SMOG episodes. Frans Fierens - Intergewestelijke Cel Leefmilieu (IRCEL) Peter Vanderstraeten Leefmilieu Brussel (BIM)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SMOG episodes. Frans Fierens - Intergewestelijke Cel Leefmilieu (IRCEL) Peter Vanderstraeten Leefmilieu Brussel (BIM)"

Transcriptie

1 SMOG episodes Frans Fierens - Intergewestelijke Cel Leefmilieu (IRCEL) Peter Vanderstraeten Leefmilieu Brussel (BIM) Olivier Brasseur Intergewestelijke Cel Leefmilieu (IRCEL)

2 SMOG? Ozon- of zomersmog: fotochemische luchtvervuiling op warme en zonnige dagen (zomer) Wintersmog : vooral fijn stof (PM 10 en PM 2.5 ) te wijten aan : Uitstoot primair fijn stof op lokale/regionale schaal Vorming van secundair fijn stof (vooral in het voorjaar, tijdens periodes met intensieve bemesting landbouwgronden -> ammoniak) Aanvoer van stof van op grotere afstand (b.v maart 2007, zand uit de Sahara) toename van fijn stof (PM 10 en PM 2.5 ) en ook stikstofdioxide (NO 2 ) concentraties bij meteorologische situaties met ongunstige verdunningsomstandigheden in de atmosfeer

3 Meteorologische omstandigheden die ongunstig zijn voor een goede verspreiding luchtverontreiniging Lage Windsnelheden (< 2-3 m/s) Thermische stabiliteit in onderste luchtlagen temperatuursinversie + persistentie Hogedrukgebied samendrukken luchtmassa s tegen de bodem

4 Temperatuursinversie (rookpluim na brand op 18/02/2008) Bron : Desoppere Frank

5 Goede luchtkwaliteit SMOG episode 9 november januari 2006 SMOG Foto : KMI-IRM Foto : KMI-IRM daggemiddelde concentratie PM10 23 μg/m 3 daggemiddelde concentratie PM10 89 μg/m 3 De luchtvervuiling blijft aanwezig in de onderste luchtlagen (100 tot 300 m) van de atmofeer

6 Meetnetten

7 De Standaard Bron: B. Nemery, KUL

8 London fog 5-9 December 1952 SO2 max microgram/m³ EU-norm nu : 125 WGO : 20 Doden N > 3000 Wilkins E.T. Journal of the Royal Sanitary Institute, 1954, 74, 1-21

9 Zwavel Rook meetnet (semi automatisch) In jaar na de ramp in de Maasvallei Start metingen van de luchtkwaliteit SO2 (zwaveldioxide) Zwarte Rook acidimetrie reflectometrie > 200 meetplaatsen

10 Meetnetten Controle Luchtkwaliteit Vanaf 1978 : Federale overheid (IHE) Vanaf 1994 : Gewestelijke overheden Waalse Gewest : ISSEP (Institut Scientifique de Service Public) Brussels GEWEST : BIM (Brussels Instituut voor Milieubeheer) Vlaams Gewest : VMM (Vlaamse Milieumaatschappij) Intergewestelijk : IRCEL (Intergewestelijke Cel Leefmilieu) Telemetrische meetposten : SO 2, NO 2, O 3, CO, BTeX, PM Niet telemetrische meetposten : Zware metalen, PAK, VOS, fluor

11 Telemetrisch Meetnet Brussels Hoofdstedelijk Gewest Stikstofdioxide (NO 2 ) Deeltjes (PM10)

12

13

14 Stikstofdioxide NO 2

15 Stikstofoxides (NO en NO 2 ) Gevormd tijdens verbrandingsprocessen (oxidatie van luchtstikstof) : bij hoge temperatuur (> 600 C) : stikstofmonoxide NO Vorming secundaire polluenten oxidatie NO NO 2 O3, PAN (peroxy acetyl nitraat) Andere oxidantia Deeltjes (via HNO3) Verhoogd risico voor de gezondheid bij omgevingstemperatuur : stikstofdioxide NO 2 impact op de gezondheid

16 Uitstoot van stikstofoxides (NOx = NO + NO 2 ) te Brussel bron : emissie-inventaris Brussel 2008

17 NO2 gemeten door satelieten Periode april 2009 september 2010 (10 15 moleculen/cm²) Bron : processing IRCEL

18 NO 2 (2010) geïnterpoleerde metingen + bigaussiaans hoge resolutie model

19 Stikstofdioxide (NO 2 ) gemiddelde concentratie 31 (periode 12 Sep sep. 2012) 44 Sinds 1 januari 2010 : EU grenswaarde = max. 40 µg/m stations > 40 µg/m³ stations net onder drempel stations OK 28

20 Stikstofdioxide (NO 2 ) Evolutie in Brussel sinds Probleem in meetposten op plaatsen met veel verkeer 50 Anderlecht Eastman-Belliard (Bruxelles) EU-richtlijn (2010) : jaargemiddelde concentratie 40 μg/m 3 Parlement EU (Bruxelles) Maricolles (Berchem-St- Agathe) Parc Meudon (Neder-Over- Hembeek) Avant-Port (Bruxelles/Haren) Ecluse 11 (Molenbeek-St- Jean) Couronne (Ixelles) IRM-KMI (Uccle) 0 Gulledelle (Woluwe-St- Lambert)

21 NO 2 probleem = dieselprobleem! Een dieselmotor stoot 3 tot 20 keer meer NOx uit in vergelijking met een benzine motor

22 NOx (g/km) Vergelijking tussen verschillende merken vergelijkbare motorisatie Emissions de NOx 0,250 0,200 0,150 0,100 0,050 0,000 Opel Corsa ch Opel Corsa 1.3 CDTI 75ch FAP Toyota Corolla 1.4 VVTI 97ch Toyota Corolla 1.4 D4D 90ch Peugeot VTI 120ch Peugeot HDI 109ch FAP Renault Mégane V 112ch Renault Mégane 1.5 DCI 105ch FAP Volkswagen Golf 1.4 TSI 122ch Volkswagen Golf 1.9 TDI 105ch Bluemotion Ford Mondeo 2.0I 146ch Ford Mondeo 2.0 TDCI 140ch FAP Volkswagen Passat 1.8 TSI 160ch Volkswagen Passat 2.0 TDI 140ch FAP BMW 730i 258ch BMW 730d 231ch FAP Essence Diesel

23 België is een diesel land verdieseling neemt nog altijd toe 100% 90% 100% 80% 80% 70% 60% 60% 50% 40% 40% Autres (LPG, etc) Diesel Essence LPG Diesel Essence 30% 20% 20% 10% 0% 0% Meer dan 5,3 miljoen wagens in omloop in BE bron: Febiac

24 NO 2 probleem = dieselprobleem! Een dieselmotor stoot 3 tot 20 keer meer NOx uit in vergelijking met een benzine motor Onevenwicht tussen aantal diesel- en benzinewagens Diesel (nog altijd) goedkoper aan de pomp

25 Kostprijs brandstoffen op11/09/2012 Source : ESSENCE BTW DIESEL Accijnzen Distributie Raffinage kosten 0.69

26 Gevolg verdieseling Bron : De Morgen (12 juni 2010)

27 NO 2 probleem = dieselprobleem! Een dieselmotor stoot 3 tot 20 keer meer NOx uit in vergelijking met een benzine motor Onevenwicht tussen aantal diesel- en benzinewagens Diesel (nog altijd) goedkoper aan de pomp CO2 premie : stimuleren van verkoop groene wagens afgeschaft op 1/1/2012

28 NO 2 probleem = dieselprobleem! Een dieselmotor stoot 3 tot 20 keer meer NOx uit in vergelijking met een benzine motor Onevenwicht tussen aantal diesel- en benzinewagens Diesel (nog altijd) goedkoper aan de pomp CO2 premie : stimuleren van verkoop groene wagens afgeschaft op 1/1/2012 Bedrijfswagens (50% van het wagenpark) : quasi uitsluitend diesels (behalve hybrides)

29 NO 2 probleem = dieselprobleem! Een dieselmotor stoot 3 tot 20 keer meer NOx uit in vergelijking met een benzine motor Onevenwicht tussen aantal diesel- en benzinewagens Diesel (nog altijd) goedkoper aan de pomp CO2 premie : stimuleren van verkoop groene wagens afgeschaft op 1/1/2012 Bedrijfswagens (50% van het wagenpark) : quasi uitsluitend diesels (behalve hybrides) EURO normen : NOx emissies ==> EURO1 ~ EURO5!

30 NOx emissies in realistische rijomstandigheden veel hoger dan op testbank Euro-1 Euro-2 Euro-3 Euro-4 Euro-5 Euro-6 Officiële testcyclus Realistische rij-omstandigheden

31 Is Diesel altijd beter? Lucht kwaliteit Klimaat CO HC NOx Particules CO 2 Essence Diesel Probleem EU normen Keuze brandstoftype: geen ideale oplossing, gebruiksdoel speelt ook rol Oplossing : duurzaam/rationeel verplaatsingsgedrag

32 Fijn Stof PM 10

33 Fijne deeltjes PM10 PM10 = Vaste of vloeibare deeltjes in suspensie in de lucht, met een aërodynamische diameter lager dan 10 µm Source : EPA Report, In de winter belangrijkste component van wintersmog, fijn stof (PM2.5) veruit belangrijkste impact op de gezondheid

34 Oorsprong van de PM10 deeltjes Emissies van natuurlijke oorsprong Directe uitstoot : pollen, zeezout, bosbranden

35 Oorsprong van PM10-deeltjes : natuurlijke bronnen Pollen Zand Zeezout + Vulkaanuitbarsting Gronderosie Minerale deeltjes door de wind meegevoerd Bosbranden

36 Oorsprong van de PM10 deeltjes Emissies van natuurlijke oorsprong Directe uitstoot : pollen, zeezout, bosbranden Antropogene emissies Directe uitstoot (primaire polluenten): afkomstig van het verkeer, de industrie, de gebouwenverwarming, etc

37 Oorsprong fijn stof (PM10) : primaire antropogene emissies (1) + Slijtage van het wegdek Afbraakwerken Bouwwerven Opslag en verhandeling van stortgoederen Emissie- inventaris Brussel 2006

38 Oorsprong van de PM10 deeltjes Emissies van natuurlijke oorsprong Directe uitstoot : pollen, zeezout, bosbranden Antropogene emissies Directe uitstoot (primaire polluenten): afkomstig van het verkeer, de industrie, de gebouwenverwarming, etc Indirecte uitstoot (secondaire polluenten) : in de atmosfeer gevormd vanuit andere polluenten (NH 3, SO 2, NO 2 )

39 Oorsprong PM10-deeltjes : secundaire deeltjes Overgang gasvormige polluenten naar vaste deeltjes of aerosolen GASSEN NO 2 (stikstofdioxide) SO 2 (zwaveldioxide) NH 3 (ammoniak) Transformatie/ nucleatie Deeltjes Nitraten Sulfaten Ammonium Voorbeeld van secundaire deeltjes : Agglomeraat van fijne organische deeltjes afkomstig van verbrandings processen

40 Europese grenswaarden voor PM10 (Richtlijn 2008/50/EG) Europese jaargrenswaarde Jaargemiddelde concentratie 40 μg/m 3 gerespecteerd te Brussel vanaf 2005 Europese daggrenswaarde Max. 35 dagen met een daggemiddelde concentratie hoger dan 50 μg/m 3 een probleem in verschillende meetposten Situatie 15/9/2012 Stations de mesures (*) Avant-Port (Bruxelles/Haren) IRM-KMI (Uccle) Maricolles (Berchem Ste-Agathe) Ecluse 11 (Molenbeek-St-Jean) Parc Meudon (Neder-Over-Heembeek) Gulledelle (Woluwe-Saint-Lambert)

41 Fijn stof (PM10) Daggrenswaarde in Sinds 1 januari 2005 : EU daggrens = max. 35 dagen met daggemiddelde PM10 concentratie > µg/m stations in overschrijding station in de buurt van grenswaarde stations OK 25

42 Aantal dagen met daggemiddelde PM10 concentratie > 50 µg/m³ Norm niet gehaald!

43 jan/2005 jan/2006 jan/2007 jan/2008 jan/2009 jan/2010 µg/m³ Jaargemiddelde PM 2.5 in België EU streefwaarde 2010 / grenswaarde PM2.5 Belgium (spatial average ) monthly mean running 12 month average (mean) running 12 month average (max)

44 Gezondheidseffecten luchtverontreiniging

45 Hoe gevaarlijk is luchtverontreiniging? Grootste persoonlijk risico op hartaanval na : 1.snuiven Meeste van cocaïne hartaanvallen (2300%) kunnen verklaard worden door : 2.zwaar tafelen (700%) 3.wiet roken 1. Blootstelling/deelname aan verkeer (7,4 %) 4.negatieve 2. lichamelijke emoties (bijvoorbeeld inspanning (6,1 de dood %) van een geliefde) 5.lichamelijke 3. koffiedrinken inspanning (5,0 %) 6.positieve 4. alcoholconsumptie emoties (zoals doelpunt (5,0 %) van het nationale elftal) 7.woede 5. luchtvervuiling (4,8 %) 8.alcoholconsumptie 6. negatieve emoties (bijvoorbeeld de dood van een geliefde) 9.seksuele 7. woede activiteit (300%) 10.blootstelling/deelname 8. positieve emoties aan (zoals verkeer doelpunt (300%) van het nationale elftal) 11.luchtweginfecties 9. zwaar tafelen 12.koffiedrinken 10. seksuele activiteit 13.luchtvervuiling 11. luchtweginfecties (5%) 12. Wiet roken 13. Snuiven van cocaïne Public health importance of triggers of myocardial infarction: a comparative risk assessment, Nawrot al., The Lancet (2011)

46 PM10-deeltjes : impact op het ademhalingsstelsel snelheid ingeademde lucht +++ deeltjes diameter impact > 5 µm ++ + sedimentatie 1-5 µm diffusie < 0.2 µm 0 opname in de bloedstroom schadelijkheid gebonden aan chemische samenstelling << 0.1µm

47 Aantal radioactieve deeltjes / gr bloed Fijn stof : kleinste deeltjes rechtstreeks in bloedbaan Inademen van ultrafijne deeltjes 99m Tc-carbon ( Technegas ) n= Tijd (min) Nemmar et al. Circulation 2002,105, min

48 Staking staalfabriek Utah Valley (midden jaren 1980)

49 Verandering van de Hartfunctie (μv) Toxicologisch experiment bij mensen Experiment bij 20 personen die voordien al hartaanval hadden gehad Meting van hartfunctie tijdens een lichte inspanning bij blootstelling aan 300 µg/m³ dieselroet Gefilterde lucht Blootstelling aan dieselroet Duur blootstelling (minuten) Effecten op de hartfunctie, hoger risico op myocardinfarct Source: Mills, N.L. et al (2007) Ischemic and Thrombotic Effects of Dilute Diesel-Exhaust Inhalation in Men with Coronary Heart Disease. The New England Journal of Medicine vol. 357 n 11: p

50 Fijn stof : gezondheidseffecten Lange termijn effecten (belangrijkste) Levensverwachtingsvermindering 9 12 maanden (PM2.5) Roken 5-10 jaar Korte termijn effecten (tijdens smogepisodes): -> Vervroegde sterfte

51 Impact van verkeersmaatregelen tijdens SMOG episodes Voorbeeld : SMOG 90 in Vlaanderen

52 Snelheidsbeperkingen in het Vlaamse Gewest Autowegen met een snelheidsbeperking van 90 km/h Bron :

53 Impact snelheidsbeperking op totale massa PM10 Maximum 5 %! Impact (%) snelheidsverlaging op de PM10 concentraties (smogepisode 19 tot 23 décembre 2007) Source : VITO - Lefebvre et al. (2009)

54 Impact snelheidsbeperking op de BC (dieselroet) concentraties tot 30 % reductie! Impact (%) snelheidsverlaging op de dieselroetconcentraties (smogepisode 19 tot 23 décembre 2007) Source : VITO - Lefebvre et al. (2009)

55 Impact snelheidsbeperking op de BC (dieselroet) concentraties Impact ifv de afstand langs R0 (Ring Brussel) Source : VMM VITO IRCEL

56 Impact van een snelheidsbeperking op snelwegen van 90km/u op de luchtkwaliteit Fijn stof (PM10 en PM2.5) daling van slechts enkele % in de onmiddellijke omgeving van de snelwegen Black Carbon (dieselroet, één van de gevaarlijke fijnstof fracties) reductie tot -30% in de onmiddellijke buurt van de snelwegen Afname van minstens 15% van de blootstelling aan dieselroet voor Vlamingen/Brusselaars Afname van minstens 10% van de blootstelling aan dieselroet voor Vlamingen/Brusselaars Meer dan 1 inwoner op 7 woont op minder dan 1500 meter van een drukke snel- of ringweg

57 Impact van verkeersmaatregelen in Brussel tijdens SMOG episodes Alternerend nummerplaat rijden

58 Impact van alternerend rijden op de luchtkwaliteit Wordt ingevoerd van zodra fase 2 van het Brusselse smogactieplan wordt bereikt. Verwachting: afname van 40% van de verkeersemissies in Brussel Impact op de luchtkwaliteit in Brussel : -8% daling van de PM10 concentraties, tot -15% op plaatsen met veel verkeer -21% daling van de NO2 concentraties -40% daling van de dieselroetconcentraties (BC)

59 Zullen (alleen) technische maatregelen zorgen voor minder luchtvervuiling? Als we ons Verplaatsingsgedrag Energiegebruik Consumptiegedrag auto s worden milieuvriendelijker... CO2 wegverkeer stijgt tussen Niet duurzaam (milieuvriendelijk) aanpassen? 150% 140% 130% 120% 110% 100% 90% 80% 70% 60% 50% CO2 emissies wegverkeer BE

60 Is Vlaming bereid gedrag aan te passen? In 2005 NO2 satelietbeeld

61 In 2009 En in 2011

62 Dank voor uw aandacht!

Luchtvervuiling, nog altijd een probleem?

Luchtvervuiling, nog altijd een probleem? Luchtvervuiling, nog altijd een probleem? Frans Fierens wetenschappelijk medewerker van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) aangesteld bij de intergewestelijke cel voor het Leefmilieu (IRCEL) Vlaamse Olympiades

Nadere informatie

VERHOOGDE LUCHTVERONTREINIGING DE VOLGENDE DAGEN

VERHOOGDE LUCHTVERONTREINIGING DE VOLGENDE DAGEN BERICHT VAN DE LUCHTKWALITEIT INTERGEWESTELIJKE CEL voor het LEEFMILIEU (IRCEL) Informing you on ambient air quality in the Belgian Regions Kunstlaan 10-11, 1210 BRUSSEL tel: 02/227.57.01 fax: 02/227.56.99

Nadere informatie

FIJN STOF WAARSCHUWINGSBERICHT

FIJN STOF WAARSCHUWINGSBERICHT BERICHT VAN DE LUCHTKWALITEIT INTERGEWESTELIJKE CEL voor het LEEFMILIEU (IRCEL) Informing you on ambient air quality in the Belgian Regions Kunstlaan 10-11, 1210 BRUSSEL tel: 02/227.57.01 fax: 02/227.56.99

Nadere informatie

SMOGALARM MINSTENS TOT ZATERDAG 10 JANUARI 2009

SMOGALARM MINSTENS TOT ZATERDAG 10 JANUARI 2009 BERICHT VAN DE LUCHTKWALITEIT INTERGEWESTELIJKE CEL voor het LEEFMILIEU (IRCEL) Informing you on ambient air quality in the Belgian Regions Kunstlaan 10-11, 1210 BRUSSEL tel: 02/227.57.01 fax: 02/227.56.99

Nadere informatie

Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore

Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore Een milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore Infoseminarie Leefmilieu Brussel 14 januari 2014 Departement parkeren en verplaatsingen Agenda Milieuvriendelijker vlootbeheer a.h.v. Ecoscore 9.00-9.40:

Nadere informatie

Chemkar PM 10 De samenstelling van fijn stof in Vlaanderen onder de loep

Chemkar PM 10 De samenstelling van fijn stof in Vlaanderen onder de loep Chemkar PM 10 De samenstelling van fijn stof in Vlaanderen onder de loep De Vlaamse Milieumaatschappij stelt de resultaten van het eerste grootschalige onderzoek naar de samenstelling van fijn stof in

Nadere informatie

Dalende NOx emissies - stagnerende NO2 concentraties in stedelijke omgeving : wat is er aan de hand?

Dalende NOx emissies - stagnerende NO2 concentraties in stedelijke omgeving : wat is er aan de hand? Dalende NOx emissies - stagnerende NO2 concentraties in stedelijke omgeving : wat is er aan de hand? Frans Fierens IRCEL-VMM, april 28 1. Inleiding De daling van de stikstofoxide (NOx) emissies de laatste

Nadere informatie

Eerste kaart roetconcentraties Nederland Roet aanvullende maat voor gezondheidseffecten luchtvervuiling

Eerste kaart roetconcentraties Nederland Roet aanvullende maat voor gezondheidseffecten luchtvervuiling Eerste kaart roetconcentraties Nederland Roet aanvullende maat voor gezondheidseffecten luchtvervuiling RIVM/DCMR, december 2013 Roet is een aanvullende maat om de gezondheidseffecten weer te geven van

Nadere informatie

NO, NO2 en NOx in de buitenlucht. Michiel Roemer

NO, NO2 en NOx in de buitenlucht. Michiel Roemer NO, NO2 en NOx in de buitenlucht Michiel Roemer Inhoudsopgave Wat zijn NO, NO2 en NOx? Waar komt het vandaan? Welke bronnen dragen bij? Wat zijn de concentraties in de buitenlucht? Maatregelen Wat is NO2?

Nadere informatie

Besluit Verontreinigingspieken Goedkeuring besluit (Vierde lezing)

Besluit Verontreinigingspieken Goedkeuring besluit (Vierde lezing) pagina 1 Besluit Verontreinigingspieken Goedkeuring besluit (Vierde lezing) Context Autoverkeer De lucht in de stad is verontreinigd vanwege het autoverkeer: - 76% van de uitstoot van fijn stof (door dieselmotoren;

Nadere informatie

Actieplan voor vermindering van de uitstoot aan fijn stof en NOx in (de haven en de stad) Antwerpen

Actieplan voor vermindering van de uitstoot aan fijn stof en NOx in (de haven en de stad) Antwerpen 1 of 6 Actieplan voor vermindering van de uitstoot aan fijn stof en NOx in (de haven en de stad) Antwerpen De haven van Antwerpen en de stad Antwerpen worden gekenmerkt door verhoogde concentraties van

Nadere informatie

Fijn stof in Vlaanderen; gezondheidseffecten, oorsprong en reductiemaatregelen

Fijn stof in Vlaanderen; gezondheidseffecten, oorsprong en reductiemaatregelen Fijn stof in Vlaanderen; gezondheidseffecten, oorsprong en reductiemaatregelen Fijn stof kost de Vlaming tot 3 gezonde levensjaren. Vlaanderen zal ook in de toekomst moeite hebben om aan de Europese fijn

Nadere informatie

PM-problematiek, invloed van diffuus

PM-problematiek, invloed van diffuus PM-problematiek, invloed van diffuus Febem Infodag inerte materialen februari 2010 Mirka Van der Elst Mirka.vanderelst@lne.vlaanderen.be 02 553 11 23 Inhoud 1. Wat is beleidsmatig relevant stof? 2. Oorsprong

Nadere informatie

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand?

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? De annual air quality kaarten tonen het resultaat van een koppeling van twee gegevensbronnen: de interpolatie van luchtkwaliteitsmetingen (RIO-interpolatiemodel)

Nadere informatie

Studiedagen mobiliteit en milieu. Dagelijkse praktijk schadelijke effecten - luchtkwaliteit en geluid

Studiedagen mobiliteit en milieu. Dagelijkse praktijk schadelijke effecten - luchtkwaliteit en geluid Studiedagen mobiliteit en milieu Dagelijkse praktijk schadelijke effecten - luchtkwaliteit en geluid Overzicht inhoud van de VM Schets van de relatie tussen luchtkwaliteit en verkeer Caroline De Geest

Nadere informatie

Verkeer en luchtverontreiniging

Verkeer en luchtverontreiniging Verkeer en luchtverontreiniging gezondheidsschade Dr Ir Miriam Gerlofs-Nijland RIVM 1 Positie RIVM Onderzoeksinstituut rijksoverheid Onafhankelijk van politiek en beleid Verbindt wetenschap en beleid Maakt

Nadere informatie

De BIM gegevens : "Lucht - Basisgegevens voor het Plan" November 2004 INZAKE VERSCHAFFING VAN GEGEVENS

De BIM gegevens : Lucht - Basisgegevens voor het Plan November 2004 INZAKE VERSCHAFFING VAN GEGEVENS 5. DE INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN EN DE GEVOLGEN ERVAN INZAKE VERSCHAFFING VAN GEGEVENS DE POLLUENTEN OPGEVOLGD IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1.Meting van de luchtkwaliteit.1.1.inleiding De internationale

Nadere informatie

MIRA 2012 Transport. www.milieurapport.be. Eco-efficiëntie van het personenvervoer

MIRA 2012 Transport. www.milieurapport.be. Eco-efficiëntie van het personenvervoer Eco-efficiëntie van het personenvervoer DP index (2000=) 110 70 personenkilometers bevolkingsaantal emissie broeikasgassen verzurende emissie emissie ozonprecursoren emissie fijn stof PM 2,5 (uitlaat)

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

Luchtkwaliteit en verkeer. Huib van Essen CE Delft 8 februari 2014

Luchtkwaliteit en verkeer. Huib van Essen CE Delft 8 februari 2014 Luchtkwaliteit en verkeer Huib van Essen CE Delft 8 februari 2014 Overzicht presentatie Even voorstellen Trend in verkeersemissies: veel bereikt, nog veel te doen Oplossingsrichtingen: Schonere voertuigen,

Nadere informatie

Luchtverontreiniging door ozon tijdens de zomer van 2004 in België

Luchtverontreiniging door ozon tijdens de zomer van 2004 in België Luchtverontreiniging door ozon tijdens de zomer van 2004 in België Frans Fierens Gerwin Dumont IRCEL-CELINE Kunstlaan 10-11 1210 Brussel 3 september 2004 1 1. inleiding Ozon (O 3 ) in de omgevingslucht

Nadere informatie

FIJN STOF EN PLANTEN: EEN BOEIENDE INTERACTIE

FIJN STOF EN PLANTEN: EEN BOEIENDE INTERACTIE FIJN STOF EN PLANTEN: EEN BOEIENDE INTERACTIE Roeland SAMSON Siegfried DENYS Laboratory of Environmental and Urban Ecology (EUREC A!) roeland.samson@uantwerpen.be siegfried.denys@uantwerpen.be Structuur:

Nadere informatie

Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten. Joost Wesseling

Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten. Joost Wesseling Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten Joost Wesseling Inhoud: Doorsneden door de luchtkwaliteit Concentraties: de laatste decennia; EU normen; Nederland in de EU. Luchtkwaliteit en gezondheid.

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 23 1. Inleiding

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom. Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom. Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Joke Schauvliege Vlaams minister van Omgeving, Natuur & Landbouw Brussel,

Nadere informatie

DE VERGROENING VAN DE VERKEERSFISCALITEIT

DE VERGROENING VAN DE VERKEERSFISCALITEIT DE VERGROENING VAN DE VERKEERSFISCALITEIT Vergroening fiscaliteit mobiliteit - EU Bestaande regelingen Vrachtwagens Eurovignet Ontwikkelingen in FR, DE (LKW maut), AT, Personenwagens Péage (FR, ES, ),

Nadere informatie

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit 73 Bijlage L Indicatieve bepaling effect alternatieven N 377 op luchtkwaliteit Inleiding De provincie Overijssel is voornemens de N 377 Lichtmis Slagharen (verder

Nadere informatie

Notitie. : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm

Notitie. : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm Notitie Aan : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam Van : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 Kopie : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm Betreft : Luchtkwaliteitsonderzoek Tiendhove

Nadere informatie

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Luchtvervuiling in Nederland in kaart Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage 2013 Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage

Nadere informatie

Roetmemo Roetkaart december 2014

Roetmemo Roetkaart december 2014 Roetmemo Roetkaart december 2014 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht, Ontwikkelorganisatie/ sector Milieu & Mobiliteit Afdeling Expertise Milieu Auteur Wiet Baggen Projectnaam Roetmemo - Roetkaart Datum 18

Nadere informatie

Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu Cellule Interrégionale de l Environnement Belgian Interregional Environment Agency

Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu Cellule Interrégionale de l Environnement Belgian Interregional Environment Agency Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu Cellule Interrégionale de l Environnement Belgian Interregional Environment Agency JAARRAPPORT Luchtkwaliteit in België 2012 Dit rapport kwam tot stand door de

Nadere informatie

1. Inleiding. Rapportage Luchtkwaliteit 2012, gemeente Doetinchem 4

1. Inleiding. Rapportage Luchtkwaliteit 2012, gemeente Doetinchem 4 Rapport Luchtkwaliteit 2012 Doetinchem Oktober 2013 INHOUD 1. Inleiding... 4 2. Algemeen... 5 2.1 Wet luchtkwaliteit... 5 2.2 Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit... 5 2.3 Bronnen van luchtverontreiniging...

Nadere informatie

EC-modellering in Vlaanderen: het effect van snelheidsverlaging op snelwegen

EC-modellering in Vlaanderen: het effect van snelheidsverlaging op snelwegen 19/04/2012 EC-modellering in Vlaanderen: het effect van snelheidsverlaging op snelwegen Wouter Lefebvre en vele anderen VVM 19/04/2012 2 Inhoudstafel» Methodologie» Validatie» Case study 19/04/2012 3 Methodologie»

Nadere informatie

Aanvullende informatie over luchtkwaliteit en metingen

Aanvullende informatie over luchtkwaliteit en metingen Aanvullende informatie over luchtkwaliteit en metingen Wat doen gemeenten en GGD Amsterdam op het gebied van luchtkwaliteit? De GGD Amsterdam informeert en adviseert de inwoners en het bestuur van Amsterdam

Nadere informatie

Luchtkwaliteit meten en evalueren

Luchtkwaliteit meten en evalueren Luchtkwaliteit meten en evalueren 5 december 2014 Edward Roekens Overzicht 1. Wat meten we systematisch? 2. Trends 3. Toetsing regelgeving 4. Bronnen van luchtverontreiniging 5. Modellen, campagnes, low-cost

Nadere informatie

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Geert Pillu Adviesverlener LNE afdeling Milieuvergunningen Brugge Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Kennis

Nadere informatie

Meetresultaten verzuring 1 HET MEETNET VERZURING

Meetresultaten verzuring 1 HET MEETNET VERZURING ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meetresultaten verzuring //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Jaarcijfers LeasePlan Nederland 2012

Jaarcijfers LeasePlan Nederland 2012 Jaarcijfers LeasePlan Nederland 2012 Top 10 - Bestellingen op merkniveau (geel kenteken) Positie 2012 Automerk Pos. 2011 1 Renault 4 2 Volkswagen 1 3 Peugeot 2 4 Ford 6 5 BMW 8 6 Audi 5 7 Opel 7 8 Volvo

Nadere informatie

DUST SENTRY AAN HET WERK

DUST SENTRY AAN HET WERK DUST SENTRY AAN HET WERK Waarom fijnstof meten? DUST SENTRY De atmosfeer van de aarde bevat atmosferische deeltjes, ook wel bekend als deeltjes of fijnstof. Fijnstof wordt vaak gegeven in PM, wat staat

Nadere informatie

GGD Amsterdam Afdeling Milieu en Gezondheid. Veelgestelde vragen over luchtkwaliteit en gezondheid

GGD Amsterdam Afdeling Milieu en Gezondheid. Veelgestelde vragen over luchtkwaliteit en gezondheid GGD Amsterdam Afdeling Milieu en Gezondheid Veelgestelde vragen over luchtkwaliteit en gezondheid Gezondheidseffecten 1. Kan luchtverontreiniging gezondheidsklachten veroorzaken? 2. Welke effecten kunnen

Nadere informatie

Meetnet luchtkwaliteit Rijnmond: Wat heb je er aan en wat kost het?

Meetnet luchtkwaliteit Rijnmond: Wat heb je er aan en wat kost het? Meetnet luchtkwaliteit Rijnmond: Wat heb je er aan en wat kost het? 4 maart 2009 Peter van Breugel 2 Inhoud Waarom een meetnet in R'dam Hoe is het opgezet Wat wordt er gemeten en wat zijn de ervaringen

Nadere informatie

November 2001. Luchtkwaliteit en uw gezondheid

November 2001. Luchtkwaliteit en uw gezondheid November 2001 Luchtkwaliteit en uw gezondheid Luchtkwaliteit en uw gezondheid Vooraf Wat we inademen zien we meestal niet. Ruiken we ook niet als het goed is. Toch inhaleren we dag in dag uit een groot

Nadere informatie

Onderzoek Luchtkwaliteit. Ontwikkeling Raadhuisplein-Haderaplein Haren

Onderzoek Luchtkwaliteit. Ontwikkeling Raadhuisplein-Haderaplein Haren Onderzoek Luchtkwaliteit Ontwikkeling Raadhuisplein-Haderaplein Haren Opdrachtgever: Gemeente Haren Uitvoering: adviesbureau WMA Verantwoording Titel : Onderzoek Luchtkwaliteit ontwikkeling Raadhuisplein-Haderaplein

Nadere informatie

26. OPINIEPEILING INZAKE LUCHTVERVUILING IN BRUSSEL

26. OPINIEPEILING INZAKE LUCHTVERVUILING IN BRUSSEL 1.Inleiding 26. OPINIEPEILING INZAKE LUCHTVERVUILING IN BRUSSEL In het kader van de voorbereiding van het opstellen van een gewestelijk plan voor de bescherming van de luchtkwaliteit, werd in juli 1998

Nadere informatie

Hoe groot is fijnstof?

Hoe groot is fijnstof? Luchtkwaliteit Fijnstof Gezondheid Luchtkwaliteit in Nederland Gezondheidsgevolgen Bescherming door normen? Wat te doen voor een beter leefmilieu? Presentatie F. Joester, gehouden oor GroenLinks Leiderdorp

Nadere informatie

Luchtkwaliteit monitoring in Alblasserdam. Eerste kwartaal 2014

Luchtkwaliteit monitoring in Alblasserdam. Eerste kwartaal 2014 Luchtkwaliteit monitoring in Alblasserdam Eerste kwartaal 2014 Colofon Raad van Accreditatie De DCMR Milieudienst Rijnmond is door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerd voor de NEN-EN-ISO/IEC 17025

Nadere informatie

Project uitgevoerd door:

Project uitgevoerd door: Luchtkwaliteit op postcode, kan dat? Marga Jacobs, voorzitter Leefmilieu Project uitgevoerd door: Wetenschapswinkel Biologie van de Universiteit van Utrecht Opdrachtgever: vereniging Leefmilieu Projectmedewerkster:

Nadere informatie

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Huib van Essen CE Delft Ecomobiel, 8 en 9 oktober 2013 CE Delft Onafhankelijk,

Nadere informatie

Personenauto's met een energielabel A of B; per voertuigklasse. Voertuigklasse A - Mini's of stadsauto's. Benzinemotor en energielabel A

Personenauto's met een energielabel A of B; per voertuigklasse. Voertuigklasse A - Mini's of stadsauto's. Benzinemotor en energielabel A Personenauto's met een energielabel A of B; per voertuigklasse. Voertuigklasse A - Mini's of stadsauto's Citroën C1 1.0 50 kw 3-drs H5 A 109 g/km Citroën C1 1.0 50 kw 3-drs sensodrive A5 A 109 g/km Citroën

Nadere informatie

Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen

Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen ontwerp gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen Bijlage III c plan-mer Om de luchtkwaliteit te evalueren, toetsen we de berekende immissieconcentratie van een

Nadere informatie

Luchtkwaliteit in (West-)Vlaanderen

Luchtkwaliteit in (West-)Vlaanderen Luchtkwaliteit in (West-)Vlaanderen Harelbeke - Jabbeke Overzicht 1. Waarom luchtmetingen? 2. Welke stoffen meet de VMM? 3. Toetsing aan regelgeving 4. Evolutie polluenten 5. Polluenten in detail (fijn

Nadere informatie

RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT PROVINCIE UTRECHT 2014

RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT PROVINCIE UTRECHT 2014 RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT PROVINCIE UTRECHT 214 DE LUCHTKWALITEIT IN DE PROVINCIE UTRECHT WORDT BETER De provincie Utrecht maakt elk jaar een rapportage luchtkwaliteit om haar inwoners te informeren. Het

Nadere informatie

ADVIES. ende de belasting

ADVIES. ende de belasting ADVIES 8 september 2011 Over het voorontwerp van decreet betreffe ende de belasting op de inverkeerstelling (BIV) [2011 48] Mevrouw Joke Schauvliege Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Koolstraat

Nadere informatie

Betere luchtkwaliteit. de Groene Loper

Betere luchtkwaliteit. de Groene Loper Betere luchtkwaliteit dankzij de Groene Loper Van stilstaan naar vooruitgaan Wat is dat, luchtkwaliteit? De realisatie van de Groene Loper voor A2 Maastricht is de oplossing voor de luchtkwaliteit in Maastricht

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de praktijk

Duurzame mobiliteit in de praktijk Duurzame mobiliteit in de praktijk Raymond Gense Manager duurzame ontwikkeling Pon Holdings Mobiliteit en duurzaamheid 16 Januari 2009 1 Inhoud: Wat is Duurzame mobiliteit Welke Duurzame voertuigoplossingen

Nadere informatie

Luchtfilters, binnenmilieu & gezondheid

Luchtfilters, binnenmilieu & gezondheid ISSO-studiedag - 'Luchtfilters voor comfortinstallaties 6 oktober 2005 MediaPlaza te Utrecht Luchtfilters, binnenmilieu & gezondheid ir. Atze Boerstra BBA Boerstra Binnenmilieu Advies bba@binnenmilieu.nl

Nadere informatie

Economische impactmodules voor het EUROS model

Economische impactmodules voor het EUROS model ECONOTEC CONSULTANTS (Contracten CG/67/28a & CG/E1/28B) Economische impactmodules voor het EUROS model Synthese Eindrapport K. Marien, J. Duerinck, R. Torfs, F. Altdorfer Studie in opdracht van de Federale

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof aardgas voor voertuigen betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. is al een tijdje populair als

Nadere informatie

1 BELANG VAN DE INDICATOR EN ELEMENTEN VOOR ZIJN INTERPRETATIE

1 BELANG VAN DE INDICATOR EN ELEMENTEN VOOR ZIJN INTERPRETATIE Methodologische fiche INDICATOR: STIKSTOFDIOXIDE: GEMIDDELDE JAARCONCENTRATIE EN NALEVING VAN DE EUROPESE GRENSWAARDE THEMA: LUCHT 1 BELANG VAN DE INDICATOR EN ELEMENTEN VOOR ZIJN INTERPRETATIE Vraag achter

Nadere informatie

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB Vergelijking van de CO 2 -uitstoot per vervoermiddel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB 100% Gerecycleerd papier Januari

Nadere informatie

De luchtkwaliteit om ons heen. Informatie over de kwaliteit van de lucht bij u in de buurt

De luchtkwaliteit om ons heen. Informatie over de kwaliteit van de lucht bij u in de buurt De luchtkwaliteit om ons heen Informatie over de kwaliteit van de lucht bij u in de buurt De luchtkwaliteit om ons heen Informatie over de kwaliteit van de lucht bij u in de buurt Inhoudsopgave 1. Onze

Nadere informatie

Plan MER Mens en Gezondheid Voorstel plan van aanpak. 13 maart 2012

Plan MER Mens en Gezondheid Voorstel plan van aanpak. 13 maart 2012 Plan MER Mens en Gezondheid Voorstel plan van aanpak 13 maart 2012 Scope Plan MER mens & gezondheid Algemeen plan MER: Interpretatie feiten Scope van onderzoek duidelijker formuleren Sinds 2005 heel wat

Nadere informatie

Uitbreiding poppodium 013 Tilburg. Luchtkwaliteitsonderzoek in het kader van de bestemmingsplanwijziging

Uitbreiding poppodium 013 Tilburg. Luchtkwaliteitsonderzoek in het kader van de bestemmingsplanwijziging Uitbreiding poppodium 013 Tilburg Luchtkwaliteitsonderzoek in het kader van de bestemmingsplanwijziging Rapportnummer TH 630-1-RA-001 d.d. 30 juli 2014 Uitbreiding poppodium 013 Tilburg Luchtkwaliteitsonderzoek

Nadere informatie

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven

Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Vlaanderen. Samenvatting. Griet De Ceuster. Transport & Mobility Leuven Internalisering van externe kosten van wegverkeer in Samenvatting Griet De Ceuster Transport & Mobility Leuven Studie uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij, MIRA september 2004 Samenvatting

Nadere informatie

Bosal Diesel-Oxikatfilter

Bosal Diesel-Oxikatfilter Bosal Diesel-Oxikatfilter EEN UNIEK CONCEPT Een roetfilter op uw dieselwagen draagt bij tot een schonere lucht Zoals alle westerse, geïndustrialiseerde landen heeft ook België een dreigend luchtkwaliteitsprobleem.

Nadere informatie

Bepalen van de luchtkwaliteit

Bepalen van de luchtkwaliteit Bepalen van de luchtkwaliteit Luchtkwaliteit in het kort De kwaliteit van de lucht waarin we leven is van invloed op de volksgezondheid. Zo kan een slechte luchtkwaliteit leiden tot onder andere luchtwegklachten

Nadere informatie

2. Invloed METEO op de CONCENTRATIE

2. Invloed METEO op de CONCENTRATIE 2. Invloed METEO op de CONCENTRATIE 2.1 Emissie-Immissie Onder luchtverontreiniging verstaat men de aanwezigheid van vreemde gassen of deeltjes in de lucht, waardoor er een verandering in de samenstelling

Nadere informatie

MILIEUPRESTATIES VAN DE BINNENVAART IN VLAANDEREN STUDIE UITGEVOERD DOOR DE VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK

MILIEUPRESTATIES VAN DE BINNENVAART IN VLAANDEREN STUDIE UITGEVOERD DOOR DE VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK MILIEUPRESTATIES VAN DE BINNENVAART IN VLAANDEREN STUDIE UITGEVOERD DOOR DE VLAAMSE INSTELLING VOOR TECHNOLOGISCH ONDERZOEK PROMOTIE BINNENVAART VLAANDEREN VZW Milieuprestaties van de binnenvaart in Vlaanderen

Nadere informatie

12 ARGUS Milieumagazine jaargang 3 nr. 1

12 ARGUS Milieumagazine jaargang 3 nr. 1 12 ARGUS Milieumagazine jaargang 3 nr. 1 ARGUS DOSSIER LUCHTVERONTREINIGING Leen Verlinden en Edward Roekens, Vlaamse Milieumaatschappij Leen Verlinden is werkzaam in de dienst Immissiemeetnetten Lucht

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Situatiebeschrijving

1. Inleiding. 2. Situatiebeschrijving MEMO Onderwerp: Aanvullend luchtonderzoek KBC Electrabel Maasvlakte ARCADIS Ruimte & Milieu BV Beaulieustraat 22 Postbus 264 6800 AG Arnhem Tel 026 3778 911 Fax 026 4457 549 www.arcadis.nl Arnhem, 1 juni

Nadere informatie

Onderzoek luchtkwaliteit aanpassingen kruisingen Laan van Malkenschoten

Onderzoek luchtkwaliteit aanpassingen kruisingen Laan van Malkenschoten Onderzoek luchtkwaliteit aanpassingen kruisingen Laan van Malkenschoten Gemeente Apeldoorn Postbus 9033 7300 ES Apeldoorn Contactpersoon: De heer J. Vermeij Apeldoorn, 18 april 2011 Uitvoerder: H. IJssel

Nadere informatie

Startconferentie actieplan luchtkwaliteit stad en haven Gent

Startconferentie actieplan luchtkwaliteit stad en haven Gent Startconferentie actieplan luchtkwaliteit stad en haven Gent Sessie luchtverontreiniging door industrie dinsdag 29 april 2014 Inleiding op problematiek en genomen maatregelen Jasper Wouters Vlaamse overheid

Nadere informatie

We redden het niet en wat we doen, doen we niet goed

We redden het niet en wat we doen, doen we niet goed We redden het niet en wat we doen, doen we niet goed Niet NO2 maar zwarte rook moet bepalend zijn Met deze dreigende taal werd Nederland weer eens bij de feiten van de problemen voor luchtkwaliteit gesleept.

Nadere informatie

informatieblad Luchtkwaliteit

informatieblad Luchtkwaliteit November 2001 informatieblad Luchtkwaliteit Goede luchtkwaliteit is van groot belang voor de gezondheid van de mens. Verontreiniging van de lucht kan die gezondheid negatief beïnvloeden. Tevens kan luchtverontreiniging

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN OVER LUCHTKWALITEIT EN GEZONDHEID

VEELGESTELDE VRAGEN OVER LUCHTKWALITEIT EN GEZONDHEID VEELGESTELDE VRAGEN OVER LUCHTKWALITEIT EN GEZONDHEID Opgesteld door: Saskia van der Zee, GGD Amsterdam, Moniek Zuurbier, HVDGM Arnhem, Marieke Dijkema, GGD Amsterdam, Natascha van Riet, Bureau GMV GGD-en

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof CNG aardgas voor voertuigen CNG betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. CNG is al een tijdje

Nadere informatie

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Effecten op luchtkwaliteit Datum November 2011 Status Definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart Informatie DVS

Nadere informatie

Europese aanpak luchtkwaliteit gewenst

Europese aanpak luchtkwaliteit gewenst Europese aanpak luchtkwaliteit gewenst VNG-IPO position paper September 2005 Samenvatting IPO en VNG zijn de koepels van alle regionale overheden in Nederland, IPO vertegenwoordigt de 12 provincies, VNG

Nadere informatie

RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT PROVINCIE UTRECHT 2013

RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT PROVINCIE UTRECHT 2013 RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT PROVINCIE UTRECHT DE LUCHTKWALITEIT IN DE PROVINCIE UTRECHT WORDT BETER De provincie Utrecht maakt elk jaar een rapportage luchtkwaliteit om haar inwoners te informeren. Het rapport

Nadere informatie

Top10 Zuinige auto's: Klein Diesel April 2008

Top10 Zuinige auto's: Klein Diesel April 2008 Top10 Zuinige auto's: Klein Diesel 1-3 4 5 Merk Seat Volkswagen MINI Fiat Fiat Model Ibiza Polo Cooper D 500 Panda 1.4 TDI DRF 1.4 TDi DRF Trendline 1.3 Multijet 16v 1.3 Multijet 16v 81 KW Ecomotive 3

Nadere informatie

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Monique Meijerink Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Krantenkoppen liegen er niet om Bewoners eisen recht op schone lucht Niks aan de hand, gewoon deuren en ramen dicht Megastal bedreiging voor

Nadere informatie

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030 TRANSPORT & MOBILITY LEUVEN VITAL DECOSTERSTRAAT 67A BUS 1 3 LEUVEN BELGIË http://www.tmleuven.be TEL +32 (16) 31.77.3 FAX +32 (16) 31.77.39 Transport & Mobility Leuven is een gezamenlijke onderneming

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

: A.C. de Jong, S.G.T. Koekoek, E. Landman (gemeente Soest) : Alex Bouthoorn (Royal HaskoningDHV) : Ramon Nieborg (Royal HaskoningDHV)

: A.C. de Jong, S.G.T. Koekoek, E. Landman (gemeente Soest) : Alex Bouthoorn (Royal HaskoningDHV) : Ramon Nieborg (Royal HaskoningDHV) HaskoningDHV Nederland B.V. Logo MEMO Aan Van Kopie Dossier Project Betreft Ons kenmerk Datum : 3 april 2015 Classificatie : Openbaar : A.C. de Jong, S.G.T. Koekoek, E. Landman (gemeente Soest) : Alex

Nadere informatie

Zure regen. Zure regen

Zure regen. Zure regen 010 1 Zure regen Zure regen is de laatste jaren voortdurend in de belangstelling geweest, doordat de verzuring van de neerslag in verband wordt gebracht met het afsterven van bossen, het volledig verdwijnen

Nadere informatie

Dé milieuuitdagingen voor Vlaanderen in 21 ste eeuw:

Dé milieuuitdagingen voor Vlaanderen in 21 ste eeuw: Dé milieuuitdagingen voor Vlaanderen in 21 ste eeuw: Lawaai pollutie Fijn stof pollutie Beide verbonden met logistiek en stille doders! The Meuse Valley Fog (1930) LUCHTVERVUILING STIKSTOF OXYDE ZWAVEL

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over verontreiniging van de buitenlucht

Veel gestelde vragen over verontreiniging van de buitenlucht Veel gestelde vragen over verontreiniging van de buitenlucht Algemeen 1. Wat is luchtverontreiniging? 2. Wat is fijn stof en ultrafijn stof? 3. Wat is stikstofdioxide (NO2)? 4. Wat is ozon (O3)? 5. Wat

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over verontreiniging van de buitenlucht Definitieve versie 21-03-2013

Veel gestelde vragen over verontreiniging van de buitenlucht Definitieve versie 21-03-2013 GGD Amsterdam Werkgroep Lucht Veel gestelde vragen over verontreiniging van de buitenlucht Definitieve versie 21-03-2013 Algemeen 1. Wat is luchtverontreiniging? 2. Wat is fijn stof en ultrafijn stof?

Nadere informatie

Sheets voor 28 oktober De Speler Utrecht 19.30 uur. Milieuzone ja of nee? SSLU

Sheets voor 28 oktober De Speler Utrecht 19.30 uur. Milieuzone ja of nee? SSLU Sheets voor 28 oktober De Speler Utrecht 19.30 uur. Milieuzone ja of nee? SSLU 1. Ook de automobiliteit zal de komende jaren toenemen. Op dit moment gaan dagelijks in totaal ruim 400.000 auto s de stad

Nadere informatie

Kwaliteit van de leefomgeving in Limburg

Kwaliteit van de leefomgeving in Limburg Kwaliteit van de leefomgeving in Limburg Indicator luchtkwaliteit Luchtkwaliteit in Limburg van 1991 tot en met 2012 L20130033-JP April 2014 Verantwoording: Kwaliteit van de Leefomgeving in Limburg Indicator

Nadere informatie

Samenvatting: Resultaten luchtkwaliteit in Genk-Zuid en omgeving. Stuurgroep Genk-Zuid 21 januari 2016

Samenvatting: Resultaten luchtkwaliteit in Genk-Zuid en omgeving. Stuurgroep Genk-Zuid 21 januari 2016 Samenvatting: Resultaten luchtkwaliteit in Genk-Zuid en omgeving. Stuurgroep Genk-Zuid 21 januari 2016 1 MEETPLAATSEN De VMM meet de luchtkwaliteit in Genk-Zuid op verschillende meetplaatsen. Tabel 1 geeft

Nadere informatie

In hoofdstuk 5, titel 5.2 en bijlage 2 van de Wet milieubeheer zijn normen en grenswaarden voor luchtkwaliteit opgenomen.

In hoofdstuk 5, titel 5.2 en bijlage 2 van de Wet milieubeheer zijn normen en grenswaarden voor luchtkwaliteit opgenomen. Luchtkwaliteitberekeningen bestemmingsplan -West Inleiding: Ten behoeve van het bestemmingsplan -West is onderzocht of aan de normen voor luchtkwaliteit uit de Wet milieubeheer wordt voldaan. Het onderzoek

Nadere informatie

Wat is fijn stof? Wat zijn de oorzaken en hoe wordt dit gemeten? Jeroen Staelens Antwerpen, 4 september 2014

Wat is fijn stof? Wat zijn de oorzaken en hoe wordt dit gemeten? Jeroen Staelens Antwerpen, 4 september 2014 Wat is fijn stof? Wat zijn de oorzaken en hoe wordt dit gemeten? Jeroen Staelens Antwerpen, 4 september 2014 Overzicht Wat is fijn stof? Omschrijving en impact Emissies Vlaanderen Hoe wordt fijn stof gemeten?

Nadere informatie

Analyse van de impact van het verkeer op de Ring rond Brussel (R0) op de luchtkwaliteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Analyse van de impact van het verkeer op de Ring rond Brussel (R0) op de luchtkwaliteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest INTERGEWESTELIJKE CEL VOOR HET LEEFMILIEU (IRCEL) Informing you on ambient air quality in the Belgian Regions Kunstlaan 10-11, 1210 Brussel tel.: 02/227.57.02 - fax: 02/227.56.99 Website: http://www.irceline.be

Nadere informatie

Toelichting berekening ISL3a t.a.v. luchtkwaliteit

Toelichting berekening ISL3a t.a.v. luchtkwaliteit Toelichting berekening ISL3a t.a.v. luchtkwaliteit d.d. 22 december 2015 Initiatiefnemer Maatschap H. en E. Brink Halerweg 1 9433 TE ZWIGGELTE In lucht zitten, hoe schoon ook, altijd kleine, vaste en vloeibare

Nadere informatie

Lijst veelgestelde vragen rapport Naar een gezonde lucht in Gelderland Moniek Zuurbier en Rik van de Weerdt GGD Gelderland-Midden Februari 2016

Lijst veelgestelde vragen rapport Naar een gezonde lucht in Gelderland Moniek Zuurbier en Rik van de Weerdt GGD Gelderland-Midden Februari 2016 Lijst veelgestelde vragen rapport Naar een gezonde lucht in Gelderland Moniek Zuurbier en Rik van de Weerdt GGD Gelderland-Midden Februari 2016 Deze lijst is gebaseerd op resultaten uit het rapport Naar

Nadere informatie

4.3. Fijn stof en NO 2

4.3. Fijn stof en NO 2 geurgevoelige objecten in het buitengebied, die volgens de Wgv beschermd moeten worden, is dus 8,0 Ou en voor geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom is deze 2,0 Ou. De geuremissie van het bedrijf

Nadere informatie

Ongezond fietsend naar een gezonde werkplek? PIMEX metingen van ultrafijnstof bij fietsers Jeroen Terwoert - IVAM UvA BV

Ongezond fietsend naar een gezonde werkplek? PIMEX metingen van ultrafijnstof bij fietsers Jeroen Terwoert - IVAM UvA BV Ongezond fietsend naar een gezonde werkplek? PIMEX metingen van ultrafijnstof bij fietsers Jeroen Terwoert - IVAM UvA BV IVAM Middelgroot (25) adviesbureau met wortels in de UvA Werkvelden: Duurzame gebiedsontwikkeling

Nadere informatie