Protocol bewegingsonderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Protocol bewegingsonderwijs"

Transcriptie

1 Protocol bewegingsonderwijs Inleiding Bewegen is van essentieel belang voor de totale ontwikkeling van kinderen. Een brede bewegingsbekwaamheid, op een plezierige manier verworven, draagt bij aan een duurzame sportdeelname en een actieve leefstijl en vrijetijdsbesteding. Het primair onderwijs heeft tot taak om leerlingen bekwaam te maken voor een zelfstandige, verantwoorde, kansrijke en blijvende deelname aan de bewegingscultuur. Sinds 2001 zijn nieuw opgeleide leraren primair onderwijs niet meer automatisch bevoegd voor het geven van bewegingsonderwijs aan de groepen drie tot en met acht in het primair onderwijs en voor leerlingen ouder dan zeven jaar in het speciaal onderwijs*. Tegelijkertijd is er een toegenomen aandacht voor bewegen en bewegingsonderwijs in onze samenleving. Veel scholen staan daardoor voor de vraag welke rol bewegingsonderwijs dient te spelen binnen het onderwijsaanbod van de school en op welke wijze ze dit onderwijs kunnen vormgeven. De besturenorganisaties hebben het op zich genomen om, mede op verzoek van de Tweede Kamer, een handreiking te bieden aan de schoolbesturen in het primair onderwijs om binnen de bestaande regelgeving vorm te geven aan kwalitatief goed en veilig bewegingsonderwijs. Dit protocol is tot stand gekomen na overleg met de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) en vertegenwoordigers van de pedagogische academies, de MBO instellingen en Academies voor Lichamelijke Opvoeding (ALO s). Dit protocol richt zich op het binnen het curriculum van de school te organiseren bewegingsonderwijs. Hierbij kunnen diverse professionals worden ingezet, zoals groepsleraren met een brede bevoegdheid, groepsleraren met een smalle bevoegdheid, afgestudeerden van de hbo opleiding Leraar Lichamelijke Opvoeding en mensen met een MBO opleiding Sport en Bewegen. Bewegingsonderwijs op school is slechts één van de pijlers is waarop bewegen en sport rondom de school rusten. Er zijn landelijk op grote schaal ontwikkelingen gaande met betrekking tot het naschoolse aanbod van bewegingsactiviteiten en de verbinding tussen school en sport(verenigingen). Ook hier moet het realiseren van kwaliteit leidend zijn. Dat kan onder andere worden bereikt door het inzetten van beweegteams. Zo n team wordt gevormd door diverse deskundigen op MBO en HBO niveau op het gebied van bewegen en sport. Dit protocol bestaat uit: een checklist & toelichting. Daarnaast zijn doorverwijzingen naar relevante websites opgenomen ter nadere informatie. Dit protocol is geschreven vanuit het perspectief van de huidige regelgeving. * Regeling aanvullend getuigschrift zintuiglijke en lichamelijke oefening primair onderwijs

2 Algemeen 1. Het bewegingsonderwijs is één van de leer en vormingsgebieden. Dit betekent dat er sprake is van een inhoudelijke visie, een vakwerkplan, van kwaliteitsbeleid, een zorgplan en van periodieke evaluatie. 2. Het inhoudelijke beleid op bewegingsonderwijs sluit net als de andere leergebieden aan bij het schoolbeleid en de vakoverstijgende doelen. 3. De vorderingen van de leerlingen worden systematisch bijgehouden (leerlingvolgsysteem). Specifiek Leraren en leraarondersteuners (wie) De verantwoordelijkheid voor de lessen bewegingsonderwijs is altijd in handen van vak/groepsleraren (Hboniveau 5) (gemeenschappelijke opleidingskwalificaties) die een bevoegdheid hebben voor bewegingsonderwijs. Daarnaast kunnen deskundigen op het gebied van Motorische Remedial Teaching (MRT), leraarondersteuners (Lobos, Mbo niveau 4), en eventuele anderen zoals stagiaires van opleidingen worden ingezet in het kader van bewegen en sport op school. (leraren en leraarondersteuners) (Recente onderzoeksgegevens bewegingsonderwijs basisonderwijs) Leeropbrengst (waartoe) 1. De leeropbrengsten staan in relatie tot de kerndoelen, zoals die zijn geformuleerd voor het bewegingsonderwijs. (wettelijke kerndoelen) 2. De leeropbrengsten zijn beschreven in concrete gedragstermen en vertaald in tussendoelen op verschillende niveaus. De leeropbrengsten zijn afgestemd op de leerling populatie van de school. (algemeen overzicht leerlijnen basisdocument) Aanbod (wat) 1. Het aanbod van bewegingsactiviteiten: is afgestemd op de leeropbrengst en wordt geformuleerd in concrete en haalbare lesdoelen is breed en maakt leerlingen bekend en vertrouwd met belangrijke en in diverse situaties toepasbare grondprincipes van bewegen is uitdagend en sluit aan bij de actuele bewegingswereld van de leerlingen is samenhangend en is gesitueerd binnen doorlopende leerlijnen die geplaatst zijn binnen een periode en jaarplanning is afgestemd op de onderwijsbehoefte van individuele leerlingen. 2. Als een school zich wil profileren als sportactief of sportgeoriënteerd, dan is er naast de lessen bewegingsonderwijs meerdere malen per week een keuzeaanbod van buitenschoolse sportactiviteiten. Dit aanbod is afgestemd op het binnenschoolse aanbod. (website Alliantie school en sport) Vakdidactisch en pedagogisch handelen (hoe) 1. Leersituaties zijn veilig ingericht: in het begeleiden van het bewegen van de leerlingen wordt binnen aanvaardbare risico s de veiligheid gewaarborgd 2. Er wordt zowel op groepsniveau als op individueel niveau leerhulp op maat gegeven 3. Bewegingstechnische principes, die van belang zijn voor efficiënt en verantwoord bewegen, worden gekoppeld aan organisatorische en didactisch methodische maatregelen 4. Leer en/of gedragsproblemen worden bij leerlingen gesignaleerd. 5. De lestijd wordt efficiënt benut en het activiteitniveau is hoog 6. De leraren zorgen voor een respectvol pedagogisch klimaat en een actieve en zelfstandige rol van leerlingen. (vakdidactisch en pedagogisch handelen) Randvoorwaarden (waar, wanneer, veiligheid) 1. De gymzaal / het speellokaal voldoet aan de bouwnormen, de normen voor inrichting en de Arbo richtlijnen, Arbo Meester, Consument en Veiligheid, ISA, KVLO normen, Leidraad scholenbouw VNG. Randvoorwaarde 1 2. Er is voldoende tijd gepland om de vakoverstijgende doelen en de kerndoelen voor bewegingsonderwijs te realiseren. Randvoorwaarde 2 3. De groepsgrootte in de lessen bewegingsonderwijs is afgestemd op veiligheid, beheersbaarheid, de leerlingenpopulatie en het realiseren van het omschreven aanbod en de geformuleerde leeropbrengst. Randvoorwaarde 3 4. Er kan direct eerste hulp worden verleend (EHBSO). Tevens zijn er communicatiemiddelen aanwezig om hulp in te roepen. Randvoorwaarde 4 5. Er is sprake van een ongevallenregistratie.

3 Toelichting Leerlingvolgsysteem Met behulp van een LVS wordt de ontwikkeling van een leerling gevolgd. Periodiek worden voor alle leerlingen in een groep de vorderingen vastgesteld en geregistreerd. Eventuele achterstanden kunnen tijdig worden gesignaleerd en er kunnen gepaste maatregelen worden genomen (remediëring). Een paar voorbeelden van leerlingvolgsystemen voor bewegingsonderwijs. Beleves, leerlingvolgsysteem bewegingsonderwijs (cd rom), A. Consten & J. v.d. Vuurst, Slo in samenwerking met KVLO, Jan Luiting Fonds. Leerlingvolgsysteem bewegen en spelen + cd rom, W.van Gelder & H.Stroes, Reed business information. LVS Jump in Amsterdam, in.nl Novibols, G.W. v.d. Berg, Netwerk rondom Bewegen. 'Planmatig bewegingsonderwijs'; methode voor de basisschool met geïntegreerd een leerlingvolgsysteem; B.Raadsveld en Z. Swijtink. Leraren en leraarondersteuners In 2001 is de bevoegdheidsregeling voor het geven van onderwijs in lichamelijke opvoeding in het PO gewijzigd: Het geven van onderwijs in de zintuiglijke en lichamelijke oefening door gediplomeerden van lerarenopleidingen bewegingsonderwijs beperkt zich tot leerlingen in de eerste twee leerjaren van het primair onderwijs en aan groepen bestemd voor leerlingen tot 7 jaar in het speciaal onderwijs. Dit betreft studenten en zij instromers, die na 1 september 2000, dus vanaf het schooljaar aan de Pabo opleiding zijn begonnen. Groepsleraren die al bevoegd waren voor het geven van bewegingsonderwijs voor de groep 3 8, houden hun onderwijsbevoegdheid. Pabo afgestudeerden kunnen alsnog de bevoegdheid bewegingsonderwijs halen voor de groepen 3 8 via de Leergang Vakbekwaamheid Bewegingsonderwijs via Pabo. De Leergang dient gevolgd te worden bij een hiertoe door de Stichting Post HBO gecertificeerde Pabo. Een (speciale) basisschool kan de volgende professionals inzetten voor de lessen bewegingsonderwijs: 1. Een vakleraar. Een leraar lichamelijke opvoeding afgestudeerd aan een ALO. Deze is breed bevoegd, d.w.z. voor alle groepen van het primair en speciaal onderwijs 2. Een groepsleraar: a. een groepsleraar oude stijl met een brede bevoegdheid; b. een groepsleraar nieuwe stijl met een aanvullende brede bevoegdheid (Leergang). Deze kan ook als vakspecialist in de school werkzaam zijn en aan meerdere groepen lesgeven; c. een bevoegde groepsleraar nieuwe stijl die de Leergang volgt. Deze is vanaf het tijdstip dat hij de Leergang voor het eerst volgt gedurende maximaal twee aaneengesloten schooljaren (de duur van de Leergang) bevoegd tot het geven van bewegingsonderwijs aan alle groepen; d. een groepsleraar nieuwe stijl met een smalle bevoegdheid voor groep 1 en Een leraarondersteuner bewegingsonderwijs en sport (lobos). Deze ondersteuner heeft geen bevoegdheid bewegingsonderwijs en werkt altijd onder de verantwoordelijkheid van een bevoegde (bewegingsonderwijs) groepsleraar of vakleraar. Dit betekent dat de bevoegde leraar in de les aanwezig dient te zijn, aangezien de kwaliteit van de lessen bewegingsonderwijs én de veiligheid altijd gegarandeerd moeten blijven. 4. Anderen zoals ouders, of sporters die een clinic verzorgen. Ook hierbij geldt dat de bevoegde groepsleerkracht of vakleerkracht als verantwoordelijke aanwezig is in de les. Ad 1. Vakleraar Deze leraar voldoet aan de bekwaamheidseisen zoals beschreven in het beroepscompentieprofiel en de beroepscode van de KVLO. De ALO s hebben de gemeenschappelijke opleidingskwalificaties afgestemd op dit beroepsprofiel en op de generieke kernkwalificaties voor de HBO bachelor. (opleidingskwalificaties) De vakleraar lichamelijke opvoeding is breed inzetbaar: als leraar en als beweegmanager in en rond de school.

4 Ad 2 Groepsleraar Het doel van de wijziging voor wat betreft de bevoegdheid en opleiding voor het vak bewegingsonderwijs in het primair onderwijs is het verhogen van de kwaliteit van dat onderwijs door middel van een intensivering van de scholing van de groepsleraren voor dit vakgebied. Doordat de lerarenopleiding basisonderwijs zich volledig concentreert op het geven van bewegingsonderwijs aan het jonge kind zal het niveau van het bewegingsonderwijs aan de groepen 1 en 2 sterk verbeteren. De kwaliteit van het bewegingsonderwijs aan het oudere kind wordt eveneens versterkt doordat de groepsleraar een specifiek postinitieel scholingstraject, de Leergang vakbekwaamheid bewegingsonderwijs via de Pabo, moet volgen alvorens de bevoegdheid voor dat onderwijs aan de groepen 3 t/m 8 te verkrijgen. Groepsleraren die bewegingsonderwijs geven dienen in het kader van de wet BIO hun bekwaamheid te onderhouden. Het behalen van het getuigschrift van de Leergang is overigens niet verplicht. Niet iedere afgestudeerde leraar basisonderwijs is voldoende geschikt of heeft voldoende affiniteit met het vak bewegingsonderwijs. Alleen als daarvoor gemotiveerde en geschikte leraren de leergang volgen kan de kwaliteit van het bewegingsonderwijs een positieve impuls krijgen. (groepsleraar) Ad 3 Leraarondersteuner bewegingsonderwijs en sport (Lobos) De leraarondersteuner bewegingsonderwijs en sport is een specifiek opgeleide onderwijsondersteuner met een MBO opleidingsniveau 4. De leraarondersteuner kan en moet op een zelfstandige manier ondersteunen bij het uitvoeren en evalueren van een programma lichamelijke opvoeding in het primair onderwijs. Inhoudelijk betekent dit dat de lobos onder toezicht en verantwoordelijkheid van een bevoegde (vak)leraar, op een veilige pedagogisch verantwoorde manier les en leerlingbegeleidende taken kan uitvoeren met betrekking tot leerlingen in het leeftijdsbereik van 4 tot 12 jaar, Ook de leraarondersteuner dient zijn bekwaamheid te onderhouden. (lobos en mbo/ovdb) Ad 4 Anderen Externen kunnen bijvoorbeeld zijn: ouders, sporters die een clinic verzorgen, kaderleden van sportverenigingen, een commerciële sportaanbieder, een sportbuurtwerker. Sportaanbieders worden vaak tijdelijk of voor een specifiek onderdeel in het kader van sportoriëntatie en keuze binnen het lesprogramma gehaald waarop een buitenschools aanbod (naar keuze) volgt. Dit vraagt om een goede afstemming op het lesprogramma. Zij hebben geen dienstverband met de school. De (vak)leraar dient altijd aanwezig te zijn in de les. Voorbeelden van inzet Voorbeelden vakleraar (en/of gespecialiseerde groepsleraar) Efficiëntere en uitbreiding van inzet van een vakleraar op schoolniveau is mogelijk door: Op schoolniveau: 1. Ontdubbelen van formatie. Meestal is het zo dat, als een vakleraar lesgeeft aan een groep, de groepsleraar formatief ook ingeroosterd staat op deze groep. Je zou dit een dubbele inzet van lesgebonden formatie kunnen noemen. De groepsleraar kan tijdens de les van een vakleraar elders ingezet worden, dan wel andere taken doen. 2. Een groepsleraar nieuwe stijl met een smalle bevoegdheid voor de groepen 1 en 2 wordt aangesteld als groepsleraar in de groepen 3 8, krijgt een kleinere werktijdfactor, ten faveure van een vakleraar die in zijn plaats bewegingsonderwijs aan zijn groep geeft. 3. De vakleraar werkt met kinderen die uit twee verschillende groepen komen (bijvoorbeeld de helft van groep 4a en de helft van groep 4b gaan samen naar gym). Daardoor hebben de groepleerkrachten van groep 4a en 4b vier keer per week een halve groep en kunnen meer aandacht schenken aan specifieke leertaken. Op bovenschoolsniveau: 4. Samenwerking met scholen in de buurt door dezelfde vakleraar aan te trekken, vaak gekoppeld aan het gebruik van dezelfde gymzaal/sportzaal; 5. Een poolconstructie van vakleraren onder één of meerdere besturen of een stichting 6. Combinatiefunctie school en sport. Een duale taakstelling van vakleraren die zowel op school werken als taken hebben in het lokaal of regionaal onderwijs/jeugd/sportbeleid.

5 Voorbeeld combifunctie vakleraar Steeds meer vakleraren zijn werkzaam in een combinatiefunctie school en sport. Er zijn diverse organisatorische modellen. Een paar voorbeelden: In een gemeente zijn zowel het takenpakket als de werktijden van een deel van de vakleerkrachten aangepast. Het onderwijs kende al veel vakleerkrachten, van daaruit zag de gemeente wel iets in een actieve samenwerking met sportbuurtwerk. De vakleerkracht heeft de rol van coördinator en zorgt voor inhoudelijke afstemming tussen het binnen en buitenschoolse beweegaanbod. De gemeente draagt zorg voor financiering naar de scholen zodat zij de buitenschoolse taken van de vakleerkracht kunnen bekostigen. Ergens in Nederland heeft de gemeente het initiatief genomen voor binnen en buitenschools leren bewegen en is in dit geval werkgever. De beleidsgebieden onderwijs, welzijn, sport en gezondheid zien allen de meerwaarde van een actieve invulling van binnen en buitenschoolse uren en bekostigen allen een deel. De vakleerkracht staat 24 uur voor de klas, de rest van de uren zijn voor de buitenschoolse organisatie en uitvoering van activiteiten. Voor deze functie, in deze gemeente vakleerkracht nieuwe stijl genoemd, is een nieuw profiel gemaakt. Er is tot 2012 extra geld voor een project gerelateerd aan kwaliteit en gezondheid. Uitgangspunt is dat de scholen na drie jaar de bekostiging van de vakleerkracht op zich nemen en bij de eerste scholen is dit inmiddels het geval. Voorbeeld groepsleraar In het geval dat een aan een school benoemde leraar basisonderwijs de Leergang niet volgt en dus alleen bevoegd is om bewegingsonderwijs in de groepen 1 en 2 te verzorgen zal een oplossing moeten worden gezocht voor de lessen bewegingsonderwijs waarvoor hij of zij niet bevoegd is. Het is aan het schoolbestuur om te bepalen door wie het de lessen bewegingsonderwijs wil laten verzorgen: door de zittende groepsleraren ( oude stijl ) die hun brede bevoegdheid voor bewegingsonderwijs hebben behouden en door middel van lessenruil de lessen bewegingsonderwijs kunnen overnemen van hun nog niet breed bevoegde collega s, óf door een groepsleraar nieuwe stijl die de Leergang heeft voltooid, óf door een groepsleraar nieuwe stijl die de Leergang volgt en op grond daarvan tijdelijk bevoegd is voor alle groepen, óf door een groepsleraar nieuwe stijl die de Leergang heeft voltooid en als vakspecialist aan meerdere of alle groepen de lessen bewegingsonderwijs verzorgt (en de rest van de week een eigen groep heeft), òf door een vakleerkracht. Een en ander vergt verschuivingen binnen het lesrooster. Voorbeeld beweegteam Een vakleraar (HBO 5) en de Lobos/BOS medewerker (MBO 4) managen en verzorgen het binnen en buitenschoolse aanbod aan bewegingsonderwijs en sport. De vakleraar verzorgt de lessen bewegingsonderwijs en wordt hierbij ondersteund door de Lobos. De Lobos/BOS medewerker voert het voor/tussen en naschoolse aanbod uit en werkt samen met sportverenigingen. De vakleraar managet op het niveau van netwerken leggen en onderhouden en afstemmen van het binnenschools en buitenschoolse aanbod. De school bekostigt de vakleraar. De BOS medewerker wordt door de gemeente bekostigd. Aangezien vakleraar ook voor een deel buitenschools werkt en de BOS medewerker (als LOBOS) binnen de school hebben gemeente en school een samenwerkingsovereenkomst gesloten waaronder taken en verantwoordelijkheden. Meer voorbeelden. Voor meer voorbeelden verwijzen we naar de brochure over het beroepsprofiel vakleraar bewegingsonderwijs die wordt ontwikkeld door slo, kvlo en avs (waarschijnlijk eind 2007 beschikbaar).

6 Recente onderzoeksgegevens bewegingsonderwijs basisonderwijs Bewegingsonderwijs wordt anders gegeven door een vakleraar dan door een groepsleraar. De verschillen blijken duidelijk uit onderstaande onderzoeksresultaten. Ook blijkt hieruit de kwalitatieve meerwaarde van de vakleraar. Uit Bewegingsonderwijs: belang, bedoeling en bevindingen, lezing H. Stegeman 1 november 2006 Amsterdam Onderzoek naar het onderwijsaanbod (PPON Cito 2006) Het betreft hier onderdelen uit de onlangs uitgevoerde periodieke peiling van het onderwijsniveau (PPON). Er is gekeken naar de mate waarin in de groepen 6, 7 en 8 aandacht wordt geschonken aan de twaalf leerlijnen uit het Basisdocument Bewegingsonderwijs die een gevarieerd en breed aanbod garanderen. het blijkt dat tikspelen en doelspelen het vaakst op het programma staan. Meerdere leerlijnen krijgen niet de aandacht die ze (volgens de samenstellers van het boek) zouden behoren te hebben; met name bewegen op muziek en stoeispelen komen er bekaaid vanaf. het aanbod van de groepsleerkrachten is beduidend minder gevarieerd dan dat van de vakleerkrachten. Ze hebben ook minder oog voor de reguleringsdoelen. het blijkt dat vakleerkrachten in hun lessen beduidend vaker dan de groepsleerkrachten aandacht schenken aan de, zoals dat wordt genoemd, instructie elementen oorzaak en preventie van blessures en veiligheidsaspecten. Wat vinden de leerlingen ervan? Het Mulier Instituut heeft in het kader van een onderzoek naar de kwaliteit van de lichamelijke opvoeding, aan de leerlingen van groep 8 gevraagd hoe zij oordelen over het belang van het bewegingsonderwijs. de leerlingen die les hadden van een vakleerkracht zeggen van de meeste activiteiten vaker dat ze deze goed hebben geleerd, dan zij die les kregen van een groepsleerkracht. de leerlingen die van een vakleerkracht les hadden, zeggen vaker dat ze meer zijn gaan sporten. Terugkijken op de gymlessen In het Nationaal Sport Onderzoek (NSO 2005, ook van het Mulier Instituut) keken Nederlanders van 15 tot 70 jaar terug op hun gymlessen op de basisschool of de lagere school. zij die les kregen van een vakleerkracht oordelen beduidend positiever over de kwaliteit van die lessen, dan zij die het met de groepsleerkracht moesten doen de vakleerkracht wordt vaker het keurmerk de (gym)juf/meester was goed verleend. Ook leerde hij zijn leerlingen meer. Is er een vakleerkracht op school, dan komt dat dikwijls ook de gymaccommodatie ten goede. Verder houden vakleerkrachten vaak meer rekening met verschillen, stimuleren ze hun leerlingen meer om ook na schooltijd te gaan sporten en sluit hun aanbod beter aan bij de wensen van de leerlingen. De respondenten die les kregen van een vakleerkracht vinden vaker dat ze goed waren in gym en keken ook vaker uit naar de gymles. Bovendien vonden ze minder vaak dat de klassen te groot waren. De vakleerkracht kan kennelijk wat beter met grote groepen overweg. er wordt bij de vakleerkracht niet meer of minder gepest als bij de groepsleerkracht. het blijkt bijvoorbeeld dat de respondenten met positieve ervaringen in het primair onderwijs niet frequenter sporten dan zij die negatieve herinneringen hebben, die met positieve ervaringen in het voortgezet onderwijs wel. wie goede herinneringen bewaart aan de gymlessen, daar veel heeft geleerd en ook verder positief oordeelt over de kwaliteit van die lessen, sport minder commercieel en meer bij de vereniging. Wie niet zo goed was in gym, sport juist meer in commercieel verband. Uit: Waarom onderwijs in bewegen? Onderwijs in bewegen op de basisschool; ISBN ; blz. 123 & 124 Verschillen groepsleerkracht (van vóór de wetswijziging) en vakleerkacht: bewegingsonderwijslessen hebben een eigen karakter wat iedere leerkracht lang niet goed ligt; nieuwe ontwikkelingen worden door groepsleerkrachten die enkele uren in de week verzorgen niet bijgehouden; in de ten dienste staande ( algemene) vakbladen wordt weinig aandacht besteed aan ontwikkelingen met betrekking tot het bewegingsonderwijs; oudere leerkrachten zien erg op tegen het geven van 'gym lessen; door de meer complexe bewegingspatronen bij oudere kinderen kunnen de groepsleerkrachten dikwijls geen hulp bieden, waardoor de leerlingen zich niet naar hun mogelijkheden kunnen ontwikkelen; er ontstaan door voorgaande snel onveilige situaties.

7 Onderzoeksgegevens: Uit eerder Amerikaans onderzoek blijkt: vakleerkrachten leren kinderen motorisch meer dan groepsleerkrachten; het verschil in motorische leereffecten tussen vakleraren en groepsleerkrachten neemt toe bij toenemende complexiteit van de motorische vaardigheden; het effect van verschillen tussen vakleerkrachten met meer kennis en vaardigheid en collega's met minder kennis en vaardigheid wordt groter, naarmate de te beoefenen vaardigheden complexer zijn; als vakleerkrachten de lessen bewegingsonderwijs verzorgen heeft het merendeel van de kinderen meer plezier heeft in de lessen, is het programma uitgebreider en beter uitgebalanceerd, wordt er eerder en beter een goed leerplan opgezet voor de hele school dan wanneer een groepsleerkracht dat doet en komt er meer samenhang en lijn in de lessen door de hele schoolperiode heen. Voor de Nederlandse situatie kan daar aan toegevoegd worden: Behalve het geven van lessen geeft de vakleerkracht ook aandacht aan (Mooy, 1993): de ontwikkeling van een vakwerkplan van een school; het bewaken van de continue programmering; counseling; het plannen van lessen in jaar of periodeplannen; het geven van didactische en organisatorische adviezen. Uit: Belang van bewegingsonderwijs H. Stegeman; ISBN ; blz. 157 en 158 Vaststellingen: dat het met name de sportief minder getalenteerde en de kinderen uit minderheids en achterstandsgroepen zijn, die in hun vrije tijd de weg naar de sport niet zoeken of weten te vinden; dat de ervaringen die in de sportvereniging worden opgedaan in de regel zeer eenzijdig zijn: er wordt doorgaans slechts één tak van sport aangeboden, niet over bewegen geleerd, geen aandacht geschonken aan 'regelcompetenties' en geen kritische sportattitude bijgebracht; dat de (voor later) zo belangrijke lichamelijk actieve leefstijl niet komt aanwaaien en dat het geen automatisme is, dat mensen tot de zo belangrijke deelname aan de (almaar complexer en onoverzichtelijker wordende) bewegingscultuur besluiten; daarvoor is een repertoire van kennis, inzichten en vaardigheden vereist, dat niet anders dan via goed georganiseerde onderwijsleerprocessen kan worden eigengemaakt; dat onderzoek duidelijk maakt, dat de ook anderszins beoogde positieve effecten van sportbeoefening en lichamelijke activiteit niet als vanzelf en per definitie optreden; het is juist die ambivalentie, die de noodzaak van een competente sturing en begeleiding van de onderwijsleerprocessen onderstreept; dat de school (ook de basisschool) over goed opgeleide leraren lichamelijke opvoeding c.q. of vakspecialisten beschikt, die in staat zijn de voor adequate deelname aan de bewegingscultuur vereiste competenties bij te brengen en zorg kunnen dragen voor de noodzakelijke contacten met andere bewegingsaanbieders buiten de school (sportverenigingen, lokale overheden, ongeorganiseerde sport e.a.); dat de school íedere jongere jongens, meisjes, bewegingsbegaafd, bewegingszwak, sociaal sterk, sociaal zwak bereikt en ze tot minimaal het zestiende levensjaar in hun bewegingsontwikkeling kan volgen; dat de school (in potentie) het geschikte pedagogische klimaat biedt: het onderwijs in bewegen vindt er op een systematische wijze plaats, planmatig en aangepast aan individuele behoeften en mogelijkheden; sportervaringen die buiten de school zijn opgedaan worden aangevuld en waar nodig gemodificeerd, overbelasting en onnodige vergelijkingssituaties worden vermeden; dat lichamelijke opvoeding het enige schoolvak is, dat primair is gericht op het lichaam, lichamelijke activiteit, lichamelijke ontwikkeling en gezondheid; dat sportbeoefening op oudere leeftijd vaker voorkomt, naarmate men op school meer en betere lichamelijke opvoeding heeft genoten en meer competentiegevoelens heeft ontwikkeld dat er naarmate er op school meer in leerervaringen op het terrein van sport en bewegen wordt geïnvesteerd, er des te minder algemene middelen nodig zijn om het volwassen deel der bevolking over de drempel van de gezondheidsbevorderende (recreatie)sport te trekken. Er mag, tegen de achtergrond van het bovenstaande, dan ook geconcludeerd worden dat de school bij de introductie in en de voorbereiding op deelname aan de bewegingscultuur een sleutelrol vervult.

8 Randvoorwaarde 1 Arborichtlijnen Het arbeidsomstandighedenrecht omvat in het algemeen het geheel van normen dat gericht is op de bescherming van de werknemer tegen de met het verrichten van arbeid samenhangende invloeden die zijn veiligheid, gezondheid en welzijn (kunnen) bedreigen. De Arbomeester De Arbomeester is een praktisch instrument waarmee scholen in het primair onderwijs zelfstandig arbo en verzuimbeleid kunnen ontwikkelen. De Arbomeester is geschikt om uitvoering te geven aan de wettelijk verplichte Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Deze bevat een R!&E vragenlijst voor de veiligheid en gezondheid van het Gymnastieklokaal De Arbomeester is erkend als branche RI&E voor het primair onderwijs. De sociale partners in het primair onderwijs werken momenteel aan de Arbocatalogus primair onderwijs, waarin naar verwachting voor het bewegingsonderwijs normen worden opgenomen. Consument en Veiligheid Consument en Veiligheid heeft een map Veiligheid op de basisschool, werken aan een school zonder ongelukken. Deze map krijgt in september 2007 een aanvulling die specifiek gaat over veiligheid bij bewegingsonderwijs. De map is te bestellen bij: ISA In 2002 is op initiatief van ISA Sport de normcommissie Overdekte Multidisciplinaire Sportaccommodaties opgericht. Het doel van deze normcommissie was het formaliseren van normen voor alle onderdelen van een overdekte sportaccommodatie die voor meerdere takken van sport (waaronder ook het bewegingsonderwijs kan vallen) kan worden gebruikt. Dit heeft in voorjaar 2007 geleid tot de publicatie van deze normen. sport.com KVLO normen In de jaren 80 werd al geconstateerd dat de standaard zaalafmeting van 252 m2 een beperkende factor is om leerlingen goed bewegingsonderwijs te geven. Ook andere factoren zoals geluid en licht dragen bij aan deze beperking. Daarom heeft de KVLO eigentijdse normen opgesteld waar een functionele ruimte voor bewegingsonderwijs aan zou moeten voldoen. In 2005 zijn deze normen gepubliceerd en deze zijn opgenomen in de normen van ISA en in de Technische Leidraad scholenbouw van de VNG. Leidraad scholen bouw Vereniging Nederlandse Gemeenten Sinds 1 januari 1997 is de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid op het gebied van de onderwijshuisvesting gedecentraliseerd naar gemeenten. Nieuwbouw, uitbreiding en aanpassing van schoolgebouwen zijn daarmee een lokale aangelegenheid geworden van gemeenten en schoolbesturen. Schoolbesturen kunnen aanvragen indienen voor voorzieningen in de huisvesting. De gemeenten moeten beslissen of de voorzieningen voor bekostiging in aanmerking komen. Zie de lokale verordening op onderwijshuisvesting. Om gemeenten en schoolbesturen te ondersteunen geeft de VNG de uitgave Technische leidraad scholenbouw uit. Het Bouwbesluit Het bouwbesluit bevat bouwtechnische voorschriften waaraan alle bouwwerken, zoals woningen, kantoren, scholen e.d. in Nederland minimaal moeten voldoen. Ook verbouwingen vallen onder het Bouwbesluit. De eisen hebben betrekking op veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid energiezuinigheid en milieu. ww.wetten.nl/bouwbesluit% Randvoorwaarde 2 Er bestaat voor geen enkel leer of vormingsgebied in het primair onderwijs een verplichte lessentabel. De WPO geeft wel aan welke vakgebieden er gegeven moeten worden, maar zegt niets over het aantal uren. Er moet echter wel voldoende tijd ingepland worden om de vakoverstijgende doelstellingen en de doelstellingen voor bewegingsonderwijs te realiseren. De inspectie gebruikt hiervoor als indicator dat leerlingen van groep 1 en 2 dagelijks, leerlingen van groep 3 tot en met 8 uit het basisonderwijs tenminste twee keer per week drie kwartier en leerlingen van groep 3 tot en met 8 uit het speciaal basisonderwijs drie keer drie kwartier les in lichamelijke opvoeding krijgen. De tijd die, indien van toepassing, besteed wordt aan zwemonderwijs dient daarbij niet in mindering gebracht te worden op de lestijd voor lichamelijke opvoeding. Dezelfde richtlijn vinden we terug in artikel 38 van de VNG modelverordening op huisvesting in de vergoeding voor het gebruik van de gymzaal. De

9 vergoeding voor de 6 tot en met 12 jarigen is voor het basisonderwijs 1,5 klokuur en voor het speciaal basisonderwijs 2,25 klokuur per week. Als een school voor speciaal basisonderwijs niet beschikt over een speellokaal bedraagt de vergoeding voor het gebruik van de gymzaal 3,75 klokuur, wat overeenkomt met 5 lessen van 45 minuten. Basisscholen met vier groepen 1 en 2 hebben één speellokaal. Vanaf de veertiende groep of bij een stabiele vijfde groep jongste kinderen kan een tweede speellokaal aangevraagd worden, mits er geen gebruik kan worden gemaakt van een gymnastieklokaal of een ander speellokaal hemelsbreed binnen 300 meter van de school**. In het Basisdocument Bewegingsonderwijs (SLO/KVLO) staat een verdeling van tijd over leerlijnen. In het onderstaande overzichtsschema is te zien hoe de tijd is verdeeld over de verschillende leerlijnen en binnen de leerlijnen vervolgens over de diverse bewegingsthema s en kernactiviteiten. De minimale tijd die aan een kernactiviteit wordt besteed is drie lesdelen per lesjaar. Bij minder lestijd is beoogde leerwinst nauwelijks meer te realiseren. Let wel, het aantal lesdelen dat wordt vermeld in het overzichtsschema geldt telkens voor één schooljaar. Er is gekozen voor de groepsverdeling 1/2, 3/4, 5/6 en 7/8, waarbij het dus telkens om twee schooljaren gaat. Bij de verdeling van tijd is er vanuit gegaan dat de beschikbare tijd niet volledig vol moet worden gepland. Er moet altijd ruimte blijven voor extra herhaling en verdieping, de planning van verwante activiteiten en toevallige en onvoorziene omstandigheden of gebeurtenissen. De planning van een schaatsmiddag tijdens een vorstperiode moet altijd mogelijk blijven. Voor de kleutergroepen is de vrije (witte) ruimte wat ruimer genomen, namelijk ongeveer 25%, dan voor de groepen 3 tot en met 8 waar ongeveer 10% wit is gelaten. In percentages uitgedrukt is de gekozen verdeling van tijd over de verschillende leerlijnen als volgt: Leerlijn Groep 1/2 Groep 3/4 Groep 5/6 Groep 7/8 1 Balanceren Klimmen Zwaaien Over de kop gaan Springen Hardlopen Jongleren Mikken Doelspelen Tikspelen Stoeispelen Bewegen op muziek Wit* * De percentages wit vallen wat lager uit dan eerder aangegeven door afrondingsverschillen in de overige percentages in het schema. ** De vakleraar lichamelijke opvoeding, Auteur: Chris Mooij, Baukje Zandstra Randvoorwaarde 3 De onderwijswetgeving (WPO,WEC, WVO) kent geen bepalingen over de groepsgrootte voor bewegingsonderwijs. Bepalingen zijn wel te vinden in het Bouwbesluit, de Arbowetgeving / Brandveiligheidseisen en de bekostigingssystematiek van het onderwijs. De verantwoordelijkheid voor de groepsgrootte ligt bij het bevoegd gezag. OCW verwijst naar de WMS (Wet Medezeggenschap Scholen) om hier op schoolniveau afspraken over te maken. Het Bouwbesluit Het Bouwbesluit geeft voor diverse accommodaties een 'klasse van bezettingsgraad' aan. De klasse geeft aan hoeveel ruimte personen nodig hebben. Voor gymzalen geldt klasse B4, hetgeen betekent: meer dan 8 m² doch ten hoogste 20 m² per persoon. In een gymzaal van 252 m² mogen maximaal 252 : 8 = 30 leerlingen + 1 leerkracht gebruik maken van de zaal. In een zaal van 200 m² maximaal 200 : 8 = 24 leerlingen + een leraar.

10 De leerling afhankelijke berekening van de ruimtebehoefte voor scholen De relatie schoolsoort (type leerling) en het aantal normatieve groepen bij de toekenning van huisvestingsvoorzieningen is gerelateerd aan de groepsgrootte. Het basisonderwijs kent geen normatieve groepsgrootte. Omdat toezicht en instructie ook een rol spelen is het aan te bevelen ook hier een maximale groepgrootte vast te stellen. Het speciaal onderwijs kent wél een normatieve groepsgrootte: de N factor. Voor de verschillende schooltypen zijn deze: SBO: 15 VSO ZMLK: 12 DO: 6 en VSO: 7 SH, ES, VISG, LG, ZMLK: 12 en VSO: 7. ZMOK: 12 en VSO: 7 LZ: 13 en VSO: 7 PI: 10 en VSO: 7 MG: 7 en VSO: 7 Randvoorwaarde 4 EHBSO is Eerste Hulp Bij Sport Ongevallen Het is een taak van het bevoegd gezag om er voor te zorgen dat er in elke gymzaal een complete EHBSO kit aanwezig is. Bovendien bestaat een verplichting vanuit de Arbo wet. Deze EHBSO kit mag niet op slot zitten of achter slot en grendel staan en moet bij voorkeur bij een ongeval binnen een halve minuut bereikbaar zijn.

Vignet Bewegen en sport, po

Vignet Bewegen en sport, po Vignet Bewegen en sport, po Vragenlijst Bewegen en sport Deze vragenlijst is ook geschikt voor aanvragen voor scholen van het (Voortgezet) Speciaal Onderwijs. Vul de vragenlijst zorgvuldig in en maak ruim

Nadere informatie

Beleidsplan bewegingsonderwijs rkbs Maria Datum: 19-11-2009. Bron: Herziene kerndoelen Basisonderwijs. Bewegingsonderwijs.

Beleidsplan bewegingsonderwijs rkbs Maria Datum: 19-11-2009. Bron: Herziene kerndoelen Basisonderwijs. Bewegingsonderwijs. Beleidsplan bewegingsonderwijs rkbs Maria Datum: 19-11-2009 Bron: Herziene kerndoelen Basisonderwijs Bewegingsonderwijs Karakteristiek: Kinderen bewegen veel en graag. Dat zien we bijvoorbeeld op het schoolplein

Nadere informatie

bewegingsonderwijs Kennisbasis bewegingsonderwijs op de Pabo

bewegingsonderwijs Kennisbasis bewegingsonderwijs op de Pabo bewegingsonderwijs Belang van het vak Het bewegingsonderwijs aan de Pabo is exclusief gericht op de bevoegdheid voor groep 1 en 2, voorts op bewegen in brede context: bewegingsactiviteiten die op de basisschool

Nadere informatie

Bewegingsonderwijs in het primair onderwijs

Bewegingsonderwijs in het primair onderwijs Bewegingsonderwijs in het primair onderwijs 1 Bewegingsonderwijs in het primair onderwijs 2 3 Auteurs Inhoud Marco van Berkel (SLO) Miriam Appelman (KVLO) Chris Mooij (SLO) Inleiding 7 Eelco Dam (AVS)

Nadere informatie

Conceptvoorstel KWALITEITSVERBETERING BEWEGINGSONDERWIJS SPOLT

Conceptvoorstel KWALITEITSVERBETERING BEWEGINGSONDERWIJS SPOLT Conceptvoorstel KWALITEITSVERBETERING BEWEGINGSONDERWIJS SPOLT Ittervoort, februari 2005 Geacht College van Bestuur, In het Strategisch Beleidsplan 2005-2009 staan o.a. beleidsvoornemens om tot kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

14 april 2008 PO/B&B/2008/9198

14 april 2008 PO/B&B/2008/9198 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 14 april 2008 PO/B&B/2008/9198 Onderwerp verlichting leergang bewegingsonderwijs Inleiding

Nadere informatie

Congres Gezonde Brede school 1 oktober 2014. De vakleerkracht bewegingsonderwijs: Waar heb ik als bestuurder mee te maken?

Congres Gezonde Brede school 1 oktober 2014. De vakleerkracht bewegingsonderwijs: Waar heb ik als bestuurder mee te maken? Congres Gezonde Brede school 1 oktober 2014 De vakleerkracht bewegingsonderwijs: Waar heb ik als bestuurder mee te maken? Even voorstellen Laurens van Tilburg: lid college van Bestuur van Stichting SchOOL,

Nadere informatie

Nulmeting Bewegingsonderwijs. Niels Reijgersberg Harold van der Werff Jo Lucassen

Nulmeting Bewegingsonderwijs. Niels Reijgersberg Harold van der Werff Jo Lucassen Nulmeting Bewegingsonderwijs Niels Reijgersberg Harold van der Werff Jo Lucassen mulier instituut - sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Mulier Instituut sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Postbus

Nadere informatie

Basislessen Bewegingsonderwijs in de speelzaal

Basislessen Bewegingsonderwijs in de speelzaal Basislessen Bewegingsonderwijs in de speelzaal 34 Aan de methodereeks Basislessen Bewegingsonderwijs is een nieuw deel toegevoegd. Een methode bewegingsonderwijs voor kleuters in de speelzaal. Het lijvige

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

Ideaalplaatje. Wijk beweegteam samengesteld uit onderwijs en sport

Ideaalplaatje. Wijk beweegteam samengesteld uit onderwijs en sport Ideaalplaatje Wijk beweegteam samengesteld uit onderwijs en sport Kracht: Vakleerkracht (niveau 5) neemt kennis mee en werkt vanuit onderwijs Sportwijkwerker (niveau 4)neemt kennis mee en werkt vanuit

Nadere informatie

Bewegingsonderwijs Nutsschool Zorgvliet. [Company Name]

Bewegingsonderwijs Nutsschool Zorgvliet. [Company Name] Bewegingsonderwijs Nutsschool Zorgvliet Door: M Lange Nutsschool Zorgvliet Dartijn en Hde aag [Company Name] Voorwoord: Niet zo lang geleden ontmoette ik een generatiegenote, een vrouw van deze tijd. Zo,

Nadere informatie

Bewegingsonderwijs in Almelo, mag ik even uw aandacht? Een profiel van het bewegingsonderwijs in het primair onderwijs in de gemeente Almelo

Bewegingsonderwijs in Almelo, mag ik even uw aandacht? Een profiel van het bewegingsonderwijs in het primair onderwijs in de gemeente Almelo Bewegingsonderwijs in Almelo, mag ik even uw aandacht? Een profiel van het bewegingsonderwijs in het primair onderwijs in de gemeente Almelo COLOFON Titel Bewegingsonderwijs in Almelo, mag ik even uw aandacht?

Nadere informatie

Lichamelijke opvoeding in het basisonderwijs

Lichamelijke opvoeding in het basisonderwijs Lichamelijke opvoeding in het basisonderwijs BEWEGINGSONDERWIJS Karakteristiek Kinderen bewegen veel en graag. Dat zien we bijvoorbeeld op het schoolplein tijdens het buitenspelen van de kleuters. Het

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K. BASISSCHOOL H. HART

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K. BASISSCHOOL H. HART RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K. BASISSCHOOL H. HART School : R.K. Basisschool H. Hart Plaats : Stevensweert BRIN-nummer : 00AR Onderzoeksnummer : 64775 Datum schoolbezoek : 16 februari 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

Gymmen in de grote gymzaal

Gymmen in de grote gymzaal 1 november 2011 Deelsessie bewegingsonderwijs voor jonge kinderen: Gymmen in de grote gymzaal Sprekers: Joost Brandt Harry van der Meer www.grotegymzaal.nl Joost Brandt en Harry van der Meer Even voorstellen

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE KNOTWILG. : Basisschool De Knotwilg : Amsterdam Zuidoost BRIN-nummer : 13CN Onderzoeksnummer : 79611

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE KNOTWILG. : Basisschool De Knotwilg : Amsterdam Zuidoost BRIN-nummer : 13CN Onderzoeksnummer : 79611 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE KNOTWILG School : Basisschool De Knotwilg Plaats : Amsterdam Zuidoost BRIN-nummer : 13CN Onderzoeksnummer : 79611 Datum schoolbezoek : 6 juli 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

Vragenlijst themacertificaat Bewegen en sport Voortgezet onderwijs

Vragenlijst themacertificaat Bewegen en sport Voortgezet onderwijs Vragenlijst themacertificaat Bewegen en sport Voortgezet onderwijs Vul de vragenlijst zorgvuldig in en maak ruim gebruik van de mogelijkheid om een toelichting te geven zodat het voor de beoordelaar duidelijk

Nadere informatie

Bewegen en sport. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1. Bewegen en sport

Bewegen en sport. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1. Bewegen en sport Een actieve leefstijl is een wezenlijk bestanddeel van een gezonde leefstijl. Een actieve leefstijl draagt bij aan kwaliteit van leven of gezondheid in de breedste zin van het woord. De school kan op diverse

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE TROUBADOUR

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE TROUBADOUR RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE TROUBADOUR School : Basisschool De Troubadour Plaats : Arnhem BRIN-nummer : 04QY Onderzoeksnummer : 79475 Datum schoolbezoek : 1 juni 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ BASISSCHOOL MISTE CORLE Plaats : Winterswijk BRIN-nummer : 18ZG Onderzoek uitgevoerd op : 3 november 2009 Rapport vastgesteld te Zwolle op 30 maart 2010 HB 2811938/9

Nadere informatie

Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs primair onderwijs gemeente Leiden 2015.

Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs primair onderwijs gemeente Leiden 2015. Beleidsregel voor de bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor scholen voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Het college van de gemeente Leiden;

Nadere informatie

WAT MOET EN WAT MAG IN DE ONDERBOUW? versie. Sinds 1 augustus 2006. Onderbouw-VO. d e f i n i t i e v e LEERSTOFAANBOD ONDERWIJSTIJD

WAT MOET EN WAT MAG IN DE ONDERBOUW? versie. Sinds 1 augustus 2006. Onderbouw-VO. d e f i n i t i e v e LEERSTOFAANBOD ONDERWIJSTIJD WAT MOET EN WAT MAG geactualiseerdee n versie d e f i n i t i e v e IN DE ONDERBOUW? Onderbouw-VO Noordzeelaan 24A 8017 JW Zwolle T 038 42 54 750 F 038 42 54 760 Postbus 266 8000 AG Zwolle E info@onderbouw-vo.nl

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. Basisschool Klavertje vier Plaats : Hoofddorp BRIN-nummer : 27NT Onderzoeksnummer : 71286 Datum schoolbezoek : 6 maart 2006 Datum

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX School : Basisschool Beatrix Plaats : Haarlem BRIN-nummer : 16DS Onderzoeksnummer : 69226 Datum schoolbezoek : 24 januari 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. basisschool Klavertje Vier Plaats : Eys BRIN-nummer : 10QB Onderzoeksnummer : 95001 Datum schoolbezoek : 23 augustus Datum

Nadere informatie

Benoeming op basis van convenant Impuls Brede Scholen in het bijzonder onderwijs

Benoeming op basis van convenant Impuls Brede Scholen in het bijzonder onderwijs Benoeming op basis van convenant Impuls Brede Scholen in het bijzonder onderwijs 3.28 Arbeidsovereenkomst 1. Op de arbeidsovereenkomst van de combinatiefunctionaris zijn van toepassing de artikelen 3.29

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE STAAIJ

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE STAAIJ RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE STAAIJ School : Basisschool De Staaij Plaats : Middelaar BRIN-nummer : 09AI Onderzoeksnummer : 92633 Datum schoolbezoek : 25 juni 2007 Datum vaststelling : 19

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DE BAKELGEERT

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DE BAKELGEERT RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DE BAKELGEERT School : Basisschool De Bakelgeert Plaats : Boxmeer BRIN-nummer : 08XM Onderzoeksnummer : 95072 Datum schoolbezoek : 27 augustus Datum vaststelling

Nadere informatie

Vergoedingsbedragen eerste inrichting, nieuwbouw en berekening capaciteit Aangepast door Len van Rijn, mei 2010

Vergoedingsbedragen eerste inrichting, nieuwbouw en berekening capaciteit Aangepast door Len van Rijn, mei 2010 Vergoedingsbedragen eerste inrichting, nieuwbouw en berekening capaciteit Aangepast door Len van Rijn, mei 2010 Jaarlijks worden vergoedingsbedragen bijgesteld voor gymzalen en sportvelden. Hier worden

Nadere informatie

Notitie Ontheffingen bevoegdheidsregels

Notitie Ontheffingen bevoegdheidsregels Notitie Ontheffingen bevoegdheidsregels De wet op het voortgezet onderwijs (WVO) kent een aantal bepalingen waarbij limitatief is vastgelegd wanneer het onderwijs - gedurende een beperkte tijd en onder

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE CBS DE KAMELEON. : CBS De Kameleon : 's-gravenzande BRIN-nummer : 13IK Onderzoeksnummer : 95095

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE CBS DE KAMELEON. : CBS De Kameleon : 's-gravenzande BRIN-nummer : 13IK Onderzoeksnummer : 95095 RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE CBS DE KAMELEON School : CBS De Kameleon Plaats : 's-gravenzande BRIN-nummer : 13IK Onderzoeksnummer : 95095 Datum schoolbezoek : 21 juni 2007 Datum vaststelling : 6

Nadere informatie

Bijlage - Grondslag bekostiging voor materiële instandhouding lichamelijke oefening

Bijlage - Grondslag bekostiging voor materiële instandhouding lichamelijke oefening Bijlage - Grondslag bekostiging voor materiële instandhouding lichamelijke oefening Algemeen Het college is op grond van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra verantwoordelijk

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Herman Broerenstichting Vakleraar bewegingsonderwijs

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Herman Broerenstichting Vakleraar bewegingsonderwijs FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING Vakleraar bewegingsonderwijs Mei 2013 Opdrachtgever Auteur Clara van Sparwoudestraat 1 2612 SP Delft M. van Ommeren P.P.J.G. Janssen Project 5VBBA4431 1 FUNCTIE INFORMATIE

Nadere informatie

Overzicht QenA, versie 1306

Overzicht QenA, versie 1306 Overzicht QenA, versie 1306 vraag antwoord Gevalideerd door Is het mogelijk de start van de Ja, kinderopvangorganisaties die op een locatie kinderen Min bso-tijd voor alle contracten aan van verschillende

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK P.C PRINS CONSTANTIJNSCHOOL

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK P.C PRINS CONSTANTIJNSCHOOL RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK P.C PRINS CONSTANTIJNSCHOOL School : p.c Prins Constantijnschool Plaats : Leeuwarden BRIN-nummer : 15AH Onderzoeksnummer : 71440 Datum schoolbezoek : 10 januari 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

Criteria vaststellen capaciteit, ruimtebehoefte en aanvullende ruimtebehoefte

Criteria vaststellen capaciteit, ruimtebehoefte en aanvullende ruimtebehoefte 1 BIJLAGE 3 DEEL A Criteria vaststellen capaciteit, ruimtebehoefte en aanvullende ruimtebehoefte Vaststellen capaciteit A.1: Uitgangspunten De capaciteit van gebouwen wordt op basis van onderstaande methodiek

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. : Kallenkote

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. : Kallenkote RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij obs Kallenkote Plaats : Kallenkote BRIN-nummer : 13ZM Onderzoeksnummer : 122102 Datum schoolbezoek : 6 januari 2011 vastgesteld te Zwolle op : 14 februari

Nadere informatie

Bijlage - Grondslag bekostiging voor materiële instandhouding lichamelijke oefening

Bijlage - Grondslag bekostiging voor materiële instandhouding lichamelijke oefening Bijlage - Grondslag bekostiging voor materiële instandhouding lichamelijke oefening Algemeen Het college is op grond van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra verantwoordelijk

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL DE DOBBELSTEEN

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL DE DOBBELSTEEN RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL DE DOBBELSTEEN School : Basisschool de Dobbelsteen Plaats : Ulft BRIN-nummer : 03LK Onderzoeksnummer : 80294 Datum schoolbezoek : 20 juni 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL ANNE FRANK

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL ANNE FRANK RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL ANNE FRANK School : Basisschool Anne Frank Plaats : Apeldoorn BRIN-nummer : 16CQ Onderzoeksnummer : 56065 Datum schoolbezoek : 22 februari 2005 Datum vaststelling

Nadere informatie

De concerndirecteur van het cluster Maatschappelijke Ontwikkeling,

De concerndirecteur van het cluster Maatschappelijke Ontwikkeling, GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Rotterdam. Nr. december 0 Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH School : o.b.s. De Borgh Plaats : Zuidhorn BRIN-nummer : 03FT Onderzoeksnummer : 93885 Datum schoolbezoek : 21 en 22 mei 2007 Datum vaststelling :

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT School : Basisschool De Lockaert Plaats : Oss BRIN-nummer : 00CD Onderzoeksnummer : 63530 Datum schoolbezoek : 16 december 2005 Datum vaststelling :

Nadere informatie

Tussentijds kwaliteitsonderzoek bij. o.b.s. De Carrousel, loc. Windmolen

Tussentijds kwaliteitsonderzoek bij. o.b.s. De Carrousel, loc. Windmolen RAPPORT VAN BEVINDINGEN Tussentijds kwaliteitsonderzoek bij o.b.s. De Carrousel, loc. Windmolen Plaats : Heerhugowaard BRIN-nummer : 14GU Onderzoeksnummer : 123227 Datum schoolbezoek : 4 juli 2011 Rapport

Nadere informatie

Beleidsdocument Bewegingsonderwijs

Beleidsdocument Bewegingsonderwijs Beleidsdocument Bewegingsonderwijs Handreiking ter verbetering van de kwaliteit van het bewegen binnen het primair onderwijs in de Middelsee-gemeenten Inhoudsopgave Beginsituatie blz. 3 Doelstellingen

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Basisschool Cosmicus

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Basisschool Cosmicus RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Basisschool Cosmicus Plaats : 's-gravenhage BRIN nummer : 15XZ C1 Onderzoeksnummer : 281806 Datum onderzoek : 16 februari 2015 Datum vaststelling : 17 mei 2015

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING BIJ DS. G.H. KERSTENSCHOOL

DEFINITIEF RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING BIJ DS. G.H. KERSTENSCHOOL DEFINITIEF RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING BIJ DS. G.H. KERSTENSCHOOL Plaats : Borsele BRIN-nummer : 07KB Onderzoeksnummer : 119810 Arrangementsnummer : 86068 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor

Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs gemeente Assen 2015 Wetstechnische informatie Gegevens

Nadere informatie

Modelbeleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs

Modelbeleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs Modelbeleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Leeswijzer modelbepalingen - [ ] of [iets] = door

Nadere informatie

Leergang Bewegingsonderwijs

Leergang Bewegingsonderwijs Onderwijs Algemeen Wilt u als leerkracht aan kinderen uit groep 3 tot en met 8 van het primair onderwijs bewegingslessen geven, dan moet u de post-hbo-opleiding Bewegingsonderwijs gevolgd hebben of een

Nadere informatie

Toelichting competenties

Toelichting competenties Toelichting competenties De vraag van dit onderzoek was of leerkrachten, intern begeleiders en schoolleiders die werken met nieuwkomers aanvullende of extra competenties nodig hebben bovenop de bekwaamheidseisen

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL KOTTEN

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL KOTTEN RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL KOTTEN School : Basisschool Kotten Plaats : Winterswijk BRIN-nummer : 18WW Onderzoeksnummer : 74364 Datum schoolbezoek : 30 maart 2006 Datum vaststelling : 24 april

Nadere informatie

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Perspectief op de ontwikkeling van kinderen.. als kijken in een glazen bol? Wat is het ontwikkelingsperspectief?

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL ''T STOOFJE'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL ''T STOOFJE' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL ''T STOOFJE' School : basisschool ''t Stoofje' Plaats : Ouwerkerk BRIN-nummer : 10BL Onderzoeksnummer : 94512 Datum schoolbezoek : 14 juni 2007 Datum vaststelling

Nadere informatie

Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor een school voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs

Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor een school voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor een school voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs gemeente Heerhugowaard 2015 Het college

Nadere informatie

Zundertse Regelgeving Wetstechnische informatie

Zundertse Regelgeving Wetstechnische informatie Zundertse Regelgeving Wetstechnische informatie Rubriek: Onderwijs Naam regeling: Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en voortgezet speciaal

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. De Verrekijker

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. De Verrekijker RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij De Verrekijker Plaats : Julianadorp BRIN-nummer : 15ZK Onderzoeksnummer : 124154 Datum schoolbezoek : 24 oktober 2011 Rapport vastgesteld te Leeuwarden op:

Nadere informatie

Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor buitenlandse diploma s

Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor buitenlandse diploma s Beleidsregel Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DEN DIJK

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DEN DIJK RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DEN DIJK School : Basisschool Den Dijk Plaats : Odiliapeel BRIN-nummer : 05YW Onderzoeksnummer : 95105 Datum schoolbezoek : 23 augustus 2007 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE School : basisschool 't Mêêtje Plaats : Ellemeet BRIN-nummer : 05ZJ Onderzoeksnummer : 112723 Datum schoolbezoek : 28

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD'

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' School : de Vrije School 'Hoeksche Waard' Plaats : Oud-Beijerland BRIN-nummer : 06UQ Onderzoeksnummer : 73849 Datum schoolbezoek : 20 april

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK MONTESSORISCHOOL WAALSDORP. : Montessorischool Waalsdorp : 's-gravenhage BRIN-nummer : 05VY Onderzoeksnummer : 72443

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK MONTESSORISCHOOL WAALSDORP. : Montessorischool Waalsdorp : 's-gravenhage BRIN-nummer : 05VY Onderzoeksnummer : 72443 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK MONTESSORISCHOOL WAALSDORP School : Montessorischool Waalsdorp Plaats : 's-gravenhage BRIN-nummer : 05VY Onderzoeksnummer : 72443 Datum schoolbezoek : 10 januari 2006 Datum

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK RKBS "DE ELSTAR"

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK RKBS DE ELSTAR RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK RKBS "DE ELSTAR" School : rkbs "De Elstar" Plaats : Elst BRIN-nummer : 28BG Onderzoeksnummer : 82399 Datum schoolbezoek : 31 augustus 2006 Datum vaststelling : 23 november 2006

Nadere informatie

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Uitgangspunten: De toewijzing van het arrangement gebeurt op basis van de onderwijsbehoefte van de leerling. De onderwijsbehoefte van een cluster

Nadere informatie

Bijlage Special Heroes

Bijlage Special Heroes Bijlage Special Heroes Deze bijlage hoort bij de beschrijving van de interventie Special Heroes, zoals die is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Meer informatie: www.nji.nl/jeugdinterventies

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL 'DE HOEKSTEEN'

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL 'DE HOEKSTEEN' RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL 'DE HOEKSTEEN' School : basisschool 'De Hoeksteen' Plaats : Giessenburg BRIN-nummer : 04MY Onderzoeksnummer : 90400 Datum schoolbezoek : 13 februari 2007

Nadere informatie

Kennis en opleiding: - onderwijsbevoegdheid - ervaring met NT2 onderwijs is een pre, maar geen verplichting.

Kennis en opleiding: - onderwijsbevoegdheid - ervaring met NT2 onderwijs is een pre, maar geen verplichting. Profielbeschrijving. Het onderwijs aan nieuwkomers vraagt een specifiek profiel. Daarom vragen wij van je: - een afgeronde Pabo-opleiding met minimaal 3 jaar werkervaring - affiniteit met het werken met

Nadere informatie

Sport in de gymles: leuk en leerzaam

Sport in de gymles: leuk en leerzaam Sport in de gymles: leuk en leerzaam Presentatie gemeente Gilze en Rijen Landelijke kennisdag combinatiefuncties 9 december 2010 gemeente Gilze en Rijen 1 Even voorstellen: Tobias Spoor Combinatiefunctionaris

Nadere informatie

De inspectie besteedt tenslotte aandacht aan de schooldocumenten.

De inspectie besteedt tenslotte aandacht aan de schooldocumenten. Op 28 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs basisschool 'Okba Ibnoe Nafi' bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OPENBARE MONTESSORISCHOOL ZEIST

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OPENBARE MONTESSORISCHOOL ZEIST RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OPENBARE MONTESSORISCHOOL ZEIST School : Openbare Montessorischool Zeist Plaats : Zeist BRIN-nummer : 12IW Onderzoeksnummer : 92056 Datum schoolbezoek : 19 maart 2007 Datum

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL JOHANNES PAULUS

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL JOHANNES PAULUS RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL JOHANNES PAULUS School : Basisschool Johannes Paulus Plaats : Heusden BRIN-nummer : 09PB Onderzoeksnummer : 90710 Datum schoolbezoek : 5 april 2007 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KORT ONDERZOEK SPECIAAL BASISONDERWIJS

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KORT ONDERZOEK SPECIAAL BASISONDERWIJS Inspectie van het Onderwijs Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap RAPPORT VAN BEVINDINGEN KORT ONDERZOEK SPECIAAL BASISONDERWIJS SSBO De Prinsenhof Plaats nummer Onderzoeksnummer Datum onderzoek

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2001 2002 Nr. 199e 27 728 Wijziging van de Wet op de expertisecentra, de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met

Nadere informatie

in de speelzaal Bewegingsonderwijs aan minder vaardige kinderen Werkervaring kleuters in speellokaal Ervaring met kleuters?

in de speelzaal Bewegingsonderwijs aan minder vaardige kinderen Werkervaring kleuters in speellokaal Ervaring met kleuters? Bewegingsonderwijs aan minder vaardige kinderen in de speelzaal Wim van Gelder 18 maart 2014 Werkervaring kleuters in speellokaal 1988-2009 Diverse basisscholen Heerenveen, Beemster en Alkmaar 1992 heden

Nadere informatie

Assistenten in het primair onderwijs

Assistenten in het primair onderwijs Assistenten in het primair onderwijs Augustus 2006 6.0905 Inhoudsopgave Na het ROC/MBO aan het werk in het onderwijs! Werken in het Primair Onderwijs Van onderwijsassistent, via lerarenondersteuner naar

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE OPENBARE BASISSCHOOL NOORDHOVE

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE OPENBARE BASISSCHOOL NOORDHOVE RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE OPENBARE BASISSCHOOL NOORDHOVE School : Openbare basisschool Noordhove Plaats : Zoetermeer BRIN-nummer : 16ND Onderzoeksnummer : 94861 Datum schoolbezoek : 5 en 7 juni

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK HET DRIELUIK. BRIN-nummer : 27XJ Onderzoeksnummer : 88304

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK HET DRIELUIK. BRIN-nummer : 27XJ Onderzoeksnummer : 88304 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK HET DRIELUIK School : Het Drieluik Plaats : Almere BRIN-nummer : 27XJ Onderzoeksnummer : 88304 Datum schoolbezoek : 9 november 2006 Datum vaststelling : 26 februari 2007 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

- 1 - De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

- 1 - De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, - 1 - Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 3 augustus 2012, nr. JOZ/378065, houdende regels voor het verstrekken van aanvullende bekostiging ten behoeve van het stimuleren

Nadere informatie

Andere schooltijden en de werktijdfactor

Andere schooltijden en de werktijdfactor Andere schooltijden en de werktijdfactor Inleiding Andere schooltijden in het onderwijs staan volop in de belangstelling en veel scholen zijn bezig met de invoering ervan. De website www.anderetijdeninonderwijsenopvang.nl

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn Bewegen en sport (PO - havo/vwo)

Doorlopende leerlijn Bewegen en sport (PO - havo/vwo) Doorlopende leerlijn Bewegen en sport (PO - havo/vwo) De samengevatte vakinhoudelijke kerndoelen en eindtermen per sleutel kwaliteit Sleutel PO Onderbouw 3e 1. Bewegen verbeteren Nr. 57: Leren op een verantwoorde

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT School : Christelijke Basisschool De Poort Plaats : Bleiswijk BRIN-nummer : 07XM Onderzoeksnummer : 116787

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Atrium PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Atrium PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het Atrium PRO Plaats : Zoetermeer BRIN nummer : 21KM C1 BRIN nummer : 21KM 00 PRO Onderzoeksnummer : 277364 Datum onderzoek : 1 oktober 2014 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. KWALITEITSONDERZOEK BIJ c.b.s. H. de Cock

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. KWALITEITSONDERZOEK BIJ c.b.s. H. de Cock RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK BIJ c.b.s. H. de Cock Plaats : Ulrum BRIN-nummer : 1 5DS Onderzoek uitgevoerd op : 26 november 2009 Rapport vastgesteld te Groningen op: 10 februari 2010 HB

Nadere informatie

Studiedag Basislessen bewegingsonderwijs

Studiedag Basislessen bewegingsonderwijs Uitnodiging Studiedag Basislessen bewegingsonderwijs Woensdag 26 januari 2011 10.30 17.00 uur Locatie: Arena 301, 1213 NW Hilversum ROC van Amsterdam Studiedag Basislessen bewegingsonderwijs Op 26 januari

Nadere informatie

SCHOLINGSBELEID PANTA RHEI

SCHOLINGSBELEID PANTA RHEI SCHOLINGSBELEID PANTA RHEI 1 Inleiding De Stichting PANTA RHEI is in april 2006 van start gegaan na een fusie van De Jakobsladder, het Openbaar Onderwijs Leidschendam-Voorburg en de Stichting Katholiek

Nadere informatie

Wij zijn Sport Helden! Zullen wij samen sport aanbieden?

Wij zijn Sport Helden! Zullen wij samen sport aanbieden? Wij zijn Sport Helden! Zullen wij samen sport aanbieden? Na ons gesprek zojuist kunt u in deze bijlage een stukje achtergrond informatie vinden. Mocht u vragen hebben, dan hoor ik dit graag. Veel plezier

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK JOODSE BASISSCHOOL ROSJ PINA

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK JOODSE BASISSCHOOL ROSJ PINA RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK JOODSE BASISSCHOOL ROSJ PINA School : Joodse basisschool Rosj Pina Plaats : Amsterdam BRIN-nummer : 04JA Onderzoeksnummer : 71267 Datum schoolbezoek : 8 september 2006 Datum

Nadere informatie

Plan van aanpak bewegingsonderwijs

Plan van aanpak bewegingsonderwijs Plan van aanpak bewegingsonderwijs Vrijdag 23 januari 2015 1 Inhoud 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 4 3. Doelstellingen... 5 4. Werkwijze... 6 5. Activiteiten... 7 5.1 Uren... 7 5.2 Bevoegde leerkrachten...

Nadere informatie

Beleid VPCO - Plusklas

Beleid VPCO - Plusklas Beleid VPCO - Plusklas Versie 24-09- 2015 07 Inleiding Beide scholen van VPCO Rhenen hebben hun eigen Beleidsplan Meerbegaafdheid. Dit document is een bijlage bij deze school-specifieke beleidsplannen

Nadere informatie

De aansluiting tussen binnen- en buitenschools leren bewegen en sporten

De aansluiting tussen binnen- en buitenschools leren bewegen en sporten De aansluiting tussen binnen- en buitenschools leren bewegen en sporten Inleiding: Om de ambitie te realiseren dat kinderen een positieve sport-en beweegattitude meekrijgen en hun leven lang sportief actief

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND

Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS ONDERWIJSVERSLAG 2006 / 2007 8 Onderwijs in het buitenland Samenvatting Er zijn 298 Nederlandse scholen in het buitenland, die onder

Nadere informatie

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 / De kern en inhoud als uitgangspunt... 4 1.1 de kern... 4 1.2 de inhoud... 5 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS "PARKWIJCK"

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS PARKWIJCK RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS "PARKWIJCK" School : Obs "Parkwijck" Plaats : Utrecht BRIN-nummer : 27CM Onderzoeksnummer : 70293 Datum schoolbezoek : 26 juni 2006 Datum vaststelling : 25 september 2006

Nadere informatie

Stichting Katholiek Basisonderwijs De Veenplas

Stichting Katholiek Basisonderwijs De Veenplas Stichting Katholiek Basisonderwijs De Veenplas 6.3 Deeltijdbanen Inhoud: blz. 1. Wat is deeltijdarbeid 2 2. Deeltijdarbeidbeleid 2 3. Omvang deeltijdbanen 2 4. Voorwaarden deeltijdarbeid 3 5.1 Schoolorganisatorische

Nadere informatie