Op weg naar een gezonder Oirschot. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op weg naar een gezonder Oirschot. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011"

Transcriptie

1 Op weg naar een gezonder Oirschot Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning

2 Op weg naar een gezonder Oirschot Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.J.H. van Niekerk, K.T.J.L. Ensinck, GGD Brabant-Zuidoost GGD Brabant-Zuidoost Postbus AV Helmond Telefoon Copyright 2011, GGD Brabant-Zuidoost Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de GGD Brabant-Zuidoost. De redactie besteedt de grootst mogelijke aandacht aan de juistheid van informatie in dit rapport. Fouten zijn echter niet volledig uit te sluiten. U kunt daarom geen rechten ontlenen aan deze teksten. Voor vragen of opmerkingen kunt u zich richten tot de auteurs via Colofon Ontwerp en opmaak Fotografie Jos Lammers Oplage 75 stuks, december

3 Op weg naar een gezonder Oirschot Oirschot timmert al jaren aan de weg op het gebied van gezondheid. Hoewel het met de gezondheid van de meeste mensen goed gaat, is er nog veel winst te behalen: de helft van de ziektes zijn min of meer te voorkomen door gezonder te leven in een gezondere leefomgeving. Gezond leven is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de inwoners zelf. Mensen maken hun eigen keuzes. Maar gezond leven is niet altijd makkelijk. Voor de overheid ligt daar, in samenwerking met andere organisaties, de uitdaging; samen ervoor zorgen dat gezonde keuzes ook makkelijke keuzes worden. De omgeving waar mensen wonen, opgroeien en leven, heeft een sterke samenhang met gezond gedrag. Een belangrijke sleutel voor gezondheidswinst ligt daarom in de verbinding tussen het gedrag en de omgeving. In dit rapport beschrijft de GGD Brabant-Zuidoost de belangrijkste kernboodschappen voor het gezondheidsbeleid van Oirschot. Op basis van cijfers van de inwoners van Oirschot worden aanbevelingen gedaan op weg naar een (nog) gezonder Oirschot. In dit rapport blijkt dat het bewandelen van meerdere wegen een goede strategie is; gezondheidsbeleid krijgt het beste vorm vanuit meerdere invalshoeken. Laten we samen op weg gaan naar een nóg gezonder Oirschot, Veel leesplezier, Wethouder Willy Evers, gemeente Oirschot 3

4 4

5 Inhoudsopgave 1 Van gemeentelijk rapport naar gezondheidsbeleid 7 2 De inwoners van Oirschot 11 3 Kernboodschappen voor lokaal gezondheidsbeleid 17 Gezondheid algemeen 18 Overgewicht 20 Alcoholgebruik 23 Roken 26 Drugsgebruik 28 Seksuele gezondheid 30 Psychische gezondheid 32 Sociale weerbaarheid 34 Kwetsbare ouderen 36 Gezondheidsverschillen 39 4 Bronnen, afkortingen en adviseurs 43 5 Gezondheidsprofiel 47 5

6 Dit rapport is onderdeel van de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 van de GGD Brabant-Zuidoost. De regionale VTV bestaat uit de volgende onderdelen: Regionaal rapport Op weg naar een gezonder Zuidoost-Brabant Regionaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Regionaal kompas De website geeft inzicht in de mogelijkheden die we hebben voor gezondheidswinst door lokaal gezondheidsbeleid. Voor meer cijfermatige informatie kunt u terecht op de website De digitale versies van de regionale en gemeentelijke rapporten zijn te downloaden op Gemeentelijke rapporten 21 gemeentelijke rapporten met de belangrijkste kernboodschappen voor het lokale beleid: Op weg naar een gezonder.. Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen, Oirschot, Reusel-de Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven, Waalre Laarbeek Gemert - Bakel Best Son en Breugel Oirschot Nuenen Helmond Eindhoven Geldrop - Deurne Reusel - De Mierden Veldhoven Mierlo Bladel Eersel Waalre Someren Asten Heeze - Leende - Bergeijk Valkenswaard Cranendonck 6

7 1 Van gemeentelijk rapport naar gezondheidsbeleid 7

8 De Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning Zuidoost-Brabant Gemeenten krijgen een steeds grotere rol in het volksgezondheidsbeleid. De Wet publieke gezondheid (Wpg) schrijft voor dat gemeenten elke vier jaar een beleidsplan Lokaal gezondheidsbeleid vaststellen. Daarnaast zijn gezondheid en zorg belangrijke onderwerpen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en in het jeugdbeleid van gemeenten. Budgetten zijn beperkt, dus gemeenten moeten keuzes maken. Voor het maken van gezonde keuzes is inzicht in de lokale gezondheidssituatie van belang. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning: vertaling van informatie naar beleid De GGD Brabant-Zuidoost ondersteunt haar gemeenten bij het maken van keuzes door het beschrijven van de belangrijkste gezondheidsthema s in de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning (rvtv). Gemeentelijk rapport beschrijft belangrijkste gezondheidsthema s In dit gemeentelijk rapport beschrijft de GGD Brabant-Zuidoost specifiek voor de gemeente Oirschot de kernboodschappen voor het lokale gezondheidsbeleid. De GGD maakt hierbij, naast diverse landelijke bronnen, vooral gebruik van de informatie uit de jeugd-, de jongeren-, de volwassenen-, de ouderenen de Wmo-monitor. Waar mogelijk worden cijfers vergeleken met regionale of landelijke trends. De gemeente Oirschot heeft haar Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2011 t/m 2014 in de Raadsvergadering van 29 september 2011 vastgesteld (1). Dit gemeentelijk rapport kan inspireren voor de verdere uitvoering van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en als input dienen voor beleidsterreinen waar kansen liggen om goede voorwaarden voor gezondheid te creëren. Voor alle gemeenten zijn kernboodschappen opgenomen over de thema s overgewicht, roken, alcoholgebruik, psychische gezondheid en seksueel gedrag. Dit zijn de speerpunten die benoemd worden in de landelijke nota gezondheidsbeleid Gezondheid dichtbij (2). Ook wordt in alle rapporten aandacht besteed aan sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Als extra thema is drugsgebruik, weerbaarheid en gezondheid ouderen opgenomen vanwege beleidsmatige aandacht in Oirschot voor dit onderwerp. Het gezondheidsprofiel (hoofdstuk 5) biedt daarnaast nog een schat aan informatie over andere gezondheidsthema s die niet verder besproken worden. Kernboodschappen Oirschot 1 Door de vergrijzing en de stijgende levensverwachting neemt het aantal mensen met chronische aandoeningen toe. Dit vraagt om maatregelen, ook buiten het terrein van de gezondheid. 2 In Oirschot heeft 45% van de volwassenen overgewicht. Investeer in een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving ter preventie van overgewicht. 3 Van de 12- tot en met 18-jarigen in Oirschot heeft 58% recent alcohol gedronken. Blijf daarom investeren in alcoholmatiging bij jongeren. 4 Een kwart van de volwassenen in Oirschot rookt. Voorkom op jonge leeftijd dat mensen gaan roken en stimuleer het stoppen met roken. 5 Drie procent van de jongeren van 12 tot en met 18 jaar in Oirschot gebruikt softdrugs. Geef voorlichting aan jongeren over de invloed en gevolgen van drugs. 6 Nog veel jongeren in Oirschot vrijen onveilig. Versterk de weerbaarheid van jongeren als basis voor een gezond seksueel gedrag. 7 Psychische problemen komen al op jonge leeftijd voor. Zorg voor vroegtijdige signalering en een toegankelijk preventieaanbod. 8 Jongeren worden al op jonge leeftijd geconfronteerd met riskant gedrag en machtsmisbruik. Versterk hun weerbaarheid om de eigen grenzen te kunnen bewaken. 9 Bijna een kwart van de ouderen in Oirschot is kwetsbaar. Blijf investeren in preventieve activiteiten voor ouderen, opbouw van sociale netwerken en het vroeg signaleren van problemen. 10 Ook in Oirschot bestaan sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Pak deze verschillen aan door een gerichte benadering vanuit meerdere beleidsterreinen. 8

9 Kernboodschappen gemeentelijk rapport ondersteunen het gemeentelijk gezondheidsbeleid Dit gemeentelijk rapport geeft een beschrijving van de belangrijkste kernboodschappen voor het gezondheidsbeleid van de gemeente Oirschot. Bij de keuzes van deze kernboodschappen staat het belang van de gezondheid voorop. In de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2011 t/m 2014 van de gemeente Oirschot heeft de gemeente de gezondheidsthema s vastgelegd waaraan zij de komende jaren aandacht wil besteden. De hiervoor genoemde kernboodschappen passen in de gezondheidsthema s uit de nota Lokaal Gezondheidsbeleid. Met behulp van de informatie in dit gemeentelijk rapport kunnen de thema s verder uitgewerkt worden. Gezondheidsbeleid krijgt vorm met diverse partners Veel organisaties zijn in Oirschot al op één of andere manier bij de gezondheidsthema s betrokken. Er is nog winst te behalen door ook private partijen te betrekken bij het bevorderen van een gezonde leefstijl, bijvoorbeeld supermarkten. Gemeentelijk rapport biedt ook informatie voor andere beleidsterreinen Het integrale gezondheidsprofiel (zie hoofdstuk 5) biedt de mogelijkheid om per thema diverse leeftijdsgroepen voor Oirschot te bekijken. Zoals uit het gezondheidsprofiel blijkt, is er een schat aan gegevens beschikbaar ten behoeve van het gezondheidsbeleid en andere beleidsterreinen zoals het Wmo beleid en het jeugdbeleid. De GGD Brabant-Zuidoost wil het gebruik van dit gemeentelijk rapport door meerdere beleidsterreinen dan ook stimuleren. - Gezondheidsachterstanden komen niet alleen in steden voor. De meeste gezondheidswinst is te behalen bij lagere sociaaleconomische groepen. - De jeugd: een gezonde investering. Zet in op minder problematiseren en meer normaliseren. - Preventie scoort niet, maar loont wel! Investeren in preventie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. - Een gezonde omgeving: een verademing! Ruimtelijke ontwikkeling biedt kansen voor gezondheid. Regionaal kompas: actuele informatie voor lokaal gezondheidsbeleid op internet In het kader van de regionale VTV heeft de GGD ook een website ontwikkeld ten behoeve van het lokale gezondheidsbeleid: nl. Deze site biedt niet alleen actuele cijfers maar ook voorbeelden en interventies uit de regio. Ook de regionale en gemeentelijke rapporten van de rvtv zijn hier te downloaden. Het regionaal kompas biedt daarnaast diverse links naar relevante landelijke en regionale websites over deze thema s zoals de Handreiking Gezonde Gemeente van het RIVM en de gezondheidsatlas van de GGD: Regionaal rapport zet gezondheid op de agenda Naast het gemeentelijk rapport beschrijft de GGD in het regionale VTV-rapport Op weg naar een gezonder Zuidoost-Brabant een aantal belangrijke ontwikkelingen op het gebied van gezondheid (3). De thema s in dit rapport kunnen, naast de beschreven kernboodschappen voor Oirschot, eveneens gebruikt worden bij het opstellen van het lokale gezondheidsbeleid. De belangrijkste thema s op het gebied van gezondheid voor de regio zijn: - Langer gezond leven. We leven langer gezond maar diabetes, depressie en dementie vormen een groeiend probleem in een vergrijzende populatie. - Kwetsbare ouderen redden het niet alleen. Zorg voor zorg. 9

10 10

11 2 De inwoners van Oirschot 11

12 Dit hoofdstuk beschrijft de huidige bevolkingssamenstelling van de gemeente Oirschot. De opbouw van de bevolking is een belangrijke factor voor de gezondheidstoestand van een gemeente. Met het ouder worden nemen de gezondheidsproblemen vaak toe. Ook het opleidingsniveau hangt samen met gezondheid. Mensen met een hogere opleiding hebben vaak een betere gezondheid dan mensen met een lage opleiding. In dit hoofdstuk wordt ook ingegaan op de bevolkingsprognose voor de gemeente Oirschot. Oirschot telt bijna inwoners Oirschot is één van de 21 gemeenten van de regio Zuidoost-Brabant en bestaat uit de kernen Oirschot, Spoordonk, Oost-, West- en Middelbeers. Op 1 januari 2011 telde Oirschot inwoners. De inwoners van Oirschot wonen op een betrekkelijk ruim oppervlak: de bevolkingsdichtheid is 174 inwoners per vierkante kilometer tegenover 510 inwoners in de regio Zuidoost-Brabant (4). Figuur 2.1 Demografische opbouw van de gemeente Oirschot in 2011 (Bron: CBS StatLine, 2011) Aantal inwoners Mannen Oirschot Vrouwen Oirschot Verschil in aantal vrouwen en mannen in Oirschot Mannen Nederland (relatief naar inwonertal gemeente) Vrouwen Nederland (relatief naar inwonertal gemeente) Leeftijd in jaren 12

13 Meer huishoudens met kinderen en minder eenpersoonshuishoudens in Oirschot In Oirschot komt het aandeel jongeren in de bevolking overeen met het landelijk beeld: 25% van de inwoners is jonger dan 20 jaar. Ook het aandeel inwoners uit de zogenoemde productieve leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar en het aandeel ouderen is vergelijkbaar met Nederland. In Oirschot is 59% tussen de 20 en 65 jaar en 16% van de inwoners van Oirschot is 65 jaar en ouder. In figuur 2.1 is de leeftijdsopbouw van Oirschot in 2011 weergegeven. Wat opvalt is dat de leeftijdsgroep van 20 tot 40 jaar in Oirschot relatief ondervertegenwoordigd is. Tot ongeveer 75 jaar zijn er meer mannen dan vrouwen in Oirschot. Vanaf 75 jaar zijn er juist meer vrouwen dan mannen. De totale man-vrouw verdeling is vergelijkbaar: 51% mannen en 49% vrouwen. Van alle huishoudens in Oirschot bestaat 25% uit eenpersoonshuishoudens, 33% uit huishoudens zonder kinderen en 41% uit huishoudens met kinderen. In Nederland ligt het percentage eenpersoonshuishoudens hoger (36%) en het percentage huishoudens met kinderen lager (34%) (4). Inwoners van Oirschot zijn minder vaak hoog opgeleid Oirschot heeft vergeleken met Zuidoost-Brabant minder hoogopgeleide inwoners; 22% van de inwoners van 19 tot en met 64 jaar heeft hbo of universiteit gedaan, tegenover 33% in de gehele regio (figuur 2.2). In Oirschot heeft 38% van de inwoners een lage opleiding (ten hoogste mbo-kort). Dit percentage ligt in Zuidoost-Brabant op 33%. Bijna 210 volwassen inwoners (2%) van Oirschot hebben geen opleiding of alleen lager onderwijs gevolgd (5). Figuur 2.2 Opleidingsniveau van inwoners (19 t/m 64 jaar) in Oirschot en Zuidoost-Brabant in 2009 (Bron: Gezondheidsmonitors GGD Brabant-Zuidoost) geen opleiding/ lager onderwijs mavo/lbo havo/vwo/mbo hbo/wo percentage Zuidoost-Brabant Oirschot 13

14 Figuur 2.3 Prognose leeftijdsopbouw bevolking Oirschot, (Bron: CBS StatLine 2011 en Provincie Noord-Brabant Bevolkingsprognose 2008) inwoners CBS 2011 Prognose 2030 Prognose leeftijd in jaren Ook Oirschot vergrijst Volgens de huidige prognose blijft het inwonertal van Oirschot tussen 2011 en 2040 nagenoeg gelijk. In 2011 zijn er ongeveer inwoners in Oirschot. De verwachting is dat er inwoners in 2030 en inwoners in 1940 zijn. Volgens de prognose daalt het relatief aandeel jongeren en volwassenen en stijgt het aandeel ouderen (figuur 2.3). Deze vergrijzing is een landelijke trend en wordt veroorzaakt door de naoorlogse geboortegolf in combinatie met een gestegen levensverwachting (4,6). 14

15 15

16 16

17 3 Kernboodschappen voor lokaal gezondheidsbeleid 17

18 Gezondheid algemeen Levensverwachting in Oirschot iets hoger dan gemiddeld in de regio en Nederland De levensverwachting bij geboorte is in Oirschot 81,2 jaar; 80,0 jaar voor mannen en 82,4 jaar voor vrouwen. In de regio Zuidoost-Brabant is de levensverwachting 80,4 jaar, met 78,1 jaar voor mannen en eveneens 82,4 jaar voor vrouwen. In heel Nederland zijn deze leeftijden respectievelijk 80,1 jaar, 77,9 jaar en 82,2 jaar. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde leven mannen in Oirschot iets langer (7). Oirschot telt gemiddeld 68 sterfgevallen per inwoners per jaar, in de regio zijn dat er gemiddeld 71. De vijf belangrijkste specifieke doodsoorzaken zijn coronaire hartziekten, longkanker, beroerte, dementie en chronische obstructieve longziekten. Dit geldt zowel voor Nederland als Zuidoost-Brabant (3). De sterfte aan hart-en vaatziekten is de laatste jaren enorm gedaald, waardoor kanker in 2010 doodsoorzaak nummer 1 is geworden (8). De meeste inwoners vinden de eigen gezondheid goed De levensverwachting in Nederland is al jaren aan het stijgen en stijgt nog steeds. Maar lang niet alle levensjaren zijn ook levensjaren zonder ziekte of in goede ervaren gezondheid. Toch zien we in de regio een trend dat in alle leeftijdsgroepen positiever over de eigen gezondheid wordt geoordeeld. In Oirschot is de beoordeling van de eigen gezondheid van de volwassenen de afgelopen jaren gelijk gebleven; 7% van de volwassenen vindt de eigen gezondheid matig tot slecht. Het percentage zelfstandig wonende ouderen met een matig tot slechte gezondheid is veel hoger, namelijk 26%. Er is in afgelopen jaren een gunstige trend te zien: ouderen zijn positiever over hun eigen gezondheid dan enkele jaren geleden (5). Het aantal chronische zieken neemt de komende jaren toe Zoals uit de bevolkingsprognose van hoofdstuk 2 blijkt, zal de bevolking in Oirschot gaan vergrijzen. Doordat het aantal ouderen toeneemt zal het aantal patiënten met de meest voorkomende chronische ziekten tussen 2007 en 2020 met ongeveer 30% stijgen. Geschat wordt dat het aantal patiënten met diabetes mellitus in Zuidoost-Brabant in 2020 gestegen zal zijn met 27% ten opzichte van 2007 en dat het aantal coronaire hartziekten stijgt met 37%. Deze trends zijn gebaseerd op demografische ontwikkelingen en kunnen veranderen door onder andere ontwikkelingen in de gezondheidszorg, trends in leefstijl en andere sociaaleconomische omstandigheden. Diabetes mellitus en coronaire hartziekten hebben een grote zorg- en ziektelast. Dat geldt eveneens voor beroerte, depressie en angststoornissen. Samen behoren zij tot de top 5 van ziekten met de grootste ziektelast en hebben daarmee een groot effect op de volksgezondheid. Bij mensen van 75 jaar en ouder zorgt dementie voor de grootste ziektelast. Doordat mensen langer leven met een ziekte zal in de komende jaren het aantal mensen met meerdere ziekten tegelijkertijd toenemen en zal de vraag naar zorg groter en complexer worden (3). Een deel van de mensen met een chronische ziekte ervaart beperkingen. Vooral beperkingen vormen een obstakel voor een zelfstandig leven. Kernboodschap: Door vergrijzing en de stijgende levensverwachting neemt het aantal mensen met chronische aandoeningen toe. Dit vraagt om maatregelen, ook buiten het terrein van de gezondheid. Tien procent van de ouderen in Oirschot wordt belemmerd door een chronische aandoening Tien procent van de ouderen in Oirschot geeft aan sterk belemmerd te worden in het dagelijks functioneren als gevolg van een of meer chronische aandoeningen. Bij de volwassenen betreft dit 4%. Bij de ouderen in Oirschot zijn hoge bloeddruk (29%), gewrichtsslijtage (artrose, reuma) (29%), diabetes mellitus (12%) en hartinfarcten of andere ernstige hartaandoeningen (12%) de meest voorkomende langdurige aandoeningen. Deze aandoeningen komen bij ouderen in Oirschot net zo vaak voor als gemiddeld in de regio Zuidoost-Brabant en zijn gelijk gebleven ten opzichte van de vorige meting. Onder de volwassenen in Oirschot komen een hoge bloeddruk (9%), hernia (7%) en gewrichtsslijtage (7%) het meest voor, maar niet vaker dan in de regio. Bij kinderen en jongeren zijn eczeem (respectievelijk 10% en 7%) en astma of bronchitis (respectievelijk 5% en 8%) de meest voorkomende langdurige aandoeningen (5). 18

19 Ondersteun mensen met chronische ziekten en beperkingen Niet de (chronische) ziekten zelf maar vooral de beperkingen die daarmee samenhangen, bepalen de mate waarin mensen belemmerd worden in hun zelfredzaamheid. Door het ondersteunen van deze mensen, bijvoorbeeld door het bieden van hulpmiddelen en het toegankelijk maken van voorzieningen, kunnen zij langer voor zichzelf blijven zorgen en een goede kwaliteit van leven ervaren. Gemeenten hebben via het Wmo-beleid een rol in het ondersteunen van mensen met een beperking, waardoor zij zo lang mogelijk mee kunnen blijven doen in de samenleving. Investeer in preventie en het terugdringen van ongezond gedrag Leefstijlfactoren, vooral roken, alcohol en overgewicht, zijn voor een deel verantwoordelijk voor de belangrijkste groepen doodsoorzaken als hart- en vaatziekten, kanker en ziekten van de ademhalingswegen. De urgentie om te investeren in preventie en het terugdringen van ongezond gedrag blijft daarmee onveranderd hoog (3). Verbeter de gezondheid via een bredere aanpak dan enkel vanuit de gezondheidssector Ook andere sectoren kunnen een bijdrage leveren aan de verbetering van de gezondheid. Zo kan een gezonde luchtkwaliteit van invloed zijn op het voorkomen van astma en andere luchtwegaandoeningen. Een beweegvriendelijk ingerichte wijk stimuleert bewoners tot meer lichaamsbeweging. Het belang van integraal gezondheidsbeleid wordt onderstreept door minister Schippers van VWS. In de landelijke beleidsnota Gezondheid dichtbij (2) wordt voor het thema Sporten en bewegen in de buurt verwezen naar de beleidsbrief sport en naar het Wmo-beleid van gemeenten. 19

20 Overgewicht Het percentage mensen met overgewicht blijft te hoog Overgewicht is een belangrijk gezondheidsprobleem in Oirschot, hoewel het momenteel niet verder toeneemt. Tien procent van de 2- tot en met 11-jarigen en 9% van de 12- tot en met 18-jarigen heeft overgewicht op basis van zelfgerapporteerde waarden voor lengte en gewicht. Het percentage jeugdigen met ernstig overgewicht is 3% voor de 2- tot en met 11-jarigen en 1% voor de 12- tot en met 18-jarigen. Daarmee komt overgewicht bij kinderen in Oirschot niet vaker voor dan gemiddeld in de regio. Zowel in Oirschot als in de regio is het percentage kinderen en jongeren de afgelopen jaren stabiel gebleven. Van de volwassenen in Oirschot heeft 45% overgewicht. Bij 10% is zelfs sprake van ernstig overgewicht (obesitas). Bij de ouderen is 61% te zwaar en heeft 15% ernstig overgewicht (figuur 3.1). Deze percentages zijn vergelijkbaar met die van de regio en zijn niet toe- of afgenomen in de afgelopen jaren (5). Ongezond eten en te weinig bewegen verhogen de kans op overgewicht Ongezonde voeding, onvoldoende beweging en geen borstvoeding krijgen zijn belangrijke risicofactoren voor overgewicht. Het eten van voldoende groente en fruit behoort tot een gezond voedingspatroon. Een meerderheid van de 12- tot en met 18-jarigen in Oirschot haalt de aanbevolen hoeveelheden voor groenten (62%) en fruit (81%) niet (9). Steeds meer volwassenen en ouderen in Oirschot voldoen niet aan de norm voor groenteconsumptie (respectievelijk 72% en 73%) en aan de norm voor fruitconsumptie (respectievelijk 75% en 60%) (5). Kernboodschap: In Oirschot heeft 45% van de volwassenen overgewicht. Investeer in een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving ter preventie van overgewicht. Figuur 3.1 Overgewicht en obesitas in Oirschot naar leeftijd (Bron: Gezondheidsmonitors GGD Brabant-Zuidoost) 45% 61% 10% 3% 9% 1% 10% 15% 2-11 jaar jaar jaar 65+ Overgewicht inclusief obesitas Obesitas 20

21 Voldoende lichamelijke activiteit is belangrijk voor een goede energiebalans. Van de 12- tot en met 18-jarigen in Oirschot voldoet maar liefst 75% niet aan de beweegnorm voor hun leeftijd (10). De meerderheid van de kinderen van 4 tot met 11 jaar (57%) sport minder dan 2 keer per week. Van de volwassenen beweegt 32% en van de ouderen 38% te weinig (5, 10). Een groot deel (29%) van de zuigelingen in Oirschot krijgt vanaf de geboorte (deels) kunstvoeding. Het aantal moeders dat borstvoeding geeft is gelijk met de vorige meting. Er zijn aanwijzingen dat borstvoeding het kind beschermt tegen het ontwikkelen van overgewicht (5). Overgewicht is een risicofactor voor lichamelijke en geestelijke ongezondheid Overgewicht en vooral ernstig overgewicht (obesitas) vormen een risico voor de gezondheid, zowel lichamelijk als geestelijk. Volwassenen met obesitas hebben meer kans op diabetes mellitus, hartziekten en een aantal vormen van kanker. In Oirschot heeft 3% van de volwassenen en zelfs 12% van de ouderen diabetes mellitus (5). Ook bij kinderen heeft overgewicht en obesitas schadelijke gevolgen. Zo hebben kinderen met overgewicht steeds vaker last van glucose-intolerantie en diabetes mellitus type 2. Bovendien worden zware kinderen meestal zware volwassenen. Kinderen en volwassenen met overgewicht lopen meer risico op psychosociale problemen, stigmatisering en discriminatie. Overgewicht komt niet in gelijke mate voor in de samenleving. Mensen met een laag inkomen en sommige niet-westerse allochtonen (zoals Turken en Marokkanen) hebben meer kans op overgewicht (zie ook kernboodschap Gezondheidsverschillen ) (5). Preventie overgewicht op jonge leeftijd starten Overgewicht is in Oirschot een omvangrijk gezondheidsprobleem, al stijgt het percentage bewoners met overgewicht niet verder. Veel volwassenen en ouderen zijn te zwaar. Overgewicht voorkómen door een gezonde leefstijl te bevorderen is van groot belang omdat het moeilijk is om eenmaal bestaand overgewicht aan te pakken. Daarom is het zinvol op jonge leeftijd te starten met het stimuleren van een gezonde leefstijl, zoals gezonde voeding en voldoende beweging. Aandacht voor preventie overgewicht in Oirschot In de nota Lokaal Gezondheidsbeleid is overgewicht, gezonde voeding en diabetes een speerpunt. In Oirschot vinden al diverse activiteiten plaats in het kader van preventie van overgewicht. De Jeugdgezondheidszorg van ZuidZorg en GGD controleert alle kinderen op verschillende leeftijden op hun gewicht. Indien er sprake is van (dreigend) overgewicht geven zij ouders en kinderen adviezen over hoe ze dit aan kunnen pakken. Zo nodig verwijzen zij door naar beweegactiviteiten, opvoedingsondersteuning, een diëtist of andere hulpverleners. In het kader van de Gezonde School Methode adviseert de GGD scholen over de onderwerpen voeding en beweging. Het Kempenhorst College besteedt in de reguliere lessen aandacht aan deze onderwerpen. Ook is gewerkt aan het opzetten van een kantine met gezonde producten. Voor volwassenen is er een preventief aanbod van de diëtiste en van ZuidZorg. Bewegen is een belangrijke factor om overgewicht te voorkomen en een gezonde leefstijl te behouden. Bewegen helpt mee het risico op diabetes te verkleinen. Een laagdrempelig beweegaanbod in de buurt is van belang om ouderen blijvend te laten deelnemen aan beweegactiviteiten. In Oirschot worden voor ouderen al diverse beweegactiviteiten georganiseerd. In het najaar 2011 is gestart met de werkgroep overgewicht, gezonde voeding en diabetes ]. Zij gaan uitvoering geven aan plannen en activiteiten in het kader van preventie van overgewicht. Overgewicht terugdringen vraagt langdurig investeren in gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving Programma s voor leefstijlverbetering vragen een lange looptijd en samenwerking tussen diverse professionals. Het signaleren van (risico op) overgewicht, het uitvoeren van geschikte programma s en vooral ook het aanleren en volhouden van een gezondere leefstijl vragen om verbinding van preventie en zorg. Naast het stimuleren van gezond gedrag is de omgeving van invloed op de toename in overgewicht. Daarbij gaat het om zowel de fysieke als de sociale omgeving. In het ideale geval nodigt de fysieke omgeving uit tot bewegen en gezond eten. De landelijke nota gezondheidsbeleid pleit ervoor de gezonde keuze de makkelijke keuze te laten zijn. Het kabinet wil dat iedereen veilig kan sporten, bewegen en spelen in de buurt (2). De sociale omgeving kan het veranderen van normen en waarden stimuleren en ondersteunt gezond gedrag. Algemene voorlichting over een gezond beweegen voedingspatroon blijft daarom van belang. 21

22 Integrale aanpak biedt meerwaarde bij aanpak overgewicht in Oirschot Voor een effectieve preventie van overgewicht is integraal beleid nodig. Dat betekent dat meerdere sectoren aandacht besteden aan de factoren die een rol spelen bij overgewicht (11). Zoals hiervoor beschreven vinden er in Oirschot al activiteiten plaats in het kader van preventie van overgewicht en het bevorderen van een gezonde leefstijl. Voor de komende jaren is het belangrijk blijvend in te zetten op: - Voorlichting en educatie. Het is van belang om aandacht te blijven geven aan gezond eten en voldoende bewegen. De JOGG aanpak (Jongeren Op Gezond Gewicht) is een voorbeeld waarbij iedereen zich inzet om gezond eten en bewegen voor jongeren gemakkelijk en aantrekkelijk te maken. Jongeren, hun ouders en hun omgeving staan hierbij centraal. In deze lokale aanpak nemen niet alleen ouders en gezondheidsprofessionals deel, maar bijvoorbeeld ook winkeliers, bedrijven, scholen en de gemeente. - Inrichting van de (fysieke) omgeving, bijvoorbeeld als het gaat om openbare ruimten. Het kabinet spreekt in de landelijke nota gezondheidsbeleid van veilig sporten en bewegen in de buurt (2). Denk hierbij bijvoorbeeld aan speeltuinen of een skatebaan, maar ook aan wandel- en fietspaden in de wijken. - Regelgeving en handhaving, bijvoorbeeld door een restrictief vestigings- en vergunningenbeleid van (mobiele) snackbars en fastfoodrestaurants in de buurt van middelbare scholen of tijdens evenementen. - Stimuleren van publiek private samenwerking van gemeenten, bedrijfsleven, gezondheidsorganisaties en onderwijs om de gezonde keuze maximaal aantrekkelijk en toegankelijk te maken (2). - Het stimuleren van scholen in Oirschot om het schoolgezondheidsbeleid verder op te pakken en de aandacht voor gezonde voeding en meer bewegen te versterken. - Ondersteuning aan mensen met overgewicht. Er bestaan diverse kansrijke multidisciplinaire interventies in de eerste en tweede lijn. Voor een goede doorverwijzing van mensen met overgewicht is het belangrijk om gezamenlijk met de aanbieders en verwijzers een overzicht van het aanbod te hebben en hierbij zoveel mogelijk af te stemmen. - Intermediairs spelen een belangrijke rol in het opsporen van mensen met risico op overgewicht en in de doorverwijzing naar passend aanbod. Een nieuwe ontwikkeling hierin is het Preventieconsult, waarbij huisartsen mensen met overgewicht opsporen en doorverwijzen naar leefstijlprogramma s. Op basis van de Regionale Transmurale afspraken kan een verdere invulling gegeven worden aan de afstemming tussen de Jeugdgezondheidszorg en de eerste- en tweedelijnszorg. - Een laagdrempelig beweegaanbod voor ouderen in de buurt. Dit is van belang om ouderen blijvend te laten deelnemen aan beweegactiviteiten. Naast de beschikbaarheid van een beweegaanbod vraagt ook het stimuleren van ouderen om deel te nemen aan het beweegaanbod blijvend aandacht. 22

Op weg naar een gezonder Deurne. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Deurne. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Deurne Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Deurne Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, K. Ensinck GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Veldhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Veldhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Veldhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Veldhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.E. de Kok, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Asten. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Asten. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Asten Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Asten Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Eindhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Eindhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Eindhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Eindhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.J.H. van Niekerk, L.H.L.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, M.J.M.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Someren. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Someren. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Someren Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Someren Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, S. van den Berg, GGD

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

NOTA LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID DEURNE 2012-2015

NOTA LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID DEURNE 2012-2015 NOTA LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID DEURNE 2012-2015 Deurne, december 2011 Colofon: Portefeuillehouder: Samenstellers: J.P. Ragetlie R. Horbach, GGD Brabant-Zuidoost W. Evers, beleidsmedewerker zorg en volksgezondheid

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Son en Breugel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Son en Breugel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Son en Breugel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Son en Breugel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Heeze-Leende. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Heeze-Leende. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Heeze-Leende Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Heeze-Leende Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, M.J.M.

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Waalre. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Waalre. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Waalre Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Waalre Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Cranendonck. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Cranendonck. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Cranendonck Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Cranendonck Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, L.H.L.

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Bladel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Bladel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Bladel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Bladel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree, A. Eugster, GGD

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Valkenswaard. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Valkenswaard. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Valkenswaard Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Valkenswaard Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, M.J.M.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Bergeijk. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Bergeijk. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Bergeijk Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Bergeijk Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Eersel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Eersel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Eersel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Eersel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN INFOKAART OUDEREN EN ROKEN Roken Roken is de risicofactor die de meeste sterfte en het meeste gezondheidsverlies met zich brengt en zodoende ook zorgt voor veel verlies aan kwaliteit van leven (1). Vijftien

Nadere informatie

Roken, alcohol en drugs

Roken, alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs Infokaart Volwassenenmonitor 19- t/m 64-jarigen 2005 Waar gaat deze infokaart over? In deze infokaart wordt een aantal aspecten van het gebruik van genotmiddelen onder 19- t/m 64-

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Roken. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken

Regionale VTV 2011. Roken. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken Regionale VTV 2011 Roken Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken Auteurs: Drs. I.H.F. van Veggel, GGD Hart voor Brabant Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen,

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M. Regionale VTV 2011 Levensverwachting en sterftecijfers Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Levensverwachting en sterftecijfers Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Deurne Kernpunten Jeugdmonitor 12- t/m 18- jarigen 2011-2012 Kernpunten gemeente Deurne GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Kim Ensinck, Reineke

Nadere informatie

GGD Brabant-Zuidoost: een gezonde keuze

GGD Brabant-Zuidoost: een gezonde keuze GGD Brabant-Zuidoost: een gezonde keuze Als u ziek bent of iets mankeert, dan gaat u naar de dokter of het ziekenhuis. Maar als u gezond wilt blijven, dan zit u goed bij de GGD. De Gemeentelijke Gezondheids

Nadere informatie

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Stein Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Nuth Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Themarapport. Gezonde Leefstijl. Voortgezet onderwijs. april 2008. Inleiding. Roken

Themarapport. Gezonde Leefstijl. Voortgezet onderwijs. april 2008. Inleiding. Roken Themarapport Voortgezet onderwijs NR Gezonde Leefstijl april 008 De Jeugdmonitor Zeeland is een samenwerkingsverband van de Provincie Zeeland, de 13 Zeeuwse gemeenten en verschillende instellingen die

Nadere informatie

de bevolking van Aa en Hunze vergrijst, van 21% nu naar 35% in 2040.

de bevolking van Aa en Hunze vergrijst, van 21% nu naar 35% in 2040. Met deze factsheet biedt de GGD Drenthe u inzicht in de lokale gezondheidssituatie van de inwoners van de gemeente Aa en Hunze. U treft cijfers aan over de gezondheidsspeerpunten en risicogroepen. Hierbij

Nadere informatie

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Versie 1, oktober 2013 Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen 47.279

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Someren Kernpunten Kernpunten Someren Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2011 GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Danielle Brunenberg, Reineke Horbach

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Bladel Kernpunten Jeugdmonitor 12 t/m 18 jarigen 2011-2012 Kernpunten gemeente Bladel GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Danielle Brunenberg, Ellen

Nadere informatie

Interventieoverzicht roken website pijler interventie wordt uitgevoerd in de regio (ja/nee)

Interventieoverzicht roken website pijler interventie wordt uitgevoerd in de regio (ja/nee) Doelgroep boodschap/doel Naam 1) Organisatie die aanbiedt website pijler wordt regio (/nee) Zwangeren, niet roken 3 maanden voor conceptie niet roken tijdens zwangerschap V-MIS stoppen met hulp van de

Nadere informatie

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Sociaal kwetsbare burgers in Eersel Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Prestatievelden Wmo 1. Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid dorpen 2. Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 1 tot jaar Jongerenmonitor In 011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Noord gezond en wel?

Noord gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 gezond en wel? Meer dan twee derde van de inwoners van heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 2011

Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 2011 Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 11 Met deze Lokale Verkenning biedt de GGD Midden-Nederland u inzicht in uw lokale gezondheidssituatie. U treft cijfers aan over gezondheidsspeerpunten en risicogroepen.

Nadere informatie

deelrapport Levensverwachting en sterfte

deelrapport Levensverwachting en sterfte deelrapport Levensverwachting en sterfte Regionale Volksgezondheid Toekomstverkenning Zeeland 2012 Inhoud Kernboodschappen 3 Inleiding 4 Levensverwachting en sterfte in Zeeland 5 Wat brengt de toekomst?

Nadere informatie

Veldhoven Kernpunten

Veldhoven Kernpunten Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Veldhoven Kernpunten Kernpunten Veldhoven Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2011 GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Danielle Brunenberg, Mieke van Paassen

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Verbinden preventie-curatie Presentatie wijkteam 6 februari 2014 Marije Scholtens (GGD Hart voor Brabant), Nicole de Baat (Robuust) Programma 16.00 16.05 welkom en voorstelrondje

Nadere informatie

11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van E-MOVO 2007

11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van E-MOVO 2007 11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel Resultaten van E-MOVO 2007 In het kader van preventie vormt de jeugd een belangrijke doelgroep. Veel gezondheidsbeïnvloedend gedrag, zoals

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Haaksbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Haaksbergen en de factoren die hierop

Nadere informatie

Factsheet alcohol. Think Before You Drink

Factsheet alcohol. Think Before You Drink Factsheet alcohol Think Before You Drink Jongeren drinken te vroeg, te veel en te vaak. Ook in West-Brabant is dit het geval. Bovendien tolereren veel ouders dat hun kinderen onder de 16 jaar alcohol drinken.

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling De Jeugdpeiling is een instrument met als doel op systematische wijze ontwikkelingen en trends in riskante gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Hierbij is de aandacht gericht op gedrag met betrekking

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten. Dung Ngo MSc 15 december 2010

Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten. Dung Ngo MSc 15 december 2010 Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten Dung Ngo MSc 15 december 2010 Achtergrond van het onderzoek Levensverwachting in NL laatste jaren met >2 jaar toegenomen Echter, vergeleken

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Zuid gezond en wel? Van de inwoners van Zuid heeft 81% een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Regionale VTV 2011 Ziekten in de toekomst Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen, GGD Hart voor

Nadere informatie

Gezondheid en leefstijl jongeren verbeterd

Gezondheid en leefstijl jongeren verbeterd FEITEN & CIJFERS Gezondheid en leefstijl jongeren verbeterd Onlangs publiceerde GGD Groningen de resultaten van het Jeugdgezondheidsonderzoek 2015. Dit onderzoek wordt éénmaal in de vier jaar gehouden

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Lesbische en biseksuele vrouwen & homoseksuele mannen in Amsterdam: gezond en wel?

Lesbische en biseksuele vrouwen & homoseksuele mannen in Amsterdam: gezond en wel? Lesbische en biseksuele vrouwen & homoseksuele mannen in Amsterdam: gezond en wel? Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Kernpunten 1. Minder lichamelijke problemen bij homomannen De gezondheidsverschillen

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente In de gemeente gaven 478 ouders van ½- tot 12 jaar inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R ROKEN EN ALCOHOLGEBRUIK Jeugd 2010 5 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Nieuw-West gezond en wel?

Nieuw-West gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Nieuw-West gezond en wel? Twee derde van de inwoners van Nieuw-West heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Raalte

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Raalte [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 460 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Helmond Kernpunten Kernpunten Helmond Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2011 GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Danielle Brunenberg, Freke van der Esch

Nadere informatie

7 Jeugd in de regio Gelre-IJssel

7 Jeugd in de regio Gelre-IJssel 7 Jeugd in de regio Gelre-IJssel In de preventienota Kiezen voor gezond leven zijn de rijksprioriteiten van het preventiebeleid voor de periode 007-010 aangegeven. De prioriteiten voor de komende vier

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Edam-Volendam Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. WPG / Ouderen. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport WPG / Ouderen

Regionale VTV 2011. WPG / Ouderen. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport WPG / Ouderen Regionale VTV 2011 WPG / Ouderen Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport WPG / Ouderen Auteurs: Drs. L. de Geus, GGD West-Brabant M. Spermon, GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo Kernboodschappen Gezondheid Hengelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Hengelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Hengelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE VENRAY... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Zeevang Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Zeevang. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Gemeente Zaanstad en Molenwerf

Gemeente Zaanstad en Molenwerf Gemeente en Molenwerf Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Elektronische Monitor en Voorlichting Onderzoek In het najaar

Nadere informatie

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen U kent uw kind het beste. U heeft het meeste zicht

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 420 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Nota Volksgezondheid 2012-2015 Gemeente Geldermalsen.

Nota Volksgezondheid 2012-2015 Gemeente Geldermalsen. Nota Volksgezondheid 2012-2015 Gemeente Geldermalsen. 1. Inleiding 1.1. Wettelijk kader Het wettelijk kader voor de lokale nota volksgezondheid is de Wet Publieke Gezondheid (januari 2012) In deze wet

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE HORST AAN DE

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE BERGEN... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant

Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant Regionaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant Regionaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede GGD Twente Drs. C. Smit Drs. M.

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Inleiding. Bestaand beleid

Inleiding. Bestaand beleid Inhoud Inleiding... 2 Bestaand beleid... 2 Stand van zaken alcoholgebruik onder jongeren in Deurne... 3 Doelstellingen en resultaten... 3 Doelstelling... 3 Resultaten... 4 Gezondheidsbeleid en Veiligheidsbeleid

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn GGD Twente Drs. C. Smit Drs.

Nadere informatie

Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg)

Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg) Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg) Deze bijlage is een eerste aanzet. Aan de hand van het nieuwe productenboek van de GGD Zuid - Limburg zal het jaarprogramma

Nadere informatie

Eindhoven Kernpunten

Eindhoven Kernpunten Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Eindhoven Kernpunten Jeugdmonitor 12- tot en met 18-jarigen 2011-2012 Kernpunten gemeente Eindhoven GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Mieke van

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Kampen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Kampen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 424 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011

Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011 Raadsvergadering, 31 januari 2012 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011 Nr.: 483 Agendapunt: 11 Datum: 31 januari 2012 Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Nota Gezondheidsbeleid 2013-2016

Nota Gezondheidsbeleid 2013-2016 GEMEENTE ZEEVANG Nota Gezondheidsbeleid 2013-2016 Gemeente Zeevang Eveline Tijmstra/ Sandra Bleeker Gemeente Zeevang 2012 Vastgesteld bij raadsbesluit van 11 december 2012 Bekend gemaakt op 9 januari 2013

Nadere informatie