'De markt en de toezichthouder: wie stuurt wie?'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "'De markt en de toezichthouder: wie stuurt wie?'"

Transcriptie

1 'De markt en de toezichthouder: wie stuurt wie?' 1. De laatste tijd doet een gerucht de rondte. Dit gerucht betreft u. De toezichthouder zou uit zijn op een consolidatie in de verzekeringssector. Hierbij wordt een parallel getrokken met de consolidatieslag in de bankensector in de jaren 90. Met dit doel voor ogen zouden wij de toezichtseisen willen aanscherpen. Welnu, uw ledenvergadering biedt mij een uitgelezen mogelijkheid om dit gerucht uit de wereld te helpen. De Nederlandsche Bank is niet uit op consolidatie in de verzekeringssector en ook niet op een onnodige aanscherping van het toezicht. 2. Dat gezegd zijnde, wil ik, mede gezien het thema van uw vergadering: Ontwikkelingen in het toezicht en de weerslag daarvan op de marktverhoudingen en de positie van kleinere maatschappijen, dieper met u op de materie ingaan. En gezien het feit dat uw thema alleen al door zijn omvang niet op één beelddia past, stel ik voor om het in tweeën te hakken. 3. Daarbij heb ik de vrijheid genomen om het eerste deel van uw thema als vraag neer te leggen: stuurt het toezicht de markt of stuurt de markt het toezicht? In het tweede deel van mijn betoog ga ik in op de positie van kleinere verzekeraars. 4. De kernboodschappen van mijn betoog zijn: 1. De markt stuurt het toezicht en het toezicht stuurt de markt. Dit maakt het mogelijk dat markt en toezicht goed op elkaar toegesneden zijn en de baten van het toezicht gemaximaliseerd kunnen worden. 2. Ik geloof persoonlijk als toezichthouder niet in een beetje toezicht. Toezicht is in principe voor alle instellingen gelijk. Als gevolg van maatschappelijkpolitieke wensen en de risicokenmerken van instellingen kan de toezichtintensiteit echter verschillend voor u uitpakken. 5. Stuurt het toezicht de markt of stuurt de markt het toezicht? Ik wil beginnen met het laatste deel van de vraag: stuurt de markt het toezicht? Mijn antwoord luidt: ja en dat is maar goed ook. Laat ik dit kort toelichten. Het toezicht van De Nederlandsche Bank op financiële instellingen is niet langer sectoraal

2 ingericht, maar functioneel en cross-sectoraal. Hier ligt een drietal marktontwikkelingen aan ten grondslag, waarvan ik me realiseer dat die wellicht voor u kenmerken van een ver van mijn bed show hebben. Maar gezien het feit dat zij een grote impact hebben gehad op het toezicht waar u vandaag de dag mee te maken hebt, wil ik ze hier toch noemen. 6. Allereerst vervagen de verschillen tussen financiële sectoren, producten en marktpartijen. Dit is het beste zichtbaar in de opkomst van financiële conglomeraten, de zogeheten fico s, die uiteenlopende activiteiten ontplooien en een groot aantal verschillende financiële producten in de markt zetten. Tevens is de concentratiegraad in met name de bancaire sector geleidelijk gegroeid. Een laatste marktontwikkeling, maar daarom zeker niet het minste, is de toenemende nadruk op efficiëntie en administratieve lastenbeperking. Uw administratieve lasten dienen niet onnodig zwaar te worden. 7. Hieraan is een drietal ontwikkelingen in het toezicht te koppelen. Ten eerste worden de toezichtkrachten in navolging van de markt gebundeld. Het beste bewijs daarvan is de fusie tussen De Nederlandsche Bank en de Pensioen & Verzekeringskamer. Het prudentiële toezicht op banken, verzekeraars en pensioenfondsen zit nu onder één dak. Ten tweede is het toezicht bij de centrale bank verankerd omdat Fico s en grootbanken systeemrelevante instellingen zijn. Ten derde legt De Nederlandsche Bank nog meer nadruk op efficiëntie. Zo levert de fusie in 2006 een besparing op van ruim 300 arbeidsplaatsen. Dit terwijl de taken van de organisatie gelijk zijn gebleven. De efficiëntie van de organisatie is dus duidelijk toegenomen. Ik constateer dan ook dat het toezicht steeds meer marktgericht is. 8. Maar hoe zit het met de omgekeerde relatie? Stuurt het toezicht de markt? Het antwoord luidt wederom: ja. Maar de invloed van bijvoorbeeld De Nederlandsche Bank op de markt is een indirect gevolg van het beleid gericht op prudentiële zekerheid en het bevorderen van marktwerking. Het is geen op zichzelf staand doel, maar hooguit het gevolg van de kerntaken van de toezichthouder. Hier wil ik wat uitgebreider bij stilstaan.

3 9. Het toezicht stuurt op verschillende manieren de markt. U moet bijvoorbeeld een vergunning krijgen van de toezichthouder. Zonder vergunning mag u over het algemeen niet toetreden tot de markt. U moet ook een bedrijfsvoering hebben die aan bepaalde eisen voldoet, anders wordt uw vergunning ingetrokken. In die zin belemmert het toezicht weliswaar uw opereren, maar u zult met mij eens zijn dat dit zonder meer wenselijk is. Is het primaire doel van dit soort maatregelen om een bepaalde marktstructuur na te streven? Op die vraag luidt mijn antwoord overtuigd: neen. 10. Wat zijn dan wel de primaire doelen van uw prudentiële toezichthouder? Hier kan ik kort over zijn. De Nederlandsche Bank heeft drie expliciete doelen, namelijk: - een stabiel en integer financieel systeem; - het veiligstellen van financiële aanspraken van depositohouders, polishouders, pensioengerechtigden en beleggers; - en een efficiënt en betrouwbaar betalingsverkeer. Het toezicht heeft met u hierin een gemeenschappelijk belang en deze doelen worden expliciet door de wetgever verankerd in de aankomende Wet financieel toezicht. 11. Hebben we toezicht nodig om die doelen te bereiken? Ja, vanwege marktfalen, is mijn antwoord. Een stabiel en integer financieel systeem met veilige aanspraken en een betrouwbaar betalingsverkeer komt niet zomaar vanzelf in de markt tot stand: de markt faalt. En ik zie verscheidene redenen waarom de markt faalt en waarom toezicht derhalve nodig is. Als belangrijkste beschouw ik: Marktimperfecties als gevolg van informatieongelijkheden tussen verzekeraar en verzekerde. Wanneer niet sprake is van een gelijk speelveld kunnen de financiële belangen van het individu makkelijk worden geschaad. Toezicht dient ter bescherming van individuele belangen. Daarbij bent ook u gebaat: verantwoordelijk gedrag bestendigt het imago van de gehele sector. Externaliteiten, waarbij u kunt denken aan problemen bij de ene verzekeraar die doorwerken bij andere verzekeraars. Zo kan het risico van verlies aan vertrouwen in de branche als geheel door problemen bij één verzekeraar groot zijn. Dit soort externaliteiten vormt een bedreiging voor de stabiliteit van ons financiële systeem. Goed toezicht bestendigt het vertrouwen in financiële dienstverleners. En ten slotte het feit dat het individu moeilijk een financiële dienstverlener kan monitoren. Dit vereist specifieke kennis en brengt hoge informatiekosten met zich

4 mee. Toezicht zal dan ook niet uit zichzelf in de markt tot stand komen. Door deze functie te beleggen bij een onafhankelijke toezichthouder kan beter en efficiënter toezicht worden geleverd tegen een lagere prijs. 12. Kortom, toezicht is nodig. Maar het toezicht van De Nederlandsche Bank dient niet alleen bij te dragen aan de ontwikkeling van de financiële sector, maar ook verantwoording af te leggen: zowel over de maatschappelijke baten die met het toezicht verband houden, als over de maatschappelijke kosten. Het beoogt markten beter te laten werken, maar tegelijkertijd kan toezicht ook een belemmering zijn. 13. Zoals u maar al te goed weet, worden de directe kosten van het verzekeringstoezicht, zoals operationele kosten en salarissen, grotendeels doorbelast aan de sector. Toezicht grijpt daarmee aan bij de efficiëntie van instellingen. Toezicht creëert ook indirecte kosten zoals administratieve lasten en andere nalevingskosten. Zoals gezegd, moeten deze zo laag mogelijk worden gehouden. En ze dalen. Overigens wil ik hier benadrukken dat u veel van de nalevingskosten ook zelf gemaakt zou hebben wanneer u - bij afwezigheid van de toezichtverplichtingen van De Nederlandsche Bank - een degelijke risicobeheer-sing wilt nastreven. 14. Door de kosten die u maakt, is het heilzame effect van toezicht, zoals het wegnemen van marktimperfecties en het beter laten werken van markten, onderhevig aan afnemende meeropbrengsten. In gewone mensen taal betekent dit dat een teveel aan toezicht niet goed is voor marktwerking en marktefficiëntie. Te weinig toezicht is ook weer niet goed. Te weinig toezicht leidt tot een financieel systeem waarin risico s ongeremd kunnen toenemen en waaruit vertrouwen verdwijnt. 15. Hoeveel toezicht is dan optimaal? Het antwoord op deze vraag wordt bepaald door twee tegenstrijdige krachten. Enerzijds is een roep vanuit de maatschappij te horen om meer zekerheid en dus meer toezicht. Anderzijds klinkt het geluid om minder toezicht en meer ruimte voor marktwerking. Deze geluiden uit de maatschappij zijn tegenstrijdig. Dit komt mijns inziens voort uit de voortdurende spanning tussen overen onderregulering. Te veel toezicht resulteert in verstikkende regelgeving, terwijl te weinig toezicht, ik heb het al gezegd, leidt tot een financieel systeem met ongeremd

