Inzicht INCEST. Hélène Havinga. Incestinzicht.nl

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inzicht INCEST. Hélène Havinga. Incestinzicht.nl"

Transcriptie

1 Inzicht IN INCEST Hélène Havinga Incestinzicht.nl

2 2

3 Waarom dit blad? Van mijn vijfde tot mijn twaalfde ben ik misbruikt door mijn oudste broer. Na 30 jaar durfde ik daarover te praten. Op heel veel vragen kreeg ik geen antwoord, ik ben ernaar op zoek gegaan. Ik heb 50 vragen gemaakt die door 160 incestslachtoffers zijn beantwoord. Ook heb ik verhalen, gedichten en spreuken verzameld. Ik denk dat dit alles mijn therapie is geweest. Het heeft mij veel inzichten opgeleverd, waardoor ik me nog veel beter ben gaan voelen. Ik voel mij nu zo vrij als een vogel. Ik hoop dat ik andere mensen hiermee kan inspireren en helpen om hun incestverleden bespreekbaar te maken, waardoor ze ook meer plezier in hun leven krijgen, net als ik. Vandaar dit blad met verhalen van slachtoffers die niet in de goot zijn beland. Ook kun je lezen wat mensen geholpen heeft hiermee om te gaan en antwoorden op de vragen en nog veel meer. Ik ben trots op het eindresultaat en dank iedereen die daarbij geholpen heeft. Hélène Havinga Incestinzicht.nl Info over mijn werkzaamheden kun je vinden op en Mocht je iets kwijt willen, dan kun je dat doen via 3

4 Inhoud: Verhalen 6 Hélène Het leven moet vooruit geleefd en achterwaarts begrepen worden. 10 André Mijn moeder van 92 was bang om haar vader in het hiernamaals tegen te komen. 12 Rosa Worstelen met vrijheid. 16 Moeder van Maud Incest tussen zoon en dochter. 18 Patty De druk is eraf. 20 Yvonne Het stilzwijgen voorbij. Zelfonderzoek vereist moed, maar schept ook een enorme innerlijke kracht. Vragenlijst 28 Conclusies en antwoorden Gedichten 9 Suus Daar draag ik nu de lasten van. 11 Vader Zeer zorgvuldig uitgezocht pakketje. 15 Loslaten is liefhebben Minder angst en meer liefhebben. 25 Luisteren Zonder adviezen te geven. 26 Luister eens En nog eens en nog eens. Info 5 27 Oproep Metro Incestverhalen gezocht. Willeke Bezemer Moeders zien incest niet.

5 Inzicht zorgt ervoor dat de problemen van het leven gemakkelijker te dragen zijn. 5

6 Het leven moet vooruit geleefd en achterwaarts begrepen worden Mijn vader zei vroeger dat problemen niet met je jeugd te maken hadden. Ik geloofde hem. Ik dacht een normale jeugd te hebben gehad en dus geen problemen. Als je vervelende dingen maar ver genoeg wegstopt, hoef je ze niet te voelen, volgens mij waren mijn ouders daar ook heel goed in. Maar na 30 jaar lukte mij dat niet meer. Ik denk dat ik toen pas oud en sterk genoeg was om dat aan te kunnen. Ik heb wel gemerkt dat het belangrijk is om achterom te kijken, je shit onder ogen durven zien. Groeien doet pijn en dat is niet altijd fijn. Maar op die manier ben ik wel steeds meer van mezelf gaan snappen. Ik vond mezelf steeds meer de moeite waard en kwam er ook achter wat mijn kwaliteiten waren. Daardoor heb ik meer zelfvertrouwen gekregen. Ik ben daardoor steeds meer dingen gaan doen, waar ik echt blij van word. Zondagskind 2006 Ik was 42 jaar en voelde mij een zondagskind. Ik hoorde veel ellende om mij heen. Gelukkig had ik een goede jeugd gehad. Zelf was ik altijd heel druk bezig met van alles en iedereen (achteraf besefte ik, dat ik op die manier mijn waardering probeerde te krijgen ) Tijdens een training voor mijn werk werd mij de vraag gesteld Hoe oud denk je te worden?. Ik wilde 80 zeggen, maar op dat moment besefte ik dat ik dat niet zou halen. Ik was veel te hard aan het rennen,vliegen en hollen. Dit heeft mij aan het denken gezet. Ik besloot een studie te gaan volgen. Dan had ik meteen een goed alibi om niet meer voor alles en iedereen klaar te hoeven staan. Mijn oog viel op een opleiding voor coach/ counsellor. Ik wist niet eens wat het precies inhield, maar het voelde goed Tijdens mijn opleiding moest ik mezelf laten coachen. Het doel daarvan was om blinde vlekken op te sporen. Ik was nog nooit bij een hulpverlener geweest. Ik moest goed gaan nadenken over de hulpvraag die ik wilde gaan stellen. Van te voren moest ik heel veel vragen beantwoorden. De coach wilde op die manier al wat inzicht in mijn situatie krijgen. Toen ik vijf minuten bij haar binnen was, vroeg ze of ik iets ergs in mijn jeugd had meegemaakt. Ik had het er nog nooit met iemand over gehad. Ik had wel eens in de Margriet of Libelle gelezen dat je ziek kunt worden van een geheim. Dat wilde ik in ieder geval niet. 6

7 Ik vertelde dat ik een incestslachtoffer ben, van mijn oudste broer. Waarschijnlijk van mijn 5e 12e jaar. Hij was 6 jaar ouder dan ik. Zo, dit kan er maar uit zijn dacht ik. Het viel eigenlijk best mee om te dit te vertellen. De coach vertelde mij dat het belangrijk was om hier stil bij te staan. Met bonzend hart vertelde ik het s avonds mijn man. Ik schaamde me dat ik dit nooit eerder tegen hem heb durven zeggen. We waren toen al 25 jaar samen. Ook was ik bang dat hij mijn broer iets zou aandoen. Maar gelukkig gebeurde dat niet. Hij had al vaker tegen mij gezegd, dat hij hem een rare vogel vond. Ik had het nog nooit tegen iemand gezegd omdat ik bang was voor de gevolgen. In mijn ogen had het ook voordelen om het tegen niemand te vertellen. Soms vroeg ik mij af of het wel echt allemaal gebeurd was. De volgende avond zag ik mijn oudste broer. Ik kreeg bijna geen adem meer van de zenuwen. Ik vertelde hem van het misbruik en godzijdank ontkende hij dat niet. Als hij dat wel gedaan zou hebben, had ik me voorgenomen om hem aan de schandpaal te nagelen. Ik heb het toen ook aan mijn kinderen van 15 en 12 jaar verteld. De een werd heel stil en de ander werd woest op mijn broer. Ik vond dat mijn kinderen het recht hadden om dit als eerste van mij te horen en niet via andere mensen. Cadeautjes Hoe moest ik dit in vredesnaam aan mijn ouders gaan vertellen. Dit vond ik het aller-moeilijkste. Die mensen zouden dit vast niet overleven. Dit was nog maar het begin van alles. Van mijn coach kreeg ik de tip om het samen met mijn broer aan mijn ouders te gaan vertellen. Dat zou voor hen beter behapbaar zijn. Mijn broer zei dat hij hier nog niet aan toe was, maar ik wel! Ik had mijn ouders uitgenodigd om bij ons te komen eten. Toen ze twee tellen binnen waren, viel ik meteen met de deur in huis. Het eerste dat mijn moeder vroeg, was hoe het nu met mijn oudste broer ging. Hier snapte ik echt helemaal niets van. Ik vertelde haar dat ik het slachtoffer was en hij de dader. Mijn oudste broer is altijd al het zorgenkind van mijn ouders geweest. Mijn zus zei dat hij dat altijd zou blijven, dat alles om hem zou draaien. Helaas kreeg ze daar gelijk in. Mijn vader vroeg me waarom ik dit vertelde. Het ging toch gewoon goed met mij? Hij gaf ook aan dat ik het levensdoel van mijn moeder kapot had gemaakt. Ik vond het allemaal vreselijk om te horen. Ik had nooit verwacht dat mijn ouders op deze manier zouden reageren. Ik had verwacht dat ze zouden schrikken en het heel erg voor mij zouden vinden. Het leek wel of ze het alleen voor zichzelf erg vonden. Ik kreeg het gevoel dat ik de dader was die alle narigheid had veroorzaakt. Wat ik heel erg vreemd vond, was dat mijn ouders alleen maar bleven zeggen dat ze van niets wisten. Het zou kunnen zijn, maar dan vraag je toch ook hoe het met je kind gaat??? Mijn vader vroeg me waarom ik dit vertelde. Het ging toch gewoon goed met mij? Hij gaf ook aan dat ik het levensdoel van mijn moeder kapot had gemaakt. Toen ik het aan mijn zus wilde vertellen wat er vroeger met mij was gebeurd, begreep ze mij na twee woorden. Ze zei dat ze het al wist en dat ze het vroeger ook al tegen mijn moeder had gezegd. Ze had verteld dat ik vaak met de deur op slot in zijn slaapkamer was. Ik kwam er dan met een cadeautje uit. Helaas weet ik niets meer van die cadeautjes. Toen ik dit hoorde, viel de grond onder mijn voeten weg. Mijn uit de kast komen veroorzaakte een tsunami binnen mijn familie. Mijn vader werd ook ziek en ging na 6 weken dood. Volgens mijn moeder kwam dit ook door alle gedoe van mij. Had ik nu ook de dood van mijn vader op mijn geweten? Wat ik niet snapte, was dat mijn moeder nooit iets heeft gemerkt. Hoe kan dat nou? Ze wist ook niet meer dat mijn zus haar vroeger gewaarschuwd had??? Ik dacht altijd dat ik uit een redelijk normaal gezin kwam, maar dat bleek toch anders te zijn. Pijn Achteraf gezien, heb ik mezelf lang voorgehouden, dat ik een goede jeugd had gehad. Ik denk dat ik alle shit toen nog niet onder ogen durfde te komen. Emotioneel gezien voelde ik me alle kanten op geslingerd. Ik begreep de reactie van mijn ouders echt niet. Die mensen zijn toch niet achterlijk! Vroeger konden ze me niet beschermen, dat was al erg. Nu deden ze (weer) niets, behalve mij het gevoel geven dat ik beter mijn mond had kunnen houden. Ik was de veroorzaker van alle problemen. Dit deed nog veel meer pijn. Ik was erg blij met de armen om mijn schouders van mijn zus, andere broers, man en vrienden, dat voelde goed. Maar toch miste ik die van mijn ouders het meest 2008 Een vriend van ons werkte bij de Riagg. Ik mocht van hem boeken over incest lenen. Ik heb ze allemaal gelezen en later heb ik een aantal boeken over dit onderwerp gekocht. Ik schrok me dood van alle ellende die ik las. Als ik het goed begreep, kwam zo n beetje iedereen die incestslachtoffer was geweest in de goot terecht of in de prostitutie of kreeg anorexia of borderline. Jarenlang heb ik nog met de angst rondgelopen om 7

8 Ik voel mij nu sterk genoeg om (mijn) incest meer bespreekbaar te maken. Het overkomt zoveel mensen, maar niemand praat erover. Doordat ik erover ben gaan praten, heb ik heel veel mensen ontmoet die ook incestslachtoffer zijn geweest. Dit geeft mij het gevoel dat ik niet de enige ben. ziek te worden. Gelukkig is dat niet gebeurd. Ik was erg benieuwd hoe het bij andere families eraan toe ging. Zouden die ouders ook zo reageren als die van mij? Na een tijdje heb ik mijn verhaal aan vrienden en collega s verteld. Een collega was zeer verbaasd. Ze zei: als ik het van iemand niet had verwacht, dan was jij dat Vanaf dat moment begreep ik de uitspraak: Niets is wat het lijkt Hoe vaker ik mijn verhaal durfde te vertellen, des te meer ik erachter kwam dat ik niet bijzonder was als incestslachtoffer. Al die mensen waren ook niet in de goot terecht gekomen? Dat deed mij goed! 2009 Ik kreeg steeds meer vragen waar ik in boeken geen antwoord op kon vinden. Mijn coach adviseerde me om zelf een boek te gaan schrijven. Ik moest lachen, ik en een boek schrijven De opmerking van mijn coach was ik niet vergeten. Zou dit dan toch de enige mogelijkheid zijn om achter antwoorden te komen? Ik ben een lijst met 50 vragen gaan maken. Op die manier zou ik erachter kunnen komen hoe andere mensen met hun incestverleden zijn omgegaan. Ik was vooral benieuwd naar mensen die niet in de goot terecht kwamen. Hoe hadden die dat gedaan? 2011 De vragenlijst werd door 160 mensen ingevuld. Hier was ik super blij mee. De antwoorden zou ik in mijn boek gaan zetten. Ook verhalen van andere mensen. En dan maar hopen dat ik hiermee ook andere mensen op goede ideeën zou kunnen brengen. Op die manier zou ik zelf niet alles hoeven schrijven, want daar ben ik niet zo goed in. Ik dacht dat mijn boek in 2011 wel klaar zou zijn, maar het bleek veel meer tijd te kosten De eerste verhalen kwamen binnen. Degene die me het meest ontroerde, was die van een man van in de 70. Hij vertelde dat zijn moeder van 92 op sterven lag en bang was om dood te gaan. Ze was bang dat ze haar vader in het hiernamaals tegen zou komen. Dat vond ik zoooo erg, zo n oude dame en dan zo bang zijn. Oké, een boek schrijven, vroeg me af waar ik moest beginnen. Hoorde dat je eerst een uitgever moet gaan zoeken en dat die vaak willen dat je e.e.a. aanpast. Dan het financiële plaatje? Met mijn werk had ik het ook druk en ik merkte dat ik niet veel tijd vrijmaakte om de vragenlijsten te gaan uitwerken. Daar baalde ik van Ik besloot dat het een tijdschrift achtig iets moest gaan worden. Iets wat voor iedereen online gratis toegankelijk zou zijn. Misschien wordt het dan ook nog door meer mensen gelezen. Ik kan mij voorstellen dat je als incestslachtoffer niet snel naar de boekhandel gaat om het boek te bestellen of via internet. Waar leg je zo n boek thuis neer? En wat als mensen in je omgeving hier vragen over gaan stellen? Mensen die nog van niets weten? Dit jaar ben ik 50 geworden. Ik voel mij nu sterk genoeg om (mijn) incest meer bespreekbaar te maken. Het overkomt zoveel mensen, maar bijna niemand praat erover. Doordat ik erover ben gaan praten, heb ik heel veel mensen ontmoet die ook incestslachtoffer zijn geweest. Dit geeft mij het gevoel dat ik niet de enige ben. Ik ben gestopt met mijn baan als leerkracht op een basisschool. Ik ben nu voor 100% aan het werk in mijn eigen bedrijfje en dingen aan het doen, waar ik echt blij van word. Het maken van dit blad heeft mij de nodige verwerking opgeleverd. Ik heb antwoorden op vele vragen gekregen. Ik heb ook gemerkt dat er heel veel ouders zo reageren als die van mij. Ik ben heel veel inzichten rijker geworden. Ook heeft het me een leuke vriendin opgeleverd. Deze vrouw had de vragenlijst ingevuld. Haar verhaal had veel overeenkomsten met het mijne. Ook heeft ze mij gestimuleerd om te zorgen dat het blad er is gekomen. Heel vaak vroeg ze me: Hoever ben je al? Samen hebben we ook kunnen lachen, vooral toen we het hadden over incestmopjes Hélène 8

9 Suus, schreef op 17 jarige leeftijd: Daar draag ik nu de lasten van Ik heb als klein meisje niets van de bloemetjes geplukt. Ik heb ze netjes laten staan, het pad bewandeld maar niemand zal hebben gehoord, zo geluidloos als ik kroop. Ik heb nooit van je gevraagd, geen aandacht en geen liefde. Ik heb van je gehouden maar woorden zwegen, ik heb je stilte nooit verstoord -je hield daar meer van dan van mij- En toen al, om de bloemen maar niet te hoeven zien lonken en je woede niet te voelen, heb ik mijn ogen neergeslagen in plaats van te huilen en nog draag ik daar nu de lasten van 9 9

10 Mijn moeder van 92 was bang om haar vader in het hiernamaals tegen te komen Mijn moeder is enige jaren geleden op 92-jarige leeftijd overleden. Enkele maanden voor haar overlijden moest zij onverwacht worden opgenomen in het ziekenhuis met een longontsteking. Ik ben met haar meegegaan naar het ziekenhuis. Het was op een zondagavond/ maandagnacht. In het ziekenhuis raakten wij samen, in afwachting van de diverse onderzoeken en de uitslagen daarvan, in gesprek. Zij gaf toen aan, aan te voelen dat zij niet meer beter zou worden en zou komen te overlijden. Zij was echter bang om dood te gaan. En waarom: omdat zij vreesde haar vader in het hiernamaals weer tegen te komen. Haar vader die haar als jong meisje tot aan haar huwelijk heeft misbruikt. Hoewel ik wist dat zij als jong meisje/jonge vrouw door haar vader was misbruikt, heeft die angst om dood te gaan om die reden mij toen diep geraakt. Ik zal en kan dat nooit vergeten. Ik heb haar toen gezegd dat zij daar niet bang voor moest zijn. Immers in het hiernamaals is God de baas en heeft haar vader niets te vertellen. Bovendien was haar man, mijn vader daar toch ook om haar op te vangen. Of dat haar gerust heeft gesteld weet ik niet, maar zij heeft nadien nooit meer aangegeven dat zij bang was om dood te gaan. Enkele maanden later is zij overleden. Mijn moeder is opgegroeid in een gezin met een zeer dominante vader, een schat van een moeder en drie broers en vier zusters. Acht kinderen in totaal. Je moet dan denken aan de twintiger en de dertiger jaren van de vorige eeuw. Voor zover ik weet, is mijn moeder al misbruikt toen zij nog op het voortgezet onderwijs zat. Op 15-jarige leeftijd moest zij die, zonder diploma, van haar vader verlaten om thuis haar moeder in het grote gezin te gaan helpen met alle gevolgen van dien. Haar moeder heeft geprobeerd om met behulp van derden de incest te beëindigen. Dat is haar niet gelukt. Die derden hebben het niet handig aangepakt. Haar man, mijn grootvader, kwam er achter en dreigde haar met de kinderen op straat te zetten. En dat in die tijd. Als vrouw had je het dan altijd gedaan. Mijn grootvader heeft ook geprobeerd zijn andere dochters te misbruiken. Van één van hen, zijn jongste dochter, weet ik dat hij dat al op zeer jonge leeftijd heeft geprobeerd. Die heeft echter kans gezien hem daar vanaf te houden. De andere dochters hebben, zodra dat kon, het ouderlijk huis verlaten. De broers wisten het wel, maar konden ook niet tegen vader op. Mijn moeder heeft er haar hele leven last van gehad. Zij had een, naar mijn idee, maar wel begrijpelijk, overdreven reinheidsgevoel. Altijd maar zichzelf wassen en schoonmaken. En zoals ik in het begin al vertelde: zij was zelfs bang om dood te gaan. Gelukkig is zij toch rustig overleden in het bijzin van één van mijn broers en mijzelf. Hopelijk heeft zij nu ook de rust gevonden in het hiernamaals zonder die dominante vader! André 10

11 Vader Zeer zorgvuldig uitgezocht pakketje Voor Hij zijn kinderen naar de aarde zond, gaf Hij elk van hen een zeer zorgvuldig uitgezocht pakje met problemen mee. Deze belooft Hij, glimlachend, zijn voor jou alleen. Niemand anders kan de zegeningen ondervinden die deze problemen je zullen brengen. En alleen jij hebt de speciale talenten en mogelijkheden die nodig zullen zijn om deze problemen tot je dierbaren te maken. Daal nu af naar je geboorte en naar je vergetelheid. Weet dat Ik je bovenmatig liefheb. Deze problemen die Ik je geef zijn het symbool van die liefde. Het monument dat je van je leven maakt met behulp van je problemen zal een symbool zijn van je liefde voor Mij Je Vader 11

12 Worstelen met vrijheid Als iemand iets van je steelt, pakt hij je recht van eigendom af. Als er bij je ingebroken wordt, zijn niet alleen je waardevolle spullen weg. Het duurt ook een hele tijd voordat je huis weer van jezelf voelt. Aangifte doen, hopen dat je je waardevolle spullen terugkrijgt, dat de dief gepakt wordt en zijn verdiende loon krijgt. Dit zijn allemaal dingen waar je dan op hoopt. Onmacht overheerst omdat je datgene terug wilt waar je intens naar snakt om weer in je bezit te hebben. Je bent afhankelijk geworden en wilt dat alles weer als vanouds wordt. Het liefst wil je dat er altijd iemand bij je is om te beschermen. Er komt echter een moment dat je het weer zelf moet kunnen. Als iemand je lijf steelt terwijl het enkel aan jezelf toebehoort, neemt hij je bestaansrecht af en kun je je niet meer veilig voelen met jezelf. En toch moet je iets verzinnen om door te gaan. Maar hoe? Moeilijkheden maken je uiteindelijk sterker maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Niemand die jouw schoenen aantrekt en het pad loopt wat jij moet gaan. Ik weet van mezelf dat ik een oerdrang heb dat anderen mij komen redden. Ik heb die hulpvraag ook heel vaak bij anderen neergelegd, maar die konden dit uiteindelijk niet oplossen. Ze konden naast me lopen, me optillen, naar me luisteren, met me meejanken, me omarmen en liefhebben. Maar ik ontdekte dat de bodemloze put een bron van overtuigingen en denkbeelden was, die ik alleen zelf kon overwinnen. Maar mijn god, wat ben ik dankbaar dat ze duizenden keren de woorden hebben herhaald omdat ik het zelf niet kon geloven. Dat ze me konden overtuigen van mijn innerlijke schoonheid en dat ik het waard was om er te zijn. Het was soms super donker. Er bestaat in mij een soort eeuwige heimwee naar onbezorgdheid. Het lijkt op een grote honger die niet gestild kan worden. Waarom mis ik iets wat ik nauwelijks gekend heb? Je kunt toch alleen iets missen als je het ook gekend hebt? Zoekende naar het antwoord op deze voor mij zo moeilijke vraag moest ik de confrontatie aangaan met een herinnering die zo dubbel voelt In die herinnering leeft het beeld van een meisje wat op een zaterdagochtend wakker werd en blij was dat haar vader thuis was. Ze wilde een knuffel bij hem halen omdat ze hem en zijn aandacht gemist had. Huppelend over de gang en met een intens gevoel van onbezorgdheid opende ze de deur van de ouderslaapkamer waar haar vader nog lag te slapen. Ze kroop tegen hem aan, enkel in de verwachting om omarmd te worden Deze vraag naar aandacht werd anders vertaald en het grensoverschrijdende gedrag van haar vader werd de leugenaar van elke gedachte die ze ooit zou voelen over zichzelf Met deze diefstal was helaas mijn thema geboren. Wat ik toen nog niet kon weten natuurlijk. Ik koos een aantal trucjes om me toch veilig te voelen. Niet bewust, hoor! Het zal een combinatie geweest zijn van karakter en wat er in je hersenen gebeurd. Scheefgroeien was onvermijdelijk. Pas sinds het laatste jaar kan ik echt zeker vaststellen dat de leegte, het gat, de bodemloze put (het gebrek aan veiligheid) in alle ontwikkelingsfases van mijn leven 12

13 aanwezig was. Als kind, puber, volwassen vrouw, echtgenote en moeder had ik zo mijn gedachten, maniertjes die onbewust door deze ervaring altijd zouden worden aangestuurd. Een van mijn eerste trucjes was dat ik als kind koos om geen enkele volwassen te vertrouwen. Waar ik ook kwam, het eerste wat ik deed is zo sterk observeren wat je kunt vergelijken met een soort van screenen. Hoe kijkt iemand, wat zegt hij, hoe is zijn toon, hoe is zijn lichaamstaal? Daarmee wist ik vrijwel feilloos mensen op een afstand te houden. Heel vermoeiend en toch heeft dit overactieve gevoel van intuïtie me heel vaak gewaarschuwd. Ik doe dit nog steeds en ik vind het inmiddels ook een sterkte. Nadeel echter, is dat iemand dichtbij laten komen veel lastiger is. Een ander trucje was in mijn hoofd gaan zitten. In mijn kinderlijke fantasie die eigenlijk verlangde naar een toverstokje, besloot ik bij elk gevoel van onveiligheid in mijn hoofd te gaan zitten. Daar kon lekker niemand bij en konden ze mij niet raken. Ik was daar de baas, wat men ook deed met mij. Verbaal of lichamelijk geweld, ze zouden nooit aan mijn lichaam kunnen zien wat ik echt voelde. Het enige voordeel wat ik hieraan heb kunnen ontdekken als volwassene nu, is dat ik heel snel kan schakelen met emoties. Helaas is dit mijn meest hardnekkigste trucje om af te leren, om echt in contact te staan met mijzelf. Laat mij je een voorbeeld geven. Tijdens een haptonomie-sessie zat ik in een mooie serene ruimte met veel wit en zachte kleurtonen. Enigszins onwennig nodigde mijn (heel veilige) therapeute me uit om echt te benoemen wat ik voelde. Ze ging een paar stappen van me vandaan zitten. Toen weer iets dichterbij. Weer eens naast me en toen weer ver weg. Elke keer vroeg ze: Wat vind je prettig? Besluiteloos en enigszins verward dat ik geen mening had, antwoordde ik dat ik het echt niet wist. Na een stilte met een lange blik zei ze; Het maakt je geen flikker uit hè, waar ik zit? Onmiddellijk voelde ik een brok in mijn keel, hoofdpijn en zelfs benauwdheid. Ik wilde het nog een soort van goed praten maar ik kon niets anders dan onder tranen toegeven dat dit echt, echt zo was terwijl ik haar dichtbij wilde laten komen. Voor mij was dit een hele praktische oefening om zo zichtbaar en inzichtelijk te zien hoe een van mijn overlevingsmechanismen werkten. Wegkijken of vluchten in een andere relatie zou makkelijker zijn geweest. Het is nu een uitdaging geworden om me veilig te gaan voelen met mijzelf. Doodeng om zelf te kiezen. Wat wil ik? Waar sta ik voor? Wie wil ik zijn? Het leren voelen van mijn lijf en uit mijn hoofd blijven, heeft me misschien wel het meest dichter bij mezelf gebracht. Natuurlijk ook het herkennen van overtuigingen. Die weer mijn handelen, keuzes van woorden bepalen, zijn ook een Hell of a job. Durven zijn als het moeilijk wordt en toch blijven staan (lees bestaansrecht) maakt me volwassener en sterker. Om erkenning te krijgen en mij gewaardeerd te voelen, had ik nog een trucje. Ik was en ben eigenlijk een echte pleaser. Veel aangepast gedrag om maar aardig gevonden te worden. Als iedereen happy is ben ik het ook. Dan is er een soort van rust. Mijn eigen keus, smaak of mening houd ik in eerste instantie voor me. Ik kijk eerst wat het voor de groep oplevert Het gezin waar ik deel van uit maakte was voortdurend onveilig en met een labiele moeder en dominante vader, voelde ik mij constant verantwoordelijk om het goed te houden. In eerste instantie vind ik deze eigenschap om niet eerst aan jezelf te denken een mooi karaktertrekje. Mijn ervaring nu is dat het juist goed is aan mijzelf te moeten denken. Als ik dat meer had ontwikkeld, was ik wellicht nog getrouwd geweest of was ik misschien wel helemaal niet getrouwd geweest Als echtgenote en moeder had ik maar één ideaal. Het warme nest creëren met heel veel veiligheid, wat ik zelf nooit gekend had. Dit is mij helaas niet gelukt Heel lang heb ik gedacht dat het niet slagen van dit huwelijk alleen aan mij lag, maar nu weet ik beter. Ik ben, denk ik, gevallen voor het type man wat ik kende Ik geloof niet meer in waar twee kijven hebben twee schuld en toch kies ik voor het midden. We waren twee jonge mensen met ieder hun eigen rugzak en er was enorme herkenning in de gevoelens van eenzaamheid. Jaren later bleek dat hij ook slachtoffer was van incest en daarmee werden we de lotgenoten die we niet wilden zijn. Dat ons huwelijk eindigde, is zoals het eindigde zegt meer iets over de levensworsteling die een mens kan hebben in zijn zoektocht naar geluk. Onbewust 13

14 Er zullen altijd krassen op je ziel zijn die van tijd tot tijd zeer zullen doen. Durf er doorheen te gaan. Ik heb soms dagen dan sta ik op en dan moet ik huilen. Ja, echt kinderachtig janken en ik kan het niet stoppen. Ik voel me somber en wil het oplossen. Het liefst tegen vechten maar ik geef het 'bestaansrecht. vonden wij de leegte, dat gat wat incest veroorzaakte in elkaar en probeerden we dat op te vullen. Het was vaak moeizaam, gespannen en uiteindelijk moet ik toegeven dat we te verschillend waren. Durf het niet al te stellig te zeggen, want je kunt vele vormen van chemie en aantrekkingskracht hebben. Maar die van ons kenden een vorm van vriendschap die nooit echt een liefdesrelatie had kunnen worden. Dit te erkennen was een zware dobber. Ik vond het in al zijn aspecten een hele nare donkere spiegel. Wegkijken of vluchten in een andere relatie zou makkelijker zijn geweest. Het is nu een uitdaging geworden om me veilig te gaan voelen met mijzelf. Doodeng om zelf te kiezen. Wat wil ik? Waar sta ik voor? Wie wil ik zijn? Allemaal vragen die ik al die jaren heb weggestopt en nu bovenop mijn levensstapeltje liggen. gaven omdat ze me simpelweg lief vonden. Of de onvoorwaardelijke liefde van mijn allerliefste vriendin en haar man die beiden uit juist een super warm nest komen. Oh jee, wat ben ik er vaak jaloers op geweest zeg. Ze zijn nooit bang geworden, maar hebben me omarmd omdat ik (ook al is er nu een lichte bodem die dat gelooft in mij) juist hen iets gaf wat ze blijkbaar koesterden in mij. Veel lieve mensen in mijn leven hebben iets gebracht maar deze vier hebben me het dichtst bij het gevoel van veiligheid gebracht. Daarvoor open te staan, elke keer weer is groeien en geloven. Er zullen altijd krassen op je ziel zijn die van tijd tot tijd zeer zullen doen. Durf er doorheen te gaan. Ik heb soms dagen dan sta ik op en dan moet ik huilen. Ja, echt kinderachtig janken en ik kan het niet stoppen. Ik voel me somber en wil het oplossen. Het liefst tegen vechten maar ik geef het bestaansrecht. Na een dag, soms langer, vindt het gevoel zijn weg. Vindt het een plek. Of ik maak een afspraak met mijn therapeut. Zoek mijn vrienden op. Zit ik stil in de zon met een kop thee of ik lekker wandelen. Doe en kies wat voor jou werkt. Jij kan en mag daarover beslissen. Misschien heb je het nodig dat een tijdje iemand met je meeloopt. Er komt echt een moment dat je het steeds meer zelf kan. Dat je alleen kan wonen. Je eigen stappen maakt. Geef niet op want je bent er niet zo maar op deze aardkloot. Je mag van het leven genieten. Rosa Zal ik ooit heel worden? Als ik nee zeg beperk ik mijn groei en als ik ja zeg, negeer ik mijn onzekerheden. Ik ben mijn eigen antwoord en jij kunt de jouwe zijn. Toch denk ik soms dat goeie ervaringen je kunnen overtuigen om door te zetten. Moet je zelf het hardst knokken? Volmondig, ja!! Is dat oneerlijk? Ook ja!! Maar durf te zijn. Wees moedig om je te openen als je fijne, veilige mensen ontmoet in je leven. Ze komen of zijn er niet zomaar klinkt een beetje zweverig maar het is nogmaals mijn beleving. Voor mij waren dat bijvoorbeeld mijn oom en tante die me vaak de zomers van mijn leven 14

15 Loslaten is liefhebben Minder angst en meer liefhebben Loslaten betekent niet je niet meer betrokken voelen, maar ik kan het niet voor een ander doen. Loslaten is niet mijzelf losmaken, maar het besef dat ik een ander niet kan besturen. Loslaten is niet een ander wat toestaan, maar hem laten leren door ervaren. Loslaten is machteloos toegeven, want het resultaat is niet van mij afhankelijk. Loslaten is niet een ander willen veranderen of hem de schuld geven, maar het beste van mijzelf te maken. Loslaten is niet meer zorgen voor, maar zorg hebben om. Loslaten betekent niet meer vasthouden, maar steunen. Loslaten is niet oordelen, maar anderen de kans geven zichzelf te zijn. Loslaten betekent niet meer alles willen regelen, maar anderen de kans geven de werkelijkheid onder ogen te zien. Loslaten betekent niet ontkennen, maar aanvaarden. Loslaten betekent niet langer willen scheiden of twisten, maar eigen tekortkomingen zoeken en verbeteren. Loslaten is niet alles naar mijn hand zetten, maar elke dag nemen zoals die komt en daar plezier in hebben. Loslaten is niet iedereen bekritiseren en bedisselen, maar proberen te worden waarvan ik droom. Loslaten is niet het verleden betreuren, maar groeien en leven in de toekomst. Loslaten is minder angst en meer liefhebben. 15

16 Incest tussen zoon en dochter Maud is een levenslustig open kind van 10 jaar,vrolijk, spontaan,doet het goed op school. En het ontbreekt haar niet aan vriendinnetjes en vriendjes. Maud groeit op in een gezin met 2 oudere broers. Frank is 4 jaar ouder, is wat dominant maar ook gevoelig en wat onzeker..en soms een dromer. Juriaan is 2 jaar ouder en is ook een gevoelige jongen en een binnenvetter. Op een avond, als Maud op kinderkamp is, kijken Frank en ik naar een tv-programma over incest. Frank reageert verontwaardigd en zegt; zoiets zou ik nooit doen! Dezelfde avond worden we door de leiding van het kinderkamp gebeld. Maud heeft onder tranen verteld dat haar oudste broer haar misbruikt..of we voor een gesprek wilden komen als we haar die zaterdag op zouden halen. Mijn man en ik waren enorm geschokt. dat zoiets in ons gezin gebeurde?! We spraken Frank erop aan, maar hij bagatelliseerde het..stelde niets voor. Ik was ontdaan, verward, geschokt Wat was er écht gebeurd? We haalden Maud op, ze wachtte op ons in een kamer en kroop bijna in me. Op mijn schoot huilde ze, mijn hart brak Uit het gesprek met de leiding wat volgde, werd ons duidelijk dat ze het gemeld hadden aan een vertrouwensarts. Er zou iemand contact met ons opnemen Thuis gekomen werd er begin van de avond gebeld. Er kwam een orthopedagoge via de vertrouwensarts voor een gezinsgesprek. We waren alle vijf aanwezig. Er was in mij enorm veel boosheid naar Frank die ik ook naar hem uitte! Achteraf gezien was dit gezinsgesprek heel naar en bleek later door alle vijf als héél naar ervaren te zijn. Frank werd veroordeeld, benadrukt hoe slecht hij was en wat hij aanrichtte in Mauds leven. Juriaan had meelijden met zijn broer (bleek later )maar uitte dit niet, zat er stil bij. Het was een nare ervaring! Afgesproken werd dat Frank hulp zou krijgen.frank kwam terecht bij een hulpverlener die nét afgestudeerd was.dit klikte niet daar Frank zijn eerste cliënt was die incest pleegde en later bleek dat deze hulpverlener zélf misbruikt was en dit niet aankon. Dit liep al snel fout.gevolg; nóg meer oordeel over Frank heen. We besloten dat mijn man zelf gesprekken zou voeren met Frank wat ook op langere termijn gebeurd is. Maud was na het kamp angstig en heeft enkele weken bij ons in bed geslapen, daarna kroop ze nog een enkele keer bij ons in bed. Communicatie was moeizaam over het gebeurde. Ik besloot samen met Maud dat we elkaar briefjes zouden schrijven en die onder elkaars kussen te leggen. Langzaamaan kwam aan het licht wat er gebeurd was. Als moeder voelde ik me enorm schuldig dat ik het nooit gesignaleerd heb.achteraf vielen puzzelstukjes in elkaar waardoor ik me nóg schuldiger voelde. Ik had mijn dochter voor mijn gevoel niet beschermd! Had de signalen niet opgevangen en voelde me enorm falen als moeder! 16

17 De jaren die volgde Frank werd een onzekere jongen, werd niet goed begeleid en verloor zichzelf in het blowen, verzuimde op school en was onhandelbaar thuis. Met 21 jaar hielpen we hem op zichzelf te gaan wonen. Hij heeft een baan gezocht en is uiteindelijk ZZP-er geworden met 2 gouden handen! Heeft nu een gezin met 2 kinderen en is redelijk in balans. Maud heeft haar opleiding met goed resultaat afgerond maar bleek met haar 16de een ernstig anorexia probleem te hebben. Ze is in verschillende klinieken opgenomen geweest. Het misbruik is ook later openlijk bespreekbaar geweest met haar ouders en met haar beide broers. Maud heeft een hechte band met haar jongste broer en veel skype contact. Ze heeft een minder sterke band met Frank hoewel ze zegt veel van hem te houden en begrip heeft voor zijn puber ontwikkeling. Maud is na de klinieken haar weg gegaan in haar ontwikkeling in zelfontwikkelingcursussen NLP e.d. Een luisterend oor bereikt meer dan een mond vol adviezen. Zelf heb ik later ook hulp gezocht om dit voor mijzelf een plek te geven, mezelf te vergeven. Met vriendinnen vele gesprekken gevoerd, gezocht op internet gelezen en gelezen.en tot de conclusie gekomen dat ook Frank slachtoffer was Wij en de hulpverlening hem niet goed begeleid hebben na het gebeuren. Er was alleen en alleen maar afwijzing i.p.v. begeleiden. Dit was zó fout! Gelukkig zijn er daarna meerdere gesprekken geweest, waarin dingen uitgesproken werden, ontkracht werden en benoemd konden worden. Herstel kon plaatsvinden, zowel met Maud als met Frank als met Juriaan. We zijn ver gekomen in dit proces als gezin, hoewel ik weet dat er nog een stukje weg te gaan is voor volledig herstel kan plaatsvinden. Gezien hoe ze nu alle drie in het leven staan, heb ik daar alle vertrouwen in! Ps: Ik heb in dit verslag meer de nadruk gelegd op Frank dan op Maud. Dit omdat hier naar mijn idee nog te weinig aandacht aan wordt gegeven, wat er op dit gebied kan gebeuren in de pubertijd en ik er weinig over kon vinden.. Moeder van Maud 17

18 Eindelijk is de druk eraf In de winter van 1971 kwam ik uit Suriname, toen 5 zomers jong, samen met mijn broer en zus aan in Nederland. Het was erg koud, meer dan 30 graden verschil. Mijn moeder en stiefvader hadden ervoor gekozen om te emigreren vanuit een warm land naar een koud land. Zoals voor velen een betere toekomst voor de kinderen. Mijn moeder en stiefvader waren al vooruit gegaan om werk en onderdak te zoeken. Zodra dat gelukt was, zouden wij vanuit Suriname naar Nederland vertrekken. Een jaar later kwamen wij in Nederland aan. In dat jaar is het gebeurd, het misbruik, door mijn oom. Hij was 7 jaar ouder dan ik. We kwamen op Schiphol aan en van daaruit reden we meteen door naar Rotterdam. Daar hebben we tot en met 1976 gewoond, om daarna te verhuizen naar een rustigere stad. In die stad groeide ik verder op. Ik had het er in mijn jeugd prima naar mijn zin, leuke kinderrijke buurt, veel vriendjes en vriendinnetjes, dus veel buiten spelen. Ik heb in die tijd verschillende sporten uitgeprobeerd en vond ze allemaal erg leuk om te doen, maar niet te lang. Basisschool, voortgezet onderwijs en mbo heb ik goed, met af en toe wat vertraging, doorlopen. Ik had het altijd erg naar mijn zin op school. Tussen mijn 17e en mijn 24e ben ik heel veel uitgegaan. Een fantastische tijd was dat. In die tijd heb ik ook mijn vriend, nu mijn huidige man, leren kennen. Vanaf mijn 18e hadden we verkering. Heerlijk die verliefdheid en dan komt houden van, maar dat weet je op die leeftijd nog niet. Het werd heel serieus tussen ons en dan wil je als man wel ietsje verder gaan. Daar had ik moeite mee en zei dan als je echt van me houdt, dan kun je wachten En dat deed hij ook, een jaar lang. Onze gevoelens werden heftiger, maar ik kon me nog niet helemaal geven. Waar het aan lag, wist ik toen nog niet. 33 jaar na dato kwamen de dromen/nachtmerries vanuit mijn kleutertijd, dat is nu ongeveer 16 jaar geleden. Toen pas vielen de stukjes op zijn plaats. Ik kon mij herinneren dat ik naar boven werd geroepen omdat ik hem zogenaamd moest helpen met iets. Ik kan daar maar vlagen van herinneren van wat er gebeurd is. Was er eigenlijk wel wat gebeurd? Wat was er gebeurd? Ik begon aan mezelf te twijfelen of het wel werkelijk gebeurd was en begon vragen te stellen. Hoe zag het huis er ook alweer uit? Kon je met de trap naar boven? En hoeveel kamers waren er? De antwoorden die ik van mijn moeder kreeg klopten. Ik had het dus niet verzonnen, ik ben niet gek! Ik weet niet hoeveel keer het in dat jaar 18

19 gebeurd is, maar in ieder geval meer dan 5 keer. Sommige dingen gebeuren met een reden.. Geen uitnodiging? Toen ik ging samenwonen, kreeg ik het druk met van alles. Daardoor werden de contacten met sommige familieleden wat losser. Toen ging ik trouwen en uitnodigingen sturen. Alles was geregeld. De heugelijke dag kwam dichterbij en het feest kon beginnen. Het was een geweldig feest geweest, maar wie was ik vergeten uit te nodigen?? Mijn oom! Echt totaal vergeten, of had ik hem uit mijn geheugen gewist, van mijn harde schijf? Want rond die tijd had ik nog geen nachtmerries. Ik heb heel veel last gehad van nachtmerries, hyperventileren, hoofdpijn door te weinig rust, druk op de borst, huilbuien, was bang om flauw te vallen enz. Overdag ging het prima, was met van alles bezig...werk, gezin, huis, hobby s, sporten van de kinderen enz., maar zodra ik naar bed ging begon het. Eerst maar hopen en blijven zeggen dat je niet gaat dromen, wat je natuurlijk wel gaat doen, want je kunt dat niet uitzetten. Al probeerde ik dat wel. Waar ik ook last van had was dat ik een (over) bezorgde moeder/vrouw was, zeker voor mijn kinderen tijdens hun baby tot en met basisschool periode. Ik ben me bewust gaan omscholen om bij mijn kinderen in de buurt te kunnen zijn en ze in de gaten te houden. Ik wilde weten wie mijn kinderen trainde of verzorgde, man/vrouw, getrouwd, kinderen ooh getrouwd pffff...maakte niets uit, ook die kunnen misbruiken. Ik leerde mijn kinderen al heel vroeg, dat niemand aan hen mocht komen. Ook geen familielid!! Het is jouw lichaam, alleen jíj mag er aan zitten! Zit er iemand aan je, direct vertellen, ook al zegt of dreigt diegene dat hij/zij iemand pijn gaat doen!. Tegen mijn man zei ik Als iemand mijn kinderen iets aandoet, God behoede mij, want ik doe hem of haar iets aan, maar dan moet jij verder voor de kinderen zorgen Wat heeft mij geholpen hiermee om te gaan? Mijn psycholoog was de eerste waaraan ik het verteld heb. Alleen het vertellen al luchtte mij op. Verder kent alleen een vriendin en een schoonzus mijn verhaal. Door veel te praten met een héél geduldige partner, want die wist al die jaren ook niet wat er in mijn jeugd gebeurd was. Wat mij ook hielp was veel bezig zijn met mijn gezin, leuke dingen doen die mijn kinderen leuk vinden en ik vanzelf ook. Verder probeerde ik heel veel te ontspannen, d.m.v loslaten, lezen, puzzelen, tv kijken etc... Maar vooral door leren om NEE te zeggen. NEE is ook een antwoord! Vroeger wilde ik alles voor een ander oplossen of overnemen en zei overal JA op. In 2012 werd mijn oom ziek. Pfffff..niet goed, maar mijn hart maakte een vreugdedansje. Nu hoef ik hem niet meer, met hevig kloppend hart, te ontlopen wanneer ik hem op een familiefeestje zag. Er werd mij niet gevraagd of ik hem wilde opzoeken, omdat ik op de één of andere manier wel liet merken dat ik dat niet van plan was en het te druk had. Ik zei er niets over, maar had altijd wel wat te doen om eronder uit te komen. Het was een opluchting voor mij toen hij echt dood was. eindelijk dacht ik, de druk is eraf. Ik ben happy met mijn gezin, familie, vrienden en kennissen. Patty Ik leerde mijn kinderen al heel vroeg, dat niemand aan hen mocht komen. Ook geen familielid!! Het is jouw lichaam, alleen jij mag er aan zitten! Zit er iemand aan je, direct vertellen, ook al zegt of dreigt diegene dat hij/zij iemand pijn gaat doen! 19

20 Het stilzwijgen voorbij (2011) Ik ben Yvonne, een jonge vrouw van 41 jaar. Ik ben getrouwd met D. en samen hebben we twee prachtige kinderen. Ik ben opgegroeid in Friesland in een Nederlands Hervormd gezin met een vader en moeder, vier oudere broers en nog een zusje. In vele ogen een gewoon doorsnee gezin waar de vader het geld verdient en de moeder thuis is en voor de kinderen zorgt. De opvoeding werd grotendeels door mijn moeder gedaan omdat mijn vader overdag aan het werk was. Mijn verhaal begint zo rond dat ik negen jaar was. Mijn ene oudste broer (hij is zo n 6 jaar ouder dan ik) wilde wel een spelletje met mij doen. Ik weet nog dat ik dacht goh wat leuk, maar waarom dat nu op zolder moest? Dat begreep ik eerst maar niet. Standaard gingen de speelkaarten mee naar zolder onder het mom van we gaan een kaartspelletje doen. De verwarring was groot, want waarom moesten mijn kleren nu uit? Ik kon maar niet begrijpen wat dat nu met het kaartspelletje te maken had? Ik herinner mij nog dat ik het aan hem vroeg waarom mijn kleren tot op mijn knieën moesten, want ik vond het maar niets. Hij werd boos en vond het jammer dat ik niet met hem een spelletje wilde doen. Doe nu maar gewoon wat ik zeg hoor ik hem nog zeggen. Je zult het vast leuk vinden. Het gebeurde allemaal heel stiekem op zolder. Bij het geringste geluid wat hij maar hoorde moest ik mijn kleren weer heel snel aandoen. Er werd overigens nooit wat met de kaarten gedaan. De angst en verwarring die ik had weerhield mij ervan om er tegen in te gaan, ik was nog zo jong en wist niet wat mij overkwam. Wel dat het iets was wat een ander echt niet mocht weten. Hij sprak erg op mij in, niemand mag dit geheimpje weten want dan zullen mem (moeder) en heit (vader) heel erg boos op je zijn en dat wil je toch niet? Elke dag, wanneer het maar kon, manipuleerde en dreigde hij mij met het feit dat ik niks mocht zeggen. Ook vertelde hij elke keer als hij weer bezig was dat ik het ook wel lekker vond en dat ik dit ook wel wilde. Daarnaast ging het misbruik verder maar nu niet alleen meer op zolder. Ik denk dat mijn broer meer lef begon te krijgen omdat ik niks durfde te vertellen en ik steeds stiller werd. En blijkbaar had niemand in de familie het in de gaten, dus hij kon ongestoord doorgaan. 20

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding PRAKTIJK VOOR VERLIESVERWERKING Wilma Luyke Doetinchem Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding "Ik kan U vertellen dat ik in zak en as zat voordat ik bij Wilma aanklopte. Mijn vrouw is plotseling

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet?

Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet? Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet? Iedereen wordt geconfronteerd met de dood. Moeilijk is dat. Maar volgens Prediker is het mooi om op een begrafenis te zijn. Want verdriet om de dood zet je stil,

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Voorwoord In 2009 heb ik voor een Amerikaanse blog site een serie artikelen geschreven die ik in dit boek vertaald en gebundeld heb. Nadat ik de serie

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

EERSTE HULP BIJ EMOTIE

EERSTE HULP BIJ EMOTIE EERSTE HULP BIJ EMOTIE Geschreven door barbara kelder Inleiding Dit is een spiritueel boekje, die je zal helpen wegwijs te worden in je eigen innerlijke wereld, die innerlijke wereld is een spiegel, van

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

ADHD. en kinderen (6-12 jaar)

ADHD. en kinderen (6-12 jaar) ADHD en kinderen (6-12 jaar) ADHD, DAAR BEN JE NIET BLIJ MEE Als je bij het buitenspelen een blauwe plek oploopt, dan zit je daar niet mee. Meestal is-ie na een paar dagen weer weg. Bij ADHD is dat anders,

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Inhoud van dit E-book

Inhoud van dit E-book Carina Lucassen Inhoud van dit E-book Voor wie is dit E-book geschreven? 3 Wie is ben ik? Carina Lucassen 4 Stap 1: De basis in jouw leven 5 Stap 2: De buitenkant 7 Stap 3: De wereld om je heen 8 En nu

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Je kind in balans Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Op weg naar emotionele stabiliteit UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER Van Caroline Penninga-de Lange verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Kinderen, rouw en beeldende therapie

Kinderen, rouw en beeldende therapie Rosanne van Alphen de Roo Kinderen, rouw en beeldende therapie Dingen die je moet weten als je met een rouwend kind te maken hebt De Zwaan, beeldende therapie 1 Kinderen en rouw In dit E-book krijg je

Nadere informatie

Week 1: Neem 100% verantwoordelijkheid voor je eigen leven

Week 1: Neem 100% verantwoordelijkheid voor je eigen leven Week 1: Neem 100% verantwoordelijkheid voor je eigen leven Gefeliciteerd, vandaag neem jij de eerste stap richting een Proud to be Stout leven. Ik ben trots op jou! De aankomende 8 weken neem ik jou mee

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal De mensen van voorbij Zij worden niet vergeten De mensen

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

7. Wel of niet vertellen

7. Wel of niet vertellen Quizvragen hoofdstuk 6 1. Wanneer krijgt iemand een bloedtransfusie? 2. Hoe is het virus in jouw bloed terechtgekomen? 3. Komt een verkoudheid door de kou of door een virus? 4. Kan het virus in flesvoeding

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ?

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? Volgens psycholoog Gary Chapman zijn er vijf universele liefdestalen, waarin mensen liefde kunnen en ontvangen. Iedereen heeft een of twee liefdestalen waardoor hij of zij zich

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Welkom! Wij zijn Susanne Visser en Ineke Wulp en werkzaam voor het Centrum voor Jeugd en Gezin in Wijk Bij Duurstede. Het organiseren van

Nadere informatie

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VOORBEDE Soms moeten gebeurtenissen en dingen met naam worden genoemd. Soms moet je de dingen meer openlaten, opdat iedereen zijn eigen ervaringen erin kan herkennen. De voorbede

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja Voorwoord Verliefd zijn is super, maar ook doodeng. Want het kan je heel onzeker maken. En als het uiteindelijk uitgaat, voel je je intens verdrietig. In dit boek lees je over mijn liefdesleven, de mooie,

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

Namana, Naar een leven met spirituele invulling en een gezonder wordende huid en lichaam Namana

Namana, Naar een leven met spirituele invulling en een gezonder wordende huid en lichaam Namana Namana, Naar een leven met spirituele invulling en een gezonder wordende huid en lichaam Namana Waarom vernieuwend coachen? Na een wat lastige tijd in het buitenland, kwam ik terug in Nederland. Tijd om

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen.

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. 1 Inhoud Voorwoord Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. Tip 4. Ga hem niet verzorgen of bemoederen. Tip 5. Leer van het verleden en kies opnieuw.

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Golf van de Rode Maan

Golf van de Rode Maan Golf van de Rode Maan Data waarin de golf van de Rode Maan valt: 11-2 t/m 23-2-2015 *29-10 t/m 10-11-2015 *16-7 t/m 28-7-2016 *2-4 t/m 14-4- 17 18-12 t/m 30-12 -2017 * 4-9- t/m 16-9-2018 * 22-5 t/m 3-6-2019

Nadere informatie

Introductie. p.3. Tip 1: Vind een sterke reden. p.5. Tip 2: Leer de angst kennen p.6. Tip 3: Onderzoek jouw overtuigingen. p.7

Introductie. p.3. Tip 1: Vind een sterke reden. p.5. Tip 2: Leer de angst kennen p.6. Tip 3: Onderzoek jouw overtuigingen. p.7 Inhoud Introductie. p.3 Tip 1: Vind een sterke reden. p.5 Tip 2: Leer de angst kennen p.6 Tip 3: Onderzoek jouw overtuigingen. p.7 Tip 4: Zo vergaar je onbreekbaar zelfvertrouwen vanuit je kern p.8 Tip

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

REDENEN OM. Dankbaar TE ZIJN. Dirkje Evers

REDENEN OM. Dankbaar TE ZIJN. Dirkje Evers REDENEN OM Dankbaar TE ZIJN Dirkje Evers Er zijn vele kleine zegeningen die het leven de moeite waard maken. Leer de kleine dingen in het leven te waarderen. Het helpt je om een dankbaar hart te ontwikkelen

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie