Studeren in het Buitenland Faculteit CiTG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studeren in het Buitenland Faculteit CiTG"

Transcriptie

1 Studeren in het Buitenland Faculteit CiTG 8e Editie - November 2011 Het Gezelschap "Practische Studie" en International Office CiTG Challenge the future VoorkantNov11.indd 1 11/4/2011 3:10:24 PM

2 De studentervaringen in de bijlage komen uit het periodiek "ExtraCT" van Het Gezelschap "Practische Studie", de rechten blijven behouden. Het International Office CiTG en het Gezelschap "Practische Studie" aanvaarden geen enkele (wettelijke) aansprakelijkheid voor de informatie uit deze handleiding. VoorkantNov11.indd 2 11/4/2011 3:12:13 PM

3 Voorwoord Beste student, Op het moment dat je dit leest heb je al op enige wijze interesse getoond in studeren in het buitenland. Het kan zomaar zijn dat je bij de Study Abroad voorlichtingsdagen geweest bent, die elk jaar in de 2 e periode georganiseerd worden door het International Office (k 2.73), en aan de hand hiervan je opties om in het buitenland te studeren wil onderzoeken. Voor de wat vrijere geesten onder ons ben je misschien zelf al naar het International Office gestapt met de vraag: Hoe zit dat nou, met naar het buitenland gaan? De afgelopen jaren zijn er enorm veel opties bijgekomen om je studie in het buitenland voort te zetten. Zo zijn er studenten die hun stage, project of afstuderen in het buitenland doen. Een enkeling laat Delft zelfs achter zich om hun master geheel bij een andere universiteit te doen. Maar het beperkt zich niet alleen tot de master: In de bachelor gebruiken veel studenten hun vrije minor al om het buitenland op te zoeken. Vaak vergeten wordt echter het Athens-programma, die korte maar zeer leuke projecten aanbiedt op verschillende universiteiten in Europa. Het is voor veel van jullie al duidelijk dat studeren in het buitenland niet alleen leuk is, maar ook nog eens zeer nuttig. De brede visie op het werkveld, in binnen- en buitenland, maakt de Nederlandse Civiel ingenieur aantrekkelijk in de wereldmarkt. Eén van de manieren om dat te bereiken is door een periode binnen je studietijd in het buitenland door te brengen. Het ervaren van een andere cultuur, opdoen van nieuwe inspiratie en een zelfstandiger persoon worden zijn een paar van die heerlijke steekwoorden. Deze brochure bevat veel practische informatie die de voorbereiding van je minor, reis, stage of project zo makkelijk mogelijk maken. Ook zitten achter in deze brochure enkele studentreisverslagen, mocht je nog niet helemaal overtuigd zijn of op zoek zijn naar ervaringsdeskundigen. Rest ons als de studievereniging Het Gezelschap Practische Studie nog te zeggen dat we je erg veel succes en plezier wensen in het komende jaar! Lotte de Vos en Vincent van der Sleen, Commissarissen Onderwijs Bestuur van Het Gezelschap Practische Studie 2011/ poging 3.indd 1 11/4/2011 2:50:28 PM

4 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Studeren in het buitenland 2.1 Oriënteren 2.2 Uitwisselingsprogramma s 2.3 Studieprogramma en -resultaten 2.4 Aanmelden 3. Stage in het buitenland (CIE ) 3.1 Hoe? 3.2 Belangrijke informatie 3.3 Stroomschema stage 4. Project in het buitenland (CIE ) 5. Afstuderen in het buitenland 5.1 Additional MSc Thesis (CIE ) 5.2 MSc Thesis (CIE ) 6. Financieringsmogelijkheden 6.1 DUO-zaken 6.2 Beursprogramma s 7. Overige belangrijke zaken 7.1 Huisvesting 7.2 Osiris buitenland 7.3 Taal 7.4 Cultuur 7.5 Verzekeringen 7.6 Inentingen 7.7 Visum en werkvergunning 7.8 Reisadviezen 8. Informatiebronnen 8.1 Practische websites 8.2 Practische adressen 9. Uitwisselingslanden Bijlage (studentervaringen): 1. MSc Project, Brazilië 2. Minor, Australië 3. Minor, London 4. MSc Project, Kenia 5. MSc Project, Zuid-Afrika 6. Master MIT, Boston 7. Stage, Hong Kong 8. Stage, Australië 9. MSc Project, Peru 10. Na je studie in het buitenland poging 3.indd 2 11/4/2011 2:50:30 PM

5 1. Inleiding Jaarlijks vertrekken duizenden Nederlandse studenten naar alle uithoeken van de wereld voor studie. Dit geldt ook voor studenten CiTG. In het studiejaar waren 73 studenten een periode voor hun studie in het buitenland. Sommigen deden dit als uitwisselingstudent (15), anderen liepen stage in het buitenland (13) of deden een project (45). Ten slotte is er nog een kleine groep studenten die in het buitenland hun minor thesis deden. Deze groep studenten die naar het buitenland zijn geweest heeft wat ons betreft één opvallend kenmerk: zij vertellen allemaal een enthousiast verhaal over hun buitenlandervaring. Als je met hen praat reis je dus ook een beetje virtueel mee. Het is dus duidelijk dat studeren in het buitenland over het algemeen een leuke ervaring oplevert. Maar waarom zou je het eigenlijk doen? Want het levert natuurlijk iets op maar het kost ook wat. Meestal leidt zo n buitenlandervaring tot studievertraging. Is dat het waard? Er zijn veel redenen te bedenken waarom je in het buitenland zou kunnen gaan studeren. We noemen er vijf, te weten: het maakt je positie als afgestudeerde op de arbeidsmarkt sterker en vergroot je carrièrekansen. Als je op je CV kunt vermelden dat je een deel van je studie in het buitenland hebt doorgebracht, geef je er blijk van over grenzen van je studie heen gekeken te hebben, letterlijk en figuurlijk. het scherpt je sociale en culturele vaardigheden aan het vergroot je (actieve) talenkennis het geeft je de mogelijkheid om colleges te volgen op je vakgebied die in Nederland niet aangeboden worden. het is een echte uitdaging en een heel leuke ervaring Zoals gezegd, zit er ook een kostenaspect aan de keuze wel of niet naar het buitenland te gaan. Studievertraging is niet te vermijden als je naar het buitenland gaat. Op de buitenlandse universiteit geven ze misschien niet alle vakken die je zou willen volgen, of op een hoger of lager niveau dan hier. Het kan zijn dat het collegejaar anders verloopt dan hier, zodat je buitenlands verblijf niet goed aansluit bij de rest van je studie. Ook koppelen studenten nog wel eens een korte vakantie aan hun studietijd. Je komt tenslotte niet iedere dag in bijvoorbeeld Vietnam! Het is niet aan te raden naar het buitenland te gaan als je al veel studievertraging hebt. En als je gaat, maak dan een meerjaren planning voor je Masterstudie zodat je een beeld krijgt van wat het je aan tijd gaat kosten. Studenten die een tijd doorbrengen in het buitenland geven blijk van initiatief, van ondernemingszin. Ze durven het avontuur aan te gaan. Want je kunt natuurlijk ook gewoon hier blijven. Dan heb je minder kans op studievertraging, is je bedje beter gespreid. En buitenlanders, die kun je hier op de faculteit ook tegenkomen met al die uitwisselingsstudenten en die buitenlandse MSc-studenten! De faculteit CiTG wil stimuleren dat studenten een buitenlandervaring opdoen. In welke vorm dan ook. Het is goed voor je academische vorming. Maar ook vooral goed voor je persoonlijke ontplooiing. De wereld verandert, hij wordt kleiner. We globaliseren. De ingenieur van morgen is internationaal georiënteerd. Nederland is op het gebied van Civiele Techniek en Geowetenschappen nog steeds een kennisland. Jullie als aankomend ingenieurs zijn hard nodig, niet alleen in Nederland. Een buitenlandervaring is voor jou een duidelijke meerwaarde! Marion van Eijck en Maaike Kraeger, International Office CiTG 3 poging 3.indd 3 11/4/2011 2:50:31 PM

6 2. Studeren in het buitenland 2.1 Oriënteren 2.2 Uitwisselingsprogramma s Wanneer je een deel van je studieprogramma aan een universiteit in het buitenland wil doen, zijn de vragen die je jezelf eerst moet stellen: Waar wil je heen? Wat wil je daar precies gaan doen? Hoe lang wil je naar het buitenland? Hoe ga je je studieverblijf financieren? Een buitenlands verblijf voorbereiden kost tijd. Een verblijf van korter dan een half jaar is eigenlijk niet de moeite. Een heel jaar weggaan heeft voordelen. Je volgt dan een heel academisch jaar en kunt dus een keuze maken uit alle vakken die worden aangeboden. Bovendien kun je je echt onderdompelen in het academisch leven ter plekke zonder al te veel het gevoel te hebben even op bezoek te zijn. Begin op tijd met de voorbereidingen: minimaal een half jaar voor vertrek, liefst eerder. Het International Office CiTG (kamer 2.73) heeft een infomap met algemene informatie, ga hier altijd langs! Als je in het buitenland vakken wilt doen, moet je dit hier in een zo vroeg mogelijk stadium kenbaar maken zodat wij je verder kunnen adviseren en kunnen helpen bij de aanmelding. Bij het centrale International Office van TU Delft is veel informatie te vinden over de verschillende buitenlandse universiteiten en de beurzen en fondsen waar je gebruik van kunt maken. Ook heeft het International Office veel nuttige tips voor studeren in het buitenland. De informatie is te vinden op: De TU Delft heeft met diverse buitenlandse universiteiten een uitwisselingsverband. In de overeenkomsten over de uitwisseling van studenten zijn afspraken gemaakt over bijv. vrijstelling van collegegeld en de opvang en begeleiding van uitwisselingsstudenten. Het ERASMUS programma is zo n verband. Alle universiteiten die aan het ERASMUSprogramma meedoen zijn te vinden in de TU Delft Uitwisselingsdatabase (uitwisseling.tudelft.nl). Bij uitwisselingen die in het kader van het ERASMUS programma plaatsvinden moet het gaan om een studieperiode van minimaal 3 en maximaal 12 maanden. Selecteer in de uitwisselingsdatabase die universiteiten waar de faculteit CiTG een uitwisselingsovereenkomst mee heeft en let daarbij op de geldigheidsduur van die overeenkomst. De IDEA league is een partnership met het Imperial College Londen, ETH Zürich, RWTH Aachen en ParisTech. Aan deze universiteitenw kun je niet alleen een periode van 3 tot 12 maanden studeren, maar kun je ook een onderzoeksproject doen. Vanuit IDEA League zijn hier beurzen Aan het UNITECH International Programme doen verschillende Europese universiteiten en bedrijven mee. Je gaat een heel jaar naar het buitenland waarin je studeren combineert met een stage bij één van de corporate partners. Het programma is georiënteerd op het aanleren van management vaardigheden ( soft skills : teamwork/coaching/ presentatie/communicatie/project-management/ interculturele communicatie). Het ATHENS Programme bestaat uit korte cursussen die elk jaar in november en maart gegeven worden bij verschillende Europese universiteiten. Deze cursussen zijn geschikt voor derdejaars- en masterstudenten. Gedurende een week volg je een vak over een specifiek onderwerp en bezoek je verschillende culturele bezienswaardigheden in en om de universiteitsstad. Na je studie is het ook nog mogelijk om een jaar verder te studeren of onderzoek te doen. Enkele studieprogramma s bijv. in Japan, het Leonardo da Vinci programma en het VSBfonds beurzenprogramma bieden deze mogelijkheid. Zie Na je studie op 4 poging 3.indd 4 11/4/2011 2:50:34 PM

7 Een overzicht van alle landen waarmee de faculteit CiTG een uitwisselingscontract heeft, kun je vinden in bijlage 1. de uitwisselingsdatabase van de TU, via het International Office en op de website van de betreffende universiteit. 2.3 Studieprogramma en -resultaten 2.4 Aanmelden Elke faculteit heeft zijn eigen coördinator internationale uitwisseling. Hier kunnen ze je vertellen welke eisen er worden gesteld aan het te volgen studieprogramma. Voor Civiele Techniek is dit Maaike Kraeger-Holland (kamer 2.73) en voor Technische Aardwetenschappen is dat Pascal de Smidt (kamer 2.79) Stel een vakkenpakket samen dat binnen jouw eigen studieprogramma past en bespreek dit met je afstudeercoördinator. Zijn goedkeuring is absoluut noodzakelijk, als je verplichte vakken van je Mscvariant wilt vervangen. Ook is het verstandig je plannen met de studieadviseur te bespreken. Het kan voorkomen dat je studieprogramma in het buitenland er onverwacht anders uit komt te zien. Neem in dat geval zo spoedig mogelijk contact op met je coördinator internationale uitwisseling. Het is verstandig je op tijd aan te melden bij een buitenlandse universiteit. Een jaar tot een half jaar van te voren is aan te raden wil je zeker zijn van een plaats aan de universiteit (let op: de deadlines verschillen per universiteit!) en de daarbij mogelijke beurs, huisvesting en taalcursus. Bij veel uitwisselingen, bijvoorbeeld met het Imperial College London en de University of Melbourne, is maar een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Hier geldt de regel: wie het eerst komt wie het eerst maalt. Meld je daarom z.s.m. bij het facultaire International Office CiTG (kamer 2.73). Je moet de examencommissie van je faculteit vooraf schriftelijk verzoeken de in het buitenland te behalen studieresultaten en de bijbehorende studiepunten te erkennen. Voor studenten die vanaf 2008 zijn begonnen met de BSc bestaat de mogelijkheid een minor te volgen in het buitenland. Het gaat dan om een zogenaamde vrije minor. Het moet hier gaan om een samenhangend pakket van vakken, in totaal 30 ects. De vakken van de minor moeten van 3 e jaars niveau zijn en MSc-vakken zijn niet toegestaan. De examencommissie van je opleiding beslist erover of je toestemming krijgt voor het opvoeren van jouw vrije minor in je bachelorprogramma. Je moet je keuze tijdig (minimaal 2 maanden van tevoren) aan de examencommissie voorleggen. Als je van plan bent om een beurs aan te vragen bij één van de mobiliteitsfondsen van de TU Delft, houd er dan rekening mee dat de aanvraag voorzien moet zijn van de verklaring van de examencommissie. In deze verklaring wordt aangegeven hoeveel ECTSpunten de commissie zal toekennen. Om in aanmerking te komen voor een beurs dient het studieverblijf minimaal 11 ECTS-punten op te leveren. De studieprogramma s van de verschillende universiteiten zijn onder andere te vinden in Bij de aanmelding worden door de gastuniversiteit vaak de volgende documenten gevraagd: Aanmeldingsformulier Het aanmelden bij een buitenlandse universiteit gebeurt via een aanmeldingsformulier van die buitenlandse universiteit. Learning agreement Naast het aanmeldingsformulier is ook een learning agreement nodig. Hierin spreken de examencommissie/docent van de TU, de coördinator/docent van de gastinstelling en de student af welke studieonderdelen in het buitenland gevolgd zullen worden. Andere documenten De meeste universiteiten vragen ook om een transcript of records (een gewaarmerkte Engelse cijferlijst), een motiveringsbrief en soms een curriculum vitae of een portfolio. 5 poging 3.indd 5 11/4/2011 2:50:38 PM

8 De aanmeldingsformulieren en het formulier voor de learning agreement zijn te vinden in de TU Delft Uitwisselingsdatabase, bij het International Office, de coördinator internationale uitwisseling CiTG en het International Office van de buitenlandse universiteit. Contact International Office CiTG, Maaike Kraeger- Holland kamer 2.73 Telefoon: Internet: studyabroad.citg.tudelft.nl International Office, Jaffalaan 9a Telefoon: Internet: 6 poging 3.indd 6 11/4/2011 2:50:40 PM

9 3. Stage in het buitenland (CIE ) Natuurlijk bestaat er ook de mogelijkheid je stage in het buitenland te doen. Het vinden van een stageplaats in het buitenland is vaak moeilijker en kost meer tijd en geduld dan een stage in het binnenland. Groot pluspunt is natuurlijk wel dat je werkervaring opdoet en kennis maakt met een andere cultuur. Dit wordt door veel studenten als zeer positief ervaren voor hun persoonlijke ontwikkeling en voor hun toekomstplannen. Ook het bedrijfsleven stelt het zeer op prijs wanneer je werkervaring in het buitenland hebt. Al met al moet je ongeveer een half jaar vóór je op stage wilt gaan, beginnen met het zoeken naar een stageplaats in het buitenland. Meer nog dan in Nederland kunnen buitenlandse stages enorm uiteenlopen: het ene uiterste is met beperkte middelen in de bush van bijv. Kenia of Nepal, met veel contact met de plaatselijke bevolking. Het andere uiterste is een stage, van alle gemakken voorzien in een wereldstad als bijv. Singapore, maar dit kan wel vaak een beetje eenzaam zijn. De duur van een buitenlandse stage is (minimaal 2 maar) meestal 3 maanden en hiervoor staan vast 10 ECTS-punten (bij voldoende resultaat). Vóór aanvang van je stage moet je je Bachelor hebben afgerond. 3.1 Hoe? Het vinden van een stageplaats in het buitenland kan op verschillende manieren. Bepaal goed voor jezelf of je een stage bij een Nederlands bedrijf in het buitenland wilt lopen, via een (buitenlandse) niet-gouvernementele organisatie of bij een buitenlands bedrijf. De werkomstandigheden en de aard van de werkzaamheden zijn namelijk behoorlijk verschillend. Ook is het belangrijk om voor jezelf te bepalen in welk buitenland je stage wilt lopen: Europa of verder weg, westers of niet-westers. Laat je gerust voorlichten bij het stagebureau. Eigen contacten Natuurlijk kun je je stageplaats regelen door contacten die je in de privésfeer hebt of die je bijvoor beeld via bedrijvendagen hebt opgedaan. Ook contacten met medestudenten die al op stage zijn geweest, kunnen leiden tot een stageplaats in het buitenland. Verder is internet een manier om meer te weten te komen over lokale bedrijven en organisaties of over bedrijven/ instellingen die in het buitenland actief zijn. Ook zijn docenten van de opleiding vaak een prima invalshoek om te pogen een plek in het buitenland te verwerven. Open sollicitatiebrief In een aantal gevallen wordt een stageplaats in het buitenland verkregen via een open sollicitatiebrief. Voor informatie omtrent adressen, contactpersonen en voor documentatie over bedrijven, kun je bij het stagebureau terecht. Stagebureau Als bedrijven/instellingen via het stagebureau een stageplaats in het buitenland aanbieden, wordt dit op de stagepublicatieborden op de gang bij kamer 2.73 aangekondigd. Ook vind je al deze stageplaatsen op Blackboard (CIE ). Het stagebureau heeft verschillende contacten met bedrijven en organisaties die werkzaam zijn in het (verre) buitenland. Het is dus raadzaam om contact op te nemen met het stagebureau voor adviezen en eventuele mogelijkheden in het buitenland. Bij het stagebureau zijn vele stageverslagen en samenvattingen in te zien van verschillende soorten stages in het buitenland. Hieruit kun je wellicht ideeën opdoen. Stage HSM, Noorwegen Stage St. Tamsarya, Nepal 7 poging 3.indd 7 11/4/2011 2:50:43 PM

10 3.2 Belangrijke informatie Als je in het buitenland op stage gaat, is er naast de genoemde zaken in hoofdstukken 6 en 7 van deze brochure, een aantal zaken die je moet doen of weten. Dit staat allemaal beschreven in de stagehandleiding die samen met een inschrijfformulier is af te halen bij het stagebureau CiTG. Stagebureau Civiele Techniek & Geowetenschappen Bij het stagebureau CiTG werken stagecoördinator Peter van Eck en assistent-stagecoördinator Maaike Kraeger- Holland. Bij de stagecoördinator/docent, ir. Peter van Eck, (kamer 4.25) kun je terecht voor: - advisering bij de keuze van je stageplek - advisering bij problemen voor, tijdens of na je stage. Bij Maaike Kraeger-Holland (kamer 2.73) kun je terecht voor: - inschrijving - alle praktische informatie over stagemogelijkheden - informatie over stagemogelijkheden in het binnen- en buitenland - informatie over bedrijven/instellingen (bedrijvendossiers) - landeninformatie, publicaties zoals Civiel Profiel en de Nobiles Ingenieursgids - het maken van een afspraak met de stagecoördinator - de afwikkeling van de formaliteiten (o.a. stagecontract en stageovereenkomst) - contact tijdens je stage - inlevering van je stageverslag/beoordeling van je stage. Stage Matunkha, Malawi Contact Stagebureau Civiele Techniek & Geowetenschappen, kamer 2.73 Telefoon: Fax: Internet: 8 poging 3.indd 8 11/4/2011 2:50:46 PM

11 3.3 Stroomschema stage De procedure voor het stagelopen staat hieronder in een stroomschema weergegeven. Ik wil op stage! Stagemap met uitgebreide handleiding afhalen Inleveren inschrijfformulier bij stagebureau Zoeken van interessante bedrijven/instellingen Inlichten stagebureau CT Benaderen van enkele bedrijven/instellingen middels schriftelijke sollicitatie Voldoen aan de eisen: BSc behaald Op gesprek Vakbegeleider vinden Voor buitenlandstage: * Regelen van: - vaccinatie - verzekeringen - fonds/beurs - OV-vergoeding - evt. werkplan - reis en verblijf * Aanmelden bij Osiris Buitenland (inclusief adres contactpersoon in Nederland, e- mailadres, verblijfadres, e.d.) Stageovereenkomst en stagecontract (laten) tekenen en samen met opdrachtomschrijving inleveren bij stagebureau Op stage! Tijdens stage terugkoppeling met vakbegeleider/stagebureau Stageverslag binnen 1 week na einde stage inleveren bij stagebureau; evaluatie en beoordeling 9 poging 3.indd 9 11/4/2011 2:50:48 PM

12 4. Project in het buitenland (CIE ) Tijdens het masterproject zijn er ruime mogelijkheden om naar het buitenland te gaan. Dit is een zeer leerzame en bijzondere ervaring voor de studenten. Er is voldoende aanbod van onderwerpen. Groepen studenten zijn de afgelopen jaren onder andere naar de volgende landen geweest: Verenigde Staten, Kenia, Indonesië, Cambodja, China, Vietnam, Bolivia, Brazilië, Cuba, Mexico, Chili en Argentinië. Het MSc-project wordt in een groep van minimaal 4 en maximaal 6 studenten uitgevoerd. Het project levert 10 ects punten op voor de duur van minimaal 8 weken werkzaam aan het project in het buitenland. Meestal komt het erop neer dat projectgroepen 10 weken op locatie bezig zijn aan het project. Naast de werkzaamheden op locatie is de groep van te voren bezig met de voorbereidingen en na terugkomst moet het project worden afgerond en gepresenteerd worden. De samenstelling moet multidisciplinair zijn, dat betekent dat er verschillende afstudeerspecialisaties in vertegenwoordigd moeten zijn. De toelatingseisen die op blackboard staan vermeld zijn van toepassing. Dit betekend dat elke deelnemende student in het bezit moet zijn van zijn Bachelor diploma bij a anvang van het project. Het beste is dat je daaraan voldoet 3 maanden voor vertrek. Laat die harde eisen niet op het laatste moment aankomen. Een groep van 5 heeft de voorkeur voor het geval er iemand om welke reden dan ook uitvalt. Een groep van 3 wordt niet als projectgroep beschouwd. De bedoeling van een MSc-project is dat je een concreet probleem van begin tot eind aanpakt, dus beginnen met de interpretatie van het probleem van de opdrachtgever, dat vertalen in technische termen, een oplossing trachten te vinden, en het resultaat weergeven in voor de opdrachtgever begrijpelijke termen. Een project heeft dus vooral breedte. In tegenstelling tot afstudeerwerk moet je hierbij natuurlijk wel terugvallen op handbook engineering. Afhankelijk van het onderwerp wordt bepaalde vakkennis uit het MSc-programma vereist. Het is namelijk zo dat het bedrijf, de universiteit of de instelling in het buitenland tijd en moeite steekt in het vinden van een goed onderwerp, zonder dat daar een financiële vergoeding tegenover staat. Het is dan ook logisch dat van de studenten verwacht wordt dat het probleem dat ze voorgeschoteld krijgen op een behoorlijk niveau aangepakt wordt. Het meest ideale moment om een MSc-project te doen is het einde van het 4 e jaar. Op dat moment heb je de meeste kennis vergaard en kun je die gaan toepassen in de praktijk. Jullie zijn het visitekaartje van de TU Delft en wij hopen dat jullie een goede indruk achterlaten en dat volgende groepen weer welkom zijn. Het MSc-project is een goede voorbereiding op het afstuderen. Daarnaast is het zeer leerzaam om nauw in een groep samen te werken en ervaring op te doen in het buitenland. Het beste is dat je zelf een groep vormt, want 2 maanden in het verre buitenland zitten en op elkaar zijn aangewezen, vereist veel verdraagzaamheid van elkaar. Ook als je geen groep hebt kun je je aanmelden. Wij proberen dan te bekijken wat de beste match zou zijn om een volledige groep te vormen. Het is wel belangrijk om dit ruim op tijd te doen omdat we hiervoor wel wat tijd nodig hebben om een goede groep te vormen. De volgende acties moeten worden ondernomen om aan een MSc-project deel te nemen: - groep vormen (multidisciplinair), 4 6 studenten - inschrijven via de MSc coördinator (niet via Blackboard) Marion van Eijck tudelft.nl). - onderwerp zoeken: via MSc coördinator of Marion van Eijck. - als onderwerp bekend is op 1 A4-tje een omschrijving van het probleem inleveren bij Marion Eijck - in overleg met Marion van Eijck, hoofdbegeleider en verantwoordelijk hoogleraar voor het project bepalen; zij verlenen goedkeuring aan het onderwerp en de samenstelling van de groep - vervolgens een werkplan opstellen en sponsoren aanschrijven - tijdelijke teruggaaf OV-jaarkaart kosten regelen (downloaden bij de DUO en laten tekenen bij Marion van Eijck) - aanvraag TU Fonds. Meer informatie hierover bij Marion van Eijck - eventueel vaccinaties regelen (formulier voor vergoeding verkrijgbaar bij Marion van Eijck) - begroting indienen (format zie blackboard) indien voor vertrek bij Marion van Eijck. Na terugkomst definitieve begroting eveneens 10 poging 3.indd 10 11/4/2011 2:50:50 PM

13 indien bij Marion van Eijck. - na goedkeuring onderwerp en toelatingseisen, tickets regelen, huisvesting ter plekke, etc. - studenten moet zich binnen Osiris in de buitenland module inschrijven voor de periode dat ze naar het buitenland gaan. - bij aankomst in het buitenland een bericht sturen van aankomst naar Marion van Eijck - met de hoofdbegeleider van de Faculteit wekelijks -contact houden Contact Coördinator MSc-project: Marion van Eijck Kamer: 2.73 Telefoon: poging 3.indd 11 11/4/2011 2:50:52 PM

14 5. Afstuderen in het buitenland 5.1 Additional MSc Thesis (CIE ) De verschillende mastervarianten bieden in de keuzeruimte ook de Additional MSc Thesis aan. Dit extra afstudeerwerk moet afzonderlijk van het daadwerkelijke afstudeerwerk (MSc Thesis) worden gedaan. Er moet dus een apart verslag worden ingeleverd. Wel mag de Additional MSc Thesis in relatie staan tot het onderwerp van je afstudeerwerk. Het kan een soort toevoeging zijn, bijvoorbeeld in de Additional MSc Thesis worden metingen in het laboratorium gedaan waarvan de data dan in de MSc Thesis worden gebruikt. Sommige studenten doen hun Additional MSc Thesis in het buitenland. De Additional MSc Thesis wordt individueel gedaan of door een tweetal studenten. Hierin verschilt het van het multidisciplinaire MSc project (CIE ) dat door een groep van minimaal vier studenten wordt gedaan, tegenwoordig meestal in het buitenland. Een ander verschil met het multidisciplinaire MSc project is dat de Additional MSc Thesis meer diepgang heeft en minder breed is. De Additional MSc Thesis wordt begeleid en beoordeeld door een hoogleraar (of UHD) en een docent. Uiteraard moeten zij eerst akkoord gaan met het onderwerp van de onderzoeksopdracht. 5.2 MSc Thesis (CIE , afstudeerwerk) Hoewel het niet heel vaak voorkomt, is het ook mogelijk de MSc Thesis in het buitenland te doen. Studenten studeren dan meestal af bij een universiteit of bedrijf waar de mastervariant nauwe relaties mee heeft. Het regelen van een afstudeer plek gaat meestal via de afstudeerhoogleraar, soms via de MSc-coördinator. De MSc Thesis heeft een omvang van 42 EC (CT5060) dan wel van 40 EC (CIE ). De MSc-coördinatoren zijn: Structural Engineering: ir. L.J.M. Houben, Stevin II kamer 2.27 Building Engineering: ir. K.C. Terwel, Stevin II kamer 1.54 Hydraulic Engineering: ir. W.F. Molenaar, kamer 3.75 Geo-Engineering: ir. J.P. Oostveen, kamer Water Management: ir. W.M.J. Luxemburg, kamer 4.59 Transport and Planning: ir. P.B.L. Wiggenraad, kamer poging 3.indd 12 11/4/2011 2:50:54 PM

15 6. Financieringsmogelijkheden Wanneer je besloten hebt in het buitenland te gaan studeren, is één van de belangrijkste zaken om op tijd mee te beginnen het regelen van je financiering. Er zijn vele mogelijkheden om extra geld te regelen. Zo verstrekken de EU, de overheid, de TU en overige instanties diverse beurzen. Er is een beurswijzer die te vinden is op beurswijzer.tudelft.nl. 6.1 DUO-zaken Als je tijdelijk studeert in het buitenland is het in de meeste gevallen mogelijk je studiefinanciering te behouden. Het is dan wel van belang dat je als voltijdstudent staat ingeschreven bij de TU en dat de studie of stage in het buitenland deel uitmaakt van je opleiding. Verder gelden dezelfde regels als voor studenten die in Nederland blijven studeren. Wanneer je je gehele studie in het buitenland aflegt, zijn er ook situaties waarbij je recht hebt op studiefinanciering. Voor meer informatie hierover, zie Aandachtspunten: Uitwonende Studiebeurs Mocht je nu nog ingeschreven staan als thuiswonende student is het van belang je studiefinanciering om te zetten naar een uitwonende beurs voor de periode dat je naar het buitenland gaat. Dit kun je doen op de DUO site. Eigen giro- of bankrekening De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) stort alleen geld op Nederlandse bank- en girorekeningnummers. Geef daarom een Nederlands rekeningnummer door dat op jouw naam staat. Machtigen van derden In sommige situaties kan het handig zijn iemand anders je studiefinancieringszaken te laten regelen. Hiervoor kun je iemand machtigen. Stel dan een brief op aan de DUO-groep waarin staat wie jij machtigt om je zaken waar te nemen. Geef daarin aan om welke periode het gaat. Vergeet niet je eigen handtekening en de handtekening van degene die je machtigt. Het adres van de gemachtigde kun je opgeven als jouw postadres. Vergoeding Studenten OV-chipkaart Alle studenten die minstens een maand in het buitenland gaan studeren of stage gaan lopen, kunnen kiezen tussen een Studenten OV-chipkaart of een maandelijkse vergoeding. OV-vergoeding aanvragen Alle studenten die ten minste een maand in het buitenland gaan studeren of stage gaan lopen kunnen kiezen tussen een OV kaart of een maandelijkse vergoeding. Stappen voor terugvragen OV vergoeding: 1. Vraag de vergoeding minimaal twee maanden voor de ingangsdatum van je verblijf in het buitenland aan met het formulier Aanvragen OVvergoeding buitenland. 2. Vul het formulier in. 3. Laat het formulier tekenen door je faculteit. 4. Lever je chipkaart niet in. DUO zet je week- of weekendabonnement stop per de maand waarin je recht krijgt op de vergoeding. Je Studenten OV-chipkaart mag je houden. Je hoeft hem niet op te sturen of in te leveren. Je kunt na je verblijf in het buitenland je abonnement weer op je Studenten OV-chipkaart laden. Voor informatie over hoeveel vergoeding je kunt krijgen en over de voorwaarden moet je ook kijken op de website van de DUO. De vergoeding kun je alleen krijgen als je op de eerste dag van deze maand stage loopt of in het buitenland studeert. BELANGRIJK Regel je TUD inschrijving voor het nieuwe studiejaar - het jaar waarin je voor studie of stage naar het buitenland gaat - op tijd. Dit kan al vanaf oktober van het huidige studiejaar. Tijdens het verblijf in het buitenland moet je inschrijving aan de TU Delft in orde zijn! 6.2 Beursprogramma s ERASMUS ERASMUS is een onderwijsprogramma van de Europese Commissie om samenwerking te bevorderen tussen de deelnemende landen op alle onderwijsniveaus. Studenten die een tijdje in het buitenland willen studeren, kunnen in aanmerking komen voor een ERASMUS studiebeurs of een ERASMUS stagebeurs. ERASMUS studiebeurs Eén van de voorwaarden van deze studiebeurs is dat de faculteit en de gastinstelling een ERASMUS uitwisselingsovereenkomst moeten hebben afgesloten. Verder moet je bij voorkeur je BSc- 13 poging 3.indd 13 11/4/2011 2:50:56 PM

16 opleiding hebben afgerond en moet je ingeschreven staan bij de TU Delft. De buitenlandse studieperiode moet minimaal drie en maximaal twaalf maanden omvatten en de TU stelt als extra voorwaarde dat de studieperiode minimaal 10 ECTS moet opleveren. De ERASMUS studiebeurs bestaat uit een tegemoetkoming in de extra kosten die een studieverblijf in het buitenland met zich meebrengt. De aanvraagformulieren voor de ERASMUS studiebeurs zijn bij het centrale International Office verkrijgbaar. Wanneer je in aanmerking komt voor de beurs kom je vervolgens niet meer in aanmerking voor eventuele andere mobiliteitsfondsen van de TU Delft. Je hebt gedurende je studietijd ook maar één keer recht op deze beurs. Handig om te weten is dat je als ERASMUS-student voorafgaand aan je studieperiode in het buitenland gratis een taalcursus ter voorbereiding kunt volgen. Op buitenland.tudelft.nl kun je meer informatie vinden over de mogelijkheden voor ERASMUS studenten om de kosten van een taalcursus vergoed te krijgen. ERASMUS stagebeurs Als je gaat stage lopen bij een bedrijf, organisatie of aan een buitenlandse universiteit in de EU/ EER landen kom je misschien in aanmerking voor een ERASMUS stagebeurs. Check of je aan de voorwaarden voldoet op de buitenlandwebsite: buitenland.tudelft.nl De uiteindelijke beoordeling van je aanvraag, de administratieve afhandeling en uitbetaling heeft de TU Delft uitbesteed aan het Regionale Leonardo Bureau (RLB) van de TU Eindhoven (TU/e). Als het budget voor ERASMUS stagebeurzen is uitgeput, heeft het geen zin meer om een aanvraag in te dienen. Daarom is het verstandig om vooraf bij TU Eindhoven te informeren of er nog subsidie mogelijk is. STIR-beurs Het College van Bestuur beoogt met de instelling van het Stimuleringsfonds Internationale Universitaire Samenwerkingsrelaties (STIR) de studentenmobiliteit met buitenlandse universiteiten te stimuleren door middel van het beschikbaar stellen van STIR beurzen aan studenten. Het moet gaan om universiteiten waarmee een uitwisselingsovereenkomst is afgesloten op instellingsniveau dan wel op facultair niveau. De hoogte van een STIR beurs wordt bepaald door de TU Delft en is afhankelijk van de duur van de buitenlandse studieperiode, het aantal gegadigden en het land dat wordt bezocht. Houd er rekening mee dat een STIR beurs niet volledig kostendekkend is. Het gaat om een (beperkte) tegemoetkoming in de extra kosten die je moet maken om in het buitenland te studeren. Aanvraagformulieren zijn verkrijgbaar bij het International Office. Indien de aanvraag wordt gehonoreerd vindt de uitbetaling van de STIR beurs in twee termijnen plaats, de eerste termijn omstreeks de datum van vertrek en de tweede termijn na inlevering van een reisverslag. College van Bestuur (CvB) Fonds De fondsen onder beheer van het College van Bestuur kunnen financiële steun verlenen aan individuele studenten die in het kader van hun studie aan de TU Delft een studieperiode doorbrengen aan een buitenlandse universiteit waarmee geen uitwisselingsovereenkomst is afgesloten. Fonds Internationale Stages Het College van Bestuur beoogt met de instelling van het Fonds Internationale Stages (FIS) de internationale ervaring en vakkennis van studenten te stimuleren door middel van een stage bij een buitenlands bedrijf, (onderwijs) instelling of organisatie. Het FIS biedt aan een bepaalde categorie TU Delft studenten de mogelijkheid om een deel van de internationale reiskosten vergoed te krijgen. Overige beursprogramma s TUD-StuD fonds is bedoeld om studenten die tijdens hun studie enige tijd naar een ontwikkelingsland gaan financieel te steunen. Het TUD-StuD fonds is bedoeld als tegemoetkoming in de kosten die een dergelijke stage, project of afstuderen met zich mee brengt. Studenten die door hun verblijf in het buitenland een duurzame bijdrage aan armoedebestrijding leveren komen in aanmerking voor het fonds. Fonds Virtuele Mobiliteit biedt studenten, die aan een cursus of project met een buitenlandse universiteit via internet deelnemen en ter afronding bij deze universiteit op bezoek gaan, de mogelijkheid een deel van de internationale reiskosten vergoed te krijgen. Stichting Universiteitsfonds Delft, hier kun je een aanvraag indienen als je een buitenlandse studiereis gaat maken met als doel het houden van een voordracht of posterpresentatie of voor 14 poging 3.indd 14 11/4/2011 2:50:58 PM

17 afstudeerstage/-werk in het buitenland. Een belangrijke voorwaarde is dan wel dat zowel de aanvrager als de faculteit (vakgroep/sectie/ werkverband) een financiële bijdrage leveren. de verslagen kan leiden tot terugvordering van je beurs. De reisverslagen worden geplaatst op de buitenlandwebsite in de uitwisselingsdatabase (uitwisseling.tudelft.nl). Wil je uitgebreide informatie over alle beschikbare beurzen en fondsen bij TU Delft, kijk dan op beurswijzer.tudelft.nl. Door hier in het linkermenu voor TU Beurzen te kiezen, krijg je een compleet overzicht van alle beurzen. Beursmogelijkheden ná je TUD-studie VSBfonds Beurs Het VSBfonds stelt elk jaar beurzen beschikbaar voor bevlogen en gemotiveerde studenten, die zich graag verder willen ontwikkelen. Je hoeft geen bolleboos te zijn, maar je hebt wel goede studieresultaten behaald. Jij bepaalt zelf wat je gaat doen, waar en waarom. Vervolgens overtuig je ons waarom wij jouw plannen zouden moeten ondersteunen. Een VSBfonds Beurs is een gift van maximaal ,- Per onderwijsinstelling is een beperkt aantal studiebeurzen beschikbaar. De selectie bestaat uit een schriftelijke en mondelinge fase. Als je door de schriftelijke fase komt, word je uitgenodigd om persoonlijk voor de selectiecommissie te verschijnen. Deze mondelinge toelichting is een verplicht onderdeel van de selectie. De onderwijsinstellingen dragen de geselecteerde kandidaten vervolgens voor aan het VSBfonds. Kijk voor aanmelding en informatie over de richtlijnen en criteria op beurzen. Je kunt je jaarlijks aanmelden bij het centrale International Office vóór 1 maart. Ook kun je daar terecht voor een adviesgesprek. Je vindt meer over beurzen na je studie op buitenland.tudelft.nl onder Stap 1 Oriëntatie, Na je studie naar het buitenland. Verslaglegging Veel fondsen stellen als eis dat je na afloop van je verblijf in het buitenland en meestal voor een bepaalde datum een verslag inlevert. Na inlevering wordt dan (het restant van) je beurs uitbetaald. In het geval dat je als de inlevertermijn verstrijkt nog in het buitenland verblijft, kun je je verslagen per post of per fax naar het centrale International Office opsturen. Zorg dat je op tijd bent, want te laat inleveren van 15 poging 3.indd 15 11/4/2011 2:50:59 PM

18 7. Overige belangrijke zaken 7.1 Huisvesting Informeer altijd ruim van tevoren bij de buitenlandse universiteit hoe je aan een kamer kunt komen. Bij uitwisselingsprogramma s is het vaak mogelijk dat de gastuniversiteit huisvesting voor de inkomende studenten regelt. Meld je hiervoor tijdig aan. Via de TU Delft uitwisselingsdatabase kun je naar de webpagina s van universiteiten voor meer informatie (uitwisseling.tudelft.nl). 7.2 Osiris Buitenland Vanaf 1 januari 2011 is het voor elke student van TU Delft die voor studie of stage naar het buitenland gaat verplicht om zich tijdig vóór vertrek te registreren in Osiris, module buitenland. Dit in verband met de zorgplicht van TU Delft ingeval van onverhoopte calamiteiten. Aan deze registratie zit ook een Travel Insurance verbonden. Kijk goed in OSIRIS buitenland naar de voorwaarden! Neem zelf de adresgegevens van je faculteit en de coördinator internationale uitwisseling mee, evenals de gegevens van de betreffende Nederlandse ambassade of consulaat in het buitenland (www. minbuza.nl). Laat het International Office CiTG na aankomst weten dat je goed bent aangekomen! 7.3 Taal Zorg ervoor dat je de taal (enigszins) beheerst door middel van een taalcursus of door zelfstudie. Soms moet je een taaltoets afleggen om toegelaten te worden tot een buitenlandse universiteit. Het Instituut voor Techniek & Communicatie (IT&C) van de faculteit TBM geeft cursussen Frans, Italiaans, Spaans, Chinees en Engels. Het talencentrum van de Universiteit Leiden biedt zowel cursussen als zelfstudiemateriaal voor veel talen. Vaak is het mogelijk om bij de buitenlandse gastuniversiteit, voorafgaand aan je studieprogramma of parallel hieraan, een taalcursus te volgen. Je kunt ook een buitenlandse taalcursus in de zomermaanden volgen, in plaats van of als voorbereiding op je buitenlandse studie. Het aanbod van taalcursussen in het buitenland is enorm groot en de niveaus zijn zeer verschillend. Voor meer informatie kun je kijken op de webpagina s van de buitenlandse universiteiten die vermeld staan in de TU Delft uitwisselingsdatabase. Er kunnen echter wel kosten aan verbonden zijn. Studenten die deelnemen aan het ERASMUSprogramma kunnen in een aantal landen gratis een korte intensieve taalcursus in de taal van het gastland volgen. De cursussen duren meestal een maand, waarvoor je een extra beursmaand krijgt. Je hoeft de cursus niet persé te doen op de universiteit waar je studeert. Aanmelding voor deze cursus loopt via het International Office van de TU Delft. Het aantal EILC-plaatsen is beperkt en de belangstelling groot. Dus geef je zo snel mogelijk op voor de cursus van je voorkeur en houd hierbij de gestelde deadlines in de gaten. Je vindt meer over Taal en Cultuur op buitenland.tudelft.nl onder Stap 2 Regelwerk, Algemeen regelwerk. 7.4 Cultuur Een goede manier om je voor te bereiden op de cultuur van een land is deel te nemen aan de Workshop Interculturele Communicatie. Tijdens deze workshop, die één dag duurt, wordt op praktische wijze uiteengezet hoe wij, als Nederlanders, de wereld zien en hoe anderen dat doen. Aan de hand van een model, oefeningen en praktijkvoorbeelden wordt een kader gegeven voor het omgaan met culturele verschillen in het bedrijfsleven en het onderwijs. Wat je leert is universeel toepasbaar, dus het maakt niet uit naar welk land je gaat, binnen of buiten Europa. Als je de data van de workshops wilt weten, neem dan contact op met het International Office of kijk op buitenland.tudelft.nl. 7.5 Verzekeringen Ziektekosten In Nederland ben je verzekerd tegen ziektekosten dankzij de Zorgverzekeringswet en de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten). Maar hoe zit het met je ziektekosten als je buiten Nederland studeert? Daarover heeft Nederland met een groot aantal landen afspraken gemaakt. Of en hoe je verzekerd bent tegen ziektekosten, hangt af van jouw persoonlijke omstandigheden. Voor jou is bijvoorbeeld van belang of je jonger bent dan 30 jaar en of je naast jouw studie ook nog werkt. 16 poging 3.indd 16 11/4/2011 2:51:02 PM

19 Meer informatie over jouw persoonlijke omstandigheden vind je op de website van CVZ (www.cvz.nl) en informeer ook bij je eigen verzekeraar. Het is vaak ook aan te bevelen om een reisverzekering af te sluiten. Vergeet ook je WAverzekering niet (zie de toelichting hieronder). Vraag je verzekeraar ook om een verklaring in de taal van het land waar je heen gaat, waarin duidelijk staat hoe je verzekerd bent. Op het moment dat je iets overkomt, hoef je dan in ieder geval niet in een vreemde taal uit te leggen hoe het zit met je verzekering. WA-verzekering Een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (kortweg WA-verzekering) verzekert je tegen materiële of lichamelijke schade die je bij derden veroorzaakt. Bijvoorbeeld als je met je fiets een voetganger aanrijdt. Schade veroorzaakt met een gemotoriseerd voertuig zijn niet gedekt onder een WA-verzekering voor particulieren. Als bezitter van een gemotoriseerd voertuig moet je een aparte WA-verzekering afsluiten in het land waar het voertuig wordt gebruikt. Als student in Nederland ben je meestal meeverzekerd op de WA-polis van je ouders. Iedere verzekeringsmaatschappij heeft z n eigen voorwaarden maar in het algemeen geldt dat een WA-verzekering een werelddekking geeft en gedurende drie maanden in het buitenland geldig is. Informeer altijd bij je verzekeringsmaatschappij naar de hoogte van de dekking, of deze toereikend is voor het te bezoeken land, voor welke termijn de dekking geldt en of er een meldingsverplichting bestaat voor je tijdelijke verblijf in het buitenland. Als je niet bent verzekerd via de WA-verzekering van je ouders of als de termijn waarvoor de dekking geldt onvoldoende is, dan moet je een aanvullende (reis)verzekering afsluiten. Let op! Het is erg belangrijk om over een WAverzekering te beschikken, zeker voor landen als de Verenigde Staten en Canada. In deze landen zijn het aantal aansprakelijkstellingen en de geclaimde bedragen namelijk erg hoog. Reisverzekering Het is aan te bevelen om voor de heen- en terugreis en het verblijf in het buitenland, onafhankelijk van welke buitenlandse bestemming je kiest, een reisverzekering tegen verlies, beschadiging of diefstal van je bagage af te sluiten. De reisverzekering kent ook vaak een SOS-dekking. Deze houdt in dat bijvoorbeeld extra kosten ten gevolge van ziekte, ongeval of overlijden ook verzekerd zijn. Je kunt ook zelf naar Nederland worden teruggeroepen. De extra kosten die daarvan het gevolg kunnen zijn, kunnen dan verzekerd zijn. Ook kun je familieleden (eerste graad) over laten komen als je zelf door ziekte of ongeval in levensgevaar verkeert. Let bij het afsluiten van een reisverzekering op de termijn waarvoor de dekking geldt en welke dekking de verzekering geeft. Diverse verzekeringsmaatschappijen bieden tegenwoordig speciale arrangementen voor studenten aan in de vorm van studiereis-/stageverzekeringen. 7.6 Inentingen Als je op reis gaat naar de (sub)tropen, worden meestal enkele vaccinaties geadviseerd. De maatregelen die nodig zijn hangen af van de aard en het doel van de reis en van reeds eerder verkregen vaccinaties. De Studentengezondheidszorg (SGZ) is een erkend tropen- /vaccinatiecentrum. Je kunt er voor informatie, advies en vaccinaties terecht. Het is raadzaam om minimaal 6 weken voor je vertrek langs te komen, na telefonische afspraak. Meer informatie is te vinden op De TU Delft vergoedt SGZ de kosten voor een medische keuring en vaccinaties bij stage of studiereis als dit voor het land van bestemming noodzakelijk is. Je moet dan wel een ondertekende vaccinatieverklaring hebben. Maaike Kraeger- Holland en Marion van Eijck kunnen deze verklaring verstrekken. Malariapillen zijn voor eigen rekening. Afhankelijk van jouw ziektekostenverzekering kun je deze kosten vergoed krijgen. Vaccinaties die geen betrekking hebben op de studie moet je ook zelf betalen. Dus: Vaccinaties voor vakantie zijn voor je eigen rekening. 7.7 Visum en werkvergunning Als Nederlands staatsburger heb je geen visum en werkvergunning nodig in de landen van de Europese Unie. Voor de andere landen staat per land aangegeven of je een visum en/of een werkvergunning nodig hebt en zo ja, hoe je die moet aanvragen. Het kan zijn dat de Nuffic voor sommige landen niet kon achterhalen of je een visum nodig hebt, informeer 17 poging 3.indd 17 11/4/2011 2:51:04 PM

20 in dat geval bij de betreffende buitenlandse ambassades in Nederland. Voor landen buiten de EU heb je in veel gevallen een visum of verblijfsvergunning nodig. Informatie hierover kun je vinden op de website van de ambassade van het betreffende landen bij de vestiging van die ambassade in Nederland (veelal gevestigd in Den Haag). 7.8 Reisadviezen Het is van belang je op de hoogte te stellen van de reisadviezen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor wat betreft het bestemmingsland: Houd deze reisadviezen regelmatig in de gaten (zeker van risicolanden ) en volg ze goed op! Bij vragen kun je langs gaan bij het International Office CiTG. 18 poging 3.indd 18 11/4/2011 2:51:06 PM

Studeren in het buitenland, november 2009

Studeren in het buitenland, november 2009 Voorwoord In de tweede periode van het collegejaar worden jaarlijks de Study Abroad voorlichtingen georganiseerd. Deze voorlichtingen zijn ervoor bedoeld om alle studenten een goed beeld te geven van alle

Nadere informatie

Voorwoord. Beste student,

Voorwoord. Beste student, Voorwoord Beste student, Voor je ligt al weer de 11e editie van de Study Abroad brochure, opgesteld door het International Office CEG, in samenwerking met het Gezelschap Practische Studie en Mijnbouwkundige

Nadere informatie

FACULTEIT CEG - NOVEMBER 2015 FACULTEIT CEG NOVEMBER 2015

FACULTEIT CEG - NOVEMBER 2015 FACULTEIT CEG NOVEMBER 2015 FACULTEIT CEG - NOVEMBER 2015 FACULTEIT CEG NOVEMBER 2015 Student and International Office CEG Het Gezelschap Practische Studie Mijnbouwkundige Vereniging Challenge the future Het Student en International

Nadere informatie

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1 Erasmus + 2015 2016 Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden 10-12-2014 pag. 1 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO administratie door SAC 10-12-2014 pag. 2 Erasmus

Nadere informatie

Procedure Erasmus+ 2015-2016

Procedure Erasmus+ 2015-2016 Procedure Erasmus+ 2015-2016 ons kenmerk Erasmus+ beurzenprogramma contactpersoon Klaartje Gosens datum september 2015 telefoon + 3 1 88 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2015-2016 e-mail internationaloffice@avans.nl

Nadere informatie

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange?

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden administratie door SAC 13-10-2014 pag. 1 13-10-2014 pag. 2 Waarom

Nadere informatie

Stage/studie buitenland. Verleg je grenzen, ga naar het buitenland!

Stage/studie buitenland. Verleg je grenzen, ga naar het buitenland! Stage/studie buitenland Verleg je grenzen, ga naar het buitenland! Inhoudsopgave 1. Waarom naar het buitenland? 3 2. Wat zijn de mogelijkheden in het buitenland? 5 3. Hoe krijg je toestemming om te gaan?

Nadere informatie

onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2020

onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2020 Procedure Erasmus+ 2014-2020 ons kenmerk Erasmus+ Beurzenprogramma telefoon (088) 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2020 contactpersoon Klaartje Gosens e-mail internationaloffice@avans.nl van

Nadere informatie

College of Child Development & Education Studeren in het buitenland: Pedagogische Wetenschappen, Onderwijskunde, Lerarenopleiding

College of Child Development & Education Studeren in het buitenland: Pedagogische Wetenschappen, Onderwijskunde, Lerarenopleiding College of Child Development & Education Studeren in het buitenland: Pedagogische Wetenschappen, Onderwijskunde, Lerarenopleiding 14 november 2014 Programma Jelka Driehuis, coördinator Internationalisering

Nadere informatie

Algemene informatie 2014/2015

Algemene informatie 2014/2015 1 Algemene informatie 2014/2015 1. Waarom? 2. Wat? 3. Wanneer? 4. Waarheen? 5. Hoe? 2 Uitgangspunten Studie aan partneruniversiteit onderdeel studie UU Vermelding behaalde vakken op diplomasupplement Géén

Nadere informatie

Procedure Erasmus+ 2014-2016

Procedure Erasmus+ 2014-2016 Procedure Erasmus+ 2014-2016 ons kenmerk Erasmus+ Beurzenprogramma contactpersoon Klaartje Gosens datum Maart 2015 telefoon (088) 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2016 e-mail internationaloffice@avans.nl

Nadere informatie

Infosessie LOBW 25/11/2014. Programma infosessie: Erasmus + Waarom exchange?

Infosessie LOBW 25/11/2014. Programma infosessie: Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Infosessie LOBW dinsdag 25 november 2014, 16u Exchange coordinator LOBW: Prof. De Martelaer Sinds 1 september: Internationalisation coordinator faculteit LK Katrijn

Nadere informatie

Procedure Erasmus+ 2014-2016

Procedure Erasmus+ 2014-2016 Procedure Erasmus+ 2014-2016 ons kenmerk Erasmus+ Beurzenprogramma contactpersoon Klaartje Gosens datum Oktober 2014 telefoon (088) 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2016 e-mail internationaloffice@avans.nl

Nadere informatie

Brochure mobiliteitsfondsen. Deze pagina hoort niet bij de brochure. De brochure telt 16 pags.

Brochure mobiliteitsfondsen. Deze pagina hoort niet bij de brochure. De brochure telt 16 pags. Brochure mobiliteitsfondsen Deze pagina hoort niet bij de brochure. De brochure telt 16 pags. SFC Student Facility Centre TU Delft Julianalaan 134, 2628 BL Delft Postbus 5, 2600 AA Delft Tel. (015) 27

Nadere informatie

VOORLICHTING STUDIE EN STAGE BUITENLAND. Domein Media, Creatie en Informatie Opleiding Interactieve Media

VOORLICHTING STUDIE EN STAGE BUITENLAND. Domein Media, Creatie en Informatie Opleiding Interactieve Media VOORLICHTING STUDIE EN STAGE BUITENLAND Domein Media, Creatie en Informatie Opleiding Interactieve Media 1 PROGRAMMA 10.10 10.15 Inloop 10.15 10.25 Inleiding + Aankondiging nieuwe partnerscholen 10.25

Nadere informatie

Studiefinanciering voor een mbo-opleiding in het buitenland

Studiefinanciering voor een mbo-opleiding in het buitenland Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.323 Studiefinanciering voor een mbo-opleiding in het buitenland brochure bronnen www.ocwduo.nl, januari 2012 Sommige beroepsopleidingen kun je volledig in het buitenland

Nadere informatie

Get out of the building! Studie en stage in het buitenland

Get out of the building! Studie en stage in het buitenland Get out of the building! Studie en stage in het buitenland Programma 10:00 11:00 uur Inleiding / Mattijs Blekemolen Studie in het buitenland / Kim Voogdt Stage in het buitenland / Anne-Marleen Olthof Ruimte

Nadere informatie

STU/International Relations Office. Stoor 2012. Presentatie STU/io. Petri van de Vorst STU/io 30 mei 2012

STU/International Relations Office. Stoor 2012. Presentatie STU/io. Petri van de Vorst STU/io 30 mei 2012 STU/International Relations Office 1 Presentatie STU/io Stoor 2012 Petri van de Vorst STU/io 30 mei 2012 STU/International Relations Office 2 International Relations Office Informatie over: Study Abroad

Nadere informatie

Buitenland BPV HANDLEIDING

Buitenland BPV HANDLEIDING Buitenland BPV HANDLEIDING 2012/2013 Heliumweg 1 Postbus 60080 1320 AB Almere tel.: 088-0205400 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Waarom zou je dat doen?... 4 Voorbereiding... 5 Voorwaarden... 5 Groenhorst

Nadere informatie

Stage & Studie in het buitenland Biomedische Wetenschappen. Cindy van Dijk Radboudumc International Office Radboud Beyond Borders, 29 september 2014

Stage & Studie in het buitenland Biomedische Wetenschappen. Cindy van Dijk Radboudumc International Office Radboud Beyond Borders, 29 september 2014 Stage & Studie in het buitenland Biomedische Wetenschappen Cindy van Dijk Radboudumc International Office Radboud Beyond Borders, 29 september 2014 Programma 29 september 2014 Radboudumc International

Nadere informatie

Tijdens de studie naar het buitenland?

Tijdens de studie naar het buitenland? 28-5-2016 Tijdens de studie naar het buitenland? Faculteit der Letteren, Mobility Office Joyce Snijder-Gelling Janet Caspers Sigrid Hasper Uitwisselingscoördinatoren Laura Dekker Uitwisselingsstudent exchange.out.arts@rug.nl

Nadere informatie

Studeren in het Buitenland 2016-17. International Office Geesteswetenschappen

Studeren in het Buitenland 2016-17. International Office Geesteswetenschappen Studeren in het Buitenland 2016-17 International Office Geesteswetenschappen PROGRAMMA International Office GW: Monique Hanrath (en Gerdien Ramaker) Studieadviseur: Stefan Vuurens Student: Tijn Sinke Vragen,

Nadere informatie

Algemene informatie 2012/2013

Algemene informatie 2012/2013 1 Algemene informatie 2012/2013 1. Wat zou je willen doen in het buitenland? 2. Wanneer zou je naar het buitenland willen? 3. Waar zou je naar toe willen? 2 Bilateraal programma Tweezijdige uitwisseling

Nadere informatie

Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen

Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen Studiefinanciering voor studenten van Aruba en de Nederlandse Antillen Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens

Nadere informatie

Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015

Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015 Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015 International Week March 9-13 Info about Mobility Study Training Projects Student Conferences kood International Activity 2 Buitenlandse mobiliteit

Nadere informatie

ERASMUS+ Stages. april 2015

ERASMUS+ Stages. april 2015 ERASMUS+ Stages april 2015 Inhoud Programma landen Erasmus Charter for Higher Education Budget Voorwaarden Pas afgestudeerden Mobiliteitperiodes Stagebeurzen Formulieren Questions & Answers Programma Landen

Nadere informatie

Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder

Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder Studie of stage in het buitenland? wilweg.nl Studie of stage in het buitenland? Wil jij je horizon verbreden? Een onvergetelijke tijd beleven? Vrienden hebben

Nadere informatie

Infosessie REVAKI 1/12/2014. Programma infosessie: Erasmus + Waarom exchange?

Infosessie REVAKI 1/12/2014. Programma infosessie: Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Infosessie REVAKI Woensdag 3 december 2014, 11u30 Exchange coordinator REVAKI: Prof. Vaes Sinds 1 september: Internationalisation coordinator faculteit LK Katrijn D Herdt (kdherdt@vub.ac.be)

Nadere informatie

games & interactie exchange stage en studie in het buitenland

games & interactie exchange stage en studie in het buitenland games & interactie exchange stage en studie in het buitenland waarom zou je? I am a 23 year old interaction Designer at the Utrecht School of the Arts in The Netherlands. I am interested in interactive

Nadere informatie

STUDEREN IN HET BUITENLAND. Whitepaper voor studenten met studie-ambities over de grens.

STUDEREN IN HET BUITENLAND. Whitepaper voor studenten met studie-ambities over de grens. STUDEREN IN HET BUITENLAND Whitepaper voor studenten met studie-ambities over de grens. november 2014 Inleiding Voor de één is het een lang gekoesterde wens, voor de ander een strategische stap op weg

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Studeren in het buitenland Kirsten Boersma-van Nierop Hilde de Leeuw 26 september 2014

Studeren in het buitenland Kirsten Boersma-van Nierop Hilde de Leeuw 26 september 2014 Studeren in het buitenland Kirsten Boersma-van Nierop Hilde de Leeuw 26 september 2014 Programma voorlichtingsbijeenkomst Voorwaarden en uitwisselingscontracten Kirsten Boersma-van Nierop (BMW) Praktische

Nadere informatie

Procedurebeschrijving verzoekschriften niet in usis voor medewerkers

Procedurebeschrijving verzoekschriften niet in usis voor medewerkers Procedurebeschrijving verzoekschriften niet in usis voor medewerkers Inhoudsopgave Algemeen... 1 Verzoek tot goedkeuring keuzeruimte Bachelor (30 EC)... 2 Goedkeuring stage... 4 Verzoek tot afwijking van

Nadere informatie

Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland

Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.329 Studiefinanciering voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland brochure bronnen www.duo.nl, december 2012 Zoeken in dit bericht. Door

Nadere informatie

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015 Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen International Days 2015 Op Erasmus gaan: wereldwijde mogelijkheden Binnen Europa: 32 landen: 28 EU landen, Turkije, IJsland, Noorwegen, FYROM

Nadere informatie

t stuur een bewijsstuk mee

t stuur een bewijsstuk mee Dit formulier Met dit formulier kun je studiefinanciering aanvragen als je in het buitenland een volledige opleiding in het hoger onderwijs gaat volgen. 8417A-SF-003 Retouradres: Postbus 50061-9702 DA

Nadere informatie

Keuzeonderwijs in het Buitenland Fall 2016 Faculty of Psychology and Neuroscience

Keuzeonderwijs in het Buitenland Fall 2016 Faculty of Psychology and Neuroscience Keuzeonderwijs in het Buitenland Fall 2016 1. Welkom & Introductie FPN/International Relations Office Ms. Merlijne van Overbruggen Head International Relations Office Ms. Ellen Blaauw International Relations

Nadere informatie

Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs

Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het ministerie van

Nadere informatie

Studeren in het Buitenland. Psychologie Universiteit Leiden Oktober 2013

Studeren in het Buitenland. Psychologie Universiteit Leiden Oktober 2013 Studeren in het Buitenland Psychologie Universiteit Leiden Oktober 2013 Dieuwerke de Groot Buitenlandcoördinator Psychologie Kamer 2A55 dgroot@fsw.leidenuniv.nl Programma Waarheen? Selectie en Aanmelding

Nadere informatie

Handleiding. Bachelor eindwerk. Civiele Techniek

Handleiding. Bachelor eindwerk. Civiele Techniek Handleiding Bachelor eindwerk Versie : juli 2007 Inhoudsopgave Inleiding Opzet van het eindwerk Voorstudie Conceptvorming/modelvorming/analyse Organisatie van het eindwerk Toelating Aanmelding Aangeboden

Nadere informatie

RICHTLIJNEN UITGAANDE ERASMUSSTUDENTEN - STUDIEVERBLIJVEN

RICHTLIJNEN UITGAANDE ERASMUSSTUDENTEN - STUDIEVERBLIJVEN RICHTLIJNEN UITGAANDE ERASMUSSTUDENTEN - STUDIEVERBLIJVEN 1. De uitwisseling wordt ingericht voor volgende studenten: a. BA3 studenten Communicatiewetenschappen b. Master studenten Communicatiewetenschappen

Nadere informatie

Handleiding Stappenplan Beroepspraktijkvorming in het buitenland

Handleiding Stappenplan Beroepspraktijkvorming in het buitenland Handleiding Stappenplan Beroepspraktijkvorming in het buitenland Checklist Buitenlandse BPV Pagina 1 van 9 1. Inleiding Net als BPV in Nederland, draagt BPV in het buitenland bij aan je kennis, vaardigheden

Nadere informatie

Stages via IFMSA. Algemene introductie IFMSA Ontwikkelingsstages Klinische stages Onderzoeksstages Vragen

Stages via IFMSA. Algemene introductie IFMSA Ontwikkelingsstages Klinische stages Onderzoeksstages Vragen Op stage met IFMSA Stages via IFMSA Algemene introductie IFMSA Ontwikkelingsstages Klinische stages Onderzoeksstages Vragen Introductie IFMSA International Federation of Medical Student s Associations

Nadere informatie

Ik heb een stageplaats gevonden wat nu? Zie volgende pagina van de handleiding.

Ik heb een stageplaats gevonden wat nu? Zie volgende pagina van de handleiding. Ik zoek een stageplaats, praktische handleiding van de Studenten Loopbaan Service Geesteswetenschappen 1 tot ½ jaar van te voren: bezoek stagevoorlichting (zie agenda Loopbaan Service), lees de regeling

Nadere informatie

Stages in Europa. Erasmus+

Stages in Europa. Erasmus+ Stages in Europa Erasmus+ Inhoud presentatie Waarom? Financiering? Erasmus+ programma Stageplatform voor Vlaanderen: Reconfirm Hoe vind je een buitenlandse stage? Tips voor een succesvolle stage Sociaal

Nadere informatie

Contact coördinator internationalisering Communicatiewetenschap:

Contact coördinator internationalisering Communicatiewetenschap: De samensteller van deze brochure heeft de grootst mogelijke zorgvuldigheid betracht. Toch kan het zijn dat gegevens niet meer kloppen. Studenten kunnen geen rechten ontlenen aan de informatie in deze

Nadere informatie

Studeren in het Buitenland. Psychologie Universiteit Leiden Oktober 2012

Studeren in het Buitenland. Psychologie Universiteit Leiden Oktober 2012 Studeren in het Buitenland Psychologie Universiteit Leiden Oktober 2012 Dieuwerke de Groot Buitenlandcoördinator Psychologie Kamer 2A55 dgroot@fsw.leidenuniv.nl Programma Waarheen? Selectie en Aanmelding

Nadere informatie

Minor Stage IO3820-15

Minor Stage IO3820-15 Minor Stage IO3820-15 Handleiding 2015-2016 Delft University of Technology Contents 1. Introductie... 3 2. Algemene informatie... 4 2.1 Doel... 4 2.2 Onderwijsvorm... 4 2.3 Tijdsbesteding en Credits...

Nadere informatie

Stages in het buitenland

Stages in het buitenland Stages in het buitenland Ben jij op zoek naar een spetterende buitenlandervaring? Of zoek je gewoon een stage? AIESEC helpt je hierbij. In dit document vind je alle informatie, die je nodig hebt om het

Nadere informatie

READY FOR TAKE OFF BUITENLANDSE STAGE EN STUDIE 2015-2016

READY FOR TAKE OFF BUITENLANDSE STAGE EN STUDIE 2015-2016 READY FOR TAKE OFF BUITENLANDSE STAGE EN STUDIE 2015-2016 I. VOOR VERTREK 1. AANVRAAGDOSSIER Check of je aanvraagdossier volledig in orde is. 2. INSCHRIJVING PXL Vergeet je niet in te schrijven aan PXL!

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Overzicht van verstrekte subsidies uit de mobiliteitsfondsen van de TU Delft voor 2001-2002 SFC

Overzicht van verstrekte subsidies uit de mobiliteitsfondsen van de TU Delft voor 2001-2002 SFC Overzicht van verstrekte subsidies uit de mobiliteitsfondsen van de TU Delft voor 2001-2002 maart 2003 drs G. de Graaf Student Facility Centre Julianalaan 134 2628 BL Delft TUDelft SFC Student Facility

Nadere informatie

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie?

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie? MODULE II Wat heb jij aan de Europese Unie? In de Europese Unie ben je als consument goed beschermd. Producten moeten aan allerlei veiligheidsvoorschriften voldoen, reclame mag niet misleidend zijn en

Nadere informatie

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen Onderwijs- en Studentenzaken CT Nieuws Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48 1 Training Reis Veilig 1 International Office / Stagebureau gesloten 2 Shell

Nadere informatie

Aanvraag Ov-vergoeding buitenland

Aanvraag Ov-vergoeding buitenland Aanvraag Ov-vergoeding buitenland 1 Je gegevens Dit formulier Met dit formulier kun je een maandelijkse vergoeding aanvragen als je tijdelijk een deel van je Nederlandse studie in het buitenland volgt.

Nadere informatie

GEZOCHT. denkers & doeners. studereninduitsland.nl

GEZOCHT. denkers & doeners. studereninduitsland.nl GEZOCHT denkers & doeners studereninduitsland.nl Weleens gedacht aan studeren in Duitsland? Studeren in Duitsland, nog niet zo veel Nederlanders doen het. Toch heeft Duitsland enorm veel te bieden: aan

Nadere informatie

Stagehandleiding. bedoeld voor studenten en docenten bachelor- en masteropleiding Rechtsgeleerdheid, Ondernemingsrecht en Fiscaal Recht

Stagehandleiding. bedoeld voor studenten en docenten bachelor- en masteropleiding Rechtsgeleerdheid, Ondernemingsrecht en Fiscaal Recht Stagehandleiding bedoeld voor studenten en docenten bachelor- en masteropleiding Rechtsgeleerdheid, Ondernemingsrecht en Fiscaal Recht herziene druk mei 2013 1 1. Gang van zaken rond de stage Een stage

Nadere informatie

Subsidievoorwaarden studiereizen disputen en studieverenigingen

Subsidievoorwaarden studiereizen disputen en studieverenigingen Subsidievoorwaarden studiereizen disputen en studieverenigingen April 2015 Door studieverenigingen en disputen van Erasmus School of Law (verder: ESL) worden jaarlijks studiereizen georganiseerd. Een studiereis

Nadere informatie

College of Communication Erasmusprogramma CW 2014 2015

College of Communication Erasmusprogramma CW 2014 2015 College of Communication Erasmusprogramma CW 2014 2015 Een handleiding voor aanmelding voor een uitwisseling binnen het Erasmusprogramma (Europa) voor studenten Communicatiewetenschap De samensteller van

Nadere informatie

20. 30 : Vlir-UOS reisbeurzen (grote aula MTC2.00.0010) Vanaf 20.00 : Receptie en infomarkt in de Hallen

20. 30 : Vlir-UOS reisbeurzen (grote aula MTC2.00.0010) Vanaf 20.00 : Receptie en infomarkt in de Hallen 18.30 : algemene infosessie Verwelkoming Studentengetuigenis over Göteborg: Leonie Verberckmoes voorstelling verschillende mogelijkheden voor een buitenlandse ervaring studentengetuigenis: buitenlandse

Nadere informatie

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl Voorwoord De Onderwijs-

Nadere informatie

Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland, nieuw stelsel

Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland, nieuw stelsel Wijzigingen Student hoger onderwijs buitenland, nieuw stelsel Dit formulier Dit formulier is voor studenten hoger onderwijs in het buitenland die per 1 september 2015 of later voor het eerst studiefinanciering

Nadere informatie

Artikel 1. Definities

Artikel 1. Definities Deelnemersvoorwaarden Business Tour 2015 Artikel 1. Definities 1) Christiaan Huygens : Wiskunde en Informatica Studievereniging Christiaan Huygens van de Technische Universiteit Delft. 2) Business Tour

Nadere informatie

Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014

Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014 Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.322 Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014 brochure bronnen www.duo.nl, februari 2013 Deze brochure bevat informatie over de voorwaarden voor het

Nadere informatie

Student Exchange Faculteit WE Praktische Gids

Student Exchange Faculteit WE Praktische Gids Student Exchange Faculteit WE Praktische Gids 1. Hoe informeer ik me over student exchange? De faculteit organiseert elk jaar een facultaire infosessie rond exchange. Tijdens deze infosessie gaan we in

Nadere informatie

Regeling contractcursisten aanschuifonderwijs 2014-2015

Regeling contractcursisten aanschuifonderwijs 2014-2015 Regeling contractcursisten aanschuifonderwijs 2014-2015 Tilburg University (TiU) onderscheidt binnen het contractonderwijs twee varianten, te weten het aanschuifonderwijs en het overig contractonderwijs.

Nadere informatie

beoordeling kwaliteit buitenlandse stage

beoordeling kwaliteit buitenlandse stage beoordeling kwaliteit buitenlandse stage COSPA 11 maart 2013 Jetse Reijenga, TU/e definitie van kwaliteit voldoen aan de algemene leerdoelen van de onderwijsinstelling voldoen aan de persoonlijke leerdoelen

Nadere informatie

Handboek Rotary Texel, deel 2 Exchange students outbound

Handboek Rotary Texel, deel 2 Exchange students outbound Handboek Rotary Texel, deel 2 Exchange students outbound Jaaruitwisseling Voor wie Dit programma van Rotary International is bestemd voor scholieren uit het Voortgezet Onderwijs. Het is de bedoeling dat

Nadere informatie

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichting Econometrie & Operationele Research Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Vier bacheloropleidingen Bedrijfskunde Econometrie & Operationele Research Economie en Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Vul deze vraag altijd in. Gebruik een blauwe of zwarte pen. Adreswijziging doorgeven. Ja, ik woon (weer) bij mijn ouders

Vul deze vraag altijd in. Gebruik een blauwe of zwarte pen. Adreswijziging doorgeven. Ja, ik woon (weer) bij mijn ouders Wijzigingen Student Dit formulier Dit formulier is voor studenten die studiefinanciering ontvangen of weer willen ontvangen en een wijziging willen doorgeven. Je hoeft alleen de vragen op het formulier

Nadere informatie

jaarverslag 2007 Leeghwaterstraat 42 2628 CA Delft tel 015-278.2050 giro 213001 www. vssd.nl email srf@vssd.nl

jaarverslag 2007 Leeghwaterstraat 42 2628 CA Delft tel 015-278.2050 giro 213001 www. vssd.nl email srf@vssd.nl jaarverslag 2007 Leeghwaterstraat 42 2628 CA Delft tel 015-278.2050 giro 213001 www. vssd.nl email srf@vssd.nl VOORWOORD Dit is het jaarverslag van het StudieReisFonds over het boekjaar 2007. De budgetten

Nadere informatie

Iedereen West-Vlaams!

Iedereen West-Vlaams! Iedereen West-Vlaams! / start: 2009 / West-Vlaamse identiteit + trots op eigen regio / - campagne met niet-west-vlamingen - verkiezing West-Vlaams woord en West-Vlaamse uitdrukking die niet mogen verdwijnen

Nadere informatie

EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT. Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu

EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT. Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu Noorderpoortcollege Postbus 530, 9700 AM Groningen Gerry Blaauw: g.blaauw@noorderpoort.nl

Nadere informatie

Voorblad TUD-Reisverslag

Voorblad TUD-Reisverslag Voorblad TUD-Reisverslag TUD- Stu d ie ri ch ti ng : Elektr otec hniek Faruk Krecinic Studienummer: 1099272 Naam Universiteit: National University of Singapore (NUS) Land: Singapore Periode: Januari -

Nadere informatie

Erasmus (infosessie voor geselecteerde studenten) Liesbeth Oeyen Instellingscoördinator Erasmus

Erasmus (infosessie voor geselecteerde studenten) Liesbeth Oeyen Instellingscoördinator Erasmus Erasmus (infosessie voor geselecteerde studenten) Liesbeth Oeyen Instellingscoördinator Erasmus Voor vertrek Aanmelding bij de gastinstelling (door mevr. Erika Vandersmissen) Registratie bij de gastinstelling

Nadere informatie

BEURZENGIDS VOOR MOBILITEIT BACHELOR- EN MASTERSTUDENTEN 2015-2016

BEURZENGIDS VOOR MOBILITEIT BACHELOR- EN MASTERSTUDENTEN 2015-2016 BEURZENGIDS VOOR MOBILITEIT BACHELOR- EN MASTERSTUDENTEN 2015-2016 Samengesteld door de Dienst Internationalisering Internationale Studenten- en Stafmobiliteit Faculteiten voegen naar wens info toe. WAT

Nadere informatie

Stagereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Stagereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Stagereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik lid 1 Dit stagereglement is van toepassing op: a. een externe stage in de zin van: - een stage, aansluitend bij de bachelor- en masteropleidingen

Nadere informatie

Factsheet Europees Vrijwilligerswerk (EVS) - Youth in Action

Factsheet Europees Vrijwilligerswerk (EVS) - Youth in Action Factsheet Europees Vrijwilligerswerk (EVS) - Youth in Action Met EVS naar het buitenland Met deze factsheet willen wij je informeren voordat je met EVS naar het buitenland vertrekt. Er staat informatie

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Aanvraag nieuw stelsel Studiefinanciering hoger onderwijs voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland

Aanvraag nieuw stelsel Studiefinanciering hoger onderwijs voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Aanvraag nieuw stelsel Studiefinanciering hoger onderwijs voor studenten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland Dit formulier Gebruik dit formulier als je op Aruba, Curaçao, Sint Maarten

Nadere informatie

Welkom. Waar gaan we op in? 10/02/2016. Informatie Studeren en stage in het buitenland: algemene introductie 11 februari 2016

Welkom. Waar gaan we op in? 10/02/2016. Informatie Studeren en stage in het buitenland: algemene introductie 11 februari 2016 Informatie Studeren en stage in het buitenland: algemene introductie 11 februari 2016 Welkom Studeren in het buitenland informatie 11/02/2016 Waar gaan we op in? Doel en uitgangspunt Overwegingen: student

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

De drietrapsraket internationale stages in de lucht: Academy for Leisure, NHTV Breda

De drietrapsraket internationale stages in de lucht: Academy for Leisure, NHTV Breda COSPA Dag De drietrapsraket internationale stages in de lucht: Academy for Leisure, NHTV Breda Olaf Ernst, Organisatie stages/beleidsverantwoordelijke Praktijkleren Angelique Grippeling, Internationale

Nadere informatie

Handboek Buitenlandstage

Handboek Buitenlandstage Handboek Buitenlandstage Versie 20 september 2010 Beste leerling, Dit digitale handboek helpt je bij de voorbereiding van je stage, maar het is ook een handig naslagwerk tijdens en na de stage -vooral

Nadere informatie

Welkom. bij Civiele Techniek

Welkom. bij Civiele Techniek Welkom bij Civiele Techniek Dagprogramma 10:00 10:45 Opleidingspresentatie Civiele Techniek 11:00 11:45 Workshops (kaartjes hiervoor zijn te halen bij de balie op de infomarkt) 12:00 12:30 Minicollege

Nadere informatie

TAALONDERSTEUNING voor studenten met internationale plannen

TAALONDERSTEUNING voor studenten met internationale plannen TAALONDERSTEUNING voor studenten met internationale plannen in samenwerking met Ben je van plan om in het buitenland te studeren of stage te lopen maar aarzel je nog omwille van je beperkte talenkennis?

Nadere informatie

FAQ. Holland Scholarship 2016-2017

FAQ. Holland Scholarship 2016-2017 FAQ Holland Scholarship 2016-2017 Inhoud A. Voorwaarden... 4 1. Welke landen nemen deel aan het Holland Scholarship?... 4 2. Komen studenten uit de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustacius en Saba) en ui

Nadere informatie

Aanvragen en wijzigen Eenoudertoeslag of partnertoeslag

Aanvragen en wijzigen Eenoudertoeslag of partnertoeslag Aanvragen en wijzigen Eenoudertoeslag of partnertoeslag Dit formulier Dit formulier is voor studenten met recht op studiefinanciering die alleen, of samen met een partner, een kind verzorgen en een toeslag

Nadere informatie

Aanvraagformulier - 2008

Aanvraagformulier - 2008 Enkel voor studenten met SURINAME als bestemming! Bijlage 1c-Ndl Reisbeurzen voor studenten die verbonden zijn aan een Vlaamse instelling voor hoger onderwijs Aanvraagformulier - 2008 I. Persoonlijke gegevens

Nadere informatie

Stage handleiding ACW Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC)

Stage handleiding ACW Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC) Stage handleiding ACW Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC) Academisch jaar: 2015-2016 Course code: CC2020 Bachelor Algemene Cultuurwetenschappen Inhoudsopgave 1. Introductie p.

Nadere informatie

Instructiedocument studenten Stageregeling. Bedrijfskunde. expertisecentrum@fm.ru.nl

Instructiedocument studenten Stageregeling. Bedrijfskunde. expertisecentrum@fm.ru.nl Instructiedocument studenten Stageregeling Bedrijfskunde expertisecentrum@fm.ru.nl Introductie Als student Bedrijfskunde van de Radboud Universiteit Nijmegen is het mogelijk om studiepunten toegekend te

Nadere informatie

8.4 Inrichting mastertrack Training & Development

8.4 Inrichting mastertrack Training & Development Master Psychologie 8 Track Training & Development 8.1 Doelgroep, toelaatbaarheid, selectie De track Training & Development is in principe toegankelijk voor studenten die een bachelor Psychologie hebben

Nadere informatie

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer:

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer: Diplomawaardering Met een diploma dat niet-nederlands is, krijgt uw kind soms moeilijk toegang tot het hoger onderwijs in Nederland. Daarvoor verschillen de onderwijssystemen van de diverse landen te veel.

Nadere informatie

FAQ aan de studentendecanen

FAQ aan de studentendecanen FAQ aan de studentendecanen Inschrijven, uitschrijven en herinschrijven * Kan ik me later dan 1 september inschrijven voor de opleiding geneeskunde? * Moet ik me herinschrijven als bachelor als ik nog

Nadere informatie

FAQ aan de studentendecanen

FAQ aan de studentendecanen FAQ aan de studentendecanen Inschrijven, uitschrijven en herinschrijven...2 * Kan ik me later dan 1 september inschrijven voor de opleiding geneeskunde?...2 *Moet ik me herinschrijven als ik nog een herkansing

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking NHL Hogeschool. Vergroot je perspectief. Haal het beste uit jezelf! NHL Hogeschool helpt studenten om hun talenten te ontdekken en ontwikkelen. Dat op zich is al een uitdaging,

Nadere informatie

Met een bijschrijving kan na 26 juni 2012 niet meer gereisd worden.

Met een bijschrijving kan na 26 juni 2012 niet meer gereisd worden. Geldigheid kinderbijschrijving Wat is het gevolg van het vervallen van de geldigheid van de bijschrijving? Om naar het buitenland te reizen hebben kinderen vanaf 26 juni 2012 een eigen paspoort of Nederlandse

Nadere informatie