5 toenemende risico s en een gebrek aan vertrouwen. Beide uitersten zijn niet goed voor de marktwerking. 16. De grafiek laat zien wat ik bedoel. Er is een marktoptimum voor de intensiteit van toezicht, punt A. En er is een maatschappelijk optimum voor deze intensiteit, waarbij de waarde van extra zekerheid is meegenomen, punt B. Het extra toezicht voorbij punt A heeft maatschappelijk toegevoegde waarde, terwijl de ruimte voor marktwerking nochthans kleiner wordt. Neemt de intensiteit van het toezicht toe tot voorbij punt B dan daalt de marktefficiëntie steeds sneller. Het toegevoegde nut van het extra toezicht wordt voorbij punt B zelfs negatief en de ruimte voor marktwerking minimaal. Grafiek 1. Het marginale nut van toezicht Maatschappelijk nut Totaal nut Marktwerking Zekerheid Totaal maatschappelijk nut Consument nut Markt nut A B Toezicht intensiteit 17. Verder met de relatie tussen toezicht en markt. Deze loopt dus in twee richtingen en dit is een goede zaak. Hierdoor zijn de twee goed op elkaar toegesneden en worden de baten van het toezicht gemaximaliseerd. En niet te vergeten, de kosten geminimaliseerd.

6 18. Dan wil ik nu ingaan op de manier hoe de relatie tussen toezicht en markt uitwerkt op de positie van kleinere verzekeraars. Ik ben daarmee bij het tweede gedeelte van mijn betoog aanbeland. Twee zaken hebben mijns inziens een beslissende invloed op hoe de wisselwerking tussen toezicht en markt uitpakt op de positie van kleinere verzekeraars. Dit zijn ten eerste de kenmerken van de verzekeringssector zelf en ten tweede de betekenis van die kenmerken voor het toezicht. 19. In de tabel ziet u de verschillen in concentratie tussen banken en verzekeraars. In de Nederlandse bankensector is de concentratie de laatste twintig jaar enorm gestegen. Als gevolg van fusies en overnames beheerst vandaag de dag een bekend handje grootbanken het overgrote deel van de Nederlandse markt. Bij Nederlandse verzekeraars bestaat een minder sterke concentratie en kleine verzekeraars zijn er volop. Welke verklaring is hier voor aan te dragen? Verzekeringssector Toezicht Tabel 1. Concentratie per sector (BRON: DNB) Aantal instellingen in NL Concentratie in NL Banken 85 Top- 3: 80% Verzekeraars 371 Top- 3: 39% De markt en de toezichthouder: wie stuurt wie?

7 20. Niet uitputtend, zie ik drie belangrijke oorzaken voor het verschil in concentratie tussen de bancaire sector en uw sector. Ten eerste is het verzekeringsproduct veel minder homogeen dan het bancaire product. Ik weet dat iemand in Oost-Nederland zelfs de tandartskosten voor uw poedel verzekert. En daar een aardig belegde boterham mee verdient! Kleine verzekeraars kunnen dus prima winstgevend zijn in een niche markt vanwege de heterogeniteit van verzekeringsproducten. Ten tweede brengt de verzekeringssector niet de systeemrisico s met zich mee die in het bankwezen spelen. De noodzaak voor de toezichthouder om kleine en zwakkere instellingen te doen opgaan in grotere instellingen is in de verzekeringssector dan ook minder aanwezig. Het rechtvaardigt eerder zelfs een wat minder zwaar toezicht. Ten derde zijn de toetredingsdrempels tot uw sector minder hoog dan die voor de bancaire sector. De benodigde middelen om een verzekeraar te beginnen, zijn aanzienlijk lager dan wat nodig is om een bank te openen. Wat we dan ook zien is een verzekeringsmarkt bestaande uit een groot aantal kleinere regionale en locale maatschappijen. Dit heeft weer zijn weerslag op het toezicht. Zoals ik in het eerste deel van mijn betoog al heb geduid, is het toezicht mede door de ontwikkelingen in de financiële markten cross-sectoraal georganiseerd. Gezien de onderlinge verschillen tussen financiële spelers dient het toezicht echter ruimte te laten voor en recht te doen aan sectorale verschillen. 21. De verzekeraars onder u die meer homogene producten in de markt zetten, wil ik hier wel wijzen op mogelijke consolidatie in de toekomst. Het is immers voorspelbaar dat deze qua consolidatie nog een slag zullen maken. Naast de spreekwoordelijke wortel in de vorm van schaalvoordelen, wordt hen ook een stok voorgehouden in de vorm van voortschrijdende internationalisering en vervaging van sectorale grenzen. Ook neemt de behoefte aan een grotere financiële slagkracht om te kunnen groeien bij Nederlandse verzekeraars toe. Fusies en overnames zijn daartoe in een volwassen verzekeringsmarkt als de Nederlandse een middel bij uitstek. 22. Hoe slaat de relatie tussen markt en toezicht neer op de positie van kleinere maatschappijen? Ik zal u daar een eerlijk antwoord op geven. Aan de ene kant geloof ik persoonlijk als toezichthouder niet in een beetje toezicht : je staat onder toezicht of je staat het niet. Staat u onder toezicht dan betekent dit dat u aan een aantal eisen

8 moet voldoen en wordt gemonitord. Niet alle eisen komen daarbij van nationale toezichthouders. Zo gelden ook voor Nederlandse verzekeraars de internationale minimum kapitaalvereisten van het u welbekende Solvency-I. Iedere onder toezicht staande instelling wordt daarbij in principe op dezelfde manier behandeld, uiteraard wel met inachtneming van de risicokenmerken van de betreffende maatschappij. Aan de andere kant zie ik het ook als taak van het toezicht om de toegankelijkheid van de verzekeringsmarkt te waarborgen en te koesteren. Hiermee blijft een verjongende potentie in de verzekeringsmarkt in stand. 23. Voor het toezicht geldt dat sprake is van een verschil tussen verzekeraars. Er zijn namelijk verzekeraars die feitelijk wél onder toezicht staan en verzekeraars die niet onder toezicht staan. Het onderscheid tussen de twee groepen wordt gebaseerd op een minimumgrens. En mijn persoonlijke voorkeur daargelaten, constateer ik dat de vaststelling van deze grens een maatschappelijk-politieke keuze is die verschillend uitpakt al naar gelang u onder het WTN-regime valt of onder het WTV-regime. Onder het WTN-regime heeft een verzekeraar onder een bepaalde minimumgrens inderdaad geen toezicht: u bent dan te klein. Zodra het u echter voor de wind gaat en u door de minimumgrens heen het toezicht ingroeit, gaat De Nederlandsche Bank toezicht op u houden en dan niet slechts een beetje. Onder het WTV-regime geldt een ander verhaal. Daar is de maatschappelijk-politieke grens de afgelopen jaren opgeschoven naar beneden. De kleineren onder u hebben nu ook te maken met toetsing van bestuurders en controle van de administratieve organisatie. Voor u is feitelijk niet langer sprake van 'geen toezicht'. De algehele toezichtintensiteit valt voor u echter in het niet vergeleken met de grotere instellingen. 24. Ik heb u vanmiddag verteld over de wisselwerking tussen de markt en het toezicht. Die maakt het mogelijk dat markt en toezicht goed op elkaar toegesneden zijn en de baten van het toezicht gemaximaliseerd kunnen worden. Daar is iedereen bij gebaat. In het eerste deel van mijn betoog heb ik achtereenvolgens beargumenteerd dat marktfalen het toezicht legitimeert; dat kosten en regeldruk voor marktpartijen echter moeten worden geminimaliseerd om te voorkomen dat toezicht zelf een bron van marktfalen wordt;

9 en dat sprake is van een afruil tussen meer zekerheid enerzijds en meer ruimte voor marktwerking anderzijds. De hoeveelheid toezicht is daarmee primair een maatschappelijke en politieke keuze. 25. Daarbij is helder dat het toezicht zich niet alleen laat beïnvloeden door de markt, maar de markt zelf ook beïnvloedt als het de inschatting heeft dat ontwikkelingen onevenwichtig zijn, onverantwoorde risico s worden genomen, of individuele financiële belanghebbenden worden geschaad. Er is sprake van een wisselwerking. De invloed die De Nederlandsche Bank door haar toezicht uitoefent op de markt is echter een bijproduct van haar beleid gericht op prudentiële zekerheid enerzijds en het bevorderen van marktwerking anderzijds; en niet een op zichzelf staand doel. 26. Voor wat betreft de manier waarop de wisselwerking neerslaat op kleinere verzekeraars is de conclusie dat het toezicht tegenwoordig weliswaar cross-sectoraal is, maar voldoende ruimte dient te laten voor sectorale verschillen. Want de verzekeringssector verschilt aanzienlijk van de bancaire sector: haar producten zijn meer heterogeen en niches bieden een goede winstgevendheid, systeemrisico s zijn kleiner en de toetredingsdrempels laag. Dit zie je terug in de sector. Die is meer gefragmenteerd en bestaat uit een groot aantal kleinere maatschappijen. Dit heeft zijn weerslag op het toezicht en vice versa. 27. Persoonlijk geloof ik als toezichthouder niet in een beetje toezicht. Sta je onder toezicht dan betekent dit dat je gemonitord wordt. Iedere onder toezicht staande instelling wordt daarbij in principe identiek behandeld. Als gevolg van maatschappelijkpolitieke wensen en de risicokenmerken van instellingen kan de toezichtintensiteit echter verschillend voor u uitpakken. Als u te klein bent, staat u in het geval van de WTN niet onder toezicht. Waar de grens ligt, is wederom een maatschappelijkpolitieke keuze. Groeit u over de grens heen, dan is er niet zoiets als een beetje toezicht. In het geval van de WTV geldt een andere grens en is uw toezicht beperkt te noemen. Daarbij is het niet de regel of het beleid het de kleintjes moeilijk te maken. Mocht u het echter zo ervaren dan nodig ik u graag uit voor een goed gesprek!

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5 Inleiding Maarten Gelderman voor seminar "Zeven toezichttips om je instelling compliant te laten zijn" voor de sector betaalinstellingen van woensdag 9 september 2015 1 Toezicht nationale instellingen

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 DE Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 DE Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 DE Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Coördinatie of consolidatie van toezicht? Inleiding

Coördinatie of consolidatie van toezicht? Inleiding - 1 - Lezing door directeur Schilder tijdens het congres Financiële consolidatie binnen Europa, georganiseerd door de Financiële Studievereniging Amsterdam (FSA) op 13 april 2005. Coördinatie of consolidatie

Nadere informatie

Speech Bert Boertje,

Speech Bert Boertje, Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank tijdens het congres van het Instituut voor Pensioeneducatie. De Doelen, Rotterdam, 10 december 2015 Dames en Heren,

Nadere informatie

Toespraak Frank Elderson over prioriteiten pensioentoezicht in 2015

Toespraak Frank Elderson over prioriteiten pensioentoezicht in 2015 Toespraak Frank Elderson over prioriteiten pensioentoezicht in 2015 Rotterdam, De Doelen, 11 december 2014 - Frank Elderson, lid van de directie van De Nederlandsche Bank (DNB), heeft een toespraak gehouden

Nadere informatie

Wat kunnen we van elkaar verwachten?

Wat kunnen we van elkaar verwachten? Wat kunnen we van elkaar verwachten? U heeft ons de zorg voor uw verzekeringen en/of andere financiële producten toevertrouwd of overweegt dit te gaan doen. In deze dienstenwijzer informeren wij u over

Nadere informatie

INLEIDING. Wij doen dat onafhankelijk. Dat wil zeggen dat geen enkele financiële instelling invloed heeft op de adviezen die wij aan U verstrekken.

INLEIDING. Wij doen dat onafhankelijk. Dat wil zeggen dat geen enkele financiële instelling invloed heeft op de adviezen die wij aan U verstrekken. INLEIDING All Finance behartigt uw belangen op het gebied van financiële diensten. Dat kunnen schadeverzekeringen zijn of de complexe adviesproducten; kapitaal-, lijfrente-, risico-, arbeidsongeschiktheids-,

Nadere informatie

Antwoorden op de kamervragen van de vaste commissie voor Financiën van 20 december 2005 en 11 januari 2006.

Antwoorden op de kamervragen van de vaste commissie voor Financiën van 20 december 2005 en 11 januari 2006. Bijlage I en op de kamervragen van de vaste commissie voor Financiën van 20 december 2005 en 11 januari 2006. Vragen d.d. 20 december 2005: Vraag 1 Hoe heeft dit kunnen gebeuren in Nederland? Zie hoofdstuk

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Informatie over toezicht. Toezicht

Informatie over toezicht. Toezicht Informatie over toezicht Toezicht Wilt u geld sparen, pensioen opbouwen of uzelf verzekeren tegen een risico? Dan moet u kunnen vertrouwen op financiële instellingen. Wat banken, verzekeraars en pensioen

Nadere informatie

Concept Ministeriële regeling

Concept Ministeriële regeling Concept Ministeriële regeling Regeling van de minister van Financiën met betrekking tot het stellen van regels over de eed of belofte die personen werkzaam bij financiële ondernemingen moeten afleggen

Nadere informatie

Speech Frank Elderson tgv symposium Pensioen, Bestuur en Management op 21 mei 2015, Planetarium, Amsterdam Zuid-Oost

Speech Frank Elderson tgv symposium Pensioen, Bestuur en Management op 21 mei 2015, Planetarium, Amsterdam Zuid-Oost Speech Frank Elderson tgv symposium Pensioen, Bestuur en Management op 21 mei 2015, Planetarium, Amsterdam Zuid-Oost Dames en heren, Ik wil het vandaag met u gaan hebben over rollen. En over rolverdeling.

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

VVD FINTECH HANDELSMISSIE BINNENHOF EN RONDETAFELGESPREK FINTECH

VVD FINTECH HANDELSMISSIE BINNENHOF EN RONDETAFELGESPREK FINTECH INHOUD INHOUD... 2 INLEIDING... 3 VVD FINTECH HANDELSMISSIE BINNENHOF EN RONDETAFELGESPREK FINTECH... 3 INNOVATIE ROEPT OM ACTIE: 10 PUNTEN... 4 TECHNOLOGISCHE INNOVATIE... 6 NIEUW TOETREDERS... 7 NIEUWE

Nadere informatie

Voorwoord! Wie wil ik helpen?!

Voorwoord! Wie wil ik helpen?! Voorwoord Allereerst dankjewel dat je mijn boek hebt gekocht of gekregen en dat je dit ook leest. Dit toont dat jij vooruit wil in het leven en dat je ook actiegericht bent. En actiegerichte mensen halen

Nadere informatie

Financiële instellingen en financiële stabiliteit

Financiële instellingen en financiële stabiliteit Financiële instellingen vormen belangrijke schakels binnen het financiële systeem. Het gezamenlijke balanstotaal van Nederlandse banken, pensioenfondsen en verzekeraars is de afgelopen decennia veel sneller

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid VDZ Verzekeringen Beloningsbeleid 2014 INHOUD 1. Inleiding... 3 Toezicht... 3 Inwerkingtreding... 3 2. Definities en begrippen... 3 De categorieën van medewerkers... 3 Beloning... 4 Vaste beloning... 4

Nadere informatie

124 De Pensioenwereld in 2015

124 De Pensioenwereld in 2015 13 124 De Pensioenwereld in 2015 Verslaggeving & communicatie 125 Meer consistentie nodig in verslaggeving premiepensioeninstellingen Auteurs: Frans Glorie en Kees Voorburg Op 1 januari 2011 is de premiepensioeninstelling

Nadere informatie

Portefeuilleprofielen

Portefeuilleprofielen Portefeuilleprofielen Rood BANDBREEDTE van de portefeuille Laatste update: 1 oktober 2015 ROOD Minimum Maximum Tactisch Aandelen 80,00% 100,00% 95,00% Obligaties 0,00% 15,00% 0,00% Onroerend Goed 0,00%

Nadere informatie

Een kennismaking met DNB Finnius seminar

Een kennismaking met DNB Finnius seminar Een kennismaking met DNB Finnius seminar 7 november 2011 Femke de Vries Divisiedirecteur Toezicht Expertisecentra De Nederlandsche Bank NV 1 Werken aan vertrouwen Wettelijke taken DNB: Bijdragen aan de

Nadere informatie

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Directie Financiële Markten De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Onderwerp Wetgevingsoverleg

Nadere informatie

Expirerende Lijfrente

Expirerende Lijfrente GROEI NAAR VERMOGEN Expirerende Lijfrente Zorgeloos genieten van uw pensioen Er komt een moment in uw leven dat u zonder zorgen wilt gaan genieten van uw pensioen. Vandaag de dag betekent dit dat het regelen

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen

Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen Publicatie datum: 12 november 2015 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante financiële markten. Als onafhankelijke

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Alles over schadevrije jaren

Alles over schadevrije jaren Aegon Autoverzekering Alles over schadevrije jaren Schadevrije jaren bouwt u op als u autorijdt zonder schade te claimen bij ons. Voor ieder jaar dat u zonder schade rijdt, geven wij u korting op de premie

Nadere informatie

Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie

Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie - Dames en heren, welkom bij het ochtendgedeelte van het DNB pensioenseminar. Dit is voor mij de eerste keer dat ik mag spreken

Nadere informatie

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges 17 mei 2016 Merel van Vroonhoven Koninklijke Hoogheid, geacht bestuur en geachte leden van de Pensioenfederatie, beste aanwezigen. Hartelijk dank

Nadere informatie

Wat was de aanleiding voor de AFM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding?

Wat was de aanleiding voor de AFM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding? & wijzigingen Nrgfo Wft op het vlak van vermogensscheiding Wat was de aanleiding voor de FM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding? Nationale ontwikkelingen in combinatie met nieuwe regelgeving als

Nadere informatie

Meldplicht(en) financiële ondernemingen

Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meer dan alleen! augustus 2013 Meldplicht(en) financiële ondernemingen 1 Inleiding De Wet op het financieel toezicht (Wft) is een zeer brede wet waarin regels zijn

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Wft: Wet op het financieel toezicht Bpr: Besluit prudentiële regels Wft Wta: Wet toezicht accountantsorganisaties

Nadere informatie

NOTITIE VOLMACHTMARKT

NOTITIE VOLMACHTMARKT NOTITIE VOLMACHTMARKT April 2014 Uitgevoerd in opdracht van het College Deskundigheid Financiële Diensten WWW.FREDDEJONG.EU INHOUDSOPGAVE INLEIDING... FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. LEVEL PLAYING

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Huurverlaging op no cure no pay basis

Huurverlaging op no cure no pay basis Huurverlaging op no cure no pay basis Uniek adviesproduct voor Vakcentrumleden Voor zelfstandige ondernemers in de detailhandel Waarom zou u teveel huur betalen? Met de dienst Verlaag de huur richt Vakcentrum

Nadere informatie

Ten eerste: afschaffing van de al genoemde doorsneesystematiek en ten

Ten eerste: afschaffing van de al genoemde doorsneesystematiek en ten Dames en heren, Hartelijk dank voor de uitnodiging om hier vandaag op uw symposium te komen spreken. Als koepel van verenigingen van gepensioneerden wil de KNVG de belangen van gepensioneerden behartigen

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

Wft voor de verzekeringsbranche

Wft voor de verzekeringsbranche Wft voor de verzekeringsbranche Wft voor de verzekeringsbranche A QUICK REFERENCE GUIDE Ester Nederlof-Wouters van den Oudenweijer (tevens redactie) Sjoerd van den Ende Frits van der Woude (redactie)

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2014 Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in De kosten per deelnemer blijven stijgen. Een pensioenverhoging zit er de komende jaren

Nadere informatie

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB)

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Beschrijving De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) is verantwoordelijk voor het bewaken van de financiële stabiliteit. Dit doet zij door haar drie hoofdtaken

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Topland Glastuinbouwpakket. een uitgebreid schadepakket op maat. informatie voor de ondernemer

Topland Glastuinbouwpakket. een uitgebreid schadepakket op maat. informatie voor de ondernemer Topland een uitgebreid schadepakket op maat informatie voor de ondernemer Topland voor de continuïteit van uw onderneming Als ondernemer hebt u maar één wens. U wilt u voor 100 procent kunnen richten op

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

Speech Klaas Knot tgv FinTech meets the regulators, Auditorium DNB, 1 juli 2016

Speech Klaas Knot tgv FinTech meets the regulators, Auditorium DNB, 1 juli 2016 Speech Klaas Knot tgv FinTech meets the regulators, Auditorium DNB, 1 juli 2016 Amsterdam, De Nederlandsche Bank, 1 juli 2016 Fintech bevordert concurrentie, efficiëntie en aansluiting op wensen van de

Nadere informatie

Memorie van antwoord. 1. Inleiding

Memorie van antwoord. 1. Inleiding 34100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie van de richtlijn 2014/51/EU van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Gedragscode Verzekeraars

Gedragscode Verzekeraars Gedragscode Verzekeraars Den Haag, 22 juni 2011 1 1. Inleiding Het Verbond van Verzekeraars is de belangenvereniging van Nederlandse particuliere verzekeraars. Verzekeraars spelen een centrale rol in het

Nadere informatie

5 november 2007. Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid. MOB/2008/00219/rood

5 november 2007. Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid. MOB/2008/00219/rood Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep 1 MOB/2008/00219/rood Hoe bankieren klanten met een functie-beperking? Resultaten van een verkennend onderzoek 1. Inleiding Alhoewel er veel onderzoek

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB.

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Speech Joanne Kellermann Pensioenseminar 2014 Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Voor mij is dit een bijzonder moment:

Nadere informatie

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Actuariaatcongres VSAE, 27 februari 2013 Dagmar van Ravenswaay Claasen Afdelingshoofd toezicht zorgverzekeraars Programma 0. Vooraf / introductie 1. Blik op

Nadere informatie

6. Internationale handelsplatformen worden eerlijker en efficiënter

6. Internationale handelsplatformen worden eerlijker en efficiënter Thema s AFM 2010 Op grond van een risicoanalyse stelt de AFM in 2010 acht thema s centraal. De thema s bieden richting voor het prioriteren van activiteiten en de inzet van capaciteit en krijgen extra

Nadere informatie

Questions and answers

Questions and answers jaren Questions and answers Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Samenvatting Het systeem van schadevrije jaren gebruiken autoverzekeraars om het risico in te schatten van iemand die een autoverzekering

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg?

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg? Autoriteit Consument & Markt (ACM) en ziekenhuiszorg Kaart 1 Kaart 2 De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet toe op mededinging zorg in het belang van consumenten. ACM houdt toezicht op zowel zorgaanbieders

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 Nota over de toestand van s Rijks financiën L BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 613380036 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie

Nadere informatie

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel Page 1 of 6 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel en aan wat? door Phi-Rana di, 2013-11-12 15:45 Phi-Rana Er wordt vaak gezegd

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten. financiële markten. transparante. eerlijke en. bevordert. De AFM

Autoriteit Financiële Markten. financiële markten. transparante. eerlijke en. bevordert. De AFM Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten Voor woord In deze brochure maakt u kennis met de Autoriteit Financiële Markten (AFM): wat doen we, waarom doen

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

DSI CONGRES: SAMEN WERKEN AAN VERTROUWEN

DSI CONGRES: SAMEN WERKEN AAN VERTROUWEN Het moet echt beter: betere financiële dienstverlening voor de beste prijs. Rob Groenemeijer, NBV Integriteit en professionaliteit in de financiële dienstverlening DSI CONGRES: SMEN WERKEN N VERTROUWEN

Nadere informatie

Overzicht van markttoegang regelgeving Wft BANKEN met zetel in Nederland

Overzicht van markttoegang regelgeving Wft BANKEN met zetel in Nederland Overzicht van markttoegang regelgeving BANKEN met zetel in Nederland Deel 2 Deel Markttoegang Financiële Ondernemingen Art. 1:1 definities a. een afwikkelonderneming; b. een bank; financiële onderneming

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Geschiedenis PVK. Inleiding 2. Eerste vormen van Toezicht 2. 1923: toezicht op verzekeraars 3. 1952: toezicht op pensioenen 3. 2001: van vk naar pvk 4

Geschiedenis PVK. Inleiding 2. Eerste vormen van Toezicht 2. 1923: toezicht op verzekeraars 3. 1952: toezicht op pensioenen 3. 2001: van vk naar pvk 4 Geschiedenis PVK Inleiding 2 Eerste vormen van Toezicht 2 1923: toezicht op verzekeraars 3 1952: toezicht op pensioenen 3 2001: van vk naar pvk 4 Veranderingen in het toezicht en fusie met dnb 4 Inleiding

Nadere informatie

Ministerie van Financiën t.a.v. Minister J. Dijsselbloem Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Ministerie van Financiën t.a.v. Minister J. Dijsselbloem Postbus 20201 2500 EE Den Haag Ministerie van Financiën t.a.v. Minister J. Dijsselbloem Postbus 20201 2500 EE Den Haag Datum 1/5 Geachte heer Dijsselbloem, Vereniging Eigen Huis dringt er bij het Kabinet op aan om snel stappen te zetten

Nadere informatie

jc Nederlandse / Zorgautoriteit

jc Nederlandse / Zorgautoriteit jc Nederlandse / Zorgautoriteit De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HA AG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht t 030 296 81 11 F 030 296

Nadere informatie

Workshop gedragstoezicht BES

Workshop gedragstoezicht BES Workshop gedragstoezicht BES Hans Wolters 30 maart 2010 Agenda 1. Taken AFM en inhoud gedragstoezicht 2. Zorgplicht 3. Transparantietoezicht 4. Voorkomen overkreditering 2 1. Taak: wat doet de AFM? De

Nadere informatie

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed.

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij DNB, tijdens het beleggersberaad van Pensioen Pro op 8 oktober 2015, getiteld Beleggen tussen twee vuren. In zijn speech ging Boertje

Nadere informatie

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree.

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. De inhoud van dit document bestaat uit twee delen, te weten: Advieswijzer. In dit document leest u meer over Apple

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 724 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met het kunnen vaststellen van tijdelijke voorschriften ter bevordering van ordelijke

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Dutch Summary. Dutch Summary

Dutch Summary. Dutch Summary Dutch Summary Dutch Summary In dit proefschrift worden de effecten van financiële liberalisatie op economische groei, inkomensongelijkheid en financiële instabiliteit onderzocht. Specifiek worden hierbij

Nadere informatie

Gedragscode. Branchevereniging VvE Beheerders

Gedragscode. Branchevereniging VvE Beheerders Gedragscode Branchevereniging VvE Beheerders Inhoud 1. Inleiding... 3 2. BVVB Gedragscode 2.1 Communicatie. 3 2.1.1 Informatie.. 3 2.1.2 Geheimhouding 3 2.1.3 Acquisitie.. 3 2.1.4 BVVB. 4 2.2 Betrouwbaarheid

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

Domein D: markt (module 3) vwo 4

Domein D: markt (module 3) vwo 4 1. Noem 3 kenmerken van een marktvorm met volkomen concurrentie. 2. Waaraan herken je een markt met volkomen concurrentie? 3. Wat vormt het verschil tussen een abstracte en een concrete markt? 4. Over

Nadere informatie

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Trustkantoren DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Sinds 2012 publiceert De Nederlandsche Bank (DNB) drie keer per jaar de Nieuwsbrief Trustkantoren. Zij publiceert de Nieuwsbrief Trustkantoren om de wederzijdse

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving bevat normen waaraan goed beleid of goede regelgeving

Nadere informatie

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree.

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. De inhoud van dit document bestaat uit twee delen, te weten: Advieswijzer. In dit document leest u meer over Apple

Nadere informatie