De laatste show. 2 e graad aso LUISTEREN - Schema publiek/verwerkingsniveau

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De laatste show. 2 e graad aso LUISTEREN - Schema publiek/verwerkingsniveau"

Transcriptie

1 Les 1 Vooraf 1.1 Een leerlijn voor luisteren? In een mensenleven is luisteren de meest gebruikte vaardigheid. Volwassenen besteden hun communicatietijd als volgt: 45% luisteren, 30% spreken, 16% lezen en 9% schrijven. In de eindtermen en de leerplannen zit een duidelijke leerlijn voor luisteren. De leerlingen in de derde graad zijn geen onbeschreven blad. Al van in de basisschool krijgen zij allerlei luisterstrategieën aangeleerd. Op de site van het Departement Onderwijs geeft de overheid een overzicht van de uitgangspunten die aan de grondslag liggen van de eindtermen bij elk vak. Wanneer we de uitgangspunten voor het vak Nederlands voor de verschillende graden bestuderen ontdekken we een leerlijn voor de luistervaardigheid. Een assenstelsel met als horizontale as het verwerkingsniveau en als verticale as het, de partner van de communicatie, legt de leerlijnen voor de vaardigheden vast. 1e graad aso LUISTEREN - Schema /verwerkingsniveau on leeftijdgeno(o)te(n) -een uiteenzetting van de leraar -een dialoog, een polyloog -een jeugdprogramma, jeugdnieuws via radio en/of tv-instructies -een telefoongesprek -een discussie -een oproep tot activiteit -ontspannende teksten -reclameboodschappen 2 e graad aso LUISTEREN - Schema /verwerkingsniveau on leeftijdgeno(o)te(n) -uiteenzettingen, - probleemstellingen -feiten, evenementen -presentaties van info -persoonlijke ervaringen en interesses -instructies -informatieve programma's, interviews, praatprogramma's, journaals -activerende boodschappen -standpunten, meningen

2 3 e graad aso LUISTEREN - Schema /verwerkingsniveau on -uiteenzettingen -probleemstellingen -leerstofonderdelen -diverterende teksten -verslagen van feiten en ervaringen -informatieve uiteenzettingen -activerende boodschappen -probleemoplossende discussies Kijken Kijkvaardigheid wordt steeds belangrijker. We leven in een multimediale wereld die rijker is dan louter beluisterde of geschreven of gedrukte tekst. Onder kijkvaardigheid verstaan we de vaardigheid in het omgaan met de visuele tekens (vaak, maar niet altijd gekoppeld aan de akoestische) van allerlei vormen van beeldtaal: visuele poëzie; schilderkunst, fotografie, televisie, (muzikale) video(clip), beeldreclame, strip, film, soap, theater, multimediale podiumkunst Vandaar dat we kijken als een aspect binnen de vakcomponenten opnemen in de eindtermen. Kijken wordt geïntegreerd met allerlei taalactiviteiten bij taalvaardigheden en literair lezen. Informatieverwerking vraagt steeds meer om een samenspel van lezen én kijken, c.q. luisteren én kijken. Denken we aan het volgen van het journaal of een tv-documentaire, het interpreteren van het non-verbale gedrag van een spreker. Kijkvaardigheid is een middel om leerlingen te vormen tot kritische consumenten van de actuele beeldcultuur en hen hiermee weerbaar te maken tegen de soms vervlakkende invloed van die beeldcultuur. Dit veronderstelt een minimale kennis van en inzicht in de beeldtaal. 1.2 Luisteren in de derde graad Strategisch luisteren Wanneer de leerlingen starten in de derde graad hebben ze al enkele jaren gewerkt met de zogenaamde OVUR-strategie. Deze strategie hebben ze in verschillende lessen en contexten toegepast. Het nieuwe leerplan voor de eerste graad vermeldt deze strategie expliciet en maakt ze concreet door ze onder andere toe te passen op het onderwijs in de verschillende vaardigheden De leerkracht ziet er bovendien op toe dat de leerlingen de transfer naar verschillende toepassingen maken. De strategieën die een leerling krijgt aangeleerd in bijvoorbeeld een luisteropdracht kan hij ook toepassen op een schrijfopdracht Luisteren Overzicht van de leerstofonderdelen luisteren Basisvaardigheden 1 Concentreren Deelvaardigheden: het luisterproces 2 Oriënteren op het luisteren 3 Inhoud verkennen 4 Informatie verwerken 5 Reflecteren op de gesproken tekst 6 Reflecteren op het luisteren Bonset, Nederlands in de onderbouw; p Een bedenking Uit al het voorgaande blijkt duidelijk dat we voor de competentieontwikkeling op het gebied van luisteren net zoals voor de andere competenties ervoor kiezen om de leerlingen een aantal strategieën bij te brengen. We zijn ervan overtuigd dat de leerlingen steun krijgen van de strategieën. Uit de lespraktijk leren we wel dat zeker op het niveau van de tekstafhankelijke vragen er nog een heleboel factoren spelen die mee het verschil bepalen tussen goede en mindere

3 luisteraars. We denken hierbij aan de wereld- en achtergrondkennis van de leerlingen, hun interessegebieden en hun intellectuele, emotionele, verbale en non-verbale intelligentie. Wat veel leerkrachten dagelijks vaststellen voor het lezen, namelijk dat je door veel te lezen je woordenschat vergroot en gevoel ontwikkelt voor stijl- en genre-kenmerken, kortom dat je door kilometers te maken een betere lezer wordt, geldt waarschijnlijk ook voor de andere vaardigheden. Het is goed dat een leerkracht ook dit in het achterhoofd houdt. 2 Een luisterles Op de volgende pagina s tonen we een uitgewerkt voorbeeld. We starten met een koppeling aan het leerplan; in het vet vermelden we de belangrijkste elementen die in de les aan bod komen. Daarna geven we de hand-outs voor de leerlingen. 2.1 Verwijzing naar het leerplan Tekstsoort,, niveau Diverterende tekst Onbekend Beoordelend niveau Verwijzing naar het leerplan Leerplan 3de graad aso-tso-kso D/2006/0279/ Luisteren Tekstsoorten op structurerend niveau 1 De leerlingen kunnen luisteren naar uiteenzettingen en probleemstellingen door een volwassene m.b.t. een leerstofonderdeel bestemd voor leeftijdgenoten en ze kunnen die schriftelijk weergeven (cf. schrijven). (ET aso/kso/tso 1) op beoordelend niveau 2 De leerlingen kunnen via diverse media en multimediale informatiedragers luisteren naar de volgende tekstsoorten bestemd voor een : diverterende teksten, zoals praatprogramma s; informatieve teksten, zoals verslagen van feiten en ervaringen; persuasieve teksten, zoals standpunten en meningen in probleemoplossende discussies; activerende boodschappen, zoals reclameboodschappen. (ET aso/kso/tso 2) Strategieën 3 De leerlingen kunnen verschillende strategieën aanwenden om aan on woorden betekenis toe te kennen. Het gaat om het gebruiken van: de context; de eigen voorkennis; de principes van woordvorming (afleiding, samenstelling, kennis van vreemde talen); het woordenboek. (ET aso/kso/tso 3) 4 Bij de planning, uitvoering van en bij de reflectie over de luistertaken kunnen de leerlingen: hun luisterdoel(en) bepalen; het (de) tekstdoel(en) vaststellen; hun voorkennis inzetten; onderwerp en hoofdgedachte identificeren; gericht informatie selecteren en ordenen; bijkomende informatie vragen; inhoudelijke en functionele relaties tussen tekstonderdelen vaststellen; de functie van bijgeleverde visuele informatie vaststellen (koppeling kijken); het taalgebruik van de spreker inschatten; aandacht tonen voor het non-verbale gedrag van de gesprekspartner / spreker. (ET aso/kso/tso 4)

4 5 De leerlingen kunnen de geschikte luisterstrategieën toepassen naar gelang van hun luisterdoel(en), achtergrondkennis en tekstsoort (oriënterend, zoekend, globaal en intensief). (ET aso/kso/tso 5) tijdens het luisteren voor zichzelf vragen formuleren en onthouden / noteren; bij het beluisteren van een tekst de structuur daarvan in haar grote lijnen herkennen. Attitudes 6 De leerlingen zijn bereid om: te luisteren; een onbevooroordeelde luisterhouding aan te nemen; een ander te laten uitspreken; te reflecteren over hun eigen luisterhouding; het beluisterde te toetsen aan eigen kennis en inzichten. (ET aso/kso/tso 6) 2.2 Les - de laatste show hand outs Oriënteren/voorbereiden -Wat weet je over het programma? Wie is de presentator? Wat komt er aan bod in het programma? Op welke zender wordt het uitgezonden? Wanneer wordt het uitgezonden? Wie kijkt er soms naar het programma? -Je gaat een fragment van een 10-tal minuten te zien krijgen uit het programma. De presentator (gastvrouw) is Frieda Van Wijck; in deze uitzending werd zij bijgestaan door Urbanus. Frieda Van Wijck interviewt Katja Retsin. Wat weet je over deze drie mensen? Kun je hen kort typeren? Bekijk eerst even de vragen die je zal moeten beantwoorden nadat je het fragment hebt bekeken. Je krijgt een aantal vragen die te maken hebben met HOE het programma gemaakt is. Je zal dus aandachtig moeten kijken. Er zijn ook enkele vragen over de INHOUD van het interview. Je zal dus ook aandachtig moeten luisteren. Op sommige vragen kun je misschien al een antwoord geven voor je het fragment hebt gezien. Uitvoeren Vragen bij het fragment Vragen over HOE het programma gemaakt is 1 Hoe wordt de gast aangekondigd en hoe stapt zij het programma binnen? Op welke manier wordt haar entree begeleid? 2 Denk je dat het programma live wordt uitgezonden? Waarom wel? Waarom niet?

5 3 Hoe ziet het decor eruit? Waaraan doet de inrichting van het decor je denken? 4 Wat is volgens jou de rol van Urbanus in het programma? 5 Hoe wordt het interview luchtig gehouden? 6 Hoe wordt het interview in beeld gebracht? Welke camerastandpunten worden er gebruikt? Vragen over de INHOUD van het interview 7 Wat is de aanleiding om Katje Retsin in het programma te interviewen? Welke opmerking geeft Urbanus over de cameraman bij TMF? Waarnaar verwijst hij met die opmerking? 9 Welke bekentenis doet Katra Retsin over de start van het programma Katja s mailbox? Vind je dit verrassend? 10 Welke mensen stuurden veel brieven naar Katja s mailbox? Frieda van Wijck suggereert de reden waarom deze mensen zoveel brieven stuurden. Welke reden suggereert zij? 11 Wat is de titel van het nieuwe boek van Katja Retsin? Waarnaar verwijst deze titel? 12 Waaraan doet deze titel je denken? Waarover gaat het boek? 13 Urbanus geeft eigenlijk wat kritiek op de manier waarop de foute en de juiste kleding in beeld wordt gebracht tijdens de stylingtips? Wat is zijn kritiek? 14 Vind je zijn kritiek terecht? Wat zegt dit over het programma/het boek? 15 Heb je iets geleerd uit de stylingtips? Verwoord een tip in je eigen woorden? Reflecteren -Was het moeilijk om tegelijk te letten op HOE het programma is gemaakt en om aandacht te hebben voor de INHOUD? -Welke tekstsoort zou je op dit interview kleven? Waarom? -informatieve tekst -beïnvloedende tekst -emotieve tekst -activerende tekst -diverterende tekst

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN:

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN: LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL ALGEMEEN: p.8 2.3 Literatuur In onze leerplannen is literatuur telkens als een aparte component beschouwd, meer dan een vorm van leesvaardigheid. Na de aanloop

Nadere informatie

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes.

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes. Voor alle leraren Nederlands 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden:, procedures/strategieën en attitudes. 1 Luisteren 1e graad 2e graad 3e graad uiteenzetting leerstofonderdeel

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad)

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen en probleemstellingen

Nadere informatie

BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN www.dagvandepoezie.be 10 NOVEMBER 2011 MENU DOELSTELLINGEN VOORSTELLING VAKGROEP SJKS, SINT- NIKLAAS LUISTERVAARDIGHEID EEN MOGELIJKE AANPAK KOFFIEPAUZE NIEUWS UIT HET VAKGEBIED

Nadere informatie

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands Les Taalblad, Pendelaars Tekstsoort, publiek, niveau Informatieve en persuasieve tekst Onbekend publiek Structurerend niveau voor leesvaardigheid, beoordelend niveau voor luistervaardigheid Verwijzing

Nadere informatie

6 november 2012. Leerlijnen Evaluatie: basis - verdieping

6 november 2012. Leerlijnen Evaluatie: basis - verdieping 6 november 2012 Leerlijnen Evaluatie: basis - verdieping Leerlijnen Waarom willen we aan de leerlijnen werken? Wat gaan we met die leerlijnen doen? Leerlijnen : doel Voor de leerlingen efficiënter lesgeven

Nadere informatie

Bijlage 9. Eindtermen Nederlands van de derde graad tso

Bijlage 9. Eindtermen Nederlands van de derde graad tso 1 Bijlage 9. Eindtermen Nederlands van de derde graad tso 1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen, en probleemstellingen door een bekende volwassene m.b.t.

Nadere informatie

1 Luisteren (koppeling Spreken/gesprekken voeren)

1 Luisteren (koppeling Spreken/gesprekken voeren) 1 Bijlage 5. Eindtermen Nederlands van de tweede graad tso 1 Luisteren (koppeling Spreken/gesprekken voeren) 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen, probleemstellingen

Nadere informatie

Kunt u dat nog eens herhalen? Bewust werken aan luistervaardigheidslessen en -toetsen op structurerend en beoordelend niveau

Kunt u dat nog eens herhalen? Bewust werken aan luistervaardigheidslessen en -toetsen op structurerend en beoordelend niveau Ronde 3 Jean Jacobs Pedagogische begeleidingsdienst secundair onderwijs Contact: jacobs.jean@gmail.com Kunt u dat nog eens herhalen? Bewust werken aan luistervaardigheidslessen en -toetsen op structurerend

Nadere informatie

Opdracht Talking Point Leerkrachtenbundel

Opdracht Talking Point Leerkrachtenbundel Opdracht Talking Point Leerkrachtenbundel Doelgroep: Dit is een opdracht die voor elke leerling of cursist geschikt is. In het bijzonder voor anderstaligen (NT1, NT2, OKAN, inburgeringsgroepen) is dit

Nadere informatie

Mediawijs heid. Menu. Mediawijsheid? 16/11/11

Mediawijs heid.  Menu. Mediawijsheid? 16/11/11 Mediawijs heid www.dagvandepoezie.be Menu Domeina,akening Mediawijsheid? Twee concrete lessen Kijk- en luistervaardigheid Leesvaardigheid Ruimte voor discussie/gesprek Leerkrachten op zoek (probeersels

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde graad ASO, Duits als tweede moderne vreemde taal kan worden

Nadere informatie

- Les met de opdracht + evaluatiecriteria Alledaagse mysteries

- Les met de opdracht + evaluatiecriteria Alledaagse mysteries VRIJ LEZEN (TAALDAG, KULEUVEN, 27/2/2013) PETER VAN DAMME (VRIJ) LEZEN VAN ZAKELIJKE TEKSTEN - AANKONDINGING Het uitgangspunt van deze sessie is de vraag hoe je een krachtige leesomgeving creëert waarin

Nadere informatie

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27)

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27) ~ 1 ~ Functionele taalvaardigheid/ tekstgeletterdheid Eindtermen (P)AV voor 2 de graad SO 3 de graad SO 3 de jaar 3 de graad SO DBSO niveau 2 de graad DBSO niveau 3 de graad DBSO niveau 3 de jaar 3 de

Nadere informatie

1 Luisteren (koppeling Spreken/gesprekken voeren)

1 Luisteren (koppeling Spreken/gesprekken voeren) 1 Bijlage 2. Eindtermen Nederlands van de tweede graad aso 1 Luisteren (koppeling Spreken/gesprekken voeren) 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen, probleemstellingen

Nadere informatie

Raamwerk met betrekking tot de talige behoeften en taaldoelen

Raamwerk met betrekking tot de talige behoeften en taaldoelen Raamwerk met betrekking tot de talige behoeften en taaldoelen 1. Op welke eindtermen en ontwikkelingsdoelen is het raamwerk gebaseerd? Het raamwerk binnen de Toolkit Competenties Nederlands Breed Evalueren

Nadere informatie

Wat stelt de doorlichting vast? Enkele voorbeelden:

Wat stelt de doorlichting vast? Enkele voorbeelden: Werken aan leerlijnen De nieuwe leerplannen zijn nu van kracht in het basisonderwijs, in de eerste en de tweede graad. Dit is een geschikt moment om leerlijnen opnieuw te bekijken of uit te werken. Wat

Nadere informatie

Jean JACOBS Pedagogische begeleider Nederlands Regio Limburg

Jean JACOBS Pedagogische begeleider Nederlands Regio Limburg Luisterlessen Enkele praktische voorbeelden Jean JACOBS Pedagogische begeleider Nederlands Regio Limburg jean.jacobs@vsko.be 1 Lesvoorbeeld 1 Informatief luisteren OVUR-strategie 2 Een nieuwsbericht het

Nadere informatie

BEOOGDE LEERDOELEN EN EINDTERMEN

BEOOGDE LEERDOELEN EN EINDTERMEN BEOOGDE LEERDOELEN EN EINDTERMEN BRIAN CONAGHAN Vertaald door Aline Sax NEDERLANDS Deze lesbrief is in het bijzonder geschikt voor leerlingen van de tweede graad (jaren 3 en 4) van het secundair onderwijs.

Nadere informatie

Luisteren. Wat is luistervaardigheid?

Luisteren. Wat is luistervaardigheid? Luisteren Wat is luistervaardigheid? Luistervaardigheid is, net als lezen, een receptieve vaardigheid. Receptieve vaardigheden staan tegenover de productieve vaardigheden spreken en schrijven. Met de term

Nadere informatie

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren 1 Bijlage 1: Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren Als een leraar op zoek is naar een mogelijk instrument om schoolse taalvaardigheid bij zijn leerlingen te observeren, dan

Nadere informatie

Luisteren leerjaar 1-2 havo/vwo

Luisteren leerjaar 1-2 havo/vwo Luisteren leerjaar 1-2 havo/vwo Doelen In het eerste leerjaar havo/vwo geldt het volgende doel op 2F: Leerlingen kunnen luisteren naar teksten met een duur van maximaal twintig minuten (die gepauzeerd

Nadere informatie

Overzicht bereikte eindtermen eerste graad met aanvullende leermethode Taalboost 1

Overzicht bereikte eindtermen eerste graad met aanvullende leermethode Taalboost 1 Overzicht bereikte eindtermen eerste graad met aanvullende leermethode Taalboost 1 De geel gemarkeerde eindtermen worden met de methode en mits didactisch ernaar handelen gerealiseerd. 1. Luisteren De

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands lager onderwijs

Eindtermen Nederlands lager onderwijs Eindtermen Nederlands lager onderwijs Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = beschrijven) de informatie achterhalen in: 1.1 een voor hen bestemde mededeling

Nadere informatie

Opleiding. Tolk Vlaamse Gebarentaal. Code + officiële benaming van de module. Module Vlaamse Gebarentaal B. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Tolk Vlaamse Gebarentaal. Code + officiële benaming van de module. Module Vlaamse Gebarentaal B. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Tolk Vlaamse Gebarentaal Code + officiële benaming van de module Module Vlaamse Gebarentaal B Academiejaar 2015-2016 Semester 2 Studieomvang 9 studiepunten Totale studietijd 180 Aantal lestijden

Nadere informatie

Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor de derde graad Moderne Talen

Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor de derde graad Moderne Talen Titel / thema tekst / toets Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor de derde graad Moderne Talen LUISTERVAARDIGHEID De leerlingen kunnen Lu 1 op beschrijvend niveau van narratieve,

Nadere informatie

Structurerend Beoordelend

Structurerend Beoordelend Structurerend Beoordelend Ondersteuning 1 Doelen leesvaardigheid 2 de graad aso/kso/tso 10 De leerlingen zijn bereid (ET 22*): te lezen; gericht en efficiënt informatie te verzamelen over een bepaald onderwerp;

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Opfris Derde Graad TSO AO AV 020 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 19 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 23 november 2006 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Visie en accenten leerplan Frans BaO 1 De eerste stappen zetten - Basiswoordenschat

Nadere informatie

Nederlands TSO - KSO. derde graad 2014/1032/1//D LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar. (vervangt 2004/080)

Nederlands TSO - KSO. derde graad 2014/1032/1//D LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar. (vervangt 2004/080) LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: Nederlands Basisvorming 3/3 lt/w Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: TSO - KSO derde graad eerste en tweede leerjaar Leerplannummer: 2014/021 Nummer inspectie: (vervangt 2004/080)

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 10. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (derde leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vrij concreet

Nadere informatie

Individueel werkplan

Individueel werkplan Individueel werkplan 1. Spreek af hoe jullie zullen omgaan met het werkplan. a. Volgen jullie alle competenties op? b. Werken jullie met de eindtermen, leerplandoelen of overkoepelende omschrijvingen?

Nadere informatie

STAM op schoolmaat. eindtermen secundair onderwijs

STAM op schoolmaat. eindtermen secundair onderwijs STAM op schoolmaat eindtermen secundair onderwijs inhoudstafel 1. 2. inleiding...3 VOETEN...3 3. vakgebonden eindtermen - 1ste graad...4 3.1. A-stroom...4 3.1.1. 3.1.2. aardrijkskunde...4 artistieke /

Nadere informatie

De auto s van de toekomst Handleiding leerkracht

De auto s van de toekomst Handleiding leerkracht De auto s van de toekomst Handleiding leerkracht Aantal lestijden: ± 5 Graad: 2 e Jaar: 1 e en 2 e Gelinkte vakken: aardrijkskunde, biologie, chemie, Nederlands, economie, P.O. 1. Korte inhoud De titel

Nadere informatie

Schrapvoorstel Taal actief 3e versie Ten behoeve van intensiever woordenschatonderwijs Paul Filipiak

Schrapvoorstel Taal actief 3e versie Ten behoeve van intensiever woordenschatonderwijs Paul Filipiak Schrapvoorstel Taal actief 3e versie Ten behoeve van intensiever woordenschatonderwijs Paul Filipiak juli 2009 Schrapvoorstel Taal actief 3e versie Ten behoeve van intensiever woordenschatonderwijs 1 Schrapcriteria

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 10 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 10 Nederlandse taal Uitwerking kerndoel 10 Nederlandse taal Tussendoelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair onderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndoel 10 Stichting

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Lezen in beeld

Leerstofoverzicht Lezen in beeld Vaardigheden die bij één passen, worden in Lezen in beeld steeds bij elkaar, in één blok aangeboden. Voor Lezen in beeld a geldt het linker. Voor Lezen in beeld b t/m e geldt het rechter. In jaargroep

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN EN VOET VAN COUDENBERG TOT KUNSTBERG

DOELSTELLINGEN EN VOET VAN COUDENBERG TOT KUNSTBERG DOELSTELLINGEN EN VOET VAN COUDENBERG TOT KUNSTBERG 2 DE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS - TSO - De volgende doelstellingen en VOET komen aan bod. Aangezien de leerlingen in groepjes worden onderverdeeld, onderzoek

Nadere informatie

Begrijpend Luisteren

Begrijpend Luisteren WORKSHOP PRENTENBOEKEN Begrijpend Luisteren in de onderbouw van de basisschool Doel Een theoretische verdieping en praktische voorbereiding om een prentenboek interactief voor te kunnen lezen. Begrijpend

Nadere informatie

LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: AV Nederlands (4/4 lt/w) Basisvorming en specifiek gedeelte Studierichtingen: Basisvorming Economie-wetenschappen, Economie-wiskunde, Grieks-Latijn, Grieks-wetenschappen,

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT BOVENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT BOVENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT BOVENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 7. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (eerste en tweede leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vertrouwd

Nadere informatie

OVERZICHT MODULES PAV

OVERZICHT MODULES PAV OVERZICHT MODULES PAV Inhoud PAV 3(2) Functionele rekenvaardigheid... 2 PAV 3(2) Functionele taalvaardigheid... 3 PAV 3(2) Maatschappelijk en ethisch bewustzijn, weerbaarheid en verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

Module BE NT2 01 Data Operationalisering contacturen Operationalisering projectwerk. Module BE NT2 02 LUISTEREN 1

Module BE NT2 01 Data Operationalisering contacturen Operationalisering projectwerk. Module BE NT2 02 LUISTEREN 1 LUISTEREN 1 Module BE NT2 01 Data Operationalisering contacturen Operationalisering projectwerk Alle relevante gegevens begrijpen in een enkelvoudige instructie (prescriptieve teksten) van een onbekende

Nadere informatie

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar 5 e Leerjaar 6 e Leerjaar EINDTERMENTABEL OVERZICHT Flos en Bros werkboekjes Tandenmuzeum De mondgazt Dagboek v/e tandenborstel Gezonde start in de mond - Suiker Verzin een supersmoes Tanden de wereld

Nadere informatie

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 1306 BELGISCH STAATSBLAD 13.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP COMMUNAUTE

Nadere informatie

Friese taal en cultuur VWO. Syllabus centraal examen 2010

Friese taal en cultuur VWO. Syllabus centraal examen 2010 Friese taal en cultuur VWO Syllabus centraal examen 2010 oktober 2008 2008 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal Tussendoelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair onderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndoel 3 Stichting

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT

DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT GEKOPPELD AAN DE EINDTERMEN 3 DE GRAAD BASISONDERWIJS Voor het bepalen van de doelstellingen hebben we ons gebaseerd op de eindtermen basisonderwijs. De volgende doelstellingen

Nadere informatie

Leesvaardigheid & schrijfvaardigheid beheersingsniveaus

Leesvaardigheid & schrijfvaardigheid beheersingsniveaus Leesvaardigheid & schrijfvaardigheid beheersingsniveaus Tekst: Vraag for Life uit: De Standaard, 22122011 2.1 2.2 2.3 Lezen: (tijdschrift)artikel structurerend onbekende leeftijdsgenoten Leerplanonderdeel

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED TALEN RICHTGRAAD 1&2

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED TALEN RICHTGRAAD 1&2 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED TALEN RICHTGRAAD 1&2 Modulaire opleiding Europese talen groep 1* R 1 AO TA 001 *Europese talen groep 1: Deens, Duits, Engels, Frans, Italiaans, Portugees, Roemeens,

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties (OC) in de 1e graad

Onderzoekscompetenties (OC) in de 1e graad Onderzoekscompetenties (OC) in de 1e graad Wat zijn OC's? Een eenvoudige definitie van OC is niet voorhanden. Op het internet vind je maar liefst 16 betekenissen voor 'onderzoek' en 31 voor 'competentie'!

Nadere informatie

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat.

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. A. LEER EN TOETSPLAN DUITS Onderwerp: Leesvaardigheid De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Basisarrangement. Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal. 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen

Basisarrangement. Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal. 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Basis Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Deviant methode leer/werkboek VIA vooraf op weg naar 1F. De 8 thema s in het boek hebben terugkerende

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort Examenprogramma (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor het 2 e leerjaar van de 2 e graad aso. Datu m van de les. De leerlingen kunnen

Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor het 2 e leerjaar van de 2 e graad aso. Datu m van de les. De leerlingen kunnen Titel / thema tekst / toets Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor het 2 e leerjaar van de 2 e graad aso De leerlingen kunnen LUISTERVAARDIGHEID Lu 1 op beschrijvend niveau

Nadere informatie

Hoorspel deel A. Algemene handleiding

Hoorspel deel A. Algemene handleiding Algemene handleiding 1 Inhoud 1. Inleiding... 4 2. Doelstelling... 5 3. Achtergrond... 6 3.1 De vaardigheid van het begrijpend luisteren... 6 3.2 Het belang van begrijpend luisteren... 6 4. Doelgroep...

Nadere informatie

NEDERLANDS DERDE GRAAD ASO KSO TSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. September 2006 VVKSO BRUSSEL D/2006/0279/008

NEDERLANDS DERDE GRAAD ASO KSO TSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. September 2006 VVKSO BRUSSEL D/2006/0279/008 NEDERLANDS DERDE GRAAD ASO KSO TSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS September 2006 VVKSO BRUSSEL NEDERLANDS DERDE GRAAD ASO KSO TSO LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL September 2006 (vervangt D/2004/0279/044

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 3. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de tweede graad bso (eerste en tweede leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN met

Nadere informatie

Leerlijn leren leren. 4 Leerlijn leren leren. 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen

Leerlijn leren leren. 4 Leerlijn leren leren. 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen 4 Leerlijn leren leren Leerlijn leren leren 1 2 3 4 5 6 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen 1 De lln kunnen losse gegevens leren ze: a betekenis te geven ze te situeren in een

Nadere informatie

Tendensen op het vlak van leesen luistervaardigheid aan het einde van het basisonderwijs: evidentie uit de peilingen in 2007 en 2013

Tendensen op het vlak van leesen luistervaardigheid aan het einde van het basisonderwijs: evidentie uit de peilingen in 2007 en 2013 Tendensen op het vlak van leesen luistervaardigheid aan het einde van het basisonderwijs: evidentie uit de peilingen in 2007 en 2013 Jo Denis Daniël Van Nijlen Rianne Janssen Overzicht De peiling lezen

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

AV Nederlands. 4/4 lt/w LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. ASO TSO KSO tweede graad eerste en tweede leerjaar

AV Nederlands. 4/4 lt/w LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. ASO TSO KSO tweede graad eerste en tweede leerjaar LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: AV Nederlands Basisvorming 4/4 lt/w Onderwijsvormen: Graad: Leerjaar: Leerplannummer: 2012/019 ASO TSO KSO tweede graad eerste en tweede leerjaar Nummer inspectie: (vervangt

Nadere informatie

Europees Referentiekader

Europees Referentiekader Europees Referentiekader Luisteren Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete omgeving betreffen, wanneer de mensen langzaam en duidelijk spreken. Ik

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 vmbo de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 vmbo de betekenis

Nadere informatie

Implementatie leerplan Nederlands eerste graad A- en B-stroom

Implementatie leerplan Nederlands eerste graad A- en B-stroom Implementatie leerplan Nederlands eerste graad A- en B-stroom Pedagogisch begeleiders Nederlands Schooljaar 2010-2011 1 Scenario 1 Introductie 2 Toelichting leerplannen 3 Vragen en reflecties 4 Extra ondersteuning

Nadere informatie

Niveaus Europees Referentie Kader

Niveaus Europees Referentie Kader Niveaus Europees Referentie Kader Binnen de niveaus van het ERK wordt onderscheid gemaakt tussen begrijpen, spreken en schrijven. Onder begrijpen vallen de vaardigheden luisteren en lezen. Onder spreken

Nadere informatie

Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst.

Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst. Eindtermen Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst. Op de volgende bladzijden hebben we ook enkele

Nadere informatie

D/1984/4244/5; D/1983/1984/10)

D/1984/4244/5; D/1983/1984/10) SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: KSO, TSO Graad: derde graad Jaar: eerste en tweede leerjaar BASISVORMING Vak(ken): AV Nederlands 3/3 lt/w Vakkencode: CW-a Leerplannummer: 2004/080 (vervangt D/1984/4244/5;

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

Hoe werken met de portfolio s? In de portfolio s is een duidelijke leerlijn ingebouwd.

Hoe werken met de portfolio s? In de portfolio s is een duidelijke leerlijn ingebouwd. VRAAG 7 Hoe werken met de portfolio s? In de portfolio s is een duidelijke leerlijn ingebouwd. We beschouwen attitudes als voedingsbodem voor het leren leren. - Eerste graad: expliciteren : binnencirkel

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15 Examenprogramma NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat kan

Nadere informatie

Eindtermen Wonen en leven in India

Eindtermen Wonen en leven in India Eindtermen Wonen en leven in India Leergebiedgebonden eindtermen Wereldoriëntatie Natuur ET 1.1. De leerlingen kunnen gericht waanemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze

Nadere informatie

EINDTERMEN 3DE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

EINDTERMEN 3DE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS 'T GASTHUYS - STEDELTJK MUSEUM AALST Op SCHOOLMAAT (16+) EINDTERMEN 3DE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS 1. INLEIDING ln de tijdetijke tentoonstellin g'aolst 1815-1830. Geschiedenis von een provinciestod t dens

Nadere informatie

Realiseren van VOET in Geschiedenis: leren leren I II III Leren leren

Realiseren van VOET in Geschiedenis: leren leren I II III Leren leren Realiseren van VOET in Geschiedenis: leren leren I II III Leren leren Welke afspraken worden gemaakt om geschiedenis te studeren? Wordt dit opgevolgd per graad en van graad tot graad? Leren leren blijft

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort Examenprogramma (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in

Nadere informatie

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK)

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK) A Beginnend taalgebruiker B Onafhankelijk taalgebruiker C Vaardig taalgebruiker A1 A2 B1 B2 C1 C2 LUISTEREN Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete

Nadere informatie

SPREKEN, KIJKEN EN LUISTEREN - LEERJAAR 1

SPREKEN, KIJKEN EN LUISTEREN - LEERJAAR 1 SPREKEN, KIJKEN EN LUISTEREN - LEERJAAR 1 Spreken 1 - het belang van goed luisteren ervaren - overleggen over activiteitenplan - activiteitenplan presenteren - presentaties beoordelen en stemmen - telefoongesprekken

Nadere informatie

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers?

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Cor Aarnoutse Wat doe je met kinderen die moeite hebben met begrijpend lezen? In dit artikel zullen we antwoord geven op deze vraag. Voor meer informatie verwijzen

Nadere informatie

Leerplandoelstellingen en leerinhouden 2de graad aso / tso handel en handel-talen / kso-tso

Leerplandoelstellingen en leerinhouden 2de graad aso / tso handel en handel-talen / kso-tso 1 Leerplandoelstellingen en leerinhouden 2de graad aso / tso handel en handel-talen / kso-tso aso tso handel en handel-talen (4 u 5 u of 6 u) kso-tso ( 2 u 3 u ) LUISTEREN Lu 1 het onderwerp bepalen in

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

ARABISCHE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

ARABISCHE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V ARABISCHE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1 Kijkwijzer techniek Deze kijkwijzer is een instrument om na te gaan in welke mate leerlingen een aantal competenties bezitten. Door middel van deze kijkwijzer willen we verschillende doelen bereiken: Handvatten

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

Taalconferentie Hoera! Lezen. In gesprek met de inspectie. Programma. Uw beeld. Marja de Boer

Taalconferentie Hoera! Lezen. In gesprek met de inspectie. Programma. Uw beeld. Marja de Boer Taalconferentie Hoera! Lezen Kansen en uitdagingen voor begrijpend lezen In gesprek met de inspectie Marja de Boer Programma Hoe beoordeelt de inspectie kwaliteit onderwijs BL? Uw beeld Een aantal misvattingen

Nadere informatie

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (4F)

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (4F) Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (4F) 1. Mondelinge Taalvaardigheid Niveau 4F 1.1 Gesprekken Algemene omschrijving Kan in alle soorten gesprekken de taal nauwkeurig en doeltreffend

Nadere informatie

Thema/lessenreeks: Psycho-Motorisch - respect hebben voor de materialen waarmee ze aan de slag gaan(pm1)

Thema/lessenreeks: Psycho-Motorisch - respect hebben voor de materialen waarmee ze aan de slag gaan(pm1) Naam student: Datum: School: Uur: Klas: Thema/lessenreeks: Activiteit: Samen Spelen De leerlingen weten hoe ze zich voelen en gedragen als ze samenspelen. De leerkracht werkt voor de eerste keer met een

Nadere informatie

A. LEER EN TOETSPLAN 2014-2015

A. LEER EN TOETSPLAN 2014-2015 Vak: Leerjaar: 1 Onderwerp: fictie (creatief lezen) Kerndoel(en): (nr)-2, 3, 4, 5, 7, 10. 1-smaakontwikkeling bevorderen 2-soorten verhalen onderscheiden 3-beoordelingswoorden 4-begrippen: spanning en

Nadere informatie

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Mondelinge taalvaardigheid: aanbod doelen voor groep 1 en 2 verwerkt in de kleuterthema s Woordenschat en woordgebruik Th 1 2 3 4 5 6 totaal uitbreiden van

Nadere informatie

Lezen. Doelgroep Lezen. Omschrijving Lezen

Lezen. Doelgroep Lezen. Omschrijving Lezen Lezen Het programma is met name geschikt voor groepen waarin grote niveauverschillen bestaan en voor leerlingen die het gewone oefenen met teksten niet interessant meer vinden. Doelgroep Lezen Muiswerk

Nadere informatie

TURKSE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

TURKSE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V TURKSE TAAL VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

september 23, 2012 Het leerplan Nederlands ??? Waarom een nieuw leerplan?

september 23, 2012 Het leerplan Nederlands ??? Waarom een nieuw leerplan? ??? Het leerplan Nederlands Informatie over het nieuwe leerplan Nederlands tweede graad aso-kso-tso Verloop Geen nascholing met concrete lesideeën! Tweede graad aso kso tso 1 september 2012 www.dagvandepoezie.be

Nadere informatie