio's van de ijzerwinning, zullen ook deze de dans niet langer kunnen ontspringen en moet met ernstige gevolgen voor de vervoersvraag worden gerekend. Die zal naar verwachting in dat geval de positieve ontwikkeling van het vervoer in het kolensegment verre overtreffen. Ook in andere segmenten van de droge lading kunnen zulke effecten optreden. Van soortgelijke, in sommige gevallen mogelijk schoksgewijze, veranderingen lijkt in de tankvaart daarentegen geen sprake. Hier lijkt eerder de verwachting gerechtvaardigd, dat de globale omvang van de vervoersprestatie, meer nog dan het volume, min of meer gehandhaafd kan worden op het bestaande niveau, waarbij de veranderingen met betrekking tot de afzonderlijke productgroepen - die overigens aanzienlijk kunnen zijn - elkaar neutraliseren.

24 22 In de derde plaats is er het aspect van het marktaandeel van deze vervoerswijze, met name in de segmenten die in de schijnwerper van de vervoerspolitiek staan. In de hiervoor geschetste context van een stagnatie of zelfs belangrijke teruggang bij het vervoer van grondstoffen, wordt het profiel van de binnenvaart grotendeels bepaald door haar aandeel in het gecombineerd en multi-modaal vervoer. Hier kunnen meerdere factoren worden genoemd, die van invloed zijn op de toekomstige positie van deze vervoerswijze. Daarop wordt in het bestek van dit jaarverslag over 2002 niet in detail ingegaan, maar belangrijk is vast te stellen, dat de tekenen wijzen op een afvlakking van de groei, die bovendien achter lijkt te blijven bij de groei van dit segment als geheel. Ook de komende jaren moet met een sterke concurrentie worden gerekend. Genoemd is reeds de grotere concurrentiekracht van het spoor, die met de (her)ingebruikneming van nieuwe verbindingen zelfs nog een sprong zal kunnen maken. Grote voorzichtigheid zal daarom moeten worden betracht bij het uitspreken van verwachtingen. Daarmee kan een voorlopige balans worden opgemaakt. Het recente verleden kan als bevredigend worden gekenmerkt, de korte termijn zal daarin geen grote veranderingen te zien geven, maar op een middellange termijn is een structurele omslag in een of meerdere segmenten niet uit te sluiten Verdeling naar scheepstype en goederensoort bij de Nederlands-Duitse grens (en 1000 t) Tankschepen en Tankduwbakken Duwbakken Motovrachtschepen Vergelijking tussen de ontwikkeling van de vervoersprestatie en de omvang van de Rijnvloot index Rijnvloot (voortschrijdend gem.) index vervoersprestatie (voortschrijdend gem.) index Rijnvloot (tonnage) index vervoersprestatie jaar

Centrale Commissie voor de Rijnvaart ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART

Centrale Commissie voor de Rijnvaart ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART Centrale Commissie voor de Rijnvaart ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART STATISTIEKEN 2001 CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART (CCR) ECONOMISCHE ONTWIKKELING VAN DE RIJNVAART 2001 Rijn- en Binnenvaartstatistieken

Nadere informatie

0 ha Plancapaciteit Tot 2020: 43 ha 2020-2030: 72 ha 2030-2040: 0 ha Totaal tot 2040: 115 ha Handelingsperspectief Groeigebied

0 ha Plancapaciteit Tot 2020: 43 ha 2020-2030: 72 ha 2030-2040: 0 ha Totaal tot 2040: 115 ha Handelingsperspectief Groeigebied 5.4.2.2 Flevokust Type locatie Industrieterrein Eerste bouwjaar - Naam bestemmingsplan - Netto uitgegeven 0 ha Plancapaciteit Tot 2020: 43 ha 2020-2030: 72 ha 2030-2040: 0 ha Totaal tot 2040: 115 ha Handelingsperspectief

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2012

De agrarische handel van Nederland in 2012 De agrarische handel van Nederland in 2012 1. Opvallende ontwikkelingen Totale wereldhandel in agrarische producten groeit voor tweede opeenvolgende jaar met ruim 10% Nederlandse agrarische export groeit

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2014

De agrarische handel van Nederland in 2014 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale Nederlandse handelsoverschot is in gelijk gebleven aan het niveau van ( 47,6 mld.); handelsoverschot agrarische producten komt

Nadere informatie

AFSTANDEN IN METERS. SBI-CODE Omschrijving CATEGORIE GROOTSTE AFSTAND GEVAAR GELUID GEUR STOF

AFSTANDEN IN METERS. SBI-CODE Omschrijving CATEGORIE GROOTSTE AFSTAND GEVAAR GELUID GEUR STOF GEUR STOF GELUID GEVAAR GROOTSTE AFSTAND CATEGORIE SBI-CODE Omschrijving AFSTANDEN IN METERS 17 VERVAARDIGING VAN TEXTIEL 171 Bewerken en spinnen van textielvezels 10 50 100 30 100 3.2 172 Weven van textiel:

Nadere informatie

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen Nederland importland Landgebruik en emissies van grondstofstromen Vraagstelling en invulling Welke materiaalstromen naar en via Nederland veroorzaken wereldwijd de grootste milieudruk? Klimaat, toxische

Nadere informatie

Technische toelichting

Technische toelichting Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-080 7 april 2000 10.30 uur Inflatie ook in maart stabiel De inflatie is in maart 2000 uitgekomen op 1,9 procent. Dat is ongeveer even hoog als in de

Nadere informatie

Overzicht van de Europese binnenvaart Rapportage

Overzicht van de Europese binnenvaart Rapportage Overzicht van de Europese binnenvaart Rapportage Juli 2012 Drs. A.C.C. Hubens Oude Engelenseweg 25 5222 AB Den Bosch 073-6230120 06-17418733 www.ahadata.nl Inhoudsopgave LAND VAN REGISTRATIE... 1 SCHEEPSLENGTE...

Nadere informatie

Plenaire herfstzitting 2013 van de CCR

Plenaire herfstzitting 2013 van de CCR Ref: CC/CP (13) 13 Plenaire herfstzitting 2013 van de CCR Straatsburg, 09.12.13 Op 5 december jongstleden heeft in Straatsburg onder voorzitterschap van mevrouw Edwige Belliard, hoofd van de Franse delegatie,

Nadere informatie

BICS Instructiekaart E-MELDPLICHT MET BICS 4.00. E-MELDPLICHT met BICS 4.00. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Instructies Melden met BICS

BICS Instructiekaart E-MELDPLICHT MET BICS 4.00. E-MELDPLICHT met BICS 4.00. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Instructies Melden met BICS BICS Instructiekaart E-MELDPLICHT MET BICS 4.00 Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. 1 Dit document bevat de beknopte (werk)instructies voor schippers die moeten voldoen aan de meldplicht (m.n. de elektronische

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Rabobank Cijfers & Trends Binnenvaart Visie Perspectief Branche-informatie Vooruitzicht 2016: gematigde groei in alle segmenten Het jaar 2015 is een goed jaar voor de binnenvaart. In alle vervoerscategorieën

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME De handelsbetrekkingen van België met Suriname 0 Bron: CIA World Factbook De handelsbetrekkingen van België met Suriname 1 1 Enkele economische indicatoren -

Nadere informatie

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 Structuuronderzoek 23 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Commentaren De 3-maandelijkse conjunctuurenquête van

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

30.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie C 83/329 BIJLAGEN

30.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie C 83/329 BIJLAGEN 30.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie C 83/329 BIJLAGEN 30.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie C 83/331 BIJLAGE I LIJST GENOEMD IN ARTIKEL 38 VAN HET VERDRAG BETREFFENDE DE WERKING VAN

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 Structuuronderzoek 22 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Persbericht PB15-001 8 januari 2015 9.30 uur CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Inflatie december daalt naar 0,7 procent Goedkopere autobrandstoffen verlagen inflatie Inflatie eurozone

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

Vervoer. Het goederenvervoer over de weg door Belgische voertuigen met minstens een ton laadvermogen

Vervoer. Het goederenvervoer over de weg door Belgische voertuigen met minstens een ton laadvermogen Vervoer Het goederenvervoer over de weg door Belgische voertuigen met minstens een ton laadvermogen De Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie biedt onpartijdige statistische informatie.

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie lager in december

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie lager in december Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-001 5 januari 2012 9.30 uur Inflatie lager in december Inflatie in december omlaag naar 2,4 procent Benzineprijzen en beltarieven verlagen inflatie Inflatie

Nadere informatie

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia De handelsbetrekkingen van België met Bolivia Algemeen: 2010 (schattingen) BBP 19,4 miljard USD Groeipercentage van het BBP 4,2% Inflatie 7,2% Uitvoer van goederen (FOB) Invoer van goederen (FOB) Handelsbalans

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 48 (1996) Nr. 7 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2013 Nr. 9 A. TITEL Verdrag inzake de verzameling, afgifte en inname van afval in de Rijnen binnenvaart; (met Bijlagen en Aanhangsels)

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 25

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 25 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 25 18 juni 2015 Inhoud 1. Internationale handel 3 Internationale handel in goederen 3 I. Buitenlandse handel in goederen 3 II. Aandeel wederuitvoer in de Nederlandse

Nadere informatie

Marktobservatie 2013 MARKTOBSERVATIE N 17

Marktobservatie 2013 MARKTOBSERVATIE N 17 Marktobservatie 2013 MARKTOBSERVATIE N 17 De binnenvaartmarkt in 2012 1 Marktobservatie 2013 Aansprakelijkheidsbeperking Het gebruik van kennis, informatie of gegevens die in deze publicatie vermeld staan,

Nadere informatie

93 Statistisch Jaarboek 2003 verkeer, vervoer verkeer vervoer 8 Onderzoek & Statistiek gemeente Hengelo

93 Statistisch Jaarboek 2003 verkeer, vervoer verkeer vervoer 8 Onderzoek & Statistiek gemeente Hengelo 93 verkeer vervoer 8 94 Verkeer, vervoer Verkeer: meer voertuigen en weer meer personenauto s Het aantal motorvoertuigen is in Hengelo het afgelopen jaar met ruim 2 procent toegenomen, tot 42.357 per 1

Nadere informatie

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL 215-1-19 Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 214 Om te voorzien in de behoefte aan snel beschikbare indicatoren over het verloop van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Verdeling van de trafiek aan de in- en uitgangspunten van het net 2008

Verdeling van de trafiek aan de in- en uitgangspunten van het net 2008 T R A F I E K 2 0 0 8 Verdeling van de trafiek aan de in- en uitgangspunten van het net 2008 nv De Scheepvaart Havenstraat 44 3500 Hasselt Tel: 011/ 28.84.00 Fax: 011/ 22.12.77 e-mail: statistiek@descheepvaart.be

Nadere informatie

Persbericht. Inflatie in juni gedaald. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Inflatie in juni gedaald. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB01-146 6 juli 2001 9.30 uur Inflatie in juni gedaald In juni is de inflatie gedaald tot 4,5 procent. Vorige maand bedroeg de inflatie nog 4,9 procent. De

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

MARKT OBSERVATIE. Voor de Europese binnenvaart 2006-2

MARKT OBSERVATIE. Voor de Europese binnenvaart 2006-2 MARKT OBSERVATIE 2006-2 Voor de Europese binnenvaart Marktobservatie voor de Europese binnenvaart Marktobservatie 2006-2 Conjunctuurrapport medio 2007 1 Aansprakelijkheidsbeperking Het gebruik van kennis,

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? De Rabobank verwacht een moeizaam derde kwartaal voor de Nederlandse varkenssector. Aan het einde

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeiden in 2014 verder door terwijl de totale voedingsbestedingen voor het eerst sinds jaren daalden. Ruim negen op de tien

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

Persbericht. Prijzen industrie hoger door dure aardolie. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Prijzen industrie hoger door dure aardolie. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-148 30 juni 2000 9.30 uur Prijzen industrie hoger door dure aardolie Het prijsniveau van Nederlandse industriële producten ligt in mei van dit jaar 2,2%

Nadere informatie

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Jaarverslag 2014 Niet-preferentiële certificaten van oorsprong afgeleverd door de Belgische kamers van koophandel Jaarverslag 2014 De opdracht van de FOD

Nadere informatie

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Overzicht 2013 Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Overzicht 2013 In het kader van de opdracht van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie,

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 121 De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 18-12-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader

Nadere informatie

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be)

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Landbouw in Oekraïne 12/05/2011 Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Oekraïne is groter dan elk land van de EU. De goede ligging van het land, gecombineerd met de vruchtbare bodems, geeft

Nadere informatie

Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer

Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer Bron Naam figuur / tabel publicatie Indicator Publicatiejaar (jaar van toegang) Link (indien mogelijk) A.1 CBS Vervoerd gewicht door beroeps- en eigen vervoer

Nadere informatie

Rapport samengesteld door: Lilong Mei Tom Vansteenkiste. Juni 2013. Nederlandse Kamer van Koophandel voor België en Luxemburg

Rapport samengesteld door: Lilong Mei Tom Vansteenkiste. Juni 2013. Nederlandse Kamer van Koophandel voor België en Luxemburg De Belgische Voedingsindustrie Rapport samengesteld door: Lilong Mei Tom Vansteenkiste Juni 2013 Nederlandse Kamer van Koophandel voor België en Luxemburg Tervurenlaan 168 bus 2 1150 Brussel +32-2-219-11-74

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 05/2015 09/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 Geharmoniseerde

Nadere informatie

NAJAARSZITTING 2004 AANGENOMEN BESLUITEN (2004-II)

NAJAARSZITTING 2004 AANGENOMEN BESLUITEN (2004-II) CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART CC/R (04) 2 - Final NAJAARSZITTING 2004 AANGENOMEN BESLUITEN (2004-II) Straatsburg, 25 november 2004 INHOUD Bladzijde I. Opening van de zitting Samenstelling van de

Nadere informatie

Consumptieprijsindex en inflatie in september 2012

Consumptieprijsindex en inflatie in september 2012 Consumptieprijsindex en inflatie in september 2012 1. Consumptieprijsindex Brussel, 27 september 2012 De consumptieprijsindex stijgt in september 2012 met 0,21 punt ten opzichte van vorige maand en bedraagt

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex - november 2015 De Belgische inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex stijgt in november naar 1,4%, ten

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2014-01-31 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie 2011-2012: Economische terugval in 2012 verschilt per gewest Het Instituut voor de nationale rekeningen

Nadere informatie

Enquête: AIS in de binnenvaart

Enquête: AIS in de binnenvaart Enquête: AIS in de binnenvaart Pagina 1 Enquête: AIS in de binnenvaart A. Contactgegevens Naam... Voornaam... Geboortejaar... Geslacht M V Straat+ nummer+ bus... Postcode + gemeente... Telefoonnummer...

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Prijsontwikkeling autobrandstoffen en groenten remt inflatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Prijsontwikkeling autobrandstoffen en groenten remt inflatie Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB05-014 10 februari 2005 9.30 uur Inflatie in januari hoger door energieprijzen De Nederlandse inflatie is in januari 2005 uitgekomen op 1,5 procent. In

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in februari iets hoger. Inflatie gestegen door hogere benzineprijzen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in februari iets hoger. Inflatie gestegen door hogere benzineprijzen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB07-017 8 maart 2007 9.30 uur Inflatie in februari iets hoger De inflatie is in februari 2007 uitgekomen op 1,5 procent. Dat is iets hoger dan in januari.

Nadere informatie

Toekomstvisie tankvaart. Geerten van de Rest en Arjen van Klink Rabobank Shipping 14 mei 2014

Toekomstvisie tankvaart. Geerten van de Rest en Arjen van Klink Rabobank Shipping 14 mei 2014 Toekomstvisie tankvaart Geerten van de Rest en Arjen van Klink Rabobank Shipping 14 mei 2014 1. Introductie 2. Vraagzijde van de markt 3. Aanbodzijde van de markt 4. Conclusies 2 Introductie Doel van de

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY De handelsbetrekkingen van België met Paraguay 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren... 3 2. Index van de eenheidsprijs van goederen in de import

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Impact van de Russische boycot op de prijzen en de uitvoer van bepaalde landbouwproducten

Impact van de Russische boycot op de prijzen en de uitvoer van bepaalde landbouwproducten Impact van de Russische boycot op de prijzen en de uitvoer van bepaalde landbouwproducten FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Algemene Directie Economische Analyses en Internationale Economie

Nadere informatie

UITDAGINGEN BINNENVAART

UITDAGINGEN BINNENVAART UITDAGINGEN BINNENVAART PROMOTIE BINNENVAART VLAANDEREN 2012 09 18 WATERWEGEN West Europa heeft het dichtste waterwegennetwerk van de EU 90 miljoen inwoners EUR 910 miljard BBP 320 miljoen ton via Rijn

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND De handelsbetrekkingen van België met Nieuw-Zeeland 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren - 2011... 3 2. Index van de eenheidsprijs van goederen

Nadere informatie

CBS: Inflatie daalt licht

CBS: Inflatie daalt licht Persbericht PB14-077 4 december 2014 9.30 uur CBS: Inflatie daalt licht Inflatie in november 1 procent Benzine goedkoper Inflatie in Nederland gelijk aan die in de eurozone De inflatie is in november gedaald

Nadere informatie

De biobestedingen groeien stevig door in 2015

De biobestedingen groeien stevig door in 2015 De biobestedingen groeien stevig door in 2015 De biomarkt deed het vorig jaar uitstekend. De bestedingen van biologische producten groeiden in 2015 met 18%. De groei was het sterkst in Brussel. Het totaal

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

NEDERLAND. Handelsbetrekkingen van België met

NEDERLAND. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met NEDERLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Lijsten met gluten- en melkvrije AH Eigen Merk producten

Lijsten met gluten- en melkvrije AH Eigen Merk producten Lijsten met gluten- en melkvrije AH Eigen Merk producten Over deze lijsten Deze lijsten zijn niet meer dan een richtlijn. Ofschoon Albert Heijn veel zorg besteedt aan een actuele beschrijving, kan het

Nadere informatie

IMPACTANALYSE RUSLAND

IMPACTANALYSE RUSLAND Studiedienst Stafmedewerkers Diestsevest 40 3000 Leuven T (016) 28 64 11 F (016) 28 64 09 PERSNOTA Datum 31 juli 2015 Betreft: IMPACTANALYSE RUSLAND 1 ALGEMENE CONTEXT De EU-28 exporteerde in 2013 voor

Nadere informatie

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 november 2014 (Gemeenteblad 2014, nr. );

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 november 2014 (Gemeenteblad 2014, nr. ); Onderwerp Datum 16 december 2014 Verordening op de heffing en invordering van Havengeld 2015 Pagina 1 van 6 De raad van Venray, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 november 2014

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1981 Nr. 199

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1981 Nr. 199 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 98 Nr. 99 A. TITEL Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg tot instelling van de Benelux

Nadere informatie

Bijdrage (%) van de tussendoortjes aan de consumptie van productgroepen in drie voedselconsumptiepeilingen

Bijdrage (%) van de tussendoortjes aan de consumptie van productgroepen in drie voedselconsumptiepeilingen Tabel 18 Bijdrage (%) van de tussendoortjes aan de consumptie van productgroepen in drie voedselconsumptiepeilingen Bijdrage (%) van tussendoortjes aan de consumptie van groepen voedingsmiddelen bij de

Nadere informatie

Staat van Bedrijfsactiviteiten bedrijfsverzamelgebouw

Staat van Bedrijfsactiviteiten bedrijfsverzamelgebouw 01 01 - LANDBOUW EN DIENSTVERLENING T.B.V. DE LANDBOUW 014 016 0 Dienstverlening t.b.v. de landbouw: 014 016 2 - algemeen (o.a. loonbedrijven): b.o.

Nadere informatie

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Handelsbalans Vlaanderen - Colombia Onze handel met Colombia is steevast in een handelstekort geëindigd. Dat tekort was op zijn hoogst in 2008: zowat een half miljard

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water s-hertogenbosch 30 juni 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water

Nadere informatie

Vacatures in de industrie 1

Vacatures in de industrie 1 Vacatures in de industrie 1 Martje Roessingh 2 De laatste jaren is het aantal vacatures sterk toegenomen. Daarentegen is in de periode 1995-2000 het aantal geregistreerde werklozen grofweg gehalveerd.

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

- De herexamenvragen mag u houden! -

- De herexamenvragen mag u houden! - Datum : donderdag 30 juni 2011 Opleiding : CCM16 Herexamen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Herexamen: Dit herexamen bestaat uit 5 opgaven, verdeeld over 8 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK LANDEN ANALYSE FRANKRIJK Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee9 de sector (cijfermabg) inzicht in de huidige (2013) en toekomsbge (2018) waarde van de consumpbe van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in juli 2,1 procent. Prijsontwikkeling volgens Europese norm

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in juli 2,1 procent. Prijsontwikkeling volgens Europese norm Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB03-165 9 september 2003 9.30 uur Inflatie in juli 2,1 procent De inflatie in Nederland is in juli 2003 uitgekomen op 2,1 procent. Dit is 0,1 procentpunt

Nadere informatie

Statistieken 2004 VVVF. Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten

Statistieken 2004 VVVF. Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten VVVF Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten Inhoud Algemeen 3 De Nederlandse verfmarkt 4 Verfproducten 4 De Nederlandse verfmarkt 4 Tabel 1 Afzet VVVF-leden verfproducenten en importeurs 4 Grafiek

Nadere informatie

PLATOS colloquium: Trendanalyse en combinatie van databronnen voor wegvervoerinfo. N. Schmorak (RWS) L. Bus (LMB) 13 maart 2013

PLATOS colloquium: Trendanalyse en combinatie van databronnen voor wegvervoerinfo. N. Schmorak (RWS) L. Bus (LMB) 13 maart 2013 PLATOS colloquium: Trendanalyse en combinatie van databronnen voor wegvervoerinfo N. Schmorak (RWS) L. Bus (LMB) 13 maart 2013 Inhoud Nut en noodzaak combinatie van infobronnen Beschikbare versus voor

Nadere informatie

Tankvaartonderzoek: Overzicht van de tankvloot en het probleem van de drijvende opslag

Tankvaartonderzoek: Overzicht van de tankvloot en het probleem van de drijvende opslag Tankvaartonderzoek: Overzicht van de tankvloot en het probleem van de drijvende opslag Edwin van Hassel BLN 14 Mei 2014 Probleemstelling (1) Laadcapaciteit tankvloot erg veel toegenomen(+94% vanaf 2000

Nadere informatie

EUROPESE BINNENVAART MARKTOBSERVATIE

EUROPESE BINNENVAART MARKTOBSERVATIE EUROPESE BINNENVAART MARKTOBSERVATIE 2008 1 Marktobservatie voor de Europese binnenvaart Aansprakelijkheidsbeperking Het gebruik van kennis, informatie of gegevens die in dit document vermeld staan, geschiedt

Nadere informatie

VOORJAARSZITTING 2010

VOORJAARSZITTING 2010 CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART VOORJAARSZITTING 2010 AANGENOMEN BESLUITEN (2010 - I) Straatsburg, 2 juni 2010 CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART CC/R (10) 1 Final VOORJAARSZITTING 2010 AANGENOMEN

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Rabobank Cijfers & Trends Thema-update: Tankvaart Stagnerende vraag leidt tot tankslag Na jaren van groei ondervindt de tankvaart nu tegenwind. De vervoersvraag stagneert, terwijl aan het aanbod juist

Nadere informatie