Werken als ervaringsdeskundige in de wijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werken als ervaringsdeskundige in de wijk"

Transcriptie

1 Werken als ervaringsdeskundige in de wijk Vier ervaringsdeskundigen die werken met kwetsbare mensen in de wijk via een maatschappelijk steunssysteem of zelfregiecentrum zijn op 5 november 2012 op uitnodiging van MOVISIE en het LPGGz met elkaar en met mij in gesprek gegaan over hun taken, de meerwaarde die het heeft dat je ervaringsdeskundig bent, valkuilen en randvoorwaarden 1. In dit artikel een weergave van de uitkomsten van deze bijeenkomst. De bedoeling is dat MOVISIE en LPGGz komend jaar in samenwerking met een aantal RCO s de opbrengsten van de deelname van ervaringsdeskundigen in wijkgerichte steunnetwerken diepgaander in kaart brengen. Rol en taak van de ervaringsdeskundigen in de wijk De rol en taak van de ervaringsdeskundigen is niet op alle plaatsen hetzelfde, afhankelijk van de opzet en het doel van het initiatief waar de ervaringsdeskundige bij werkzaam is. Ervaringsdeskundige in Het MSS Den Haag Het MSS Den Haag werkt met netwerktafels per stadsdeel, er zijn vier netwerktafels. Doel van het MSS is vooral het bevorderen van participatie. Dat betekent dat er ook actief werk gemaakt wordt van kwartiermaken bij allerlei organisaties en initiatieven waar kwetsbare mensen actief zouden kunnen worden. Oorspronkelijk was het uitsluitend GGZ, maar inmiddels is dat verbreed naar kwetsbare mensen die op zoek zijn naar een plekje om maatschappelijk actief te worden (ook mensen met een licht verstandelijke beperking en vereenzaamde mensen). Wel is het merendeel van de aanvragers in behandeling bij de ggz (waar in Den Haag ook de verslavingszorg onder valt). De programmamedewerkers zijn in dienst van de ggz, en worden betaald door de gemeente. Voor heel Den Haag worden 3 part-timers betaald ten behoeve van het MSS. Inge werkt sinds 4 jaar als ervaringsdeskundige (onbetaald) voor het MSS. Ze neemt deel aan de netwerktafel Haagse Hout in haar eigen woonwijk Mariahout. Bij alle werktafels zijn naast de programmamedewerkers die de werktafel voorzitten ook ervaringsdeskundigen vanuit het MSS deelnemer. Daar is indertijd voor gekozen om in ieder geval ook vanuit het cliëntenperspectief mee te denken met de aanvragen die binnenkomen. De netwerktafel komt maandelijks bijeen. Deelnemers zijn professionele organisaties op het gebied van zorg en welzijn, de woningcorporatie, de wijkagent, en vrijwilligers- en cliëntenorganisaties. Om het niet te groot te laten worden beperken ze het aantal vaste deelnemers tot de grote spelers (die veel mensen verwijzen en/of waar veel mensen aan de slag gaan). Wel wordt elke keer een kleiner initiatief uit het werkgebied uitgenodigd om te vertellen over wat ze doen en hoe kwetsbare mensen bij hen kunnen participeren en/of ondersteuning kunnen krijgen. Steeds vaker zitten de aanvragers (de kwetsbare mensen die op zoek zijn naar een bezigheid om actief te worden) ook zelf aan tafel. In een aantal gevallen komen ze daar met hun begeleider, maar soms ook zelfstandig. Inge werkt actief aan het kwartiermaken. Dat betekent dat ze vindplaatsen in de wijk opzoekt om de mensen daar te informeren over het bestaan van de netwerktafel. Denk daarbij aan inloop- en dagbe- 1 Aanwezigen: Inge van de Vooren, Maatschappelijk steunsysteem (MSS) Den Haag; Anita Hofmeijer, MSS Geldrop en Petra Berkvens, MSS De Kempen Reusel/Bladel (GGzE), Ellie van Buuren, Zelfregiecentrum Venlo, Anne-Marie van Bergen, MOVISIE en gedeeltelijk Eleonoor Willemsen, kenniscentrum Phrenos, tevens betrokken bij RCO de Hoofdzaak (Alkmaar e.o.) en Nic Vos de Wael, LPGGz Werken als ervaringsdeskundige in de wijk, MOVISIE: A. van Bergen, 14 november

