BELANGENVERENIGING MASSAGE EN SPORTVERZORGING APRIL CODEX CIVICUS Hypnos en Morpheus JELLES TIK-TAK! PAGINA 20 VOETBAL KIJKEN IS GEVAARLIJK!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BELANGENVERENIGING MASSAGE EN SPORTVERZORGING APRIL 2008. CODEX CIVICUS Hypnos en Morpheus JELLES TIK-TAK! PAGINA 20 VOETBAL KIJKEN IS GEVAARLIJK!"

Transcriptie

1 BELANGENVERENIGING MASSAGE EN SPORTVERZORGING APRIL 2008 CODEX CIVICUS Hypnos en Morpheus JELLES TIK-TAK! PAGINA 20 VOETBAL KIJKEN IS GEVAARLIJK!

2 U kent Chemodol, de hypo-allergene afwasbare massage-olie. Maar Chemodis heeft meer massage-oliën. Zoals Chemotherm, een massage-emulsie met milde en verantwoorde warmtewerking. Het zuiver plantaardige Olivine, zonder conserveermiddelen en emulgatoren. Chemovine, speciaal voor de sterk behaarde huid. En, speciaal voor de overgevoelige huid, Chemoderm met natuurlijke werkstoffen en de ongeparfumeerde Baselin Emulsion met biologische eigenschappen. Uw leveranciers kunnen u er alles over vertellen. Of bel voor meer informatie: 0800-chemodis ( ). Chemodis B.V. Postbus 9160, 1800 GD Alkmaar. Telefoon (072) , fax (072)

3 Colofon Message Jaargang 16, nummer 2 INHOUD Samenstelling BMS Redactie adres Passiebloem AK Rotterdam Leden administratie Postbus AA Sliedrecht Vormgeving Romec Designs Druk Drukkerij de Potter Weg en Land DB Bergschenhoek Jelles 4 Tik-tak! Rennersknie 6 Codex Civicus 7 Hypnos en Morpheus Blootvoets sporten 9 Sportief wandelen 10 Van distaal naar normaal 11 Het kusje op de zere plek Ingegroeide teennagel 13 Verschijning Februari April Juni September November Kopij 12 januari 15 maart 10 mei 16 augustus 25 oktober Cursusoverzicht 13 Koelt menthol de huid? 14 Massageteam in actie 15 Advertenties Telefoon: (078) Advertentie index Chemodis...2 Meerssport...6 Mariële Broeders...6 Stehmann Hotstone-cursus.nl Therapeuten-Register.nl Lopharm Toco Tholin Heathlove... 19* Podiamed Centraal Beheer Achmea Massage bij kanker 15 Tai Chi en Chi Kung 17 Alternatief bekeken 18 Galvanotherapie Uit de pers 19 Voetbal kijken is gevaarlijk 19 Marktwerking in de zorg werkt slecht 21 Malletvinger BMS BELANGENVERENIGING Bloedneus 24 MESSAGE

4 Mariële van Broekhoven We leven in een snelle wereld. Onze agenda s puilen uit. We haasten ons van afspraak naar afspraak. Snelle hap, snelle tv. We willen vooral niks gemist hebben plus willen we graag voldoen aan alles waarvan we denken dat het sociaal en emotioneel van ons wordt verlangd. Ook wanneer we iets mankeren zijn we vaak geneigd dat heel rationeel aan de kant te schuiven. Immers, 'The show must go on'. Het is vanzelf gekomen dus zal het ook weer wel vanzelf overgaan. Niet te veel aandacht aan besteden. En gaat het ondanks het zorgvuldig negeren toch niet vanzelf over dan gaan we maar even naar de huisarts. Die moet er dan maar iets voor geven zodat het snel overgaat en we weer snel door kunnen. Graadmeter Dat gevoel een goede graadmeter is en het zeer raadzaam is ook daar goed naar te luisteren, is iets waarvoor onze oogjes gedurende onze opleiding(en) wel (extra) opengaan. Voor de meeste patiënten geldt wel, dat als ze goed (en eerlijk) bij zichzelf te rade gaan ze uiteindelijk wel een idee hebben waar hun klachten wel eens vandaan zouden kunnen komen. Maar soms kunnen/moeten wij ze daar bij helpen. Nu kleven er aan onze hulp natuurlijk wel een paar lelijke valkuilen. Het is immers onze taak mensen te helpen om zichzelf te helpen. Er zijn echter te veel patiënten die maar al te graag hun lot in onze handen willen leggen. 'Ik ga hier liggen en jij gaat mij beter maken. En liefst een beetje snel want ik heb een drukke agenda!' Tiktak, de klok tikt door! Herkenning Het praten met collega's is, afgezien van vooral supergezellig, vaak ook een feest der herkenning! Niet zelden blijkt al snel dat we zelf niet de enige zijn die met bepaalde zaken rondlopen. Een mooi voorbeeld hiervan was natuurlijk al dat iedereen tijdens het begin van mijn opleiding elkaar al heel voorzichtig begon te polsen over elkaars tarieven en wat je daar nou eigenlijk mee aan moet. Tijd Laatst raakte ik met een collega aan de praat over het fenomeen 'tijd'. Zij gaf aan het soms moeilijk te vinden 'hoe lang je nou over iets mag doen'. In de zin van hoeveel tijd trek je tijdens een behandeling voor wat uit en, hoeveel behandelingen kun je nu maximaal besteden aan een bepaald probleem? Een van de eerste, zeer logische, vragen die mensen me stellen wanneer ze met een klacht mijn praktijk binnen rollen is hoeveel behandelingen ik nodig denk te hebben om hun klacht op te lossen. Aaaaahrch! Ten eerste krullen mijn tenen bij die vraag al achterstevoren op in mijn schoenen omdat het vaak getuigd van een vrij passieve benadering vanuit de patiënt. (Alhoewel ik eerlijk moet toegeven dat ik niet iedereen over één kam mag scheren vanwege algemeen taalgebruik. Maar een extra alarmbelletje om me wat dat betreft alert te houden is nooit weg zullen we maar zeggen.) Maar verder moet ik op zo n moment ook oppassen voor rode vlekken in m n nek omdat ik geen precies antwoord kan geven op die vraag, terwijl ik weet dat ik wel gehouden zal worden aan het antwoord. Wat dat betreft vind ik het opstellen van een vastomlijnd behandelplan nog altijd een Mariëlle van Broekhoven is in juni 2007 super moeilijk iets. afgestudeerd als massagetherapeut Ervaring bij IVS Opleidingen. Tja, hoeveel ervaring Sinds 2004 heeft zij heb je nu eenmaal als een eigen praktijk je 'vers uit school komt Mariëlle Broeders gerold'? Dat is toch Natuurgeneeskundig iets dat je naar verloop Therapeute in Dongen. Deze rubriek is gaat opbouwen. En dan van tijd in de praktijk voor mij een leuke merk je meteen weer manier om eens over hoe verschillend iedereen is en vooral hoe vanzelfsprekendheden na te denken, verschillend mensen zaken vanuit de kant reageren op ongeveer van de student te hetzelfde behandeltraject. De ervaring leert belichten of dingen uit te werken waar jij dan ook dat er geen vanuit jouw optiek eenduidig antwoord meer duidelijkheid op de gewraakte vraag over zou willen hebben. communicatie te geven is. Goede blijkt dan ook weer eens te meer het toverwoord te zijn. Dus: Een goede uitgebreide anamnese, duidelijkheid naar je patiënt toe over wat je plannen zijn en wat je vervolgens van je patiënt verlangt. En tussen de behandelingen door natuurlijk goed terugkoppelen hoe de hele situatie er op dat moment voor staat. Nu ben ik wat tijd betreft nogal een 'Bourgondisch gevoelsmens' waardoor ik dus regelmatig hard om de oren wordt geslaan door onze tik-takkende 'vriend'. Plus dat ik mijn cliënten/patiënten nu eenmaal een zo optimaal mogelijke behandeling wil geven waarbij ze wat mij betreft niet het gevoel mogen krijgen dat ik snel een kunstje aan het afraffelen ben. Ook vind ik het moeilijk om over een ander z n agenda en portemonnee te beslissen. Tja, en ik moet eerlijk toegeven dat ik zo al menig valkuiltje voor mezelf heb gegraven! Cliënten/patiënten blijken hier namelijk vaak een zeer geraffineerde, uitgekookte neus voor te hebben! Af en toe voel ik me net gevangen in een BCC reclame door cliënten/patiënten die net doen alsof ze geen cent te makken hebben, waarvan dit later helemaal niet het geval blijkt te zijn. Maar men wilde gewoon eerst even de kat uit de boom willen kijken of een behandeling bij mij wel iets voor ze is. Anderen proberen je aardig te manipuleren als het op behandeltijd aankomt. Ze verlangen bijvoorbeeld een totale zeer uitgebreide, lekker ontspannende lichaamsmassage (voor- en achterkant) met een lekkere hoofd- en gezichtsmassage als toetje in een half uurtje! Of hun klacht kan bijvoorbeeld toch wel in zes keer behandeld worden ipv in acht keer? Want tik-tak, tijd is geld en tja, het ontbreekt aan beiden. Praktijk De praktijk is dus een zeer goede leerschool! En het voordeel van valkuilen is, dat je ook de keuze hebt om ze weer dicht te gooien als je eruit geklauterd bent. Ik heb tegenwoordig nog steeds net zoveel empathie voor mijn klanten als toen ik net begon. Medelijden met volle agenda s of lege knip kunnen ze tegenwoordig echter op hun buik schrijven. Ik ben inmiddels wel zo ver dat ik per cliënt/ patiënt qua behandeling wel een aantal stappen MESSAGE 4

5 vooruit kan denken. Dit bespreek ik altijd met ze in de vorm van een advies. Besluiten ze daarna toch willens en wetens van mijn behandelplan af te wijken waarschuw ik ze wel dat daar dan waarschijnlijk weer een ander soort van 'prijskaartje' aan hangt. Nu ik aangesloten ben bij de BATC en de RING worden patiënten geacht een behandelcontract te ondertekenen. Enerzijds ter bescherming van de patiënt middels het klacht- en tuchtrecht maar aan de andere kant ook om voor beiden een vorm van bevestiging te hebben van het door mij opgestelde behandelplan. Ook weer best wel even wennen hoor om dat bij klanten onder hun neus te moeten leggen en te bespreken. Maar wat ergens toch wel goed is zodat sommige mensen die nooit tijd in hun agenda kunnen vinden voor voldoende behandelingen later niet tegen andere mensen hoeven te gaan klagen dat ze bij jou behandeld zijn maar er niks mee op zijn geschoten. Tja raar hè?! Jelles Tik-tak! Neem dus voldoende tijd voor je patiënten maar laat je niet opjagen. Je beantwoordt een stukje hulpvraag waar diegene uit eigen beweging voor naar jou toekomt. Door duidelijk te zijn naar je patiënten en cliënten toe, ook over kosten en tijdsduur (hoe moeilijk dat soms ook is), geef je aan dat je weet waar je mee bezig bent. Je zult merken dat je daar juist ook een stukje respect mee afdwingt en dus serieuzer wordt genomen als behandelaar. En dat, tiktak, beloont zich met een vollere agenda. Met dank aan Piety Schijvenaars voor het aandragen van dit onderwerp. Reageren? 5 MESSAGE

6 Rennersknie Een klassieke knieblessure is de overbelasting van de tractus iliotibialis, een peesplaat Om deze knieklachten te voorkomen is het van Voorkomen aan de buitenzijde van het bovenbeen. De groot belang voor iedere training of wedstrijd een blessure wordt ook wel frictie syndroom, lopersknie of Runners Knee genoemd. De pijn- te voeren in combinatie met juist uitgevoerde rek- goede warming-up van minstens 20 minuten uit klachten treden op juist boven de knie na enige kingsoefeningen. Een geleidelijke trainingsopbouw tijd hardlopen. Na verloop van tijd kan de pijn zo en goed schoeisel is een eerste vereiste. Mocht er hevig worden dat het lopen moet worden gestaakt. sprake zijn van een beenlengteverschil van meer Daarna wordt de pijn weer snel weer minder. dan 1 cm, moet overwogen worden om dit te corrigeren. Na de prestatie dient er een cooling-down Oorzaken (met rekkingsoefeningen) te worden uitgevoerd. Factoren die deze blessure veroorzaken zijn: Het is belangrijk om attent te zijn bij beginnende pijnklachten. Er doorheen lopen is niet verstandig; - Het onvoldoende uitvoeren van een warming-up. de pijnklachten zullen dan steeds eerder en heftiger - Verkorte of stijve spieren, dit kan voorkomen worden. worden door correct uitgevoerde rekoefeningen. - Het in een korte tijd te vaak en te snel hardlopen, een vaak gemaakte fout aan het begin van volgende maatregelen worden genomen: Is de blessure eenmaal ontstaan, dan kunnen de het seizoen. - Eenzijdige trainingsvormen, met name bij heuveltraining en sprongkrachttraining. - Het uitvoeren van een goede warming-up. - Rust of vermindering van de trainingsbelasting. - Het steeds in dezelfde richting uit lopen op een - Het toepassen van ijskoeling op de aangedane schuin aflopende ondergrond, de blessure treedt plek gedurende minuten afgewisseld met dan op in het been aan de aflopende kant. periodes van 2 uur zonder koelen. - Het dragen van schoenen die aan de buitenzijde - Bij gespannen bovenbeenspieren aan buitenzijde van de hak afgesleten of ingezakt zijn. is een massage aan te bevelen. Leden Oefendagen De BMS biedt haar leden vanaf oktober tot en met mei/juni van ieder cursusjaar de gelegenheid tot het bijwonen van oefendagen. Het grote voordeel is dat je, onder begeleiding van een docent, praktische aanwijzingen krijgt en daar waar nodig vakkundig gecorrigeerd wordt. Kortom, een ideale ondersteuning om goed voorbereid naar het examen toe te werken. Het is mogelijk, op vertoon van de carte d identite, de oefendagen in zowel Dordrecht als Rotterdam bij te wonen. De kosten bedragen 7,50 te voldoen op de dag zelf. Dordrecht (Spuiweg) 19 april; 10, 17, 24, 31 mei; 7 juni van 9.30 tot uur. Rotterdam (Mathenesserlaan) 19, 27 april; 3, 10, 17, 24, 31 mei van tot uur. Verder zijn sporters extra kwetsbaar als er sprake is van verkorte spieren aan de buitenzijde van het bovenbeen, bij O-benen en bij naar buiten gekanteld hielbeen. Wanneer de bovengenoemde maatregelen binnen 2-4 weken geen effect sorteren, is een consult bij een (sport)arts of (sport)fysiotherapeut aan te bevelen. GROOTHANDEL IN SPORTVERZORGINGS-, EHBO/BHV- EN PEDICURE ARTIKELEN Als u het niet vraagt zult u het nooit weten, dus vraag naar onze prijslijst, of kom gerust eens langs in onze winkel/showroom. Leverancier van o.a. Biofreeze, Chemodis, Volatile, Toco BSN Medical, Mueller, Gehwol en Laufwunder, Curetape en Kinesiotape en ook draagbare en vaste massagebanken/stoelen en de diverse toebehoren. Doe meer met meersport! Openingstijden: Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag uur uur uur uur uur J.A. Beyerinkstraat 5a 2912 AA Nieuwerkerk a/d IJssel Telefoon (0180) Fax (0180) Website MESSAGE 6

7 Peter Burger Codex Civicus Hypnos en Morpheus Niets is zo slaapverwekkend als het bestuderen van de slaap, was lange tijd de gedachte binnen de wetenschappelijke wereld. Ongeveer 55 jaar geleden kwam hier echter een drastische verandering in. De ontdekking van REM-slaap (verschillende periodes tijdens de slaap waarin de oogbollen razendsnel heen en weer bewegen: Rapid Eye Movements) ontketende een revolutie en creërde een nieuw wetenschapsgebied. Nu, een halve eeuw verder, is over het hoe van het slapen inmiddels aardig wat bekend, maar over het waarom van de slaap bestaat nog steed veel onduidelijkheid. Ik zal mijn artikel beginnen met het beschrijven van het hoe en later een poging wagen het waarom te beschrijven. Slaapcyclus Mijn interesse in de slaap is gewekt doordat, bij de therapeutische relatie met patiënten vaak blijkt dat het slapen problemen geeft. Moeilijk kunnen inslapen en s-nachts regelmatig wakker worden zijn veelvoorkomende symptomen bij gezondheidsproblemen. Verstoorde nachtrust en slaaptekort verlagen de belastbaarheid enorm en maken je kwetsbaar voor het krijgen van allerlei aandoeningen. Ondermeer door de invloed van licht en donker wordt voor het slapengaan het hormoon melatonine afgescheiden door de epifyse (pijnappelklier) in de hersenen. De algemene lichaamstemperatuur daalt licht (de oortjes worden rood en de handjes en voetjes worden warm) en de eerste slaapneiging ontstaat. Je gaat in bed liggen en geeft je over aan de verschillende, fasen van de nachtelijke cyclus die je meerdere malen doorloopt als je slaapt. De eerste fase is de overgang van waken naar slapen. In deze fase vermindert de hersenactiviteit geleidelijk en ben je nog gemakkelijk te wekken. Na enkele minuten verglijd je in de tweede fase van de slaapcyclus, de zogenaamde lichte slaap. Bewust waarnemen is dan niet meer mogelijk door een laag ritme van hersenactiviteit. Als je nu wordt gewekt heb je ook echt even het gevoel van de wereld geweest te zijn. Na zo n 10 tot 25 minuten in lichte slaap te zijn geweest kom je in de diepe slaap. De hersenactiviteit daalt nu tot het nulpunt 7 MESSAGE

8 (op een EEG zou je een patroon met hele langzame deltagolven zien) en je bent nu dan ook zeer moeilijk wakker te krijgen. Deze fase van diepe slaap wordt ook wel de deltaslaap genoemd. Het is de diepste slaap die we kennen. Ongeveer een uur na het in slaap vallen treedt er plotseling een verandering op in het EEG. De hersenactiviteit neemt weer toe, zoals het was toen je net in slaap viel en opvallend is nu het ontstaan van hele snelle, onwillekeurige oogbewegingen (de oogbollen vliegen razendsnel van links naar rechts). Verder is opvallend dat met uitzondering van de oogspieren (en natuurlijk het diafragma, voor de ademhaling) alle spieren van het lichaam zich in een toestand van totale verslapping bevinden. De REM-slaap is begonnen en dromen ontstaan. De Codex Medicus, het handschrift of handboek van de geneeskunde was de inspiratiebron voor het ontstaan van de naam Codex Civicus, het handschrift van een burger. In deze rubriek behandel ik diverse onderwerpen bekeken door een Westerse of door een Oosterse bril. Waarom slapen we nu eigenlijk? En dat zelfs eenderde van ons leven. De fase van de diepe slaap lijkt een periode te zijn van reparatiewerkzaamheden. In de diepe slaap worden de accu s weer opgeladen. Gedurende de dag zijn de glycogeenvoorraden in de neuronen uitgeput geraakt en in de nacht moeten die weer aangevuld worden. Dat kan alleen als de zenuwcellen in de hersenen ongevoelig zijn voor prikkels van buitenaf. wezen dat de hoeveelheid T-cellen lijdt onder slaapgebrek of slecht slapen. Mensen die in een nacht een paar uur slaap misten bleken tot zo n 30% minder T-cellen in hun bloed te hebben. Als je te weinig slaapt ben je dus veel vatbaarder voor allerlei ziektes. Ook daalt het alertheidniveau en het prestatievermogen. Wanneer je in ploegendienst werkt, wordt je dagelijkse waak- en slaapritme volledig De hypotonie van de spieren lijkt dan ook bedoeld om de, vaak zeer realistische, dromen niet fysiek ten uitvoer te gaan brengen. Tijdens de REM-slaap zijn de hartslag en de ademhaling zeer onregelmatig en valt er een lichte stijging van de lichaamstemperatuur te bespeuren. Ook wordt er tijdens deze fase een verhoogde doorbloeding waargenomen van de genitaliën van zowel man als vrouw. De periode van REM-slaap duurt ongeveer 18 tot 24 minuten. Deze slaapcyclus, van de eerste fase tot en met de REM-slaap, herhaalt zich een keer of 5 per nacht. Het aantal nachtelijke cycli blijkt overigens afhankelijk van het lichaamsgewicht. De lichaamstemperatuur is het laagst rond 2 à 3 uur s nachts. Dan beleven we onze meest verkwikkende slaap, met de laagste hersenactiviteit. Tegen 4 à 5 uur s morgens kriekt de dag en begint de lichaamstemperatuur weer te stijgen. Die vermaledijde wekker maakt dan vaak een abrupt einde aan die heerlijke, warme ontmoeting met Hypnos (of de haan van de buren), de god van de slaap en zijn zoon Morpheus, de leider van de dromen. Depressiviteit, diabetes, hoge bloeddruk en obesitas worden steeds meer in verband gebracht met slecht slapen. De fase van REM-slaap blijkt een belangrijke periode te zijn voor het verwerken van de invloeden en emoties die gedurende de dag op je hebben ingewerkt. Er vindt, onder andere, een informatie-verschuiving plaats van het korte termijn geheugen naar opslagplaatsen voor de lange termijn. Verder rusten we gedurende de slaap natuurlijk uit van gisteren om er morgen weer volop tegenaan te kunnen gaan. Mensen die gezond slapen hebben meer energie, een beter humeur, een beter geheugen en een betere gezondheid. Depressiviteit, diabetes, hoge bloeddruk en obesitas worden steeds meer in verband gebracht met slecht slapen. Ook zijn goede slapers creatiever en leven ze langer dan mensen die slecht slapen. Onderzoek heeft uitge- in de war gebracht. Ook als je aan dit wisseldienst-ritme gewend bent, duurt het altijd nog twee nachten voordat de oorspronkelijke slaapstructuur opnieuw hersteld is. Middagdutje Zijn de nachten donker en lang en kun je de slaap moeizaam vatten, dan is er nog een vluchtroute: het middagdutje. Drie keer per week een middagdutje van ongeveer een half uur blijkt de kans op hart- en vaatziekten met 37% te verminderen en werkt zeer verkwikkend en stressverminderend. Oogjes dicht en snaveltjes toe. Slaap lekker! Reageren? MESSAGE 8

9 Zola Pieterse Zola Pieterse, beter bekend onder haar meisjesnaam Zola Budd, is geboren op 26 mei 1966 in Bloemfontein, Zuid Afrika. Zola is een voormalig Olympisch 'track and field' kampioene die in een periode van 3 jaar, tweemaal het wereldrecord brak op de 5000 meter (vrouwen). Het bijzondere aan haar prestaties was dat zij altijd op blote voeten trainde en zo ook haar wedstijden liep. Blootvoets sporten In 1987 schreef Steven Robbins: "Sportschoenen leiden tot meer voetproblemen dan op blote voeten lopen". Die uitspraak berustte op gegevens uit landen waar een deel van de bevolking nog steeds op blote voeten loopt. Robbins kreeg terecht veel kritiek, maar zijn stelling is niet oninteressant. veel groter voor kleine mensen dan voor wie groot en zwaar is. Volgens de producenten zou dat effect nochtans voor iedereen even groot moeten zijn. Sommige onderzoekers stellen trouwens dat de publiciteit van dure merken vaak misleidend is. Dure schoenen zijn geen garantie voor een lager letselrisico. Eenheidsworst Schoenen kunnen inderdaad de oorzaak zijn van voetproblemen. De variatie in voeten is eindeloos, maar fabrikanten bieden in verhouding slechts enkele modellen aan die nauwelijks van elkaar verschillen. De schoenzool bijvoorbeeld verschilt nauwelijks in dikte tussen grote en kleine maten. Bij sportschoenen is het schokdempende effect bijgevolg Opmerkelijk is ook dat er bij lopers nooit een wezenlijke daling van het aantal kwetsuren optrad, ondanks de zogezegde verbeteringen van de sportschoenen. Maar de lopers zelf treft ook schuld. Bij 7 op 10 zijn overbelasting en trainingsfouten de oorzaak van letsels. Bovendien dragen ze ook niet altijd de meest geschikte schoenen. Voordelen Volgens de aanhangers van Robbins wiegt de moderne sportschoen met zijn schokabsorptie de informatie die de voetzool normaal gezien opvangt, in slaap. Veerkrachtige schoenzolen voelen zacht aan tijdens het lopen, maar verstoren je reactiepatronen waardoor je met stijvere benen loopt. Dat zou je enkels, knieën en heupen bij elke pas een zwaardere dreun verkopen dan wanneer je op blote voeten loopt. Op blote voeten voelt de schok in de voetzool harder aan, maar je voetboog, enkel, knie en heupen vangen de schokken soepeler op. Of je zonder schoenen minder verstuikingen oploopt, is niet duidelijk. Je hoeft dus niet echt op blote voeten te lopen om een aantal problemen te vermijden, maar het heeft onmiskenbaar voordelen. Zo is het ook een uitstekende remedie tegen zweet- en atleetvoeten. Schimmels en likdoorns krijgen geen kans. Blootsvoets over ronde rivierkeien lopen, zou ook de bloeddruk iets verlagen. Alternatief Een alternatief zijn de 'blote-voeten schoenen' die tegenwoordig op de markt zijn. Deze bieden extra bescherming tegen beschadiging van de voeten en tegen kou. Mogelijk is sprake van een nieuwe trend. De fivefinger-schoen (links) van Vibram en de barefoot-schoen van Vivo (rechts) bieden een alternatief. Links 9 MESSAGE

10 Sportief wandelen Wandelen is een uiterst effectieve, gezondheidsbevorderende manier van bewegen, voor iedereen die aan fitheid wil werken. Iedereen loopt al dagelijks, dus waarom zou je dit niet wat uitbreiden met wandelen? Lekker in je vrij tijd genieten en ook nog met je gezondheid bezig zijn. Bij sportief wandelen wordt door middel van wisselende tempo s en diverse oefeningen en oefenvormen aan de conditie gewerkt. Met de juiste begeleiding en een verantwoorde trainingsopbouw is dit nog effectiever dan gewoon wandelen. Het is een sport voor iedereen, jong en oud. Een lichte lichamelijke beperking hoeft geen beletsel te zijn om aan sportief wandelen mee te doen. Iedereen die nu niet actief is of meer activiteit wil zal in sportief wandelen een uitdaging vinden. Een uitdaging waarbij een hoop lichamelijke activiteit plaatsvind. - verbeteringen in het hart en bloedvatenstelsel; - een vermindering van botontkalking; - een verbetering van het uithoudingsvermogen; - hulp bij gewichtsreductie. Een indirect gevolg is het bevorderen van sociale contacten bij het wandelen in een groep. Vaak groeit er een band tussen de deelnemers, waardoor mensen elkaar motiveren om iedere week te komen. Recreatief niveau Bij sportief wandelen wordt getraind op recreatief niveau. Iedereen kan dus meedoen. Tijdens de trainingen is er voldoende aandacht voor sociaal contact. Een training niet gelachen is niet getraind. Een training bestaat uit een warming-up, techniek-training (wandeltechniek), een cooling-down en uiteraard conditieverbeterende oefeningen. De gevolgen van het wandelen Directe gevolgen van sportief wandelen zijn: - versterkingen van de spieren van benen en romp, waardoor gewrichten worden ontlast; Link MESSAGE 10

11 Van distaal naar normaal Het kusje op de zere plek Hans van der Weijden Ik denk dat iedereen in zijn (of haar) jeugd wel heeft ondervonden dat het kusje van je moeder op de zere plek heel heilzaam werkte. Dit was dan je eerste kennismaking met het fenomeen placebo-effect. De meeste mensen bij woord placebo direct aan een neppil; een pil zonder werkzame stoffen die soms net zo goed blijkt te werken als 'het echte spul'. Hersenonderzoek Placebo-onderzoek is eigenlijk hersenonderzoek. Het heeft alles te maken met geloof, vertrouwen en verwachtingen. Allemaal zaken die van grote invloed kunnen zijn op neurofysiologische processen met betrekking tot angst, pijn en interne fysiologische processen. Het placebo-effect heeft ook te maken met de arts-patiënt relatie. Huisartsen die een goede vertrouwensrelatie hebben met hun patiënten bereiken soms betere resultaten bij de behandeling van bijvoorbeeld depressies dan huisartsen die deze band minder hebben en alleen met medicatie werken. Hetzelfde geldt voor een masseur of therapeut. Aandacht, vertrouwen en een positieve instelling tegenover de cliënt geeft de beste kans op succes bij de begeleiding en behandeling van klachten. Soms win je dit vertrouwen zonder er echt moeite voor te doen. Het is niet ongebruikelijk dat chronische klachten kunnen fluctueren of bepaalde klachten na enige tijd spontaan verdwijnen. Wanneer een cliënt bij het minste of geringste om raad en advies vraagt en zich daarna vaak gezien het normale fysiologische beloop, alweer snel beter voelt kan dit lijken op een succesvolle behandeling. Je kan dus al veel vertrouwen opbouwen door het serieus nemen van een cliënt. Het is niet ondenkbaar dat het placebo-effect bij een volgende klacht weer optreed omdat de cliënt vertrouwen heeft in jouw behandeling. Nep-operaties Er is eens een onderzoek geweest door een orthopeed die mensen opereerde met ernstige arthrose-klachten in de knie. Bij een deel van de patiënten maakte hij via een scopie het gewricht schoon en verwijderde het aangetaste kraakbeen. Bij de andere groep patiënten maakte hij alleen 3 sneetjes in de knie en deed verder niets. Beide groepen bleken daarna, zelfs tot een jaar, aanzienlijk minder klachten te hebben dan voor de 'operatie'. Bij de nepgroep bleek dit weer puur het placebo-effect te zijn. Doordat ze onder narcose gingen met de verwachting van hun klachten af te komen. Endogene opioide Door middel van ondermeer MRI-scans is men tegenwoordig in staat de vele activiteiten van de hersenen qua plaats bij diverse geestelijke toestanden letterlijk in beeld te brengen. Zo weet men inmiddels waar in de hersenen deze placebo-effecten optreden. Dit gebeurt in het endogene opioide systeem. Dit systeem regelt de wisselwerking tussen allerlei positieve omgevingssignalen, bijvoorbeeld de suggestie van pijnstilling, en allerlei lichamelijke en emotionele reacties. Conditionering Langdurig onderzoek heeft 2 theorieën opgeleverd: conditionering en verwachting. Conditionering werkt bijvoorbeeld via het hormoon- 11 MESSAGE

12 Boekbespreking stelsel. Wanneer een patiënt een paar keer een medicijn heeft gekregen dat een bepaald hormoon beïnvloedt en men gaat daarna over op een placebo, dan zie je het lichaam vaak gewoon reageren alsof het het echte medicijn betreft. In een totaal andere vorm zie je conditionering ook terug in de sport en wel in de vorm van rituelen. Men noemt dit dan vaak bijgeloof. Waneer een sporter altijd eerst zijn rechtersok aantrekt in plaats van zijn linker en hij hecht hier waarde aan, dan kan het zijn dat hij een slechte wedstrijd speelt wanneer hij dit per ongelijk een keer andersom doet. Het is dus zaak om als masseur of therapeut bepaalde rituelen te respecteren. Je kan te maken krijgen met cliënten, waarbij je niet meer van een bepaalde behandeling afkomt, omdat hij/zij vaak onbewust is gaan denken er niet meer zonder te kunnen. Je moet je dan wellicht afvragen hoe het zover heeft kunnen komen. De masseur of therapeut heeft mogelijk te onduidelijk aangegeven dat de behandeling tijdelijk is. Het is de taak van de masseur of therapeut om deze vicieuze cirkels te herkennen en ze op een positieve manier trachten te doorbreken. Dit zal veelal alleen maar lukken door praten en door aan te geven wat zinvol is. Verwachting Een tweede theorie is verwachting. Dit wordt mooi geïllustreerd door een onderzoek waarbij zowel openlijk als ongemerkt dezelfde pijnstilling bij patiënten werd toedient. De patiënten die het toedienen van de medicijnen bewust hadden meegemaakt hadden veel minder pijn dan de groep die dit niet gemerkt had. Ook dit is te koppelen aan het mogelijke effect van een behandeling die je als masseur of therapeut uitvoert. Het is dus heel interessant om te kunnen bewijzen in hoeverre het resultaat nu aan de behandeling ligt of aan het placebo-effect. Deze verwachtingstheorie is vaak de successleutel van vele alternatieve behandelingen die medisch gezien dubieus zijn. Hier speelt overduidelijk mee dat de aandacht voor de cliënt vaak aanzienlijk hoger is dan in de reguliere gezondheidszorg. Een in feite zinloze behandeling kan dus een zeer gewenst effect hebben door het placebo-effect en alle lichamelijke processen die daardoor optreden. Er is ook een verband tussen verwachting en beloning. Bij gokkers geeft een bepaald hersengebied dopamine af bij de verwachting om te winnen en patiënten maken endorfines aan bij de verwachting van beterschap. Zo zal een eerdere succesvolle behandeling dat ook doen. Vragen Er zijn nog heel veel vragen onbeantwoord met betrekking tot dit fenomeen en we kunnen de komende jaren dus nog vele interessante onderzoeken en artikelen verwachten. Men weet al vrij aardig welke neurotransmitters er worden vrijgemaakt die het placebo-effect in de hersenen regelen. Je kan dus bijna zeggen dat communicatie een echt medicijn is, maar dat is nog net wat te kort door de bocht. Er werden eens 200 mensen onderzocht met vage klachten zoals hoofdpijn, hoesten, buikpijn. De helft kreeg te horen dat de arts het niet wist en dat ze terug moesten komen als de klachten aanhielden. De andere helft kreeg te horen dat er niets bijzonders aan de hand was en dat de klachten spoedig zouden verdwijnen. Tevens werd er in beide groepen bij de helft van de patiënten nog een placebotablet voorgeschreven. Hier bleek het verbluffende verschil eigenlijk alleen maar te zitten in de vriendelijke, geruststellende, begripvolle, geïnteresseerde, vertrouwenwekkende, zelfverzekerde, duidelijke, optimistische, hoopvolle en enthousiaste houding van de arts. Dit illustreert dus goed welke invloed je als masseur of therapeut, al dan niet onbewust, kan hebben op je cliënt met de daarbij behorende resultaten. Het placebo-effect gaat veel verder dan alleen maar de bekende neppil. Door het beschrijven van dit fenomeen zie je hoe belangrijk de relatie tussen de behandelaar en zijn of haar cliënt is. Deze relatie is de basis voor succes in begeleiding en behandeling. Ik neem even een bakje koffie want ik word wat loom. Ik voel mijn hartslag weer omhoog gaan want dat verwacht ik van koffie. Wat later roept mijn vrouw: lekker hè die cafeïnevrije koffie? Hoezo placebo-effect? Reageren? Inspannings- en sportfysiologie Inspanningfysiologie is dé basis voor het begeleiden van bewegen voor bijvoorbeeld training, bewegingsonderwijs en oefentherapie. Deze uitgave is een vertaling van Physiology of Sport and Exercise, het als wereldwijd geaccepteerde standaardwerk voor de inspannings- en sport fysiologie. Dit bijzonder complete boek besteed veel aandacht aan de basisinspanningsfysiologie (hoe werkt het menselijk lichaam tijdens inspanning). Daarnaast kijkt het uitgebreid naar omgevingsfactoren en wordt de invloed van leeftijd en sekse bij inspanning en sport behandeld. Tal van praktische en aansprekende voorbeelden en ruim 300 illustraties verhelderen deze informatie. Inspannings- en sportfysiologie biedt, als handboek en compleet naslagwerk, de kennis om uit te groeien tot een professionele begeleider. Type Hardback Auteur(s) J. Wilmore, D. Costill Uitgever Reed Business Information ISBN Pagina s 656 Prijs E 92,50 (www.nl.bol.com) MESSAGE 12

13 CURSUSOVERZICHT Cursussen 1eNVVS (Rotterdam) Telefoon (010) / (010) Stoelmassage (2 opties) Start 7 juni en 4 oktober Reflexzone voetmassage Start 30 oktober Bindweefselmassage Start 8 januari Ingegroeide teennagel Jopie Jacobs Nagels van tenen verschillen van de vingernagels. Ze zitten een groot deel van je leven verstopt in kousen en schoenen. Dat is ook wel nodig vanwege de vaak harde ongelijke ondergrond. Daarnaast is ons klimaat meestal ook niet echt uitnodigend om de voeten onbedekt te gebruiken. De noodzaak van een paar stevige stappers is geboren. Gevangen Teennagels kunnen niet zomaar vrij uitgroeien. Ze worden vaak gehinderd door strakke en/of te kleine kousen en schoenen. Maar niet alleen de verpakking kan problemen veroorzaken. De verzorging van onze voeten laat ook vaak te wensen over. Teennagels dienen recht afgeknipt te worden. Wanneer je de hoekjes steeds weg blijft knippen zal op een gegeven moment de punt van de nagel door de nagelwal gaan en een ontsteking veroorzaken. Behalve dat het zeer pijnlijk is, kan de pedicure dan niet behandelen. De teen zal eerst vrij moeten zijn van de ontsteking. Pas daarna kan de nagel worden voorzien van een beugeltje en worden gereguleerd. In de sport worden vaak bewust te kleine schoenen gedragen om geen wrijving te krijgen. Wel wordt er heel veel van de voeten gevraagd. Vooral daarom is het zo belangrijk om zuinig te zijn op je voeten. Voorkomen Om problemen met de teennagels te voorkomen dienen deze op tijd geknipt te worden. Trek nooit aan losse velletjes. Laat je voeten verder regelmatig door een pedicure behandelen en koop goed passend schoeisel. Genezen Wacht niet tot de nagelwal volledig ontstoken is. Ga met een ingroeiende nagel naar een goed opgeleide pedicure met het diploma nageltechnieken. Zij (soms hij) kan indien nodig voor de betreffende nagel een passende beugel maken of met de regulatietechniek de nagel begeleiden tijdens de groei. Medisch pedicure Vanaf eind 2007 is in Nederland de diplomering 'medisch pedicure' door de branche in het leven geroepen. Bij deze vakgenoten kunt u zeker kwaliteit verwachten. Reageren? Cursussen IVS Opleidingen (Dordrecht) Telefoon (078) Anamnestische vaardigheden Start 5 mei Personal health coach (2 opties) Start 3 september Oefentherapie Start 5 september Theorie v/d sport- en massagetherapie (2 opties) Start 8 en 9 september Medische kennis HBO-niveau (2 opties) Start 10 en 12 september Klassieke Massage Start 18 september Kennismaking NLP Start 18 september Massagetherapeut (2 jaar) Start 23 september Massagetherapeut (3 jaar) Start 25 september Gespecialiseerde tape- en bandagetechnieken Start 25 september Haptonomische ontspanningsmassage (2 opties) Start 26 september Cursussen Amice Opleidingscentrum (Barneveld) Telefoon (0342) Ondernemingsvaardigheden Start 14 mei Kruidenstempelmassage Start 16 mei Reanimatie (herhaling) Start 10 juni Tenen lezen Start 28 juni 13 MESSAGE

14 DVD-bespreking Koelt menthol de huid? Menthol wordt al duizenden jaren toegepast om allerlei klachten te verlichten. Menthol kan heerlijk koel aanvoelen op een roodverbrande of jeukende huid of in een kriebelende keel. Pas sinds 2002 beginnen wetenschappers een beetje te begrijpen hoe menthol werkt. Toen publiceerden zowel Cell als Nature over een speciale koeltesensor op huidzenuwcellen, die ook reageert op menthol. Vorig jaar zette het lijfblad van de Amerikaanse dermatologen nog eens al het nieuws over menthol en de koeltesensor op een rij. Receptoren Zo n sensor op of in een cel heet in de biologie eigenlijk een receptor. Zo n receptor kun je zien als een soort slot. Als je de juiste sleutel erin stopt, gaat de deur open of gebeurt er iets anders spannends. De sleutel voor de koeltereceptor, die de charmante naam TRPM8 kreeg, is een temperatuur tussen de 8 en 28 graden Celsius. Bij die temperatuur springt als het ware een slot open: een kanaaltje in de celwand gaat open en positief geladen calciumdeeltjes kunnen de cel instromen. Daardoor verandert de elektrische lading van de cel. Die elektrische verandering wordt in een huidzenuw dan weer doorgegeven aan de volgende cel, en zo begint er een stroom te lopen. Uiteindelijk komt het elektrische signaal in de hersenen terecht. Lekker koel, denk je dan. Het grappige is dat de koeltereceptor TRPM8 ook openklikt als er bepaalde stofjes op komen. Menthol bijvoorbeeld en eucalyptusolie. Zo komt het dus dat de huid het verschil niet goed weet tussen koelte en menthol. Ze prikkelen immers dezelfde zenuw via dezelfde receptor, zodat hetzelfde signaal naar de hersenen gaat. En dat kan soms handig zijn. Het blijkt bijvoorbeeld dat jeuk vermindert als je de huid twee tot vier graden Celsius afkoelt. Dat is waarschijnlijk de reden waarom gels of zalfjes met menthol soms helpen tegen jeuk. Alleen moet de mentholconcentratie niet te hoog zijn, want dat maakt de huid juist overgevoelig. Tegenovergesteld TRPM8 is niet de enige temperatuurgevoelige receptor. Er is bijvoorbeeld ook een warmtereceptor, de TRPV1, die reageert op temperaturen boven de 43 graden. Het is vast niet moeilijk te raden door welk stofje deze receptor ook openspringt: capsaicine, het werkzame bestanddeel van hete pepers. Bron Dermatol Hardlopen Deze DVD laat in woord en beeld zien welke looptechniek de minste energie kost. Het bevat twee schijfjes: de ene is bestemd voor beginners en laat duidelijk zien met welke onderdelen je de grootste stappen voorwaarts kunt maken. De tweede richt zich meer op ervaren lopers en op looptrainers en stuurt aan op beheersing van de looptechniek tot in de uiterste puntjes. Het zien van de tips op deze DVD verbeterd je loopprestaties direct. De heldere beelden laten de essentiële kneepjes van het vak zien. En natuurlijk de basale principes. Soms kun je al op heel eenvoudige wijze grote vooruitgangen boeken in je prestaties. Type DVD Auteur(s) F. Bosch, G. van Den Bosch Uitgever Reed Business Information Prijs E 29,94 (www.nl.bol.com) MESSAGE 14

15 Massageteam in actie Wandelmarathon Egmond aan Zee en omgeving was tijdens het weekend van 26 en 27 januari het decor van de 5e Egmond Wandelmarathon. Dit sfeervolle evenement, dat tevens een bijdrage levert aan het Reumafonds, trok dit weekend een recordaantal van wandel- en Nordic Walking liefhebbers naar de Noord-Hollandse kust. Het BMS Massageteam was door sponsor Perskindol gevraagd om hun producten (milk en oliën t.b.v. sportverzorging) te demonstreren door de wandelaarsbenen te masseren. Om 8.30 's-morgens uur was het team met drie masseurs aanwezig in de dan al gezellige sporthal van Egmond. Temidden van de kramen met sportkleding en wandelschoenen en een DJ die gezellige muziek draaide, was het al een drukte van belang. Wandelaars schreven zich in, namen een kop koffie of stonden op het punt te vertrekken. Met de drie massagetafels naast elkaar stonden we in de Perskindol-tent mooi in het zicht. Vanaf uur kwamen de wandelaars van de 10 kilometer binnen en vanaf uur de 21 kilometervreters. Vanaf die tijd hadden we de handen letterlijk vol! Dankbaar maakte men gebruik van de aangeboden massageverzorging. Het Perskindolteam zorgde ervoor dat iedereen in de juiste volgorde aan de beurt kwam. Daarnaast deelden zij massaal gratis proefmonsters uit van hun producten, wat natuurlijk altijd een mooi cadeautje is. Ook zorgden zij ervoor dat de masseurs tijdens de topdrukte voldoende te eten en te drinken hadden. Om uur waren de laatste wandelaars binnen en zat ons werk er op. Dit was alweer een gezellige, goed verzorgde BMS-dag waarin het contact met de sporters weer veel plezier geeft. Link Massage bij kanker Aartje Bakkeren geen contra-indicaties kent en dat is naar mijn Van docenten van de opleidingen tot mening helemaal waar. De uitdaging voor de massage- en sporttherapeut hoor je massagetherapeut is het afstemmen van de vaak dat er veel vragen en onzekerheden zijn over het wel of niet kunnen of mogen kan hiervoor heel goed gebruikt worden. Door massage. Het belasting-belastbaarheidsmodel masseren van mensen bij wie de diagnose goed naar de verhalen te luisteren, kom je uit kanker is gesteld. Zelf masseer ik al ruim twee op een zachte, langzame massage. De situaties waarin de cliënten zich bevinden kunnen jaar in een inloophuis voor mensen met kanker en hun naasten en ik heb hierover een scriptie natuurlijk variëren; iemand kan al tien jaar geschreven ter afsluiting van mijn massagetherapie-opleiding. Door middel van dit artikel hebben. kankervrij zijn of de behandeling net afgerond wil ik graag mijn ervaringen delen. Angst Inloophuis Wanneer je in gesprek gaat met mensen met Elke woensdagochtend masseer ik vier mensen; bezoekers van het inloophuis. Over het feit dat kanker met de dood te maken heeft. Als kanker dan kom je onherroepelijk uit op het algemeen zijn het mensen die klaar zijn met masseur moet je daar over nagedacht hebben. hun behandeling en invulling geven aan het Als het je angstig of nerveus maakt, dan heeft leven na de diagnose/behandeling van kanker. dat invloed op het masseren. Maar er zijn ook mensen die nog met hun behandeling bezig zijn en wel of geen metastasen De verhalen die je hoort zijn stuk voor stuk (uitzaaiingen) hebben. Een toenemende groep indrukwekkend. Het is de kunst om goed te clienten bestaat uit de partners van mensen luisteren, je betrokken te tonen en niet de met kanker. Zij spelen een verzorgende rol of reddersrol op je te nemen. Dit vereist kennis zijn inmiddels alleenstaand na het overlijden van gespreks- en luistertechnieken die wordt van hun partner. geleerd tijdens de cursus anamnestische vaardigheden. Succes Het masseren blijkt een groot succes. Ik heb Dankbaar ondertussen een reputatie hoog te houden en Zelf heb ik eind vorig jaar de cursus haptonomie, persoonlijke verdieping gevolgd en heb mijn agenda is steeds weken achter elkaar volgeboekt. Het positief aanraken en de ontspanning zijn de twee ervaringen die er uitspringen motieven om mensen met kanker te masseren. daarmee (nog) meer inzicht gekregen in mijn en dat is ook wat ik vooraf duidelijk maak: Ik was er altijd vanuit gegaan dat mijn hart dat het om een ontspannende massage gaat. uitging naar de kwetsbare mens (reddersrol), Daarbij zorg ik er natuurlijk voor dat de randvoorwaarden zo optimaal mogelijk zijn. Denk kracht die wordt getoond bij het vinden van maar in feite heb ik bewondering voor de hierbij aan het gebruik van ontspannende een nieuwe balans na de diagnose en/of behandeling van kanker. Het maakt het een dankbare muziek en aangenaam ruikende massageolie. categorie mensen om te masseren. Scriptie Voor mijn scriptie heb ik uitgezocht welke Metastasen kennis en methodes het best bruikbaar zijn bij Kanker is lang een contra-indicatie geweest het behandelen van deze categorie mensen. voor het geven van massage. Het kost daarom Haptonomische ontspanningsmassage blijkt tijd om hierover van mening te veranderen. In hierin het beste te passen. In de cursusmap van Nederland nog mondjesmaat, maar in Amerika deze cursus staat een klein zinnetje; dat masseren op basis van haptonomische principes mening ondersteunt dat metastasen niet wordt steeds meer onderzoek verricht dat de ver- 15 MESSAGE

16 Gratis vermelding op Therapeuten-Register.nl is een onafhankelijk, doorzoekbaar, register voor therapeuten en andere specialisten in de para- en perimedische gezondheidszorg. Therapeuten-Register.nl is uitstekend te vinden met o.a.. Met uw (gratis) vermelding bent u dat dus ook! Plus-vermelding Een plus-vermelding valt extra op en biedt vele extra s. Kiest u voor 1 mei 2008 voor een plus-vermelding, dan krijgt u 35% korting door de volgende code in te voeren: GHJKLLFH MESSAGE 16

17 Massage bij kanker spreid worden door massage. Dat massage bij kankerpatiënten daar erg serieus wordt genomen blijkt bovendien nog uit het feit dat dit vooral door speciaal opgeleide, oncologische massagetherapeuten wordt verricht. In Amerika zijn er massagetherapeuten in dienst van ziekenhuizen en worden massages aangeboden bij elke fase van het ziektebeeld kanker. In Nederland is men nog lang niet zover, maar het is wel bekend dat wij Amerika volgen op het gebied van de gezondheidszorg, dus wie weet wat de toekomst brengt. Bekendheid Ik hoop dat het vak massagetherapie de komende jaren meer bekend zal raken binnen de reguliere gezondheidszorg. Massage is een van de meest ontspannende vormen van positief aanraken en hiermee nemen wij een unieke plaats in binnen de hulpverlenende beroepen. Massage bij mensen met kanker? Vooral doen! Reageren? Tai Chi en Chi Kung Een handicap in of aan het lichaam geeft een verstoorde energiestroom, met als gevolg vatbaarheid voor ziekte op fysiek, emotioneel en mentaal vlak. Daar komt nog bij dat in dergelijke, voortdurende situaties de belasting van bepaalde spiergroepen onevenredig is en er dus ook hier weer sprake is van een onevenwichtige energiestroom. Oefening houdt de botten, spieren en gewrichten gezonder en is dus een probaat middel tegen diverse aandoeningen. Als spieren en weefsels rond de gewrichten sterker zijn, ondersteunen en beschermen ze de gewrichten beter. Gebrek aan oefeningen resulteert in kleinere en zwakkere spieren, soms resulterend in osteoporose. Beweging brengt circulatie van bloed en lichaamsvloeistoffen door de spieren, pezen en gewrichten op gang, die op hun beurt daardoor het helingsproces helpen. Gebrek aan beweging resulteert in stijfheid en minder circulatie van bloed en lichaamsvloeistoffen. Het resultaat is langzame en afnemende heling. Wat voor soort van beweging? De meeste medische experts zijn het erover eens dat een goed bewegingsprogramma aan de volgende doelen dient te voldoen: toename van beweeglijkheid, versterking van de spieren en verbetering van het uithoudingsvermogen. Tai Chi en Chi Kung voldoen proportioneel aan al deze doelen. Er schijnen nog meer voordelen verbonden te zijn aan het beoefenen van Tai Chi en Chi Kung: zo blijkt dat het in hoge mate aantrekkelijk is om te doen en dat mensen die Tai Chi en Chi Kung beoefenen er meestal jaren mee doorgaan. De geestelijke training van Tai Chi en Chi Kung werkt zeer ontspannend. Veel voorbeelden laten het zien: Tai Chi en Chi Kung hebben gunstige effecten op spierkracht, lenigheid, bloeddruk en cholesterolpeil en het zorgt voor fitheid, evenwicht en ontspanning. De kracht van de geest De mentale training in Tai Chi en Chi Kung verhoogt helderheid van de geest, geeft een meer ontspannen gevoel en verbetert de stemming. De immense kracht van de geest wordt nog steeds niet volledig onderkend. Tai Chi en Chi Kung behoren tot de meest doeltreffende trainingen van lichaam en geest. De langzame beweging van Tai Chi Chi Kung zorgt voor een integratie van het lichaam en de geest. En het is juist deze combinatie die maakt dat Tai Chi vandaag de dag zo n immense populariteit geniet, met meer dan 300 miljoen beoefenaren wereldwijd, beoefend door zowel jong als oud. 17 MESSAGE

18 Door de ontwikkelingen in de quantum fysica, de psycho neuro immunologie en de endocrinologie zijn wij steeds beter in staat onze vinger te leggen op de verbluffende resultaten die er bereikt worden en leren wij deze duizenden jaren oude Oosterse schatten beter te waarderen. De training van de geest wordt door de grootmeesters als essentieel onderdeel van het beoefenen van Tai Chi Chi Kung aangemerkt. Iets wat in de Chi Kung therapie (onderdeel van de Chinese Geneeskunde) bekend staat als YiShi training (training van de geest) of kortweg I-Kracht training. En die door de monniken in Kung Fu demonstraties word gebruikt als demonstratie van immense krachtbeheersing, die zij zodanig weten te manipuleren dat ze tot bovenmenselijke prestaties in staat zijn. Denk maar aan de opzienbarende kunsten die wij tijdens de Uri Geller TV Show van mentalisten krijgen te zien. In de Chinese Geneeskunde worden deze technieken aangewend om het lichaam beter te maken. De Tai Chi en Chi Kung student leert bewust gebruik te maken van de intrinsieke energie, waardoor hij gaat ervaren dat hij meer zelfbeheersing heeft, meer zelfbewustzijn en een krachtiger uitstraling. De kracht van Chi (QI) In het chinees is Chi de levensenergie in de mens. Het concept Chi vormt al duizenden jaren een basisconcept in de meeste Oosterse culturen; de acupunctuur en de Chinese geneeskunst baseren hun centrale theorie erop. Tai Chi wordt ook wel meditatie in beweging genoemd, waar Chi Kung een integraal deel van uitmaakt. De bedaarde en langzame bewegingen strekken je energiekanalen en houden ze sterk en soepel; de ritmische bewegingen van de spieren, de ruggengraat en de gewrichten pompen energie door het hele lichaam. Volgens de traditionele Chinese geneeskunst heeft het versterken van de levensenergie, ofwel Chi, in de daartoe geëigende acupunctuurmeridianen of energiekanalen een gunstige uitwerking op het lichaam. Hoe kan Tai Chi-Chi Kung helpen? Tai Chi en Chi Kung is een zachte bewegingsvorm die uit het oude China afkomstig is. Het is niet alleen door wetenschappelijk bewijs aangetoond dat het beweeglijkheid, spierkracht en fitheid bevordert, maar het heeft ook nog vele andere voordelen. Deze extra voordelen zijn: - Het bevordert van correcte lichaamshouding;. - Het integreert lichaam en geest. - De Chi (levensenergie) neemt toe. Stoel Tai Chi en Chi Kung traint het hele lichaam, is gemakkelijk en niet duur om te leren en is praktisch voor bijna iedereen. Deze technieken worden nu gebruikt om rolstoelers, en minder validen te helpen tot wat meer evenwichtige training en beter herstel te komen. Workshop Op 17 en 18 mei word er een Tai Chi (Rol)- stoel workshop voor deze doelgroep en hun begeleiders verzorgd door Yin Yang Balance. Link Alternatief bekeken Galvanotherapie Deze therapie, die men thuis kan toepassen, is gebaseerd op de gedachte dat voor een normaal verloop van alle levensfuncties een normaal elektrisch evenwicht van het organisme de belangrijkste voorwaarde is. Storingen in het elektrisch evenwicht zijn verantwoordelijk voor het ontstaan van ziekten. Het behandelen van ziekten met elektrische stroom lijkt dan ook vanzelfsprekend. Bij alle chronische ziekten is het normaliseren van de stroomverhoudingen in het lichaam geïndiceerd. Men gebruikt apparaten (op batterijen) met een zo zwak mogelijke stroom (maximaal 4 milliampère), daar deze het meest de elektrische eigenschappen van het lichaam benadert. Bovendien geeft dit de mogelijkheid het apparaat thuis zonder gevaren te gebruiken. De behandeling kan op twee wijzen worden uitgevoerd: een algemene galvanisatie en een gedeeltelijke galvanisatie. Bij een algemene galvanisatie vloeit de stroom door het gehele lichaam. Men maakt daarbij onderscheid in de looprichting van de stroom. De neerwaartse stroom heeft een kalmerend effect en de opwaartse stroom heeft een stimulerend effect. Met de gedeeltelijke galvanisatie kan elk lichaamsdeel afzonderlijk met stroom worden behandeld. De eerste 4 weken adviseert men alleen een algemene doorstroming toe te passen. Pas daarna kan men aan plaatselijke behandeling beginnen. Wat betreft de dosering valt op te merken, dat het beste is meerdere malen per dag (3 x) gedurende korte tijd (5-10 minuten) de therapie toe te passen. Indicaties De indicaties voor deze therapie zijn zeer verschillend. Hier volgt een vrij willekeurige keuze: astma, migraine, ischias, groeistoornissen, steenpuisten. MESSAGE 18

19 Vraatzucht zit tussen de oren Mensen eten teveel, niet om de honger te bestrijden. Maar de neiging tot teveel eten zit tussen de oren. Dat blijkt uit een onderzoek van Tatjana van Strien. Zij is eetgedragspsycholoog aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zeker vier op de tien mensen met overgewicht is een wat zij noemt 'emotionele eter'. Als deze mensen verdrietig zijn of tegenslag ervaren, verwarren zij dat gevoel met honger. Je kunt deze mensen van alles voorschotelen dat snel een verzadigingsgevoel opwekt het helpt bij hen niet. Ze moeten eten, en liefst veel. Dit eten uit onvrede heeft natuurlijk nare gevolgen. Je wordt er gewoon te dik van. En krijg die kilo s er dan maar weer eens van af. Van Strien verzon enkele adviezen. Het is belangrijk om aandacht te schenken aan de manier waarop je eet, schrijft de Volkskrant. "Kook zelf en dek de tafel voor het eten in plaats van dat je voor de TV of achter een computerscherm snackt. Verder is belangrijk te zorgen dat je lekker eet met kwalitatief goed voedsel. Van kwalitatief minderwaardig voedsel ben je veel sneller geneigd te veel te eten", aldus de gedragspsychologe in de Volkskrant. Nederlanders zeven jaar ouder De levensverwachting is in vijftig jaar met zeven jaar toegenomen. Daarvan is vier jaar toe te schrijven aan preventie en medische zorg. Dit concluderen het Erasmus Medisch centrum en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in een rapport dat gisteren aan minister Ab Klink (Volksgezondheid) is aangeboden. Voor meisjes die nu worden geboren is de levensverwachting 82 jaar, voor jongens is dat 77 jaar. (ANP). Griep leeft op papiergeld Wie de griep wil vermijden, kan de komende tijd beter geen geld uitgeven. Het griepvirus blijkt zich te kunnen nestelen op papiergeld. Ook kan het daar tweeënhalve week op overleven. Dat blijkt uit onderzoek van het universitair medisch centrum van Geneve. De wetenschappers keken op verzoek van een Zwitserse bank of een griepepidemie zich makkelijk zou kunnen verspreiden via papiergeld. In Zwitserland alleen gaan er dagelijks tussen de twintig en honderd miljoen bankbiljetten van hand tot hand. De onderzoekers bestreken gebruikte biljetten met een klein beetje van het griepvirus en lieten deze een paar dagen in een ruimte liggen die op kamertemperatuur verwarmd was. Het bleek dat een klein deel van het virus na tweeënhalve week nog leefde. Het onderzoeksteam is nog niet klaar met het onderzoek. Het gaat nu bekijken hoe groot de rol is van bankbiljetten bij het overbrengen van het virus. De onderzoekers vermoeden dat verplaatsing via vochtdruppeltjes in de lucht en direct menselijk contact wel de grootste griepveroorzakers blijven. Praktijk & Salon inrichting Massage - Beauty - Wellness Bezoek de website voor het complete assortiment. Altijd lage prijzen en scherpe aanbiedingen! Hier had uw advertentie kunnen staan Met online webshop! Showroom: Tinstraat 6m - Ridderkerk Telefoon: / Meer informatie: (078) Heathlove, praktisch voor elke praktijk! 19 MESSAGE

20 Voetbal kijken is gevaarlijk Mannen (of vrouwen) met hartproblemen kunnen beter niet naar spannende voetbalwedstrijden kijken. Tijdens spannende wedstrijden belanden er tot vier maal zoveel menen met een hartinfarct in het ziekenhuis, blijkt uit recent Duits onderzoek. De VPRO maakte hier onlangs melding van op de website van Noorderlicht. Het WK 2006 zou in Duitsland voor 9500 extra ziekenhuisopnamen hebben gezorgd, meldde Associated Press op basis van dit onderzoek. Serieuze zaak Voetbal kijken is voor velen een bloedserieuze zaak. Toch past een waarschuwing voor hartpatiënten. Want tijdens het WK voetbal in Duitsland, in de zomer van 2006, piekte het aantal hartaanvallen rond de stad München op de dagen dat Duitsland speelde, meldden Duitse artsen en statistici vorige week in het New England Journal of Medicine. De onderzoekers telden volgens de VPRO het aantal patiënten met een hartinfarct, hartritmestoornissen of een hartstilstand tijdens de zeven wedstrijden die het Duitse elftal speelde. Die vergeleken ze met de cijfers van mei, juni en juli 2003 en 2005 (het jaar 2004 was niet geschikt, vanwege het Europees kampioenschap). De resultaten logen er niet om. In de grafiek van de onderzoekers springen zes van de zeven speeldagen er duidelijk uit. De ene dag die geen piek opleverde, was de verliezersfinale, waarin het Duitse en het Portugese team om de derde plaats streden. Blijkbaar wonden de Duitse kijkers zich daarbij niet op. De finale, tussen Italië en Frankrijk, lokte dan weer wel extra hartproblemen uit. De hoogste pieken MESSAGE 20

MEUBELEN VRANKEN. By Gy 2012

MEUBELEN VRANKEN. By Gy 2012 MEUBELEN VRANKEN By Gy 2012 Hoeveel slaap hebben we nodig? U realiseert het zich misschien niet altijd, maar we brengen gemiddeld een derde deel van ons leven in bed door. Goed en genoeg slapen is een

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Sportief bewegen met artrose. Artrose

Sportief bewegen met artrose. Artrose Sportief bewegen met artrose Artrose Sportief bewegen met artrose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met angst & zorgen. Lisa M. Schab Vertaald door Els Musterd-de Haas

Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met angst & zorgen. Lisa M. Schab Vertaald door Els Musterd-de Haas Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met angst & zorgen Lisa M. Schab Vertaald door Els Musterd-de Haas 02 De chemie van angst en zorgen Je moet weten dat Ons lichaam reageert op angstige

Nadere informatie

Lees meer over. Praktijk voor massagetherapie & begeleiding bij persoonlijke veranderingstrajecten. Nieuwsbrief september 2012

Lees meer over. Praktijk voor massagetherapie & begeleiding bij persoonlijke veranderingstrajecten. Nieuwsbrief september 2012 Nieuwsbrief september 2012 Leer de rust in jezelf herkennen Nieuwsbrief september 2012 Praktijk voor massagetherapie & begeleiding bij persoonlijke veranderingstrajecten Lees meer over 2 3 4 5 6 Workshop

Nadere informatie

Sportgeneeskunde. Fasciïtis plantaris (hielpijnsyndroom, hielspoor)

Sportgeneeskunde. Fasciïtis plantaris (hielpijnsyndroom, hielspoor) Sportgeneeskunde Fasciïtis plantaris (hielpijnsyndroom, hielspoor) Algemeen Deze folder geeft u informatie over Fasciïtis plantaris ook wel bekend als hielpijnsyndroom of hielspoor. Bouw en functie De

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Pijn bij kanker Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Wat is pijn? Pijn is een onaangenaam gevoel. Het kan op verschillende manieren ontstaan en het kan op verschillende manieren worden

Nadere informatie

Inhoud Bewegen, november 2012. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen

Inhoud Bewegen, november 2012. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen Bewegen Bewegen Inhoud Bewegen, november 2012 3 Inleiding 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen 7 Hoe kunt u bewegen? 7 Oefenen 8 Licht intensief bewegen 8 Matig

Nadere informatie

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb je een vraag? Stel deze dan direct! Weet één van jullie

Nadere informatie

De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11

De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 9 De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11 2 3 4 5 Doelen stellen 15 Waarom wil ik hardlopen? 16 Wat wil ik bereiken?

Nadere informatie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie Onco-Move Bewegen tijdens chemotherapie Introductie De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Bertha Middendorp MIGRAINE De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Inhoud Deel 1 12 Inleiding 15 Mijn migraine 21 Hypnose 26 Verhalen uit de praktijk Deel

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Fysiotherapie voor kinderen. Afdeling Fysiotherapie

Fysiotherapie voor kinderen. Afdeling Fysiotherapie 00 Fysiotherapie voor kinderen Afdeling Fysiotherapie 1 Spelenderwijs ontwikkelen kinderen hun zintuigen en motoriek. Meestal gaat dat goed en bijna ongemerkt. Maar bij sommige kinderen duurt het langer

Nadere informatie

Opleiding Integrale Massage en Ontspanningsmassage

Opleiding Integrale Massage en Ontspanningsmassage Opleiding Integrale Massage en Ontspanningsmassage De opleiding integrale massage van Positive Touch is een opleiding voor mensen die van massage hun beroep willen maken en zich op een inspirerende manier

Nadere informatie

Workshops, lezingen & nascholing voor masseurs

Workshops, lezingen & nascholing voor masseurs Workshops, lezingen & nascholing voor masseurs Op dit moment: *opleiding deskundig voedingsadviseur voor honden *lesdag voeding door Lotte Botter *therapeutisch handelen (nascholing voor kynologisch masseurs

Nadere informatie

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS)

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1159 Wat zijn rusteloze benen? Het rusteloze benen syndroom (ofwel restless legs syndrome, afgekort RLS) is een

Nadere informatie

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen Inleiding U bent opgenomen of onder behandeling in het Leids Universitair Medisch Centrum. Wanneer u door uw opname minder aan lichaamsbeweging doet, kan uw conditie achteruit gaan. Door actief te blijven,

Nadere informatie

Integrale lichaamsmassage

Integrale lichaamsmassage Integrale lichaamsmassage Eindtermen theorie: - De therapeut heeft kennis van anatomie/fysiologie en pathologie m.b.t. Integrale lichaamsmassage; - De therapeut is zich ervan bewust dat een massage behandeling

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

7 tips. voor een betere nachtrust

7 tips. voor een betere nachtrust 7 tips voor een betere nachtrust Word jij 90 jaar oud en heb je een goede nachtrust? Dan heb je 32 jaar van je hele leven geslapen. Zonde van je tijd? Juist niet! In dit E-book lees je waarom slaap onmisbaar

Nadere informatie

Workshop van Stress naar Vitaliteit

Workshop van Stress naar Vitaliteit Workshop van Stress naar Vitaliteit Het Leven Stressachtig? Het leven lijkt vol ongemakken te zitten. We worden wakker met het gevoel dat we nauwelijks hebben geslapen. We ontbijten gehaast en volgen tegelijk

Nadere informatie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie FIBROMYALGIE 286 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen. U leest meer over

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD)

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1160 Wat zijn periodieke beenbewegingen van de slaap? Bij periodic limb movement

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Hoofdpijn Hoofdpijn bij kinderen komt regelmatig voor. Vaak is de oorzaak duidelijk, bijvoorbeeld slaapgebrek, drukte of lawaai.

Nadere informatie

Slaapproblemen? Gezonde slaap

Slaapproblemen? Gezonde slaap Dit is een folder van www.orthoconsult.nl geschreven door dhr. drs. Ard Nieuwenbroek, trainer/ therapeut bij Ortho Consult. Deze folder is op een aantal punten aangepast en aangevuld door de stressbegeleiders

Nadere informatie

Omgaan met slaapproblemen

Omgaan met slaapproblemen Leven met Multipele Sclerose uitgave 12 Omgaan met slaapproblemen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Tekst: drs. Bep Franke-Barendse Uitgever: Nationaal MS Fonds 2 Inleiding We besteden ongeveer eenderde

Nadere informatie

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl Lage rugklachten Introductie De lage rug is het gebied ter hoogte van de onderste 5 lendenwervels (lumbale wervels) en de overgang met het heiligbeen (lumbo-sacrale overgang). De lendenwervelkolom bestaat

Nadere informatie

PIJN BIJ KANKER SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE. Inhoudsopgave 1. Inleiding

PIJN BIJ KANKER SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE. Inhoudsopgave 1. Inleiding SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE PIJN BIJ KANKER Inhoudsopgave. Inleiding. Pijn bij kanker. Gevolgen van pijn. Slaap en vermoeidheid. Bewegen. Stemming. Behandeling van pijn. Pijnstillers. Doorbraakpijn.

Nadere informatie

Bij de anamnese blijkt dat er een aantal littekens aanwezig zijn. Waarvan er enkele over belangrijke meridianen lopen.

Bij de anamnese blijkt dat er een aantal littekens aanwezig zijn. Waarvan er enkele over belangrijke meridianen lopen. Enkele opmerkelijke patiëntenvoorbeelden: Migraine Vrouw van 53 jaar, sinds 20 jaar migraine, eerst iedere maand 3 dagen, het laatste jaar elke week 2 dagen. Tevens; slecht slapen, rugklachten, last van

Nadere informatie

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie?

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie? Onco-move Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

High Tea-en Gezonde recepten Chi Kung 20 minutes work-out Oefeningen voor strakkere billen Alles over de pompoen

High Tea-en Gezonde recepten Chi Kung 20 minutes work-out Oefeningen voor strakkere billen Alles over de pompoen 1 er Novemb 3 e i Edit 2014 High Tea-en Gezonde recepten Chi Kung 20 minutes work-out Oefeningen voor strakkere billen Alles over de pompoen MIND 49 49 Chi Kung; Het opbouwen van vitale energie en mentale

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

Sportief bewegen met epilepsie. Epilepsie

Sportief bewegen met epilepsie. Epilepsie Sportief bewegen met epilepsie Epilepsie Sportief bewegen met epilepsie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS)

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Het verloop, de symptomen en de behandeling Centrum voor Revalidatie Inleiding Uw arts heeft bij u de diagnose Complex Regionaal Pijn Syndroom

Nadere informatie

Aandacht voor jezelf. - Aanraken is een eerste levensbehoefte

Aandacht voor jezelf. - Aanraken is een eerste levensbehoefte Aandacht voor jezelf - Aanraken is een eerste levensbehoefte - Aanraking stimuleert de activiteit van de nervus vagus, de zenuwbaan die de afscheiding van de hormonen die een rol spelen bij de voedselopname,

Nadere informatie

Bewegen tijdens chemotherapie

Bewegen tijdens chemotherapie Bewegen tijdens chemotherapie (Onco-move) mca.nl Inhoudsopgave Voordelen van bewegen Welke vorm van beweging? Opbouw lichamelijke activiteit Intensiteit van bewegen Borgschaal Dagboekje Adviezen: starten

Nadere informatie

Tips voor een geslaagde relaxerende massage thuis Marianne Baudenelle www.mariannebaudenelle.be

Tips voor een geslaagde relaxerende massage thuis Marianne Baudenelle www.mariannebaudenelle.be Tips voor een geslaagde relaxerende massage thuis Marianne Baudenelle www.mariannebaudenelle.be Tips om thuis een relaxerende massage te geven Page 1 Relaxerende massage thuis Mensen maken vaak het voornemen

Nadere informatie

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup Orthopedie Instructies voor patiënten met een kunstheup Geachte mevrouw/mijnheer, In deze folder vindt u een aantal richtlijnen/instructies, die u goed kunt gebruiken nadat u een heupprothese heeft gekregen.

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de

Nadere informatie

Zeker bewegen met Parkinson

Zeker bewegen met Parkinson 1 EB 0 Zeker bewegen met Parkinson Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen U ervaart elke dag de gevolgen van de ziekte van Parkinson, voornamelijk

Nadere informatie

Leren beheersen van je slaapprobleem. Bart De Saeger" 19/03/2012

Leren beheersen van je slaapprobleem. Bart De Saeger 19/03/2012 Leren beheersen van je slaapprobleem Bart De Saeger" 19/03/2012 Bart De Saeger" Klinisch psycholoog - Gedragstherapeut Theorie + Technieken Inzicht krijgen" Leren hoe je het probleem stap voor stap kan

Nadere informatie

Tips tegen nervositeit

Tips tegen nervositeit Vijf jaar lang heb ik een slaapmiddel gebruikt om in slaap te komen soms had ik de moed om het eens zonder dat tabletje te proberen. Ik sliep dan zo slecht, dat ik de moed snel weer opgaf. Toch vond ik

Nadere informatie

Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan

Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan BRENGT GEZONDHEID IN BEWEGING Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan In samenwerking met: Wie zijn wij? MERAS Fysiotherapie Jeroen Panhuizen - Sportfysiotherapeut Ruud Huijbregts -

Nadere informatie

BEWEGEN BIJ KANKER 17041

BEWEGEN BIJ KANKER 17041 BEWEGEN BIJ KANKER 17041 Inleiding De ziekte kanker, maar ook de behandeling, zoals chemotherapie, operatie, bestraling en hormonale therapie, kunnen aanleiding geven tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering Soepeler Bewegen bewegen met met heup- reuma en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Wat is artrose? Artrose is een aandoening van

Nadere informatie

Slaapdienst Verstoorde nachtrust

Slaapdienst Verstoorde nachtrust Slaapdienst Verstoorde nachtrust Tips voor een goede slaap. Ik kan niet slapen! Woelen, draaien, het maalt maar door in uw gedachten. Steeds bent u bezig met wat er die dag allemaal gebeurd is of wat u

Nadere informatie

Sportgeneeskunde. Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom)

Sportgeneeskunde. Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom) Sportgeneeskunde Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom) Algemeen Deze folder geeft u informatie over een lopers knie oftewel het iliotibiale band syndroom. De iliotibiale band is een lange peesplaat

Nadere informatie

Leer 5 kilometer hardlopen in 10 weken - Iedereen kan het!

Leer 5 kilometer hardlopen in 10 weken - Iedereen kan het! Leer 5 kilometer hardlopen in 10 weken - Iedereen kan het! Loopschema Hierbij ontvangt u het programma dat u in staat stelt in 10 weken tijd 5 kilometer te hardlopen. Gedurende de eerste week start je

Nadere informatie

Adviezen bij een diabetisch voetprobleem

Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Patiënteninformatie 1233085PR/1-2015 Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Inleiding Deze folder geeft u informatie over het ontstaan en voorkomen van voetwonden

Nadere informatie

Stapsport.com. sportdiëtist

Stapsport.com. sportdiëtist Stapsport.com Anja Frank 26-11-2012 Senders van Geel e Anja e 26-11-2012 van Geel Joop Zoetemelk 1979 De Tour de France wordt gewonnen in bed e Anja e 26-11-2012 van Geel e Anja e 26-11-2012 van Geel 31

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-Killer 320 Workout. Dit is de

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Normaal gesproken krijgt ieder mens voortdurend informatie over de ruimte om zich heen en over de positie

Nadere informatie

Achillespees blessure

Achillespees blessure Wat is het? 1. de aanhechting van de pees op de hiel 2. de pees met het omringende weefsel 3. de slijmbeurs in de diepte aan de voorzijde van de pees Een achillespeesblessure is een typische overbelastingsblessure.

Nadere informatie

Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen

Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen Albert Schweitzer ziekenhuis april 2014 pavo 0222 Inleiding De reumatoloog heeft met u besproken dat u een reumatische aandoening heeft. In deze folder

Nadere informatie

Fantoomsensatie. Oorzaken van fantoomsensaties

Fantoomsensatie. Oorzaken van fantoomsensaties Fantoomsensatie We geven u uitleg over de twee vormen van fantoomsensaties: fantoomgevoel en fantoompijn. U leest over het ontstaan van deze sensaties, hoe u ze kunt ervaren en welke behandelingen mogelijk

Nadere informatie

Sportief bewegen met een depressie. Depressie

Sportief bewegen met een depressie. Depressie Sportief bewegen met een depressie Depressie Sportief bewegen met een depressie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN De liesblessure Wat is het? Pijn in de lies wordt vaak een liesblessure genoemd. Automatisch denkt men dan vaak aan een blessure van de aanvoerende beenspieren (adductoren),

Nadere informatie

GESCHREVEN DOOR WIL BOONSTRA EN GERT VAN VEEN

GESCHREVEN DOOR WIL BOONSTRA EN GERT VAN VEEN Shiatsu GESCHREVEN DOOR WIL BOONSTRA EN GERT VAN VEEN Introductie Shiatsu is een natuurlijke stimulatie van het lichaam door het beïnvloeden van de energiestromen in het lichaam door aanraking en drukuitoefening.

Nadere informatie

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen Nieuw Rijsenburg Op de biologisch- dynamische boerderij Nieuw Rijsenburg bieden we psychiatrische zorg voor jongeren van 18 tot 28 jaar. Ons aanbod Je volgt een intensief behandelprogramma. We combineren

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-killer 320 Workout. Deze training,

Nadere informatie

B R O C H U R E O N T S T R E S S E N

B R O C H U R E O N T S T R E S S E N HighCoaching Coaching op een hoger niveau B R O C H U R E O N T S T R E S S E N Verminderen van stress en verhoging van gezondheid 1 HighCoaching KvK nr. 51529904 Stress Management System Wat is stress?

Nadere informatie

Sportief bewegen met reumatoïde artritis. Reumatoïde artritis

Sportief bewegen met reumatoïde artritis. Reumatoïde artritis Sportief bewegen met reumatoïde artritis Reumatoïde artritis Sportief bewegen met reumatoïde artritis...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Een goede conditie helpt vallen voorkomen. Praktische tips om gezond en fit te blijven

Een goede conditie helpt vallen voorkomen. Praktische tips om gezond en fit te blijven Een goede conditie helpt vallen voorkomen Praktische tips om gezond en fit te blijven Met een goede conditie voelt u zich zowel lichamelijk als geestelijk fit. Dat is een voorwaarde om lekker te doen en

Nadere informatie

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Ok, het volgende wat we gaan doen. We gaan beginnen. Misschien voor de meesten van jullie de eerste inductie, bewust dan. Ik denk dat jullie in je leven wel vaker mensen gehypnotiseerd hebben. Wie heeft

Nadere informatie

Bewegen via het Brein. Bewust uw lichaam onbewust leren gebruiken

Bewegen via het Brein. Bewust uw lichaam onbewust leren gebruiken Bewegen via het Brein Bewust uw lichaam onbewust leren gebruiken Denken, voelen en handelen Verkeerd gebruik van ons lichaam kan leiden tot klachten zoals rug-, nek- en hoofdpijn en hernia. Om deze klachten

Nadere informatie

GEZOND ZIJN EN GEZOND BLIJVEN Gezondheid is een groot goed. Wat kun je er zelf aan doen om zo gezond mogelijk te blijven?

GEZOND ZIJN EN GEZOND BLIJVEN Gezondheid is een groot goed. Wat kun je er zelf aan doen om zo gezond mogelijk te blijven? GEZOND ZIJN EN GEZOND BLIJVEN Gezondheid is een groot goed. Wat kun je er zelf aan doen om zo gezond mogelijk te blijven? Ontspannen leven en bewegen Het is goed op geregelde tijden afstand te nemen van

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4 Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Core. Sportstudio Sjàhto Dwarsdijk 3 7245 TV Laren (GLD) info@sjahto.nl 0573 421066

Core. Sportstudio Sjàhto Dwarsdijk 3 7245 TV Laren (GLD) info@sjahto.nl 0573 421066 Core Wat is ClubJoy Core? ClubJoy Core is een efficiënte workout om in slechts 30 minuten op een snelle én verantwoorde manier je kernspieren te trainen. Je buik, billen en rug worden strakker en sterker.

Nadere informatie

Bonus Rapport : Lichaam en geest in balans

Bonus Rapport : Lichaam en geest in balans Bonus Rapport : Lichaam en geest in balans Lichaam en geest weer in bala ans Wil je echt ontspannen, plof dan niet op de bank maar ontspan actief! Katjaa Callens Denk aub eventjes aan het milieu voor je

Nadere informatie

Reuma is een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende aandoeningen Ontstekingsreuma Ontstekingen aan de gewrichten Artrose Gewrichtsslijtage

Reuma is een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende aandoeningen Ontstekingsreuma Ontstekingen aan de gewrichten Artrose Gewrichtsslijtage Reuma is een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende aandoeningen Ontstekingsreuma Ontstekingen aan de gewrichten Artrose Gewrichtsslijtage Weke-delenreuma Klachten aan de weke delen van het bewegingsapparaat

Nadere informatie

3 Super Oefeningen Voor Je Buik

3 Super Oefeningen Voor Je Buik 3 Super Oefeningen Voor Je Buik Vooraf 1. Lees eerst de algemene trainingsinstructies, deze vind je als bijlage bij dit schema. 2. Doe altijd een warming up van 10 minuten voordat je gaat trainen. 3. Sluit

Nadere informatie

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen...

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen... Hyperventilatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Ademhaling... 1 Hyperventilatie... 1 Oorzaak van hyperventilatie... 2 Klachten bij hyperventilatie... 3 Wat kunt u zelf doen... 4 Tot slot... 5 Inleiding Deze

Nadere informatie

Wat mag u wel en niet doen als uw arm of been in het gips zit

Wat mag u wel en niet doen als uw arm of been in het gips zit Gipsverband Wat mag u wel en niet doen als uw arm of been in het gips zit Uw arm of been zit in een gipsverband. Dit is een verband van kunststof of van gips dat ervoor zorgt dat het bot in een goede stand

Nadere informatie

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL Springersknie De springersknie is een chronische blessure, waarbij de kniepees is geïrriteerd. Bij te grote belastingen, zoals explosief

Nadere informatie

Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D

Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D Ongeveer 30% van de kinderen met AD(H)D heeft chronische inslaapproblemen. Dit zien we ook vaak bij onder andere kinderen met een ontwikkelingsachterstand, autisme,

Nadere informatie

Welk letsel kunt u opgelopen hebben?

Welk letsel kunt u opgelopen hebben? Acute knieblessure U bent op de Spoedeisende hulp van het Canisius-Wilhelimina Ziekenhuis (CWZ) terecht gekomen omdat u een acute knieblessure heeft opgelopen. Deze folder geeft u informatie over mogelijk

Nadere informatie

BEWEGEN BIJ PROSTAATKANKER

BEWEGEN BIJ PROSTAATKANKER BEWEGEN BIJ PROSTAATKANKER 1014 Inleiding De ziekte prostaatkanker, maar ook de behandeling, zoals een operatie, bestraling, hormonale therapie en chemotherapie, kunnen aanleiding geven tot langdurige

Nadere informatie

Invulinstructie. Veel succes! v5 1

Invulinstructie. Veel succes! v5 1 Invulinstructie Vóór u ligt een vragenlijst waarmee we een aantal eigenschappen van uw kind in kaart kunnen brengen. We raden aan hiervoor één of meer weken de tijd te nemen. Begin met de lijst op de volgende

Nadere informatie

OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker

OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker Supplement informatiewijzer oncologie OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Bewegen tijdens de behandeling van kanker 2.1 Instructie 2.2 Doel 2.3 Bespreking

Nadere informatie

Sportief bewegen met fibromyalgie. Fibromyalgie

Sportief bewegen met fibromyalgie. Fibromyalgie Sportief bewegen met fibromyalgie Fibromyalgie Sportief bewegen met fibromyalgie...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Blijven bewegen in het ziekenhuis

Blijven bewegen in het ziekenhuis Blijven bewegen in het ziekenhuis Inleiding Thuis bent u gewend om s nachts in bed te liggen en overdag uit bed te zijn. Zodra u ziek bent wilt u misschien ook overdag in bed gaan liggen, omdat u zich

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Wat kunt u zelf doen? mca.nl Inhoudsopgave Patiëntveiligheidskaart 3 Gebruiksaanwijzing 3 Bereid uw ziekenhuisopname voor 4 Laat u ook uw naasten de brochure

Nadere informatie

Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten.

Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten. Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten. Om je zeker en krachtig te voelen zijn geen ingewikkelde technieken nodig.

Nadere informatie

Diabetes en voetverzorging

Diabetes en voetverzorging Diabetes en voetverzorging Diabetes en voetverzorging Voetverzorging is voor iedereen belangrijk. Wanneer we geen last hebben van voetproblemen, staan we hier eigenlijk niet bij stil. Wanneer u diabetes

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

Dit trainingsschema is ontwikkeld i.s.m. Michael Zijlaard (o.a. ploegleider en coach van team AA Drink/Leontien.nl) en Dick Siliakus (fysiotherapeut)

Dit trainingsschema is ontwikkeld i.s.m. Michael Zijlaard (o.a. ploegleider en coach van team AA Drink/Leontien.nl) en Dick Siliakus (fysiotherapeut) Inleiding trainingsschema Onderstaand trainingsschema is geschikt voor beginnende fietsers die binnen vijf maanden 100 tot 300 kilometer willen fietsen. Het schema is gebaseerd op je Hmax, dit is je maximale

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie