Strategie onderweg? Besturen met sleutel performantie indicatoren (KPIs) voor socialeeconomieactoren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Strategie onderweg? Besturen met sleutel performantie indicatoren (KPIs) voor socialeeconomieactoren"

Transcriptie

1 Besturen met sleutel performantie indicatoren (KPIs) voor socialeeconomieactoren Bernard Fornoville ( 1959) volgde wijsbegeerte, sociale wetenschappen, economie en management (UFSIA/KUL/Vlerick). Behalve hulpverpleger en leraar, was hij 20 jaar actief in finance (externe en interne audit, directeur of controller) in bedrijven van diverse omvang uit chemie, bouw, metaal, voeding en distributie. In Hefboom en nu in Trividend werkt hij mee aan financiering van de sociale economie. Hij is gehuwd, vader van drie kinderen, bestuurder in enkele SE vennootschappen, gastdocent aan UAMS. Hij zoekt vooral maatschappelijke bewogenheid te combineren met goed KMO-management. Les Verhamme ( 1978) is licentiate toegepaste economische wetenschappen (UGent) en heeft er acht jaar reguliere economie opzitten in de automobiel- en de bouwsector. Ze maakte in mei 2008 de overstap naar de sociale economie. Voor Trividend behandelt zij krediet dossiers en begeleidt ze klanten en prospecten (onder andere) bij het testen, in gebruik nemen en optimaliseren van het hierna beschreven managementrapport. Nn aast de vraag of haar maatschappelijke doelstellingen onderschreven worden, checkt Trividend bij haar klanten vooral of er voldoende managementcapaciteit aanwezig is, om een organisatie in goede banen te leiden. Daartoe reiken we, met de hulp van de Vlaamse Overheid, sociale ondernemers voortaan ook een eenvoudige rapporteringstool aan. Hiermee willen we aandacht vragen voor die succes factoren die ondernemers zelf kritiek achten voor het duurzaam welslagen van hun bedrijf. Het model heet Zeggen wat we doen. Het helpt hen (en ons) focussen en verhoogt onze (en hun) kans op welslagen. Een echte win-winsituatie voor onderneming en overheid. 1 Trividend steunt ondernemerschap Kapitaal verschaffen: ons vak Trividend is het Vlaams Participatiefonds voor de sociale economie. Het investeert in ondernemingen die zich wensen in te schrijven in het concept van de sociale economie. We verstrekken kapitaal aan vennootschappen en/of verenigingen in de vorm van aandelen of achtergestelde leningen. We doen dit graag, tijdelijk (meestal voor vijf of zes jaar), aan een eerlijke kostprijs en zonder waarborg. Het investeringscomité van Trividend oordeelt bij aanvang of het project beantwoordt aan onze inhoudelijke doelstelling en of het project haalbaar is: Is er een markt? Is er een product? Is dit duurzaam, financieel en logistiek onderbouwd? De staf van Trividend ziet toe op de vervulling van deze voorwaarden tijdens de looptijd van ons financiële en maatschappelijk engagement. Meerwaarde creëren is ook een vak Bij Trividend staan we meermaals voor de vraag hoe en hoeveel gewone, welmenende, betrokken ondernemers bijdragen tot de realisatie van bepaalde maatschappelijke meer waarden. Deze ondernemers worden vaak regulier genoemd, in kunstmatige tegen stelling tot sociale ondernemers, voor wie maatschappelijke meerwaarde de evidentie zelf zou zijn. Voor ons rijst vaak de vraag waar sociale economie begint: hoeveel maatschappelijk engagement is genoeg? Hoeveel komt er van terecht? We beoordelen dus intenties en impact, goede bedoelingen en goede vruchten. Opvolgen, toezicht houden, vakkundig betrokken Aangezien Trividend op het eind van de lening of participatie graag haar investering recupereert en omdat onze vennoten verwachten dat daar inmiddels maatschappelijke meerwaarde mee gerealiseerd werd, hebben we een dubbele opvolgingstaak. We waken enerzijds over onze investering en anderzijds over de doelstelling van de investering. Beide taken volgen we op bij onze klanten-medestanders. Dit blijkt noodzakelijk omdat niet alle (sociale economie) bedrijven hier met glans in slagen. En van hun welslagen hangt uiteindelijk ook ons welslagen af. We stellen ook vast dat de sector hier best enige hulp kan gebruiken. Vandaar dit initiatief. 97 Social profit 2008.indd :50:01

2 2 Sociale ondernemers hebben nood aan strategische focus Besturen ( managen ) Hierbij hebben we (vooral) oog voor de managementcapaciteit van onze klanten. Stuurt de ondernemer of ondergaat hij? We stellen vast dat de moeilijkheden bij het aansturen van een organisatie vaak ernstig onderschat worden. Dat is trouwens geen privilege van de sociale economie. Soms blijkt overleven alleen al een hele prestatie. Daartoe moet je controle hebben over wat kritiek is voor het succes van de organisatie. Men spreekt van critical succesfactors of kortweg CSF. Strategisch besturen bestaat voor ons uit drie stappen (zie verder ook figuur 1): 1 visie en eigenheid bepalen 2 succesfactoren onderkennen 3 meten en opvolgen met indicatoren In dit deel behandelen we de visie en de rol van de kritieke succesfactoren. In deel 3 bekijken we hoe je deze succesfactoren regelmatig kunt opvolgen. Strategie & organisatie vragen focus (stap 1) Ons doel (sociale economie bevorderen) is niet vaag, maar wel bijzonder breed. De eerste vereiste is dus focus: wat is de kern en wat beoogt onze ondernemer echt? Strategie gaat over mikken op een doel. Het is een oorlogsterm: in een context van willen winnen, in competitie en in concurrentie met tegenstanders. Ook onze sociale-economieondernemingen voeren oorlog, maar in de eerste plaats tegen zichzelf. Het is immers niet zo dat een organisatie zich vanzelf organiseert. Dat vergt wils kracht, doorzettingsvermogen en visie. Maar ook interne cohesie, communicatievaardigheden en oog voor verandering. De indicatoren van de performantie zijn ondergeschikt aan het doel dat men zich stelt. De eerste vraag is of het doel duidelijk is. Weet je wat je wil? Meerdere doelen In de sociale economie is het gebruikelijk zoniet de regel dat men alles tegelijk wil. People, planet, profit is wel het absolute minimum. Er is meer dan één doel belangrijk. Dat maakt de zaak er niet makkelijker op. Een sociaal bedrijf is daarom ook moeilijker te managen dan een bedrijf waar maximalisatie van de winst de enige (erkende en gezamenlijke) drijfveer zou zijn. Het is aartsmoeilijk om bijvoorbeeld met arbeidsgehandicapten op een rendabele manier een kwalitatief hoogstaand product op de markt te brengen dat de uitdaging kan aangaan met de concurrentie uit lageloonlanden. Hiervan een (maatschappelijk) rendabele business maken spreekt niet vanzelf, ondanks ondersteuning door de overheid. Het is des te belangrijker je doelen te ordenen : wat telt er echt, waar gaan we voor, wat willen we bereiken? Zich concentreren op de essentie is echt geen luxe. Het is ook van belang hier duidelijk over te communiceren, zowel intern als extern. Zo begrijpen je mede werkers, maar ook vrijwilligers, afnemers en de gemeenschap waarom je de dingen doet die je doet. Identiteit en USP Strategische focus biedt eenheid van doelstelling, herkenbaarheid en identiteit. Het laat toe zich te onderscheiden, dat wil zeggen: effectief het verschil te maken. Al dan niet met een uniek verkoopsargument ( unique selling proposition of USP). Het poetsbedrijf met dienstencheques dat aan matching doet tussen de klant en de huishoud helpster zodat de klant gehecht raakt aan haar allochtone poets vrouw waar ze niet om gevraagd had, biedt een andere poetsdienst aan dan een interimkantoor (en meer dan zomaar een job, horen we vaak). We zetten deze eerste essentiële stap van strategieformulering nu even tussen haakjes omdat de organisatie hier inmiddels toch al mee bezig is. Meestal is er wel consensus rond strate gische prioriteiten, hoewel impliciet en zelden uitdrukkelijk. Kritieke succesfactoren (stap 2) Wat is er kritiek om je doel te bereiken? Gewoonlijk vergt dat een SWOT-analyse, waarbij je sterkten en zwakten, uitdagingen en bedreigingen oplijst. Waar liggen de risico s? De duurzaamheid van de economische processen is altijd kritiek. Kostendekkend (of break even ) 98 Social profit 2008.indd :50:02

3 draaien is geen luxe, maar een basisvereiste. Break even werken is de levensnoodzakelijke afkapgrens, ook voor maatschappelijk in gebedde projecten. Het debat tussen rijkdom creëren en rijkdom (her-) verdelen is steriel. Ook sociale economie wil en moet productief zijn. Zij wil meerwaarde scheppen, los van wie betaalt. Het efficiëntiecriterium uit de boze profitsector komt hier onze brave sociale grondvesten flink door elkaar schudden. We willen resultaat en rendement. Onder de vorm van sociale impact (social return on investment of SROI). Ook op deze belangrijke tweede stap gaan we nu niet verder in om ons (in deel 3) meteen te concentreren op de middelen. Een aangepast rapport We kijken naar de manier waarop de organisatie de dagelijkse omgang met strategie en succes implementeert. Hoe pak je het aan? Hoe rapporteer je erover? Helpt dat? Met andere woorden: is je rapportering aangepast, effectief én efficiënt? Wat is er kritiek om over te rapporteren, waar hangt goede performantie van af? Hierop focust het rapporteringsmodel dat we met ondernemers uitbouwen. Een gedragen rapport Een bruikbaar rapport is volstrekt geen theorie, hoewel er heel veel theorie in vervat zit. In feite omarmen we het merendeel van de MISEC handleiding (cf. bibliografie). Van strategische focus en Balanced Scorecard over marktpositie, Unique Selling Proposition, kostenbeheersing en Activity Based Costing, via kritieke succesfactoren tot bruikbare performantieindicatoren: alles past erin. Maar dat hoef je gelukkig niet te weten om het rapport te kunnen gebruiken. Vaker stilstaan en korte etappes Strategie heeft meer met pauzeren te maken dan met winterslaap. Rapporteren doe je het best vaak, kort, met de juiste mensen en met de juiste tools. Zo zie je wat er te zien valt en doe je tijdig wat er moet gedaan worden. Het komt erop aan goed te houden wat goed loopt en te verbeteren wat beter moet. Concreet denken we dat het managementteam van een kleine organisatie maandelijks een uur aan strategie moet besteden op basis van een eenvoudig rapport over de activiteit. Gaandeweg leren Onze rapporteringstool past op een A4 tje. De eenvoud ervan is bedrieglijk. Het brengt een leer- en verbeterproces op gang. Een democratische managementstijl, zo je wil. Je hoeft niet eerst over een perfect model te beschikken. Je gaat een onvolledig schema gebrui ken en daar alvast mee beginnen. Gaandeweg stel je wel vast wat de moeite waard is als bij komende info, wat je absoluut moet weten, maar nog niet kon opvolgen omdat je niet de juiste vraag stelde en wat je misschien heel belangrijk achtte, maar toch rustig minder vaak mag bekijken. Niet vrijblijvend meten om te weten, maar meten om te doen! Hoeveel kleine organisaties beschikken nu over een maandbudget? Omgekeerd, waarom zoveel tijd steken in kasplanning als je bij voorbaat op euro nauwkeurig weet waar je zal uitkomen? Zijn we wel bezig met doelgericht opleiden en verlonen? Met zuinig omspringen met energie? rapport over waartoe? strategische focus identiteit USP: gezondheid waarover? bepalend succesfactoren CSF: temperatuur waarmee? met indicatoren tools KPI: thermometer (desnoods vlakke hand) Trividend zeggen wat we doen figuur 1 Bij figuur 1 Indicatoren hebben slechts zin in functie van succesfactoren die kritiek zijn voor de organisatie. Men kan verdrinken in irrelevante indicatoren die de performantie van het bedrijf niet sturen. Bij gebrek aan grijpklare indicatoren helpt het zich de juiste vraag te stellen: wat is hier bepalend, wat maakt concreet het verschil? Alleen daarover willen we rapporteren. Bruikbare indicatoren maken of vinden we dan wel. Zoals je ook zonder thermometer, met de vlakke hand op het voorhoofd, toch voldoende aanwijzing hebt of er iets mis is of niet. 99 Social profit 2008.indd :50:02

4 Trouwens, volgen we niet vaker ons gewicht op dan onze temperatuur om ons goed te voelen? Hebben we die indicator dan wel nodig? Nogmaals: indicatoren hebben slechts zin in functie van de succesfactoren die de doorslag geven. En maatschappelijk verantwoord rapporteren dan? We praten slechts over duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen wanneer dit door de organisatie zelf als kritiek bevonden wordt voor haar wel slagen. Dus voor zover het ingebed is in de bedrijfsvoering en niet erop gekleefd is. Aansluitend hierop zet VOSEC een stap verder Verder bouwend op ons instrument voor individuele ondernemingen wil een VOSEC-project manieren van werken ontwikkelen om als sector met deze resultaten aan de slag te gaan. In een pendelbeweging tussen het proces en het resultaat gaat men uitdrukkelijk op zoek naar externe rapportering over de beoogde en bereikte maatschappelijke duurzaamheid ( accountability ). Dit kan door het leerproces tussen ondernemers onderling te bevorderen ( bench learning ). Het kan ook door een eigen gemeenschappelijk rapporteringsformat te ontwikkelen: een soort GRI (= global reporting initiative) sector supplement voor in de eerste plaats de sociale economie. Er is haast bij Samen zijn we ervan overtuigd dat het belangrijk is er alvast aan te beginnen. We gebruiken indicatoren waar mogelijk, succesfactoren waar nodig. We vinden het vooral belangrijk dat men zich het model toe-eigent: dat geeft greep op de dingen (macht, empowerment of capacity building, zo je wil). We leren onderweg. Ziehier alvast de groepen indicatoren die we voorstellen. 3 Concreet: wat doet dit rapport voor (en met) u? Evolutieve managementrapportering, kritisch in functie van kritieke doelen Geen rapport omwille van het rapport, wel een middel om te focussen op wat kritiek is. Om op te volgen en te communiceren of je de goede dingen doet en die dingen dan ook goed doet. Met maatschappelijke relevantie als resultaat! Het rapport zelf bestaat concreet uit vijf blokken: 1 We vertrekken vanuit de strategische doelstellingen. 2 We analyseren de rendabiliteit die, hoewel vaak geen echte doelstelling op zich, toch de belangrijkste voorwaarde is voor continuïteit en duurzaamheid van een organisatie. 3 We rapporteren over die indicatoren en succesfactoren die kritiek zijn voor het welslagen van de onderneming in termen van bedrijfsactiviteit. 4 We rapporteren over de inzet van bedrijfsmiddelen. 5 We vullen het rapport verder aan met andere nog niet aan bod gekomen maar wel kritieke parameters en de performantie hierin. We bespreken kort die vier aandachtsdomeinen. Hierrond zoeken we indicatoren bijeen. 1 strategische doelstellingen Hier moet blijken of de onderneming weet waar ze naartoe wil: zijn de doelen duidelijk en kritisch? Hebben we ons in die zin georganiseerd, de doelen gecommuniceerd (intern, maar ook extern) en hebben we die langetermijndoelen vertaald in een aantal projecten op kortere termijn? Dit gaat over klemtonen leggen, richting geven, mensen sturen, et cetera. Wat, waarom, door wie, tegen wanneer? Echte prioriteiten stellen: Wat nu? Wat eerst? 2 rendabiliteit Erst das Fressen, dann die Moral. Omdat overleven cruciaal is, focussen we op wat daartoe bijdraagt: omzet, bruto- en nettomarge (in hoeveelheden, in euro en in percentage), kosten beheersing en in onze sociale economie erg relevante subsidies (tijdelijk/ permanent en (on)afhankelijkheid). Afwijkingen ten opzichte van het budget vaststellen is belangrijk, maar uiteraard niet voldoende. We analyseren de oorzaken van de afwijking en formuleren de nodige verbetervoorstellen. Dit doen we om (volgende maand) opnieuw de goede koers te varen en te vermijden dat er nogmaals van die koers zou afgeweken worden. 100 Social profit 2008.indd :50:02

5 3 bedrijfsactiviteit Hoe presteert de organisatie op een aantal parameters die specifiek verband houden met haar bedrijfsactiviteit? Dit aspect van opvolging en rapportering hangt heel erg af van de eigenheid van de onder neming en haar kritieke factoren voor het bereiken van haar doelstellingen. Onze insteek is dan ook niet meer dan een suggestie van wat in onze ogen belangrijk kan zijn (zie tabel 1). Aan de onderneming zelf om te bepalen wat volgens haar kritiek is en hoe je het meest efficiënt en doeltreffend meet en opvolgt! 4 bedrijfsmiddelen Om duurzaam te ondernemen is het aangewezen de middelen efficiënt in te zetten en er zuinig mee om te springen. Centraal staat hier het investeringsbeleid, maar ook de financiële onafhankelijkheid (hoeveel eigen vermogen ten opzichte van vreemd vermogen), de opgebouwde voorraad en de liquiditeits positie (in termen van stand zichtrekening, inning van vorderingen, betalingen aan leveranciers etc.). In een omgeving waar winstmaximalisatie geen doel op zich is, is het extra belangrijk erop toe te zien dat je geen inkomsten laat liggen, geen onnodige uitgaven doet en dat elke vordering geïnd wordt. 5 andere kritieke succesfactoren Kritieke succesfactoren (en performantie-indicatoren) die nog niet aan bod kwamen, behandelen we in dit laatste blok. Volledigheidshalve noemen we er een aantal (tabel 2). Net als de strategische doelen, zijn ze duidelijk minder kwantitatief. Ook de opvolgings frequentie ervan ligt waarschijnlijk lager dan in de drie middenblokken. Dit wil echter niet zeggen dat ze minder kritiek zijn, wel integendeel. Je kunt ze gerust beschouwen als de uitvoering van een actieplan na een risicoaudit. kritieke succesfactor orderboek kwaliteit/klantentevredenheid klantvriendelijkheid planning & logistiek onderhoud opleiding productiviteit (bijvoorbeeld dienstencheques) doelgroepmedewerkers werknemerstevredenheid productvariatie/assortiment voorbeelden van performantie-indicatoren # orders per maand, # prospecten in portefeuille # retours, # terugkerende klachten, score op basis van tevredenheidsmeting bij klanten, # tijdige leveringen telefonische bereikbaarheid # tijdige leveringen, warmte van gerechten (bijvoorbeeld bij catering) # binnen garantieperiode # opleidingsdagen per werknemer, # peters/meters ten opzichte van doelstelling, # vlinders ten opzichte van doelstelling, # opleidingen voor begeleiders, opleidingsbudget per werknemer # dienstencheques per betaald uur, # dienstencheques per aanwezig uur, # dienstencheques per VTE of werknemer # DG-medewerkers ten opzichte van doelstelling, samenstelling van DG-medewerkers, doorstroming van DG-medewerkers ten opzichte van doelstelling verloop, gemiddeld dienstverband (# jaren) # verschillende producten, % omzet per product tabel Social profit 2008.indd :50:02

6 kritieke succesfactor toeleiding transparantie diversiteit interne organisatie voorbeelden van performantie-indicatoren # IBO, # begeleid door jobcoach, # via... (kanaal) tijdige rapportering (intern/extern), frequentie RvB, subsidierapport % man/vrouw, # werknemers per leeftijdscategorie, % autochtonen/ allochtonen, % voltijds/deeltijds uurrooster, permanentie, taakomschrijving, vervangingsorganigram, werkinstructies, onthaalbrochure, vademecum van de bestuurders tabel 2 Gewoon doen: uitproberen, groeien, leren en verbeteren We waren zeker niet volledig en willen helemaal niet het warm water opnieuw uitvinden. Wel zijn we van mening dat we een nuttige, relevante en bondige basisversie aanreiken, die zich leent tot verdere vertaling naar eigen noden en verwach tingen van ondernemingen. Zo kan dit bijdragen tot de moeilijke evenwichts oefening die sociaal ondernemerschap vaak inhoudt. Doch de waarde van de wegenkaart blijkt pas bij het gebruik ervan. We zijn ervan overtuigd dat ook leergierigheid een kenmerk is van sociaal ondernemerschap en hopen dat deze tool een extra prikkel geeft. In die zin wordt ook de stap naar goede duurzaamheidsverslaggeving misschien wat kleiner. Laat ons inmiddels alvast rapporteren met performantie-indicatoren over wat ons kritiek lijkt. Laat ons dit regelmatig bespreken met de operationeel betrokkenen die er wat aan kunnen doen. Strategisch management is zoals tanden poetsen. Het moet gebeuren. Vaak, maar kort. Enkele bibliografische tips Robert BILSEN, Rob BREKELMANS, Emiel GEERAERT, 1986, Zoeklicht op de manager, MIM (120p) (D/1986/1767/13 - ISBN ) (oud maar goed!) Deloitte Fiduciaire, coördinatie Nikolaas TAHON, nov 2007, KMO Kompas financiële sleutels om uw onderneming te sturen, Gent, (60p) (de klassieke profit!) Sarah DE SMET, Kristien VAN LAERE, Marc STAN- DAERT, Aimé HEENE, Dirk DESCHOOL MEESTER 2004, Managementinstrumenten voor de sociale economie (MISEC), Gent, Academia Press (313p) TRIVIDEND, mei 2008, Jaarverslag 2007 (24p) (op verzoek, of zie: Stefano ZAMAGNI, 2005, A Civil-Economic Theory of the Cooperative Enterprise, Bologna (33p) (Bob Docx gaf hiervan zeer goede toelichting in het Nederlands) 102 Social profit 2008.indd :50:02

Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie?

Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie? Discussieforum Productie Rapportering Deel uw ervaringen en leer uit die van anderen! Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie? Johannes Cottyn, XiaK-UGent Doelstelling van de presentatie

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Toolboxtraining: opzetten en onderhouden van een distributeur netwerk

Toolboxtraining: opzetten en onderhouden van een distributeur netwerk Toolboxtraining: opzetten en onderhouden van een distributeur netwerk Channel Management Business to Distributor Management Leer hoe u het netwerk van directe en indirecte verkoops- en distributiekanalen

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Impact Masters Checklist

Impact Masters Checklist Impact Masters Checklist Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Vliegwiel van Impact 4 3. Checklist 6 4. Vervolgvragen 8 Blz. 2 Inleiding Impact Masters helpt ondernemers nieuwe kansen te ontdekken voor hun bedrijf

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Charter van gebruiker POD MI

Charter van gebruiker POD MI Charter van gebruiker POD MI Een charter aangaan is meer dan het droogweg meedelen van de werking van een nieuw project. Het is een overeenkomst, een engagement. Het houdt verwachtingen in voor de toekomst.

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Pascal De Splenter. Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit. Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet.

Pascal De Splenter. Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit. Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet. Pascal De Splenter Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet.be 1 12 jaar ervaring als Financieel Directeur (o.a. bij

Nadere informatie

Europese projecten in de praktijk. Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen

Europese projecten in de praktijk. Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen Europese projecten in de praktijk Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen Europese projecten in de praktijk Waarom een Europees project? Hoe begin je aan een Europees project? Hoe stel je de aanvraag

Nadere informatie

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides 1 Governance principes De ondernemers hebben hun bedrijf nog niet in een vennootschapsstructuur ondergebracht. De ondernemers activeren een raad van

Nadere informatie

Oplossing: Vertalen van strategisch plan naar concrete en meetbare afdelings- en persoonlijke doelstellingen.

Oplossing: Vertalen van strategisch plan naar concrete en meetbare afdelings- en persoonlijke doelstellingen. Planning, budget en forecast 1/ Planning budgetting yearplan Een onderneming heeft haar langetermijndoelstellingen en strategie bepaald. Ze heeft die ook vertaald naar belangrijke KPI s, waaronder concurrentie,

Nadere informatie

De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak

De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak en de link met kritieke succesfactoren KPI s in de schoonmaak Margriet van Dijken Heel kort nog de theorie van KPI s in de schoonmaak Er gaat tegenwoordig geen

Nadere informatie

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters FACILITY MANAGEMENT Algemeen management Duurzaam FM Mieke Pieters Colofon Duurzaam FM Auteur: Mieke Pieters Brussel, 2015 D/2015/8132/213 ISBN 978-2-509-02538-8 ISSN 2406-6311 NUR 800 De publicaties uit

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren

Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe vergroot je de kans op

Nadere informatie

Whitepaper ERP Vreemde ogen

Whitepaper ERP Vreemde ogen Whitepaper ERP Vreemde ogen Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen Bedrijfsplan mkb hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen analyse speerpunten actieplannen inleiding Binnen veel mkb-ondernemingen worden beschikbare middelen lang niet altijd even efficiënt en verstandig

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Strategische planning Workbook

Strategische planning Workbook Strategische planning Workbook Dr. Sebastian Desmidt 2 Inhoudstafel Opstellen strategisch businessplan: het 10 stappenplan... 4 STAP 0: Analyse van de organisatiestrategie... 5 STAP 1: Probleemanalyse

Nadere informatie

is... p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies

is... p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies is... Financiering p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies p Om uw organisatie duurzaam te versterken. p Voor een goed evenwicht

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

Het maatwerkbedrijf van de toekomst

Het maatwerkbedrijf van de toekomst Het maatwerkbedrijf van de toekomst Terugblik op 15 maanden ondersteuning van sociale en beschutte werkplaatsen 22 september 2015, Vlaams Parlement Individuele begeleiding van 148 maatwerkbedrijven Economische

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

ONDERNEMINGSPLAN. UNIZO i.s.m. CODA Boekhouders

ONDERNEMINGSPLAN. UNIZO i.s.m. CODA Boekhouders ONDERNEMINGSPLAN UNIZO i.s.m. CODA Boekhouders Spreker : Patrick KESSELS Boekhouder Fiscalist Zaakvoerder www.codaboekhouders.be Voor wie maak je een ondernemingsplan? in de eerste plaats voor jezelf voor

Nadere informatie

Beurstips. Naar de beurs?

Beurstips. Naar de beurs? Beurstips 1 Naar de beurs? 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Hoe vertalen Belgische coöperaties de ICA-principes in de praktijk?

Hoe vertalen Belgische coöperaties de ICA-principes in de praktijk? Hoe vertalen Belgische coöperaties de ICA-principes in de praktijk? Casus: Choco cvba Kenmerken Opgericht in 2002 Coöperatie van werkers 3.308.054 euro omzet in 2013 11 Vennoten Bij Choco zijn de 7 principes

Nadere informatie

Junior company 2. Ondernemingsplan

Junior company 2. Ondernemingsplan Voortgezet onderwijs Junior company 2. Ondernemingsplan Stichting Stichting Jong Jong Ondernemen: Ondernemen: Postbus Postbus 93002 93002 2509 2509 AA AA Den Den Haag Haag Bezuidenhoutseweg Bezuidenhoutseweg1212

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp.

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp. Whitepaper Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK W E www.implementatie-erp.nl info@opdic.nl Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Tips voor verkoop in de bouw. Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp?

Tips voor verkoop in de bouw. Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Tips voor verkoop in de bouw Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Tips voor verkoop in de bouw Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Hoe succesvol is uw verkoopbeleid? Welke belangrijke

Nadere informatie

verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips

verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips Hoe kun je op een snelle manier je financiële resultaten aanzienlijk verbeteren? Welke ingangen kun je daarvoor zoal gebruiken? financiële eindcijfers op zich

Nadere informatie

PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies

PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies Er komt zo veel op me af dat ik vaak niet weet waar ik moet beginnen" Meestal eet ik een boterhammetje snel tussendoor, geen tijd

Nadere informatie

FUNCTIE/ORGAAN: Directeur

FUNCTIE/ORGAAN: Directeur FUNCTIE/ORGAAN: Directeur Functiedoel: - De directeur is de eindverantwoordelijke van het PVT De Landhuizen en is verantwoordelijk voor de realisatie van de missie, de visie en het beleid binnen de doelstellingen

Nadere informatie

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 HRM-scorecard HRM SCORECARD PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 Een korte introductie Wat doet WATCH-Consultancy op het gebied van HRM-Consultancy?

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s Gent BC Business Café Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s 23 mei 2013 Volgende keer @Gent BC Gent BC Business Café Desertification: To Care or Not To Care? A particular view from an outsider (ENG)

Nadere informatie

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 1. ESF-PROJECT HET IVOOR... 5 1.1 Noden...5 1.2 Doelstellingen...6 1.3 Doelgroep...6 1.4 Activiteiten...6 1.5 Referenties...7 2. DANKWOORD... 9 2.1 Docenten

Nadere informatie

10 implementatie. Tips voor een succesvolle ERP-

10 implementatie. Tips voor een succesvolle ERP- 10 implementatie Tips voor een succesvolle ERP- 1 Heb een game plan Voorbereiding is de sleutel. Check met het management wat er mogelijk is en wanneer dat het beste past. Verdeel het project in blokken

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING Studiedienst en Prospectief Beleid 1 Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Vlaamse Overheid Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030

Nadere informatie

Samenwerking tussen Raad van Bestuur en management. HRwijs inspiratiesessie 10 juni 2014 Jo Jespers, Hefboom Advies

Samenwerking tussen Raad van Bestuur en management. HRwijs inspiratiesessie 10 juni 2014 Jo Jespers, Hefboom Advies Samenwerking tussen Raad van Bestuur en management HRwijs inspiratiesessie 10 juni 2014 Jo Jespers, Hefboom Advies Beknopte voorstelling Hefboom Opdracht: Ondersteunen van organisaties die werken rond

Nadere informatie

Verslag kernteam overleg nr. 4 WISE Donderdag 5 juni 2014 10.00 12.00 uur Het Breedhuis, Het Breed 16

Verslag kernteam overleg nr. 4 WISE Donderdag 5 juni 2014 10.00 12.00 uur Het Breedhuis, Het Breed 16 Verslag kernteam overleg nr. 4 WISE Donderdag 5 juni 2014 10.00 12.00 uur Het Breedhuis, Het Breed 16 Aan het kernteam worden een aantal vragen voorgelegd naar aanleiding van de adviezen uit de zevende

Nadere informatie

Juridische vorm :Cvba so Leden: 4 welzijnsorganisaties en 1 uit sector werk

Juridische vorm :Cvba so Leden: 4 welzijnsorganisaties en 1 uit sector werk Project catering 27 maart 2014 Juridische vorm :Cvba so Leden: 4 welzijnsorganisaties en 1 uit sector werk VZW Spectrum VZW Huize Walden VZW Sint Jozef VZW Rotonde VZW De Ploeg 1 Greep uit onze strategische

Nadere informatie

Naast basiscompetenties als opleiding en ervaring kunnen in hoofdlijnen bijvoorbeeld de volgende hoofd- en subcompetenties worden onderscheiden.

Naast basiscompetenties als opleiding en ervaring kunnen in hoofdlijnen bijvoorbeeld de volgende hoofd- en subcompetenties worden onderscheiden. Competentieprofiel Op het moment dat duidelijk is welke kant de organisatie op moet, is nog niet zonneklaar wat de wijziging gaat betekenen voor ieder afzonderlijk lid en groep van de betreffende organisatorische

Nadere informatie

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem PBM PBM s Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group 5 maart 2009 De Montil - Affligem PreBes vzw Diestersteenweg 88 3510 Kermt Hasselt Tel. 011/28 83 40 Fax. 011/28 83 49 info@prebes.be

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Hieronder treft u per onderwerp het beoordelingskader aan van de module Betalingsachterstanden hypotheken 2014-2015. Ieder onderdeel

Nadere informatie

MVO is dood! Ode aan realiteitszin! Ignace Van Doorselaere November 2010

MVO is dood! Ode aan realiteitszin! Ignace Van Doorselaere November 2010 MVO is dood! Ode aan realiteitszin! Ignace Van Doorselaere November 2010 5 stellingen De term MVO moet verdwijnen en vervangen worden door een meer gepaste term (vb. Verantwoorde Groei ). MVO is vandaag

Nadere informatie

Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier

Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier Georges Dockx Lid Expert groep PME/KMO Onafhankelijk consultant voor KMO Georges.dockx@resulto.be,

Nadere informatie

Autisme in je vrije tijd

Autisme in je vrije tijd Autisme in je vrije tijd KINDEREN MET AUTISME IN EEN GEWONE JEUGDVERENIGING? HET KAN! Een informatieve brochure door Elise Burny - orthopedagoog Jannicke Hurtekant - orthopedagoog Petra Warreyn - klinisch

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Onderwerp: social return en inbesteden Datum commissie: 6 juni 2013 Datum raad: Nummer: Documentnummer: Steller: Eric Dammingh Fractie: PvdA-GroenLinks Samenvatting Meedoen

Nadere informatie

Workshop HR-scan. Naar een duurzaam HRM beleid

Workshop HR-scan. Naar een duurzaam HRM beleid Workshop HR-scan Naar een duurzaam HRM beleid Inhoud Voorstelling Wat is Human Resources? Overzicht bestaande tools Waarom de HRM Cockpit? Doel van de HRM Cockpit Opbouw van het model De HRM Cockpit Aan

Nadere informatie

Het maatwerkbedrijf van de toekomst

Het maatwerkbedrijf van de toekomst Het maatwerkbedrijf van de toekomst Terugblik op 15 maanden ondersteuning van sociale en beschutte werkplaatsen 22 september 2015, Vlaams Parlement Individuele begeleiding van 148 maatwerkbedrijven Economische

Nadere informatie

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies. U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.nl Samenvatting Het woord samenvatting zegt hier natuurlijk eigenlijk

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Wat is Waar(de)? & De P van People

Wat is Waar(de)? & De P van People Wat is Waar(de)? & De P van People Door: Tamme de Vries AA RV Register Valuator Blauwzaam Workshop 08 oktober 2015 Mijn winkel; Tamme B.V. Waardering bestaat uit twee componenten: EN Wat is kasstroom?

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

Informatie de sleutel tot Excellente Service Logistiek! Zijn we er klaar voor?

Informatie de sleutel tot Excellente Service Logistiek! Zijn we er klaar voor? Informatie de sleutel tot Excellente Service Logistiek! Zijn we er klaar voor? Jacques Adriaansen Director Every Angle UAMS Executive Professor Service Logistics Forum 24 april 2008 j.adriaansen@everyangle.com

Nadere informatie

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen.

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen. Leidraad Consult over: het functioneringsgesprek Functioneringsgesprekken verlopen vaak problematisch. Zowel leidinggevenden als medewerkers zien er nogal eens tegenop en zijn achteraf teleurgesteld over

Nadere informatie

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup Drie raden balans tussen strategie en toezicht 9 december 2015 Doelstellingen Achtergrond schetsen van de relaties in de gouden driehoek Ideeën presenteren voor de intensivering van de relaties in de gouden

Nadere informatie

Van businessmodel naar procesmanagement

Van businessmodel naar procesmanagement Van businessmodel naar procesmanagement Leo Kerklaan, Associate Partner Passionned Nederland BV, directeur Franeker Management Academie. 20 november 2014 Burgers Zoo, Arnhem 1 Zien, denken doen Elke week

Nadere informatie

COMMUNICATIE: Dat kan effectiever!

COMMUNICATIE: Dat kan effectiever! COMMUNICATIE: Dat kan effectiever! Of het nu gaat om een organisatie met een in- of externe communicatiebehoefte, of een nieuw project, het begint allemaal met het in beeld brengen van je stakehols. Wat

Nadere informatie

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S Algemeen Het beleid van Imtech N.V. is gericht op de continuïteit van de onderneming als een winstgevende organisatie, die met haar bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Logboek persoonlijk ontwikkelingsplan persoonlijk actieplan. Naam student: Maes Pieter

Logboek persoonlijk ontwikkelingsplan persoonlijk actieplan. Naam student: Maes Pieter BACHELOR NA BACHELOR ADVANCED BUSINESS MANAGEMENT Logboek persoonlijk ontwikkelingsplan persoonlijk actieplan Naam student: Maes Pieter 2011-2012 POP EERSTE GEKOZEN ALGEMENE COMPETENTIE: OPBOUWEN VAN EEN

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

Opleiding en certificering contactcenter-teamleaders

Opleiding en certificering contactcenter-teamleaders Opleiding en certificering contactcenter-teamleaders Inleiding Goede contactcenter-teamleaders zijn schaars. Het zijn people managers in een zeer bijzonder vakgebied. Goede contactcenter-teamleaders zijn

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

De 101-vragenlijst (zie bijlage) is opgedeeld in een aantal categorieën:

De 101-vragenlijst (zie bijlage) is opgedeeld in een aantal categorieën: Ten behoeve van accountants en toekomstig accountants die de wens hebben om als zelfstandig ondernemer verder te gaan, hebben wij 101-vragen opgesteld. Deze vragen kunnen de startende ondernemer helpen

Nadere informatie

GOEDE PRAKTIJK/BONNE PRATIQUE Verbetermanagement en strategische planning bij OCMW Genk Lut Brenard Carlo Pecquet

GOEDE PRAKTIJK/BONNE PRATIQUE Verbetermanagement en strategische planning bij OCMW Genk Lut Brenard Carlo Pecquet GOEDE PRAKTIJK/BONNE PRATIQUE Verbetermanagement en strategische planning bij OCMW Genk Lut Brenard Carlo Pecquet Voorstelling OCMW-Genk Aantal inwoners Stad Genk: 63.550, aantal personeelsleden OCMW-Genk:

Nadere informatie

De Balanced Scorecard

De Balanced Scorecard De Balanced Scorecard School of Economics/MER Drs. Jeroen V.A. Jansen Haarlem 10 november 2010 Wie is Jeroen Jansen? Erasmus Universiteit Rotterdam (1998) 13 jaar organisatieadviseur bij (oa) KPMG Consulting

Nadere informatie

Duurzaamheidsverslaggeving

Duurzaamheidsverslaggeving Duurzaamheidsverslaggeving MVO-contactdag - Gent 20 oktober 2010 Frank Van Damme - Commotie Agenda Duurzaamheidsverslaggeving Situering? Wat? Waarom? Global Reporting Initiative - GRI Inhoud Materialiteit

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Externe financiële verslaggeving

Externe financiële verslaggeving Externe financiële verslaggeving Diete Haesendonckx Hfst 1: Inleidende beschouwingen 1. Analyse van de jaarrekening (JR) Tijdens het jaar è boekhouding(registreren van handelsgebeurtenissen) Einde van

Nadere informatie

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels.

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels. KENNETH NIEUWEBOER M arketing is meer dan het ontwikkelen van een logo en het bewaken van je huisstijl. Als er een goede strategie achter zit, levert marketing een wezenlijke bijdrage aan het rendement

Nadere informatie

Versterk uw focus op vastgoed met ICT

Versterk uw focus op vastgoed met ICT Versterk uw focus op vastgoed met ICT Johan André de la Porte Real Estate IT September 2012 Voorwoord De wereld van het vastgoed staat onder druk en verandert in hoog tempo. Uit onderzoek dat in samenwerking

Nadere informatie

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance Zicht op Zaken Het vermogen om te ondernemen Succesvol ondernemen is niet het resultaat van een spontane ontbranding. Als ondernemer zet u zich dagelijks

Nadere informatie

Voordelen. Waarom gebruiken? Context

Voordelen. Waarom gebruiken? Context Standpunt en invloed van de stakeholders Standpunt en invloed van de stakeholders Samengevat De analyse van de stakeholders geef je een beter beeld van de spelers die bij het project betrokken zijn en

Nadere informatie

ondernemers B&R Bouwgroep Een buitenbeentje in de traditionele bouwwereld

ondernemers B&R Bouwgroep Een buitenbeentje in de traditionele bouwwereld Voka Kamer van Koophandel Kempen maandelijks magazine jaargang 29 nr 4 april 2014 B&R Bouwgroep Een buitenbeentje in de traditionele bouwwereld Verschijnt maandelijks (niet in juli en augustus) P. 309988

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Waarom aandacht schenken aan verzuim?

Waarom aandacht schenken aan verzuim? Draag Zorg voor Uw Zorg Zorg voor Uw Talent Preventie: kost of investering Bert Laurier & Peter Beeusaert & Hilde Billen Consultants SD Worx Leadership & Strategy Waarom aandacht schenken aan verzuim?

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt, collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling Als coach kan je samen

Nadere informatie

Dag 1. IAB-opleiding Onafhankelijk bestuurder maart-mei 2015

Dag 1. IAB-opleiding Onafhankelijk bestuurder maart-mei 2015 IAB-opleiding Onafhankelijk bestuurder maart-mei 2015 Dag 1 Brussel 12/3/2015 Gent 19/3/2015 Module 1 - Corporate governance JOZEF LIEVENS 6u30 Deze module behandelt corporate governance in het licht van

Nadere informatie