SUCCES- EN FAALFACTOREN BIJ IMPLEMENTATIE COMPLEXE LOGISTIEKE CONCEPTEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SUCCES- EN FAALFACTOREN BIJ IMPLEMENTATIE COMPLEXE LOGISTIEKE CONCEPTEN"

Transcriptie

1 SUCCES- EN FAALFACTOREN BIJ IMPLEMENTATIE COMPLEXE LOGISTIEKE CONCEPTEN A.J. van Binsbergen, Technische Universiteit Delft (Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen) & TRAIL Onderzoekschool Introductie Het onderzoekprogramma Transition Sustainable Mobility (Transumo) beoogt via verschillende projecten een geleide transitie naar duurzame mobiliteit te bewerkstelligen; binnen het programma wordt volop aandacht gegeven aan een transitie naar duurzame logistieke systemen en concepten. Transumo kiest voor een benadering waarbij in een vroegtijdig stadium van conceptontwikkeling uitdrukkelijk rekening gehouden wordt met de (uiteindelijk) beoogde implementatie. Daarom heeft een aantal projecten op het gebied van goederenvervoer en logistiek zich kort na de start al de vraag gesteld hoe na een initiële fase van conceptontwikkeling tot concrete vervolgstappen te komen in de verdere ontwikkeling en implementatie, en wat succes- en faalfactoren daarvoor zijn. Omdat initiatieven in het verleden lang niet altijd tot beoogde implementaties hebben geleid, wil Transumo van de ervaringen bij die projecten leren om een aanpak te kunnen volgen die een grotere kans op succes biedt en dus kan leiden tot een feitelijke implementaties. Aanpak, scope, verantwoording Door middel van een quick scan is een aantal innovatietrajecten op het gebied van goederenvervoer en logistiek geanalyseerd om daaruit leerervaringen ten aanzien van implementatiekansen op te doen. De geanalyseerde projecten zijn verschillend van scope, ze verschillen in doelstelling en hebben in verschillende mate de beoogde doelstellingen bereikt - ze zijn dus sterk uiteenlopend in aard en diepgang. De analyse betrof hoofdzakelijk projecten in de hoek van (technische) logistiek en betrof vooral projecten die in het kader van innovatieprogramma s zijn opgestart. Omdat het initiatiefnemers van nieuwe concepten meestal goed lukt om potentiële voordelen (sterkten) van initiatieven te beschrijven en omdat van de zwakke punten van eerdere processen doorgaans het meeste valt te leren, is er in deze quick scan een zekere nadruk gelegd bij faalfactoren. Bij het merendeel van de in deze paper beschreven projecten lijkt er daarom wel iets mis te zijn gegaan, maar dit levert vanwege de gevolgde aanpak dus een te negatief beeld op van de werkelijkheid in een sector die natuurlijk zeker succesvolle innovaties kent. Ook zij opgemerkt dat de paper zeker niet opgevat moet worden als een beoordeling van de projecten, de projectleiders of de programma s: leren van hoe projecten gelopen zijn was het hoofddoel. En dat bovendien met de kennis en inzichten van nu, dus achteraf, en dat is altijd wat makkelijker praten.

2 Typering van implementatietrajecten Om innovatie- en implementatietrajecten beter te kunnen begrijpen wordt in de literatuur (Rogers, 2003) wel onderscheid gemaakt in verschillende fasen van implementaties en worden trajecten gekarakteriseerd naar verschillen in de mate van complexiteit en naar verschillende categorieën. Fases die onderscheiden worden in de implementatie van een concept zijn: 1. voorfase van kennisontwikkeling; 2. een ontwerpfase / prototyping; 3. een concrete implementatiefase / pilot; 4. een evaluatiefase waarin de effecten van een concept worden gemeten en geëvalueerd (KBA en/of MKBA); 5. een fase van opschaling / uitrollen. De te onderscheiden verschillen in complexiteit van implementatietrajecten kunnen worden omschreven als: a. complexiteit van het innovatieconcept als zodanig: compatibiliteit met bestaande systemen, gecompliceerdheid, (on)mogelijkheid om delen van concept uit te testen; b. complexiteit / diversiteit van de groep stakeholders (sociaal systeem): homogeniteit, aantal stakeholders, aantal bedrijfstakken, aantal landen, aanwezigheid opinieleiders, mate van marktconcentratie / machtsverhoudingen; c. complexiteit door afhankelijkheden van anderen voor daadwerkelijke implementatie: grootte van de onderneming(en), betrokkenheid overheid / overheden, relatie met toeleveranciers en afnemers, toegang tot kapitaal(verschaffers), toegang tot subsidieverstrekkers. Met betrekking tot de categorie van concepten maken we onderscheid tussen technische concepten (b.v. nieuwe voertuigen, materieel), logistiek concepten (b.v. andere wijze van het organiseren van processen) of informatiseringsconcepten (b.v. betere informatie-uitwisseling). Voor alle drie de typeringen geldt uiteraard dat de indeling altijd enigszins arbitrair is en de grenzen tussen de typeringen niet altijd even scherp te trekken zijn. Resultaten bevindingen quick scan analyse Door middel van een literatuuranalyse zijn 13 projecten geanalyseerd, waarbij voor ieder project is beschreven wat het concept globaal inhoudt (zie ook de bijlage), wie initatiefnemers en betrokkenen waren, wat het bereikte ontwikkelingsstadium is en op welke wijze het project kan worden gekarakteriseerd volgens de hierboven genoemde typeringen. Op basis van het beschikbare materiaal en inmiddels gegroeide inzichten door projectparticipatie, is vervolgens een inschatting gemaakt van belangrijkste succes- en faalfactoren. De volledige analyse wordt in een Transumorapportage gepubliceerd, de resultaten zijn in gecondenseerde vorm in onderstaande tabel weergegeven.

3 Project/initiatief [programma] 1 Cargo Card [1] Centraal Boekhuis distributiesysteem [7] CODA-E [4] Combinatie Oplegger Draaistel Alpha Engineering CombiRoad [1] Automatisch geleid wegvoertuig; Distrivaart [2a] FAMAS-CRAFE Volautomatische containerhandling en buffer [1] FAMAS.MV2 ITT [2a]; Inter Terminal Transport FlowNet Foodnet [5] OLS Schiphol [2b] OLS Stedelijke gebieden [6] RSPS [7] Stadsbox [2a] Participanten/ belanghebbenden 2 Resultaat Belangrijkste succes/faalfactor PCR-RIL, Deltalinqs/SVZ, Bestendige praktijkimplementativerbetering, Duidelijke efficiëntie- Havenbedrijf Rotterdam, krachtige spelers Secure Logistics Boekhandels & Uitgeverijen Stork, NS, Zweedse spoorwegen, Waggon Union Hollandia, DHV NDL, Bavaria, Coca-Cola, Grolsch en Interbrew, Albert Heijn, Schuitema (C1000), Vos Logistics, RiverHopper Tebodin, Ballast Nedam RSC, ECT, HbR Ca. 10 vervoerders Schiphol (AAS), Bloemenveiling Aalsmeer (VBA), NS Gemeentelijke overheden Albert Heijn, BCC, CBL, CCB, Container Centralen, DAF, Gem. Haarlem & Tilburg, Hema, Interbrew, Jan de Rijk, NDL, Post Kogeko, Plf. Detailhandel, Van Riemsdijk, TBA, TPG Bestendige praktijkimplementatie Ontwerp en demo; Ontwikkeling gestopt Voorontwerp en fysieke testsite/ demo; Ontwikkeling gestopt. Tijdelijke praktijkimplementatie; ontwikkeling (tijdelijk?) gestopt. Voorontwerp; ontwikkeling gestopt Voorontwerp; ontwikkeling gestopt Tijdelijke proefimplementatie; elementen van concept worden toegepast Voorontwerp en fysieke testsite; verdere ontwikkeling afgeleide systemen Voorontwerp; ontwikkeling gestopt Ontwerp en businessmodel; ontwikkeling gestopt Ontwerp en fysieke demo (box); ontwikkeling (vooralsnog?) gestopt Stadsdistributie [8] Gemeentelijke overheden Proef-implementaties; Ontwikkeling (vooralsnog) gestopt; elementen van het concept toegepast Gedeelde belangen; gunstige wettelijke randvoorwaarden (vaste boekenprijs) Onvoldoende betrokkenheid en draagvlak bij potentiële gebruikers; onvoldoende voordelen Weinig draagvlak bij potentiële gebruikers; onvoldoende aandacht voor financiering, verrekening en marktverstoring Voldoende betrokkenheid potentiële gebruikers, opschalingsvraagstuk Te grote complexiteit, te hoge investeringen bij te lage te verwachten rendement; wantrouwen in betrouwbaarheid Onvoldoende draagvlak bij potentiële gebruikers; onvoldoende aandacht voor factor marktverstoring Opschalingsvraagstuk; continuïteit in consortium Aanvankelijk voldoende draagvlak; onvoldoende aandacht voor financiering infrastructuur; project complex Onvoldoende betrokkenheid potentiële gebruikers; te weinig aandacht voor financiering, verrekening en marktfactoren Onvoldoende betrokkenheid en draagvlak bij potentiële gebruikers Onvoldoende aandacht voor financiering systeem en verrekening lusten en lasten; wellicht onvoldoende aandacht voor factor marktverstoring Onvoldoende betrokkenheid van potentiële gebruikers; onvoldoende aandacht voor factor marktverstoring 1 1: ICES-KIS1-CTT (Centrum Transport Technologie); 2a: ICES-KIS2 Connekt; 2b: ICES-KIS2 OLS (Ondergrondse Logistieke Systemen); 3: EU-Kaderprogramma; 4: NOVEM; 5: GOVERA (GOederenVErvoer Randstad); 6: IPOT (Interdepartementaal Programma Ondergronds Transport); 7 privaat; 8: divers 2 Exclusief kennisinstellingen/universiteiten/adviesbureau s

4 Succes en faalfactoren, en daaruit te trekken leerervaringen Uit de analyse blijkt dat een aantal succes-/faalfactoren regelmatig voorkomt, en dus ook relevant kan zijn voor lopende (en toekomstige) innovatietrajecten. Deze succes- en faalfactoren zijn hieronder gegroepeerd beschreven. Ontwikkelingsmanagement Voor wat betreft het ontwikkelingsmanagement van innovatietrajecten kan worden opgemerkt dat er te vaak sprake lijkt te zijn van een onvoldoend kennismanagement, waaronder we verstaan een onvoldoende kennisnemen en gebruik maken van (internationale) state-of-the-art, van eerdere ervaringen met vergelijkbare (of vergelijkbaar te stellen) initiatieven en een onvoldoende overdracht van ervaringen tussen opeenvolgende stadia van projecten. Projecten beginnen als het ware steeds opnieuw bij punt nul, en stuiten dan ook regelmatig op eenzelfde barrière. Oorzaken van het gebrek aan ontwikkelingsmanagement liggen in financieringsstructuren en voorwaarden (kleine brokken subsidie, beperkende randvoorwaarden) en ook in een gebrek aan een voldoende sterk integraal management over het hele traject heen. Daarnaast kan worden opgemerkt dat probleemstellingen en uitdagingen die in beginfases van het project worden gedefinieerd (of gesignaleerd) niet altijd afdoende worden opgepakt in vervolg- / uitwerkingsfases van het traject. Dit betreft opvallend genoeg soms ook heel fundamentele uitdagingen die betrekking hebben op hetzij de raison d être van het concept of op heel elementaire elementen van het concept. Voorbeelden van dergelijke fundamentele vragen zijn: is er eigenlijk wel een probleem waarvoor we een oplossing aan het ontwikkelen zijn, of is een bepaald logistiek concept überhaupt wel in te passen in de praktijk van alledag. De oorzaken van het bovenstaande zijn mogelijkerwijze toe te schrijven aan een groepsproces, waarin deelnemers de (vaak onbewuste) wil hebben om dóór te gaan en weinig animo tonen om na te willen denken over fundamentele, voor het project existentiële vraagstukken. Verder is een innovatietraject veelal opgeknipt in een reeks opeenvolgende projecten, deel uitmakend van opeenvolgende programma s en getrokken door verschillende organisaties en individuen. Dat maakt het buitengewoon lastig om te werken aan een coherente en consistente onderzoeksagenda voor het betreffende traject, omdat er ofwel geen duidelijk identificeerbare belanghebbende is die het overzicht zou moeten willen hebben of niemand in staat blijkt dit overzicht te kúnnen hebben. Ontwikkelingsstadia en opschaling Innovatietrajecten kennen verschillende stappen of fases (zoals hierboven beschreven). Succes in een eerdere fase geeft helaas geen garantie op succes in vervolgfases. Een proeftraject kunnen partijen soms een verlies willen nemen vanwege bijvoorbeeld publiciteitswaarde van een traject of gewoon nieuwsgierigheid hoe een traject nu eigenlijk werkt. In een business as usual vervolgtraject zijn dergelijke verliezen niet langer acceptabel.

5 Voor de verschillende fases zijn verder ook verschillende typen competenties (van projectleiding èn projectparticipanten) nodig en belangen van participanten kunnen in de opeenvolgende ontwikkelingsstappen (ingrijpend) verschillend komen te liggen. In latere ontwikkelingsstappen zouden soms ook heel andere partijen een rol moeten spelen dan in eerdere stappen, maar die nieuwe partijen worden niet altijd goed en tijdig bij het proces betrokken. Bestendigen van consortia en concepten, voldoende lange proefperioden Logistieke concepten gaan meestal een aantal jaren mee: er is geïnvesteerd in of er zijn contracten gesloten voor materieel, software, gebouwen, personeel etc., waardoor er enige tijd nodig is om te kunnen omschakelen naar (fundamenteel) nieuwe logistieke concepten. Pilotprojecten en proefprojecten duren meestal te kort om dergelijke aanpassingen financieel haalbaar te maken. Bij langer lopende trajecten is het van belang om voldoende draagvlak te behouden voor het concept, ook indien partijen zich (moeten) terugtrekken. Ook op individueel niveau moet er sprake zijn van voldoende continuïteit: voldoende personen bij deelnemende organisaties moeten zich betrokken voelen en voldoende draagvlak van de organisatie hebben, zodat het om welke reden dan ook wegvallen een individu niet meteen het einde van de betrokkenheid van de organisatie bij het concept betekent. Verdeling lusten en lasten Bij concepten waar uitgegaan wordt van samenwerking of waar het nodig is bepaalde investeringen te doen in materieel en/of infrastructuur om (overall) efficiency winsten of andersoortige voordelen te bewerkstelligen, is een heikel punt of die lasten en baten op een faire wijze toegedeeld kunnen worden aan de participanten. Indien partijen het gevoel krijgen dat anderen meer profiteren of minder hoeven te laten dan zijzelf, zullen ze minder genegen zijn om mee te werken. Dat gevoel zal nog toenemen indien de verkregen winsten weglekken uit het systeem, bijvoorbeeld als samenwerkende vervoerders hun moeizaam verkregen efficiencywinsten zien weglekken in de zeer competitieve markt met verladers. Dit verdelingsvraagstuk speelt uiteindelijk in ieder concept dat gebaseerd is op vormen van samenwerking en neemt in belang toe naarmate er grotere investeringen worden gevraagd en/of grotere winsten behaald kunnen worden. Veel concepten zijn er verder op gericht verbeteringen te bewerkstelligen op vlakken als luchtkwaliteit, geluidhinder, bereikbaarheid en ruimtebenutting, en zijn om die reden in maatschappelijke zin aantrekkelijk (positieve uitkomst maatschappelijke kosten-baten analyse). Die maatschappelijke winsten vertalen zich in de praktijk echter slechts in zeer beperkte mate in financiële voordelen voor marktpartijen. Dat kan implementaties danig in de weg zetten, want alleen een positieve bedrijfsmatige kosten-baten analyse en/of daarop gerichte regelgeving zal een trigger kunnen zijn om tot implementatie van een concept over te gaan.

6 Bedrijfsmatige belangen, machtsverhoudingen Een zelden uitgesproken reden waarom innovatietrajecten mislopen, is de veranderende machtsverhouding tussen partijen die (veelal) onbedoelde effect zijn van de introductie van een nieuw concept. Partijen kunnen het gevoel krijgen afhankelijk te worden van derden, direct contact met klanten te verliezen, minder greep te hebben op processen. Dat laatste kan slaan op de operationele processen, maar ook op zaken van strategische aard: is het nog mogelijk bedrijfsonderdelen te kopen of verkopen als die helemaal ingebed zijn in samenwerkingsstructuren? Dit vraagstuk van machtsverhoudingen speelt in wezen in ieder concept dat is gebaseerd op samenwerking, zowel in die situaties dat in ketens (verticaal) dient te worden samengewerkt als in de situatie waarin vergelijkbare aanbieders zoals vervoerders geacht worden samen te werken (horizontaal). Wantrouwen in waarmaken claims nieuwe technologie Concepten kunnen gebaseerd zijn op toepassing van nieuwe technologische ontwikkelingen. De praktijk leert dat innovatieve technologieën bij aanvang van toepassing niet altijd even betrouwbaar zijn. In een sterk competitieve, niet-ontwikkelingsomgeving, is onbetrouwbaarheid echter een slechte zaak en kan leiden tot verlies aan concurrentiekracht. Dit kan een reden zijn dat bedrijven nieuw beschikbare technieken niet durven toe te passen (zeker niet als eerste) of dat bedrijven technische potenties niet volledig durven uit te nutten. Deze zaken hebben niet alleen betrekking op werktuigbouwkundig -technische ontwikkelingen, maar ook op IT/softwarematige ontwikkelingen. Zowel in werktuigbouwkundige systemen als in IT/softewaresystemen kunnen zich ernstige kinderziekten voordoen en/of kunnen problemen aan het licht komen bij de opschaling. Dit kan leiden tot een patstelling: het verder ontwikkelen van de nieuwe technologie kan niet geschieden zonder medewerking en investeringen van potentiële klanten, maar klanten zijn niet bereid te investeren indien er onvoldoende duidelijkheid is over het betrouwbaar functioneren van de technologie. Eerste Huis Probleem en Prisoners Dilemma wie doet de eerste investering Sommige concepten vergen hoge initiële investeringen, in bijvoorbeeld materieel (voertuigen) en/of infrastructuur. Juist bij experimentele, nieuwe systemen zijn deze investeringen nog relatief hoog, want er is geen serieproductie op gang gekomen die de kosten kan drukken ( Eerste huis probleem). Experimentele infrastructuur aanleggen is natuurlijk helemaal een kostbare optie. Indien commercieel opererende partijen investeren, zullen ze gedurende een bepaalde tijd te maken hebben met hogere kosten dan hun niet-participerende concurrenten. Ze lopen dan serieus kans in die periode weggespeeld te worden van de markt. Dit leidt ertoe dat het animo om de eerste stap te zetten soms niet al te groot zal zijn, ondanks het feit dat een concept/techniek als zodanig wel heel aantrekkelijk kan zijn ( Prisoners Dilemma ). Subsidies of risicokapitaal injecties kunnen een dergelijke patstelling doorbreken.

7 Concept kan alleen goed functioneren bij voldoende schaalgrootte Bepaalde concepten behalen efficiencywinsten pas bij een bepaalde, minimale schaalgrootte: een minimum aantal deelnemers, een minimale vervoeromvang, een minimum aantal aangepaste voertuigen, een minimaal dienstenniveau etc. Dit bemoeilijkt het aantoonbaar maken van de effectiviteit van nieuwe concepten in een pilot of testfase aanzienlijk, omdat een voorzichtige start praktisch per definitie niet tot aantoonbaar succes zal leiden. Voor dit soort concepten zullen dus specifieke succesindicatoren voor pilot- en testfases benoemd moeten worden. Veranderende omgeving/omgevingsfactoren Sommige concepten vergen een groot en/of langdurig commitment van overheden en/of bedrijven. Interne en externe oorzaken kunnen er echter voor zorgen dat deze partijen hun commitment niet kunnen (of willen) handhaven. Voorbeelden zijn een veranderde politieke signatuur van een overheid, overnames/fusies, reorganisaties en strategische heroriëntaties van bedrijven of overheden. Daarnaast kan ook het bredere maatschappelijke of economische draagvlak voor concepten veranderen. Zo heeft de aardbeving in het Japanse Kobe door de daaropvolgende economische malaise en rem gezet op de Japans-Nederlandse samenwerking op het gebied van ondergronds transport voor stedelijke distributie. Meer recentelijk hebben de 9-11 gebeurtenissen zeker in de USA tot een grondige herordening van maatschappelijk/politieke prioriteiten geleid. Dergelijke ontwikkelingen zijn niet te voorzien en er kan ook niet tot in het oneindige op worden geanticipeerd. Sterke concepten dienen echter zodanig te zijn opgezet dat ze - tot op zekere hoogte - robuust zijn voor veranderende omgevingsfactoren. Zo zal een logistiek concept dat er in slaagt voordelen op gebied van efficiency te combineren met voordelen op het gebied van het leefmilieu (en daarbinnen weer op verschillende criteria), een aanmerkelijk grotere kans van slagen hebben dan een concept dat slechts één target heeft. Conclusies Inhoudelijk gezien blijken (de geanalyseerde) innovatietrajecten regelmatig op te lopen tegen vergelijkbare uitdagingen of vraagstukken. Het gaat dan om zaken als eerste huis probleem (wie doet de eerste investering), het niet goed kunnen ver-/toedelen van lusten en lasten, het negeren van effecten concepten op bestaande markt- en machtsverhoudingen en het wantrouwen in de betrouwbaarheid en feitelijke efficiency van nieuwe technologieën. Door een zorgvuldige inzet van een subsidie- of risicokapitaal programma, het tot stand brengen van faire verdelingsmechanismen, het aanpassen van regelgeving, arbitrage, bindende afspraken en/of het instellen van trusted third parties (voor afwikkeling van transacties of het uitwisselen van gevoelige informatie) kunnen dergelijke barrières soms worden geslecht. In procesmatige zin is er vooral behoefte aan een sterk ontwikkelingsmanagement over de gehele looptijd van een innovatietraject heen. Daarin moet worden gezekerd dat er voldoende uitwisseling

8 van kennis is tussen opeenvolgende stadia van een project, dat essentiële vraagstellingen tijdig en afdoende worden geadresseerd en dat er een zekere bestendigheid en/of volhardendheid is bij de key-players in het traject. Echter, de organisatie rond innovatieve concepten moet ook bereid en in staat zijn mee te ontwikkelen met de verschillende ontwikkelingsstadia van een concept. Hoewel dat praktisch nooit uit schriftelijk materiaal is te achterhalen, blijkt uit de praktijk ook dat de gedrevenheid en het enthousiasme van initiatiefnemers of sleurders aan een project van cruciaal belang kan zijn voor het welslagen ervan. Tenslotte valt niet aan de conclusie te ontkomen dat in nog te veel innovatietrajecten enthousiast wordt getracht het vierkante wiel opnieuw uit te vinden, zonder zich kennelijk te verdiepen in eerdere ervaringen of soortgelijke trajecten elders. Ieder innovatietraject behoort te starten met een gedegen (internationale) state of the art onderzoek zodat de energie gericht kan worden op de échte uitdagingen. Daarnaast is het van groot belang proceskennis-ervaring te delen, bijvoorbeeld in fora zoals de Vervoerlogistieke Werkdagen. Bronnen (selectie van bronnen geraadpleegd voor de Quick Scan) Arne Baruch (2006) Van Flownet naar FoodNed (Van concept naar toepassing), Rijkswaterstaat Noord-Holland, Afdeling Omgevingsmanagement en Strategisch Advies, Haarlem B. Groothedde, A. Oome, J.C. Rijsenbrij, H.J.L. Schilperoort, C.A. Verweij, M.J. Willekes, (2003) Stadsbox: een strategische oplossing voor nationale én stedelijke distributie, Connekt, Delft RBI (2006) Samenwerken aan creatieve logistiek, zie Samenwerken_aan_creatieve_logistiek.html, Reed Business Information {RBI 2006} E. Rogers (2003) The Diffusion of Innovations. The Free Press, New York Lazar N. Spasovic (2004) Study to Determine the Need for Innovative Technologies for Container Transportation Systems, National Center for Transportation and Industrial Productivity, New Jersey Institute of Technology, University Heights, Newark, NJ C.B. Tilanus (1993) Coda-E werkt binnen smalle marges, Gastkolom in Nieuwsblad Transport, 8 april 1993, p. 5,6 TTLT (2003) Stedelijke distributie in de retailketen, hoofdrapportage, TRAIL Onderzoekschool / Technische Universiteit Delft OCP Sectie Transporttechniek en Logistieke Techniek / Connekt, Delft {TTLT 2003} VKK (2000) Integrale rapportage FAMAS, Samenvatting FAMAS-onderzoeksprogramma , TRAIL Onderzoekschool / Technische Universiteit Delft CiTG Sectie Verkeerskunde / Connekt, Delft {VKK 2000}

9 Bijlage: Projecttoelichtingen CargoCard: identificatiemiddel op basis van handherkenning waarmee chauffeurs van containertrucks in het havengebied zich kunnen identificeren aan de poorten van de grote containerterminals en waarmee container, chauffeur en card virtueel aan elkaar worden gekoppeld. Door het gebruik van de chipcard kan de administratieve rompslomp sneller worden afgehandeld en verloopt het ophalen en afleveren van containers vlotter. Centraal Boekhuis: gezamenlijke distributie van oorspronkelijk alleen boeken en in toenemende mate ook aanverwante producten door een groepsvervoersysteem dat gebruik maakt van een centraal magazijn (Centraal Boekhuis) vanwaar ca. 95% van alle in Nederland en Vlaanderen verkrijgbare boeken wordt gedistribueerd. Alle reguliere boekhandels en Nederlandse uitgevers zijn bij het systeem aangesloten. CODA-E: Combinatie Oplegger Draaistel Alpha Engineering systeem, voorbeeld van een zogeheten bimodaal concept voor intermodaal weg-railvervoer. CODA-E treinen worden samengesteld uit raildraaistellen (bogies) en aangepaste trailers. Het doel van het systeem was om tot snellere treinvorming te kunnen komen en minder leeg vervoer te genereren in vergelijking met andere, reeds bestaande, concepten voor intermodaal rail-wegvervoer. CombiRoad was een concept voor een geautomatiseerd wegvervoersysteem, ontwikkeld om toe te passen als shuttle tussen grote containerterminals en achterlandterminals. Het systeem kon geautomatiseerd rijden over vrijliggende, aangepaste infrastructuur maar met een chauffeur ook als traditioneel wegvoertuig worden gebruikt voor voor- en natransport. DistriVaart is een intermodaal weg-binnenvaart vervoerconcept, waarbij binnenvaart gebruikt wordt als backbone of hoofdas in een intermodaal distributienetwerk. Het idee achter DistriVaart is dat bepaalde goederengroepen in de retailsector praktisch continue goederenstromen vragen waarbij de transportsnelheid minder belangrijk is dan continuïteit en betrouwbaarheid. In DistriVaart wordt transport op hoofdassen gebundeld en afgewikkeld met (aangepaste) binnenvaarschepen en wordt de einddistributie verzorgd het wegvervoer. FAMAS-CRAFE ( Crane Feeding System ) is het concept van een automatisch overslagsysteem voor containers bestaande uit een hoge kade (waardoor de kraantijd van containeroverslag af kan nemen) en een geautomatiseerde buffer (waardoor de tijdige aan- en afvoer van containers naar de kranen verzekerd is).

10 FAMAS.MV2 ITT (inter terminal transport) beoogde het verder opschalen en uitbreiden van het geautomatiseerde (AGV) terminal transportsysteem tot een vorm van inter-terminal transport; dit geautomatiseerde ITT zou gespecialiseerde rail-, binnenvaart- en wegterminals onderling moeten verbinden. FlowNet is een logistiek concept voor bundeling van hoogfrequente deelladingen. Binnen dit algemene concept zijn projecten gerealiseerd voor specifieke deelmarkten: Tirened (banden), Benzined (benzines), Transned (afzetbakken), Distribouw (bouwmarkten), Distrivaart (intermodaal palletvervoer zie elders in dit document), Bulknet (intermodaal vervoer laagwaardige volumineuze goederen), Unitnet (intermodaal vervoer containers) en Foodned (voedingsmiddelen). OLS-Schiphol (Ondergronds Logistiek Systeem Schiphol) was bedoeld om de interne goederenstromen op de luchthaven beter te accommoderen (vooral de stromen tussen faciliteiten aan weerszijden van start- en landingsbanen) en vervolgens het vervoer van luchtvracht tussen de luchthaven, de bloemenveiling Aalsmeer en een eventuele railterminal te verzorgen. River-Sea Push Barge System (RSPS) beoogde eenzelfde gespecialiseerde duwbak zowel te gebruiken voor zee- als voor binnenvaartvervoer. In het binnenwatertraject wordt de barge geduwd door een traditionele binnenvaart-duwboot, in het zeetraject door een nieuw te ontwikkelen duwboot. Stadsbox is een logistiek concept voor (stedelijke) distributie, gebaseerd op een gestandaardiseerde laadeenheid (Stadsbox een minicontainer van 2,15 meter breed en circa 2,55 meter lang). Deze zouden buiten stedelijke gebieden gegroepeerd op opleggers worden vervoerd, binnen de stad met kleine voertuigen die er ieder één zouden moeten vervoeren. Stadsdistributie is een verzamelnaam voor verschillende vormen van in essentie (vrijwillige of afgedwongen) gezamenlijke distributie, al dan niet met specifiek voor de stedelijke omgeving geschikte / aangepaste voertuigen (grootte, emissie, geluidbeperkingen). In vooral het buitenland soms in combinatie met de railmodaliteit.

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 Een vitale en bereikbare binnenstad: dat is het uitgangspunt van het project Stadsbox. Bij een vitale stad hoort prettig winkelen, een drankje drinken

Nadere informatie

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering 1. Context en doel Het NLIP heeft tot doel om de elektronische informatie-uitwisseling in de Logistieke Sector in Nederland te verbeteren. En dan niet alleen de informatie-uitwisseling tussen specifieke

Nadere informatie

Mainports ongehinderd verbonden

Mainports ongehinderd verbonden Mainports-ongehinderd verbonden Pleidooi voor onderzoek naar ongehinderde goederentransportsystemen Gert Dijkstra - Buisleiding Industrie Gilde (BIG) Johan Visser - International Society for Underground

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 2. Door Nienke Rusticus en Fleur Zumbrink

INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 2. Door Nienke Rusticus en Fleur Zumbrink INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 2 Door Nienke Rusticus en Fleur Zumbrink 2.1 SUCCES IS NIET TE KOOP Succesfactoren van innovatieprojecten Het nieuwe product- gaat om de inschatting die klanten maken van

Nadere informatie

Notitie effect- en inzetstudie wijkcoaches Velve Lindenhof

Notitie effect- en inzetstudie wijkcoaches Velve Lindenhof Notitie effect- en inzetstudie wijkcoaches Velve Lindenhof Pieter-Jan Klok Bas Denters Mirjan Oude Vrielink Juni 2012 Inleiding Onderdeel van het onderzoek zou een vergelijkende studie zijn naar de effectiviteit

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE. Brussel, 10.07.2014 C(2014) 4938 final

EUROPESE COMMISSIE. Brussel, 10.07.2014 C(2014) 4938 final EUROPESE COMMISSIE Brussel, 10.07.2014 C(2014) 4938 final OPENBARE VERSIE Dit document is een intern document van de Commissie dat louter ter informatie is bedoeld. Betreft: Steunmaatregel SA. 38639 (2014/N)

Nadere informatie

4C VOOR BOUWLOGISTIEK. Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer

4C VOOR BOUWLOGISTIEK. Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer 4C VOOR BOUWLOGISTIEK Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer INHOUD Problematiek van logistiek in de bouw Ontwikkelingen in logistiek TKI-project 4C in bouwlogistiek Voorbeeld:

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer Plantijnweg 32, 4104 BB Culemborg / Postbus 141, 4100 AC Culemborg Telefoon (0345) 47 17 17 / Fax (0345) 47 17 59 / www.multiconsultbv.nl info@multiconsultbv.nl Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid

Nadere informatie

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van Inter-Steunpunten Transitieplatform Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van belang in transport Hilde Meersman, Cathy Macharis, a Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel

Nadere informatie

Het MNF (Max Neef Framework) is een initiatief van Plan B en Innovation Booster.

Het MNF (Max Neef Framework) is een initiatief van Plan B en Innovation Booster. Het MNF Concept Een concept voor bibliotheken om een (vernieuwde) positie, identiteit en nieuwe vormen van dienstverlening vorm te geven. En hun waarde te kunnen aantonen, die zoveel meer is dan geld en

Nadere informatie

Workshop Bouwlogistiek

Workshop Bouwlogistiek Workshop Bouwlogistiek Duurzame concepten en kansen Innovatieprogramma Duurzame Logistiek Hans Vermij, 28 november 2008. Inhoud 1. Hand in hand met het bedrijfsleven in: Bouwlogistieke Terminal West-Friesland

Nadere informatie

Van Bragt Informatiemanagement

Van Bragt Informatiemanagement 1 Strategic Grid - McFarlan Doel en werkwijze Het doel van het strategic grid zoals dat door McFarlan, McKenney en Pyburn is geïntroduceerd is de impact van ICT activiteiten uit te zetten ten opzichte

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale.

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. 1 Geachte heer/mevrouw Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. Bij verschillende gemeenten en instellingen

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Duurzame stedelijke distributie

Duurzame stedelijke distributie Dagrand Distributie Duurzame stedelijke distributie PIEK Inhoud Aanleiding/ beleid Problematiek Doelstellingen Aanpak 1 proces 2 onderzoek 3 projecten > dagranddistributie 2 Rotterdam Rotterdam 582.000

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. ALV ELC, Venlo 30 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Prof. dr. Iris F.A. Vis. i.f.a.vis@rug.nl. www.cargohitching.com. 21 maart 2013, Krimpcafé XL. Supported by:

Prof. dr. Iris F.A. Vis. i.f.a.vis@rug.nl. www.cargohitching.com. 21 maart 2013, Krimpcafé XL. Supported by: Workshop: Slim transport t in een krimpregio Prof. dr. Iris F.A. Vis Hoogleraar Industrial Engineering i.f.a.vis@rug.nl 050-3637491 www.cargohitching.com 21 maart 2013, Krimpcafé XL Supported by: Inhoud

Nadere informatie

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012 Port of Ports and Hinterland congres 2012 Emile Hoogsteden Directeur Containers, Breakbulk & Logistics 1 2 1 Port of Agenda Havenvisie 2030 Containeroverslag (t/s en achterlandvolume) Modal split Marktaandeel

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

Mogelijke oplossingen

Mogelijke oplossingen Aanbieden laad- en loszones & handhaving (3) Locatie Veiligheid van de handelingen voor alle gebruikers (leveranciers en anderen) Toegankelijkheid van laad- en loszones o gemakkelijk maneuvreren en leveren

Nadere informatie

Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente

Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente Agenda 1. Business en IT Uitdagingen Logistiek 2. Oplossingen? 3. De

Nadere informatie

Lean and Green Personal Mobility

Lean and Green Personal Mobility Lean and Green Personal Mobility Connekt heeft in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Milieu het programma Lean and Green ontwikkeld voor duurzame mobiliteit. Sinds de introductie in

Nadere informatie

Bereikbaarheid, MKBA en bekostiging

Bereikbaarheid, MKBA en bekostiging Bereikbaarheid, MKBA en bekostiging De MKBA is meer dan alleen maar een instrument om subsidie op te halen Dag van de lightrail, 28 Januari 2015 Barry Ubbels www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525

Nadere informatie

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Impactproject Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Slotbijeenkomst Maastricht 3-12-2014 A. Verhoeven KvK Nederland Projectpartners Impactproject:

Nadere informatie

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Sigrid Schenk Irene Pohl Rotterdam, januari 2014 Aanleiding voor verdieping NWW / Botlek Page 2 BRON: HBR Het Botlekgebied / Pernis vormt het

Nadere informatie

Workshop Afstemmen van ruimte en mobiliteit 23/11/15. Technologische innovatie

Workshop Afstemmen van ruimte en mobiliteit 23/11/15. Technologische innovatie Workshop Afstemmen van ruimte en mobiliteit 23/11/15 Technologische innovatie Strategische visie BRV over Technologische innovatie 20/11/2015 2 Technologische innovatie, een kans Meer te doen met minder

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Simacan Connect verwerkt en harmoniseert verschillende databronnen, zodat deze te gebruiken zijn met eigen databronnen.

Simacan Connect verwerkt en harmoniseert verschillende databronnen, zodat deze te gebruiken zijn met eigen databronnen. Integratie van verkeersinformatie in logistieke processen Simacan, onderdeel van de OVSoftware Groep (www.ovsoftware.nl), richt zich op het verwerken, beschikbaar maken en inzichtelijk maken van grote

Nadere informatie

Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven

Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven Best Practices binnen de TU Delft: Ervaringen en Resultaten met Shell Gebaseerd op informatie van Marco Waas en het advies van IJsbrand Haagsma

Nadere informatie

Ondergronds Ruimtegebruik in havengebieden. 8 e van de Perre Symposium

Ondergronds Ruimtegebruik in havengebieden. 8 e van de Perre Symposium Ondergronds Ruimtegebruik in havengebieden 8 e van de Perre Symposium 1 Inleiding Onderzoek naar gebruik van ondergrond voor opslag en overslag (haventerreinen) transport in havens Vragen: wat is de positie

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Herman Wagter Topsector Logistiek / Connekt Topsectorenbeleid Topsector Logistiek: 2e plaats in de World Logistics 3e plaats in de Enabling

Nadere informatie

Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012. PLM in de keten Overzicht en status project

Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012. PLM in de keten Overzicht en status project Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012 PLM in de keten Overzicht en status project Agenda 1. Achtergrond 2. Problematiek 3. Het project 4. Aanpak 5. De pilots 6. Conclusies 7. Actuele status 8. Vragen

Nadere informatie

Whitepaper ERP Vreemde ogen

Whitepaper ERP Vreemde ogen Whitepaper ERP Vreemde ogen Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Nota Frequentiebeleid 2016

Nota Frequentiebeleid 2016 Nota Frequentiebeleid 2016 verslag ronde tafels NFO, 12 apr 2016 Klaas Bouma Overzicht ronde tafels Inbreng van stakeholders brede uitnodiging Bevat geen visie of standpunten van EZ Periode oktober 2015

Nadere informatie

Themabijeenkomst SPREKER. Prof.dr.ing. Alfons van Marrewijk bijzonder hoogleraar bedrijfsantropologie. Vrije Universiteit Amsterdam

Themabijeenkomst SPREKER. Prof.dr.ing. Alfons van Marrewijk bijzonder hoogleraar bedrijfsantropologie. Vrije Universiteit Amsterdam Themabijeenkomst SPREKER Prof.dr.ing. Alfons van Marrewijk bijzonder hoogleraar bedrijfsantropologie Vrije Universiteit Amsterdam Cultuurverandering in de aanleg van ondergrondse netwerken 27 oktober 2014

Nadere informatie

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking B&C Bout&Co structuur in samenwerking Centre of expertise voor samenwerking Centre of expertise Bout & Co vergroot de performance door verbetering van de structuur in samenwerking tussen ondernemingen,

Nadere informatie

De kracht van pps in lightrail

De kracht van pps in lightrail De kracht van pps in lightrail Over de groeiende noodzaak van lightrail in stedelijke gebieden, de voordelen van publiek-private samenwerking en de gebundelde krachten van Strukton. Strukton pleit voor

Nadere informatie

Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water. 4 september 2014

Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water. 4 september 2014 Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water 4 september 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water voor langere tijd gewaarborgd

Nadere informatie

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014 Herfst 2014 Waarom is het realiseren van de strategie vaak zo lastig? Het ontwikkelen van een goede strategie is al niet eenvoudig, laat staan de realisatie ervan Het blijkt in de praktijk dat veel organisaties

Nadere informatie

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT ir. Bart Vuijk TNO: MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving

Nadere informatie

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water s-hertogenbosch 30 juni 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water

Nadere informatie

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Rabobank met betrekking tot het Revolverend Fonds Energiebesparing 11 Juli 2013 Betrokken partijen Initiatiefnemer:

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

STRATEGIEONTWIKKELING

STRATEGIEONTWIKKELING STRATEGIEONTWIKKELING drs. P.W. Stolze 1 SITUATIE Strategie geeft in het algemeen richting aan een organisatie of organisatie-eenheid in haar omgeving (wat gaan we doen) en vormt een richtsnoer voor de

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

Handleiding voor het SURF Groene ICT Maturity Model

Handleiding voor het SURF Groene ICT Maturity Model Een zelfscan voor Groene ICT en Duurzaamheid in de organisatie Auteur(s): Met dank aan: Versie: Gebaseerd op: Albert Hankel Henk Plessius, Dirk Harryvan, Bert van Zomeren 2.0 SGIMM v2.0 Datum: 16-04-2015

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Extern MVO-management. MVO-management, duurzaamheid en duurzame communicatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Extern MVO-management. MVO-management, duurzaamheid en duurzame communicatie MVO-Control Panel Instrumenten voor integraal MVO-management Extern MVO-management MVO-management, duurzaamheid en duurzame communicatie Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Duurzame ontwikkeling... 4 1.1 Duurzame

Nadere informatie

Bedrijfsscholing: scholen voor de concurrent?

Bedrijfsscholing: scholen voor de concurrent? Onderwijs en opleiding Bedrijfsscholing: scholen voor de concurrent? Wolff, Ch. J. de, R. Luijkx en M.J.M. Kerkhofs (2002), Bedrijfsscholing en arbeidsmobiliteit, OSA A-186, Tilburg. Scholing van werknemers

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid

De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid De uitdaging van een duurzaam mobiliteitsbeleid Economische groei Meer economische activiteit Hoger inkomen Meer consumptie veroorzaakt Vraag naar vervoer Woon-werkverkeer Goederenvervoer Consumptief vervoer

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Een eenvoudige en toegankelijke oplossing Thinking Portfolio is een snel te implementeren software applicatie. Een krachtig web-based hulpmiddel

Nadere informatie

Innovatie kabels & leidingen N213

Innovatie kabels & leidingen N213 Innovatie kabels & leidingen N213 Verslag van de workshop Den Haag, 31 maart 2015 Inhoud Korte introductie N213 & COB Deel I: belangen, uitdagingen en discussiepunten Deel II: innovatieve oplossingen Net

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

DE CAPABILITEIT VAN HET KWALITEITSSYSTEEM

DE CAPABILITEIT VAN HET KWALITEITSSYSTEEM Kwaliteit in Bedrijf oktober 0 Tweede deel van tweeluik over de toenemende rol van kwaliteit DE CAPABILITEIT VAN HET KWALITEITSSYSTEEM Om de gewenste kwaliteit te kunnen realiseren investeren organisaties

Nadere informatie

Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland

Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland Koninklijk NIVRA Michèl J.P. Admiraal RA IBR 7 december 2009 1 Inhoud van deze presentatie 1. Voorstellen spreker 2. State of the art in Nederland 3. NIVRA

Nadere informatie

Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren

Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren Whitepaper ERP Succesvol ERP implementeren Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe vergroot je de kans op

Nadere informatie

Voorlichtingsbijeenkomst OP EFRO Tender Valorisatie 2015. Joep Hoveling

Voorlichtingsbijeenkomst OP EFRO Tender Valorisatie 2015. Joep Hoveling Voorlichtingsbijeenkomst OP EFRO Tender Valorisatie 2015 Joep Hoveling Inhoud presentatie OP EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Budget en doel van de Tender Valorisatie 2015 Subsidiebedragen en percentages

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat MBAprogramma MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname TSM Business School Nederland Lectoraat Duurzaamheid & Ondernemerschap Dr. Paul C. J. Linders 2 Inleiding In de afgelopen

Nadere informatie

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Programma Idensys Contactpersoon Huub Janssen Aantal pagina's 5 Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013 Goevaers Consultancy Duurzame stedelijke distributie België 16 februari 2013 GC Introductie Duurzaam goederen vervoer Duurzaamheid vraagt om samenwerking in de keten Nieuwe technologieën kunnen alleen

Nadere informatie

Pallets on the inland waterways: a river regional distribution concept

Pallets on the inland waterways: a river regional distribution concept Pallets on the inland waterways: a river regional distribution concept Prof. Dr. Cathy Macharis Vrije Universiteit Brussel MOSI-Transport en Logistiek Inhoud De derde golf Logistiek concept: RWDC Kritische

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE EEN ONDERZOEK NAAR DE IMPLEMENTATIE VAN BEST VALUE BINNEN EEN SYSTEMS ENGINEERING OMGEVING STEPHANIE SAMSON BEST VALUE KENNIS SESSIE WESTRAVEN 17 JUNI 09.00 12.00

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

P7 4D voortgangsregistratie

P7 4D voortgangsregistratie Het 4D Voortgangsregistratiesysteem is een systeem dat op elk gewenst moment van alle onderdelen inzicht kan geven waar ze zich bevinden en wat de status is. Er wordt gebruik gemaakt van bestaande informatie

Nadere informatie

LIPSS LIPSS LIPSS LIPSS 21-9-2011. Inhoud van de presentaties. Inhoud van de presentaties. De sprekers. DOEL & RESULTAAT voor U

LIPSS LIPSS LIPSS LIPSS 21-9-2011. Inhoud van de presentaties. Inhoud van de presentaties. De sprekers. DOEL & RESULTAAT voor U Open ICT ketenplatform voor naadloze informatievoorziening in het logistieke systeem van de groothandelaar in bloemen en planten. De sprekers Kenlog : de bedrijfskunde Coena : de IT technologie DOEL &

Nadere informatie

Bouwlogis)ek en Minder Hinder - van onbekend tot excellent

Bouwlogis)ek en Minder Hinder - van onbekend tot excellent Bouwlogis)ek en Minder Hinder - van onbekend tot excellent Pla5orm Logis)ek in de Bouw Coen Faber Rijkswaterstaat Arjan Walinga Bouwend Nederland Dag van DUURZAAM GWW 10 juni 2013 Agenda Waarom is bouwlogistiek

Nadere informatie

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen Vanboxtel verzorgt uw EDI traject. electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen EDI Uw zakenpartner

Nadere informatie

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer Uw samenwerking met HVL Service, Onderhoud en Beheer kan in verschillende contractvormen worden vastgelegd. Samen stellen wij een gedetailleerd onderhoudsplan op en formuleren wij een overeenkomst op maat,

Nadere informatie

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan?

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan? HET PROJECTPLAN a) Wat is een projectplan? Vrijwel elk nieuw initiatief krijgt de vorm van een project. In het begin zijn het wellicht vooral uw visie, ideeën en enthousiasme die ervoor zorgen dat de start

Nadere informatie

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Als bijlage bij de subsidieaanvraag moet u een projectplan bijvoegen. Dit projectplan dient een beschrijving te geven

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Logistieke Hub Amsterdam

Logistieke Hub Amsterdam A5 Logistieke Hub Amsterdam A5 N200 Het groene opslag- en distributiepunt aan de rand van Amsterdam, vanwaar goederen met duurzaam vervoer door de stadspoort gaan en waar orders van webwinkels worden afgehandeld.

Nadere informatie

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Faalkosten. Faalkosten en preventiekosten. Uiting van faalkosten. Oorzaken van faalkosten. Uiting, oorzaken, preventie en remedies

Faalkosten. Faalkosten en preventiekosten. Uiting van faalkosten. Oorzaken van faalkosten. Uiting, oorzaken, preventie en remedies Faalkosten Uiting, oorzaken, preventie en remedies Hoge faalkosten zijn een probleem voor de bouwsector. Vooral in tijden van laagconjunctuur en krappe marges. In de breedste zin van het woord omvat de

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Bruggen bouwen naar een value case

Bruggen bouwen naar een value case Bruggen bouwen naar een value case Eva van der Molen (Molen & Molen) m.m.v. Erwin van Overbeek (MVO Nederland) Open innova3e en co- crea3e kunnen MVO- processen versnellen. In het project Bruggen Bouwen

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen:

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen: Sourcing ADVISORY Sourcing wordt door veel organisaties omarmd als een belangrijk middel om de financiële en operationele prestatie te verbeteren. Welke functies binnen de organisatie behoren echt tot

Nadere informatie