2 stedingscentra, woonvormen en (behandel)groepen in ggz, verslavingszorg en maatschappelijke opvang, maar ook bijvoorbeeld de voedselbank. Ook onderhoudt ze contact met plekken waar mensen gaan participeren, zoals het buurthuis. Ze bespreekt wat de mogelijkheden zijn en houdt ook vinger aan de pols hoe het gaat als er mensen daar actief geworden zijn. Voor mensen in de volwassen leeftijd is een probleem, dat in Den Haag eigenlijk alleen nog welzijnsactiviteiten worden georganiseerd voor jeugd en ouderen. Zoiets signaleert ze en geeft ze mee aan de programmamedewerkers. Inge ondersteunt mensen die contact leggen met het MSS ook individueel om hun vraag voorafgaand aan het bezoek aan de werktafel met hen te verkennen zodat ze deze aan tafel gericht kunnen stellen en ook gaat ze desgewenst de eerste keer met hen mee naar de activiteit/plek van keuze. Tevens organiseert zij maandelijks een singlesactiviteit op de zondag waarin singles samen iets gezelligs gaat doen en adviseert ze de medewerkers van het MSS Den Haag over ICT. In het verleden heeft zij een eigen bedrijf gehad op ICT-gebied, ze kan de vaardigheden die ze daar heeft opgedaan goed gebruiken in het werk voor het MSS (plannen, contacten leggen, oplossingen zoeken, verkopen en helpen met ICT-vragen van het MSS dus). Om in het MSS goed te kunnen werken heeft ze op eigen initiatief en kosten een SPH-opleiding gevolgd. In het MSS Den Haag is een ervaringsdeskundige dus heel zichtbaar aanwezig in het netwerk en in de wijk, onderneemt zelfstandig initiatieven en onderhoudt zelfstandig contact met organisaties, zowel in algemene zin kwartiermakend en samenwerkend vanuit het MSS als ten behoeve van individuele personen. Ervaringsdeskundige in MSS Eindhoven/de Kempen In het MSS Eindhoven/de Kempen is het doel contact te krijgen met kwetsbare mensen om hen zo uit hun isolement te halen en naar eigen mogelijkheden te laten participeren. Vaak gaat het om mensen die geen cliënt (meer) zijn bij de ggz, maar waar psychisch of psychosociaal wel van alles mee aan de hand is. Ze hebben het wel gehad met de hulpverlening. Er wordt gewerkt met koppels per werkgebied: een ervaringsdeskundig begeleider en een kwartiermaker: een ggz-professional, meestal met ervaring als casemanager. De ervaringsdeskundige onderhoudt allereerst het contact met de kwetsbare mensen, gaat naar hen toe, legt contact en sluit aan bij wat zij nodig hebben. Ten behoeve van hen en met hen samen heeft de ervaringsdeskundige ook contact met een hulpverlener, woonconsulent, medewerker sociale dienst of met welzijn of vrijwilligers. De ervaringsdeskundige neemt niet structureel deel aan netwerkoverleggen, dat doet de kwartiermaker. Wel wordt ze erbij gehaald als een van haar eigen cliënten besproken wordt. De gemeenten betalen de inzet van de medewerkers in het MSS, ze zijn in dienst bij de GGzE. Er werken 8 of 9 betaalde ervaringswerkers binnen de MSSen. Anita is voor 14 uur/week in dienst bij de GGzE ten behoeve van het MSS in Geldrop sinds 4 jaar. Petra is sinds 5,5 jaar in dienst als ervaringsdeskundig begeleider in het MSS in Reusel/Bladel. Hier zijn de ervaringsdeskundigen dus zichtbaar aanwezig in de wijk en onderhouden zelfstandig contact met organisaties, met name samen met en ten behoeve van individuele personen. Ze bewegen zich ook nadrukkelijk in het informele wijknetwerk (mond tot mond reclame). Ervaringsdeskundige in zelfregiecentrum Venlo Het zelfregiecentrum in Venlo werkt voor kwetsbare mensen die in armoede verkeren, qua geld, contacten, ruimte om eigen mogelijkheden waar te maken. Vaak is er mentaal dan ook het nodig aan de hand (psychiatrie, verslaving, verstandelijke of lichamelijke handicap, dakloosheid, multiproblemen). Doel is dat mensen weer de regie over hun eigen leven in handen nemen. Het centrum is drie dagen in de week open van 9 tot 4 en een zondagmiddag per maand. Het wordt vrijwel helemaal gerund door ervaringsdeskundigen. Mensen kunnen er terecht voor inloop en een kopje koffie, voor allerlei groepsactiviteiten en cursussen, voor ontmoeting, voor informatie en advies en coaching. Ze kunnen er zelf actief worden en een activiteit organiseren. Er komen ongeveer 4500 bezoekers per jaar. Sa- Werken als ervaringsdeskundige in de wijk, MOVISIE: A. van Bergen, 14 november

3 menwerking en toegang realiseren bij partners (kwartiermaken) is minder centraal in de doelstelling dan bij een MSS. De onafhankelijkheid staat voorop, zorgen dat mensen hun eigen ding kunnen doen. Wel wordt er samengewerkt met hulp- en dienstverleners. Het centrum is een belangrijk onderdeel van het netwerk, waarin samengewerkt wordt tussen GGz, RIBW, verslavingszorg, maatschappelijke opvang, verstandelijk gehandicaptenzorg, Huis voor de Zorg (de zorgbelangorganisatie van Limburg), de eerste lijn, welzijnswerk en gemeente. Het centrum heeft een beperkte subsidie van het zorgkantoor, verder bedruipt het zichzelf. De gemeente stelt de huisvesting beschikbaar, maar geeft geen structurele (Wmo) subsidie. Ellie doet van alles: runt (mee) de inloop, organiseert activiteiten, coacht mensen, legt en onderhoudt contacten met andere organisaties, zorgt voor publiciteit, is in het netwerk zichtbaar als volwaardig medewerker van het centrum. Doordat het centrum zelf veel aanbod heeft, lijkt hier het kwartiermaken naar andere plekken waar mensen actief worden minder aan de orde. Conclusie De manier waarop ervaringsdeskundigen in de wijk contact hebben varieert mee met de taak en rol van de ervaringsdeskundige en met de positie en doelen van hun organisatie in het netwerk van hulpen dienstverleners. Wanneer je het bekijkt vanuit de drie niveaus van samenwerking (het niveau van de individuele vraag, het niveau van samenwerking tussen organisaties en het bestuurlijk niveau), hebben de ervaringsdeskundigen altijd contacten op het individuele niveau (over de vraag van een concrete persoon), en vaak ook op het niveau van samenwerking tussen organisaties (algemene voorlichting, samenwerkingsafspraken maken, deelname in afstemmingsoverleg). Een rol in de samenwerking op bestuurlijk niveau is niet genoemd (b.v. overleg met directies, overleg met de gemeente of het zorgkantoor, afsluiten van overeenkomsten). De meerwaarde van de ervaringsdeskundige Naar de deelnemer: gelijkwaardigheid, pleitbezorger en rolvoorbeeld In het contact met de kwetsbare mensen die gebruik maken van de diensten (van het MSS, van het zelfregiecentrum) is het feit dat je ervaringsdeskundig bent heel belangrijk. Je hebt de kracht gevonden om uit je situatie weer door te groeien. Je kunt je daardoor aan de ene kant goed verplaatsen in mensen in een vergelijkbare kwetsbare situatie, je krijgt gemakkelijker ingang bij hen, er is sprake van gelijkwaardigheid, aan de andere kant ben je voor hen ook een vertegenwoordiger, een rolvoorbeeld: het kan om weer de draad op te pakken en je leven weer zelf richting te geven. Heel belangrijk is ook dat je echt van binnenuit voelt dat het absoluut niemand helpt om het over te nemen: iemand moet zelf weer aan zet komen. Veel mensen die lang hulpverlening gehad hebben, zijn daar murw van geworden. Hulpverleners willen een doel bereiken, als dat niet lukt, ligt het aan de klant. Een ervaringsdeskundige kan naar mensen toestappen, terwijl niets hoeft. We kunnen aansluiten op de mensen zelf je houdt de deur open, je past beter bij iemands leefwereld. Mensen zijn in eerste instantie ook in een soort rouw: verdrietig en boos om wat het leven hun heeft aangedaan. Ze willen dan nog niet naar buiten. Een ervaringsdeskundige heeft de ruimte om dat op te vangen en iemand tijd te geven. Langzaam komt er dan wel een moment dat iemand weer stappen gaat doen. Vaak wordt de ervaringsdeskundige ingeschakeld als iemand terugkomt na opname, maar ook bij allerlei andere redenen waardoor iemand geïsoleerd is geraakt. Het gaat dan om het sociaal netwerk opbouwen. Regelen dat iemand ergens kan binnenlopen voor een kopje koffie, een maatje krijgt, de contacten met familie en vrienden weer opbouwt. Het start met het opbouwen van de vertrouwensband, vaak betekent dat ook dat je eerst iets praktisch regelt, ergens naartoe meegaat, of zorgen dat iets in gang wordt gezet, bijvoorbeeld schuldhulp. Of dat je iemand via warme overdracht in contact brengt met een organisatie die dat doet. Je verwijst iemand of gaat de eerste keer samen en je belt er Werken als ervaringsdeskundige in de wijk, MOVISIE: A. van Bergen, 14 november

4 naderhand altijd nog even achteraan: hoe was het, is het iets voor je? In Den Haag is bijvoorbeeld Kompassie actief, een cliëntenwinkel die dit soort zaken doet, terwijl de mensen van het MSS in Eindhoven zelf dit soort diensten verlenen. Naar derden: spiegel, ambassadeur, pleitbezorger, luis in de pels Naar de buitenwereld toe ben je een pleitbezorger en een spiegel, een luis in de pels. Een voorbeeld: als je ernaast zit terwijl een kwetsbaar iemand telefooncontact heeft met een organisatie hoor je hoe de hulp- of dienstverlener deze respectloos bejegent en afbekt. Als jij je dan meldt als medewerker van verandert de toon meteen. Je maakt dit bespreekbaar. Ook in algemene zin ga je in gesprek met wijkorganisaties e.d. over hun aanbod en over toegankelijkheid en benoemt daarbij vanuit eigen ervaring wat iemand op zo n moment nodig heeft en wat je signaleert. In het begin is veel aarzeling bij werkers vanuit niet-ggz organisaties. Je merkt het stigma. Naar de doelgroep toe en naar jou als lid van die doelgroep: bij het welzijnswerk in Den Haag bijvoorbeeld wilden ze geen vrijwilligers vanuit de ggz want die kunnen toch niets. Hoe ga je daarmee om: ik geef een persoonlijke garantie dat iemand die ik voordraag geschikt is voor wat zij zoeken en regel dat ze op mij kunnen terugvallen bij problemen. De ervaringsdeskundige moet zich dus waarmaken als volwaardige partner. Je bent een soort ambassadeur en een rolvoorbeeld: mensen met een geschiedenis in de psychiatrie kunnen echt wel wat, kijk maar naar mij. Dat helpt nog niet meteen tegen het stigma voor de hele doelgroep: jij bent anders, jij kunt wel van alles, zeggen de samenwerkingspartners dan. Dit is ook bekend uit officieel stigma-onderzoek: iemand die je kent zie je als persoon, niet meer als lid van een doelgroep waar je een stereotype (negatieve) opvatting over hebt. Dus er is meer nodig dan alleen jezelf als bewijs. Vertellen over praktijkervaringen en successen werkt. Er werken nu ook mensen met een psychiatrische achtergrond in de buurtpreventieteams. Daar wijs is anderen op. Ook de hulpverleners uit de ggz zijn soms erg terughoudend in het samenwerken met ervaringsdeskundigen, je moet je plek bevechten. Zeker de behandelaars bekijken je in het begin nog steeds als een halve cliënt, ze zijn bijvoorbeeld heel aarzelend in het delen van informatie, vertrouwen je beoordeling van een situatie niet of stellen zich bevoogdend op als je hen vraagt om even mee te denken. Een valkuil is, dat ze je gaan gebruiken als afvalputje: mensen waar iedereen al zijn tanden op heeft stukgebeten, daar kan je als ervaringsdeskundige wel op af, jou lukt het vast wél. Randvoorwaarden voor het werk Om als ervaringsdeskundige goed tot je recht te kunnen komen is een volwaardige positie als medewerker belangrijk. Dat betekent dat arbeidsinhoud, arbeidsverhoudingen, arbeidsvoorwaarden (en arbeidsomstandigheden, maar daar hebben we het niet verder over gehad) moeten kloppen. Hoe staat dat nu in de praktijken van de deelnemers aan deze bijeenkomst, wat zijn do s en dont s? De inhoud van het werk: ruimte en erkenning van specifieke deskundigheid Je hebt als ervaringsdeskundige die in de wijk/een zelfregiecentrum werkt veel vrijheid: je hebt de ruimte om zelf te bepalen wat nodig is om te doen. Bijvoorbeeld zeer regelmatig (dagelijks) naar vindplaatsen gaan, contacten leggen, doen wat voor de cliënt/aanvrager/ deelnemer nodig is. Daarin schuilt ook de hiervoor genoemde valkuil: dat je het afvalputje wordt en alles mag doen wat anderen laten liggen. Maar onafhankelijkheid en ruimte zijn wel heel belangrijk om je werk te kunnen doen vanuit je eigen specifieke perspectief. Daaraan gekoppeld draag je ook de verantwoordelijkheid die het zelfstandig werken met zich meebrengt; dat je die verantwoordelijkheden ook formeel mag dragen dus erkend en ondersteund door je eigen organisatie - is een belangrijke randvoorwaarde in de inhoud van het werk. Dat betekent ook dat je van collega s die niet als ervaringsdeskundige werken de Werken als ervaringsdeskundige in de wijk, MOVISIE: A. van Bergen, 14 november

