ENERGIESPECIAL. Vol nieuwe energie vooruit! Ventileren? Doen! 3 Bewoners over energiebesparing. 10 Inspirerende milieuprojecten. De kracht van de zon

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ENERGIESPECIAL. Vol nieuwe energie vooruit! Ventileren? Doen! 3 Bewoners over energiebesparing. 10 Inspirerende milieuprojecten. De kracht van de zon"

Transcriptie

1 ENERGIESPECIAL voor de huurders van wooncompagnie najaar 2010 Ventileren? Doen! Vol nieuwe energie vooruit! 10 Inspirerende milieuprojecten Groene energie: wat is dat? 3 Bewoners over energiebesparing De kracht van de zon

2 INHOUD Energiespecial Wooncompagnie Energie en milieu VOORWOORD Vol nieuwe energie vooruit! In de speciale uitgave van Wooncompagnie leest u alles over energie: van energiebesparing tot nieuwe energiebronnen. U krijgt tips, nuttige informatie en maakt kennis met inspirerende projecten. 9 4 Zó gaat Wooncompagnie met het thema energie om. Plus: 10 Inspirerende projecten! 8 Alles over windenergie 9 De voordelen van ventilatie 10 Uniek project in Dijkgatsbos 12 Adrie en Marijke: Warm water dankzij de zon 13 Bianca: Blij met energiezuinige woning 14 Wat is groene energie? 15 Dick en Martha: Elke besparing is meegenomen 16 De kracht van de zon Project De Notaris: Nooit meer koude voeten! 18 Zorgen voor het milieu, is zorgen voor de toekomst Met genoegen bieden wij u deze Energiespecial aan. Een uitgave vol artikelen, interviews en reportages over het thema energie. Een thema dat ons allemaal aangaat. Energieprijzen stijgen en energiebronnen putten uit. Het is belangrijk dat wij bewust met energie omgaan en vooral ook gaan zoeken naar alternatieven. Voor nu en later. Het past bij het maatschappelijk ondernemerschap van Wooncompagnie om actief mee te werken aan een duurzame samenleving. Wij lichten in deze uitgave graag ons energiebeleid toe, presenteren onze inspirerende milieuprojecten en laten zien welke energetische maatregelen we in de woningen treffen. Maatregelen die het energieverbruik terugdringen en de woonlasten verlagen. Door de stijgende energieprijzen worden de totale woonlasten namelijk belangrijker dan uitsluitend de huur. Huurprijzen stabiliseren zich de laatste jaren, terwijl de prijzen voor energie sterk stijgen. Bewustwording Het thema energie lééft onder bewoners. Veel huurders gaan bewust met energie om en doen er alles aan om hun woning zo energiezuinig als mogelijk te maken. Dat heeft te maken met kosten, maar zeker ook met bewustwording van energieverbruik. We hopen dat deze Energiespecial in dat opzicht een extra stimulans is. We zijn allemaal bezig met het milieu, denken er allemaal over na, maar moeten elkaar blijven motiveren en scherp houden. Thuis Ik merk dat thuis ook. Onze kinderen hebben veel op met het milieu, maar vergeten toch vaak het licht uit te doen. Of laten de televisie op de standby-stand staan. Daar wijs ik ze op. Aan de andere kant steek ik graag de hand in eigen boezem. Ik merk dat ik vaak met 120 kilometer over de snelweg ga, terwijl ik wéét dat ik met een snelheid van 90 veel energiezuiniger rij Energietips In deze uitgave leest u alles over verschillende alternatieve energiebronnen en vertellen bewoners hoe zij met het thema energie omgaan. Een uitgave dus, om energie van te krijgen! Veel leesplezier, John Hendriks Directeur/bestuurder Wooncompagnie 2 Energiespecial 3

3 ENERGIEBELEID Wooncompagnie gaat, samen met huurders, voor duurzaamheid 10 Inspirerende projecten! Het thema milieu staat bij Wooncompagnie al jaren hoog in het vaandel. Hoe gaat Wooncompagnie met dit thema om? En welke rol spelen huurders daarin? Een impressie van ons energiebeleid. Plus: tien van onze meest milieuvriendelijke, inspirerende projecten! Wooncompagnie als het gaat om het energievraagstuk. Het past bij het maatschappelijke ondernemerschap van Wooncompagnie om actief mee te werken aan een duurzame samenleving. In ons Ondernemingsplan hebben we onze ambitie ten aanzien van energiebesparing vastgelegd. Duurzaam Investeren Onder de noemer Duurzaam Investeren wordt een aantal doelstellingen genoemd. Zo gaan we voor een 3 Project Westerpark Schagen Verschillende koop- en huurwoningen zijn voorzien van een isolerend grasdak én een warmtepomp. 4 Project Schagerbrug, Schagen en Middenbeemster Bij in totaal 156 woningen is vloerisolatie toegepast en zijn zonnecollectoren geplaatst. Bewoners vertellen op pagina Project Frans Halsstraat Schagen In 27 woningen zijn energetische maatregelen getroffen. Gevelelementen en houten vloeren zijn geïsoleerd en enkele woningen zijn uitgerust met een warmte-terugwinsysteem. Stijgende energieprijzen, klimaatveranderingen, energieafhankelijkheid en toenemende schaarste aan fossiele brandstoffen. Deze zaken drijven 2 Project Eikenweg Schagen Bij 50 woningen is de buitengevel geïsoleerd. Ook is hr-beglazing aangebracht en zijn zonnecollectoren geplaatst (opwarming van water). De insteek van ons energiebeleid is het komen tot energiebesparing, die leidt tot vermindering van de woonlasten. Al blijft het uitgangspunt: het 5 Project Jupiterstraat en omgeving Wieringerwerf In 57 woningen zijn geïsoleerde gevelelementen en hr-beglazing aangebracht. gemiddelde besparing van 8% op het (theoretische) energieverbruik in onze woningen, in de genoemde periode. We gaan daarbij uit van de nulmeting op 1 januari 2009, dus het moment dat de woningen een energielabel kregen. Dat energielabel geeft aan hoe energiezuinig een woning precies is. Elk huis beschikt over een eigen energielabel en dat is heel belangrijk voor de huurder en verhuurder. 4 Energiespecial 5

4 ENERGIEBELEID Wooncompagnie gaat, samen met huurders, voor duurzaamheid verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen en dus het sparen van het milieu. 2 Miljoen per jaar Er zijn verschillende maatregelen voorhanden waarmee een woning energiezuinig(er) kan worden gemaakt. Wooncompagnie trekt op jaarbasis 2 miljoen euro uit voor het treffen van energiebesparende maatregelen. Het gaat hier bijvoorbeeld om isolatiemaatregelen (gevel, vloer en dak), energiezuinige installaties (hr-ketels), maar ook om innovatieve projecten in nieuwbouw en bestaande bouw, waarvan u op deze pagina s sprekende voorbeelden ziet. Bij deze projecten gaat het bijvoorbeeld om het gebruik van warmtepompen, zonnecollectoren en fotovoltaïsche-systemen. Of een combinatie daarvan. Want als je wilt weten welke besparingen een 7 Project J.A. de Boerstraat Schagerbrug In 2 woningen zijn verschillende energetische maatregelen getroffen: de gevels, vloer en het dak zijn geïsoleerd, er wordt stroom gewonnen via zonnecollectoren en er is een luchtwarmtepomp geïnstalleerd. Bewoners aan het woord op pagina 13. Overeenkomst met SHO Wooncompagnie heeft met de Samenwerkende Huurders Organisaties (SHO) de Overeenkomst Energiemaatregelen getekend. In deze overeenkomst zijn afspraken vastgelegd over de investeringen die Wooncompagnie doet om het energieverbruik van de woningen terug te dringen en de huurverhoging die hiermee gepaard gaat. Uitgangspunt is dat de zittende huurder er financieel altijd op vooruit gaat. 8 Project Piet Mondriaanpark Schagen In 26 woningen zijn zonnecollectoren geplaatst. 9 Project De Notaris Oosthuizen In dit woonzorgcomplex is een warmtepomp geïnstalleerd. Kijk snel op de pagina s 18 en Project Albert Neuhuijsstraat en omgeving Schagen 108 Woningen zijn voorzien van gevelisolatie en hr++-glas. Dit zeggen de bewoners, zie pagina 15. innovatieve maatregel op lange termijn oplevert, moet je kijken en vergelijken. Maatregelen toepassen Wooncompagnie wil energiebesparende maatregelen toepassen waarbij het hoogste rendement wordt behaald. Wij willen dat de huurder altijd beter wordt van de getroffen bouwkundige, energetische maatregelen. Zo wordt slechts vijftig procent van de investering doorberekend in een huurverhoging. Bovendien mag de huurverhoging uiteindelijk niet hoger zijn dan 60% van de theoretische besparing op de energiekosten. Verder wordt een stimuleringsregeling toegepast om bewoners te motiveren energiebesparende maatregelen te treffen. In overleg met Wooncompagnie. Wat kan een huurder zélf doen? Welke energetische maatregelen mag een huurder treffen en welke voorwaarden gelden er? Op deze en andere vragen vinden bewoners antwoord in de brochure Wegwijzer voor Klussen die via onze site (www.wooncompagnie.nl) kan worden gedownload. Via de site kan ook de flyer Kwaliteitseisen Isolatie én de Energiekrant 2010 worden gedownload. In de krant staat alles over milieubesparing, duurzame investeringen, het energielabel en zijn handige tips te vinden. Want elke vorm van energiebesparing, hoe klein ook, telt. 10 Project Dijkgatsbos Realisatie van zorgboerderij die wat energie betreft volledig selfsupporting is. Nieuwsgierig? Kijk op de pagina s 10 en Energiespecial 7

5 GROENE STROOM Windenergie Een gezonde leefomgeving VENTILATIE Van wind tot stop contact 8 Mijn naam is Alex Ouwens. Ik werk al weer vijf jaar bij Eneco, het energiebedrijf dat duurzaamheid centraal stelt. Energie vervult een centrale rol in mijn leven Mijn vader had altijd een extra doosje stoppen in huis voor als ik ging knutselen. Een studie techniek was vanzelfsprekend. Na mijn studie trouwde ik met Nanda en we hebben twee kinderen: Jens (4) en Madelief (2). Schitterend om ze bezig te zien, maar ik ben ook bezorgd. Kunnen zij over enkele decennia leven zoals wij nu? Dit heeft geleid tot mijn huidige werk in duurzame energieproductie met windturbines. Bij Eneco is wind de belangrijkste vorm van duurzame energie. Technisch is een windturbine niet ingewikkeld: drie rotorbladen zijn via een as gekoppeld aan een generator die van draaiende energie elektrische energie maakt. Via het openbare elektriciteitsnet wordt deze elektriciteit naar onze huizen en fabrieken getransporteerd. Zorgvuldige inpassing Het plaatsen van een windturbine is een ander verhaal. De huidige windmolens zijn immers hun kleine broers uit de middeleeuwen ontgroeid. Het middelpunt van de rotorbladen bevindt zich gemiddeld op 80 meter hoogte, terwijl het uiterste puntje (rotortip) wel 120 tot 150 meter hoogte kan bereiken. Deze afmeting maakt zorgvuldige inpassing noodzakelijk. Er gelden ook veel regels. Een windmolenproject duurt van idee tot bouw gemiddeld zes tot acht jaar! Waarom heeft windenergie nog subsidie nodig? Het is allereerst goed te weten dat ook bestaande kolen- en gascentrales eigenlijk subsidie ontvangen. Een kolenschip bijvoorbeeld heeft een haven nodig, die wordt aangelegd en onderhouden met belastinggeld. Dat wordt niet verrekend in de stroomprijs. Ook de milieubelasting van deze centrales vinden we (nog) niet in de elektriciteitsprijs terug. Zo wordt vuile kolenstroom bevoordeeld ten opzichte van schone windenergie. Als dit niet meer zou gebeuren, heeft windenergie geen subsidie meer nodig! Is windenergie de oplossing? Mits er voldoende opvang is om windstilte op te vangen met elektriciteit uit centrales die snel kunnen reageren, is elektriciteitsproductie met windparken een goede, duurzame oplossing. Zeker voor Nederland met de Noordzee voor de deur! Het heeft de zekerheid in zich van productie dicht bij huis. Op de ontwikkeling van de prijs voor olie, gas en steenkool hebben wij geen invloed, op hoeveel windmolens wij plaatsen wél. Daarom heeft windenergie in Nederland zeker toekomst. Wellicht zullen wij over een paar jaar in het energiejournaal van Piet Paulusma te horen krijgen waarneer er gewassen kan worden: Vandaag windkracht acht, er is elektriciteit in overvloed, u kunt wassen vandaag. Alex Ouwens Projectontwikkelaar Windenergie Eneco Wind Duurzaam ventileren Bij het isoleren en kierdicht maken van woningen spelen drie zaken: energiebesparing, gezondheid en een hoge mate van comfort. Deze onderwerpen mogen niet los van elkaar worden gezien en moeten samen zorgen voor een gezonde leefomgeving met een hoge mate aan duurzaamheid. Duurzaamheid mag een gezonde leefomgeving nooit in de weg staan. Een voorbeeld. In het kader van duurzaamheid en mogelijk energieverlies kun je kiezen voor een volledig gesloten gevel. Een gevel dus, waarin geen ramen kunnen worden opengezet. Dit is meteen een goede manier om een huis te wapenen tegen geluidoverlast van buiten. Maar nóch energieverlies, nóch geluiddichtheid mag een reden zijn om te kiezen voor een gesloten gevel. Want een bewoner moet zélf de keuze hebben een raam wel of niet open te zetten. Vanuit gezondheidsoogpunt én beleving vind ik een open raam juist wel prettig? Een gezonde leefomgeving staat voorop, gevolgd door een zo hoog mogelijk comfort, een laag energieverbruik en uiteindelijk de economische haalbaarheid. De noodzaak van verse lucht Feit blijft dat er geïsoleerd moet worden en moet worden gezorgd voor een optimale kierdichtheid. Twee zaken spelen daarbij een rol: het terugdringen van de energiebehoefte en het bewerkstelligen van een hoog comfort. Hoe zit het met verse lucht, met ventilatiemogelijkheden? In het voor- en najaar zal de buitentemperatuur niet extreem afwijken van de gewenste binnentemperatuur en kan worden volstaan met natuurlijke ventilatie: het raam gewoon een stukje openzetten. In de winter en zomer kunnen extreme lage en hoge buitentemperaturen ervoor zorgen dat bewoners de buitenluchtroosters sluiten omdat het binnen anders oncomfortabel wordt. Met dat sluiten van de roosters is de kans levensgroot dat er een ongezond binnenklimaat ontstaat: door onvoldoende verse lucht zal het CO2-gehalte binnen stijgen, wat onder meer concentratieverlies, ademhalingsklachten, oogirritaties en huiduitslag tot gevolg kan hebben. Om ook in de winter en zomer een gezond binnenklimaat te waarborgen, is het gebruik van een mechanisch ventilatiesysteem met warmteterugwinning van essentieel belang. In het verleden zijn er overigens de nodige (gezondheids)problemen geweest die te wijten waren aan verkeerde installaties, niet goed onderhouden installaties en installaties die werden uitgezet. Het is dus belangrijk om een deskundige te betrekken bij het ontwerp en de aanleg van het systeem, het systeem goed schoon te houden én niet uit te zetten. Leo de Ruijsscher Climate design and Sustainability, Faculteit Bouwkunde Technische Universiteit Delft. 9

6 BIJZONDER PROJECT Zorgboerderij Dijkgatshoeve is selfsupporting Een typische Wieringermeerboerderij wordt omgedoopt tot een wel heel bijzondere zorgboerderij. Het project is een samenwerking tussen Wooncompagnie, de antroposofische zorginstelling Scorlewald en de overkoepelende Raphaëlstichting. In de zorgboerderij komen wooneenheden voor 16 mensen met een verstandelijke beperking en negen appartementen voor mensen met een psychosociale hulpvraag. Rob Hardewijn van de Raphaëlstichting: De hoeve ligt midden in een prachtig natuurgebied, ter grootte van 80 hectare. De helft van dit gebied is vernat, waardoor er een grote diversiteit in de flora en fauna is ontstaan. In samenwerking met Staatsbosbeheer gaan we het gebied onderhouden. In de Wieringermeer wordt een bijzonder project gerealiseerd: zorgboerderij Dijksgatshoeve die volledig selfsupporting is. De bewoners zorgen voor hun eigen veestapel, maken hun eigen kaas, ijs en kwark én wekken zelf alle benodigde energie op! Zelf voedsel én energie produceren Realisatie van 25 wooneenheden Boer Gabriël Gabriël Zeeman wordt de boer en natuurbeheerder van de hoeve. Hardewijn: Samen met de bewoners zal hij de boerderij draaiende houden. Het wordt een biologisch-dynamische veehouderij, met een bescheiden veestapel. Gabriël en zijn hulpboeren melken de koeien en gaan zelf kaas, kwark en ijs maken. Hardewijn: De hoeve krijgt een winkeltje waar de producten worden verkocht, maar ook wordt er een thee- en koffiehuis gerealiseerd voor wandelaars, fietsers en vogelaars. Bijzonder aan het project is de manier waarop wordt omgegaan met energie. Zo wordt het gebouw verwarmd met aardwarmte (warmte- en koudeopslag). Hierbij wordt aardwarmte, op tientallen meters diepte, opgepompt en s winters gebruikt voor verwarming, waarna het weer de bodem wordt ingepompt. In de zomer kan dit systeem, omgekeerd, zorgen voor koeling. De elektriciteit die nodig is voor het laten draaien van de pompen, wordt opgewekt door zonne-energie (fotovoltaïsche cellen). Bij het verwarmen en koelen van het gebouw wordt dus géén gebruik gemaakt van fossiele brandstoffen. Zon-thermische collectoren zorgen voor de verwarming van warm tapwater. Deze installatie draait het gehele jaar, maar in toptijden kan ook gebruik worden gemaakt van een houtpelletkachel. Deze kachel wordt gestookt op afvalhout dat afkomstig is uit de omliggende bossen. Leven in de natuur Rob Hardewijn: We leven in de natuur, zetten ons in voor het natuur- en cultuurlandschap én belasten het milieu niet. Dat is mijn ideaal. < Rob Hardewijn van de Raphaëlstichting (rechts) en Gabriël Zeeman bij de toekomstige zorgboerderij

7 INTERVIEW Adrie & Marijke van der Hulst Pascal & Bianca de Jong INTERVIEW Warm water dankzij de zon Een zonnepaneel op het dak en vloerisolatie. Deze maatregelen nam Wooncompagnie in de woningen in de N.J. Jonkstraat te Middenbeemster. Bewoners Adrie (57) en Marijke (49) van der Hulst zien de toekomst ook uiterst zonnig tegemoet. Vooral in de zomermaanden hebben we voor het warme tapwater de cv-ketel vrijwel niet nodig. Ongeveer tweeënhalf jaar geleden zijn de woningen in onze straat voorzien van zonnecollectoren op het dak en een warm waterboiler op zolder. Bovendien zijn de vloeren geïsoleerd. Daartoe ging een man in een wit pak onder de grond, om vervolgens een dikke schuimlaag onder de vloer aan te brengen. Het was een soort marsmannetje. Hij ging wit onder de grond en kwam er zwart uit! We zijn erg blij met de isolatie. We hebben een strenge winter achter de rug en je merkt toch dat de vloer minder koud aanvoelt dan voorheen. Ook over de zonnecollector zijn we enthousiast. Vooral in het voorjaar en de zomer, als de zon vaak schijnt, heb je voor de productie van warm tapwater de hr-ketel bijna niet meer nodig. En het water is héét, je kunt je handen er amper onder houden. Maar je staat ervan te kijken dat ook in de herfst en winter de zonnecollector zijn werk doet. De ketel werkt alleen aanvullend. We merken dat ons gemiddelde energieverbruik omlaag is gegaan. Dat we op deze manier niet alleen kosten, maar ook het milieu sparen, doet ons goed. We gaan bewust met energie om, zeker na onze deelname aan de Lage Meterstanden Loterij die Wooncompagnie in samenwerking met Eneco organiseerde. We zijn daardoor nog meer op het energieverbruik gaan letten. We gebruiken spaarlampen, laten apparaten en licht niet onnodig aan staan en hangen de was bij mooi weer lekker buiten. Het zijn op het oog kleine dingen, maar ze hebben wel veel resultaat. Pascal en Bianca de Jong (beiden 40) en hun zonen gaan letterlijk en figuurlijk vol nieuwe energie de winter in. In hun huis aan de J.A. de Boerstraat in Schagerbrug (bouwjaar 1950) - en dat van hun buren - heeft Wooncompagnie, bij wijze van proef, een groot aantal energiezuinige maatregelen getroffen. We wonen hier al twintig jaar naar volle tevredenheid. Het enige nadeel was het bijzonder hoge energieverbruik. De energiekosten waren echt ongelooflijk. De energie rekening was bijna net zo hoog als onze huur! We zijn dus erg blij met alle energetische maatregelen die zijn getroffen. Het dak en spouwmuren zijn geïsoleerd en de houten vloer vervangen door een vloer van beton, met een hoge isolatiewaarde. Verder is een laagtemperatuurinstallatie aangebracht (een cv-installatie waarbij de watertemperatuur lager is dan een gewone cv-installatie) en hebben we vloerverwarming. We hebben ook een mechanisch ventilatie systeem. Een en ander kan theoretisch een flinke besparing opleveren. In ons geval zou dat voordeel weleens kunnen oplopen tot maar liefst 2400 euro per jaar. Dat is dus behoorlijk. En onder tussen sparen we ook nog eens het milieu. We zijn heel benieuwd wat we precies besparen en zullen de meterstand, samen met Wooncompagnie, constant in de gaten houden. Er zijn in onze woning namelijk meer maatregelen getroffen dan gebruikelijk is. Op die manier kan worden ontdekt met welke maatregel uiteindelijk wát kan worden bespaard. We zijn in elk geval heel blij met onze totaal gerenoveerde energiewoning. Het resultaat is fantastisch, we hebben een compleet nieuw, energiezuinig huis gekregen. We gaan nooit meer weg. Blij met energiezuinige woning 13

8 INTERVIEW Rob Drukker van WoonEnergie Dick en Martha Bonarius INTERVIEW Wat is groene energie? Groene energie is duurzame energie en dus belangrijk voor mens en milieu. Maar hoe wordt groene energie precies opgewekt? Wat zijn de mogelijkheden? Rob Drukker, directeur van WoonEnergie, vertelt. Groene energie is kort gezegd energie die op een duurzame manier wordt opgewekt, dus zonder gebruik van fossiele brandstoffen. De bekendste vier vormen zijn: waterkrachtenergie, zonne-energie, windenergie en energie uit biomassa. Waterkrachtenergie ontstaat via stuwmeren, waarbij via openingen in stuwdammen energie wordt opgewekt door de kracht van water, in combinatie met hoogteverschillen. Noorwegen is de grootste producent van deze energievorm voor ons land. Zonne-energie wordt opgewekt via zonnepanelen. Investeren in de panelen is nog vrij kostbaar, waardoor hier vaak subsidies aan worden gekoppeld. Eén van de meest in het oog springende vormen van groene energie is windenergie. Uiteraard waait het niet altijd en zijn dus andere energiebronnen nodig om het energienet constant op spanning te houden. Maar groen is windenergie zeker. Ten slotte is er energie uit biomassa. Hierbij wordt afval van bijvoorbeeld groente en fruit, maar ook koeienmest, omgezet in een gistingsproces, waardoor energie vrijkomt (kijk op www. milieucentraal.nl voor meer informatie). WoonEnergie levert al deze vormen van groene energie. Rob Drukker vervolgt: Wij werken volgens de regels van het maatschappelijk verantwoord ondernemen. We verzorgen de collectieve inkoop van energie, voor corporaties en consumenten, maar vinden wél dat iedere burger een eigen verantwoordelijkheid heeft. Je moet zelf voor groene energie kiezen en energie besparen door je gedrag aan te passen. Bewust de keuze maken dat je de wereld voor jezelf en je kinderen goed wilt achterlaten. Persoonlijk doe ik er alles aan om energiezuinig te leven. Ik heb veel spaarlampen in huis en houd in mijn gedrag rekening met de effecten op het energieverbruik. En behalve dat ik volgens het nieuwe rijden rijd, verruil ik de auto zo vaak mogelijk voor een milieuvriendelijk, gezond én ontspannen ritje op de fiets. In 108 woningen in Schagen ( Jacob Marisstraat en omgeving) is een groot aantal (energetische) werkzaamheden verricht. Zo zijn alle ramen en deuren voorzien van hr++-isolatieglas, de spouwmuren geïsoleerd en energiezuinige hr-ketels geplaatst. Dick (62) en Martha (59) Bonarius over hun groene woning. In onze woning zijn de werkzaamheden het afgelopen voorjaar afgerond, dus we weten nog niet wat we in de koude wintermaanden aan energie kunnen besparen. Van buurtbewoners, bij wie het werk voor de strenge winter klaar was, hebben we echter begrepen dat alle aanpassingen een grote invloed hebben op de stookkosten. Wij zitten in een situatie dat elke meevaller wenselijk is, dus die besparing zien wij wel zitten. Een besparing van enkele tientjes zou lekker zijn. We hebben alles wat we willen, maar een dergelijk extraatje is natuurlijk altijd fijn. Bovendien sparen we niet alleen onze portemonnee, ook het milieu. Wij doen er zoveel mogelijk aan om energie- en milieubewust te leven. We gaan meestal rond elf uur naar bed en zetten de verwarming al om kwart over tien laag. We zetten de thermostaat niet té laag, want dan moet de verwarming s ochtends weer volop draaien om het huis op te warmen en dat kost uiteindelijk juist méér energie. We zorgen er bovendien voor dat de televisie nooit op de standby-stand blijft staan en laten nooit onnodig licht branden. Wij hebben een dag- en nachtmeter voor elektra, dus goedkope stroom. We wassen zoveel mogelijk in het weekeinde, dat scheelt ook. We wonen hier al 28 jaar en met veel plezier. We wonen vlakbij het centrum en de wijk is erg groen. In de oude situatie was het energielabel van ons huis Label E/F, maar door alle energetische aanpassingen is dat nu Label B, een flinke verbetering dus. We moeten zuinig zijn op de natuur en het milieu. Dat ons huis nu energiezuinig is, vinden we een goede zaak. We wonen nu écht groen. Elke besparing is meegenomen

9 GROENE STROOM Zonne-energie We houden allemaal van de zon. De zon geeft licht, warmte en maakt de mensen blij. Maar diezelfde zon kan ook worden gebruikt om energie op te wekken. Hoe werkt het? En wat levert het op? De kracht van de zon De zon is één grote krachtbron. Een ster die zich gemiddeld op 150 miljoen kilometer afstand van de aarde bevindt. De hoeveelheid energie die de aarde bereikt, is ongeveer 9000 maal groter dan de energiebehoefte van alle 6,5 miljard aardbewoners samen! Niet zo vreemd dus dat zonneenergie de belangrijkste energiebron op aarde is. Zonne-energie kan worden omgezet in elektriciteit en warmte. Dat gebeurt via de bekende blauwzwarte panelen op het dak. Kortgezegd wekken zogeheten fotovoltaïsche cellen, door middel van licht, elektrische spanning op. De opbrengst Wat leveren zonnepanelen precies op? In Nederland levert een optimaal geplaatst zonnepanelensysteem, met een oppervlakte van circa acht vierkante meter, al gauw ruim 900 kilowattuur (kwh) op. Om een indruk te geven: deze opbrengst is goed voor ongeveer een kwart van het stroomverbruik van een gemiddeld huishouden! Er is één grote maar : de aan schafprijs van zonnepanelen is erg hoog en het rendement nog redelijk laag. De investering is daardoor nog niet terug te ver dienen en daarom worden zonnepanelen door de overheid ook gesubsidieerd. De toekomst Maar dat zal veranderen. De verwachting is dat in 2018 zonnepanelen zónder subsidie rendabel zijn. Dit komt deels door de stijgende energieprijzen en de toenemende vraag, waardoor de productie goedkoper wordt. Maar ook gaan de technologische ontwikkelingen gestaag door. Zo wordt veel onderzoek gedaan naar betere materialen, waardoor het rendement van zonnepanelen toeneemt. En wordt er gezocht naar steeds goedkopere oplossingen. Een voorbeeld hiervan is een zonnepaneel dat zó dun is, dat je er doorheen kunt kijken. Deze panelen zijn te verwerken in glas, waardoor dus ook ineens ramen stroom kunnen opwekken. Bron: Nuon 16 17

10 De Notaris haalt warmte uit de aarde BIJZONDER PROJECT Nooit meer koude voeten! De bewoners van De Notaris, een thuis voor mensen met dementie, zitten er warmpjes bij. Letterlijk. Voor de verwarming van het gebouw wordt gebruik gemaakt van een warmtepomp, die zorgt voor een gelijkmatige en zeer milieuvriendelijke verwarming. Een kijkje achter de schermen. Aan de Raadhuisstraat in Oosthuizen prijkt De Notaris. Een huis waar mensen met dementie kunnen wonen op een manier die zoveel mogelijk de thuis- of gezinssituatie benadert. Individuele benadering van de bewoners staat voorop. Mantelzorgers, vrijwilligers en de professionele zorg van Zorgcirkel staan hiervoor borg. Een bijzonder project, waarbij ook op een bijzondere manier wordt omgegaan met energie. Warmtepomp Bij de ontwikkeling van De Notaris is ernaar gestreefd de uitstoot van CO2 danig terug te brengen. Niet alleen door een optimale isolatie, ook door het gebruik van een warmtepomp. Bij dit systeem wordt bij lage temperatuur (via lussen die gemiddeld 100 meter de grond ingaan) warmte uit de aardlagen onttrokken, die bij hoge temperatuur weer aan de bron wordt afgegeven. Voor wat betreft de CO2-uitstoot levert het systeem een besparing op van 50 tot 60% ten opzichte van conventionele verwarming omdat er aanzienlijk minder gebruik wordt gemaakt van fossiele brandstoffen. Een koude winter, zonder klachten De Notaris beschikt over vloerverwarming, waarop ook het warmtepompsysteem is aangesloten. Hoe bevalt het systeem? We hebben een koude winter gehad, maar ik heb van de bewoners geen enkele klacht ontvangen, vertelt Theo Hendriks van de Zorgcirkel. In de Notaris wonen veel ouderen en die hebben graag warme voeten. De vloerverwarming is in dat opzicht ideaal. Ook praktisch gezien is vloerverwarming een uitkomst. Radiatoren nemen nu eenmaal veel ruimte in. En wij kunnen elke vierkante meter natuurlijk goed gebruiken. Het systeem levert in de warme zomermaanden koeling op; in plaats van warm water stroomt dan relatief koud water door de vloerbuizen. Erg tevreden De bewoners zijn erg tevreden over dit systeem, ervaart Hendriks: We hebben in de zomer behoorlijk wat warme dagen gehad. In sommige van onze vestigingen heb ik bewoners over de warmte horen mopperen, maar niet in De Notaris. Dit systeem is geen airco, maar zorgt voor een statische afkoeling. Dat is een groot voordeel, want met een airco - en alle koudestromen van dien - maak je oudere bewoners echt niet blij

11 Met dank aan... Deze Energiespecial is een uitgave van Wooncompagnie en verschijnt samen met Woonvenster 3, september COLOFON Teksten Rene Kistemaker Ontwerp & Bladcoördinatie Proforma, Els van Klinken en Stephanie ten Dam-Ernst Druk Koopmans Drukkerij, Zwaag Fotografie Oof Verschuren en Marjolein Bijpost Redactieadres Wooncompagnie, postbus 160, 1620 AD Hoorn, (lokaal tarief ), Wooncompagnie is houder van het kwaliteitslabel van de huursector Disclaimer Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de informatie uit deze uitgave. Wijzigingen voorbehouden.

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2 informatie MOLENBUURT FASE 2 JANUARI 2016 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 40 woningen aan de Paltrokmolen in Purmerend de vloer

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1 informatie MOLENBUURT FASE 1 NOVEMBER 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 20 woningen aan de Stellingmolen, Weidemolen en

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Het Oude Ambacht

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Het Oude Ambacht informatie HET OUDE AMBACHT MAART 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 118 woningen aan Het Oude Ambacht in Hoorn de vloer

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN informatie HOLENWEG EN VENENLAAN APRIL 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 34 woningen aan de Holenweg en Venenlaan in Hoorn

Nadere informatie

Energiebesparende maatregelen in de Fruitbuurt

Energiebesparende maatregelen in de Fruitbuurt informatie JANUARI januari 2014 2013 nr 1 Energiebesparende maatregelen in de Fruitbuurt Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Dit jaar wil Intermaris bij alle 40 woningen in de Fruitbuurt

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Grote Waal Noord

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Grote Waal Noord informatie GROTE WAAL NOORD FEBRUARI 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 146 woningen in de Grote Waal Noord de vloer en het

Nadere informatie

KLIMAATGARANT. De energie van morgen vandaag in huis

KLIMAATGARANT. De energie van morgen vandaag in huis KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in De energie van morgen vandaag in huis Een energieneutrale woning: het kan! is gestart met de verkoop van woningen in het project. Duurzame woningen, want wordt een wijk

Nadere informatie

Lekker wonen, lagere lasten

Lekker wonen, lagere lasten Lekker wonen, lagere lasten Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Het energiepakket Een huishouden is gemiddeld 150,- per maand kwijt aan energie. Dat is een kwart van

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen De energie van morgen vandaag in huis Project in Rijswijk Een energieneutrale woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van

Nadere informatie

nergiebespaar Concept

nergiebespaar Concept nergiebespaar Concept Totaalpakket - Warmtepomp Zonneboiler CV-ketel Iets meer investeren, veel meer besparen: Zeer hoge energiebesparing! Zeer hoge subsidie! Zeer veel comfort! Waarom duurzaam? Drie redenen

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0 Energieneutraal wonen Ulft De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt energielabel A++ EPC = 0,0 22 energieneutrale twee-onder-een-kap koopwoningen Plan Bomenbuurt.

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride.

Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride. minimaal 50% minder co 2 -uitstoot door halvering van uw gasverbruik Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride. Verwarm uw huis zoals u altijd gedaan heeft. Maar

Nadere informatie

Een nieuwe woning in De Volgerlanden

Een nieuwe woning in De Volgerlanden KLIMAATGARANT EPC0 Een nieuwe woning in De Volgerlanden De energie EERB van morgen vandaag in huis ENERGIE EXPLOITATIE RIJSWIJKBUITEN ENERGIE EXPLOITATIE SPIJKENISSE Rijswijk Een energieneutrale woning:

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Installatie overzicht bij EPC-concepten

Installatie overzicht bij EPC-concepten Installatie overzicht bij EPC-concepten Dit boekje geeft een overzicht van de belangrijkste installaties zoals die nu op de markt aanwezig zijn. PelserHartman probeert u een zo volledig mogelijk overzicht

Nadere informatie

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Wonen in De Bron Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Onderwerpen Introductie Installaties in uw woning Warmte- en koudeopslag Warmtepomp Ventilatie VENDU

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken 2 Een huis kopen? Een nieuwe woning, een nieuwe start. Misschien hebt u al wat op het oog of bent u nog aan het rondkijken. Hoe dan ook

Nadere informatie

Duurzame monumenten Energiebesparende. alternatieven. Tekst Han van der Zanden. Fotografie Slot Loevestein, Marcel Köppen, Robert Oerlemans

Duurzame monumenten Energiebesparende. alternatieven. Tekst Han van der Zanden. Fotografie Slot Loevestein, Marcel Köppen, Robert Oerlemans 80 Herenhuis juli/augustus 2009 Duurzame monumenten Energiebesparende alternatieven Ook in monumenten is energiebesparing hard nodig. In deze aflevering laat Herenhuis de verschillende mogelijkheden en

Nadere informatie

Rapportage Energiezuinige Woningen

Rapportage Energiezuinige Woningen Rapportage Energiezuinige Woningen Start peiling : 21 mei 2013 Einde peiling : 3 juni 2013 Aantal uitnodigingen tot deelname : circa 150 Aantal deelnemers peiling : 58 Respons : circa 30% Amersfoort, juli

Nadere informatie

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken Bespaar energie én bespaar op uw woonlasten

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken Bespaar energie én bespaar op uw woonlasten Een huis kopen? Een slim moment om aan energie te denken Bespaar energie én bespaar op uw woonlasten Een nieuwe woning, een nieuwe start. Misschien hebt u al wat op het oog of bent u nog aan het rondkijken.

Nadere informatie

geotherm hybride systeem

geotherm hybride systeem geotherm hybride systeem Duurzaam comfort door slimme samenwerking 01-08 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Volop comfort Verwarmen, koelen én heerlijk warm water Met het geotherm hybride systeem

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Verwarmen en koelen met de zon

Verwarmen en koelen met de zon Noodzaak alternatieve energiebronnen neemt toe Energieprijzen: 1996-008 Vergelijk CPI, Gasprijs en Electra (1996 = 100) 350 300 36 Verwarmen en koelen met de zon 50 33 197! 00 Index 150 19 De meest duurzame

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling

Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling Comfortabel én milieuvriendelijk wonen Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling Comfortabel koel of warm met oog voor het milieu Gefeliciteerd! Uw nieuwe woning kunt u zeer eenvoudig en comfortabel verwarmen

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine)

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine) Warmtepomp Het gebruik van verwarming en warm water bepalen een zeer groot deel van het energieverbruik van een woning. Het gebruik van een warmtepomp is een (gedeeltelijk of volledig) alternatief voor

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4 PASSIEFHUIZEN COLUMBUSKWARTIER ALMERE VEEL GESTELDE VRAGEN PASSIEFHUIZEN EN WONEN IN EEN PASSIEFHUIS 2 1. Wat is een Passiefhuis? 2 2. Wat is het voordeel van een Passiefhuis? 2 3. Wat zijn bewonerservaringen

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Onderhoudswerkzaamheden en energiebesparende maatregelen

Onderhoudswerkzaamheden en energiebesparende maatregelen informatie MARKGOUW OKTOBER 2014 Onderhoudswerkzaamheden en energiebesparende maatregelen In september nodigden wij u uit voor een bewonersavond. Tijdens deze avond hebben wij bij u opgehaald welke werkzaamheden

Nadere informatie

Eneco Broncomfort. Titel brochure

Eneco Broncomfort. Titel brochure Eneco Broncomfort Titel brochure 1 Verwarmen en koelen op een bijzondere manier In uw nieuwe woning kunt u het hele jaar door rekenen op een aangenaam en gelijkmatig binnenklimaat. Het is misschien even

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Energiezuinig en comfortabel wonen in Rijswijk; een initiatief van Stadsgewest Haaglanden

Energiezuinig en comfortabel wonen in Rijswijk; een initiatief van Stadsgewest Haaglanden Energiezuinig en comfortabel wonen in Rijswijk; een initiatief van Stadsgewest Haaglanden Welkom door wethouder Dick Jense Rob Klokman Ecostream Wat kunt u verwachten deze avond Wat is Wonen++ Energiebesparende

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN ONDERHOUD AAN UW CV-KETEL? KIES VOOR OK CV Wilt u veilig én energiezuinig stoken? Laat uw cv-ketel dan regelmatig onderhouden door een Energie Service Specialist

Nadere informatie

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Energiebesparing Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 ENERGIEBESPARING Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 2007, Nederlandse

Nadere informatie

Proposities voor Comfortabel leven

Proposities voor Comfortabel leven Proposities voor Comfortabel leven Concrete concepten voor installateurs en andere partijen in de markt Juni 2012 1 De zeven proposities voor comfortabel leven in één oogopslag 2 3 Patrick en Jolanda zijn

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Hoe komt energielabel tot stand Relatie (of niet!)

Nadere informatie

De energie van Zeewolde. Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken!

De energie van Zeewolde. Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken! De energie van Zeewolde Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken! De energie van Zeewolde Als jongste gemeente van Nederland zijn we al goed bezig als het om duurzaamheid gaat! De

Nadere informatie

Energieambities in strategisch voorraadbeleid

Energieambities in strategisch voorraadbeleid TEN KROODE & VAN ZEE ORGANISATIE-ADVISEURS Energieambities in strategisch voorraadbeleid Artikel 090.003 12 februari 2008 In opdracht van SenterNovem Ten Kroode & Van Zee, organisatie-adviseurs www.tkvz.nl

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

Verwarmen en koelen zonder zorgen

Verwarmen en koelen zonder zorgen Eneco Totaalcomfort Verwarmen en koelen zonder zorgen Thuiskomen is nog nooit zo prettig geweest! Dankzij Eneco Totaalcomfort kunt u in uw nieuwe woning direct genieten van een aangenaam en gelijkmatig

Nadere informatie

Onderhoudswerkzaamheden en energiebesparende maatregelen

Onderhoudswerkzaamheden en energiebesparende maatregelen informatie CORNELIS DIRKSZOONLAAN OKTOBER 2015 Onderhoudswerkzaamheden en energiebesparende maatregelen Wij nodigden u uit voor een bewonersavond. Tijdens deze Kenmerken project Cornelis Dirkszoonlaan

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE!

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! GECERTIFICEERD KOMO NA-ISOLATIE BEDRIJF 10 JAAR GARANTIE SPOUWMUURISOLATIE VLOERISOLATIE DAKISOLATIE GELUIDSISOLATIE ISOLATIEHERSTEL SPOUWMUURISOLATIE

Nadere informatie

Molenwijk 2 juni 2015. h"p://www.vbmolenwijk.nl/

Molenwijk 2 juni 2015. hp://www.vbmolenwijk.nl/ Molenwijk 2 juni 2015 h"p://www.vbmolenwijk.nl/ Agenda en even voorstellen 1) Inleiding 2) Schuine Daken 2) Het project BOE (achtergrond) 3) Labels isoleren - opwekken 4) Starten in onze wijk? Hoe? 5)

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

H e t W A d u s E P C p a k k e t

H e t W A d u s E P C p a k k e t Uw partner in duurzame energie H e t W A d u s E P C p a k k e t De ultieme oplossing voor uw woning v1.0 april 2009 Voorwoord WAdus BV is een jong en dynamisch bedrijf. Het bedrijf is opgericht in 2008

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013 K I N J O Y K I N R O O I 14 februari 2013 I N D E X 1. LOCATIE 1.1 ligging projectgebied 1.2 locatie 1.3 bestaande situatie 1.5 ligging waterwoningen 2. EILAND 2.1 eiland 3. WATERWONING 3.1 situatie

Nadere informatie

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen Rapportage Energiebus BC Kleine Jan, Huizen Type woningen: 54 eengezinswoningen met een oppervlak van 100 m2. Bouwjaar: 1957 Op verzoek van: Bewonerscommissie Verhuurder: De Alliantie Datum bezoek: 21-6-2013

Nadere informatie

Westlandse kassen verwarmen en koelen hele woonwijk

Westlandse kassen verwarmen en koelen hele woonwijk Westlandse kassen verwarmen en koelen hele woonwijk > Vestia investeert in duurzaamheid > Energieopslag in de bodem > Kas als energiebron > Samen werken aan een beter milieu inhoud 3 Samenwerken aan een

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW VvE s met Energie Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW Inhoud Het Energiemodel Bestaande situatie Trias Energetica Maatregelen Scenario s Hoe verder? Energieadvies voor Schiezicht

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer.

nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer. Op zoek naar het nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer. Opgave Windenergie Het Rijk heeft zichzelf tot doel gesteld om in 2020 6000

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting Energiezuinig wonen GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting 1)Waarom energie besparen? 2)Hoe kunt u energie besparen? 3)En de volgende stap! 1) Het klimaat verandert!

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

Een warm onthaal begint bij Albrand

Een warm onthaal begint bij Albrand Een warm onthaal begint bij Albrand Een warm onthaal begint bij Albrand De zekerheid van 30 jaar vakmanschap 02 De 10 zekerheden die we installateurs en eindgebruikers bieden, zorgen ervoor dat we al meer

Nadere informatie

De Krijntjes. Onderhoud De Krijntjes. Rucphen. De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Achterhoeksestraat

De Krijntjes. Onderhoud De Krijntjes. Rucphen. De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Achterhoeksestraat Onderhoud De Krijntjes Rucphen De werkzaamheden vinden plaats aan de woningen in deze straten: Achterhoeksestraat De Krijntjes Jan van Eyckstraat Pieter Breughelstraat Rubensstraat van den Houtestraat

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in huis Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Een betrouwbare verwarming

Nadere informatie

AUT-ARK I. is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat

AUT-ARK I. is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat by AUT-ARK I is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat De woning heeft geen kade aansluiting meer nodig en is dus volledig zelfvoorzienend (autark). Hij is uiterst duurzaam middels

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening De 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening BEKENDHEID EUROPESE ENERGIEDOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 2/25 3/25 1. Praktijk van het verleden

Nadere informatie

Nog meer energie besparen?

Nog meer energie besparen? Benut de zon optimaal ook voor stroom! PV-panelen, met zon stroom opwekken Zonlicht is uitstekend geschikt om duurzaam elektriciteit mee op te wekken. Dit gebeurt met PV-panelen. Het principe is als volgt:

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Nog meer energie besparen?

Nog meer energie besparen? Nog meer energie besparen? Benut de zon optimaal ook voor stroom! PV-panelen, met zon stroom opwekken Zonlicht is uitstekend geschikt om duurzaam elektriciteit mee op te wekken. Dit gebeurt met PV-panelen.

Nadere informatie

ecologisch bouwen, economisch wonen 12 aantrekkelijke huurwoningen aan de Maalsteen in de Daalkampen in Borger

ecologisch bouwen, economisch wonen 12 aantrekkelijke huurwoningen aan de Maalsteen in de Daalkampen in Borger ecologisch bouwen, economisch wonen 12 aantrekkelijke huurwoningen aan de Maalsteen in de Daalkampen in Borger Wonen in een groene omgeving met veel ruimte? Dat kan in de Daalkampen, een nieuwe woonwijk

Nadere informatie