Protocol voor middelbare scholen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Protocol voor middelbare scholen"

Transcriptie

1 Protocol voor middelbare scholen Projectgroep Digitaal Pesten, L. Bak, J. Dekker, J. van Drunen, N. Groen & H. Tempelman

2 Inleiding Digitaal pesten is één van de verschillende vormen van pesten. Op het internet kan men een andere identiteit aannemen of volledig anoniem blijven, waardoor de grenzen van het pestgedrag worden verlegd. Het is een groeiend probleem. Daarom is een protocol van belang. Dit protocol stuurt aan op een integrale aanpak met ouders en hulpverlening. Voor leerlingen en ouders is een folder beschikbaar Dit protocol is ontwikkeld na een periode van onderzoek bij middelbare scholen in Zwolle. Om digitaal pesten effectief aan te pakken is er samenwerking nodig tussen ouders, scholen en hulpverlening. Als eerste is het protocol dat u kunt gebruiken opgenomen. Dit protocol is te gebruiken voor scholen. Wel is het belangrijk om de voorwaarden voor de bruikbaarheid van het protocol goed door te lezen. Daarnaast is het van belang dat het protocol wordt aangepast aan het beleid van de school. Verder is er informatie opgenomen over preventie, verdere maatregelen en de wetgeving met betrekking tot digitaal pesten te vinden. Deze informatie is opgenomen omdat scholen aangeven hier belang bij te hebben. Dit staat los van het gebruik van het protocol, maar het kan wel handig zijn voor extra verdieping. Voordat u begint Voordat u actie onderneemt is het belangrijk om te weten wat pesten eigenlijk is. Pestdeskundige Bob van der Meer, omschrijft pesten als volgt: Pesten is het systematisch uitoefenen van psychische en/of fysieke mishandeling door een of meerdere personen op een persoon die niet in staat is zichzelf te verdedigen. Bij pesten is de macht ongelijk verdeeld. Pesten heeft negatieve effecten voor het slachtoffer. Deze mag niet voor zichzelf opkomen noch verweren. Doet hij dit wel, dat kan dat reden voor de pester zijn het slachtoffer nog harder aan te pakken. Van Dale omschrijft pesten als volgt: Pesten. 1 [inf.] kwellen, treiteren => iem. de /duvel/duivel/ aandoen, iem. het bloed onder de nagels vandaan halen, jennen, judassen, koeioneren, negeren, nijdassen Digitaal pesten is één van de verschillende vormen van pesten. De volgende vormen komen het meeste voor: Schelden via MSN, sms jes of internetsites als Hyves Virussen opzettelijk versturen bommen Ongevraagd verspreiden van foto s en filmpjes Hacken en kraken Privacyschending Via deze middelen wordt er gescholden, mensen bedreigen elkaar en er worden virussen of enge filmpjes naar elkaar toegestuurd. Op het Internet kunnen mensen een andere identiteit aannemen of volledig anoniem blijven. Het gemak en de anonimiteit van het Internet hebben de grenzen van het pestgedrag verlegd. 1 Digitaal pesten kan op school, maar ook, en vooral, thuis gebeuren. Als iemand thuis achter zijn/haar eigen computer zit, kunnen de scheldwoorden, de beledigingen en de bedreigingen ervoor zorgen dat diegene zich zelfs in zijn/haar eigen huis niet meer veilig voelt. 2 De effecten van digitaal pesten zijn voor jongeren erger dan een andere vorm van pesten. Door het gebrek aan face-to-face contact is de drempel laag om agressieve en harde taal te gebruiken. Doordat de daders vaak anoniem te werk gaan, is het moeilijk hen aan te pakken vormen van pesten 3 de 10 meest gestelde vragen over digitaal pesten

3 Gebruikersinformatie In dit protocol staat beschreven hoe medewerkers op een middelbare school dienen te handelen bij het signaleren van digitaal pesten bij één van de leerlingen. Doel Het stimuleren van een integrale aanpak tussen scholen, hulpverlening en ouders om digitaal pesten tegen te gaan. Zo wordt er gebruik gemaakt van elkaars kennis en ervaringen. Gebruikers Medewerkers van de middelbare school onder wiens verantwoordelijkheid de leerling die digitaal gepest wordt of digitaal pest valt. Dit kan een mentor of zorgcoördinator zijn. Dit is afhankelijk van het beleid van de school. Voorwaarden Om het protocol werkbaar te laten zijn en houden, is het van belang dat het wordt afgestemd op het beleid van de school, met betrekking tot digitaal pesten. Er zal dan namelijk een beleid zijn dat aansluit op de behoeften en mogelijkheden van de betrokken school. Het is van belang dat wordt vastgesteld wie het aanspreekpunt is voor de leerling en ouders. Aan te raden is in beide gevallen de mentor als aanspreekpunt te laten fungeren. Het is hierin van belang dat de mentor op de hoogte is van het bestaan en de inhoud van het protocol. Op deze manier kan de mentor doorverwijzen, indien nodig. Niet iedere mentor zal namelijk de benodigde kennis in huis hebben met betrekking tot digitaal pesten. Het is vooral van belang dat de mentor weet naar wie doorverwezen moet worden. Door school moet een vaste route worden bekend gemaakt voor doorverwijzingen naar betreffende personen. Het is van belang hier naast de functie van de betreffende persoon, ook de naam te noemen. Voor degene die de functie bekleed, is de taak nu dichterbij en persoonlijker. Bovendien is uit onderzoek gebleken dat degene zich veiliger en vertrouwder voelt op het moment dat zij namen hebben van mensen waar zij terecht kunnen. Er kan echter ook gekozen worden 1 persoon aan te stellen welke voldoende kennis heeft van digitaal pesten, die dit alles coördineert, om mentoren deze taak te ontnemen. Maak aan leerlingen en ouders duidelijk bekend wie het is. Plan gesprekken met hulpverlening in bijvoorbeeld zorgteams en / of vergaderingen. Zet daadwerkelijk op vaste tijden hulpverlening op de agenda, om op deze manier het onderwerp serieus te blijven nemen. Het is een dynamische problematiek, die niet onderschat moet worden. De aanpak moet levendig blijven en het risico van ondersneeuwen moet tegengegaan worden. Evalueer in het contact met de hulpverlening de aanpak van digitaal pesten. Kijk hier naar de hulpverlening en het welzijn van de leerlingen met betrekking tot digitaal pesten en zijn groeiende mogelijkheden en gevaren. Stel indien nodig planning van gesprekken met hulpverlening bij. De folders moeten afgestemd zijn op de school. Uit het onderzoek is gebleken dat wanneer een leerling weet naar wie hij toe moet gaan wanneer hij te maken heeft met digitaal pesten, dit bijdraagt aan het gevoel van veiligheid. Om deze reden is de folder voor jongeren evenals de folder voor ouders aanpasbaar voor de school. Bij de folder voor jongeren dient op twee plaatsen de naam van de aangewezen persoon te komen staan. In deze folder wordt eveneens verwezen naar de mentor. De folder voor ouders noemt ook het belang van het onderhouden van goed contact met de mentor. Het protocol toont aan dat in bepaalde gevallen aangifte kan worden gedaan bij de politie. Dit is een goed recht. De school kan er ook voor kiezen een eigen sanctiebeleid te hebben of aan te houden. Dit is tevens een goed recht en kan een verkorte route naar aanpak van de daders betekenen.

4 Het protocol Wanneer digitaal pesten wordt gesignaleerd of wordt aangegeven, volgt u deze stappen: 1. Neem het signalement serieus Wanneer u de signalen van digitaal pesten opvangt, neem dit serieus! Wanneer iemand anders u op de hoogte stelt van waargenomen signalen, kijkt u of u deze signalen herkent en gaat u na wat een mogelijke oorzaak kan zijn. Signalen en gevolgen zijn in hoofdstuk 1 te vinden 2. - Ga in gesprek met de gepeste leerling en - Spoor de dader(s) op en ga met hen in gesprek Deze twee onderdelen vallen beiden onder de tweede stap. Ze dienen naast elkaar uitgevoerd te worden. Het is namelijk van belang dat er met zowel het slachtoffer als met de daders in gesprek gegaan wordt. Daarvoor dienen de dader(s) dus opgespoord te worden. Hieronder treft u aan wat u dient te doen in de beide onderdelen. Ga in gesprek met de gepeste leerling Wanneer u in gesprek gaat met deze leerling, is het belangrijk dat: U deze leerling serieus neemt. De leerling zijn verhaal mag doen en daar de tijd voor krijgt. U zich probeert in te leven in uw leerling. U geen verwijten maakt. Dat maakt het onveilig voor uw leerling, waardoor deze minder zal vertellen of zelfs helemaal niets meer zal vertellen. U de leerling de tip geeft om de pester te blokkeren en te verwijderen wanneer het om pesten via MSN gaat. Voordat de leerling dit doet moet deze de gesprekken uitprinten die hij/zij heeft gevoerd met de pester. Deze gesprekken kunnen mogelijk als bewijsmateriaal dienen. U door blijft vragen. Vooral wanneer het gaat om een gesprek met een leerling na het signaleren van digitaal pesten. De leerling zal niet snel vertellen dat hij/zij gepest wordt of zelf pest. Spoor de dader(s) op en ga met hen in gesprek Soms zal bekend zijn wie de pester is en soms niet. Wanneer niet bekend is wie de pester is zal er getracht moeten worden om dit op te sporen. Dit kan gedaan worden door gesprekken te bewaren en uit te printen. In deze gesprekken kunnen aanwijzingen staan over wie de dader is. Wanneer het pesten op school gebeurd kan dit in samenwerking met het systeembeheer worden opgespoord/ achterhaald. De stijl van het bericht en eventuele taalfouten en aanwijzingen kunnen de dader verraden. De dader kan wellicht ook worden gevonden door in de klas te praten over wat er is gebeurd. Wanneer u weet wie de pester is, gaat u in gesprek met deze leerling. Daarin is het belangrijk om: In te gaan op wat er gaande is. Door te vragen. Goed te luisteren naar de kant van het verhaal van deze leerling en dit serieus te nemen. Te wijzen op de mogelijke gevolgen voor de gepeste leerling. Duidelijk te maken dat de leerling zich schuldig maakt aan een ernstig feit en dat dit in sommige gevallen zelfs strafbaar is. Er kunnen dan strafrechtelijke consequenties volgen. Let op! Neem ook contact op met de ouders/ verzorgers van deze leerlingen. Zowel met de ouders/verzorgers van de gepeste leerling als met de ouders/verzorgers van de pester. Breng hen op de hoogte van wat er speelt. Misschien geloven ouders/verzorgers u niet wanneer u hen vertelt dat hun kind digitaal pest of gepest wordt/is. Toch is het goed om hen hiervan op de hoogte te stellen. Wellicht gaan ze erover nadenken en misschien gaan ze het zelf inzien. Vraag hen of zij de signalen herkennen. Wanneer zij niet weten wat de signalen zijn, kunt u hen hierover informatie geven. Vertel ouders/verzorgers dat het niet hun schuld is;

5 Vertel hen welke maatregelen zij kunnen nemen/wat zij kunnen doen. Geef hen de folder die bij dit protocol geleverd is. U kunt ouders ook verwijzen naar: Het gratis telefoonnummer (voorheen de onderwijstelefoon). Pestweb.nl. Zij kunnen antwoord geven op vragen van ouders/ verzorgers. Zij zijn ook per telefoon te bereiken: of mobiel , elke schooldag van 2 tot 5 uur. en 3. Ga (wanneer mogelijk) een driegesprek aan Wanneer het mogelijk is, gaat u een driegesprek aan met de dader en het slachtoffer. Hiermee wordt bedoeld dat de dader en het slachtoffer hiertoe bereid moeten zijn en dat ook de betrokken persoon vanuit school dit verantwoord acht. In dit gesprek is het belangrijk dat: Er ruimte wordt geboden aan de leerlingen om hun verhaal te doen. Maak duidelijk dat ze elkaar niet mogen onderbreken. U oog heeft voor de emotie die mee kan komen in dit gesprek. De gepeste leerling wordt namelijk geconfronteerd met de persoon die hem/haar heeft gepest. Biedt de ruimte aan de leerlingen dat zij het bij kunnen leggen. U kunt hen daarin stimuleren en het gesprek leiden. In dit gesprek kunnen afspraken worden gemaakt over hoe er verder met elkaar om wordt gegaan. Maak in dit gesprek duidelijke afspraken met de beide leerlingen. Zorg dat zij het hier beide mee eens zijn en dat ze weten dat ze hier ook op aangesproken kunnen worden. Belangrijk! Als het pesten op deze manier bespreekbaar wordt gemaakt, bestaat het gevaar dat het slachtoffer opnieuw door de pester(s) te grazen wordt genomen. Zorg ervoor dat er een goed pestbeleid is en dat docenten oog houden voor het pestgedrag. Wanneer er een goed pestbeleid is, wordt de kans op herhaling kleiner. Bespreek dit in het team en met de directie. Er zijn veel instanties die de school kunnen helpen bij een effectieve antipest aanpak. Kijk hiervoor op 4. Stel de ouders/verzorgers van de leerlingen op de hoogte Na het driegesprek is het belangrijk dat de ouders/ verzorgers op de hoogte worden gesteld van hoe dit gesprek verlopen is. Zij moeten op de hoogte zijn van de afspraken die gemaakt zijn. Zo kunnen ook zij hun kinderen hierop aanspreken en hen steunen. 5. Afronding Er is sprake van een afronding wanneer de ouder/verzorgers op de hoogte zijn gebracht. Echter alleen wanneer het pestgedrag ook daadwerkelijk is gestopt. Het is belangrijk om de leerlingen te blijven volgen en goed op te letten of het digitale pesten daadwerkelijk is gestopt. Vraag de leerling die gepest is af en toe hoe het met hem/haar gaat. Let erop dat dit gebeurt in een veilige ruimte. Wanneer de leerling over de gang loopt zal hij/zij waarschijnlijk minder snel zeggen dat het niet goed gaat. Ook de leerling die gepest heeft kunt u vragen hoe het met hem/haar gaat. Deze kan namelijk ook behoefte hebben aan aandacht. Wanneer het pesten door blijft gaan zult u andere maatregelen moeten treffen. Meer informatie kunt u vinden in hoofdstuk 3.

6 Bijlage 1: Praktijk voorbeeld: Kim, 13 jaar Situatie Kim is een meisje van 13 jaar oud. Ze zit in de tweede klas van het voorgezet onderwijs. Kim is een leerling die tot voorkort goed mee kon komen in de klas. De laatste tijd is ze echter vaak afwezig. Ze meldt zich vaak ziek. Wanneer ze wel aanwezig is, kan ze haar gedachten niet goed bij de les houden. Haar resultaten worden steeds minder. Kim is de laatste tijd veel afgevallen. Ze ziet er mager en bleek uit. De mentor van Kim begint zich steeds meer zorgen te maken en gaat een gesprek met haar aan. In eerste instantie zegt Kim dat er niets aan de hand is. Wanneer de mentor wat doorvraagt, vertelt Kim dat wanneer ze op MSN zit er nare dingen tegen haar gezegd worden, door mensen van school. Ook worden er foto s van haar op het Internet verspreid met daarbij nare teksten. 1. Neem het verhaal van Kim serieus. Zij wordt gepest en heeft daar zichtbaar last van. U heeft de signalen zelf gesignaleerd en u heeft geïnformeerd of er iets aan de hand was Ga in gesprek met Kim en - Spoor de dader(s) op en ga met hen in gesprek Deze twee onderdelen voert u dus naast elkaar uit. U rond niet eerst het ene onderdeel af voordat u verder gaat met het volgende, maar het is zaak dat dit gelijktijdig/ in dezelfde periode gebeurt. Zo waakt u ervoor dat er gelijk ingegrepen wordt en weet u beide kanten van het verhaal vanaf het begin. Ga in gesprek met Kim U gaat in gesprek met Kim. Probeert u in te leven in haar situatie. Het is mogelijk dat wanneer er nare dingen over Kim werden gezegd via MSN, ze zelf ook nare dingen heeft terug gezegd. Maak hierover geen verwijten. Wanneer u dit wel doet, maakt u de situatie voor Kim onveilig. Dit zal haar weerhouden om open te zijn over de situatie. Vraag Kim of haar ouders van deze situatie af weten. Wanneer dit niet het geval is, legt u haar het belang uit om hen in te lichten. Dit kan ze zelf doen, maar dit kunt u als school ook doen. Leg haar hier het belang van uit en vraag naar haar mening hierover. Vertel Kim over de mogelijkheden die er zijn om hulp en begeleiding te krijgen. Leg haar de mogelijkheden voor die er binnen uw school zijn en die de hulpverlening biedt. Wanneer Kim interesse heeft in deze hulp en begeleiding, kunt u in overleg met haar en de hulpverlening beslissen of u als school zelf deze hulp en begeleiding gaat bieden of dat u dit overdraagt aan de hulpverlening. Spoor de dader(s) op en ga met hen in gesprek Probeer samen met Kim de daders op te sporen. Dit kan door MSN-gesprekken te bewaren en deze uit te printen. Hier staan mogelijke aanwijzingen in over de pesters. Geef Kim daarbij de tip om vervolgens de pesters te blokkeren. Wanneer u weet wie de pesters zijn, gaat u in gesprek met hen. Leg hen de situatie voor zoals deze is. Wanneer u bewijzen heeft, leg hen deze dan ook voor. Zo voorkomt u dat de pesters alles gaan ontkennen. Laat de pesters vervolgens hun kant van het verhaal vertellen. Neem deze kant ook serieus. Wanneer de pesters hun kant van het verhaal hebben verteld, wijst u hen op de mogelijke gevolgen voor Kim. Wijs hen er vervolgens ook op dat ze bezig zijn met een strafbaar feit en dat wanneer ze hiermee doorgaan, er serieuze consequenties zullen volgen. Ga in gesprek over de hulp en begeleiding die aan deze leerlingen geboden kan worden. Neem contact op met de ouders van de pesters. Leg hen de situatie voor zoals deze is en vertel hen dat u in gesprek bent met Kim en de pesters. Vraag aan de ouders of zij hierover in gesprek willen gaan met hun kind. 3. Ga (wanneer mogelijk) een driegesprek aan Ga een gesprek aan met Kim en de pesters. Hierin biedt u Kim en de pesters om hun verhaal naar elkaar toe te vertellen. Stimuleer de leerlingen om het uit te praten en het bij te leggen met elkaar. Het is belangrijk dat u het gesprek leidt, zodat u ook in kunt grijpen wanneer er conflicten dreigen te ontstaan. Maak samen met deze leerlingen afspraken over de manier waarop er verder met elkaar om wordt gegaan. Wanneer blijkt dat één gesprek niet voldoende is, organiseert u een vervolggesprek.

7 4. Stel de ouders op de hoogte U hebt al contact gehad met de ouders. Het is belangrijk om de ouders verder op de hoogte te houden, zodat zij weten wat er rond hun kind afspeelt. Op deze manier kunnen zij hierover in gesprek blijven met hun kind. Ook kunnen zij er op letten dat hun kind zich aan de afspraken houdt, die gemaakt zijn tijdens de gesprekken. 5. Afronding Nodig Kim nog een keer uit voor een gesprek en vraag haar hoe het met haar gaat. Doe dit net zo met de pesters. Wanneer het pesten doorgaat is het belangrijk dat u weer ingrijpt.

8 Bijlage 2: Belangrijke informatie met betrekking tot het protocol Wie moeten we benaderen? Bij digitaal pesten heb je altijd te maken met twee partijen, namelijk: de dader en het slachtoffer. Deze partijen hebben aandacht nodig. Dader(s) Persoon die digitaal pest Deze kan dit alleen doen, maar het kan eveneens in groepen gebeuren. In dat geval heb je dus te maken met verschillende daders. Slachtoffer Persoon die digitaal gepest wordt De gevolgen kunnen ernstige vormen aannemen. De signalen Uw leerling zal niet altijd zelf vertellen dat hij/zij digitaal gepest wordt. Daarom is het goed om te letten op signalen. De volgende signalen kunnen het gevolg zijn van digitaal pesten. Teruggetrokkenheid Toename van afwezigheid op school Weinig contact met andere leerlingen Faalangst Negatief zelfbeeld Concentratieproblemen Maakt een sombere en/of angstige indruk Verminking van het lichaam Vage lichamelijke klachten Vermagering of in een korte tijd veel aankomen Over zich heen laten lopen Let op! Er kunnen veel oorzaken zijn voor deze signalen. Ga er dus niet direct vanuit dat er sprake is van digitaal pesten. Neem de signalen altijd serieus en leg deze neer waar ze horen. De gevolgen voor de gepeste leerling Digitaal pesten kan ernstige gevolgen hebben voor het slachtoffer. Een aantal van deze gevolgen zijn: Angst om naar school te gaan Verminderd gevoel van veiligheid op school Gevoel dat iedereen tegen je is Schaamte Faalangst Onderworpen gedrag Depressie Eetstoornissen Automutilatie (zelfverminking) Overwegingen of pogingen tot zelfdoding Wantrouwen van andere mensen

9 Bijlage 3: Preventie Projecten en/of informatielessen U kunt projecten en/of informatielessen opzetten over digitaal pesten. Op deze manier bent u samen met uw leerlingen op een leuke manier bezig. U verdiept u samen met uw leerling in het onderwerp. De leerling ziet zo dat digitaal pesten niet een normaal iets is. U kunt hierbij ook gebruik maken van het aanbod welke informatiesites over digitaal pesten bieden. Daarbij kan het interessant zijn om experts op dit gebied uit te nodigen. Afspraken maken in de klas Wanneer u samen met uw leerlingen op een bewuste manier bezig bent met digitaal pesten, is het goed om samen met de klas afspraken te maken. Het is goed om uw leerlingen zelf na te laten denken welke afspraken ze willen maken om digitaal pesten tegen te gaan. Vanuit de ideeën die er in de klas zijn, kan u samen met de klas regels opstellen over digitaal pesten. Informeren ouders Om tot een integrale aanpak te komen, moeten ouders geïnformeerd worden over dit onderwerp. Het is daarom belangrijk dat ouders bij aanvang van het schooljaar de schoolkalender krijgen waarin afspraken zijn opgenomen. Daarbij zullen ze het protocol met betrekking tot digitaal pesten moeten ontvangen, zodat zij hiervan op de hoogte zijn. Verder kunt u ouders informeren door onder anderen de folder uit reiken, bijbehorend bij dit protocol. Dit is echter niet voldoende. Houdt ouders regelmatig op de hoogte over dit onderwerp. Dit kunt u doen door middel van bijvoorbeeld nieuwsbrieven, het organiseren van ouderavonden en het organiseren van workshops voor ouders. Het is ook goed om ouders op de hoogte te stellen van de reglementen binnen de school, die er zijn ten aanzien van digitaal pesten en de regels die de klas heeft samengesteld. Ouders kunnen hier vervolgens met hun kinderen over praten. Onderzoek binnen uw school Om een beeld te krijgen hoeveel veel digitaal pesten voorkomt in uw school, kunt u enquêtes houden onder uw leerlingen. Het is belangrijk dat uw leerlingen deze anoniem in kunnen vullen. Wanneer u weet hoeveel en op welke manier digitaal pesten binnen uw school voorkomt, kunt u hierop inspringen door middel van bovenstaande punten. Sites Op het Internet zijn nog meer preventieve maatregelen te vinden. Kijk hiervoor op de volgende sites:

10 Bijlage 4: Maatregelen te nemen bij het in stand blijven van het pestgedrag Wanneer ondanks het nemen van de stappen van het protocol het digitaal pesten door blijft gaan, moet hier serieus werk van gemaakt worden. Dit kunt u doen door in overleg met uw leerling en diens ouders aangifte te doen bij de politie. Digitaal pesten is strafbaar wanneer het gepaard gaat met strafbaar gestelde feiten. Digitaal pesten kan dus op deze manier aangepakt worden. U kunt eventueel daarnaast het sanctiebeleid van de school aanhouden. Hulp/begeleiding aan de gepeste leerling Er bestaat een mogelijkheid dat uw leerling hulp en/of begeleiding nodig heeft, omdat hij/zij digitaal gepest is. Biedt de leerling dit altijd aan en laat de leerling vervolgens zelf beslissen of hij/zij dat wel of niet wil. U kunt vervolgens in overleg met hulpverleninginstanties en de leerling beslissen of u deze hulp/ begeleiding zelf geeft of dat u deze overdraagt aan de hulpverlening. Hulp/begeleiding aan de dader Het kan nodig zijn om de dader hulp en/of begeleiding aan te bieden. Het kan zo zijn dat deze leerling niet weet hoe hij/zij op een verantwoorde manier kan MSN en. U kunt hierover met de leerling in gesprek gaan. Wanneer blijkt dat de leerling hier in het dagelijkse leven ook moeite mee heeft, kunt u de leerling een sociale vaardigheidstraining laten volgen. Het komt vaak voor dat de pester in het verleden zelf ook gepest is. Deze leerling kan hier nog last van hebben. Biedt deze leerling dan net als de gepeste leerling de hulp/begeleiding aan zoals deze hierboven is beschreven. Belangrijk is dat er evenveel aandacht wordt besteed aan de dader als aan het slachtoffer. Beiden hebben zij hier behoefte aan, alleen hebben zij beiden verschillende behoeften. Aan deze behoeften moet tegemoet worden gekomen en zij moeten beiden geholpen worden. Hulp aan de ouders Het kan voor ouders heel ingrijpend zijn wanneer zij weten dat hun kind digitaal gepest wordt of werd of dat hun kind zelf digitaal pest. In het hele traject wat u met uw leerling doorloopt, is het goed om de ouders daarbij te betrekken en op de hoogte te houden. U kunt ouders de mogelijkheid geven om contact op te nemen met hulpverleningsinstanties. Wanneer de situatie is verbeterd, is het goed om contact te blijven houden met de ouders. Hierdoor blijft u op de hoogte over hoe het gaat met uw leerling in de thuissituatie. Eveneens worden de ouders zo op de hoogte gehouden over hoe het op school met hun kind gaat.

11 Bijlage 5: Wetgeving Er zijn geen wetten die gericht zijn op digitaal pesten, wel zijn er wetten met betrekking tot pesten. Er zijn geen wetten die zeggen dat pesten strafbaar is. De gevallen waarin pesten gepaard gaat met reeds strafbaar gestelde feiten zijn wel strafbaar. Wanneer we gaan kijken naar de wetgeving die betrekking heeft op pesten, zullen we met de volgende gebieden in aanraking komen: De wet met betrekking tot de veiligheid Het strafrecht met betrekking tot pesten Het civiel recht De regelgeving rondom privacy De wet met betrekking tot de veiligheid Een onderwijsinstelling die haar taak als opvoeder en werkgever serieus neemt, waarborgt een veilig schoolklimaat. Er zijn wetten die scholen verplichten tot het maken van een pestbeleid. Bescherming tegen seksuele intimidatie, agressie, geweld en pesten. Sinds 1 januari 2007 is artikel 3 uit de Arbo-wet aangepast waardoor werkgevers verplicht zijn om hun werknemers te beschermen tegen pesten. Deze wet bevat bepalingen over bescherming van werknemers tegen seksuele intimidatie, agressie en geweld. Sinds 1 januari 2007 valt ook pesten daaronder. Wanneer we van deze wet uitgaan zijn scholen verplicht een anti-pestbeleid te voeren. Voor meer informatie kijkt u in bijlage 5.1 Beleid voor gezonde en veilige leer- en werkomgeving Naast bepalingen uit de arbeidsomstandighedenwet, zijn er nu ook CAO afspraken gemaakt over het creëren van een veilig schoolklimaat. Vanuit de CAO worden scholen verplicht om een beleid te maken dat de veiligheid creëert en waarborgt voor leerlingen en docenten. Scholen moeten samen met de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad een beleid vaststellen dat er opgericht is om een gezonde en veilige leeromgeving te creëren. Hierin moeten afspraken komen te staan hierin moet worden vermeld hoe de scholing en begeleiding van werknemers vorm wordt gegeven, met betrekking tot het creëren van een veilig schoolklimaat. Voor meer informatie kijkt u in bijlage 5.1 Klachtencommissie Leerlingen, ouders en personeelsleden die klachten hebben over pesten, agressie of andere vormen van onveiligheid, kunnen gebruikmaken van hun klachtrecht conform de kwaliteitswet Het Klachtrecht is een onderdeel uit de Wet op de Kwaliteitszorg en verplicht scholen om een onafhankelijke klachtvoorziening te treffen waar klachten over maatregelen, nalatigheid en gedrag onderzocht kunnen worden. Het instellen van een klachtencommissie is met deze wet verplicht. Scholen kunnen zich ook aansluiten bij een van de landelijke en regionale klachtencommissies. 5 Voor meer informatie kijkt u in bijlage 5.1 Het strafrecht met betrekking tot pesten In april 2006 hebben 2 leden van de kamer vragen gesteld aan de minister van onderwijs, cultuur en wetenschap, Maria J.A. van der Hoeven. Deze vragen gingen over pesten op het internet. In een brief heeft zij op 18 april 2006, mede namens de Minister van Justitie, het volgende geantwoord: Pesten in het algemeen is, hoewel afkeurenswaardig, niet strafbaar. Dat geldt mutatis mutandis ook voor het pesten via het internet. Een strafrechtelijke benadering van de onderhavige problematiek ligt naar mijn mening dan ook niet direct voor de hand. In de gevallen dat het pesten gepaard gaat met reeds strafbaar gestelde gedragingen als belediging, bedreiging of belaging kan op grond van de artikelen 261, 262, 266, 284 en 285b van het Wetboek van Strafrecht tot strafvervolging worden overgegaan. Indien naar aanleiding van een concrete aangifte van een strafbaar feit blijkt dat er sprake is van een opsporingsindicatie, kan door de politie een opsporingsonderzoek worden gestart 6 Sommige vormen van pesten zijn dus strafbaar conform het Wetboek van Strafrecht. Wat erg lastig is met het strafrecht in relatie tot pesten, is dat pesten een ontzettend breed en subjectief begrip is. Wie bepaalt wat pesten is? Pesten is niet makkelijk te omschrijven, waardoor het lastig is iemand te vervolgen. Eveneens is het strafrecht een zogenaamd ultimum remedium (een laatste redmiddel) is. Het komt pas aan de orde komen als het niet op andere manier opgelost kan worden. Pesten gepaard met belediging 4 Klacht(recht), Kamervragen aan ministers Donner en Van der Hoeven,

12 Wanneer het pesten vormen aanneemt van belediging, kan er op grond van artikel 261, 262 en 266 aangifte van een strafbaar feit worden gedaan. Wanneer iemand opzettelijk iemands naam zwart maakt, door hem een te beschuldigen van een negatieve gebeurtenis, kan hij daarvoor gestraft worden. Wanneer hij dit doet door een tekst op afbeeldingen die hij verspreidt kan de straf nog hoger worden. Een meisje wordt ervan beschuldigd dat ze een hoer is. Het meisje is gefotografeerd in een disco met een topje aan. Zelf vindt ze dat er niets mis is met het topje. Later wordt er de haatclub opgericht en worden er afbeeldingen van haar verstuurd en daar onder wordt vermeld dat ze een hoer en een slet is. Haar naam wordt zwart gemaakt. Op school wordt ze uitgescholden en getrapt. Via MSN wordt ze bedreigd en wordt er gezegd dat ze een hoer is. Omdat hier de naam van het meisje wordt zwart gemaakt is het daarom ook een strafbaar feit. De volgende feiten zijn strafbaar wanneer we spreken over pesten gepaard met belediging: Opzettelijk iemands eer op goede naam aanranden, door telastlegging van een bepaald feit, met het doel om daaraan ruchtbaarheid te geven, is schuldig aan smaad. Dit verboden door middel van geschriften of afbeeldingen die openlijk worden gedeeld De persoon die het misdrijf van smaad of smaadschrift pleegt, wetend dat het te last gelegde feit in strijd met de waarheid is, is schuldig aan laster Voor de volledige artikelen kijkt u in bijlage 5.2 Pesten gepaard met belaging of stalking In Nederland zijn er wetten die belaging of stalking verbieden. Volgens het wetboek is dit een misdrijf tegen de persoonlijke vrijheid. Dit is terug te vinden in Artikel 285 b van het Wetboek van Strafrecht. Het is verboden om stelselmatig opzettelijk inbreuk te maken op de persoonlijke levenssfeer van iemand anders, met als bedoeling om diegene te dwingen om iets te doen, niet te doen of toe te staan, of iemand angstig maken. Wanneer we uitgaan van dit artikel is het opnemen van filmpjes via MSN en deze vervolgens op internet plaatsen verboden. Een voorbeeld is dat een jongen aan meisjes vroeg, via MSN, om voor de webcam hun kleren uit te trekken. De meisjes deden dit voor hem. Geen van de meisjes wist dat de jongen dit opnam. Toen de meisjes weigerden om hun kleren uit te doen, dreigde de jongen dat hij de video beelden op internet zou zetten. Daar schrokken ze van, omdat ze hier niets van wisten. Ze deden wat hij vroeg. Zo werden zij gedwongen om verdere handelingen te doen. Dit is verboden omdat er ongevraagd filmpjes worden gemaakt en vervolgens worden de meisjes daarmee gedwongen tot verdere handelingen. De jongen die dit heeft gedaan is strafrechtelijk vervolgd Toch blijken er veel gevallen te zijn waar geen vervolging plaats vindt, omdat er geen strafbare feiten geconstateerd kunnen worden. Een voorbeeld hiervan is het voorval dat heeft plaatsgevonden op het Vellesan College in IJmuiden, op 18 mei Daar zijn vijf brugklasleerlingen voor drie dagen geschorst wegens het vernederen en pesten van een klasgenoot. Deze pesterijen werden met een mobiele telefoon gefilmd. Op één van de filmpjes is te zien hoe de jongens hun slachtoffer insluiten. Terwijl het slachtoffer geen kant meer op kan, wordt hij uitgescholden. Voor de volledige artikelen kijkt u in bijlage 5.2 Pesten gepaard met afpersing Afpersing is verboden volgens het wetboek van strafrecht. Dit staat beschreven in artikel 317. Als er sprake is van pesten wat gepaard gaat met afpersing kan er beroep worden gedaan op deze wet 7. Sander wordt al een poosje gepest. Via MSN kreeg hij vervelende berichten en ook zijn was een poosje geleden gekraakt. Toen hij erachter was gekomen wie er achter deze pesterijen zaten ging hij naar zijn mentor. Nadat hij voor zijn gevoel een goed gesprek had gehad met Meneer de Boer en met de jongens, fietste hij vrolijk naar huis. Thuis ging hij nog even achter de computer om zijn nieuwste spel te spelen. Nog even zijn mail checken en op MSN. Toen was zijn vrolijkheid voorbij. Hij kreeg berichten: Nog een keer tegen de Boer vertellen en je gaat eraan. Sinds die tijd durfde Sander niets meer tegen iemand te zeggen. Als zijn mentor vroeg hoe het ging, voelde hij de ogen van de pestkoppen in zijn rug prikken. Goed hoor!, zei Sander dan. Het ging echter van kwaad tot erger. Hij wilde helemaal niet meer naar school. Hij kreeg dreigmailtjes en berichten. Hij moest smerige klusjes doen voor de jongens en moest hen zijn zakgeld geven. De jongen wordt gedwongen om geld af te geven aan de pesters, omdat het anders alleen maar erger zal worden. Dit is afpersing. 7

Protocol Digitaal pesten

Protocol Digitaal pesten Protocol Digitaal pesten 2 1 Inleiding 1.1 Doelstelling 3 1.2 Beleid 3 1.3 Voorwaarden beleid 3 2. Achtergrondinformatie 2.1 Wat is digitaal pesten? 3 2.2 Waarom is digitaal pesten zo erg? 3 2.3 Signalen,

Nadere informatie

Door wie? - Henk den Ouden (zorgcoördinator) en Corine Lagendijk (schoolmaatschappelijk werker).

Door wie? - Henk den Ouden (zorgcoördinator) en Corine Lagendijk (schoolmaatschappelijk werker). Bijlage Pestprotocol Wat is het? - Een protocol met uitleg, regels en afspraken die leiden tot een veilige schoolomgeving waarin pestgedrag wordt tegengegaan. Dit is belangrijk gezien gepest worden één

Nadere informatie

Pestprotocol. Basisschool Kerensheide Stein

Pestprotocol. Basisschool Kerensheide Stein Pestprotocol Basisschool Kerensheide Stein Schooljaar 2016-2017 1 THEORETISCHE VERANTWOORDING Doelstelling: Wij, leerkrachten, leerlingen en ouders van basisschool Kerensheide, streven naar een pestvrije

Nadere informatie

Protocol. Pesten. Basisschool Theo Scholte. Protocol: Pesten. Instemming MR: R.K. Basisschool Theo Scholte. van Brakelstraat 3 7482VV Haaksbergen

Protocol. Pesten. Basisschool Theo Scholte. Protocol: Pesten. Instemming MR: R.K. Basisschool Theo Scholte. van Brakelstraat 3 7482VV Haaksbergen Protocol: Pesten Instemming MR: R.K. Basisschool Theo Scholte van Brakelstraat 3 7482VV Haaksbergen tel.: 053-5723363 mail: directie@theoscholteschool.nl Protocol Pesten Basisschool Theo Scholte Vastgesteld

Nadere informatie

Algemene klachtenregeling Onderwijs

Algemene klachtenregeling Onderwijs Algemene klachtenregeling Onderwijs Juridisch kader De Wet op het primair onderwijs behandelt in artikel 14 de klachtenregeling. Ouders dan wel verzorgers, en personeelsleden kunnen bij de klachtencommissie,

Nadere informatie

Klachtenregeling Kelderwerk

Klachtenregeling Kelderwerk Klachtenregeling Kelderwerk (Seksuele) intimidatie, agressie, geweld, discriminatie en/of onbehoorlijk gedrag Advies Platformoverleg d.d. 6 februari 2008 Vastgesteld d.d. 28 februari 2008 Op grond van

Nadere informatie

Pestprotocol OBS Het Klokhuis

Pestprotocol OBS Het Klokhuis Pestprotocol OBS Het Klokhuis Op OBS Het Klokhuis vinden wij het belangrijk om kinderen een veilig pedagogisch klimaat te bieden, waarin zij zich harmonieus en op een prettige en positieve wijze kunnen

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

Pestprotocol 2016 januari 2016

Pestprotocol 2016 januari 2016 Pestprotocol 2016 januari 2016 Inhoudsopgave Pagina Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 Pesten 4 2.1 Verschil tussen plagen en pesten 4 2.2 Signalen van pestgedrag 4 2.3 Cyberpesten 5 Hoofdstuk 3 Aanpak

Nadere informatie

Protocol Hulp aan leerling en personeel

Protocol Hulp aan leerling en personeel Protocol Hulp aan leerling en personeel IV PROTOCOL Agressie, geweld, seksuele intimidatie, discriminatie en pesten binnen de school (Dit protocol is gebaseerd op het beleidsplan in bijlage I) Hieronder

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL

KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL Klachtenregeling Berg en Boschschool - april 2015 1 1 Inleiding In artikel 3 van de Arbowet is opgenomen dat het bevoegd gezag beleid betreffende preventie en bestrijding

Nadere informatie

Internet protocol en Cyberpesten

Internet protocol en Cyberpesten E-mail & Internet Internet protocol en Cyberpesten Versie mei 2014 Algemeen Dit internet protocol is tot stand gekomen na overleg met directie, ICT en team. Er zit in de ICT-documentatie die elke collega

Nadere informatie

PESTPROTOCOL. 2COLLEGE Durendael

PESTPROTOCOL. 2COLLEGE Durendael PESTPROTOCOL 2COLLEGE Durendael Versie april 2013 Inhoudsopgave A. Wet- en regelgeving... 3 B. Plagen of pesten... 4 C. Preventie... 6 D. Maatregelen 1. Algemeen... 7 1.1 Vijfsporen aanpak... 7 2. Stappen

Nadere informatie

PESTPROTOCOL. 2COLLEGE Durendael

PESTPROTOCOL. 2COLLEGE Durendael PESTPROTOCOL 2COLLEGE Durendael Versie 2 - april 2013 Inhoudsopgave A. Inleiding... 3 B. Wet- en regelgeving... 4 C. Plagen of pesten... 5 D. Preventie... 7 E. Maatregelen 1. Algemeen... 8 1.1 Vijfsporen

Nadere informatie

Bij onderstaande fasen van pesten wordt steeds aangegeven om welke ernst het gaat, en welke actie zal ondernomen door medewerkers van de school.

Bij onderstaande fasen van pesten wordt steeds aangegeven om welke ernst het gaat, en welke actie zal ondernomen door medewerkers van de school. VCL- Pestprotocol Het VCL wil een veilige plek zijn voor alle leerlingen. De school stimuleert de leerlingen zich positief ten opzichte van elkaar te gedragen. Voor ongewenst gedrag zoals pesten is een

Nadere informatie

HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU????

HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU???? HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU???? In het kort Als je gepest wordt ga dan naar je mentor. Als je het moeilijk vindt je mentor in vertrouwen te nemen, ga dan naar je favoriete docent, juniormentor of de vertrouwenspersoon

Nadere informatie

Vertel aan je kind dat het nodig is de school in te lichten om het pesten te laten stoppen;

Vertel aan je kind dat het nodig is de school in te lichten om het pesten te laten stoppen; Pesten op school Veel gestelde vragen Wat doe je als je kind gepest wordt? Maak voldoende tijd voor een gesprek; laat je kind vertellen wat er zich afspeelt en hoe het zich voelt; Neem het verhaal van

Nadere informatie

Inhoud. Schema procedure t.a.v. pesten. 1. Definitie van pesten 2. Signaleren 3. Hulp 4. Consequenties

Inhoud. Schema procedure t.a.v. pesten. 1. Definitie van pesten 2. Signaleren 3. Hulp 4. Consequenties Pestprotocol Inhoud Schema procedure t.a.v. pesten 1. Definitie van pesten 2. Signaleren 3. Hulp 4. Consequenties Anti pestcontract pester Anti pestcontract gepeste 2 Procedure t.a.v. pesten signalering

Nadere informatie

Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016

Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016 Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016 1 Inhoudsopgave: 1. Kernwaarden Almere College Dronten 3 2. Pesten wat is dat? 4 3. Signalen bij pesten 5 4. Het vijf sporen beleid van het Almere College

Nadere informatie

Klachtenregeling. Deel. Van Beleid Klachten bij Scholengroep LeerTij

Klachtenregeling. Deel. Van Beleid Klachten bij Scholengroep LeerTij Klachtenregeling Deel 1 Van Beleid Klachten bij Scholengroep LeerTij 1 Het bevoegd gezag van Scholengroep LeerTij, stichting voor openbaar, PC en RK-onderwijs, statutair gevestigd te Terneuzen, gelet op

Nadere informatie

Het bevoegd gezag van Vivente, stichting voor christelijke primair onderwijs, gevestigd te Zwolle,

Het bevoegd gezag van Vivente, stichting voor christelijke primair onderwijs, gevestigd te Zwolle, Het bevoegd gezag van Vivente, stichting voor christelijke primair onderwijs, gevestigd te Zwolle, gelet op de bepalingen van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op

Nadere informatie

Pestbeleid Rijnlands Lyceum Wassenaar

Pestbeleid Rijnlands Lyceum Wassenaar Pestbeleid Rijnlands Lyceum Wassenaar Inleiding In onze maatschappij komt het helaas nogal eens voor dat mensen gepest worden. Naar schatting zijn in Nederland dagelijks 350.000 kinderen en 250.000 volwassenen

Nadere informatie

I N H O U D S O P G A V E

I N H O U D S O P G A V E Pestprotocol Pagina: 2 I N H O U D S O P G A V E 1. Pesten... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Signalering... 3 1.3 Preventie... 4 1.3.1 Mentorlessen... 4 1.3.2 Blijvende aandacht... 4 1.3.3 De rol van de ouderraad...

Nadere informatie

Pestprotocol. Postadres. De Stroekeld 139. 7463 CB Rijssen. info@julianaschool.net. www.julianaschool.net. Locatie Roerdomp. Roerdomp 24, Rijssen

Pestprotocol. Postadres. De Stroekeld 139. 7463 CB Rijssen. info@julianaschool.net. www.julianaschool.net. Locatie Roerdomp. Roerdomp 24, Rijssen Pestprotocol Postadres De Stroekeld 139 7463 CB Rijssen info@julianaschool.net www.julianaschool.net Locatie Roerdomp Roerdomp 24, Rijssen Tel: 0548-636000 Locatie Stroekeld De Stroekeld 139, Rijssen Tel:

Nadere informatie

Uit de reader "Van pesten naar een wij-gevoel" (VPNEW) van Theo Klungers van bureau Posicom.

Uit de reader Van pesten naar een wij-gevoel (VPNEW) van Theo Klungers van bureau Posicom. Uit de reader "Van pesten naar een wij-gevoel" (VPNEW) van Theo Klungers van bureau Posicom. Plagen / ruzie / pesten Er bestaat een verschil tussen plagen, pesten en ruzie maken. Maar wat is nu eigenlijk

Nadere informatie

Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012

Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012 Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Begripsbepaling... 3 3 Eigen waarneming van ongewenste intimiteiten... 3 4 Vermoeden van ongewenste intimiteiten...

Nadere informatie

Klachtenregeling St.-Jozefmavo

Klachtenregeling St.-Jozefmavo Klachtenregeling St.-Jozefmavo Inhoud 1 Aanhef pagina 2 2 Begripsbepalingen 3 3 Behandeling van de klachten 4 4 Slotbepalingen 9 5 Schema klachtenprocedure 10 6 Klachtroutes 11 1 klachtenregeling St.-Jozefmavo

Nadere informatie

Wij gaan er vanuit dat betrokkenen van onze school klachten en verschillen van inzicht altijd eerst

Wij gaan er vanuit dat betrokkenen van onze school klachten en verschillen van inzicht altijd eerst Klachtenregeling Veruit de meeste klachten over de dagelijkse gang van zaken in de school zullen in eerste instantie in goed overleg tussen leerlingen, ouders, leerkrachten (en/of overig personeel) en

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

GSR Protocol Melding, Klacht of Incident 2015

GSR Protocol Melding, Klacht of Incident 2015 GSR Melding, Klacht of Incident 2015 1. Op het moment dat een incident van welke aard dan ook heeft plaatsgevonden, dient de betrokkene (klager) dit te melden bij de manager onderwijs van de eigen afdeling.

Nadere informatie

PESTPROTOCOL. Zaanlands Lyceum

PESTPROTOCOL. Zaanlands Lyceum PESTPROTOCOL Zaanlands Lyceum Zaandam, 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. Pesten 2.1 Wat is pesten? 2.2 Hoe wordt er gepest? 2.3 De gepeste leerling 2.4 De pester 2.5 De meelopers en andere leerlingen 2.6 Het

Nadere informatie

2014-2015. Anti-pestbeleid en protocol Mulock Houwer SO. Mulock Houwer. Lageweg

2014-2015. Anti-pestbeleid en protocol Mulock Houwer SO. Mulock Houwer. Lageweg 2014-2015 Anti-pestbeleid en protocol Mulock Houwer SO Mulock Houwer Lageweg INHOUDSOPGAVE... 1 ANTI-PESTBELEID EN -PROTOCOL... 3 INLEIDING... 3 PLAGEN OF PESTEN... 4 PREVENTIEVE MAATREGELEN... 5 HET STAPPENPLAN

Nadere informatie

Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen

Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen Preambule Op grond van Arbo-wet en de CAO Voortgezet Onderwijs heeft de werkgever de plicht om beleid te voeren dat is gericht tegen seksuele intimidatie, pesten,

Nadere informatie

PESTPROTOCOL (Handreiking bij pesten)

PESTPROTOCOL (Handreiking bij pesten) Oog voor elkaar PESTPROTOCOL (Handreiking bij pesten) Auteurs: - Bert Beens - Hetty van de Brink - Suzanne de Jong - Niels de With Oktober 2013 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 WAT IS PESTEN... 4 HOE WORDT

Nadere informatie

Voorbeeld meldprotocol. Preventie Seksueel Misbruik Vrijwillig Jeugdwerk

Voorbeeld meldprotocol. Preventie Seksueel Misbruik Vrijwillig Jeugdwerk Voorbeeld meldprotocol Preventie Seksueel Misbruik Vrijwillig Jeugdwerk Voorbeeld Meldprotocol Dit protocol beschrijft hoe je moet handelen bij situaties waarin sprake is van (vermoedens van) seksueel

Nadere informatie

REGELING INZAKE SEKSUELE INTIMIDATIE, DISCRIMINATIE, AGRESSIE, GEWELD EN ONGEWENST GEDRAG

REGELING INZAKE SEKSUELE INTIMIDATIE, DISCRIMINATIE, AGRESSIE, GEWELD EN ONGEWENST GEDRAG REGELING INZAKE SEKSUELE INTIMIDATIE, DISCRIMINATIE, AGRESSIE, GEWELD EN ONGEWENST GEDRAG Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, het Arbeidsomstandighedenbesluit Onderwijs en de CAO voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Protocol veilig klimaat

Protocol veilig klimaat Protocol veilig klimaat Onze school wil een veilige school zijn voor iedereen. Kernwoorden hierbij zijn respect voor en acceptatie van elkaar. Een goede samenwerking tussen personeel, ouders/verzorgers

Nadere informatie

P E S T P R O T O C O L

P E S T P R O T O C O L P E S T P R O T O C O L 1. VOORAF Het doel van dit Pestprotocol: Alle leerlingen horen zich in hun schoolperiode veilig te voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door afspraken te maken kunnen

Nadere informatie

Draaiboek Pesten RSG SLINGERBOS LEVANT

Draaiboek Pesten RSG SLINGERBOS LEVANT Draaiboek Pesten RSG SLINGERBOS LEVANT 2013 Inhoud Vooraf... 2 Wat is pesten... 3 Het draaiboek... 4 De vijfsporenaanpak... 4 Het stappenplan... 5 Betrokken medewerkers... 6 Vooraf Een klimaat waarin gepest

Nadere informatie

Pestprotocol Aventus

Pestprotocol Aventus Pestprotocol Aventus Document historie Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende revisies en bespreekmomenten van dit document. Documentnummer Aan Van M&I.14.111 CvB Dienst M&I: Sandra

Nadere informatie

Antipest protocol. Om veiligheid voor elke leerling binnen school mogelijk te maken, zijn regels of onderlinge afspraken noodzakelijk.

Antipest protocol. Om veiligheid voor elke leerling binnen school mogelijk te maken, zijn regels of onderlinge afspraken noodzakelijk. Antipest protocol Inleiding Op onze school vinden we het belangrijk dat leerlingen op zorgvuldige manier met andere leerlingen omgaan, op zorgvuldige manier met materialen omgaan en dat zij zich binnen

Nadere informatie

We onderscheiden 5 betrokkenen en gaan daarom uit van de vijf-sporen-aanpak.

We onderscheiden 5 betrokkenen en gaan daarom uit van de vijf-sporen-aanpak. Het Pestprotocol Inleiding Op onze school proberen we voor de kinderen een veilig klimaat te scheppen. De kinderen moeten zich geborgen weten op onze school. Toch komt pesten regelmatig voor, ook bij kinderen

Nadere informatie

Stroomschema: klachtenroutes bij Ongewenste Omgangsvormen

Stroomschema: klachtenroutes bij Ongewenste Omgangsvormen Stroomschema: klachtenroutes bij Ongewenste Omgangsvormen De Wet schrijft voor dat elke school een klachtenregeling heeft. Iedereen binnen de school (leerlingen, ouders, docenten, leidinggevenden, overige

Nadere informatie

Anti-pestbeleid KW-school

Anti-pestbeleid KW-school Anti-pestbeleid KW-school Uitgangspunt: Wij willen een school zijn, waar kinderen samen spelen, samen leren, samenwerken en waar ieder kind zich veilig voelt. Dat betekent dat pestgedrag bij ons op school

Nadere informatie

Bijlage 2: protocol pesten. Plagen of pesten?

Bijlage 2: protocol pesten. Plagen of pesten? Bijlage 2: protocol pesten Plagen of pesten? We plagen allemaal wel eens of we worden geplaagd. Plagerijen zijn niet kwaad bedoeld. Plager en geplaagde zijn aan elkaar gewaagd; ze houden elkaar over en

Nadere informatie

Pestprotocol. OBS De Trekvogel

Pestprotocol. OBS De Trekvogel Pestprotocol OBS De Trekvogel Pestgedrag Een kind dat zich veilig voelt, ontwikkelt zelfvertrouwen en een goed gevoel van eigen waarde. Wanneer een kind echter gepest wordt, verdwijnt dat zelfvertrouwen

Nadere informatie

Pestprotocol Prakticon

Pestprotocol Prakticon Pestprotocol Prakticon Pesten op school Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus aan willen pakken.

Nadere informatie

PESTPROTOCOL. Doel van de M5-pestaanpak: creëren van een sociaal veilige leeromgeving

PESTPROTOCOL. Doel van de M5-pestaanpak: creëren van een sociaal veilige leeromgeving PESTPROTOCOL Pesten komt op alle scholen voor. CBS Immanuel zal hierop geen uitzondering zijn. Toch willen we dit zoveel mogelijk voorkomen en daarvoor zijn afspraken nodig. In het nu volgende protocol

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool De Vlieger

Pestprotocol basisschool De Vlieger Pestprotocol basisschool De Vlieger Inleiding Helaas moeten wij constateren dat pesten voorkomt in het directe contact met elkaar maar ook onder andere via MSN. PCBS de Vlieger vindt pesten onaanvaardbaar

Nadere informatie

Agressie, geweld en ongewenst gedrag

Agressie, geweld en ongewenst gedrag Agressie, geweld en ongewenst gedrag Inleiding Iedereen heeft belang bij een goede behandel- en leefsfeer. Voorwaarde voor een goede behandelsfeer is de bejegening. Revant heeft daarom een beleidsnotitie

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 juni 2012. Rapportnummer: 2012/102

Rapport. Datum: 13 juni 2012. Rapportnummer: 2012/102 Rapport Rapport in het onderzoek naar klachten en signalen over het Meldpunt Internetoplichting, ondergebracht bij het regionale politiekorps Kennemerland. Datum: 13 juni 2012 Rapportnummer: 2012/102 2

Nadere informatie

BURG. DE RUITERSCHOOL

BURG. DE RUITERSCHOOL BURG. DE RUITERSCHOOL Pestprotocol Een samenvatting van dit protocol hangt zichtbaar in de school. Dit protocol is vastgesteld op 14 maart 2013 Vastgesteld door team Burg. De Ruiterschool: 4 maart 2013

Nadere informatie

ANTI-PESTPROTOCOL ISW IRENESTRAAT

ANTI-PESTPROTOCOL ISW IRENESTRAAT ANTI-PESTPROTOCOL ISW IRENESTRAAT POELDIJK, 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Pesten 2.1 Wat is pesten? 2.2 Hoe wordt er gepest? 2.3 De gepeste leerling 2.4 De pester 2.5 De meelopers en andere leerlingen 2.6

Nadere informatie

PESTPROTOCOL Voor leerlingen

PESTPROTOCOL Voor leerlingen PESTPROTOCOL Voor leerlingen Trias VMBO Pestprotocol voor leerlingen Pagina 1 Inhoudsopgave Een leeromgeving creëren waarin je je veilig en prettig voelt Pagina 3 1. Wat is het verschil tussen plagen en

Nadere informatie

VERTROUWENSPERSOON. z.v.v. Blauw Wit 66

VERTROUWENSPERSOON. z.v.v. Blauw Wit 66 VERTROUWENSPERSOON z.v.v. Blauw Wit 66 Februari 2015 1 Inhoud 1. Doel en aanpak pag. 3 2. Regelement vertrouwenspersoon pag. 5 Vastgesteld door het bestuur d.d. 2 februari 2015 - Holten 2 De vertrouwenspersoon

Nadere informatie

Regeling Vertrouwenspersonen

Regeling Vertrouwenspersonen Regeling Vertrouwenspersonen 1 Regeling Vertrouwenspersonen Inhoudsopgave 1 Preambule... 1 Artikel 1 Ongewenst gedrag... 1 Artikel 2 Behandeling ongewenst gedrag... 1 2 Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden...

Nadere informatie

OSG HENGELO. pestprotocol

OSG HENGELO. pestprotocol OSG HENGELO pestprotocol pestprotocol Intentieverklaring Het antipestprotocol is een officieel document opgesteld door het bevoegd gezag. Met deze intentieverklaring neemt de school duidelijk stelling

Nadere informatie

Gedrag- en pestprotocol Pater Eymardschool Stevensbeek

Gedrag- en pestprotocol Pater Eymardschool Stevensbeek Gedrag- en pestprotocol Pater Eymardschool Stevensbeek 1 Inhoudsopgave: Doelstelling van het gedrag- en pestprotocol. Pesten op school Signalen van pesterijen Hoe gaan wij op de Pater Eymardschool met

Nadere informatie

1. Er zijn op iedere school ten minste twee contactpersonen die de klager verwijzen

1. Er zijn op iedere school ten minste twee contactpersonen die de klager verwijzen Bijlage 1 a klachtenregeling Hoofdstuk 1 Begripsbepalingen Artikel 1 1. In deze regeling wordt verstaan onder: a. school: een school als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs; b. klachtencommissie:

Nadere informatie

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE)

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) Inhoud Algemeen 2 Seksuele intimidatie 4 Agressie en

Nadere informatie

Door elkaar te steunen en wederzijds respect te tonen stellen we alle kinderen in de gelegenheid om met veel plezier naar school te gaan.

Door elkaar te steunen en wederzijds respect te tonen stellen we alle kinderen in de gelegenheid om met veel plezier naar school te gaan. PESTPROTOCOL INHOUD 1. Doelstelling van het protocol 2. Voorwaarden voor beleid 3. Wat wordt er onder pesten verstaan? 4. Signalen dat een kind gepest wordt 5. Activiteiten in het kader van preventie 6.

Nadere informatie

Vivente klachtenregeling

Vivente klachtenregeling Vivente klachtenregeling 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Artikel 1 4 Artikel 2 Voorfase klachtindiening 5 Artikel 3 Interne vertrouwenspersoon 5 Artikel 4 Externe vertrouwenspersoon 5 Artikel 5 Informatie

Nadere informatie

Protocol ongewenste omgangsvormen

Protocol ongewenste omgangsvormen Protocol ongewenste omgangsvormen Versiebeheer: revisienummer datum omschrijving verandering 4-03-2013 Vaststelling in bestuursvergadering 4 maart 2013, met ingang van 1 maart 2013 Protocol ongewenste

Nadere informatie

GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN

GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN Hoe zien wij het graag ALGEMENE AFSPRAKEN 1.1 De school is een veilige school... We willen een school zijn waar kinderen, ouders/verzorgers en leerkrachten zich op

Nadere informatie

Pesten binnen een Vreedzame school

Pesten binnen een Vreedzame school Pesten binnen een Vreedzame school Inleiding ICBS Statenkwartier wil de leerlingen een veilig pedagogisch klimaat bieden, waarin zij zich op een prettige en positieve wijze kunnen ontwikkelen. De leerkrachten

Nadere informatie

Achtergrond informatie:

Achtergrond informatie: Pestprotocol Inleiding Voor u ligt het pestprotocol van de Koningin Wilhelminaschool. Met behulp van dit protocol willen wij het pestgedrag binnen de school voorkomen en indien nodig aanpakken. In onze

Nadere informatie

nr.14.0008063 Klachtenregeling Veilig Thuis Gooi en Vechtstreek (AMHK Gooi en Vechtstreek)

nr.14.0008063 Klachtenregeling Veilig Thuis Gooi en Vechtstreek (AMHK Gooi en Vechtstreek) nr.14.0008063 Klachtenregeling Veilig Thuis Gooi en Vechtstreek (AMHK Gooi en Vechtstreek) Artikel 1 Wettelijke grondslag Deze klachtenregeling heeft betrekking op de behandeling van klachten in overeenstemming

Nadere informatie

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders.

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders. Versie nov. 2012 Pestprotocol. Inclusief regels en afspraken binnen de school. Wat is pesten? Pesten betekent iemand op een gemene manier lastig vallen: bewust iemand kwetsen of kleineren. Het gebeurt

Nadere informatie

Klachten Regeling. 1 januari 2010. Postbus 744 9700 AG Groningen info@o2g2.nl www.openbaaronderwijs groepgroningen.nl K.v.K. 345.7373.

Klachten Regeling. 1 januari 2010. Postbus 744 9700 AG Groningen info@o2g2.nl www.openbaaronderwijs groepgroningen.nl K.v.K. 345.7373. Klachten Regeling Onderwerp Klachtenregeling Openbaar Onderwijs Groep Groningen Definitief Bezoekadres Postadres - Europaweg 8 9723 AS Groningen Postbus 744 9700 AG Groningen info@o2g2.nl www.openbaaronderwijs

Nadere informatie

Protocol digitale agressie gemeente Almere

Protocol digitale agressie gemeente Almere Pagina 1 Om het Protocol digitale agressie gemeente Almere leesbaar en begrijpelijk te maken is er een publieksversie van gemaakt. Deze treft u hier aan. Dit is niet de juridische versie. Inhoud 1 Waarom

Nadere informatie

Plagen is niet hetzelfde als pesten. De verschillen zou je zo kunnen aangeven:

Plagen is niet hetzelfde als pesten. De verschillen zou je zo kunnen aangeven: Pestprotocol 1.Doel pestprotocol basisschool CBS De Bron Dit pestprotocol heeft als doel om alle kinderen zich bij ons op school veilig te laten voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door

Nadere informatie

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Op de Lidwinaschool gelden algemene gedragsregels voor leerlingen, leerkrachten, ouders, schoolleiding en andere medewerkers. Die staan beschreven in een gedragscode.

Nadere informatie

Prinses Julianaschool

Prinses Julianaschool Prinses Julianaschool Pr. Julianaschool Tullekensmolenweg 77 7364 BA Lieren T 055-5061460 E prjuliana@apeldoorn-onderwijs.nl PESTPROTOCOL PRINSES JULIANASCHOOL INHOUD: pagina: 1. Doelstelling van het protocol

Nadere informatie

Rapport. Datum: 29 december 1998 Rapportnummer: 1998/585

Rapport. Datum: 29 december 1998 Rapportnummer: 1998/585 Rapport Datum: 29 december 1998 Rapportnummer: 1998/585 2 Klacht Op 30 december 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer B. te Venlo, met een klacht over een gedraging van het

Nadere informatie

Pestprotocol Basisschool de Nautilus

Pestprotocol Basisschool de Nautilus Pestprotocol Basisschool de Nautilus 1 Inhoud Inhoud 2 Inleiding 3 Doel van het pestprotocol Uitgangspunten Hoofdstuk 1 Wat is pesten? 4 Pesten gedefinieerd Vormen van pesten Hoofdstuk 2 Preventie 5 Hoofdstuk

Nadere informatie

versie: oktober 2013 Pestprotocol

versie: oktober 2013 Pestprotocol versie: oktober 2013 Pestprotocol Inhoud Inhoud 2 Inleiding 3 Doel van het pestprotocol Uitgangspunten Hoofdstuk 1 Wat is pesten? 4 Pesten gedefinieerd Vormen van pesten Hoofdstuk 2 Preventie 5 Hoofdstuk

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL Stationsstraat 81 3370 Boutersem 016/73 34 29 www.godenotelaar.be email: directie.nobro@gmail.com bs.boutersem@gmail.com HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL 1. Het standpunt van de school: Pesten is geen

Nadere informatie

WERKBOEK SOCIALE MEDIA

WERKBOEK SOCIALE MEDIA WERKBOEK SOCIALE MEDIA door: GGD Hart voor Brabant Sociale media De volgende pagina s in dit werkboek gaan over internet en sociale media. Wat is sociale media? Opdracht 1 Wat is sociale media? Schrijf

Nadere informatie

1. Voorwaarden voor het aanpakken van pesten.

1. Voorwaarden voor het aanpakken van pesten. Protocol pesten 1 Voorwoord Pesten is een probleem dat in alle geledingen van de maatschappij voorkomt. Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien

Nadere informatie

Protocol bij pesten Groene Hart Scholen 2014

Protocol bij pesten Groene Hart Scholen 2014 Protocol bij pesten Groene Hart Scholen 2014 1 Inhoudsopgave Doel protocol bij pesten...3 Pesten en vormen van pesterijen...4 Verbaal pesten...4 Fysiek pesten...4 Pesten door intimidatie...4 Pesten door

Nadere informatie

Pestprotocol Christelijk Gymnasium Utrecht Versie 15 oktober 2014

Pestprotocol Christelijk Gymnasium Utrecht Versie 15 oktober 2014 Pestprotocol Christelijk Gymnasium Utrecht Versie 15 oktober 2014 Het pestprotocol vormt de verklaring van de vertegenwoordiging van de school en de ouders waarin is vastgelegd dat we pestgedrag op school

Nadere informatie

Sociale veiligheid op school

Sociale veiligheid op school Sociale veiligheid op school 1 Inleiding In dit document staat omschreven welk beleid en welke protocollen gehanteerd worden op t Kofschip met betrekking tot de sociale veiligheid. Het is een weerslag

Nadere informatie

Protocol internet en Mobiele telefonie

Protocol internet en Mobiele telefonie Protocol internet en Mobiele telefonie Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Uitgangspunten 4 3 Richtlijnen bij internet en e-mailen 5 4 Strafbare feiten 5 5 GSM-/ Cyberstalking 5 6 Fotorecht 5 7 Scholen scholen

Nadere informatie

PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD. 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College.

PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD. 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College. PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College. Het Esdal College is een veilige school. Dit betekent dat

Nadere informatie

Wetboek van Strafrecht

Wetboek van Strafrecht Wetboek van Strafrecht Titel XIV. Misdrijven tegen de zeden Artikel 239 Met gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie wordt gestraft schennis van de eerbaarheid:

Nadere informatie

Op De Schuthoek weten we hoe het hoort, daar doet niemand iets wat een ander stoort.

Op De Schuthoek weten we hoe het hoort, daar doet niemand iets wat een ander stoort. Pestprotocol Pestprotocol o.b.s. De Schuthoek Ieder kind heeft liefde en begrip nodig voor de volledige en harmonische ontplooiing van zijn persoonlijkheid. Beginsel 6 van de Universele Verklaring van

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS 2003. Ons Middelbaar Onderwijs, Tilburg Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Pestprotocol 2College Ruiven

Pestprotocol 2College Ruiven Pestprotocol 2College Ruiven INHOUDSOPGAVE BLZ. Voorwoord 3 H1. Pesten Wat is pesten? 4 Wat is het verschil tussen pesten en plagen? 4 Het signaleren van pesten. 4 H2. Wie zijn er direct bij betrokken?

Nadere informatie

Protocol sociaal welbevinden (anti-pestprotocol)

Protocol sociaal welbevinden (anti-pestprotocol) Protocol sociaal welbevinden (anti-pestprotocol) Voorop staat dat op De Phoenix pesten in welke vorm en op welke manier dan ook als onacceptabel gedrag wordt beschouwd. Derhalve zal er altijd worden ingegrepen

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg. Anneke de Knegt Jeugdverpleegkundige 30-9-2014

Jeugdgezondheidszorg. Anneke de Knegt Jeugdverpleegkundige 30-9-2014 Jeugdgezondheidszorg Anneke de Knegt Jeugdverpleegkundige 30-9-2014 JGZ op school Wij zien uw kind op 2 momenten VMBO: 1 e en 3 e klas HAVO/VWO: 2 e en 4 e klas vragenlijst Bij eerste contact: lengte en

Nadere informatie

KLACHTENREGELING LORENTZ CASIMIR LYCEUM

KLACHTENREGELING LORENTZ CASIMIR LYCEUM Inleiding Om te voorkomen dat het onderwijs te maken krijgt met verschillende klachtenregelingen is er op landelijk niveau voor gekozen om te komen tot één modelklachtenregeling primair en voortgezet onderwijs.

Nadere informatie