5 ruimte krijgt om het op je eigen manier te doen, bijvoorbeeld het anders omgaan met afstand en nabijheid. Andere belangrijke aspecten van de inhoud van het werk: de mogelijkheden om te groeien in je functie en daaraan gekoppeld meer verantwoordelijkheden te krijgen, aansporing en ruimte krijgen om jezelf te ontwikkelen op het punt waarvan je zelf vindt dat je het nodig hebt. De arbeidsverhoudingen: volwaardig collega en samenwerkingspartner Allereerst is belangrijk dat je in je eigen organisatie serieus genomen wordt als volwaardige collega, met alle verantwoordelijkheden, rechten en plichten en de mogelijkheid om mee te praten over beslissingen over het werk. Dat niet in alle praktijken betaling mogelijk is van ervaringsdeskundigen, is daarbij formeel niet juist. Als door de aard van de werkzaamheden, verplichtingen en afspraken eigenlijk sprake is van een arbeidsrelatie, zou dat wel moeten. In de praktijk kan iemand als volwaardige collega meewerken en meedenken, zonder dat daar betaling tegenover staat. Zowel in Venlo als in Den Haag is daar sprake van, ook omdat er nauwelijks betaalde krachten werkzaam zijn en wel veel onbetaalde ervaringsdeskundigen. In Eindhoven worden de kwartiermakers wel betaald. Zij zijn daarmee ook formeel collega, met alle rechten en plichten. Toch merken ze soms in de praktijk onderscheid, zowel intern als extern. Zo wordt bij het leggen en onderhouden van externe contacten een onderscheid gemaakt tussen wat de kwartiermaker daarin doet en wat de ervaringsdeskundige. Aan de ene kant is dat een praktische verdeling: de kwartiermaker doet vooral waar hij/zij uniek in is. Aan de andere kant levert dat soms spanningen op, omdat daarin ook een zekere ongelijkwaardigheid gevoeld wordt: de externe vertegenwoordiging van de organisatie wordt primair bij de kwartiermaker gelegd. Daarmee kom je dan bij het specifieke van het werken in het netwerk: je bent ook samenwerkingspartner. Ook daarin is belangrijk dat je serieus genomen wordt. De medewerkers van Eindhoven gebruiken daarbij hun formele status soms als ze het gevoel hebben dat daarmee deuren open gaan die anders gesloten blijven. Ook de anderen herkennen dat het feit dat je vertegenwoordiger bent van een organisatie maakt dat je anders behandeld wordt dan zo maar een burger. Daarbij kan in externe contacten wel het stigma spelen dat hiervoor besproken is. De arbeidsvoorwaarden: beloning, scholing en intervisie Op sommige plaatsen worden ervaringsdeskundigen betaald, op andere niet. En waar betaling plaatsvindt, is de inschaling laag in vergelijking met de zwaarte van de functie: FWG 35 als startschaal voor ervaringsdeskundig begeleiders en voor senior ervaringsdeskundig begeleiders FWG 45. Schaal 35 is een schaal waarin mensen gewoonlijk onder begeleiding, met duidelijk afgebakende taken en met klein afbreukrisico werkzaam zijn. Dat lijkt niet te kloppen met de zelfstandigheid en verantwoordelijkheid die de ervaringsdeskundigen in hun werk hebben. De vraag is: wat is een reële beloning? Onder arbeidsvoorwaarden vallen ook andere zaken, zoals opleiding en intervisie. Het is belangrijk dat je de op een bij jezelf passende manier kunt werken aan het doorontwikkelen van de ervaringsdeskundigheid. Dat kan via een officiële opleiding, maar je kunt daar ook je eigen weg in zoeken. Reflectie over het eigen functioneren en feedback van anderen zijn altijd nodig om verder te komen. Er zijn specifieke opleidingen voor ervaringsdeskundigen, zoals TOED en werken met eigen ervaring. Ook zijn er inmiddels een aantal reguliere SPW en SPH-opleidingen waarbij je een specifieke specialisatie werken vanuit eigen ervaring kunt volgen. Deelname aan een leernetwerk van ervaringsdeskundigen en deelname aan intervisie zijn ook belangrijke randvoorwaarden. Sommigen signaleren een duidelijk spanningsveld tussen het aanleren van professionele methodieken en het werken vanuit eigen ervaring: je kunt zo worden opgeslorpt door de methodiek, dat je je eigen ervaring op de achtergrond duwt. Dan word je in het slechte geval een beginnende nog niet zo deskundige professional, in plaats van een vanuit eigen deskundigheid werkende ervaren ervaringsdeskundige. Dan liever geen scholing in die methodiek, maar gewoon op basis van de praktijk en de reflectie daarop werken. Werken als ervaringsdeskundige in de wijk, MOVISIE: A. van Bergen, 14 november

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

Landelijk Platform GGz

Landelijk Platform GGz Herstel en Burgerschap Wat vinden cliënten belangrijk? Elske ten Vergert, LPGGz 17 november 2010 t.b.v. de vergadering Platform Herstel en Burgerschap 5 regionale conferenties Juni-sep 2010 280 bezoekers

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

Kwartiermaken in Malburgen

Kwartiermaken in Malburgen Kwartiermaken in Malburgen Een samenwerkingsproject van Stichting Rijnstad en RIBW Arnhem & Veluwe Vallei, om de maatschappelijke integratie van mensen met een psychische beperking te bevorderen door de

Nadere informatie

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink Iedereen doet mee Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep Anne-Marie Eeftink Inhoud Aanleiding Participatie ladder Maatschappelijk Steun Systeem Werkarrangement Filmpje Aanleiding WMO = Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Marjoke Verschelling MOVISIE Henk-Willem Klaassen GGZ NHN

Marjoke Verschelling MOVISIE Henk-Willem Klaassen GGZ NHN Marjoke Verschelling MOVISIE Henk-Willem Klaassen GGZ NHN ! MOVISIE kennis en advies sociale vraagstukken! Adviseur team participatie en burgerschap! Auteur Handreiking MSS! Bezig met transities sociale

Nadere informatie

Je steunsysteem is overal om je heen.

Je steunsysteem is overal om je heen. Je steunsysteem is overal om je heen. Kwartiermaken in de wijken in Oss en in de regio. Burgerkracht en Presentie Definitie kwartiermaken: Kwartiermaken gaat over het bevorderen van het maatschappelijk

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

Onbeperkt Actief Deventer

Onbeperkt Actief Deventer Onbeperkt Actief Deventer Korte karakteristiek In verschillende wijken in Deventer is een aanpak ontwikkeld waarin gewone wijkbewoners samen activiteiten ondernemen met wijkbewoners met een verstandelijke

Nadere informatie

RIBW werkt in & met sociale wijkteams

RIBW werkt in & met sociale wijkteams RIBW werkt in & met sociale wijkteams Inspiratiedagen RIBW 1 & 8 september 2015 Movisie Anneke van der Ven 9/9/2015 In wat voor tijd leven we eigenlijk? 1 1. Van AWBZ naar Wet Maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Doetinchem 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer Bemoeizorg Hulpverleners in de bemoeizorg hebben te

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING ERVARINGSDESKUNDIG BEGELEIDER SENIOR. 1.1 Vastgesteld Raad van Bestuur: d.d. 26-7-2011 paraaf Registratie HRM: d.d.

FUNCTIEBESCHRIJVING ERVARINGSDESKUNDIG BEGELEIDER SENIOR. 1.1 Vastgesteld Raad van Bestuur: d.d. 26-7-2011 paraaf Registratie HRM: d.d. ERVARINGSDESKUNDIG BEGELEIDER SENIOR Divisie/afdeling: FWG: 45 Centrum/Afdeling: Functiecode: 012359 Versie: 1.1 Vastgesteld Raad van Bestuur: d.d. 26-7-2011 paraaf Registratie HRM: d.d. 8-8-2011 1. Plaats

Nadere informatie

Maak het waar met de cliëntenraad

Maak het waar met de cliëntenraad Maak het waar met de cliëntenraad Ouderen Maak het waar met de cliëntenraad Wat is de Cliëntenraad ouderen De cliëntenraad is een groep van vijf tot tien mensen die met de directeur overlegt over bepaalde

Nadere informatie

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN gemeente Den Haag September 2015 Conceptversie 2.0 1 Inleiding In november jl. is door de Haagse gemeenteraad Motie 86 Geïsoleerde Vrouwen aangenomen. Om uitvoering te geven

Nadere informatie

Aanzet transformatie Wmo

Aanzet transformatie Wmo Aanzet transformatie Wmo 3 initiatieven nader toegelicht Raadsinformatiebijeenkomst 4 februari 2015 Programma 1. Aanzet transformatie Wmo 2. Zelfregiecentrum Weert a. Flexibele maatschappelijke opvang

Nadere informatie

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Kennisdossier: De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Deel 2 - Praktijkvoorbeelden en literatuur 1 Inhoudsopgave Uit de praktijk... 3 Interessante publicaties op een rij... 4 Online meer

Nadere informatie

Jaarverslag Netwerktafel 2010

Jaarverslag Netwerktafel 2010 Jaarverslag Jaarverslag Netwerktafel 2010 Opgemaakt door Drukkerij De Dijk Bullaan 2 1800AB, Heiloo Jaarverslag Netwerktafel 2010 De netwerktafel in Alkmaar is in het jaar 2010 op allerlei fronten actief

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Groen Verbindt

Achtergrondinformatie Groen Verbindt Achtergrondinformatie Groen Verbindt Inleiding Groene buurtinitiatieven laten vele mooie resultaten zien, juist ook op sociaal gebied: er vindt ontmoeting plaats, mensen komen uit een isolement, ze voelen

Nadere informatie

MEE Zuidoost Brabant. Ondersteuning bij leven met een beperking. MEE helpt u op weg

MEE Zuidoost Brabant. Ondersteuning bij leven met een beperking. MEE helpt u op weg MEE Zuidoost Brabant Ondersteuning bij leven met een beperking MEE helpt u op weg We redden het niet met de opvoeding van ons kind. Wie wijst ons de weg? Thuis, begeleid zelfstandig of groepswonen. Wat

Nadere informatie

De kortste lijn naar herstel

De kortste lijn naar herstel De kortste lijn naar herstel met ggz 1 met Met 450 mensen werken we hard aan de ggz van Noord- en Midden-Limburg. Waarom doen we dat? elkaar 2 4 5 Onze missie Met ggz biedt de kortste lijn naar herstel

Nadere informatie

Hier woon ik; Tilburg

Hier woon ik; Tilburg Hier woon ik; Tilburg Korte karakteristiek In diverse wijken in Tilburg worden activiteiten georganiseerd met en door kwetsbare wijkbewoners en professionals om mensen met beperkingen te laten meedoen,

Nadere informatie

+ Te beantwoorden vragen

+ Te beantwoorden vragen + Bouwstenen cliënt in regie Uitkomsten dialoogsessies aanvullende zorg + Te beantwoorden vragen Hoe kan gemeente Utrecht cliëntregie in de aanvullende zorg maximaliseren? Hoe kijken mantelzorgers en gebruikers

Nadere informatie

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter?

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Inleiding In deze notitie staan de tips en adviezen uit het project Samen op zoek naar verandering. Ze zijn het resultaat

Nadere informatie

Maatschappelijke SteunSystemen en de Wmo. Op weg naar meer participatie van psychisch kwetsbare burgers

Maatschappelijke SteunSystemen en de Wmo. Op weg naar meer participatie van psychisch kwetsbare burgers Maatschappelijke SteunSystemen en de Wmo Op weg naar meer participatie van psychisch kwetsbare burgers Indeling presentatie Voorstellen Korte wervende inleiding op de presentatie: waarom moet u met ons

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten 20 april 2009 Landelijk Platform GGz Postbus 13223 3507 LE Utrecht 1 Inleiding Op 1 januari 2007 trad

Nadere informatie

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING December 2012 INLEIDING Het beleidsplan Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) 2008-2011 heeft een wettelijk bepaalde werkingsduur van vier jaren. In 2012 is besloten dit beleidsplan met één jaar te

Nadere informatie

Clientprofielen maatwerkvoorzieningen Kempengemeenten Reusel-De Mierden, Bergeijk, Bladel en Eersel 19 mei 2014

Clientprofielen maatwerkvoorzieningen Kempengemeenten Reusel-De Mierden, Bergeijk, Bladel en Eersel 19 mei 2014 Welbevinden Doel Het bevorderen van welzijn en de kwaliteit van leven, achteruitgang vertragen en mantelzorgers ontlasten door het dragelijk houden van de effecten van de aandoening van de cliënt en langer

Nadere informatie

Welzijn Heemstede van de toekomst. Prettiger leven: meer welzijn, minder zorgen

Welzijn Heemstede van de toekomst. Prettiger leven: meer welzijn, minder zorgen Welzijn Heemstede van de toekomst Prettiger leven: meer welzijn, minder zorgen Juni 2015 Deze brochure is een samenvatting van het plan: Welzijn Heemstede van de toekomst Transformatieplan Welzijn Heemstede

Nadere informatie

De Rode en Blauwe Loper Utrecht

De Rode en Blauwe Loper Utrecht De Rode en Blauwe Loper Utrecht Korte karakteristiek De Rode en Blauwe Loper bieden laagdrempelige ontmoeting aan bewoners in Overvecht met verschillende achtergronden. Voor de groep mensen met een psychische

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

WONEN IN EEN BEHANDELGROEP

WONEN IN EEN BEHANDELGROEP WONEN IN EEN BEHANDELGROEP Open behandelgroep Informatie voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen Voor wie? In een open behandelgroep wonen kinderen en jongeren in de leeftijd

Nadere informatie

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Who Cares! Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Op deze bijeenkomst gingen we in gesprek over de kansen en de grenzen ten aanzien

Nadere informatie

Nu is van u. Gespecialiseerde thuisbegeleiding

Nu is van u. Gespecialiseerde thuisbegeleiding Nu is van u. www.vive nt.n l Gespecialiseerde thuisbegeleiding gespecialiseerde thuisbegeleiding Vivent Gespecialiseerde thuisbegeleiding: het verbindt de WMO, jeugden participatiewet De Gespecialiseerde

Nadere informatie

Maatschappelijke Sportcoach

Maatschappelijke Sportcoach Maatschappelijke Sportcoach Leer sport in te zetten als middel tot maatschappelijke participatie! De rol van de sportcoach verandert. Als coach heb je tegenwoordig meer verantwoordelijkheden dan alleen

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Vrijwilligerswerk. GGzE zoekt maatjes. Algemene informatie >>

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Vrijwilligerswerk. GGzE zoekt maatjes. Algemene informatie >> Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen Vrijwilligerswerk GGzE zoekt maatjes Algemene informatie >> ggze ondersteunt jaarlijks meer dan 18.000 mensen, jong en oud. GGzE biedt hulp aan mensen

Nadere informatie

Alleen activiteiten die vrij en openbaar toegankelijk zijn komen voor subsidie in aanmerking

Alleen activiteiten die vrij en openbaar toegankelijk zijn komen voor subsidie in aanmerking ALGEMEEN DEEL SUBSIDIEBELEID De aanvraag moet voldoen aan de bepalingen van de Algemene subsidieverordening In de subsidieverordening is de procedure beschreven om in aanmerking te komen voor subsidie

Nadere informatie

Interdisciplinaire samenwerking in de wijk: de T-shaped professional

Interdisciplinaire samenwerking in de wijk: de T-shaped professional Interdisciplinaire samenwerking in de wijk: de T-shaped professional Groningen, 11 november 2013 Lies Korevaar, lector Rehabilitatie e.l.korevaar@pl.hanze.nl Overzicht Inleiding Interdisciplinaire samenwerking

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers Wmo-werkplaats Twente Scholingshandleiding voor cursist en trainer Samenwerken met vrijwilligers De vrijwilliger als vanzelfsprekende partner in zorg en welzijnswerk juli 2011 Saxion. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Goede morgen dames en heren,

Goede morgen dames en heren, Goede morgen dames en heren, Mijn naam is Frans Vierling. Ik ben directeur van een non-profitorganisatie die kunstzinnige dagbesteding biedt aan mensen met een verstandelijke, lichamelijke of sociaal-emotionele

Nadere informatie

Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams

Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams Tijd: 2 ½ uur Sociale Wijkteam leden Een collectieve leerbijeenkomst staat in het teken van participatie van jongeren die

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk.

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Levens- / en zingevingvragen zijn op de achtergrond geraakt in onze samenleving, soms ook in het welzijnswerk. Toch zijn kwetsbaarheid en eenzaamheid

Nadere informatie

Manifest. van de mantelzorger

Manifest. van de mantelzorger Manifest van de mantelzorger Manifest van de Mantelzorger Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald en vanuit een persoonlijke band zorgen voor een hulpbehoevende oudere, chronische zieke of gehandicapte

Nadere informatie

Trainingen eenzaamheid en sociaal isolement

Trainingen eenzaamheid en sociaal isolement Trainingen eenzaamheid en sociaal isolement Dr. Anja Machielse Dr. Marina Jonkers Coalitie Erbij 5 maart 2015 Foto: Eamonn Doyle Programma Introductie: Visie op eenzaamheid en sociaal isolement Achtergronden

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning GGZ Nederland, augustus 2013 Ellen de Haan (edhaan@ggznederland.nl of 033-4608958) De informele zorg krijgt een steeds belangrijkere positie ten opzichte

Nadere informatie

Participatiewiel: een andere manier van kijken

Participatiewiel: een andere manier van kijken Participatiewiel: een andere manier van kijken Ideeën voor gebruik door activeerders en hun cliënten Participatiewiel: samenhang in beeld WWB Schuldhulpverlening Wajong / WIA / WW / WIJ AWBZ en zorgverzekeringswet

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Werk ik wel volgens de uitgangspunten van de Wmo en

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa WIJ ZIJN IXTA NOA IXTA NOA. OFTEWEL IK STA NIEUW. IXTA NOA IS EEN EIGENZINNIGE VERZAMELING VAN MENSEN DIE ZELFBEWUST EN

Nadere informatie

KAMERTRAININGSCENTRUM

KAMERTRAININGSCENTRUM KAMERTRAININGSCENTRUM Informatie voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 17 tot 23 jaar Voor wie? Een Kamertrainingscentrum (KTC) is bedoeld voor jongeren met een licht

Nadere informatie

MEE op Weg. IJsseloevers

MEE op Weg. IJsseloevers IJsseloevers MEE op Weg Vanuit haar droom van een inclusieve samenleving en missie MEE maakt meedoen mogelijk heeft MEE IJsseloevers het initiatief genomen tot het project MEE op Weg. MEE op Weg Vanuit

Nadere informatie

Wonen in een behandelgroep

Wonen in een behandelgroep Wonen in een behandelgroep OPEN BEHANDELGROEP MET VERBLIJF Informatie voor jongeren Kom verder! www.ln5.nl We vragen ook hoe de groepsleiders je het beste kunnen helpen in de tijd dat je bij ons bent.

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE ONZE AGENDA VOOR 2016-2020 Sommige mensen hebben zo weinig grip op hun dagelijks leven, dat ze niet zelfstandig kunnen wonen. Dit komt

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

Actieve Patiëntenparticipatie. Jan Delvaux Gent

Actieve Patiëntenparticipatie. Jan Delvaux Gent Actieve Patiëntenparticipatie Jan Delvaux Gent Participatie start vanuit een stevige basis Poco Loco WED OXOt UilenSpiegel Art. 107 PsyGent Wisselwerkingen Aanloophuis Poco Loco Voor mensen met een psychosociale

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid'

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' 'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' Voor Mekaar is de titel van het Rotterdamse actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid (december 2014). Het volledige

Nadere informatie

Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen?

Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen? Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen? Landelijke tussenrapportage Open voor Werk van het Landelijk Platform GGz Belangrijkste resultaten uit het onderzoek Open

Nadere informatie

Evaluatierapport Participatiecafé Deurne voorjaar Maak gebruik van eigen ervaring om anderen te helpen!

Evaluatierapport Participatiecafé Deurne voorjaar Maak gebruik van eigen ervaring om anderen te helpen! Evaluatierapport Participatiecafé Deurne voorjaar 2016 Maak gebruik van eigen ervaring om anderen te helpen! Inleiding Op 26 mei jl. vond alweer het negende Participatiecafé Deurne plaats. Ditmaal was

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Elburg 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Samen een plan maken... Samen beslissen...over de toekomst!

Samen een plan maken... Samen beslissen...over de toekomst! Eigen Kracht-conferentie voor individuen en families Samen een plan maken... Samen beslissen......over de toekomst! Dat ik zelf kan kiezen wat er gaat gebeuren en zoveel mensen me daarbij steunen, dat

Nadere informatie

ribw arnhem & veluwe vallei

ribw arnhem & veluwe vallei doende Een folder over kracht, ontwikkeling en eigen regie ribw arnhem & veluwe vallei ZO = Zelf + Ontwikkeling ZO is van de cliënten. Dat moet ook wel. Want ZO staat voor jezelf ontwikkelen, voor herstellen

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Lochem 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Suc6 Cursussen voor mensen. Suc6 Cursusboek 2014/2015

Suc6 Cursussen voor mensen. Suc6 Cursusboek 2014/2015 Cursussen voor mensen Suc6 Cursusboek 2014/2015 Inleiding Leren is leuk. Als je iets leert, weet je meer of kun je meer! In dit boekje staan alle cursussen die je bij Suc6 kunt leren. Je kunt samen met

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

De spiegelbijeenkomst

De spiegelbijeenkomst Algemeen De spiegelbijeenkomst www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG007 / De spiegelbijeenkomst / 07-08-2013 2 De spiegelbijeenkomst Het Catharina

Nadere informatie

Buddy worden, buddy zijn Informatie voor nieuwe buddy's

Buddy worden, buddy zijn Informatie voor nieuwe buddy's Buddy worden, buddy zijn Informatie voor nieuwe buddy's Buddyzorg Nijmegen e.o. Panovenlaan 1 6525 DZ Nijmegen Tel: 024-3297731 Fax: 024-3245558 Email: buddyzorg@nim.nl Buddy worden, buddy zijn Deze brochure

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Zelfstandigheidstraining. voor Jongeren. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Zelfstandigheidstraining. voor Jongeren. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Zelfstandigheidstraining voor Jongeren www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Stichting Neos is een HKZ-gecertificeerde organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie SAMEN ZORGEN DAT HET BETER GAAT!

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie SAMEN ZORGEN DAT HET BETER GAAT! centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie SAMEN ZORGEN DAT HET BETER GAAT! De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt jongeren met zowel een verstandelijke beperking

Nadere informatie

Op weg naar zelfstandigheid Beschermd en begeleid wonen voor jongeren

Op weg naar zelfstandigheid Beschermd en begeleid wonen voor jongeren Op weg naar zelfstandigheid Beschermd en begeleid wonen voor jongeren Brochure voor jongeren ribw arnhem & veluwe vallei 3 Voorwoord Voorwoord Werkwijze Wonen Stap voor stap naar zelfstandigheid Contactgegevens

Nadere informatie

Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa

Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa Opbouw Generalistisch werken wat is het? Generalistisch werken lukt het? Generalistisch werken wat is het verschil? Generalistisch

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Bemoeizorg. mensenkennis. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. post-hbo opleiding

Bemoeizorg. mensenkennis. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. post-hbo opleiding post-hbo opleiding Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving zijn er meer dan

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

Wie heeft eigenlijk de touwtjes in handen? Cliëntsturing binnen Dagbesteding SP

Wie heeft eigenlijk de touwtjes in handen? Cliëntsturing binnen Dagbesteding SP Wie heeft eigenlijk de touwtjes in handen? Cliëntsturing binnen Dagbesteding SP Vereenvoudiging van het visiedocument Cliëntsturing van Pameijer. Aan deze vereenvoudiging kunnen geen rechten worden ontleend.

Nadere informatie

Algemene gegevens Om te beginnen willen wij graag wat algemene informatie van u ontvangen. Uw gegevens worden geanonimiseerd verwerkt.

Algemene gegevens Om te beginnen willen wij graag wat algemene informatie van u ontvangen. Uw gegevens worden geanonimiseerd verwerkt. VRAGENLIJST Quickscan voorbereiding decentralisatie begeleiding Algemene gegevens Om te beginnen willen wij graag wat algemene informatie van u ontvangen. Uw gegevens worden geanonimiseerd verwerkt. Vraag

Nadere informatie

Dementievriendelijke samenleving. Ontmoeting in de buurt, 20 mei 2015 Julie Meerveld, Alzheimer Nederland

Dementievriendelijke samenleving. Ontmoeting in de buurt, 20 mei 2015 Julie Meerveld, Alzheimer Nederland Dementievriendelijke samenleving Ontmoeting in de buurt, 20 mei 2015 Julie Meerveld, Alzheimer Nederland Programma 1. Dementie: waarom is dit voor mij van belang? 2. Beeldvorming over dementie 3. Hoe kan

Nadere informatie

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge HEE in de praktijk Improving Mental Health by Sharing Knowledge inhoud Wat is HEE Wat doet HEE Wie is HEE Waar is HEE Herstel Empowerment Wat is HEE Ervaringsdeskundigheid HEE geeft invulling aan deze

Nadere informatie

VELDDIJK WERELDSTAPPEN ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ

VELDDIJK WERELDSTAPPEN ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ VELDDIJK WERELDSTAPPEN ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ WERELD- STAPPEN Mijn naam is Iris. Ik ben 16 jaar. Als ik in de spiegel kijk zie ik een jongedame die er mag zijn. Maar zo dacht ik twee jaar geleden

Nadere informatie

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012 Maart 2012 We zullen doorgaan In deze nieuwsbrief een nieuw gezicht: Diana Davelaar. Diana is de opvolger van Patrick Veenendaal. Patrick moest om gezondheidsredenen stoppen. Diana heeft in oktober het

Nadere informatie

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans Jaar verslag 2013 ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL LEVANTO is ontstaan in een turbulente periode van verandering in het maatschappelijk veld. Vanuit de overtuiging dat zelfredzaamheid, herstel, participatie

Nadere informatie

Cliëntenservicepunt. Ontmoeting, belangenbehartiging, ondersteuning bij herstel. Algemene informatie

Cliëntenservicepunt. Ontmoeting, belangenbehartiging, ondersteuning bij herstel. Algemene informatie Ontmoeting, belangenbehartiging, ondersteuning bij herstel Algemene informatie Het van De Woenselse Poort werkt nauw samen met het Cliëntenbelangenbureau van GGzE Werken aan herstel is voor forensische

Nadere informatie

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS Informatie voor managers en beleidsmedewerkers van thuiszorgorganisaties ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen

Nadere informatie

Van Kooten en de bie. De rol van de vrijwilliger en de betekenis van de Kanteling

Van Kooten en de bie. De rol van de vrijwilliger en de betekenis van de Kanteling Van Kooten en de bie Een vooruitziende blik of is er echt niets veranderd? De rol van de vrijwilliger en de betekenis van de Kanteling http://www.youtube.com/watch?v=ebj1ra24kbs Bijeenkomst 1 Vrijwilliger

Nadere informatie

Cliëntenservicepunt. Ontmoeting, belangenbehartiging, ondersteuning bij herstel. Algemene informatie

Cliëntenservicepunt. Ontmoeting, belangenbehartiging, ondersteuning bij herstel. Algemene informatie Cliëntenservicepunt Ontmoeting, belangenbehartiging, ondersteuning bij herstel Algemene informatie Het Cliëntenservicepunt van De Woenselse Poort werkt nauw samen met het Cliëntenbelangenbureau van GGzE

Nadere informatie

Partners in zorg Familiebeleid GGZ Rivierduinen

Partners in zorg Familiebeleid GGZ Rivierduinen Partners in zorg Familiebeleid GGZ Rivierduinen Informatie voor familieleden, naasten en cliënten Inhoud Contactgegevens voor familieleden 1. Inleiding 2. Betrokken? Ja, tenzij 3. Familiebeleid in het

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie